Қазақстан Республикасындағы ақша қаражаттарын сақтау тәртіптерін және заңды тұлғадағы есеп айырысу

Кіріспе
I . бөлім. Қазақстан Республикасындағы ақша қаражаттарын сақтау тәртіптерін және заңды тұлғадағы есеп айырысу
1.1 Ақша қаражаттар қозғалысы.
1.2 Мемлекеттің монетарлы саясатының түрлері, құрылымы және мақсаттары.
II . бөлім. Ақшалай ағымдар және бухгалтерлік есеп.
2.1 Ақша ағымдарын орындармен орналастыру.
2.2 Ақша ағымдарын жоспарлаудың негізгі мәселелері
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Ақша қаражаттары нарықтық экономикадағы ең дефицитті ресурстар болып табылады. Ақша қаражатының негізін, бөліну механизмін, оны жоспарлай және болжай білу, кәсіпорын қызметінің күтілетін нәтиежеге жету, яғни пайда табудағы басты құралы болып табылады. Ақша қаражаттары – бұл кәсіпорынға жоғарғы өтімділікті қалыптастыратын және қызметті таңдаудағы еркіндік беретін активтердің ең өтімді категориясы.
Ақша қаражаттардың есебін зерттеп бақылай отырып кез — келген кәсіпорынның жабдықтаушылары мен клиенттерінің кім екендігін, олардың қандай тауар сататынын, қызмет көрсететінін, олармен қандай қарым -қатынастарда, қандай тәртіпте, қандай құжат негізінде жүзеге асатынын көріп білуге болады.
Бұл жерде тағы маңызды бір нәрсе — банк мекемесі. Жоғарыдағы айтылып кеткен қарым — қатынастар қолма қолсыз есеп айырысу нысанында жүзеге асырылса банк мекемесі де бүл қатынастарда өз үлесін қосады. Яғни, кәсіпорын банкі мен жабдықтаушы банкі арасындағы қатынастар жүзеге асырылады. Бұл жерде банк қызметімен де жақынырақ танысып, олардың құжаттарының кәсіпорын құжаттарымен қандай байланысы бар екенін көруге болады.
Қазіргі таңдағы шаруашылық шарттарында көптеген кәсіпорындарда өз дамуының стратегиясы мен тактикасын жеке таңдау мүмкіндіктері бар. Кәсіпорынның өзін-өзі қаржыландыруы басты мәселе болып табылады.
Кәсіпорын қаржысы мемлекеттің қаржы жүйесінің негізі болып табылады, себебі кәсіпорындар халық шаруашылық кешеннің негізгі бөлігі. Кәсіпорын қаржысының жағдайы жалпы мемлекеттік және аймақтық ақша қорларының қаржылық ресурстарымен қамтамасыз етілуіне әсер етеді. Мұндай тікелей байланыс орнайды: кәсіпорындардың қаржылық жағдайы неғұрлым тұрақты болса, соғұрлым жалпы мемлекеттік және аймақтық ақша қорлары қаржы ресурстарымен қамтамасызетіледі, әлеуметтік мәдени және басқа да қажеттіліктер қанағаттындырылады.
1. Малый бизнес № 23 – 24. Декабрь. 2001 г
2. А. Н. Токсанова. Развитие малого предпринимательства: концептуальный подход. Алматы, 2002 г.
3. Феномен предпринимательсва в преходных общестах:состояния, проблемы, перспективы. \\ сборник научных работ. Алматы, 2002 г.
4. Николас К. Сирополис управление малым бизнесом. Москва, 2004 г.
5. Гражданский кодекс Республики Казакстан.
6. Аль – пари. Август – октябрь, 2006 г.
7. Малый бизнес: правовые и экономические аспекты. г. Астана,
1996 г.
8. Винс Р. Математика управления капиталом. Методы анализа риска для трейдеров и портфельных менеджеров. Пер. с англ. – М.: Альпина, 2005. стр 146-155;
9. Лян Е. Е., «Республика Казахстан – Европейский союз: перспективы экономического сотрудничества» // Analytic 3/2005. Материалы конференции.
10.Молчанов И.Н., Герасимова И.А. Компьютерный практикум по начальному курсу эконометрики (реализация на Eviews): Практикум / Ростовский государственный экономический университет. – Ростов-н/Д.,-2006.
11. Кремер Н.Ш., Путков Б.А. Эконометрика: Учебник для вузов / Под.ред.проф. Н.Ш.Кремера.- М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2006. – с.284.
        
        Мазмұны:
Кіріспе
I - бөлім. Қазақстан Республикасындағы ақша қаражаттарын сақтау тәртіптерін және заңды тұлғадағы есеп ... Ақша ... ... Мемлекеттің монетарлы саясатының түрлері, құрылымы және мақсаттары.
II - бөлім. ... ... және ... ... Ақша ... ... ... Ақша ағымдарын жоспарлаудың негізгі мәселелері
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Кіріспе
Ақша қаражаттары нарықтық экономикадағы ең дефицитті ... ... ... Ақша ... негізін, бөліну механизмін, оны жоспарлай және ... ... ... ... ... ... жету, яғни пайда табудағы басты құралы болып табылады. Ақша ... - бұл ... ... ... ... және ... ... еркіндік беретін активтердің ең ... ... ... есебін зерттеп бақылай отырып кез -- келген кәсіпорынның жабдықтаушылары мен клиенттерінің кім екендігін, олардың ... ... ... ... ... олармен қандай қарым -қатынастарда, қандай тәртіпте, қандай құжат негізінде жүзеге асатынын көріп білуге ... ... тағы ... бір ... -- банк ... ... ... кеткен қарым -- қатынастар қолма қолсыз есеп айырысу нысанында жүзеге асырылса банк мекемесі де бүл қатынастарда өз ... ... ... ... ... мен ... ... арасындағы қатынастар жүзеге асырылады. Бұл ... банк ... де ... ... ... құжаттарының кәсіпорын құжаттарымен қандай байланысы бар екенін көруге болады.
Қазіргі таңдағы ... ... ... ... өз ... ... мен тактикасын жеке таңдау мүмкіндіктері бар. ... ... ... ... ... болып табылады.
Кәсіпорын қаржысы мемлекеттің қаржы жүйесінің негізі болып табылады, себебі ... ... ... ... негізгі бөлігі. Кәсіпорын қаржысының жағдайы жалпы ... және ... ақша ... ... ... ... етілуіне әсер етеді. Мұндай тікелей ... ... ... ... ... ... тұрақты болса, соғұрлым жалпы мемлекеттік және аймақтық ақша ... ... ... ... әлеуметтік мәдени және басқа да қажеттіліктер қанағаттындырылады.
Кәсіпорынның ел ... ... ... ... ... үшін ... бәсекелестік шарттарында және тұрақсыз қоршаған орта ... ... тез ... ... қызметінен ауытқымауы маңызды.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 2007 жыл 28 ... атты ... ... деп ... ... бөлімнің атты үшінші міндетінде мұнай-газ саласы кәсіпорындарының тиімділігін ... ... ... мен алға ... міндеттерді атап өтті. ,-деп елбасы жолдауында ... ... ... ... ... ... ең алдымен осы секторларда ... ... ... даму ... ... ... ... сақтау үшін және заңды тұлғалар ... есеп ... үшін ... Республикасының банк мекемелерінде банк шоттарын ашады. Банк ... - бұл банк пен ... ... ... - ... ... ... әдіс. Банк шоттары теңгемен де, шетелдік валютамен де жүргізіледі және ол ағымдық, ... және ... ... ... ... - банк ... банктер мен ұйымдардың кейбір ... ... ... ... ... ... және ... шоттары - бұл да банктік шоттар, бірақ олар жеке және ... ... ... ... заңды тұлғаның оқшаланған бөлімшелері үшін де ... ... ... ... бары мен қозғалысын есептеу үшін ... ... ... шоттар ашылуы мүмкін. Ол сыртқы экономикалық қызметін жүзеге асыратын және ... ... ... ... үшін ашылады. Аккредитивтер, чек (аванс) кітапшаларының шоттарын және ... ... ақша ... ... ... үшін және ... ... жүргізу үшін ашады.
Субъект шоттарындағы қаражат олардың ... ... ... ... шығарылады. Субъектінің рұқсатынсыз шоттағы қаражатты есептен шығаруға ... ... ... ... рұқсатымен және қолданылып жүрген заңдарда көзделген ... ... ғана жол ... ... - ... ... ақша ... сақтау тәртіптерні және заңды тұлғадағы есеп айырысу
Қазақстан ... ... ... ... мен ... жүзеге асыруда келесі әдістерді: қолма-қол ... ... ... ... ... чектерді беруді; вексельдерді немесе олардың индоссаменттері арқылы ... ... ... пайдалануды; тікелей де беттік ... ... ... ... ... ... инкассалық жарлығын ұсынуды; республиканың заң актілерімен белгіленген басқа да ... ... есеп ... ... ... төлем тапсырма; чек; вексель; тапсырма- талап төлемдері; ... мен ... ... ... ... жарлықтары болып табылады.
Төлем тапсырмаларымен есеп айырысу. Төлем тапсырмалары онда көрсетілген соманы ... ... ... жіберушіге қызмет көрсететін банкалушының ақшаны аударғаны туралы ... ... ... ... пен ... және ... құндылықтарды өтеу үшін есеп айырысу кезінде, сондай-ақ ... пен ... ... ... ... ... аванстық төлемдер жасаған кезде төлем тапсырмаларын пайдаланады.
Төлем жасаушы ... ... ... бланкілердегі төлем тапсырманы ұсынады. Тапсырмаларға қоса төлем жасаушы банктің талап етуі бойынша салынатын салықтың ... және ... ... ... ... да ... бірге тапсырылады. Төлем тапсырмалары жазылып берілген күннен бастап 10 күн бойы күшінде болады ... күні ... ... ... тапсырмалары төлем жасаушының шотында қаражат болғанда ғана орындауға қабылданады. Төлем құжаттарын электрондық ... де, ... ... де ... мүмкін. Бұл құжаттардың данасын әрбір банк өздері дербес анықтайды. Негізінен алғанда, олар екі ... ... ... ... ... да, оның ... көшірмесі бенефициарға жіберіледі, ал екіншісі иесіне , яғни ақшаны жіберушіге қол ... ... ... ... ... ... кезінде келесі реквизиттері (көрсеткіштері) көрсетіледі:
төлем тапсырмасының нөмірі;
төлем тапсырмасының жазылған күні;
жеке теңестірілген немесе теңдестірілген (идентификацияланған)
коды (ЖТК ... ИИК) ... мен ... ... шоттарының нөмірі;
бенефициардың коды (БК немесе КБе) және жіберушілердің коды (ЖК немесе КОд) - бұл ... екі ... ... ... ... ... ал екіншісі-экономиканың секторын көрсетеді;
бенефициар-аудару жасалған ақша кезде қаражатын алушы;
банк-алушы-банк атауы, аударылған ақшада, оның мекен-жайы көрсетіледі;
бенефициар банкісі-бенефициардың пайдасына келіп түскен ақша ... ... банк ... ... келісім-шарттың негізінде;
жіберушілердің теңестірілген немесе теңдестірілген (идентификацияланған) банктік коды (ЖТБК немесе ИИК) - филиаларалық ... коды (ФАК ... ... ... коды - ҚР ҰБ ... актісімен белгіленген және соның негізінде төлемдерді жүзеге асыратын кодтық ... ал ол үш ... ... ... ... (жіктемесінің) коды - салықтарды кері қайтаруда қойылатын ... күні - ақша ... ... ... шотына ақша қаражатын аударған күні төлем жасаушының нысанымен анықталады.
Төлем құжатына кез ... ... ... ... ... ... ... субъектілердің арасындағы жасалған келісімдері бойынша төлем тапсырмалары: жедел мерзімді, мерзімінен бұрын және мерзімі кейінге қалдырылған болып бөлінуі мүмкін.
Жедел ... ... ... ... ... ... асырылады: авансты төлем, яғни тауар тиелгенге дейін; ... ... ... яғни ... үшін шоттарды тікелей акцептеу жолымен; ірі мәмілелер кезіндегі ішінара ... ... ... ... кейінге қалдырылған төлемдер шарттық қатынастар аясында тараптардың қаржылық жағдайына зиян ... етіп ... ... жеке ... ... ... (зейнетақы, алимент, жалақы, іс-сапар шығыстары, авторлық қаламақы) жекелеген азаматтардың ... ... ... ... банк мекемелерінде аударым алушының атын, оның нөмірін, сондай-ақ егер ... ... ... тиіс ... онда ол ... ... аты мен ... көрсетеді. Тапсырмаға қаражат алушылардың тізбесі қоса беріледі, онда кім, қандай мақсаттарға ақша алатыны көрсетіледі. Байланыс кәсіпорындары ... ... ... аударым алушы бойынша барлық аударымдардың жалпы сомасына төрт дана етіп жазылатын төлем құжатттары келіп түскеннен кейін төлейді.
Чектермен есеп айырысу. Чек беру ... ... ... бір тәсілі болып табылады, онда төлем чек беруші аттас төлем құжатын ұстаушыға беру жолымен жасайды. Чек беру өз мәні ... ... ... ақшалай міндеттемесін орындау болып табылмайды, бірақ ол соны ... үшін ... ... да. Аталған міндеттемені орындау тек чек бойынша ақшаны алатын ... ғана ... ... және жабылмайтын болып бөлінеді. Біріншісі - ... ... ал ... - ... ... ... Бұл кезде чектердің төленетіндігі жөнінде банктердің кепілдік беруі мүмкін, оның ішінде жабылмайтын чектер бойынша да. Чекті ... ... банк пен чек ... ... мен ... чекті қолдану туралы жасалған келісім-шарттың негізінен шығады, яғни бұл ... банк өз ... чек ... ... және жеке ... чегін төлеуді, яғни чек берушінің міндетін өзіне ... ал ... өз ... банкі белгілеген (демек чектерді беру мен пайдалану) ережелерін сақтауға міндетті. Чек ұстаушылардың құқығы чек ... ... ... ... ... ... ... Чектерге, есеп айырысу шотының төлем құжаттарына қол қою құқығына ие тұлғалар қолдарын қояды және қолдарында ... ... ... ... ... ... Чектер жарамсыз болып қалатындықтан чекте жазылғандарды түзету және өшіруге ... Егер ... ... ... ... ... онда ... және чектің түбіртегінде қишағынан "бүлінген" деп жазу жазылады, мерзімі қойылады және кітапша иесінің қолы ... чек ... ... чек жазылған күні қабылдайды және төлеуге қабылдаған күннің ертеңіне чек ұстаушы арқылы ... ... ... ... ... Чек ... ... чектің күшінде болу мерзімі, жазылған күнін есептемегенде, әдетте , 10 күннен ... чек ... ... чек ұстаушыдан) чекті қабылдамауына болады, егер де мынадай жағдайлары анықталса:
егер де жазумен жазылған сомасы цифрмен көрсетілмеген болса;
чектің мерзімі өтіп ... ... ... ... ... бар ... әртүрлі қолмен және әртүрлі сиямен жазылған болса;
чектің қорғалу деңгейі оның талабына сай келмесе (қорғалу деңгейі бестен кем болмауы керек);
чекте ... ... қате ... ... ... үлгі ... қабылданған құжаттардағы қолымен сәйкес келмесе;
чектің жабу сомалары жеткілікті болмаса;
чектің басқа да дефектілері бар болса.
Дефектісі бар ... чек ... ... ... ... Чектердің дефектілері табылса, банктің бас бухгалтері ол туралы Клирингтік палатаға хабарлайды, ал олар ондай ... ... тез ... ... ... дефектісі бар чектерге акт жасалады, ол акт төрт данада болады:
біріншісі - ... ... - ... ... ішкі ... ... ...
үшіншісі - Клирингтік палатаға беріледі;
төртіншісі - ... ... ... ... өтіп ... чек кітапшалары пайдаланбауына байланысты чекті беруші банкке қайтарылады.
Банктегі арнайы шоттардағы ақша ... ... ... банкілердің арнаулы шоттарында жасалатын операцияларының есебі 42 " Банктегі арнайы шоттардағы ақша қаражаттары " деген бөлімшесінің ... ... ... қатарына келесі шоттар кіреді:
1060 " Өзге ақша қаражаты" шоты. Бұл шотта аккредитивтегі ақша ... ... ... ... Аккредитив - клиенттің тапсыруымен өзі келісімге отырған контрагенттің пайдасына берілген банкісінің сөзсіз орындалуы тиісті міндеттемесі. Ол бойынша ... ... банк ... ... ... ... жасай алады немесе осындай төлемдерді олар аккредитивкте ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруына өкілеттік бере алады.
Аккредитивтің келесі түрлері ашылады:
жабылатын (депоненттелген); қайтарып алынатын немесе қайтпайтын; дәлелденген және трансферабельдік (аудармалы) ... ... ... ... ... ... банк-эмитент орындаушы банкке аккредитивтің сомасына тең ақша сомасын (жабылатын) оның билігіне беріп, ал ол өзінің міндеттемесінің әрекет ету мерзімінде осы ... ... ... ... жасау үшін пайдаланатын жағдаймен келіседі.
Қайтарып алынатын аккредитивті банк-эмитент бенефициармен ... ... ... ... ... ... ... жағдайда) жоюы немесе өзгертуі туралы жағдайды төлеуші тек ... ... ... бере ... ... ... мен ... алдында орындаушы банк, аккредитив жағдайына сәйкес, бенефициар қойған және бенефициар банкісі қабылдаған құжаттарды ... ... ... қайтарып алынбайтын) аккредитивте банк-эмитенттің барлық жағдайын орындаған ... ... ... ... ... қатаң түрде өз міндетіне алады. Қайтпайтын аккредитив бенефициардың келісімінсіз өзгертуге немесе ... ... ... пайдалануын өз мерзімінен бұрын тоқтата алады, егер де бұндай жағдай шартта қаралса.
Дәлелденген аккредитив - бұл ... ... ... ... ... ... қосымша кепілдігі бар болса ғана жүзеге асатын аккредитив.
Трансферабельдік (аударма) аккредитив - бұл ... ... ... ... ... ... ... бірнеше тұлғаның немесе аккредитивті толық немесе ішінара пайдаланатын мүмкіндігін қарастыратын аккредитив
Аккредитив тек бір ғана ... есеп ... ... ... ... ... есеп ... тәртібі және оның мерзімі бенефициар мен төлеушінің ... ... ... ... ... ... банк-эмитенттің атауы, аккредитивтің түрі және оны пайдалану тәсілі, аккредитивтің ашылғаны жөнінде жабдықтаушыны ... ету ... ... ... ... алу үшін ... ... құжаттардың толық тізімі және нақты сипаттары, тауарларды тиегеннен кейін құжаттарды ұсыну мерзімі, оларды рәсімдеуге қойылатын талаптар, басқа қажетті құжаттар мен ... ... ... ... ... мерзімге берілген немесе ұзақ мерзімге берілген несиелердің есебінен ұсынылған ... 3010 " ... ... ... ... ... ал егер аккредитив есеп айырысу шотынан ұсынылған болса 1030 "Ағымдағы банктік шоттардағы ақша қаражаттары" шотында ... ... ... ол ... ... шоттар (1030) кредиттеледі де 1060 "Өзге ақша қаражаты" шоты дебеттеледі.
Аккредитивтің мерзімінің өтуіне байланысты жабдықтаушыға қызмет көрсететін банктегі аккредитив жабылады. ... ... ... ... банк ... ... ... Жабдықтаушыға қызмет көрсететін банке пайдаланылмаған сомалар оның көрсетуімен қаржылар алынған шотқа қайтадан аударылады; сатып алушының өзімен тұтастай немесе бөлшектеп кері ... ... ... ... ... келіп түскен күні кемітіледі.
Аккредитивтің жабылғаны жөнінде банк-эмитентке хабарлама жіберіледі.
1060" Өзге ақша ... " шоты ... есеп ... чек ... ... арқылы есепке алынады.
Чек - бұл өзінің шот ... ... ... (чек ... шотына белгілі бір соманы аудару жөніндегі арнаулы қағазға ... ... ... (чек ... ... қызмет көрсететін банкке берген жазбаша тапсырмасы.
1060"Өзге ақша қаражаты" шотында айрықша сақтауды талап ететін қаражаттар есепке алынады. Бұлар үкіметтің жәрдемі ретінде ... ... ... ... мақсатты қаржыландыру, мектепке дейінгі балалар мекемелерін қаржыландыратын кәсіподақ және ... да ... ... ... ... ... лагерьлері, ата-аналардың балаларын балалар мекемесінде ұстауға жұмсайтын қаражаттары, кәсіпорынның өтініші бойынша жеке шоттан күрделі қаржыны қаржыландыруға ... және ... ... " ... ... ақша қаражаттары " шотында субъектінің құрамына кіретін ... ... ... ақша ... ... ... онда ... шығыстарын (еңбек ақы, кейбір шаруашылық шығыстары, іс сапар шығыстары т.б.) жүзеге асыру үшін жергілікті банк мекемелерінде ағымдағы шотын ашады.
Ақша қаржысы, ... ... және есеп ... ... ... түгендеу кезінде кассада тұрған ақша белгілері мен басқа да құндылықтардың нақты бар ... ... ... ... ... де ... өткізіледі. Кассадағы ақша белгілері мен басқа құндылықтардың нақты бар болуын есептеу кезінде қолма-қол ақшалар, құнды қағаздар (акциялар, облигациялар, чектер, вексельдер, ... және ... ... ... ... ... шығарылған басқа да құжаттар) және ақша құжаттары (маркілер, демалыс үйлеріне және санаторийлерге жолдама, авиабилеттер және т.б.) ... ... ... ... есепке алынбайды, яғни олардағы көрсетілген ақшаның сомасы қалдыққа қосылмайды; кассада осы ... ... емес ақша ... және ... да құндылықтардың бар болуы жөніндегі кассирдің мәлімдемесі қабылданбайды.
Түгелдеу актісінде ақша қаржысының бар ... ... күні ... есепке алудың мәліметтерімен салыстырылады және нәтижесі анықталады. Кем шығу ... ... шығу ... ... актіде оның пайда болу себебі және сомасы көрсетіледі.
Кәсіпорын кассасында сақталатын құнды қағаздар мен ақша құжаттарын түгелдеу оларды ... ... ... ... ... ... ... жекелеген түрлері бойынша актіде атауы, нөмірі, сериясы және ... ... ... жүргізіледі.
1.1 Ақша қаражаттар қозғалысы.
Қазақстан ТМД елдерінің ішінде бірінші болып, тұрақты әлеуметтік-экономикалық дамуды қамтамасыз ету, сыртқы қолайсыз факторларға тәуелді болмау үшін ... қор ... күні ... қорда 5,3 миллиард доллар жинақталып отыр. Ұлттық қорды қоса есептегенде, еліміздің алтын-валюта резервтері, тұтас ... 14 ... АҚШ ... ... Бұл 1994 жылмен салыстырғанда 3 еседен астам өсті деген сөз.
Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігінің жанындағы №4 деп ... ... есеп ... ... ... ... Ал осы ... екінші бабында: делінген.
Барлық шаруашылық жүргізуші субъектілерде өндірілген өнімді сату ... ... ... құндылықтарды, негізгі құралдарды, тауарларды сатып алғанда немесе көрсетілген қызметке және бюджетке немесе бюджеттен басқа да мекемелерге әртүрлі төлемдерді төлеуге байланысты ... ... ... ... ... ... ... мекеме немесе фирма әдетте бір уақытта өндірілген өнімін сатып немесе қызмет көрсетіп, жабдықтаушы ... ... ... ... сол ... ... шығару үшін қажет болатын шикізаттар және материалдармен жабдықтайтын жабдықтаушылар алдында сатып алушы болып табылады. Осындай кәсіпорындар мен ұйымдардың, фирмалардың ... ... және ... ... ... қолма-қол ақша және қолма-қол ақшасыз төлеу жолы арқылы жүргізіледі. Қолма-қол ақшамен есеп ... ... ... Ұлттық Банк-мекемесі белгіленген ережелер мен тәртіпке сәйкес жүргізілуі тиіс. Ақшалай қаржылармен есеп айырысу операцияларының бугалтерлік есебін жүргізу мен ұйымдастырудың ... ... ... ... есеп айырысу операцияларын толық және уақытылы дер кезінде есептеу; ... ... ... ... және ... дұрыс, тиімді пайдалануды бақылау.
Есеп айырысу, төлеу тәртібін бақылау, кәсіпорынның, ұйымның немесе фирманың ақшалай кірістері мен ... ... ... ... есебі мен аудитінің мәні мен міндеттері.
Барлық шаруашылық субъектілері ақша ... ... ... Кәсіпорын қызметінің тиімділігі бір жағынан ақша қаражаттары есебінің дұрыс жолға қойылуынан да ... ... ... ... ... ... ... алынған негізгі құралдар, материалдар мен шикізаттар, орындалған қызметтер үшін есеп айырысулар жүргізеді. Сонымен ... ... есеп ... ... ... ... еден қызметімен, бюджеттпен қарым-қатынасқа түседі.
Кәсіпорындар арасындағы есеп айырысулар екі формада жүргізіледі: ... ... және ... ... есеп ... ... ... кассалық есеп айырысулар жүргізу мемлекеттің кәсіпорындардың қаржы-шаруашылық қызметін жан-жақты бақылауға мүмкіндік береді. Банк ... ... ... ... ... ... қадағалауға, олардың басқа субъектілермен уақтылы есеп айыысуын реттеуге, банктен ... ... үшін ... алуға мүмкіндік береді.
Ақша қаражаттарының есебі алдында келесідей міндеттер ... ... есеп ... ... ... ... ақша қаражаттарының белгіленген шектер негізінде дұрыс пайдалануын қадағалау;
ақша қаражаттарының мақсатты ... ... ... ... ... түгендеу жұмыстарын жүргізу;
кассадағы және ағымдық шоттағы ақша қаражаттарының бар болуы мен жұмсалуын ... ... ... ... ... ... бар болуы мен олар бойынша есеп айырысуларды дұрыс ... есеп ... ... ... ... және ... міндеттемелердің кемуіне, ақша қаражаттарының айналымдылығының жылдамдауына, кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығының нығаюына алып келеді.
Нарықтық экономика ... ... ... ақша - ... ... ролі мен мәні артуда. Басқару мен нарықтық экономиканың дамуына, әр түрлі деңгейдегі ... ... ... ... мен ... ... нарықтағы іс-қимылын анықтап, бәсекелес субъектіні айқындауға, субъектілердің қаржылық қызметі туралы сапалы, уақытылы ақпаратты қалыптастыру ақша қаражаттар қозғалысының есептілігінің ... ... ... ... ... - бұл ... тауарлардың құнын өлшейтін, жалпыға балама айрықша тауар. Өндіріс және бөлу ... ... ... ... ... ... ... дамып келген экономикалық категория.
Ақшаның экономикалық категория ретіндегі мәні, оның мынадай үш қасиетінің бір тұтастығынан байқалады.
деген ұғым - ақша мен ... ... ... ... үшін ... ... құны - бұл қаржылық есепкерліктің ... ... ... ол ... ... ... үшін қолданылатын тәсілдердің бірі, яғни қазіргі кезде қолданылатын нақты шешімдер, бірақ белгілі бір мерзімдегі инвестицияны қайтарумен байланысты ... пен ... ... ... ... ... бизнес саласында ұзақ мерзімді келісім - шарттар жасалғанда, бәрімізге белгілі, бүгінгі күні ... ... ... ... ие ... келесі жылға қарағанда. Яғни бүгінгі - 10.000 теңге, ертеңгі күнгі сомасымен теңеспейді. Ол төмендеп не жоғарылап кетуі ... ... ... ... ... Егер де ... 0- ге тең болғанның өзінде, біз теңеспеу шілікті көріп отырамыз. Неліктен? Бұл ақшаның болуы қазіргі кезде оларды әр ... ... ... ... бизнеске салуға мүмкіндік береді және тікелей тәуекелге байланысты белгілі бір табыстарды ... ... ... ... ... ақша ... ... үшін және инвестиция немесе басқа мақсаттарға арналған. Инвестиция ақша құралдарының эквиваленті ретінде мамандануы үшін ақша ... ... бір ... ... тиіс және ... тәуекелге бағаның өзгеруіне әкеледі. Әдетте, инвестиция ақша құралдарының эквиваленті ретінде тек қана ... ... ... үш ай ... табыс күнінен аз болғанда бола алады. Ақша құралдарының эквивалентіне ... ... ... қысқа мерзімді комерциялық вексельдер, нарықтық құнды қағаздар, депозитті сертификаттар, ерекше жеңілдетілген акциялар, олардың өтеуінің мерзіміне дейін табысталған және ... ... ... ... ... жоспарлауда ақша құралын есептеу үшін 4 бөлімнің шоты бөлінген. ... ... мен ... бойынша активті болып келеді.
Нарықтық экономикада кәсіпорындар арасында әрқашанда құралдарды және еңбек заттарын сатып алу, өнімді қолданысқа өткізу жөнінде келісімдер жүргізіледі.
Сонымен ... ... ... ... ... сақтандыру компанияларымен және т.б. есептеулер жүргізіледі. Кәсіпорындар арасындағы болатын барлық төлемдер ақшалай жасалады. Төлеулер екі ... ... ... банк ... ... арқылы немесе тұтас ақшалай төлемдері арқылы.
Ақшаны сақтау және есепсіз төлемдер ... үшін әр ... ... банкте есептік шот ашады.
Банкте есептік шот ашу үшін ... ... ... ... ... ... ... өтініш;
- қол үлгілері бар екі карточка;
- салық мекемесінің берген құжаты: кәсіпорыннның тіркелуін көрсетеді;
- юстиция ... ... ... ... ... ... ... келісім көшірмесі.
Ақшаны беру, есепсіз аударуларды кейбір жағдайларда және ... ... ... ... және бас ... қолдарымен және мөрімен куәландырылған құжаттардың арнайы түрімен жүргізіледі. Заңмен қарастырылған басқа жағдайларда банк ... ... ... ала ... ... алу және беру ... есепсіз аударулар жүргізетін құжаттар:
- есептік шотқа ақша ... ... ... ақшалай жарнаға хабарландыру хатталады;
- ақшалай чек - нақты ақшалай сомасы көрсетілген кәсіпорынның есептік ... ... ... ... ... ... ... төлемдік тапсыру - кәсіпорыннның есептік шотынан алуының есептік шотына сәйкес соманы аудару жайлы кәсіпорынның банке тапсырысы;
- ... ... ... ... ... ... ол онымен танысқанын төлеу туралы шешім қабылдап, қолымен және мөрмен растайды.
Жасалған операциялар жайлы банк ... ... ... ... ... хабарлайды, оған есептік шотта жасалған операциялар кезіндегі құжаттар қоса жіберіледі. ... ақша ... ... ... банк ... кәсіпорынның қарызшысы (несиелік қарыз) деп санайды, сондықтан қалған қалдықты және есептік шотқа түскендерді несиелік есеп көшірмесіне жазады, ал ... ... ... ... ... ... ... ақшалай қаражатты есептеу үшін есептерді типтік жоспарлауда 1030 шоты белгіленеді. Бұл шот ... ... ... ... ... ... ... қаржысының бос қалдығын көрсетеді. Дебет есеп 1030 есептік шотқа түскен ақшалай қаражатты көрсетеді. Бұл шоттың несиемен жеткізушілерге, бюджет ... ... ақша ... ... ... сонымен қатар кәсіпорын кассасына берілген ақшаның сомасы корсетілген.
1030 шотының несиесі үшін айналымды нұсқау ... ... - ... № 2 ... ... ... ... журнал - ордер жабылып, барлық мәліметтер бас кітапқа енгізіледі.
Есептік шот бойынша операциялар әрекеттегі заңнамамен реттеледі және бос ақша ... шот ... ... бұйрығы негізінде жүзеге асырылады. Есептік шот иесінің келісімімен мердігерлер мен ... ... ... ... ... ақша ... ... асырылады. Есептік шоттың иесінің келісімінсіз ақшалай қаржы бюджетке төлемдерді тартып алу, басқа жағдайда талғағыш ... ... ... қаржы жазып тасталуы тәртібі орнатылған. Субъектілер шоттары бойынша барлық төлемдер, оның ішінде бюджетке төлемдер мен еңбек ақы ... ... ... ... ... ... кезегі тәртібінде жүзеге асырылады (төлемдер мерзімінің болуы). Банкімен төлем қабілеті жоқ деп есептелген, субъектілер міндеттемелері ... ... ... ... ... ... ... Есептік шоттағы есеп бірінші бөлімдегі бухгалтерлік шотта жүргізіледі. Ұйым субъектілерінің шоттары бойынша ашық ... ... (екі ... Біріншісі ашық шоттан көшірме болады және шаруашылық субъектісіне беріледі, ал екіншісі - ашық шотқа. Көшірме орындаушының қолымен және ... ... ... ... ... ... ... бас бухгалтер мен оның орынбасарының қолымен кепілдендіріледі және банкі мөрімен басылады. Көшірмеға басылатын құжаттарда мөрлер қойылуы мүмкін, онда көшірмеге қол ... ... ... коды және ашық шот ... берілген құжаттардың жазылу күнін көрсетумен күнтізбелік штемпель қойылады. Көшірмелар субъектілермен келіскен мерзімде, ... ... ... қол қою құқығына ие тұлғаға немесе субъектінің ... ... кез ... ... беріледі. 1031 теңгемен ағымдағы банк шотындағы ақша қаражаты шоты бойынша тенгемен есеп айырысу ... ... ... ... жылдары экономиканы комплексті реформалау арқасында Қазақстанның қаржы секторы ТМД елдерінің қаржы жүйесінің ішіндегі жоғары дамыған және ашық болып табылады. Қазіргі ... ... ... ... ... ... асырылып келеді.Оның мақсаты әлемдік, сонымен қатар ЕС стандарттарын енгізу.Сонымен қатар тәелсіз және ... ... ... ... ... ... ТМД елдерінің арасында жалғыз Орталық Банк жасалған.Оның жұмысы Орталық Банктің классикалық қызметтеріне бағытталған.
Мемлекеттің ақша-несие саясаты нақты ... ... ... ... ... ... ... және құқықтық ортаны қалыптастыруда.
Ақша-несие құралдарының көмегімен мемлекет бос ақша ұсынысына әсер етеді және ... ... ... ... ол ... сұранысына және оның үй шаруашылықтарында қолданылуын реттейді.
Мемлекеттің экономикалық саясаты монетарлы деп ... ... ... ... ...
Көптеген нарықтық экономикасы бар елдерде ққазіргі кезде ЭМР-де қолданатын ақша-несие құралдарын Орталық банк, ал Қазақстанда - Ұлттық банк ... ... ақша ... ... ... ... бар.
Несиелі қатынастар сферасында Орталық банктен басқа институттар жұмыс істейді: мемлекеттік банктер және арнайы функциялы органдар, Қаржы министлігі және ... ... Олар ... операцияларына қатысады, бірақ ақша айналысын және мемлекеттегі жеке ссудалық капиталдың қозғалысын реттемейді, оларға әсер ете ... ... ... ... ... ... ... экономиканы комплексті реформалау арқасында Қазақстанның қаржы секторы ТМД елдерінің қаржы жүйесінің ішіндегі жоғары дамыған және ашық болып табылады. ... ... ... ... ... концепциясы жүзеге асырылып келеді.Оның мақсаты әлемдік, сонымен қатар ЕС стандарттарын енгізу.Сонымен қатар тәелсіз және ... ... ... ... жүзеге асырылуда, ТМД елдерінің арасында жалғыз Орталық Банк жасалған.Оның ... ... ... ... ... ... ... Банктің негізгі мақсаты баға тұрақтылығын қамтамасыз ету.Оған жету үшін Орталық Банк келесі мәселелерді ... ... ... ... ... және ... валюталық реттеу мен бақылау жасау, төлем жүйесінің жұмысын жасауын қамтамасыз ету, тұрақты қаржы жүйесін қамтамасыз етуге жағдай жасау. ... ... ... ... ... ... саясатын халықаралық стандартарға жақындату қарастырылған, бұл үшін Орталық Банк нарықтық пайыз мөлшерлемесін қадағалап отырады.Ақша-несие саясатының операциялық негізді жетілдіру жұмыстары және ... ... ... мен ... оптималдау, трансмиссиондық механизм моделін құрастыру және инфляциялық таргеттау принципіне өтуге дайындақты жалғастырады.
Келер жылдары экономика қызып кету ... , ... ... ... өсуі ... саясатының қатандауына әкелуі мүмкін.
Ақша-несие саясатының бсқа негізгі мақсаты капитал қозғалысымен бацланысты тәуекелді реттеуді жаңадан қарауы мен 2007ж 1 ... ... ... ... ... ... жету болып келеді.
Валюталық режимін либерализациясын реттеудің негізгі мақсаты 2007ж бастап валюталық операцияларды жүргізуге шек қою мен ұлттық валютаның толық ... ... көшу үшін ... жасау.Бұл үшін келесі жұмыстарды жасау қажет.Біріншіден, валюталық операцияларды жүргізу барысында тәуекелді ... ... ... үшін жағдай жасау.Екіншіден, ақша-несие саясатының мақсаттары мен сыртқы шоктарды реттеу үшін шетел валютасына сұраныс пен ұсынысты ... ... ... ... халықаралық принцптері мен қаржылық мекемелердің валюталық операцияларын қадағалауды қамтамасыз ету.
1.2Мемлекеттің ... ... ... ... және мақсаттары.
Орталық Банк "қалқып жүретін айырбас бағамы'' саясатын жалғастырады.Валюта бағамының қысқа ... және ... ... женілдету мақсатында ғана валюта бағамының қалыптасуына әсер етеді.
Орталық Банк интегралды ... ... ... пен ТМД ... ... ... мен басқа қаржылық интеграциялау бағытында жұмыстарын жалғастырады, сонымен қатар Бірыңғай Экономикалық Кеңістікті қалыптастыру мақсатында ... және ... ... жұмысына араласуды ойлайды.
II. Мемлекеттің монетарлы саясатының түрлері, құрылымы және мақсаттары.
Нарық жағдайында банк ... екі ... ... ... Банк ... және коммерциялық (депозиттік) банк. Коммерциялық банктердің негізгі функциясы ... беру және ... ... ... шаралардың нәтижесінде коммерциялық банктер ақша ұсынысын кеңейтеді. Банк жүйесі құнды қағаздарды алып - сатумен де айналысады.
Орталық банк ... ... ... ... ... алтын резервтерін сақтайды, коммерциялық банктердің міндетті резервтері банктер арасындағы шот айыру ретінде пайдаланылады. Орталық банк халықаралық ақша ... ... және ... ... ... ... және шет мемлекеттердің және банктерінің істерін үйлестіреді. Барлық мемлекеттерде орталық банк ақша несие саясатын қалыптастырады және ... ... ... ... ... ... және ұйымдастырады. Орталық банк пен коммерциялық банк операцияларының және банктен тыс секторлардың шешімдері нәтижесінде экономикадағы ақша ұсынысының өзгеруіне ... ... ... банк ақша ... ақша ... және ... әсер ету арқылы қалағалайды. Ақша ұсынысының нақты көлемі коммерциялық банк операцияларының нәтижесінде несиені қабылдау және беру ... ... ... Ұлттық банкі мемлекеттік ақша-несие саясатын анықтайтын және жүзеге асыратын орган болып табылады. Қазақстан Ұлттық банкі ақша-несие саясатынан басты мақсаты: ұлттық ... ... яғни оның ... ... мен ... шетел валюталарына қатысты тұрақтылығын қамтамасыз етуді көздеді.
Ақша-несие-бұл айналыстағы ақша жиынын, несие көлемін, сыйақы ... ... ... банк ... ... реттеуге бағытталған шаралар жиынтығы.Ақша-несие саясатының макроэкономикалық деңгейдегі субьектісі-Ұлттық банк болып табылады. Ал ақша-несие саясатының Ұлттық банк тарапынан реттеу ... ... ... және қолма-қол ақшасыз жиынының жиынтығы жатады.
Шаруашылық жағдайына байланысты ақша-несие саясатының екі типі болады:
1. рекстрикциялық ақша-несие ...
2. ... ... саясаты.
Рекстрикциялық ақша-несие саясаты - екінші деңгейлі ... ... ... ... шектеуге және қатаң шарт белгілеуге, сондай-ақ сыйақы мөлшерлемесінің деңгейін арттыруға бағытталған шаралар жиынтығы. ... ... ... - ... беру көлемін кенейтумен, айналымдағы ақша жиынының өсуіне бақылаудың әлсіздігімен және сыйақы мөлшерлемесінің төмендеуіне байланысты ... ... ... ... ... ... ... бағыты: инфляцияны төмендету және теңгенің тұрақтылығын қамтамасыз ету.
Ақша саясатының құралдарын төмендегідей топтастыруға болады:
Ақырғы ... ... ... ... ... ... ...
в)төлем балансын тұрақтандыру.
Ақырғы мақсат:
а)ақша жиыны; ... ... ... ... ... ... ... лимиті,пайыз мөлшерлемесін тікелей реттеу;
ә)міндетті резервтер нормасының өзгеруі;
б)есептеу ... ... ... ... ... ... (а) және ... (ә,б,в) құралдарының арасанда айырмашылықтар бар.Жанама құралдарды тиімді пайдалану ақша нарығының дамуымен тығыз байланысты.Нарықтық ... ... ... ... ... ... және ... құралдар пайдаланылады,соңғылары алғашқыларын ығыстырады.
Соңғы мақсатар жалпы экономикалық саясаттың, сонымен қатар қазыналық, валюталық, сыртқы сауда, құрылымдық және ... да ... ... отырып, несие-ақша саясаты жоғарыда аталған саясаттардың бір бағыты ретінде қарастырылады.
Аралық мақсаттар жағдайда тікелей орталық банктің жанама құралдары арқылы ... ... ... ... ... ... банк ... саясатын жүргізуде. Нысанаға алатын ақша базасы келесідей ақша-несие саясатының негізгі құралдарының көмегімен реттеледі:
-қайта қаржыландыру ... ... ... ... ... ... ... ең төменгі міндетті резервтер нормасын белгілеу, оның ішінде сырттан тартылған қаражаттарды мерзіміне, ... және ... ... ... ... бағалы қағаздарын сатып алу және сату бойынша ақша ... ... ... ... және ... ... ...
-валюталық нарықтағы басқыншылық;
-кейбір жағдайларда несиелік операциялардың ... ... ... мен ... ... саңдық шектеулер еңгізу;
-ресми есепке алудисконттық  ... ... өзі ... ... бойынша ресми қайта қаржыландыру мөлшерлемесін,сол сияқты басқа мүдделендіру мөлшерлемесін белгілейді.Ресми қайта қаржыландыру мөлшерлемесін ақша нарығының жалпы ... ... ... ... пен ... деңгейіне байланысты белгілейді.ҚҰБ мүдделендіру мөлшерлемесі саясатын мемлекеттік ақша-несие саясаты ... ... ... ... ... ... ... ету үшін пайдаланылады.
ҚҰБ пайыз саясатының басты мақсаты - айналыстағы теңге деңгейін көтере отырып, ... ... ... ... ... ... ақша ... және инфляцияның өсуін төмендетуді қамтамасыз ету болып табылады. Жоғары пайыз мөлшерлемесі,шын мәнінде пайыз үшін ... өз ... ... ... ... жаңа ... ... алдағы уақытта немесе белгілі бір уақыт аралығында өзінің нәтижелеріне қол жеткізуге тиіс.
Қазақстандағы инфляциямен күресудің тағы да бір маңызды ... - ... ... ... артық сұранысты төмендету болып табылады.Өткенге оралатын болсақ, теңгені енгізгеннен кейінгі жарты жылдай уақыт ішінде, валюталардың бағамдық айырмасы ... ... ... қол жеткізу мүмкіндігінің салдарынан банктің қысқа мерзімді капиталдары несиелік нарықтан валюталық нарыққа ауысып кетті.Теңгенің ... ... ... ... ... мен ... құны ... шекті қатынастың бұзылуы ұлттық валютаның тұрақсыздығын одан сайын арттыра түсті.
Ұлттық банктің мүдделендіру мөлшерлемесі ақша нарығындағы ... ... ... ... ... ... ... базасы ретінде қызмет етеді.Қайта қаржыландыру мөлшерлемесінің шамасы ақшалай қаражаттарға деген сұранысқа және инфляция деңгейіне байланысты келеді. Ұлттық банк мүдделендіру мөлшерін ... ... ... ақша ... ... әсер ... және ... деген сұранысты аттыруға немесе қысқартуға мүмкіндік жасайды.Ресми пайыз мөлшерлемесінің деңгейі екінші деңгейдегі банктер үшін, ... банк ... ақша ... бақылау жасау шегіндегі негізгі бағыттарын сипаттайтын басты бір көрсеткішті білдіреді.
Ұлттық банктің ресми пайыздары, оның ... ... ... ... ... нарығының шартына сай банктер дербес белгілейтін нарықтық пайыз мөлшерлемесіне жанама түрде ықпал етеді.Соның ... ... пен ... ... ... ... Ұлттық банктің қысқа мерзімді шоттары бойынша, банкаралық ... және ... ... ... несиелер бойынша пайыз мөлшерлемелері жыл бойына Ұлттық банктің мүдделендіру мөлшерлемесінің өзгеруіне байланысты төмендеп отырған. Пайыздың нақты бейнелері,өз кезегінде ... үшін ... ... ... ... ... ... мекемелерге ағылуын арттыра түсті.
Коммерциялық банктер Орталық банкке пайыз мөлшерлемесі есептелмейтін салым ретінде ақшаны сақтайды.Бұл депозиттегі ақшаларының белгілі бір бөлігі, мұны ... ... деп ... ... ... ... ... көлемімен белгілі бір пайыз мөлшерлемесі арқылы тағайындалады.Олар салымның түрлеріне байланысты бөлінеді. Мысалы,жедел салым талап етілген салымнан төмен болады.
Банктер ... ... ... - бұл ... резервтердің артық сомасы өтімді құралдарға сұраныс өсетін ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуде, банктерге берілетін несие көлемін реттеуде және олардың міндеттемелері бойынша төлемсіздікті төмендетуде, сол сияқты банктің салым иелері аен ... ... ... ... ... банк ең төменгі резервтік талаптар механизмін қолданады.
Резервтік талаптар, ашық нарықтағы операциялар және пайыз саясатымен қатар коммерциялық банктерді жанама ақшалай-несиелік ... ... ... біріне жатады. Қазақстан банк жүйесінің бүгінгі даму жағдайында резервтік ... ... ... ... ... ... ... экономикадағы ақшалай мультипликатор үрдісін реттеу қызметтерін атқарады.
Ақша-несие саясатының бұл құралы 1993 жылы 1 қаңтарда енгізілген "ҚР коммерциялық, кооперативтік және жеке ... ... ... туралы " нұсқауға сәйкес, міндетті резерв нормативі 18-20% мөлшерінде бекітілген ... ... ол ... ... ... резервтерінің артық болуы,яғни Ұлттық банктегі корреспонденттік шоттардағы қаражаттардың өсуіне байланысты ... ... ... ... қана қоймай, сол сияқты резервтеудің баламалы тәртібіне өтуге,яғни бұл банктердің нормативтерін орындау барысында корреспонденттік шоттағы қаражаттар сомасын ең төменгі ... ... ... болмауын сақтап отыруға тиістілігін білдіреді.
Әлемдік тәжірибеде міндетті резервтердің өте жоғары ... ... банк ... ... ... ретіндегі тиімділігін нашарлатып, ал ең төменгі резервтер нормасының артуы несиелік ресурстардың экономикаға құйылуына ... ... ... ... пен ... міндетті резервтік нормалар біршама жоғары деңгейде бекітілген. ... ... ... ... ... депозиттердің шамасы мен түрлеріне байланысты болып келеді. ... ... ... ... ... ... депозиттік шоттарында сақталады және резервтердің артық мөлшері федералды резервтік банктердің АҚШ ақша ... ... ... ... ... басты бір көзін құрайды.Заңмен бекітілген резервтер коммерциялық банктердің несиелеу қабілеті әсер ететін федералды резервтік банктік жүйенің ... ... ... ... ... табылады.Резервтердің басты мақсаты банк несиесінің артықшылығынан немесе жеткіліксіздігінен тұрады.Дәл осылай, жанама жолмен коммерциялық банктердің несиесіне жасалатын бақылау құралы және экономиканы ... ... бұл ... ... ... ... ... құралы болып табылады.
Федералды резервтік жүйе экономикалық құлдырау кезеңінде міндетті резервтердің іскетлік белсенділігін арттыру және ынталандыру үшін міндетті резервтің деңгейін жиі ... ... банк ... ... ... үшін, олардың нормативтерді орындауына байланысты ең төменгі резервтік талаптарды орындау барысында банктерге келесідей екі тәсілді қолданады: ... ... ... ... ...
Орталық банк неғұрлым міндетті резервтердің нормасын жоғары тағайындаған сайын, коммерциялық банктердің операцияларды жүзеге асыруға пайдаланылатын қаражаты аз болады. Резерв нормасының өсуі ақша ... ... ақша ... ... алып ... Сонымен Орталық банк міндетті резерв нормасын өзгерте отырып, ақша ұсынысының динамикасына әсер етеді.
Практикада міндетті резервтер ... ... ... ... ... өйткені ондай жұмыстар өте күрделі, ал бұл құралдың күші мультипликатор арқылы жүргізгенде үлкен болады.
Ақша-несие саясаты арқылы реттеудің бірі есеп ... ... ... ... ... ... банк ... банктерге несие береді. Егерде есеп мөлшерлемесі өсетін болса, онда Орталық банктің қарыз беру операциялары азаяды және коммерциялық банктер қымбат несие ... соң, ... ... ... ...
Несиенің азаюы және ақшаның қымбаттауы барлық жүцеге таралады. Экономикада ақша ... ... ... ... керісінше әсер етеді.Әдетте тіркелген мөлшерлеме нарықтағы банкаралық мөлшерлемеден төмен болады, бірақ ... ... ... алу белгілі әкімшілік қиындықтарға тіреледі.Қысқа мерзімдік несие коммерциялық банктердің резервін толтыру үшін беріледі.
Несиелендіру және ... ... ... ... ... банк қызметінің алдағы уақыттарда классикалық қызметіне жақындауына байланысты тиісті шаралар қолданады. Қазіргі уақытта екінші ... ... ... тек қана ... ... сақтау мақсатында жүзеге асырылады. Бюджет тапшылығын жабу үшін Үіметке несие беру бюджет саясаты аумғында, яғни Ұлттық банктің республикалық ... ... бас ... ... ... Жеңілдікпен несие беру және кәсіпорындардың несие үшін тікелей өтініш жасауы қарастырылған жоқ. Ұлттық банк несиелерін орналастыру аукциондар арқылы, банкаралық нарық ... сол ... ... ... ... ... асырылады.
Ақша нарығындағы операциялар - ... ... ... ақша ... ... ... мақсатында екінші реттегі нарықта мемлекеттің бағалы қағаздарын сату және сатып алумен байланысты операцияларын білдіреді. ... ... ақша ... ... ... ... жәненесиелік жұмыстарды реттеудің ыңғайлы әдістерінің бірі болып табылады.Оның негізгі мәні ақша ... ... ... ... ... шектеуді білдіреді.
Ұлттық банк нарықтағы бағалы қағаздарды сату арқылы оны сатып алушылардың резервтік шоттарынан тиісті соманы ұстап қалады. ... ... ... ... ... және ақша ... ... мақсатында Ұлттық банк бағалы қағаздарды сатып алады да, тиісті ... ... ... ... қайта аударады.
Осы айтылғанның барлығын Орталық банк коммерциялық банктердің несиелік мүмкіндіктерін реттеу мақсатында жүргізеді.Егер Орталық банк алдында сатып алған ... ... ... сату ... жаңа ... ... көп ... банктердің несие ресурстарының мөлшері шектеледі және керісінше.Орталық банк ақша нарығы операцияларын ... ... ... ... ... ... көлемінің кеңеюіне байланысты жүйесіз жүргізеді.
Ақша ағымы - қаржылық жыл ішінде ... ... және ... ... ... ... арасындағы айырмасы болып табылады.
Ақшалай ағымның бағалануы көрінісі ең қолайлы және тиімді анализдік инвестициялық проектте жүреді. Көптеген ... ... 2 ... ... ... ... ақша ... шыққан шығындармен байланысты. Алдыңғы болжанған болжаммен бағаның көбінесе басқа мамандықпен сонымен қатар маркетингпен бухгалтерлер, кәсіпкерлермен, шығарушылар. Ең басты қаржылық ... ... - ... ... және ... есеп.Басқадай қате көздерге байланысты бұл бухгалтерлік есепті әр ... ... және ... ал олар ... бір ... ... ... келу үшін ақша ағымы қажет.
Кіріс кірген кезде шығынды санамайды капиталдың кіріс арқылы олардың ақшалай қосылғандығын керісінше амортизациялық санау жүйесі ... ... ... ... Осы ... курстық жұмыстың өзектілігін көрсетеді.
Курстық жұмыстың мақсатына мыналар жатады:
- ... ... ... ... ... ... - ... қорларды жеткізуден және қызмет көрсетуден түскен авнстар: түрлі сипатта сыйақы төленген дивиденттер мен ... ... ... да және өткізуден тыс табыстар басқа түсімдер. - жұмсалуына жатады өндірістік шығындары; тауарлы - ... ... ... ... орындауға және көрсетілген қызметтерге берілген аванстар, материалдармен тауарлар үшін жеткізушілермен мердігерлерге төлемдер, жалақы бойынша төлемдер мен ... да ... ... ... ... ... ... тыс қорлармен есеп айырысу проценттерді төлеу басқа да төлемдер.
Курстық жұмыстың міндеттері:
- бағдарламасы шеңберінде 2006 - 2008 ... ... ... пунктерді құру;
- материалдық - техникалық жарақтандыру жөніндегі;
- инвестициялық жобаны іске асыруды, жүзеге ... ... ...
- жоба шеңберінде 10 - нан астам алыс және жақын шет ;
- ... ... ... ... ашу ... ... ... шешу үшін қажетті компьютерлік, комуникациялық және басқа да техникалық жабдық ... ... ... ... ... отыр. Бұл жобаны іске асыруға арналған болжамды шығыстар 55000 мың теңгені құрайды. Жобаны іске ... ... - 2006 - 2008 ... ... жобаны қаржыландыру көзі компанияның меншікті қаражаты болып табылады.
2002 - 2008 жылдар кезеңінде Компанияның ақша ағымының ... ... ... ... ... ... жер үсті объектілерін салуға, қайта жаңартуға және жаңғыртуға, сенімді әрі өнімділігі жоғары жер асты жабдығын қолдануға, ... ... ... ... кен ... ... бақылаудың тиімділігі жоғары жүйесін құруға келіп тіреледі.
Курстық жұмыстың құрылымы кіріспеден, екі ... ... және ... ... тізімінен тұрады.
АҚША АҒЫМДАРЫН ЖОСПАРЛАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... мәні және ... ... ағымы - қаржылық жыл ішінде банктің табатын және төлейтін ақшалай ... ... ... ... ... ... ... ағымның бағалану көрінісі ең қолайлы және тиімді анализдік ... ... ... ... ... 2 элементтен тұрады: қажетті инвестиция, ақша ағымдарының шыққан шығындармен байланысты. Алдыңғы болжанған болжаммен бағаның көбінесе басқа мамандықпен сонымен ... ... ... ... ... Ең басты қаржылық процесте көрсетіледі:
1.Координациялық және басқадай мамандығы бойынша;
2.Экономикалық көріністермен көрсетілген көріністермен дайындалған дайындықпен;
3.Қарсыластық тенденциялық ... ... ... ... және бухгалтерлік есеп. Басқадай қате көздерге байланысты бұл бухгалтерлік есепті әр түрлі біріктірулер және кірістер, ал олар көбінесе бір ... ... ... келу үшін ақша ағымы қажет.Мысалы: бухгалтер өзіндік кірістерді, олар ақша жүйесінде жүреді, олар ақша ... ... емес ... ... ... ... арқылы жасалады. Кіріс кірген кезде шығынды санамайды капиталдың кіріс арқылы олардың ақшалай қосылғандығын керісінше амортизациялық санау жүйесі жүреді, ... ... ... ... ... ... жағдайдағы операциялық қызметтің нәтижесінде туындайтын ақша қаражатының ағынына жатады:
- түсімдеріне өнімдерді өткізуден алынған түсім тауарлы - ... ... ... және қызмет көрсетуден түскен аванстар: түрлі сипатта ... ... ... мен ... проценттері басқа да және өткізуден тыс табыстар басқа түсімдер.
- жұмсалуына жатады өндірістік шығындары; тауарлы - материалдық қорларды ... ... ... және ... ... ... аванстар, материалдар мен тауарлар үшін жеткізушілер мен мердігерлерге төлемдер, жалақы бойынша төлемдер мен ... да ... ... ... ... ... бюджеттен тыс қорлармен есеп айырысу проценттерді төлеу басқа да төлемдер [1].
Инвестициялық қызмет ұзақ мерзімді активтерді сатып алу мен ... ... ... беру мен алу ... ... Инвестициялық қызметтердің нәтижесінде пайда болған ақша қаражаттары ... ... ... қаражаттарының түсуі:
- негізгі құралдары басқада ұзақ мерзімді активтерді және ... емес ... ... ... ...
- ... ... өткізуден;
- басқа заңды тұлғаларға берілген несиелерді алу;
- басқа түсімдер;
2.Ақша қаражаттарын алу:
- ... ...
- ... құралдарды басқа ұзақ мерзімді активтерді және материалды емес активтерді сатып алу;
- қаржылық инвестицияларды сатып алу;
- ... ... ... ... ...
- ... да төлемдер болып табылады.
Ақша ағынымен қатар инвестициялық жобаларды қорланған ақша
ағымы пайдаланылады оны сипаттайды:
- ... ...
- ... ... және ... сальдо.
Олар есепті кезеңінің әр қадамына берілген және барлық өткен қадамдарда сәйкес ақша ағымдарының қосындысы болып табылады.
Есепті кезең ... ... ... ... Сол уақыт ішінде қаржы көрсеткіштерді бағалау үшін пайдаланылатын деректер жиналады.
Ақша ... ақша ... ... мен ... Әр ... ақша ағымының мәні сипатталынады:
- тұсімнен осы қадамдағы ақша түсуінің шамасымен;
- ... - осы ... ... тең;
- ... ... мен ... арасындағы айырма.
Ақша ағымы әдетте кәсіпорынның әр түрлі қызметтер ақша ... ... ... ... ... ақша ағымы;
2.операциялық қызметтен ақша ағымы;
3.қаржы қызметтен ақша ағымы. ... ... - ... ... ... табу ... ... қызметі мен инвестициялық және қаржы қызметіне қатысы жоқ өзге де қызмет.
Инвестициялық қызметі - ұзақ ... ... мен ... ... сатып алу және сату.
Қаржы қызметі - меншікті капитал мен қарыз қаражаттарының мөлшері мен құрамындағы өзгеріс нәтижесі ... ... ... ...
2.1Ақша ағымдарын орындармен орналастыру.
Қаржылық анализ ақшаның уақытша құнын көрсетеді, осыған келе ... ... ... ... ақша ағымдарының ай сайын, немесе қозғалмалы ағымды көрсетеді .
Ақша - бұл ... ... ... өлшейтін , жалпыға балама айрықша тауар.
Ақшанын объективті қажеттігі тауар өндірісі және ... ... ... ... Ақша - бул тауар айналысының құралы және оның ізбасары. Тауар мен ақша бір - бірінен бөлінбейді, ... ақша ... ... ... да ... ... ... Ақша тауардан бөлініп шыққанымен де, ол айрықша тауар ... қала ... ... ... бірдей балама рөлін атқару алтынға жүктеледі. Сондықтан алтынның басқа тауарлардың құнын бейнелеуі, оның ең бастысы ... ... ... ... ... алтынның табиғи сапалылығы, яғни оның оңай бөлінетіндігі әдемілігі және тозбайтындығы; екіншіден, құны өте жоғары, сондай - ақ, оның ... ... мен ... ... еңбек шығыны жоғары болуы.
Ақша - өндіріс және бөлу ... ... ... ... ... ... ... дамып келген экономикалық категория. Ақшаның экономикалық категория ретіндегі мәні, оның мынадай үш қасиетінің біртұтастығынан байқалады:
- ... ... ... ...
- ... құнының дербес формасы;
- еңбек өлшемінің эаттай (материалдану) формасы.
Жалпыға тікелей айырбасталу формасы, оның кез ... ... ... ... айырбасталатынын сипаттайды. Екіншісі тауарларды сатумен байланыссыз. Соңғы қасиеті тауар өндіруге жұмсалған еңбектің ақша көмегімен өлшеуге ... ... ... ... ... ... ... екі түрге бөлінеді: толық құнды ақшалар және толық құнсыз ақшалар .
Толық құнды ақшалар - ... құны оны ... ... ... ... ... ... ақшалар.
Мұндай ақшаларға металл ақшалар, соның ішінде: мыстан, күмістен және алтыннан жасалғандары жатады. ... ... әр ... ... ... ... түріндегі формасы - бұл олардың соңғы формасы. Монетаның бет жағы - аверс және жаны гурт деп ... ... ... ақшалар - номиналдық құны нақты құнынан, яғни олардың өндірісіне кеткен қоғамдық еңбектен жоғары ... ... ... ... мыналар жатады:
- құнның металдық белгілері - арзан бағалы металдардан ... ұсақ ... ... жез, ... т.б. ...
- құнның қағаздан жасалған белгілері.
Ақшаның қазіргі экономикадағы атқаратын қызметіне мыналар
жатады: ... ... және баға ... ... ... ... ...
4.қорлану және қор жинау құралы;
5.дүниежүзілік ақша .
Ақша жалпыға ... ... ... ... ... ... өлшейді. Ақша құн өлшемі ретінде: мөлшері жағынан аттас сапасы жағынан салыстыруға келетін тауарлар құнын ... үшін ... ... ... беру қызметін атқарады. Бірақ та тауарларды өзара өлшейтін ақша емес, тауарлар өндірісіне ... ... ... ... ... бірінің біріне өлшеуіне жағдай жасады. Барлық тауарлар қоғамдық еңбек өнімдері сондықтан олардың құнын ... құны ... ... ... ... ... құнының ақшамен бейнеленуі оның бағасы деп аталады. Баға тауарды өндіруге және сатуға қажетті қоғамдық еңбек шығынымен
анықталады. Әрбір елде ... ... ... ... және ... ... өлшеуге қызмет ететін металдық баға белгілеу процесіндегі ақша бірлігіне бекітілетін салмақты саны баға масштабы деп аталады. ... ... және ... ... құн заңы жатыр. Ақшаның құн өлшемі қызметі мен баға ... ... ... ... бар. Құн ... бұл мемлекетке тәуелсіз ақшаның экономикалық қызметін сипаттайды. Құн ... ... құн ... байланысты анықталады. Баға масштабы бұл мемлекетке тәуелді, бірақ тауардың құнын көрсету үшін қызмет етеді. Баға масштабы нарық заңына яғни ... пен ... ... ... . ... қор жинау және қорлану қызметі:
Ақша жалпыға бірдей балама ретінде, оның иесіне тауар алуды қамтамасыз етумен қатар байлықты ... ... ... ... ... да ... ... жинақтауға немесе қорлануға тырысады. Қорлану үшін ақша айналыстан алынады сөйтіп тауарды сату және сатып алу ... ... ... қор ... ... ... бағалы емес ақшалар атқара алмайды, себебі олардың меншікті құны жоқ. Бұл қызметті қашаннан алтынға ... ... ... қорлану қызметін толық бағалы емес ақшалар атқарады. Тауар өндірісі жағдайында қорлану екі формада жүзеге асырылады десе ... ... мен ... ... және ... ... шоттардағы сол сияқты банктегі басқа шоттардағы ақшалай қаражат қалдықтары түрінде қоғамдық қорлану формасында;
2.Банктегі ... ... ... жинақталған жеке қорлану формасында .
2.2 Ақша ағымдарын жоспарлаудың негізгі мәселелері
Ақша ... ... ... әртүрлі және өнімдердің өзіндік құнына жатқызу әдісіне өндірістік көлеміне байланысты жіктеледі.
Қаржы менеджментінде ақша ... ... ... ... ... ... ... байланыстылықта қаралады.
Ақша ағымдағы шығындардың құрамын құрылымын және ... ... ... ... үшін ... мәліметтерді қолданады:
- өнімдердің нақтылы өзіндік құны және алған пайда туралы
мәліметтер;
- ... ... және ... ... ... ... өндіріс көлемімен оны сатудың айырмашылығы жоспарланбаса, онда шығын көлемі туралы шешім қабылдауға өткен кезеңдегі мәліметтерді ... ... ... ... ... онда ... ... талдау жасалынады. Олардың өндірілген көлемі оның бағасы еңбек ақысы және басқа факторлардың олардың тиімділігіне әсерін бағалайды [8]. ... ... ... ... менеджментінде кәсіпорынның барлық ақша ағымдағы шығындары төмендегіше бөлінеді:
- шартты-өзгермелі;
- шартты-тұрақты;
- аралас. ... ... ... өнімдердің көлеміне байланысты және өндіріс көлемінің өзгеруіне тікелей пропорционалды өзгереді. Өндіріс ... ... ... олар ... және ... өндіріс көлемінің азаюына байланысты кемиді. Атап кететін жай өзгермелі шығынның өнімдердің бірлігіне қатынасы тұрақты шамада ... ... ... ... және ... емес ... болады.Өндірістікке қатысты өзгермелі - өзгермелі шығындарға жататындар: шикізаттар және материалдарды сатып алу, технологиялық жанармай және ... ... ... ... ... және т.б. ... ... шартты - өзгермелі шығындарға жататындар: транспорт шығыны, сатуға кеткен сауда комиссиялық ... және ... ... ... олар сатылған өнімдерден түскен түсімнің көлеміне байланысты ... ... ... ... өсуі ... ... әсер ету күшін оннан аса көбейтеді. Осыған байланысты келесі қорытынды ...
- ... ... әсер ету күші ... ... ... және айналымынан тыс активтердің үлесіне байланысты. Неғұрлым негізгі қордың құны көп ... ... ... ... үлесі көп болады;
- тұрақты шығындардың үлес салмағының жоғары болуы ақша ағымдағы шығындарды басқарылу шекарасын ...
- ... ... ... әсер ету күші көп ... соғұрлым кәсіпкерлік тәуекел жоғары болады.
Ағымдағы шығындарды тиімді басқару рентабельділіктің шегін анықтаусыз мүмкін емес.
Нарықтық экономикада ... ... ... ... ... субъектілер өндірісті ұйымдарға және өнімдерді сатуға әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... мағынасына, жұмсалған мақсатына қарай үш топқа бөлінеді:
- ағымдағы шығындар;
- ағымдағы шығыстар;
- күрделі салымдар.
Ағымдағы шығындар өнімдерді ... және ... ... ... Олар ... ... ... ішінде үлесі ең көбі және ол шығындар негізінен өндіріс процесінде ішкі заттарды және материалдарды, негізгі өндірістік қорларды, жанар және жағар ... ... ... ақы және т.б. ... ... ... таза ағымдық құндылығының көлемін анықтайтын негізгі факторларының бірі, сөзсіз, инвестицияның, өндірістің ... ... ... ... ... ... ... табылады. Бұдан осы сипатына орай айрықшаланатын жобаларды салыстыруға арналған бұл ... ... ... ... ... NPV үлкен мәні капитал салымының едәуір тиімді вариантына әрдайым сәйкес келе бермейді.
NPV есептеуге қажетті ақпараттарды ... ... үшін ... ақша ағымдарын қарастырайық;
Әдеттегі кіріс ақшалай ағымдары:
- ... ... ... және ... бағасының көтерілуі;
- жалпы шығындардың азаюы (тауар құнының түсуі);
- инвестициялық жобаның соңғы жылының аяғындағы құрылғылар ... ... мәні ( ... ... ... ... басқа жоба үшін қолданылуы мүмкін );
- инвестициялық жобаның соңғы жылының аяғындағы айналым құралдарының босауы ( дебиторлар шоттарының жабылуы, ... - ... ... ... сату ... ... акциялары мен облигацияларын сату ).
Әдеттегі шығарылатын ақша ағымдары:
- инвестициялық жобаның ... ... ... ...
- ... жобаның алғашқы жылдарындағы бастапқы айналымдық құралдарға деген қажеттіліктің артуы ... ... ... үшін ... ... ... өндірісті бастау үшін шикізат пен бөлшек заттарды алу);
- құрылғыларды жөндеу және ... ... ету;
- ... емес қосымша шығындар (әлеуметтік, экологиялық және т.б).
Барлық шаруашылық субъектілер ақша қаражаттарын банктердің сәйкес мекемелеріндегі шоттарда сақтайды және ... ... ... ... асырады. Көп жағдайда бұл төлемдер қолма-қолсыз есеп айырысу нысанында болады, ал қажетті қолма -- қол есеп ... ... ... ... ... ... ... бекітілген мүлшерде ғана жүзеге асады. Заңды түлғалар арасындағы төлем 4000 айлық есеп айырысу күрсеткішінен ... ... ... есеп ... тек ... -- қолсыз түрде жүзеге асу керек. Ақша қаражаттарын сақтау және заңды тұлғалармен есеп айырысу үшін ... ... банк ... ... ... ашады. Банктік шот депозит қабылдаумен, келісім -- шартта қарастырылған ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру бойынша банк пен клиент арасындағы келісім -- шарт қатынастарын көрсету амалы. Банктік шоттар ... мен ... ... ... мүмкін және есеп айырысу (ағымдағы), жинақ, корреспонденттік шоттар болып блінеді.
Корреспонденттік шоттар -- (банктер мен ұйымдардың) банктік операциялардың жеке бір ... ғана ... ... банктік шоттары.
Ағымдағы (есеп айырысу) және жинақ шоттары -- жеке және заңды тұлғаларға, ... ... ... ... (филиалдар мен -өкілдіктер) ашылатын банктік шоттар.
Есеп айырысу шоты мынадай құжаттардың негізінде ашылады:
1) ... ашу ... ... ... қол ... мен мөр таңбаларының үлгісі бар карточка;
3) субъектінің ... ... ... ... ... ... органының анықтамасы;
4) мемлекеттік тіркеу туралы кәэліктің ... ... мең ... шартының күшірмесі (егер құрылтайшылар саны 1-ден көп болса).
Есеп айырысу шотын ашқан шаруашылық субъектісі оның иесі ... ... Ол ... ... ... ... осы шоттағы қаражаттардың барлығына иелік жасайды.
Ақшаларды қабылдауды, беруді және ... банк ... ... ... ... ... ақшаларды;кассадан есеп айырысу шотына енгізген кезде қолма-қол ақша салымының мэлімдемесі ресімделеді. Қолма -- қол ақша ... ... ... ... ... ... ақыны және қолма -- қол ақшадағы ... да ... өз ... ... туралы шот иесінің банкке деген бұйрығы. Мәлімдемені сиямен бір ... ... ... ... банк ... ... ол шығыс касса ордеріне тіркеледі.
2. Әртүрлі мақсаттар үшін кассаға ... ... Чек ... -- чек ... чек ... ... ... беру арқылы төлемнің жүзеге асуын білдіреді.1[1]
3. Басқа субъектілермен есеп айырысқанда төлем тапсырмасы жазылады. Төлем тапсырма -- ... ... ... өз ... тапсырмада күрсетілген сомада бенефициар пайдасына аудару жөнінде төлеушінің тапсырмасы.
4. Субъект ... ... ... ... мен ... ... ... алушыдан өндіріп алуға тиіс болғанда -- төлем талап тапсырмасы ... ... ... -- тапсырмасы бенефициардың сатылған тауарлар, күрсетілген қызметтер, орындалған ... үшін ... ... негізінде ақша аударушыға төлем ақыны жүргізу туралы талабы.
5. Шаруашылық істері жүніндегі комиссияның бұйрығы, сот органдарының атқарушы қағаздары есеп ... ... ... ... шығарылатын атқарушы құжат болып табылады.
Субъектінің шотынан барлық төлемдер есеп ... ... ... түсуіне қарай күнтізбелік кезек тәртібімен жүзеге асырылады. Банк түлеуге қабілетсіз деп жариялаған міндеттемелер бойынша төлемдердің кезектілігін банк мекемесінің басшылығы ... ... ... ... немесе күн сайын шоттардың иелеріне жүргізілген операциялар туралы хабарлап, есепке ... және ... ... ... болған құжаттарды оған қоса беріп, оларға есеп айырысу шотынан күшірме жолымен құлақтандыру жасайды. Күшірмеде банк ... ... ... ... ... ... ... банктен алынған күшірмені тексереді, құжаттарды таңдап, шоттардың кодын (корреспонденциясын) қояды, ол жекелеген операциялар бойынша есептік тіркелімдерге жазу үшін ... ... ... ... ... ... есеп ... шоты бойынша талдамалы есептің тіркелімін үздігінен алмастырады және сонымен бірге бухгалтерлік жазулар үшін негіздеме қызметін ... ... ... есеп ... шоты ... ... ... пассивтік шот болып табылады. Көшірмеде банк ақша қалдығын немесе кредит бойынша оның өсуі, ал дебет бойынша оның есептен ... ... ... ... ... ... ... есеп айырысу шоты актңвтік болып табылады. Ақша қаражаттарының қалдығы мен өсуі дебет ... ал ... ... шығару) кредит бойынша күрініс табады. Банк көшірмесінің ... ... есеп ... ... ақша ... есебі 441 -- шотта жүргізіледі.
441 -- шот ... ... ... ... жүргізіледі:
1. Өнімдер, жұмыстар мен қызметтер және сатып алушылар мен тапсырыс ... ... ... сомасына ... ... ... ... ... ... ... өтеуі Д-т 411 К-т 302 `
3. Еншілес заңды тұлғалар берешекті өтеген Д-т 441 К- т ... Жал, ... ... ... ... % ... Д-т 441 К-т ... Дебиторлық берешек өтеген кезде Д-т 441 К-т 333, ... ... ... чек ... ... ... есеп айырысу шотына есептелді
д_т441 К-т421,422
7. Ақшаны кассадан есеп айырысу шотына үткізгенде Д-т 441 К-т ... ... ... ... ... ... қолма-қолсыз ақша қаражаттары келіп түсті Д-т 441 К-т 511
9. Алынған несиелер мен займдардың сомасы есеп айырысу ... ... ... кезде Д-т 441 К-т 601-603
Ю.Аванс алынды Д-т 411 К-т 661,662
11.Алдағы кезеңдер есебіне алынған ақы Д-т 441 К-т 611
12.Акцияларға, облигацияларға ... ... Д-т 141-144, 401-403 К-т ... ... үшін ... ақыны түлеу Д-т 342 К-т 441 Н.Аванс ... ... ... ала ... Д-т 351 352, К-т 441 ... қаражаттар есептелді, чек кітапшасы ашылды Д-т 421,
422К-т441 іб.Чек бойынша есеп айырысу шотынан қолма қол ақшалар алынды Д-т 451 ... мен ... ... ... Д-т 601-603 К-т 441 18.Акциялар бойынша дивиденттерді түлеу Д-т 621-622 К-т 441 ... ... ... Д-т ... К-т 441 2О.Еншілес, тэуелді, бірлесіп бақыланатын түлғаларға, жеткізушілер мен
басқа кредиторларға берешек өтелді Д-т 641 -643, 671, 678 К-т 441 ... , ... ... ... ... % ... Д-т 684 ... 22.Айыппұлдарды, түсімақыларды, тұрақсыздық айыптарын түлеу Д-т 821 К-т441
441- шотта көрсетілген ... ... алу үшін №2 ... ордер мен №2 ведомость қолданылады. Олардағы жазулар есеп айырысу шоты бойынша банк күшірмесінің және соларға қоса берілетін ... ... ... ... алдымен әрбір күн үшін жиынтықтарды сомалау арқылы біртектес жинақтамалы шоттар бойынша топтастырылады (кірістік және ... ... ... ... ... №2 ... (441 -- ... кредиті бойынша) және 441-шоттың дебеті бойынша №2 ведомоске жиынтық бір сомамен жазылады.№2 ... ... ... ... бойынша сомаларды жазудан басқа, ай ... ... ... ... де, ай ... ... дебеттік және кредиттік айналымдар ескеріліп, ай соңындағы қалдық анықталады. №2 ведомость ... ... ... мен ... ай ... Бас ... 441-шот бойынша күшіріледі.
Есеп айырысу шотын жабу оның иесінің үтініші бойынша:
- есеп ... ... ашу үшін ... болмағанда бір ғана бөлігінің болмауына (дербес баланстың бар болуы және т.б.) әкеп соқтырған субъект ... ... ... ... ... ... ... шешімі бойынша;
- 3 ай бойы шотта қозғалыс болмаған кезде жүргізіледі.
Шот жабылған жағдайда, сондай-ақ субьектінің атауы үзгерген ... ... иесі чек ... ... ... қоса банкке қайтаруға, олардың нүмірін көрсетуге және есеп айырысу шотындағы қаражаттардың қалдығын растауға міндетті.
Қорытынды
Сонымен, Ақша қаражатын сақтау заңды және жеке ... ... есеп ... үшін ... ... банк ... теңгемен, шетелдік валюталармен жүргізілетін есеп айырысу шоттарын ағымдық және корреспонденциялық шоттарын ашатынын білдік.Ал, корреспонденциялық шоттар - ... және ... емес ... ... ... ... ... ашылуы мен жүргізілуі ұлттық банктің нормативтік актілерімен белгіленеді.Ағымдағы есеп айырысу шоттары - ... ... ... ... ... ... алу міндеттері ақша қаражаттарының сақталуын және олардың мақсатына сай лимиттерге, сметаларға сәйкес пайдаланылуын бақылауды қамтамассыз ету, ақша ... ... ... барлық операцияларды толық және уақытымен құжаттау, есеп айырысу және қаржы тәртібін сақтау, ... ... ... толық және дұрыс жүргізу,ақша қаражатын толық және нақты түгендеу шараларын жүргізу, төлем оперрацияларын банк арқылы ақша ... ... ... ... ... және қолданылып жүрген заңдарда көзделген басқа жағдайларда ғана жол ... ... ... ... ... егер заңдарда өзгеше көзделмесе, субъектінің басшысы белгіленген кезектілікпен жүзеге асады.
Қазакстан Республикасының аймағында ақшаны (төлеу мен аударуды жүзеге асыруда ... ... ... ... ... ... тапсырманы ұсынады; чектерді беруді; вексельдерді немесе олардың индоссаменттері арқылы беруді; төлем карточкасын пайдалануды; тікелей дебеттік банкі шоттарына аударуды; тапсырма-төлемдерін ... ... ... ... ... заң ... ... басқа да әдістерән пайдаланады.
1. Малый бизнес № 23 - 24. ... 2001 г
2. А. Н. ... ... ... ... концептуальный подход. Алматы, 2002 г.
3. Феномен предпринимательсва в преходных ... ... ... \\ сборник научных работ. Алматы, 2002 г.
4. Николас К. Сирополис управление малым бизнесом. Москва, 2004 ... ... ... ... ...
6. Аль - пари. Август - октябрь, 2006 г.
7. Малый бизнес: правовые и ... ... г. ... г.
8. Винс Р. ... ... ... ... анализа риска для трейдеров и портфельных менеджеров. Пер. с ... - М.: ... 2005. стр ... Лян Е. Е., // Analytic 3/2005. ... ... И.Н., Герасимова И.А. Компьютерный практикум по начальному курсу эконометрики (реализация на Eviews): Практикум / Ростовский государственный экономический университет. - ... ... Н.Ш., ... Б.А. Эконометрика: Учебник для вузов / Под.ред.проф. Н.Ш.Кремера.- М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2006. - с.284.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 100 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша қаражаттары есебі жайлы107 бет
«Қарғалы» акционерлік қоғамының ақша қаржаттарының аудиті78 бет
АФ "Астана почтампы" "Қазпочта" ААҚ-на экономикалық сипаттама47 бет
Ақша қаражаттары аудиті39 бет
Ақша қаражаттарының аудитін жүргізудің тәртібі43 бет
Ақша қаражаттарының есебі32 бет
Ақша қаражаттарының есебі және аудиті89 бет
Ақша қаражаты қозғалысының есебі және аудиті87 бет
Ақша-қаражатының аудиті және талдауы63 бет
Ақшалардың есебі мен ішкі аудиті63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь