Аударма түрлері. Мәтінді аудару барысында аударма түрлерін

Жоспар
Кіріспе
1. Аударма түрлері
1.1. Аударма түрлеріне жалпы сипаттама
1.2. Аударма барысында мәтіннің аудурылу өзгешеліктері
2. Мәтінді аудару барысында аударма түрлерін қолдану жолдары
2.1. Аударма түрлерін қолдануда аударма процесінің маңызы
2.2. Ағылшын тілін кәсіби бағдарлап оқытуда аударма түрлері қолдану
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе

XXI ғасырдағы білім беру стандартының маңызды құрамдас бөлігі және білімді модернизациялаудың басым бағыттарының бірі ағылшын тілдерін үйрену болып табылады. Тілдік білім жеке тұлғаны дамыту процесінде жетекші роль атқарады, өйткені тіл жеке тұлғаны қалыптастырудың, оның әлеуметтік өзара іс-әрекетінің және өз өміріне қажетті білімді игеруінің тәсілі болып табылады.
Ағылшын тілін меңгеру сапалы білім берудегі басты құндылықтардың бірі болып саналады, өйткені, біріншіден, ағылшын тілін білу жастарды жалпы-азаматтық құндылықтар мен жаһандық мәселелерді біріге шешуге ықпал етсе, екіншіден, адамның әлемдік қауымдастықта сәтті қызмет етуіне мүмкіндік береді.
Ағылшын тілін әлеуметтік-мәдени іс-әрекеттегі қажеттілікті қамтамасыз етудің тәсілі ретінде тиімді меңгеру, тілді өз бетінше үйрену дағдысын қалыптастырып өз білімін толықтырып отыруды, сондай-ақ коммуникативті және ақпараттық мәдениетті дамытуды қамтамасыз етеді.Осыған байланысты ағылшын тілін тікелей оқытудан тіл мен мәдениетті меңгеруді өзіндік оқу іс-әрекетіне бағыттау өзекті мәселелердің бірі болып отыр. Өндіріске қажетті жоғары білікті мамандарға сұраныс талаптарында толассыз ақпараттар тасқынында өзіндік әрекет ету дағдысы қалыптасқан, кәсіби біліктілігін үнемі жетілдіріп отыратын мамандар қажет етіледі.
«Қазақстан-2050» стратегиясында Елбасы Н.Ә. Назарбаев бұл мәселе жөнінде: «Біз ағылшын тілін игеруде серпіліс жасауымыз керек. Қазіргі
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. Жұмабекова А.Қ. Аударматанудың негіздері : Оқу-әдістемелік құрал. - Алматы, 2012. - 296 б.
2. Бархударов Л.С. Язык и перевод (Вопросы общей и частной теории перевода). –М.: Международные отношения, 1975. – 240 с.
3. Тарақ Ә. Аударма процесі жайында // Аударматану (ғылыми-практикалық көмекші құрал). Құраст.: Құлманов С.– Алматы: «Тіл» оқу-әдістемелік орталығы, 2008. –300 бет.
4. Комиссаров В.Н. Слово о переводе. –М.: Международные отношения, 1973. –216 с.
5. Көркем аударманың кейбір мәселелері (мақалалар жинағы). –Алматы: Қазмемкөркемәдеббас, 1957.
6. Тарақов Ә.С. Аударма психологиясы және мәдениеті: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университеті, 2005. – 60 бет.
7. Алдашева А. Аударматану ғылымының басты ұғым-түсініктері туралы // Аударматану (ғылыми-практикалық көмекші құрал). Құраст.: Құлманов С.–Алматы: «Тіл» оқу-әдістемелік орталығы, 2008. –300 бет.
8. Көркем әдебиет саласындағы аударма мәселесі // ҚАЕУ хабаршысы. Өскемен, 2006. - №2.
9. Сабурова Г. Аударма да рухани байлық // Қазақ тілі мен әдебиеті,2000. №5
10. Алдашева А. Аударматану: лингвистикалық және лингвомәдени мәселелер. –Алматы: Арыс, 1998. –215 б.
11.Тарақ Ә. Ғылыми-көпшілік және ғылыми техникалық аударма // Аударматану (ғылыми-практикалық көмекші құрал). Құраст.: Құлманов С.–Алматы: «Тіл» оқу-әдістемелік орталығы, 2008.
12. Жұмабекова А., Жабағиева Г. Жазбаша және ауызша аударманың ерекшеліктері // Аударматану (ғылыми-практикалық көмекші құрал). Құраст.: Құлманов С.–Алматы: «Тіл» оқу-әдістемелік орталығы, 2008
        
        Жоспар
Кіріспе
1. Аударма түрлері
1.1. Аударма түрлеріне жалпы сипаттама
1.2. Аударма ... ... ... өзгешеліктері
2. Мәтінді аудару барысында аударма түрлерін қолдану жолдары
2.1. Аударма түрлерін ... ... ... ... Ағылшын тілін кәсіби бағдарлап оқытуда аударма түрлері қолдану
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
XXI ғасырдағы білім беру стандартының маңызды құрамдас бөлігі және білімді ... ... ... бірі ағылшын тілдерін үйрену болып табылады. Тілдік білім жеке тұлғаны дамыту процесінде ... роль ... ... тіл жеке ... ... оның ... ... іс-әрекетінің және өз өміріне қажетті білімді игеруінің тәсілі болып табылады.
Ағылшын тілін меңгеру сапалы білім берудегі ... ... бірі ... саналады, өйткені, біріншіден, ағылшын тілін білу жастарды жалпы-азаматтық құндылықтар мен жаһандық мәселелерді біріге шешуге ықпал етсе, екіншіден, адамның әлемдік қауымдастықта ... ... ... ... ... тілін әлеуметтік-мәдени іс-әрекеттегі қажеттілікті қамтамасыз етудің тәсілі ретінде ... ... ... өз ... ... ... ... өз білімін толықтырып отыруды, сондай-ақ коммуникативті және ақпараттық мәдениетті дамытуды қамтамасыз етеді.Осыған байланысты ағылшын тілін тікелей оқытудан тіл мен ... ... ... оқу ... ... өзекті мәселелердің бірі болып отыр. Өндіріске қажетті жоғары білікті мамандарға сұраныс талаптарында ... ... ... ... ... ету ... қалыптасқан, кәсіби біліктілігін үнемі жетілдіріп отыратын мамандар қажет етіледі.
стратегиясында Елбасы Н.Ә. ... бұл ... ... ,-деп атап ... ... ... ... беру қоғам талаптарын қанағаттандырудың бірнеше жүйелерін қамтиды, яғни ғылымды, білімді және өндірісті интеграциялау түрі ретінде ... ... ... құру; оқытуды және білім алушы еңбегін дараландыру, білім беруді ізгілендіру; оқытушылардың ... ... ... ... қою. ... үдеріс әлемнің түрлі елдерде өздерінің ұлттық ерекшеліктеріне, құндылықтарына, елдің әлеуметтік-экономикалық жағдайына, ... беру ... ... ... ... ... көрініс тапқан.
Аударма әрі көне, әрі жаңа өнер. Аударманы өнер деп атаудың өзі де оның ... ... ... ... хабардар еткендей. Ал сол аударма жасау кезінде орын алатын мәдениеттер сұхбаты өркениеттілік болмыс-бітімнің өзіндік ... ... ... ... ... - оны өз ... айналдырған тілтанудың, әдебиеттанудың ғана жеке ісі емес, мәдениеттану сынды әмбебап әрі ... ... да ... ісі ... тілі пәні ... да жалпы білім беретін пәндер секілді тәрбиелік, білімділік, дамытушылық басқа да маңызды мақсат міндеттерді атқарады. ... ... ... тілінде оқуды, жазуды, сөйлеуді, бір тілден екінші тілге тәржіма жасауды үйреткенде, біз оларға өзге халықтың мәдениетіне, өркениетіне жол ... яғни ... ... ... ... ... ... қатынас жасауға зор мүмкіндік туады.
Аударманың көмегімен, біріншіден ақпарат алмасудың тұрақтылығы, жинақылығы, нақтылығы, екіншіден аударма оқуға жеке-бағдарлық ... ... ... ... ... ... ... мамандардың кәсіби білімдерін терең игерумен қатар, оларды өмірде еркін, біліктілікпен қолданып ағылшын тілінде сөйлесуде әртүрлі ақпарат ... ... ... оның ... ... ... ... игеруді де қоса.
Аударма - ел мен ... тіл мен ... ... ... ... ... бірі байытып, толықтыратын тіл білімі әлеміндегі ерекше бір сала.
Аударма теориясы ... ... ... ... ... ... ... негізін ашу және сипаттау, ол дегеніміз, ... ... ... ... ... ... жатқанын анықтау деген сөз;
2) Аударманы лингвистикалық зерттеу объектісі ретінде тану, оның ... ... ... ісі ... ... классификациясын жасау;
Түпнұсқа және аударма мәтінінің теңдігін аударма ісі ... ... ашып ... ... ... жеке және ... теориясының жалпы қағидаларын жасау;
Аударма процесінің ... ... ... ... жасау;
Аударма процесіне прагматикалық және әлеуметтік лингвистикалық факторлардың ... ... ... ... ашу және ... ... анықтайтын қағидалар жасау.
1. Аударма түрлері
1.1. Аударма түрлеріне жалпы сипаттама
Аударма - тіл қызметінің бір түрі ... бір ... ... ойларды басқа тілдің құралдарымен соған сәйкестікте немесе толық құндылықта беру ... ... ... ... бір ... сөйлеу тілін - ауызша немесе жазбаша мәтінді, сөзді басқа тілде ... ... ... ... Сонымен бірге, аударма - сөйлеу қызметінің бір түрі болғандықтан, оның мақсаты сөз сөйлеу құрылымын ... құру ... ... ... ... өзгеріссіз жоспары сақталумен бірге, ойды жеткізу жоспары да өзгереді, бір тіл ... ... ... 80-ші ... ... ... С.Басснетт-Макгайр атты кітабында аударманың үш түрін көрсетеді:
- ойды басқа тілдік белгілер арқылы ... (бір ... ... ... өзі (бір тілден басқа тілге);
- трансмутация (бір семиотикалық жүйеден екіншісіне қайта құру).
Неміс ғалымы Отто Каде ... ... бір ... ... ... ... категориядағы аударма түрлерін ұсынды:
- . Бұл жерде аударма тілінің нормаларынан ауытқуға болады.
- . Аударма тілінің нормаларын толық ... ... ... ... ... үшін түсіндірулерді қолдану мүмкін.
- . Түпнұсқаның барлық мазмұнын береді және қабылдаушыға қажетті әсер ете алады.
Израильдік ... ... Тури (1980) ... ... ... негізгі 4 түрі барын айтады: формалды қатынастың 2 түрі ...
1) ... тіл мен ... ... ... (тілдік түр),
2) бастапқы мәтін мен аударма мәтінінің мәтіндік құралдары (мәтіндік түр); ... ... ... 2 түрі ...
1) ... тіл мен аударма тілінің тілдік құралдарының функциялары арасындағы (тілдік түр),
2) бастапқы мәтін мен аударма мәтін функциялары арасындағы (мәтіндік түр).
Аударма ... ... ... Л.С. ... ... ... ... қай деңгейінде жүзеге асады деген сұраққа төмендегі пікірімен ... ... ... ... ... ... морфема деңгейіндегі аударма;
3) сөз деңгейіндегі аударма;
4) сөз тіркесі деңгейіндегі аударма;
5) сөйлем деңгейіндегі аударма;
6) ... ... ... ... былайша кеңірек түсінік береміз: фонема деңгейіндегі аудармаға аударатын тілдегі бірліктерді аударылатын тілдің фонетикалық заңдылықтарына сай икемдеу болса, аударатын тілдегі бірліктерге ... ... ... қосымшаларын жалғау; ал қалған деңгейлердегі аударма түрлері аударма процесімен айналыспайтындарға да түсінікті деп ойлаймыз.
Сонымен қатар, ... ... ... ... ... төрт ... бөліп көрсетеді:
1) жазбаша-жазбаша аударма немесе жазбаша мәтіннің жазбаша аудармасы;
2) ауызша-ауызша аударма немесе ауызша мәтіннің ауызша аудармасы (ізбе-із немесе ... ... ... ... ... жазбаша мәтіннің ауызша аудармасы;
4) ауызша-жазбаша аударма немесе ауызша мәтіннің жазбаша аудармасы. В.Н. Комиссаров ... ... ... ... ... ... бөледі:
1)көркем аударма;
2)ақпараттық аударма;
3)ғылыми аударма;
4)ресми аударма;
5)публицистикалық аударма;
6) жарнамалық аударма.
Аударманы ... ... екі ... ... ... ... ... аударма - бұл тәржіманың жазбаша түріне қарағанда күрделірек ... ... ... ... ... ... және ... межесін (план выражения) жазбай, ауызша жеткізу түрі. Сөйлеген сөздер, баяндамалар ілеспе түрде ауызша аударылады, ағылшындерден келген ресми ... мен ... ... ... аудармашылар көмектеседі.
Ауызша аударманың екі түрі бар:
- ілеспе (синхронды) аударма;
- ізбе-із ... ... - ... ... ... ... отырып, ілесе, қосарласа, бір мезгілде аудару. Аударудың бұл түрі ... ... ... қатар жүріп отырады. Арнаулы кабинеттерде ілеспе аударма түпнұсқаның мәтінін сөйлеушіге (мәтіннің авторына) ілесе отырып оқу арқылы, кей ... ... ... ... сөзін алдын ала дайындықсыз тікелей аудару арқылы жүзеге асырылады. ... ... ... аударманың күрделілігін танытатын төмендегідей белгілерді атап өтеді:
а) бір мезгілде тыңдап әрі сөйлеу қажеттілігіне байланысты туындаған психофизиологиялық дискомфорт;
ә) ... не ... ... ... ... ... ... психикалық кедергі. Өйткені баяндамашыны тоқтатуға, болмаса түсінбеген, не қалып қалған сөзін қайталап сұрауға болмайтындығы;
б) аударманың ... және ... ... ... ... психикалық кедергі. Аудармада қателескенді қайта түзеуге болмайтындығы әрі кешірім сұрауға келмейтіндігі;
в) сөз сөйлеудің жылдамдығына байланысты ... ... ... ... ... үш басты бағытқа негізделеді. Зерттеудің бірінші аспектісі аудармашының түпнұсқаның ... ... ... ... үйретеді. Ауызша аударма дегеніміз - ... ... ... ... ойын ... ... ... аудармада сөзді қабылдау қысқа уақытпен, біркелкілікпен ерекшеленеді.Аудармашының толық түсінуі ритмге, паузаға және сөйлеу ... ... ... ... ... ... көмегімен алдын-ала болжауы қажет, бұл аудармашыға алдыңғы берілген ақпаратты есте сақтауға көмектеседі. Ауызша аударма теориясы ... ... ... ... әр ... тілдердегі минималды сөздердің тәуелділігін, сондай-ақ қабылдау кезіндегі ақпаратты жіберіп алу ... ... ... ... осы ... ... үшін пәнді жақсы меңгеру мен сөйлесу жағдайы, бұл өткізіп алған ақпараттың мазмұнын түсінуге мүмкіндіктер береді, оған: сөзге эмоциалды реңк беру, және ... ... ... ... ... ... ... қарастырады. Ауызша аударма теориясы қарапайым аударылмайтын сөзден ерекшеленетін(өзгешеленетін) аудармашының ... ... ... ... ... ... процесі оратордың сөзімен бірдей аударылады. Лингвистикалық түсіндірмеде синхрондық аударманың ... ... ... ... мен ... ... ... анықтауға негізделген. Осындай интервалдың ұзақтығы екі түрлі факторға байланысты. Біріншіден, ол аударылатын ... ... ... және ... ... ... анықтайды. Осындай сегмент көп тілдерде өзіне басты ... ... ... ... және ... кезекте баяндауыш-етістік. Көп жағдайда аудармашы оратордың сөзінен етістікті күтеді. Екіншіден, интервалдың ұзақтығы аударылатын тілдің бірнеше өзгешеліктеріне байланысты, әдетте, олар ... ... ... ... мен ... ... ... Мысалы, сөйлемді ағылшын тілінен қазақ тіліне аударғанда Аудармашы аударуды бастау үшін оратордан ... пен ... ... ... Егер сол ... неміс тіліне аударатын болса, онда аудармашы бірінші сөзден кейін аудармасын бастай ... ... ... теориясы аудармашының басқа да қасиеттерін оқытып үйретеді. Оған жай артикуляция, хезитатциондық үзіліске байланысты, аудармада жаңылысу, бұл интервалдың ... ... ... ... ... сөзге қатысты үзіліс кіреді. Синхрондық аудармада аудармашы жоғары темппен сөйлейді. Ілеспелі аудармада сөйлеу темпі біртіндеп баяули бастайды, себебі ... ... ... ... ... ... аудармада ең басты назар аудармашылардан нормативтік талаптарына аударылады. Мұндай талаптар синхрондық және ілеспелі аудармада аса қажет: нақты артикуляцияны қамтамасыз ету, ... ... ... ... қою, ... ... ойдың дұрыс әрі түсінікті берілуі.
Ауызша аударманың орталық аспектісіне аударманың ерекше түрі ... ... ... ... қою. Арнайы ауызша аударма теориясы сандық және сапалық ерекшеліктерді бөліп көрсетеді.
Синхрондық аудармада мәтіннің көлемі аударылатын ... ... ... ... аудармада қысқа сөздердің аудармасы жазбаша аудармаға қарағанда көп болады. Ұзақ сөзді аудару барысында көлемі ... ... ... мәтіннің ірі бөліктерін аударғанда синхрондық аудармада өте қысқа түрде беріледі. Сондықтан да ауызша аударма теориясы ерекше назарды ... ... ... ... ... ... ... бар. Біріншіден, оратордың жылдам темпіне байланысты аудармашыға мәтіннің толық мазмұнын аудару қиынға түседі. Екіншіден, аудармашылардың барлығы оратор секілді ... ... ... ... ... ... көп жағдайда тиімсіз және айтушы мен тыңдаушылар арасында кері байланыс тудыруы мүмкін.
Сөйлемді қысқарту ауызша аудармада оңай ... ... ... тек қана кейбір бөліктерді тастап кету емес, сонымен қатар аударылатын ақпараттың маңызды элементтерін сақтай отырып, ... ... ... ... ойда ... ... ... элементтер кездеседі, осы элементтерді мәтіннің мағынасын сақтай отырып түсінуге болады. Мысалы аудармашы мына сұрақты толықтай аударды дейік: Бұл жоспар қай ... ... ... Ол ... ... ... ... Бұл жоспардың жүзеге асырылуы 1990 жылдан басталады, мұнда аудармашы қысқаша деп аударуына болады.
Аудармада ақпаратты қысқарту уақыттық өрісті сипаттайды. Ол ... ... ... мен ... ... ... тілдің сәйкестіліктеріне тәуелді. Ауызша аударма теориясы сөзді қысқарту арқылы екі тілдің құрамын, және семантикалық қайта құрылуын ... Ең ... ... ... ... ең ... сөзбен айтылатын синонимдік алмастырулар, мұнда әсіресе мекемелер немесе кәсіпорындардың толық атаулары, аббревиатурамен немесе қысқаша айтылады. (TheUnitedNations-БҰҰ), зат есімнің қатысуымен ... ... ... - ... сөз ... ... ... түсіру (thepolicypursuedbytheUnitedStates - АҚШ саясаты) және т.б. ... ... ... айтылған мәтін аудармашы түрлі қысқарту тәсілдерін қолдана оырып мәтінді жазбаша аудармаға қарағанда 25-30% дейін ... ... ... ... бөлігі - аудармада баламалықты оқытып-үйрету. Ауызша аудармада жазбашамен ... ... ... ... ... ерекшеленеді. Аудармашы мәтіндегі ақпараттардың орнына басқа ақпаратпен алмастырып, түпнұсқаның мазмұнын өзгертуі мүмкін. Осыған орай тастап кетуге мыналар ... 1) ... ... ... ... кету; 2) мәтіндегі басты және үлкен бірліктерді тастап кету, бұл аудармашының мәтіннің бөлігін түсінбеуінен туындайды; 3) ... ... ... ... кету; 4) оратордың сөзінен қалып қою кезіндегі тастап кетулер.
Сонымен қатараудармада қате мынадай түрлерге бөлінеді: жеке ... ... ... ... сөйлемнің құрамын өзгерту барысындағы қателік және сөйлемнің құрамын өзгертудегі ... қате және ... ... 2 ... ... ... мүлдем сәйкес келмейді. Теоретикалық жағынан мәтіннің қандай да түрі ... ... ... ... ... ... Практикалық жағынан мәтіннің кейбір аударылмайтын бөліктеріне байланысты ауызша аудармада ... ... ... ... ... ... шығармалары ауызша аударылмайды, бірақ осы шығармаларда жеке цитаталар ... ... ... немесе ілеспелі түрде аударыла алады. Ауызша аудармада ... әсер беру аса қиын ... ... ... ... - мәтін тыңдалып болғаннан кейін ... ... ... ... ... аударманы шартты түрде екіге бөлуге болады. Олар: парақтан аудару және ... ... ... ... бұл түрі ... ... ... экономикалық-қаржылық, құқықтық және басқа да мәселелер төңірегіндегі ресми ... ... ... семинарлар мен дөңгелек үстелдер кезінде жүзеге асады.
2) Жазбаша аударма - жазбаша түрде жасалатын тәржіме түрі; қағазға түсірілген жазбаша ... ... ... ... ... ... және ... алынған нәтиже. Барлық хат-хабар, ресми құжаттар, ғылыми және көркем шығармалар жазбаша аударылады. Түпнұсқа мәтін ... ала ... ... ... ... ... зерттеу, сөздіктерді, басқа да лингвистикалық және лингвоелтанымдық, когнитивтік мағлұматтарды беретін анықтамалықтарға иек арту арқылы екінші тілге жазбаша түрде ... [7, 23б.]. ... түрі мен ... ... ... да ... әр алуан амал-тәсілдері бар. Мысалы, ресми құжаттарды аударғанда, түпнұсқаны қаз-қалпында бұлжытпай толық жеткізу көзделсе, ғылыми және техникалық ... ... ... ... терминологиялық ұғымдарын дұрыс беру көзделеді.
Жазбаша аударма өз ішінде екі түрге бөлінеді:
1) Көркем аударма - ... ... ... яғни ... ... оқырманға көркемдік-эстетикалық әсер ету болып табылатын мәтіндерді аудару. Бұл процестің өтуі ... ... ... ... ол ... тілде жасалған мәтінді өңдеп, реттей алады. Әдеби немесе көркем аударма дегеніміз - бір тілде жазылған әдеби ... ... ... ... көмегімен оқырмандарға жеткізу және түпнұсқасының стильдік, көркемдік ерекшеліктерін мейлінше нақты сақтап көрсету. Бұл жерде аудармадағы ең қиын ... - ... ... ... ол түпнұсқасының көркемдік жағын дұрыс жеткізу, яғни аудармашы туындының образдық әлемін, автордың идеясын, позициясын және ... ... дәл ... ... ... ... бүгінгі әдеби процестегі алатын орны үлкен.
Жақсы аударылған көркем аударма - сол ... төл ... ... ... жымы білінбей біте қайнап сабақтасып кетеді. Ел мен елді ... ... ... ... байытады. Мұнда автор мен аудармашы өнер жарысына ... тіл мен тіл ... ... Бұл ел мен ... өнер ... Демек, аударма шығармалар ұлттың ұлылығын, елінің елдігін дәлелдеудің бір жолы.
Ғалым А.Алдашева ... ... ... ... ... көркем аударма - ойлаудың образдылық типінің жемісі; демек, мұнда индивидуалдық даралық, ... ... бар;
ә) ... ... шек ... ... ... алдында жатқан мазмұны-құрылымы дайын мәтін шығармашылық еркіндікке жібермейді;
б) көркем аударма да төл ... ... ... ... атқаруы керек;
в) көркем аударма да төл әдебиет сияқты тұшымды, кедір-бұдырсыз оқылуы қажет;
г) сондықтан аудармада қазақ тілінің ... ... сөз ... ... ... ... тиіс.
2) Ақпараттық аударма - қандай да болмасын ақпаратты, мәліметтерді беру ... ... ... ... өзі өз ... ... түрлерге жіктеледі:
- ғылыми-техникалық аудармаға ғылыми мақалалар, монография, техникалық сипаттама жатады. Әр ... ... ... ... ... ... ... құрылымы болады. Бұл саладағы шығармаларды аударуға сөздік те аздық етеді, кәсіби маман біліміне, тәжірибесіне де сүйенген дұрыс. Ғылыми мәтіндер қатаң ... және ... ... ие, ... ... ... біркелкі стиль қалыптасқан. Ғылыми-техникалық еңбектерді аудару көп салалы білімді қажет ететіндіктен, бұған білікті ... ... ... ... ... ... ... Ресми-іскери стильдің қарапайым үлгілерінен (өтініш, арыз, мінездеме және т.б.) ... ... ... ... ... ереже, келісім және т.б.) дейін қазақ тілінде көрініс тапты және олар түгелдей дерлік аударма процесі арқылы жүзеге асырылады.
- газеттік-ақпараттық аударма - жаңа ... тың ... ... ... ... ... Мұндай мәтіндер әр алуан сипатта: қысқаша ақпараттық хабарлар, ... ... ... шағын және кең көлемді сұхбаттар, тақырыптық әрі белгілі бір мәселеге қатысты мақалалар, хабарландыру, репортаж т.б. түрде беріледі. Алайда газет-журналдың қалыптасқан ... ... ... стилі болады. Спорт газеттерінде спорттық стиль қалыптасқан сөз қолдану үлгісі болса, мәдениет баспасөзі эстетикалық, өнер ғылымы мәтіндеріне негізделеді. Әр ... ... ... ... ... нысаны, тақырыптық бағыт-бағдары қалыптасады.
Газеттік-ақпараттық аударма өз ішінде екіге бөлінеді:
а) Газет мәтіндерін аудару. Түпнұсқаға ... ... ... ... ... негізінде жүргізіледі. Бұл көбінесе ресми ақпараттық хабарлар, саяси келісімдер, қаулы, жарғылар, қысқасы үкіметтік ... ... ... ... Публицистиканы аудару - қоғамдық өмірдің өзекті мәселелері мен құбылыстарына ... ... ... ... ... ... саяси пікірталастық болып келеді. Ғылыми-ақпараттық мәтіні процесті, шындық құбылысын сипаттайды, түсіндіреді, талдайды, алдын ала пайымдайды, ... ... ... ... тұрмыстық аударма - тұрмыстық немесе іскери ауызекі сөйлеу тақырыптарына тіларалық және мәдениетаралық қарым-қатынастың диалогтік формасы ... ... ... ... ... ... да бір ... қол жеткізуге арналған өзара қарым-қатынасқа бағыттылған ауызша мәтіндер жасалады.
Жазбаша аударма ... ең ... ... - ... ... ғасырында аудармашының жұмысын сөздіктерсіз елестету мүмкін емес. Сонымен қатар, аудармашы ... ... ... ... үшін, алдымен, ақпараттың қандай дереккөздері бар екенін және оларды қандай ретпен әрі қалай пайдалану керектігін білуі қажет.
Ақпараттың барлық дереккөздерін екіге ... ... ... ... ... ... ... сөздіктер мен энциклопедиялар жатады.
2) Арнайыдереккөздерге - арнайы сөздіктер, арнайы энциклопедиялар, анықтамалықтар және ғылым мен техниканың әртүрлі салаларына ... ... ... ... А.Қ. ... атты кітабында аудармашылық қызмет субъектісінің сипаты мен оның ... ... ... ... ... бойынша ажыратылатын аудармалардың мынадай түрлерін келтіреді:
1. Дәстүрлі (қолжазбалы) аударма - адам ... ... ... ... ... түрлері ажыратылады:
а) Авторлық емес аударма (немесе жай аударма) - түпнұсқа мәтінінің авторы болып табылмайтын аудармашының тәржімесі.
ә) Авторлық ... ... ... - ... ... авторының өзі жасаған аудармасы.
б) Автор мақұлдаған аударма - автор талқылауынан өткен түпнұсқа мәтінінің аудармасы.
2. Машиналық (автоматты) аударма - ... ... ... компьютер жасаған аударма. Машиналық аударма негізгі үш жағдаяттарда сәтті ... ... ... ... және ... құрылымы шектеулі, стандартты, тар шеңберде мамандандырылған мәтіндерді аудару үшін құрастырылады. ... ... ... ... ... ... жайлы түсінік беретін көп көлемді аударманы алуға болады.
Үшіншіден, ... ... ... Ол мәтінді аударуға дайындайды, яғни машина үшін қиын сөздерін алып тастап немесе басқаша жазып қайта редакциялайды немесе аударылған мәтіндегі қателер мен ... ... .
3. ... ... - ... ... (немесе машиналық) өңдеуінің едәуір үлесін пайдалану арқылы жасалған аударма.
Аудармаға ... ... ... - автордың стилистикалық өзіндігін сақтау, яғни адамдардың келбет-бітімі, жүріс-тұрысы бір-біріне қандай ұқсамаса, олардың сөз саптау машығы да бір-біріне ... ... ... сол ерекшелікті айыра білу керек.
1.2. Аударма барысында мәтіннің аудурылу өзгешеліктері
Аударма барысында мәтіннің аударылу өзгешеліктеріне байланысты аударма екі классификациялық ... ... ... түрі ... жанрлық-стилистикалық ерекшеліктерімен байланысты, екіншісі- психолингвистикалық ерекшеліктерімен сипатталатын ... ... түрі ... ... ... ... байланысты екі түрге: көркем аударма (әдеби) және ақпараттық (арнайы) аударма болып бөлінеді.
Көркем аударма деп көркем ... ... ... ... Көркем әдеби шығарма басқа шығармалардан өзгешеленеді, себебі шығарманың доминанты ретінде қарым-қатынас ... ... ... ... эстетика және поэтика кіреді. Осы типке жататы шығармашылықтың мақсаты көркем образ құру, эстетикалық әсер беру. Сонымен көркем аударма- аударылатын тілде ... ... ... ... ... әсер ... mountain tops were hidden in a grey waste of sky...
Таушыңысұрбұлттыңарасынабатты.
етістігіаспандағыбұлттардысипаттаптұр. (waste of sky)
Көркемаудармадакөркемәдебижанрларынабайланыстыаудармабірнешетүргежіктеледі. Оларғапоэзияаудармасы, пьессааудармасы, сатирикалықшығармааудармасы, көркемпрозааудармасы, көркемөлеңдераудармасыжәнет.б.
Ақпараттықаудармадегенімізақпаратқабайланыстыаударма, ... ... ... ... - ... кіреді. Сондай-ақаудармағадетективтікоқиғалар, саяхаттысуреттеу, очерктер, тағыдабасқаақпараттықбірліктердентұратынаудармаларкіреді. Көркемаударманықажетететінтүпнұсқаныңкейбірбөліктеріндеақпараттықмәтіндекөркемаударманыңқұрамдасбөліктеріболуымүмкін.
Ақпараттықаудармааударылатынтілдіңфункциялықстилінеқарайерекшеленеді. Осығанорайаударылатынмәтіндербірнешетүрлергебөлінеді: ғылыми- техникалықматериалдар, арнайыжәнеіскерлікқұжаттараудармасы, ... - ... ... ... ... Аударманыңбұлтүріаудармашығатүпнұсқаныңмазмұнынқайтақарауғамүмкіндіктербереді.
Жазбашааударманыңклассикалықтүрінеаудармашыжазбашатүпнұсқаныкөзбеншолып, содансоңжазбашатүрдеаударуынайтамыз.
Ауызшааударма- аударманыңтүпнұсқаныауызшааударуынайтамыз. Ауызшааударманыңклассикалықтүрінеаудармашытүпнұсқаныакустикалықтүрдеқабылдап, ауызшааударуынайтамыз. Ауызшааудармадааударматүпнұсқанықабылдауменпараллельнемесетүпнұсқанықабылдағаннанкейінаударылуымүмкін. Осығанорай, ауызшааударманыңекітүрібар: ... - ... ... ... аудармашыберілгенақпараттымикрофонғаайтыпаударады. Синхрондықаудармаауызшааударманыңеңқиынтүрі, себебібұлаудармашыданбіруақыттатүрлісөйлесуқарым-қатынастыорындаудыталапетіледі: біртілдентыңдап, оратордыңсөйлеутемпіненқалмайекіншітілдеаударудыталапетіледі. Синхрондықаудармаестесақтауқабілетіне, мұқиятназарды, түпнұсқаныңкелесібөліктерінболжау, қатекеткенболжамдарындұрыстаужәнетезарадашешімқабылдаументығызбайланысты.
Ілеспеліаударма - бұлоратордыңсөзіненкейінаударылатынауызшааударманыңтүрі. Аударылатынсөздіңұзақтығыәртүрліболуымүмкін: ... 20-30 ... ... ... ... ондааудармашытүпнұсқаныңбастымазмұнынжазыпалып, оныаударабастайды.
Түпнұсқаныауызшанемесежазбашақабылдаужәнеаудармамәтінжасауауызшажәнежазбашааудармағасәйкескеледі, бірақосыаударманыңбіріндеаударманыңбасқадатүрлерініңқұралдарықолданылуымүмкін. Жазбашааудармашытүпнұсқаныңмәтінінжазылғанмагниттіклентаданалуымүмкіннемесеөзініңаудармасынмашинисткенемеседиктофонғажеткізуімүмкін. Қандайдаболмасынаудармажазбашатүрдесақталады, себебіаудармафиксивтікформасындаберілген, жәнеаудармағақайтақарастыруларментолықтырулардыенгізугемүмкіндікбереді. Ауызшааудармашытүпнұсқаныауызшақабылдап, керекжағдайдасинхрондықнемесеілеспеліаудармадапайдалануымүмкін. Жазбашамәтіндіауызшааударутүрі ... ... ... ... аударылғанбөліккеқайтаоралуға, түпнұсқаныңкез-келгенбөлігінқайтаойлануға, сөздіктердіпайдалануғанемесекеңесшіденнеболмасамамандарданкеңесалуынаболады. Мұндайжағдайаудармадакездесетінкелеңсіздіктердішешуге, сондай-ақкөркемнемесеақпараттықаударманысәттіаударуғакөмегінтигізеді. Жазбашааудармажоғарыдәрежелібаламалықтыталапетеді. Алауызшааудармашектеуліуақытқанегізделеді. Аудармашыораторменбіргенемесеолтоқтағаннанкейінаудармасынбастайды. Осығанбайланыстыаудармашығаойлануғанемесесөздіктердіпайдалануғауақытболмайды. Соныменқатарауызшааудармадааудармашыберілгенақпараттынақтыжәнетүсініктітүрдеаударуқажет. Аудармашыаудармабарысындакейбірэлементтердітүсіру, қысқатүрдеберутәсілдерінпайдаланаалады. Сөйлеумәтініберілетінсинхрондықаудармадааудармашыүлкенфизикалықнемесепсихологиялықзардапшегуімүмкін. Осығанорайсинхрондықаудармашыөзініңжұмысын 20-30 минутаралығындаорындайалады. Сондықтандасинхрондықаударманыңәрбіркабинасындабірнешеаудармашыларкезегіменжұмысатқарады.
Жазбашаменауызшааударманыңтағыдабірөзгешеліктеріосыаударманыаударубарысындааудармашытүпнұсқаныңбірдейемесбөліктеріменжұмысжасайды. Жазбашааудармадааудармашытүпнұсқадаберілгенойдыретіменаударады, ... ... ... ... ... Ауызшааудармадааудармашыберілгеноратордыңсөзінкішігірімсегменттерінаударуменшектеледі, сондай-ақтүпнұсқаныңбасқабөліктерінқарастыруғамүмкіндікберілмейді. Ілеспеліаудармадааудармашыайтылғанбірнемесебірнешеойдыаудараалады. Синхрондықаудармадааудармашышектелгенуақытаралығындатүпнұсқаныңәрбірбөлігінпараллельтүрдетүпнұсқаныңекіншібірбөлігінесәйкесетіпаударады.
Соныменқатаржазбашаменауызшааударматіларалыққарым-қатынастықұрушыларбойыншаерекшеленеді. Жазбашааудармадатәртіпкесәйкесаударупроцесі іскеасырыладыжәнеаудармашыдақарым-қатынасқақатысушылардыңтікелейнемесекерібайланысыболмайды. МұндааудармашытүпнұсқаныңавторыментанысужәнепотенциалдыРецептордыңаудармасынжасауаудармапроцесінентысболады. Аудармашыныңбарлықназарыаударылатынмәтіндеболады, жәнекез-келгенаудармашығаберілетінбағатіларалыққарым-қатынаспроцесіаяқталғаннанкейінберіледі.
Ауызша аудармада аудармашы қарым-қатынасқа түсушілер мен тілдік байланыспен жұмыс ... ... жиі кері ... ... ... ... ойдың дұрыс айтылуын, дұрыс темпін не манерін ... ... ... мен сөйлеушінің арасында тура қарым-қатынасты орнатуы керек. Тағы бір аудармашыға айтылатын кеңес ... ... ... ... ... ... егер ... алған ақпарат болса, оны толықтыру, әңгіменің мақсаты мен алдыңғы өткен келіссөздерді анықтау. Аудармашы мен оратордың арасында кері ... сәті ... онда ... ... ... ... мағынасын сұрап анықтауға болады. Ал егер тыңдармандар арасында кері байланыс туындаса, онда олардың көңіл - ... ... ... ... ... ... өзгерту, кейде оратордың темпін өзгертуіне мүмкіндік туады. Ал егер ... жеке ... ... ... байланыста, олардың қимылына, сыртқы іс-әрекетіне назар аударады. ... ... ... ... ... ... толықтырылмайды, бұл кезде қосымша толықтырулар енгізуде аудармашының үлесі зор.
Кез-келген тілдік қарым-қатынаста ақпараттың берілуі бір ғана бағытта өтіледі: Түпнұсқаның ... ... ... ... ... ... аударылатын тілге аударады. Жазбаша аудармада тіларалық қарым-қатынас өз қалпында қалады, ал аудармашы белгілі бір тілден екінші ... ... ... Ауызша аудармада екі жақты қарым-қатынастар бойынша әңгімеге ұласуы мүмкін, мұнда әрбір қарым-қатынас құрушы репликтермен алмастырылып отыруы мүмкін. Бұлкездеаудармашы ... ... ... ... ... ... ... аудару барысында аударма түрлерін қолдану жолдары
2.1. Аударма түрлерін қолдануда аударма процесінің маңызы
Аударма процесі ең бірінші нормативтік компоненттері арқылы анықталады. Осы ... ... ... ... ... ... ... өйткені бұл ақпаратты беруден бірден-бір жолы олып табылады.Осыған орай, аудармаға басқа да ақпараттарды ауыстыру түрлері бойынша ғылыми негіздерге бағытталуы ... беру ... ... ... ... ... беруші бұл ақпаратты құрушы және жіберуші, коммуникаия каналы, т.с.с. орта ақпаратты берудің орындалуы, және де ... ... ... ... бұл-код, код қарым- қатынаста қолданылады. Код дегеніміз- бірнеше белгілер жүйесі мен ... және ... ... ... ... ... ... ақпаратты беру. Кодтың көптеген түрлері бар, қарапайымнан бастап күрделіге дейін.
Кодтар өз алдына әр түрлі іс-әрекеттерді білдіреді. Мысалы, организмнің гентикалық коды өз ... ... ... ... мен ... ... Ақпараттарды алмастыру бойынша кодтар ретінде табиғи және ... ... ... жол белгілерінің жүйесі, дәстүр,этикет және т.б болып ... ... ... барлық ақпараттық алмасу түрлерінде қолданыла береді, соның ішінде вербальдық ақпараттық алмасулар. Осыны ... ... ... жіберетін адам бар делік. Сондай-ақ ақпарат қабылдаушы да бар. Осының ішінде байланыс каналы ретінде әтүрлі лингвистикалық ... ... ... дыбыстар, буын, морфема, сөздер, сөз формасы және т.б). ... ... ... ... ... және ... ... алмасу кодына тіл қатысады. Бұл кодта арнаулы шектеулі үйлесімділік беріледі, сондай-ақ басқа тілдік ... ... ... ... бәрі ... ... мәтінде айтылады.
Бұл (аударма) ұғымда аударма сферасында-.Аудармашы, лингвистке қарағанда, тек қана ... ... ... сондай-ақ мәтінмен де жұмыс жасайды.
Ақпаратты жіберуші және қабылдаушының бірдей каналға біріккенімен, бірдей не әртүрлі каналдарға байланысты, бір тілдік не екі ... ... ... айтуға болады.
Лингвистикада ұғымы және аударма ғылымы ақпараттық теориядан өзгешеліктері бар, олар сөздік ... ... ... Бұл ... ... ақпараттар алмасуының берілуі, сақталуы және қайта өңдеуінде қолданылады.
Осы тәсілдермен, жалпы вербальды коммуникацияның ... ... ... ... ... яғни ... кодпен; коммуникация каналы(ақпаратты жіберуге арналған), жабаша немесе ауызша түрде ақпаратты (құру) алушы мәлімет немесе реципиент.Бір ... ... ... ... сипатта болады.
Екі тілдік қарым-қатынаста бұл схема аздап өзгеріске ұшырайды. Мысалы, жіберуші мәлімет аударматану терминінде түпнұсқа деп аталады, түпнұсқа ... ... ... байланыстары арқылы басқа каналға алмастырылады, бұл яғни хабар алушы немесе реципиент осының арқасында аударма жүзеге асырылады.
Егер осы жоғарыда айтылған ... ... ... бір ... ... ... ... және ақпарат теориясын терминологиялық характерге ие болса, онда 2 тілдік қарым-қатынастарды 1 тілдік қарым-қатынас айырмашылығы ақпарат ... және ... ... ... ... ... құруында. Яғни аудармашы қосымша элементті құрушы ретінде ... ... тағы да бір ... каналын құрайды. Байланысты құрушы кез-келген уақытта 2-тілдік коммуникация кодымен жұмыс жасауы мүмкін. Бұл жұмыспен аудармашы немесе арнайы ... ... ... жүзеге асыруы мүмкін, яғни осы әдіске сүйене отырып, коммуникацияның принциптік әсері болуы мүмкін, яғни ол ... ... ... ... ... Расында да, ақпаратты алушы арасында, тікелей кодты құрушы аудармашы қалыптасады.
Егер аударманы жалпы адам жүзеге асырса, бұл аударма деп ... егер ... ... немесе компьютерлік аударма деп аталады.
Ақпаратты жіберуші бірінші кезекте тек қана бір тілде немесе кодпен ... ... ... ... ... бұл- ... алушыға немесе тыңдаушыға әсер беру, бұл ақпаратты алушыдан ... ... ... ... ... ақпарат немесе мәлімет таныс емес шет тілінен беріліп, ... ... ... ... ... Осы себептен коммуникация жүруінің мақсаты ретінде бұл қиындықты ... үшін ... ... құру ... ... басты мақсаты бір тілдік бірліктің кодына алмастыру. Осы әдіспен аудармашы- қайта құрушы бір ... ... бір ... ... оны ... ... басқа кодтың көмегімен алынған мәліметті жеткізеді Аударматануда бастапқы код ... тіл деп ... да, ал ... ... ... тіл ... тіл деп ... да, аудармашы өзінің міндеті бойынша бір жағынан ақпаратты алушы ретінде қатысса, екінші жағынан ақпаратты жіберуші ретінде ... ... ... бір ... ... ақпаратты жібереді. Аудармашы мәліметті алмастыра отырып қабылдайды.
Содан кейін ... ... ... ... ... ... ... қабылдай отырып аудармашы басқа тілдің көмегімен аналогиялық ақпаратқа алмастырады, және осы ... ... ... ... мәліметті акті ретінде көрсетеді.
Осы айтылған ұзақ жолдардан өте отырып, бастапқы берілген мәтін өз жетістіктеріне жетеді.
Аударма формасы бойынша ... ... ... ауызша, жазбаша немесе ауызша-жазбаша, бұл аударма әсіресе сәйкес келеді-бұл орталық ақпаратты алмастырумен жүзеге асырылады. Аударма ... ... ... ... ... ... ... диакритикалық пунктуациялық белгілер және т.б.), бұл аударманың сыртқы, материалды мәтіннің жасалуы ретінде қолданылады. Физикалық дыбыстардан ... ... бір ... ... ... ... дыбыстар арқылы беріліп, содан сөз, сөйлем немесе мәтіннің ... ... ... ... оқытуда аударма түрлері қолдану
Кәсіби салада басқа тілдік коммуникацияны игеруге байланысты халықаралық қатынаста өндірістік және ғылыми проблемаларды шешуде, өзара ... пен ... ... сөйлесуде ғалымдардың назары кәсіби-бағдарлық қабілетті зерттеуде интерактивті, бірінші кезекте аударманы пайдалануға көңіл бөлген.
Бөгде тілдік коммуникацияда аударма жасай білу жартылыстану ... ... ... ... бір ... сапасы деңгейінің өлшемі болып табылады.
Ендігі жерде аударманың ел мен елді ... ... ... ... ... онда ... коммуникация, мәдениеттер сұхбаттастығы терминдері өзара ажыратуды, арақатынастарды саралауды қажет ететіндігін айтуымыз керек. Коммуникация термині бізге орыс тіліндегі ... ... әуел ... ... ... шыққаны белгілі. Қазақ тіліне бұл термин "қатынас" деп аударылады әрі дәл аударылады деп ойлаймын. Қатынастың да ... ... ... ... екі негізгі топқа бөліп қарау мүмкін. Олар: тікелей қатынас, ... ... ... ... біз "араласу" деген ұғым арқылы да жеткізе аламыз. Ол адамдардың өзара, бөгде біреулерсіз, тікелей, ... ... ... ... ... ... ... "аралас-қораласымыз бір", "араласып жүрген жандар" деген сияқты тұрақты сөз тіркестері содан хабар береді.
Аударма түрлерін пайдалана отырып шет тілін ... ... ... оқу ... ... және ... ... құруға негізделген. Қолайлы жағдай тудырылады:
а) білім алушылардың өздігінен бағалы-құнды ақпараттарды іздестіру, өңдеу, ... және ... ... шығармашылық қызмет атқаруын ұйымдастыру;
б) Ақпараттық ортада сөйлеу мәдениетін жетілдіру;
в) Өзін-өзі дамытуда жеке моделдер табу мен ... ... ... мен ... ... ... ... аударманың атқаратын функциясы.Жаңа материалды түсіндіру кезінде аударманы қолдану, аударманы контекст тапсырмасы мен ... ... ... ... қабылдау, аударманы білім алушының ақпаратты ағылшын тілінде түсіндіру құралы ретінде пайдалану әдісі,аударманы білім алушылардың сөйлеу дағдысын тексерудің әдісі ... ... ... тілдік жүйелер және мәдени айырмашылықтарды салыстырудың әдісі ретінде ... ... және ... ... аудармаға тапсырма беру және білім алушылардың дағдыларын автоматтандырудағы рөлі.
Қорытынды
Аудару принципі мен аударманың дәлме-дәлдігі туралы ұғым ... ... ... өзгеріп отырады. Мысалы, орта ғасырларда әріпшілдік, сіреспе аударма басым болса, бертін келе, жаңғыру ... ... ... ... етек алды. Одан соң әдебиет әлемінде балама аударма пайда болды.
Алдымен, ағылшындік аудармашы, ғалымдардың аударманы ... ... ... ... ... ... ... жылы ағылшын аудармашысы Дж. Драйден (1631-1700) аударманың 3 түрін ұсынады:
- Біріншіден, - ... дәл ... ... - ... ... ... ерекшелігіне бағдарланып, еркін жеткізілуі,
- үшіншіден, (еліктеу) - түпнұсқа тақырыбына жазылған шығарма. ХХ ... ... ... ... ... ... ... дамытуға өз үлесін қосқан Т.Сэвори кітабында (Лондон, 1952) аударманың мынадай 4 ... ... ... құнды аударма - таза ақпаратты фраза хабарландырулардың аудармасы.
- Барабар аударма - мазмұны ғана маңызды, ... аса ... емес ... ... ... ... бұл түрінде аудармашы мағынасы түсініксіз сөзді немесе тұтас сөйлемдерді түсіріп тастайды да, түпнұсқаны басқаша баяндайды.
- ... ... ... аты жоқ. Бұл ... шығармалардың аудармасы. Онда форманың да, мазмұнның да сақталуы маңызды.
- Аударманың төртінші типі (2-ші типке) жақын. Бұл ... ... ... ... пайда болуы тәжірибелік қажеттіліктерден туады. Тәржіменің бұл түрі аудармашыдан түпнұсқада сөз болып ... жайт ... көп ... ... етеді.
Ағылшын аударматануындағы еңбегінің (1965) авторы Дж.Кэтфорд аударманы мынадай түрге ажыратады:
- толық және ішінара аударма: Толық аудармада түпнұсқадағы ... ... ... ал ... аудармада түпнұсқа мәтінінің бір бөлігі беріледі.
- жаппай және шектеулі аударма.
Жаппай аудармада түпнұсқа барлық тіл деңгейлерінде аударылған ... ... ... ат беру ... ал ... ... ... қандай да бір деңгейдегі фонологиялық, графологиялық, грамматикалық және лексикалық деңгейдегі аударма дегенді білдіреді.
Американдық лингвист Дж. Касагранде өзінің (1954) атты ... ... 4 ... ... Прагматикалық аударма. Мұнда хабарламаны барынша дәл жеткізу көзделеді.
- Эстетикалық-поэтикалық аударма. Әдеби немесе эстетикалық тұрпатты жеткізеді.
- ... ... - ... мәдени контексін түсіндіреді.
- Лингвистикалық аударма. Бұл жерде түпнұсқа морфемаларының мағыналары көрсетіледі.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Жұмабекова А.Қ. ... ... : ... ... - ... 2012. - 296 ... ... Л.С. Язык и перевод (Вопросы общей и частной теории перевода). - М.: Международные отношения, 1975. - 240 ... ... Ә. ... ... ... // Аударматану (ғылыми-практикалық көмекші құрал). Құраст.: Құлманов С. - Алматы: ... ... 2008. - 300 ... ... В.Н. ... о переводе. - М.: Международные отношения, 1973. - 216 ... ... ... ... ... ... жинағы). - Алматы: Қазмемкөркемәдеббас, 1957.
6. Тарақов Ә.С. ... ... және ... Оқу ... - ... Қазақ университеті, 2005. - 60 бет.7. ... А. ... ... ... ... ... // Аударматану (ғылыми-практикалық көмекші құрал). Құраст.: Құлманов С. - Алматы: оқу-әдістемелік ... 2008. - 300 ... ... әдебиет саласындағы аударма мәселесі // ҚАЕУ хабаршысы. Өскемен, 2006. - №2.9. Сабурова Г. ... да ... ... // Қазақ тілі мен әдебиеті,2000. №510. Алдашева А. ... ... және ... ... - ... Арыс, 1998. - 215 б.11.Тарақ Ә. ... және ... ... ... // Аударматану (ғылыми-практикалық көмекші құрал). Құраст.: Құлманов С. - Алматы: оқу-әдістемелік орталығы, 2008. 12. Жұмабекова А., Жабағиева Г. ... және ... ... ... // ... (ғылыми-практикалық көмекші құрал). Құраст.: Құлманов С. - Алматы: оқу-әдістемелік орталығы, 2008

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аударманың жасалу түрлері10 бет
"Аудит түрлеріне сипаттама."36 бет
"Мәтіндік редакторде кесте құру."18 бет
8 сыныптың бағдарламасына сай MS Windows-тың стандартты бағдарламаларын оқыту барысында қолданылатын оқыту бағдарламасын жасау86 бет
Echinops туысының Echinops Sphaerocephalus l. және E.Chantavicus l. түрлерін фитохимиялық зерттеу4 бет
Macromedia direсtor – да дыбысты, мәтінді, бейнекөріністі, графиктік көріністі және анимацияны (мультипликацияны) біріктіру22 бет
Microsoft Office Word мәтіндік редакторы24 бет
Microsoft Word мәтіндік процессорының көмегімен мәтіндік құжаттарды даярлау5 бет
MS Word мәтіндік редактор, MS Excel кестелік процессор10 бет
MS Word мәтіндік редакторы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь