Артикльдердің аудармасы

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
І БӨЛІМ. АРТИКЛЬДЕРДІҢ АУДАРМАСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.1. БЕЛГІЛІК БЕЛГІСІЗДІК КАТЕГОРИЯСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2. АРТИКЛЬДЕРДІҢ ТИПОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ГЕНЕТИКАЛЫҚ ЖАҒЫНАН ӘР ТҮРЛІ ТІЛДЕРДЕ КЕЗДЕСЕДІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
1.3. АРТИКЛЬДЕР МЕН ҚОСЫМША СӨЗДЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
ІІ БӨЛІМ. АРТИКЛЬДЕРДІҢ ҚОЛДАНЫЛУЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
2.1. БЕЛГІСІЗ ЖӘНЕ БЕЛГІЛІ АРТИКЛЬДЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
2.2. ZERO ARTICLE (НӨЛ АРТИКЛЬ) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
ҚОСЫМША
КІРІСПЕ
Ақпаратты беру кезінде, әдетте, іс-әрекеттің мағынасын, қызметін, немесе процесті. Зерттеу жұмысының объектісі артикльдердің аударылуы. Зерттеу жұмысы аударылу категориялары болып табылады.
Курстық жұмыстың мақсаты – артикльдердің аударылуы.
Курстық жұмыста белгіленген мақсаттарға қол жеткізу үшін келесі нұсқаулар:
1) таңдалған тақырып бойынша әдебиеттерді қарастыру;
2) белгілік, белгісіздік категориялары;
3) артикльдердің қолданылуы;
4) таңдалған мысалдардың мағыналарын талдау.
Берілген мақсаттарды іске асыру мақсатында берілген курстық жұмысты зерттеу. Жұмыстың практикалық маңыздылығы болып курстық жұмыстың зерттеу жұмыстарының нәтижесі табылады.
«Артикльдердің аудармасы» атты бірінші бөлімде, «Артикльдердің қолданылуы» атты екінші бөлімде, қорытындыда зерттеу кезіндегі басты нәтижелер тақыланады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:

1. Әлісжанов С. Қ. Ағылшын терминологиясы: теория және тәжірибе. Астана, 2005.
2. Қайдар Ә.Терминнің үш тұғыры//Ағылшын терминографиясының өзекті мәселелері (республикалық ғылыми-практикалық семинар материалдары). Астана, 2004.
3. Құрманбайұлы Ш. Терминологияны стандарттау мен реттеу туралы // Терминологиялық хабаршы №4(14), 2005.
4. Мұсатаева М.Ш. Двуязычная лексикография: тенденции и перспективы. – Алматы: РИО ВАК РК, 2000. –204с.
5. Маслова В.А. Когнитивная лингвистика: Учебное пособие.–Минск.: Тетра Системе, 2004. –225 с.
6. Хасенов Ә. Тіл білімі. - А., 1996, 2002
7. Попович А. Проблемы художественного перевода. – БГК им. И.А.Бодуэна де Куртенэ, 2000. – 280 с.
8. Тарақов, Әнуар Сауатұлы. Аударма психологиясы және мәдениеті. Алматы: «Қазақ университеті» баспасы 2005 ж.
9. Тарақов, Әнуар Сауатұлы. Аударма әлемі Алматы: «Қазақ университеті» баспасы 2007 ж.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ..................................................................................................................3
І БӨЛІМ. АРТИКЛЬДЕРДІҢ АУДАРМАСЫ.................................................4
1.1. БЕЛГІЛІК БЕЛГІСІЗДІК КАТЕГОРИЯСЫ...................................................4
1.2. АРТИКЛЬДЕРДІҢ ТИПОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ГЕНЕТИКАЛЫҚ ЖАҒЫНАН ӘР ТҮРЛІ ... ... ... МЕН ... ... ... АРТИКЛЬДЕРДІҢ ҚОЛДАНЫЛУЫ..........................................13
2.1. БЕЛГІСІЗ ЖӘНЕ БЕЛГІЛІ АРТИКЛЬДЕР..................................................13
2.2. ZERO ARTICLE (НӨЛ АРТИКЛЬ)...............................................................22ҚОРЫТЫНДЫ....................................................................................................25
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ...............................................26
ҚОСЫМША
КІРІСПЕ
Ақпаратты беру кезінде, әдетте, ... ... ... ... ... ... ... объектісі артикльдердің аударылуы. Зерттеу жұмысы аударылу категориялары болып ... ... ... - ... ... ... белгіленген мақсаттарға қол жеткізу үшін келесі нұсқаулар:
* таңдалған тақырып бойынша әдебиеттерді қарастыру;
* белгілік, белгісіздік ...
* ... ...
* ... ... ... талдау.
Берілген мақсаттарды іске асыру мақсатында берілген курстық жұмысты зерттеу. Жұмыстың практикалық ... ... ... ... ... ... ... табылады.
атты бірінші бөлімде, атты екінші бөлімде, қорытындыда зерттеу ... ... ... тақыланады.
І БӨЛІМ. АРТИКЛЬДЕРДІҢ АУДАРМАСЫ
1.1. БЕЛГІЛІК БЕЛГІСІЗДІК ... ... ... ... ... ... ... бірліктердің қызметіне баса назар аударылады. Яғни ұғымдар мен олардың ... ... ... сөйлеуші санасындағы коммуникативті маңызды категориялар тексеріледі. Ең алдымен, әрбір сөйлерменнің санасында қалыптасқан маңызды коммуникативті ұғымдар негізге алынады. Олар ұғымдық категорияларға ... әрі тіл ... ... ... ... ... қатарына сөз болып отырған белгілілік/белгісіздік категориясы да жатады. Таным категориясын біртұтас функционалды-семантикалық категория ретінде сипаттаған еңбектер қатарында А.М.Горлатов, Е.Г.Гуцу , ... , ... ... ... ... ... ... , ұғымдары уақыт, кеңістік, қозғалыс сияқты философиялық ұғымдармен тығыз байланысты. ... ... ... ... ... қызығушылығы антика дәуірінен, Гераклит, Аристотель, Платон еңбектерінен бастау алады.
Белгілілік/белгісіздік категориясының әдіс-тәсілдік типологиясы бірдей ... ... бұл ... ... тілдерінде белгілілік және белгісіздік артикльдерінің ерекшеліктерімен анық көрсетілген, мысалы, ағыл. the-a, фр. le, la-un, une, нем. der-ein. ... ... бұл ... ... орын ... ... көмегімен ғана бейнеленеді. Мысалы, орыс тілінде сөздің соңғы орында тұруы, ... ... ... ... ... ... ... бір-дің көмегімен көрініс табады, мысалы, бір адам - один ... ... ... ... ... заттың таныс/бейтаныс болуына байланысты болады. Бірқатар тілдерде ондай қызмет артикльдердің көмегімен беріледі.
Артикль зат есімдерге қосылып, есім ... тобы ... ... ... сипаттайды. Артикль көп жағдайда зат есімді актуалдандырып, оны белгілілік/белгісіздік ... ... ... ... Бұл ... М.К.Демидова, Е.А.Бокий , М.И.Алехина т.б. ғалымдардың еңбектерін атауға болады. М.К.Демидова неміс тіліндегі белгілілік/белгісіздік категориясының берілу жолдарына тоқтала келіп, артикльді осы ... ... ... ... коммуникативті жүкті арқалаушы негізгі белгі ретінде сөз етеді. Сондай-ақ ... тілі мен ... тілі ... ... ... ... арналған Н.Сәрсембаеваның еңбегі де бар. Е.А.Бокий де артикльдің ... жүк ... ... ... ... ... көрсете отырып, оның берілу жолдары сөйлемнің мағыналық бөлшектенуіне ... ... атап ... ... ... ... мақсаты зат туралы қандай да бір маңызды мәлімет бермек болса, зат есім белгілі, нақты болады. Зат есімнің ... ... ... жататынына ғана мән берілетін болса, ол грамматикалық белгісіз зат есім ретінде қолданылады. ... ... ... ... тілдерге де тән белгілілік/белгісіздік категориясы туралы зерттеулер үшін тұлғадан мағынаға қарай бағытталмай, мағынадан оның берілу жолдарына қарайғы бағытты негізге ... ... ... ... зерттеулердің мәні зор.
Е.В.Фибер белгісіздік артикльдерінің даралайтын және жіктелетін ерекшеліктерін көрсетеді. Француз тіліндегі артикль мәселесіне арналған еңбегінде Г.Гийом артикль көп нәрселердің ... ... ... оны басқа жалқы заттарға қарсы қоя отырып, осы жеке ... ... ... ... артиклінің тұлғаларынан нақтылау, жалпылау мәндері көрініс береді. ... және ... ... ... бірегейлік, даралық ұғымдары, көптігі мен жекелік тұрпаттарымен де ... ... Бұл ... ... Р.Г.Пиотровский, В.Я.Пропп, Л.М.Уман т.б. еңбектерде сөз болды. В.Я.Пропп белгілілік/белгісіздік категориясының мәнін сипаттайтын негізгі белгілерді көрсетеді. ... В.Я. ... ... қызметін сипаттай келе, белгісіздік артиклінің жалпылауыш мәні оның ... ... ... ... ... оның жалпылауыш мәнге ие болуы айтылымға байланысты болатыны айтады. Ал ғалым Е.В.Фибер белгілілік және белгісіздік артикльдерінің жалпылауыш қасиетін сипаттай отырып, ... ... ... ... Ғалым белгісіз мәнде жұмсалатын жалпылауыш зат есім ретінде осы ұғымға негіз болған барлық қасиетке ие бір зат қолданылатынын, ал ... ... ... өзіндік ерекшеліктерге бөлінбейтін зат есімдер жұмсалатынын айтады. Атап айтқанда, белгісіздік ... ... ... ... ... белгілілік артиклі затты өзіне ұқсас басқа заттардың қатысынсыз, дербес сипаттайды, яғни ол даралығын, жалқылығын көрсетеді.
Көптеген тілдердің ... ... ... белгілілік/белгісіздік категориясының берілуі екпін арқылы, сөздердің орын тәртібі, көмекші сөздер арқылы берілетінін айтады. Ондай еңбектердің қатарында П.Адамец , ... ... ... Н.С.Поспелов, И.И.Резвин, О.С.Егорова , И.А.Кравчук , Г.А.Золотова т.б. ғалымдардың еңбектерін атауға болады. ... ... ... ... және ... ... көрсетеді. Француз тіліндегі артикль мәселесіне арналған еңбегінде Г.Гийом артикль көп нәрселердің ішінен біреуін ерекшелеп, оны басқа жалқы ... ... қоя ... осы жеке ... ... айтады. Белгілілік артиклінің тұлғаларынан нақтылау, жалпылау мәндері ... ... ... және белгісіздік категорияларының берілуі бірегейлік, даралық ұғымдары, көптігі мен жекелік тұрпаттарымен де тығыз байланысты. Бұл туралы ... ... ... ... т.б. ... сөз болды. В.Я.Пропп белгілілік/белгісіздік категориясының мәнін сипаттайтын негізгі белгілерді көрсетеді. Пропп В.Я. артикльдің жалпылаушы қызметін ... ... ... ... ... мәні оның ... мағынасының ерекше варианты емес, оның жалпылауыш мәнге ие болуы айтылымға байланысты болатыны айтады . Ал ғалым Е.В.Фибер белгілілік және ... ... ... қасиетін сипаттай отырып, оларды бір-біріне қарсы қояды.
Ғалым белгісіз мәнде жұмсалатын жалпылауыш зат есім ретінде осы ұғымға негіз ... ... ... ие бір зат қолданылатынын, ал белгілілік мәнінде жұмсалғанда, өзіндік ерекшеліктерге бөлінбейтін зат есімдер жұмсалатынын ... Атап ... ... ... ... ... заттарды білдірсе, белгілілік артиклі затты өзіне ұқсас басқа ... ... ... ... яғни ол ... ... көрсетеді.
Түрлі тілдерде түрліше жолдармен берілетін белгілілік/белгісіздік категориясы тілдік универсалийге жатады. Себебі олардың тілдегі көрінісі тілдің генетикалық жағына ... ... ол ... жағынан айқындалады, яғни бірнеше тілге ортақ әмбебап заңдылықтар арқылы анықталады.
Көптеген тілдердің зерттеушілері түрлі тілдердегі белгілілік/белгісіздік категориясының берілуі ... ... ... орын ... көмекші сөздер арқылы берілетінін айтады. Ондай еңбектердің қатарында П.Адамец , М.И.Алехина , ... ... ... , ... , ... , ... Г.А.Золотова т.б. ғалымдардың еңбектерін атауға болады.
Қазақ тіліндегі белгілілік/белгісіздік функционалды-семантикалық категориясының құрылымы өте күрделі. Ол морфологиялық, синтаксистік, лексикалық құралдар ... ... Тіл ... ... тұрғыдан қарастырғанда ғана тілдің түрлі деңгейлеріндегі құралдарды бір категория (белгілілік/белгісіздік функционалды-семантикалық категориясы) шеңберінде сөз ... ... ... категориясының берілу жолдарын тілдің түрлі деңгейлері бойынша сөз ету тілдік бірліктердің ... ... ... береді. Бұл тіл фактілерін функционалды тұрғыдан зерттеудегі негізгі мақсат болып табылады.
Сөйлеуші мен ... ... ... сөз ... есім сөз ... мәнде жұмсалады. Заттың таныс не бейтаныс болуы сөйлеуші мен тыңдаушы позициясына байланысты, яғни сөйлеуші тыңдаушыға заттың ... ... ... екенін ескереді. Сол себепті белгілілік/белгісіздік семантикалық категориясы есімнің ингерентті қасиетіне байланысты емес, ол осы зат туралы тыңдаушының ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ЖАҒЫНАН ӘР ТҮРЛІ ТІЛДЕРДЕ КЕЗДЕСЕДІ
Ағылшын тілінде артикль - шылау сөздердің қатарына жатады. Ол дербес ... ... ... тек қана зат ... белгісі ретінде ғана қолданылады.
Артикль типологиялық және генетикалық жағынан әр түрлі тілдерде кездеседі. Кейбір славян, болгар, ... ... ... т.б. ... ... саны ... әр түрлі:
Түрік тілінде бір белгісіздік артикль кездеседі; екі артикль көптеген тілдерде, ал ... ... үш ... бар.
Референциялық немесе анафоралық функцияны жүзеге асыра отырып, белгілі артикль алғаш көзге түскен затты нұсқайды. Белгісіз артикль бұрын ... ... ... да бір ... ... айтылған затты сілтейді. Белігілік артикль сілтеу есімдігінен, белгісіз есімдіктен немесе бір сан есімінен бастау алған.
Препозитивті артикль зат есімнің алдында, ... ... зат ... ... ...
Артикль ағылшын тілі грамматикалық формалары болмауы мүмкін. ... ... ... ... тілдерінде септіктер бойынша түрленеді.
1.3. АРТИКЛЬДЕР МЕН ҚОСЫМША СӨЗДЕР
Артикль әдетте тізім, карта, кесте, сызбада және қол қоятын жерде қолданылмайды , ... емес ... ... және ... ... ... жазғанда өте сирек қолданылады.КЕСТЕДЕГІ НЕМЕСЕ ТІЗІМНІҢ БАСЫНДАҒЫ ЖАЗУ: Мекеменің ... -- name of ... ("name of the ... емес)НЫСАНДА: өкілдің аты-жөні: -- Full name of ... ... зат ... ... ... жағдайда одан кейін тізімде немесе жақшаның ішінде қайталанатын зат есімнің алдына қойылмайды:Шарт (келісім) -- The contract (agreement)"The contract (the ... емес ... ... ... ... ... септігінің жалғауын жалғамағандай, ағылшын тіліндегі сөйлемде де subsoil use contract алдында in қосымша сөзін ... ... тек қана ... ғана ... ... ... берілген -- The licences are referred to in all the agreements, not just the subsoil use contract. ... ... ... ... ... ... әдетте сөйлемнің ортасында келсе, асты сызылмайды, тырнақшаға да ... ... -- (the "Tax Code"), "the Tax Code" ... ... кейін нөмірі көрсетілген болса, артикль қоймаймыз:
Міндетті түрде белгілі артикль қолданылуы керек жағдайлар:the environment (= ... ... ... "the office is a stressful environment" деп айтуға болады)the atmospherethe undersigned, the accused, etc.the economy, ... ... ... меңзелген болса (экономиканың басым секторлары -- priority sectors of the economy) ... ... ... басқа жерлерде үнемі белгілі артикль қолданылатын жағдайлар:the Republic of Kazakhstan ("Republic of Kazakhstan treasury bills" сияқты сын есім ... ... ... Region, the City of AlmatyАртикль ешқашан қолданылмайтын жағдайлар:state propertyspace (= ғарыш) -- тын, -- тін, -- ған, -- ген ... ... ... ... арқылы сипатталатын зат есімнің алдында белгілі артикиль қойылады:мерзімдері өтпеген құжаттарды қалпына келтіру -- reinstate the documents for which the ... have not yet expired ("those" ... ... ... ... - the ... for which ... are requiredШенген визасы әрекет ететін елдер - the countries for which Shengen visa is valid Егер бір зат ... бас ... ... ... ... алдына белгілі артикль қойылатыны анық. Дегенмен хат жазу кезінде ол тек қана жазып жатқан ... мен ... ... ... байланысты.I attach the law for translation (біз бұл мәселені талқыладық және сіз аударуға ... attach a law for ... (Мен сіз ... ... ... беріп жатырмын). ... ... жаңа бір ... ... ... ... ғана it деп ... Ал алдыңғы сөйлемге байланысты айтылып жатса, this сөзін қолданамыз ("that" емес):Жалпы табыстың көлемі жоқ. Бұны... түсіндіруге болады -- There is no figure for gross income. This is ... (or The reason for this is...) -- "it" ... ... ... -- This means that... ... ... мүшелері тізбектелген кезде арасына and шылауын қоямыз. Әсіресе тізбек ұзын болғанда бұл өте маңызды.
Гүлнәр, Самира, Эндрюмен ... -- ... with Gulnara, Samira and ... өз ... өзін өзі ... және өзін өзі басқару қағидаттарының негізінде жүргізеді, ол заңды тұлға және оның дербес теңгерімі, сонымен қатар есеп ... шоты мен ... да ... бар. -- The Company shall operate on the basis of the ... of ... and ... shall be a legal entity, and shall have an ... balance sheet and clearing and other accounts.
Келешегі бар, жылдық жоспарлар мен бағдарламаларды бекіту -- approval of ... and annual plans and ... ... "as well as" деп ... ... бұл дөрекілеу, сондықтан жай ғана and немесе and also деген дұрыс. ... ... ... and ... or ... ... да бір ... не әрекеттерге жауап бермейді -- shall not be liable for any ... or ... ... карточка мен түгендеу кітабы жоқ -- We do not have the statistical card or the inventory file.
My ... live in ... flat. Of course, my ... room in our flat is my own ... use my room as a study and a bedroom. It is very nice and cosy. There isn't much ... in it, only the most necessary pieces. The built-in furniture doesn't take much space in the room.
On the left there is my bed and desk. The desk has a lot of drawers where I keep my ... notes, pens, pencils and other ... things. On the right there is a sofa and a built-in ... In the right corner there is a ... ... Beside it stands a lamp with blue shade. I like to turn on the lamp, sit in the ... and read an interesting book.
There are some shelves with books in my room. You can see Russian and English books there. There is a big thick carpet on the floor. There are some posters with my ... singers on the ... like my room very much. When my friends come to visit me, I invite them into my room. My room is a nice place for both rest and ... ... үш ... үйде ... ... ең жақсы бөлігі менің бөлмем.
Мен өз бөлмемде оқим және уйықтайм. Ол өте әдемі және ыңғайлы. Онда ... көп ... тек ... бар. ... ... ... көп бөлігін алмайды.
Сол жағында кереует пен стол бар. ... көп ... бар мен онда ... ... дәптерлерімді, ручка мен карандашымды және тағы басқа керекті заттарымды сақтаймын. Оң ... ... мен шкаф бар. Оң ... ... кресло бар. Оның жанында көк түсті лампа тұр. Маған лампаны қосып, креслоның үстінде отырып қызықты кітап оқыған ұнайды.
Менің бөлмемде бірнеше ... бар ... бар. Ол ... сіз орыс және ... ... көре ... Жерде калың кілем жатыр. Жарда менің сүйікті әншімнің суреті ілініп тұр.
Менің бөлмем маған қатты ұнайды. ... ... ... ... ... мен ... өз бөлмеме шақырам. Менің бөлмем жұмыс істеуге және демалуға жақсы орын.
ІІ БӨЛІМ. АРТИКЛЬДЕРДІҢ ҚОЛДАНЫЛУЫ
2.1. БЕЛГІСІЗ ЖӘНЕ ... ... ... екі ... бар:
a) the ... article ... артиклі) - а/аn;
ə) the Definite article (Белгілілік артиклі) - the.
1. Белгісіздік артиклі тек саналатын зат ... ... ... ... артиклі: жəне . Егер сөз дауыссыз дыбыстан басталса қолданылады: a book, a table, а реn.Егер сөз дауысты дыбыстан ... ... an apple, an egg, an ... an old man. ... ... жəне one (бір) сан ... ... сондықтан ол зат есімнің тек жекеше түрімен қолданылады. Мысалы: I am a teacher ... - Мен ... Ал ... ... белгісіздік артиклі қолданылмайды. We are teachers (көпше). - Біз оқытушымыз.
Белгісіздік артикль деректі заттық ұғымды білдіреді. Мысалы: This is a book. - Бұл ... ... ... ... ... Give me а реn. - ... ... (қарындаш немесе дəптер емес).
2. Белгілілік артиклі: . Егер сөз ... ... ... [zэ] ... оқылады: the book [zэ'buk], the table [zэ'teibl]; дауысты дыбыстан басталса [zi] болып оқылады: the old man [zi 'ould man], the office [zi ofis] жəне ... ... ... ... ... келесі сөзбен жалғасып оқылады. Мысалы: Open the book ['oupn zə buk], ... ... ... ... ... болған (this- мынау, that-анау). Ол зат есім арқылы айтылған заттың, атаудын басқалардан гөрі ... да, ... да ... ... көрсетеді. Мысалы: I have a new book. - Менде жаңа кітап бар. The book is on the desk. - ... ... ... (сол, ... ...
3. Зат ... ... артикльдердің орнына тəуелдеу есімдіктері де қолданылады.
4. Сын есім арқылы берілген анықтауыш əдетте өзі анықтайтын зат есімнің алдынан келеді де, ал зат ... ... ... ... ... қойылады: I have a nice flat. - Менде жақсы пəтер бар.
5. Егер анықтауыш есімдік немесе сан есім ... ... онда ол да зат ... ... ... ... жағдайда зат есімнің алдында артикль қойылмайды: Take this map. - Мына картаны ал. I see five apples - Мен бес алма ... ...
The ... article: a ... Indefinite article (белгісіз артикль) - a, an Бұл артикль one (бір, біреу) сан есімінен шыққан.
Қолданылуы: зат есімнің ... ... Take a pen, not two ... ... ... ... ... I am a student. А - дауыссыз дыбыстардың алдында қолданылады: a table a ... teachera big apple Take a map. - Бір ... ... Аn - дауысты дыбыстардың алдында қолданылады an applean orangean hour an yellow pencilI am reading an ... book. - Мен ... ... оқып отырмын.
Мамандықтардың алдында белгісіз артикль қолданылатынын есте сақтау керек:A am a teacher. - Мен ... He is a ... - Ол ... Егер ... көпше түрде болса артикль қолданылмайды.We are teachers. - Біз мұғалімдерміз.
A (an - ... ... ... көне ... ... An (бір) ... сөзден шыққан. A артиклі өзінен кейін тұрған заттың көп заттың ішіндегі бір зат ... ... Ол зат көп ... ... ... ... ... мүмкін. Ол зат жайлы алдын-ала айтылмаған. Әңгімелеуші адам алғаш рет айтып, таныстырып отыр.
Мысалы:
An actor - ... A baby - сәби
An actrees - ... A bag - ... album - ... A book - ...
Аn alphabet - ... A cake - торт
Аn ... - ... ... A cat - ...
Аn animal - жануар A desk - ...
Аn apple - алма A bed - ... am a student (Мен - ... Көп ... ... Егер мен ... ... ерекше студент болсам, онда басқаша айтылған болар еді.
This is an apple (Бұл - алма). Адам ... ... ... ... ғана. Ол алманың нақты қандай алма екендігі туралы ештеңе айтылып тұрған жоқ.
We have bought a car. - Біз ... ... ... mother is a nurse - Менің анам мейірбеке.
Байқасаңыздар, белгісіздік артикльдеріне келтірілген жоғарыдағы мысалдарда студент пен алма жайлы ешқандай тура ... ... ... жоқ. Тек ... ... алма екендігі ғана айтылды. Ал қалған ақпараттар мәлім емес. Мысалдардан белгісіз студент пен белгісіз алманы ғана ... ... тек жеке ... зат ... алдына қойылады. Көпше түрдегі нұсқасында артикль түсіп қалады. Мысалы:I am a student. | We are students (Біз - ... ... ... ... ... қойылады, сонымен қатар сол саттың сапасын білдіріу кезінде қолданады:
It is cheese. - Бұл ... is a good cheese (a very good sort of cheese) for salads or for ... - Бұл сал ат үшін ... ірімшік.
It is good cheese, it hasn't gone bad. - Бұл жақсы ірімшік, ... ... ... бір ... ... ... да қолданылуы мүмкін:
Не did not say a word. - Ол бірде - бір сөз ... ... isn`t worth a dollar. - Бұл бір ... тұрмайды.
For a day or two - Бір күн немесе екі.
Белгісіздік артикльі тұрақты сөз тіркесінде ... fewa littlea lot ofa number ofas a resultat a distance ofat a lossat a speed ofat a timefor a ... timein a hurryin a ... a ... scaleto go for a walkto have a good/bad ... келетін зат есімдердің тек жекеше түрінде:
a) Do you need an umbrella?
b) I never wear a hat.
Сөйлеуші заттар мен ... ... ... рет сөз қозғап тұрса
a) I had a sandwich and an apple for lunch.
b) A man and a woman are sitting opposite ... кім, не ... ... анықтама бергенде
a) Omar‟s father is a lawyer.
b) Would you like to be an English teacher?
Санауға келетін зат ... ... ... ... сын есім ...
a) My brother is a good driver.
b) Dastan has bought an ... ... сөйлемде санауға келетін зат есімдердің жекеше түрі болса
a) What a beautiful garden!
b) What a lovely dress! ... ... зат ... ... түрі және ... ... зат есімнің алдында артикль қойылмайды.
Тұрақты тіркестерде
A lot of, a great deal of, a few, a ... for a short (long) time, in a ... voice, to be in a hurry, to be in a position to be at a loss,
It is a pity; as a result of; as a matter of fact
To have a good time
To have a look
To have a seat
To go for a ... quite, rather ... кейін жекеше түрдегі саналатын зат есім келсе
a) It was such an easy test.
b) It is rather an old house.
c) He is quite an old ... ... million, dozen сан ... ... сан ... келетін болса
a) His case weights a (one) hundred pounds
b) Azat has won a (one) thousand ... article ... ... - ... ... бұл деген сөзден шыққан. Демек көптеген заттардың ішінен ... ... ... ... ол зат ... белгілік артикльмен айтамыз.Белгілік және белгісіз артикльдердің мағыналарын салыстырып көрелік: Take a pen. - Қалам алыңыз ... the pen. - Мына ... ... енді ... ... ... ... мен ережелерін қарастырайық.The белгілі артиклі қолданылуы:1. Жекеше, көпше түрдегі зат есімдердің алдында: The book that I am reading is on the table. - Мен оқып ... ... ... ... books that I am reading are on the table. - Мен оқып ... ... столдың үстінде.2. Текстегі зат есім бір рет аталғаннан кейін ... Smiths have bought a new house. The house is very high. - ... жаңа үй ... ... Ол үй өте ... Бірақ, егер фамилия ретінде семья аталса:The Smiths have bought a new house. - Смиттер отбасы жаңа үй ... ... ... ... Sun - ... Moon - айthe Earth - ... sun was shining. - Күн ... шашып тұрды.5. Мұхиттар мен теңіздер, өзендер мен көлдер, таулар мен шөл далалар, аралдар атауларында:
the Amazon River - ... the Pacific Ocean - ... ... the Pamir - ... the Bahamas - ... аралдары They went to the Alps every summer. - Олар ... ... ... ... 6. Мемлекеттер атауларында әкімшілік термин аталса:the United States of America the People's Republic of Chinathe United Kingdom
He ... widely ... the United States Has he gone to the Soviet Union or to the Far East? The United States of America, the USSR, the USA The Udmurt ... the German Federal Republic The Cape of Good Hope, the Kuznetsk ... ... елдердің, қалалардың алдында:the Netherlands - Нидерланды the Congo - Конгоthe Hague - ... ... мен оқу ... ... ... gold, life, air, ... ... қолданылмайды. 8. Бірақ, егер абстрактілі зат есім белгілі санды немесе сапаны білдірсе, онда белгілі артикль ... the history of France - ... ... grammar of the English language - Ағылшын тілі грамматикасы The gold of this ring is very old. - Бұл ... ... өте ... ... қолданылуы:
1) Сөз (әңгіме) белгілі зат жайында болғандаМыс.: Where is the bag (Сөмке қайда?)? Бұл жердегі сөмке деп отырғанымыз белгілі сөмке. Ол ... ... ... ... ... ... Зат ... асырмалы шырайда тұрса (мыс: Ең күшті, ең ...), алдында реттік сан ... ... What is the longest river in ... ... ең ұзын өзен ... is the first ... in our country ... - еліміздегі ең алғашқы геолог).
3) Географиялық атаулардың (тау, теңіз, көл, өзен т.с.с. атаулары) алдындаМыс.: The Caspian sea, the North, the Indian ocean, the Alatau ... ... twice across the Pacific Ocean Did you go to the Volga or to the Black Sea for your holiday? The Urals are not very ... Өзінің тобының (өзіне ұқсас заттардың арасында) жалғызы ғана болатын зат есімдердің алдындаМыс.: The Nile is the longest river in the world (Ніл - ... ең ұзын ... Ніл ... ғана ... ең ұзын ... Одан ұзын өзен ... ... сөз тіркестеріндеМыс.: in the morning, in the afternoon.
Белгілілік артикльі қолданылмайды:
1)Көше аттарында: Broadway, Wall Street,Trafalgar Square, Red Square.
2)Саябақ аттарынын ... ... Bridge, Hyde Park, Central ... және метро атауларынын алдында:London Airport.Kennedy (Airport),London Port, ... ... ... ... ... Columbia ... ... Oxford.
5)Журнал атауларынын алдында: Time Magazine, National Geograohic.
Сілтеу есімдері this, that - ... ... ... ... ... Артикль қолданылмайды.
A book- this book-that book
Жекеше түрде ... ... that (pen) these, those (pens) ... ... ... ... ... қолданылмайтын кез
Мұхит,көл,өзен,оғаш көпше түрінде айтылса
the Black sea, the Pacific Ocean, the Persian Gulf, the Great Lakes. ... ... ... ... ... Lake Huron
Таулар
the Himalayan Mountains, the Cordilleras
Тау ... ... Everest, Lake ...
the earth, the moon, the ... ... Jupiter, Mount Elbrus
Мектеп, оқу орындарыthe University of Columbia, the College of ... оқу ... ... ... ... Cooper's Art School
Ел егер бірнеше сөзден ... (Great Britain ... тыс) ... зат ... ... ... ... the United States of America,
the Republic of Kazakhstan, the Philippines, the Netherlands
Бір сөзден ... ел ... ... France, Spain
Батыс,шығыс,солтүстік,оңтүстік the North, the South, the West, the East.
Ғылым
Mathematics, physics, history
2.2. ZERO ARTICLE (НӨЛ АРТИКЛЬ)
Zero article дегеніміз ... ... ... жай ғана бос орын. Нөл артикльдің қолданылуы, яғни, ешқандай артикль ... ... ... ... ... зат ... алдында:Мыс.: Crime is a problem in most cities ... - ... ... мәселе). Қылмыстың қандай түрі екендігі айтылмайды. Жалпы алғандағы қылмыс жайлы айтылып тұр.Life is good ... ... ... де ... ... Жай ғана түсінік.
2) Ел-жер, адам аттарының алдында:Мыс.: Mr. Mamyrov, Astana, Kazakhstan, China
Отбасыны немесе әулетті фамилиясына байланысты атаса, онда The ... ... ... The Johnsons ... ... ... ... Жыл мезгілдерінің, ай аттарының және апта күндерінің алдындаМыс.: Autumn is rainy. July is the hottest month. We don't work on ... зат ... ... ... ... қою ... екендігін ажырата алмасаңыз, сол зат есімді , деген ... ... оқып ... Егер ... сай ... ... онда a (an) ... ал , , деген сөздермен байланыстырып оқығанда ақылға қонымды тіркес ... ... онда the ... ... article - ... ... ... (есімдер, континенттер атауы, елдер, қалалар, көшелер, жыл мезгілдері, айлар, күндер ... is going to buy a new car. - Том жаңа ... ... ... ... is the capital of Finland. - ... - Финляндияның астанасы.London is an old city. - Лондон - ескі қала.Broadway is famous for its ... - ... ... ... әйгілі.I was there in spring (in December, on Monday). - Мен онда ... ... ... ... атағанда: Абстрактілі және зат атаулы зат есімдері жалпы мағынада: goldhopemusicGold is a precious metal. - ... - ... ... is always hope. - Үміт әрқашан бар.I like music very much. - Мен ... өте ... ... алдында тәуелдік септігіндегі жалқы есім:John's house - Джонның үйі I met Nancy's sister. - Мен ... ... ... ... ... сілтеу есімдіктері бар зат есімдер:my apartment - менің пәтерім that teacher - ол ... сөзі бар зат ... is no bread on the table. - ... нан ... have no new teachers. - Оларда жаңа мұғалімдер жоқ.No man can do it. - Еш адам да оны ... ... мен ... ... ... ... Spain, Asia, Japan.
Қала аттары: Almaty, Astana, New-York
Дәреже, лауазым, атақты ... зат ... ... Watson, Lord Byron, Admiral Nelson, Professor Azimov,
Mr.White, Comrade Ivanov
Ғылым салаларының аттарында:
I like mathematics and chemistry
Тұрақты тіркестерде:
at night, at home, at work, at first sight, at sunset, by train (bus, ... tram), in ... by air (water, sea, land), by heart day and ... by chance from morning to (till) night, by mistake
Breakfast, lunch, dinner сөздерінің ... ... time is dinner? We had lunch in a very nice ... ... зат есім сан ... ... ... (Noun + number)
Have you got these shoes in size 38?
I couldn‟t answer question 8. ... 17, Room 127 etc. ... ... ... ай ... ... ... Easter, Christmas, Wednesday
Егер зат есімдер жалпы ... ... ... ... are domestic animals. ... аттары, саябақ және алаң аттарының алдында:
Fifth Avenue, Hyde Park, Times Square, Broadway ... жер ... ... бұл зат ... ... сөзі кісі аты ... ... қолданылады:
Victoria Station, Westminster Abbey, Edinburgh Castle,
Buckingham Palace, ... ... Kennedy ... ... екі ... бар: ... және ... артиклі тек саналатын зат есімдердің алдында кездеседі.
Белгісіздік артиклі: жəне . Егер сөз дауыссыз дыбыстан басталса ... a book, a table, а ... сөз ... ... ... ... an apple, an egg, an ice-cream, an old man. Белгісіздік артиклі: жəне one (бір) сан ... ... ... ол зат есімнің тек жекеше түрімен қолданылады. Мысалы: I am a teacher (жекеше). - Мен оқытушымын. Ал ... ... ... артиклі қолданылмайды. We are teachers (көпше). - Біз оқытушымыз.
Белгісіздік артикль деректі заттық ... ... ... This is a book. - Бұл кітап (газет немесе журнал ... Give me а реn. - ... ... (қарындаш немесе дəптер емес).
Белгілілік артиклі: . Егер сөз дауыссыз дыбыстан басталса [zэ] болып оқылады: the book ... the table ... ... дыбыстан басталса [zi] болып оқылады: the old man [zi 'ould man], the office [zi ofis] жəне ... ... ... ... ... ... ... жалғасып оқылады. Мысалы: Open the book ['oupn zə buk], Белгілілік артиклі: сілтеу есімдігінен ... ... (this- ... that-анау). Ол зат есім арқылы айтылған заттың, атаудын басқалардан гөрі айтушыға да, тындаушыға да белгілі екенін көрсетеді. Мысалы: I have a new book. - ... жаңа ... бар. The book is on the desk. - ... ... ... (сол, айтылған кітап).
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
* Әлісжанов С. Қ. Ағылшын терминологиясы: теория және тәжірибе. ... ... ... ... үш тұғыры//Ағылшын терминографиясының өзекті мәселелері (республикалық ғылыми-практикалық семинар ... ... ... ... Ш. ... стандарттау мен реттеу туралы // Терминологиялық хабаршы №4(14), 2005.
* Мұсатаева М.Ш. Двуязычная ... ... и ... - Алматы: РИО ВАК РК, 2000. - ... ... В.А. ... ... ... ... - ... Тетра Системе, 2004. - 225 с.
* Хасенов Ә. Тіл білімі. - А., 1996, ... ... А. ... ... перевода. - БГК им. И.А.Бодуэна де Куртенэ, 2000. - 280 ... ... ... Сауатұлы. Аударма психологиясы және мәдениеті. Алматы: баспасы 2005 ж.
* Тарақов, Әнуар Сауатұлы. Аударма әлемі ... ... 2007 ...

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Corel draw28 бет
XХ ғасырдың басындағы іс қағаздар тілі5 бет
Адам буындарының биомеханикасы 4 бет
Ауданның стратиграфиясы9 бет
Аударманың грамматикалық ерекшеліктері30 бет
Ахмет Жұбанов4 бет
Ағылшын грамматикасы55 бет
Ақпараттар оқығандағы артикуляцияның және дикцияның қажеттілігі8 бет
Біржан мен Сара операсы жайлы3 бет
Геоақпараттық жүйелердің қолданылуы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь