Қазақ тілін оқыту әдістемесінің даму тарихы

Кіріспе . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... .. . . . . . 2
Тарау 1 Қазақ тілін оқыту әдістемесінің даму тарихы. ... ... .. 4.6
1.1. Жазуға үйретудің маңызы .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... 7.11.
1.2. Сауат ашу кезеңдерінде жазу жұмыстарына қойылатын талаптар. . . .12.16.
Тарау 2 Жазу сабағында қолданылатын көрнекіліктер. . . . . . . . . . . . . . ... ... ..17.18
2.1. Сауат ашу кезеңдерінде жазу жұмыстарына қойылатын талаптар. . . . ...19.22
2.2. Жазудың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23.26
Қорытынды . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... .27.28.
Әдебиеттер тізімі . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... 29
Кіріспе
Қазақ тілін оқыту әдістемесі туралы сөз болғанда бұл проблеманың ішінен басқа ұлт өкілдеріне қазақ тілін оқыту мәселесін жеке бөліп қарастырмаса болмайды. Өйткені, қазіргі таңдағы көп жұмыс істеліп, жан жақты қарастырылып отырған проблема – орыс аудиториясында қазақ тілін оқыту проблемасы. Сонымен қатар, бұл мәселе тілдік коммуникацияның тікелей зерттеу объектісі бола келіп, қазіргі кезеңде өзекті мәселе болып отырған қазақша сөйлеуге үйретудің тиімді жолдарын табуға көмектеседі.
Орыс аудиториясында қазақ тілі сабағын жүргізу мәселесімен айналысып жүрген ұстаздар, тілшілер, ғалымдар көптеп саналады. Олардың әрқайсысы әр түрлі мәселелерді қарастыра келіп, қазақ тілін оқыту саласының дамып, жетілуіне үлес қосуда. Бұл еңбектердің авторлары Ш.Х.Сарыбаев, И.В.Маманов, Ғ.Бегалиев, С.Жиенбаев, Т.Аяпова, Ш.Бектуров, К.Сариева, А.Жүнісбеков, Ф.Р.Ахметжанова, М.Жанпейісова, Ф.Оразбаева, Қ.Бітібаева т.б.
Бүгін біздің алдымызда тұрған мақсат - өзге тілді аудиторияны қазақ тіліне үйрету ғана емес, сонымен қатар алдымызда отырған шәкірттердің Отанының қасиетін сезініп, оның алдындағы ұлт жауапкершілігін ұғынып, ол үшін басын бәйгеге тігер тәуекелге баруы болып саналады. Сол сияқты, барлық отандастардың отанымен рухани және материалдық тығыз байланыста болуы, өзі өсіп - өнген аймаққа деген сүйіспеншілігі патриотизмнің қайнар көзі.
Бізідің облысымыздың 2005 – 2010 жылдырға арналған Білім беру жүйесінің даму бағдарлама жобасында бұл мәселе жөнінде былай делінген:
- Жоғары Қазақстандық ұлтжандылық, жоғары мәдениет, ымырашылдық және адамдардың құқығы мен бостандығын сыйлауға тәрбиелеу;
- Облыс жұртшылығының тіл мәдениетін дамытып, үштілділік принципін іске асыру, мемлекеттік, орыс және шет тілдерін меңгеру.
қазақ тілін оқыту әдістемесі - қазақ әдеби тілінің маңызын, әдіс тәсілдерін, амалдарын, оқушыға ана тілінен білім берудің, оны меңгертудің жолдарын үйрететін ғылым. Мұғалім ана тілінен ториялық білім беру арқылы оқушының өзін қоршаған ортаға көзқарасын қалыптастырады. Отанына шын берілген нағыз патриот, азамат етіп тәрбиелейді. Ондай дағды мен білім, тәрбие беру қазақ тілін дұрыс оқыту арқылы іске аспақ.
Қазақ тілін оқыту әдістемесі жалпы дидактиканың теориясына негізделеді. Тіл оқыту әдістемесі дидактиканың принциптеріне сүйене отырып, тілді оқыту әдістері мен тәсілдерін, амалдарын белгілейді, қазақ тілі сабағынын теориялық негізін салады.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. – 1990. – 448 б.
2. Жұбанов Қ. Қазақ тілі жөніндегі зерттеу. – Алматы, 1990. – 365 б.
3. Басымов Қ.А. Грамматиканы оқыту жөнінде // Ауыл мұғалімі, 1938. - №4, июль, - 26-27 б.
4. Аханов Қ. «Қазақ тілі» оқулығына нұсқау. – Алматы, 1975. – 52 б.
5. Жиенбаев С. Сауат мектебінде ауыз бен жазба сөзге үйрету // Ауыл мұғалімі, 1935. - №6.
6. Сауранбаев Н. Ана тілін оқыту туралы // Халық мұғалімі, 1941. - №11. – 6-8 б.
7. Кәтенбаева Б. Қазақ тілінен метоликалық нұсқау. – Алматы, 1993.
8. Сыздықова Р., шалабаев Б. Көркем тексті лингвистикалық талдау. – Алматы, 1989.
9. Ұйықбаев И. Зат есімді оқыту // Қазақ тілі методикасының мәселелері. – алматы, 1969. – 228 б.
10. Кәтенбаева Б. Морфологияны оқыту // Қазақ тілін оқыту методикасы. – Алматы, 1988. – 103 б.
11. Исабаев А. Қазақ тілі фонетикасын оқытудың методикалық негіздері. – Алматы, 1984. – 184 б.
12. Рахметова С. Қазақ тілін оқыту методикасы. - Алматы, 1991. – 184 б.
13. Жолымбетов К. Қазақ тілін оқыту методикасы. – Алматы, 1991. – 20 б.
14. Балақаев М. Тіл мәдениеті және қазақ тілін оқыту методикасы. – алматы, 1989. – 96 б.
15. Әміров Р. Қоғам реформасына сай қазақ тілін оқыту концепциясы // Қазақ тілі мен әдебиеті. - 1992. -
        
        Қостанай мемлекеттік педагогикалық институты
Сырттай оқыту факультеті
Мектепке дейінгі, бастауыш және арнайы білім беру кафедрасы
Курстық жұмыс
Тақырыбы: ... ... ... ... даму ... Накенова Г.С.
Мамандығы: 5В010200 «Бастауыш
оқытудың педагогикасы мен әдістемесі»,
3 курс
Тексерген: Кушмурзина Д. Х
мектепке ... ... ... ... беру ... ... п.ғ. ... 2014
Мазмұны
Кіріспе . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . ... . . . . . ... 1 ... ... оқыту әдістемесінің даму тарихы. .......... 4-6
1. ... ... ... .. . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . .... ... ... ашу ... жазу ... қойылатын талаптар.
. . .12-16.
Тарау 2 Жазу сабағында ... ... . . . . . . . . . . .
. . ... ... ашу ... жазу ... қойылатын талаптар. . .
. ...19-22
2.2. ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... . . . . . . . . . . . . . . . ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... әдістемесі туралы сөз болғанда бұл проблеманың
ішінен басқа ұлт өкілдеріне қазақ ... ... ... жеке ... ... ... ... таңдағы көп жұмыс істеліп, ... ... ... ... – орыс аудиториясында қазақ тілін оқыту
проблемасы. Сонымен қатар, бұл ... ... ... ... ... бола ... қазіргі кезеңде өзекті мәселе болып отырған
қазақша сөйлеуге үйретудің тиімді жолдарын ... ... ... ... тілі ... ... ... айналысып
жүрген ұстаздар, тілшілер, ғалымдар көптеп саналады. ... ... ... ... ... ... қазақ тілін оқыту саласының дамып,
жетілуіне үлес қосуда. Бұл еңбектердің авторлары Ш.Х.Сарыбаев, И.В.Маманов,
Ғ.Бегалиев, ... ... ... ... ... М.Жанпейісова, Ф.Оразбаева, Қ.Бітібаева т.б.
Бүгін біздің алдымызда тұрған мақсат - өзге ... ... ... үйрету ғана емес, сонымен қатар алдымызда отырған шәкірттердің
Отанының ... ... оның ... ұлт ... ұғынып, ол
үшін басын бәйгеге тігер тәуекелге баруы болып саналады. Сол сияқты, барлық
отандастардың ... ... және ... ... ... ... ... - өнген аймаққа деген сүйіспеншілігі патриотизмнің қайнар көзі.
Бізідің облысымыздың 2005 – 2010 ... ... ... ... даму ... ... бұл мәселе жөнінде былай делінген:
- Жоғары Қазақстандық ұлтжандылық, жоғары мәдениет, ымырашылдық және
адамдардың құқығы мен ... ... ... ... ... тіл ... дамытып, үштілділік принципін
іске асыру, мемлекеттік, орыс және шет тілдерін меңгеру.
қазақ тілін оқыту әдістемесі - ... ... ... ... ... ... оқушыға ана тілінен білім берудің, оны меңгертудің
жолдарын үйрететін ғылым. Мұғалім ана тілінен ... ... беру ... өзін ... ... көзқарасын қалыптастырады. Отанына шын
берілген нағыз патриот, азамат етіп тәрбиелейді. Ондай ... мен ... беру ... ... ... оқыту арқылы іске аспақ.
Қазақ тілін оқыту ... ... ... ... Тіл ... әдістемесі дидактиканың принциптеріне сүйене отырып,
тілді оқыту әдістері мен тәсілдерін, ... ... ... ... теориялық негізін салады.
Қазақ тілін оқыту әдістемесінің даму тарихы
Қазақ тілін оқыту әдістемесі ғылым болып бірден ... жоқ. ... ... ... даму ... бар. ... ... тарихында баланы ана
тілінде оқыту және оқыту әдісіне көңіл бөлу ұлы ағартушы Ы. Алтынсариннен
басталды десек, ... ... жету ... ... да бірқатар ғалымдар
бұған елеулі үлес ... ... ... ана ... ... жолын,
принциптерін, қағидасын, маңызын, жолдарын көрсеткен ұстаз еңбегін қысқаша
баяндауды мақұл ... ... - – ... ... ана ... сауат ашуына да көп
күш жұмсады. 1902 ... ... ... үш ... ... мектептерде
шәкірттер сауат алдымен орыс тілінде ашатын. Қазақша оқылатын пәндердің
тілі қазақша болғанмен, жазуы, яғни ресми ... ... ... ... ... әр мұғалім өз ыңғайына қарай не орыс, не араб ... ... ... бір топ ... ... 1905 жылы ... ... Империялық Министрлер Советінің Председателі петиция жазады.
Ондағы қойған талаптардың бастылары: «қазақ ... ... ісі ... ... ол үшін ауыл ... балалар қазақша сауат ... Оқу ана ... ... т. б. Осы ... жүзеге асыру үшін
А. Байтұрсынов қазақша оқу ... (1912) ... ... құралын жазды.
Мысалы, 1892 жылы Қазанда басылған «Букварь для киргизов» деген құралы жеті
рет ... ... 1925 ... ... ... ... ... оқу құралы
ретінде пайдаланылып келген. А. ... 1926 жылы ... ... осы ... ... берілген Әліппе кітабын ... Ал ... 1928 жылы ... ... ... ... тілінде басылған
кітаптар көрсеткішінде төмендегіше бағаланды: «Жаңа құрал қазақ тұрмысына
үйлесімді суреттері бар. ... ... ... ... ... ... ұйғарған... Ахметтің 7 рет басылған бұрынғы «Әліпбиі» ... ... ... ... көп пайда келтірген еді... Бірақ соңғы
кездерде жаңа ... шыға ... ... ол ... әдіс ... ... ... да ескірген. Мынау жаңа «Әліпбиі» бұрынғысынан қай ретте
болса да аса артық. Бұл «Әліпбидің» мазмұны қазақ ... ... ... ... жаңа ... ... болып шыққан. Әңгімелері
балалар үшін қызық, жеңіл, заманға лайық «Әліпби» ... ... жылы ... балаларына қазақша сауаттандыратын «Оқу құралын»
жазғаннан кейін көп ұзамай енді мектепте ... ... пән ... үйрететін
оқулық жазуға кіріседі. Бұл оқулықтың фонетикаға арналған 1-бөлімі «Тіл
құралы» деген ... ... рет 1915 жылы ... ... Осы ... арналған 2-бөлімі 1914 жылы, ал синтаксиске арналған ... жылы ... ... 1928 ... дейін әлденеше рет қайта басылып
пайдаланылып келді.
«Тіл ... - ... ... ... ... соны ... Оның
қазақ жұртшылығы үшін мүлде тың ... ... ... ... ... атап ... Ол осы оқулықты қазақ грамматикасына қатысты
категориялардың ... ... ... ... ... Күні
бүгінге дейін қолданып жүрген «зат есім, сан есім, етістік, есімдік,
одағай, ... ... ... баяндауыш» деген т.б. сан ... ... ... ... А. ... тағы бір құндылығы қазақ тілінің грамматикалық басты
салалары -– фонетика -– ... ... ... морфология –- сөз құрамын
зерттеу, ал синтаксис сөйлем құрылысын зерттеу т. б. деп ... ... ... жол ... болып отыр.
Ғалымның тіл үйретудегі сіңірген еңбегі мұнымен ... ... ... да ... болатын. Бұл жұмысын «Тіл жұмсар» деген
атпен екі бөлімді кітап ... 1928 жылы ... ... ... Байтұрсынов қазақ тілін оқыту әдістмесінің іргетасын қалаушы. Ол -
Қазақ тілін дыбысқа бөліп оқыту арқылы сауаттандыру әдісінің негізін ... ... ... ... ... жазып, соның негізінде 1920 жылы
Қазанда «Баяншы» деген атпен методикалық кітапша ... ... ... ... ... ... ашу әдістерінің жол-жобасын
көрсетіп берді.
Сөйтіп ғұлама ғалым өзінің алдына жүйелі ... ... ... ... кірісті. Ол алдымен қазақша сауат аштыруды көздеп «Оқу
құралды» жазды, онан соң қазақ тілінің ... ... «Тіл ... тілді дұрыс жұмсай білу тәртібін көздеп «Тіл жұмсарын», төртінші -–
сауат аштыру, тілді оқытудың әдістемесін жасауды алып, ... ... ... - ... ... ... бағдарлама жазып, қазақ тілін
оқыту әдістемесінің дамуына зор үлес ... ... ... ... ... - ... тілін оқыту әдістемесінің іргетасын қалаушы.
Жазудың шығу тарихы және даму кезеңдері .
Қазірде біз жазба ... ... ... ... ... ... тіркесімен белгіленуі деп түсінеміз . Жазудың тарихына ... , ... ... ... ... ... көреміз .
Жазу өте ерте ... ... , ... ... бойы ... , дамып
келді . Жазуды мыңдаған жыл бойы ... ... ... , ... де өзгеріп отырды . ... ... ... ... . Ол таңбалар бүтіндей сөзді не ... , ... ... . ... ... таңбалық графикалық формасы ,
белгілі бір ... ... . Жазу ... ... не
бүтіндей хабарлы , не жеке ... , не ... , не ... ... ... Жазу – адамның ой – пікірін , сөзін қашыққа
және ұзақ ... ... ... ... ... . Жазудың алғашқы нұсқалары өте ерте ... ... ... ... бойы ... ... қатар , оның принциптері ... ... . Жазу ... ... ретінде пайдаланылған суреттер
мен шартты ... ... ... ... . Өз ойын ... үшін
адамдар әуелде заттың өзін ... . ... ... жазу ... саз ... жасалған тақтаны , ағаштың қабығын , тағы ... ... . Жазу ... ... ... құралады
. Ол таңбалар тұтас хабарды , не ... , не ... , не ... . Әр ... таңбаның графикалық формасы , белгілі бір
мағынасы болады .
Жазуға ... ... ... ... жазу сабақтарының мақсаты балалардың жазу тілі
дағдысын қалыптастыру . Жазу ... ... ... ... ... шар қабығындағы анализатор ұштарының бір – ... ... ... , ... ... ... жинақталып , бір
арнаға бағытталуы болып ... . Жазу тілі ... ... ... іске ... . Ауызша сөйлеу ...... ... ... ... ... тілі ауызша сөйлеуден ... ... , ... да ... ауыз ... ... отырады .
Ең алғашқы ерте дәуірде адамдар қандай , да ... ... ... ... ... ... ... болады .
Сөйтіп ондай мәліметтерді түрлі суреттермен ... . Бұл ... ... ... ... деп аталады . Идеографиялық сөйлеу
белгілі бір ... ... ... еске ... ... ... .
Кейінірек иероглифтік жазу шықты . Бұл заттарды немесе тұтас
ойды ... ... ... қолданып жүрген жазуымыз алфавиттік жазу . ... ... ... ... алфавит , графика және орфография ( еміле ... . ...... ... ... бір ... орналасу
тәртібі . Графика дыбыстың , буынның немесе ... ... ... , ... таңбалануы . Ал орфография ... ... бір ... ... ... жазу . ... ... меңгеру –
оқу мен жазудың ( сауат ... ) ең ... ең ... , ... ... ... ... көздейді . Алайда жазуды меңгеру
оның тағы бір басты бөлігі орфографияның ( ... жазу , ... ) ... ... етеді .
Бастауыш сынып оқушылары орфографияны игере отырып , сауатты
жазуға дағдылану ... ... ... ... – қатынас жасау
мүмкіндігіне ие болады , яғни ... ... және ... ... ... , жеке басының жалпы даму ... ... ... ... . Міне , ... үйренудің басты
маңызының өзі анықталады . Жазу ... ... ... ... ( ... , дөңгелек , қосу сызықтары ) сызып , жүргізу арқылы
жаттықтырылады . Бұл ... бала ... , ... ... жоғары
көтеріліп , төмен ... , екі ... ... , неше ... ... . ... ... тиімді жаттығулар ұйымдастырса ,
көп ... , ...... ... ... жинақтап , азайта
түседі . Ал ... әріп ... аса күш ... – ақ қосып жаза
алатын болады . Жаттығулардың ... жазу ... ... ... ... , сонан соң тұтас сөздерді де кідіріссіз ... . Дей ... ... жазуға лезде – ақ дағдыланады деудің
жөні жоқ . Себебі олардың ... бір , ... екі ... ... ... ... ... кете алмайды . Мұндай балалармен жеке
жұмыс ұйымдастырылады .
Жазу ... ... ... жаңа міндет – сауатты
жазуға ( немесе орфографияға ) үйрену ... ... . ... ... ... ... ... тілі орфографиясының негізгі принципі - морфологиялық
принцип , яғни ... ... ... дыбысы қосымша аралығында да
(басшы , башшы емес ) , сөз ... да ( боз ... , ... ) ... сөздерде де ( Үмбетбай , Үмбетпай ) емес ... ... орыс ... ... , аяғы үнді ... ... біріккен бірсыпыра сөздер бар ( Ленинград , клуб , ... ) бұл ... ... үнді ... ... ... ... , яғни д , г, б дыбыстары қатаңдап т , к , п ... ... . ... ... ... да қатаң дыбыстан
басталып жалғанады : Ленинградқа, педагогке , ... т. с .с . ... ... ... ... . Қысқасы жазуға үйрету
методикасы тіл ... ... бір ... болып табылатын жазу
теориясына сүйенеді .
Сауат ашу ... жазу ... ... ... ... жазу ... ... отырғанда ғана ... ... ... . Жазуға негізінен мынадай талаптар қойылады :
а ) әріпті дұрыс жазу , ... ... ... ... ;
ә ) ... элементтерін жазғанда ұзынды – ... ... , ... ... жазу .
б ) ... ... оңға , ... солға қисайтпай , барлық ... , оңға ... , сәл ... ( 45 ) жазу ;
в ) ... , ... – ақ ... ... қашықтықты бір
қалыпты сақтап ( сөздер бір – ... м ... ... ... тиіс ) ... .
г ) бірте – бірте жазу қарқынын тездете түсу .
Бұл ... ... ... ... сыныптарында да жазу
жұмысының барысында орындалып отыруға тиіс ... ... ... ... бастап орындалуға ... ... :
а ) ... ... ... , ... кеудесінің қақ ортасына ... ... сәл ... ( оңға 65 ) ... ;
ә ) бала басын оңға не солға , иықтарын кеудесін алға не ... , ... ... ... , ... түзу ... ... .Бұл
олардың омыртқалары , көкірегі дұрыс жетілу үшін ... ;
б ) ... ... ... ( ... ... ... ) еркін
басып отырады . Тізені қатты бүкпей , бір ... ... ... ... , аяқтарын я алға , я артқа сілтемей отырғаны дұрыс ;
в ) ... ... ... ... . ... бұл ... ... өсіп келе жатқан кеудені бұзады ;
г ) қаламды ұстағанда саусақ ... 3 см ... ... ... және қаламның жоғарғы жақ ұшы оң ... ... ... ... ... жөн ;
д ) ... ... көзі мен дәптер аралығындағы қашықтық 25 – ... ... тиіс ... ашу ... жазу сабақтарында балалар әріп
элементтерін немесе ... ... ... ұзақ ... ... ... керек . Өйткені ұзақ ... бір – екі ... бір ... жаза ... , бала ... да , ... зейін
қоюдан қалады , сондықтан 3 – 5 ... ... ... ... беріп , сонан соң құрамында үйреніп отырған әрпі ... ... ... ... ... түрі ... балалар да
оған зейін қоя бастайды . ... ашу ... ... ... ... ... ... жазуға үйренулері қажет . Ол үшін айтылуы
мен жазылуының арасында ешбір айырмашылық жоқ ... ... ... ... әріптердің таңбасы арқылы ( жазба таңбасы ) ... ... мен ... ... жазу ұсынылады , ал ... ... ... , ... ... ... ... текстер
көшіртіледі . Осы жұмыстардың бәрінде де ... ... ... ... дыбысқа , буынға талданады .
Жазу сабағына қойылатын педагогикалық талаптар .
Оқу ... ... ... үшін балалардың жас ерекшеліктері мен
жеке ерекшеліктерін , олардың ... , ... , ес , ... ... ... , ... , ерік ... мен жеке қасиеттерін
жақсы білуі керек . Алты ... ... ... ... , оның
толқуы сабақ үстінде ... , ал ... ... мүлде жоқ , көлемі
өте шағын болады . ... ... ... ... ... – ақ
балаларды тыңдай білуге , оңай тапсырмаларды дәл ... ... ... . ... ... ... ... білуі , олармен
жұмыс жасау (әріптерден сөз ... ) ... ... ... көргенде, әнгіме , ертегі тыңдағанда зейіннің тұрақтылығы
арта түседі . ... ... ойын ... , іс -
әрекеттің нәтижелі түрлері , іс - әрекет ... жиі ... ... зейінін тәрбиелеуге көмектеседі .
Алтыжасарлардың қабылдауы мен ... да ... ... бар : олар ... ... ... , тұтас қабылдайды.
Мұғалім тапсырма ... ... , ... ... беру ... мен құбылыстардың құрамымен таныстыру ескергені жөн . ... ... ... сөз , буын , ... ... ... ; ... – бірте бұл сөздердің әрқайсысының ... ... , ... ... ... ... оқушылардың жас ерекшеліктеріне сай болуы
тиіс . ... ... ... ... оңай , ... - желпі
орындалатындай болуы қажет ... ұғым ... ... . ... ... ... қиыншылықтарды өз күштерімен жойып отыруға
оқушыларды мәжбүрлеген жөн . ... ... ... – інше ,
ойлау белсенді қызмет атқара ... . Ал , ... ... , ... ... ... , ой ... ұшырайды , ерік күші
мұқалады . Ендеше бұдан шығатын қорытынды – ... ... ... . ... көрнекілікті қолданғанда да басы артық , тым көп
көрнекілік те ... ... ... , тұрақтандыру емес ,
керісінше , ... ... ... ... . ... ... , сауат ашудың бірінші күнінен бастап – ақ оның ... зор ... ... . ... ... талғамын дамыту
ертегі , көркем ... , өлең , оқу , ... , ... т/б ... ... .
Жазу сабақтарына қойылатын гигиеналық ... ... ... ... ... мен оған қойылатын талаптар
. Жазудың айқын таза болуы үшін , ең ... жазу ... ... ( ақ , сия ... ) ... тиіс . ... арнаулы
қаламсаппен, айқын түсті сиямен жазу ... ... . Жазу ... сол жақтан түсіп ... ... . ... әрбір әріпті дұрыс
жазу , әрбір жаңа ойды ... ( жаңа ... ) ... жазу ... түп жағынан ( 10 – 15 мм ) , оң ... ( 20 мм ) бос ... , ... ... жазу талап етіледі .
Гигиеналық талап дегеніміз – оқу , жазу ... ... ... жиынтығы . Бұл ... ... ... – физиология дамып жетілуін қамтамасыз етеді
.
1 . Сынып ... ... ... ... ... ілініп тұруы
.
2 . Сынып бөлмесіне ... сол ... ... .
3 . ... партаға кеудесін тік ... түзу ... ( ... орындықтың арқалығына тіреліп тұруы шарт ) .
4 . ... ... ... ... қашықтық 4 – 5 см
сәйкес ... ... .
5 . ... басы алды – артына аз ... ... тік ... ... бетімен оқушының арасындағы қашықтық 25 – 30 ... ... ... .
6 . ... екі аяғы үшбұрышталып ... ... ... ... тиіп ... ... .
7 . Оқушының 2 – ші сыныптағы партасының бетінде болып ... , ... ... сол ... ықпалымен жүзеге асады .
8 . Оқушының ... ... ... оның ... ... .
9 . Оқушының жұмыс дәптері партасының бетінде көлбеу ... ... жағы ... , ... жағы ... ) .
10 . ... жоғары немесе төмен жылжуы тек сол ... ... ... .
11 . ... ... ... 2 – 3 мм ... үш саусақтың
көмегімен қатты қыспай еркін ұстап жазуы .
Сауат ашу ... ... ... ... ... ашу ... мақсатын программа белгілейді . Программа бойынша
, ... ... ... ... дұрыс оқи , дұрыс жаза білуге
үйрету және оқу мен ... ... ... , ... , ойын ... ... ашу жұмысының басты шарты - әріпті таныту . ... ... ... оны жазып үйренбейінше , сауатты ... ... өсу ... ... ... ашу ... бірден әріп танудан басталмайды .
Өйткені әріптер тілдегі дыбыстардың ... ... ғана ... , ... ... ... білсе ғана , сауат ашу сабағы
саналы өтпек . Ал тіліміздегі ... ... жеке ... , олар сөз ішінде бір – бірімен тіркесіп келеді . ... , тіл ... ... үшін ... ... , ... , сөздерді буындарға , буындарды ... ... ... . ... ... ... оқушылар іс жүзінде сөйлеу ,
сөйлем , сөз , буын , ... ... ... ... керек . Тіл
дыбыстары біркелкі болмайды ( дауысты , дауыссыз , жуан , жіңішке , ... үнді , ... т/б ) ... ашу ... ... тіл ... жеке ерекшеліктерін біліп , тәжірибе арқылы меңгеруі
қажет . ... ... , ... ... , сол бөліп алған дыбысты
дұрыс дыбыстай білуі қажет , тек ... ... ғана әріп ... ... ашу ... ... жұмыс түрлерін жүргізу
арқылы , ... ... ... айту ... ... , ... , ... екінші адамға айтып ... ... , ... ойы ...... ... ... мен тәрбие алуы , осы сауат ашу ... – ақ ... ... . ... өзі – ... ашу ... да
жаңаша көзқараспен қарау ... сөз . Ол ...... ашу жұмысы
мазмұнын кеңейтіп , оқушылардың дүниетанымын қалыптастыру мүмкіншілігін
арттыра түсу , ... өзі « ... « ... ... ... ... қайта қарастыру арқылы және оқытудың тиімді
әдіс – тәсілдерін ... білу , ... – ақ ... ашу сабақтарын
дұрыс ұйымдастыру , көркем және ... ... ... ... ... .
Жазу құралдары .
Көркем жазуға үйрету үшін ... ... ... . ... ... ... , дәптер , қалам , ... ... және ... жазу ... альбомы түрлі – түсі борлар болған жөн . ... – жолы ... жолы және ... сызық 2 – сыныптың соңында кеңжол
дәптерге көшеді . Әріптердің биіктігі 2 – 2 ... кіші ... 4 –мм ... жолдың биіктігі 8 – мм болады . Кіші ... 3 – мм , ... ... 6 – мм болады .
Жазудың түрлері .
Жазу ... ... ... ... .
1 . Пиктографиялық .
2 . Идеографиялық .
3 . Буын .
4 . ... ... ... ... ... пиктографиялық жазу . Бұл жазудың ең ... ... ... жазу . ... оны ... сурет жазуы деп ... . ... ... ескерткіштері әр түрлі суреттердің
жиынтығынан құралған . Әрбір сурет ... бір ... ... . Мысалы : мен аң аулауға кеттім дегенді білдіру үшін ... ... ... және ... ... ... ... жазу өте жабайы жазу болды , оның ... ойды ... ... ... ... ... ... немесе логографиялық жазу . Пиктографиядан ... өте баяу ... . ... ... үлгілері өте ертедегі
қытай ... мен ... ... ... ... . ... жазуының
идеологиялық жүйесі осыдан 4000 – жыл бұрын жасалған ... . ... ... , ... жазулары логографиялық жазу болды . Логографиялық жазу
жүйесінің барлығында нақтылы ... бар ... ... ... , қала , су , ... бейнелі схемамен берілген .
Ертедегі шумер жазуында ағаш , тау , ... ... ... , қытай
жазуында күн , тау , ат деген ... де осы ... ... . Жыл ... сөз пальманың ... ... , ... ... ... ... саны -12 болады
деп түсінген . Буын жазуы таңбалардың ... ... ... ... ... . ... бірінші түріне ассировавилон , элам ,
урар, сына ... ... ... ... жатады . Жазудың ... ... кез – ... ... , атап ... , ... ... белгілейтін болған : дара дауыстының өзі , А
(дауысты) + С ( ... ) , С+А , С+А+С майя ... сөз ... да ... . Буын ... ... ... кипр ,
эфиопия және жапон буын ... ... . ... бұл ... тек дара дауыстыларды және дауыссыздардың ... ... бір ... ... ... ... ... . Таза күйінде дыбыстық жазу - 2000 жылдықтың
екінші ... ... ... , ... ... жазу ... 1000 жылдығының басында пайда ... . Жазу ... әріп ... - ең ... жазу . Әр ... ... ... сөздің санынан дыбыстық саны әлдеқайда аз . Осыған ... ... үшін , ... 20 - дан 40 – қа ... ... өзі ... болады . Әріп жазуындағы ... ... ... ... , ... ... жеңілдетеді . Ертедегі
әріп жазуы ( финский , ежелгі , еврей т/б ) ... жазу ... . ... тек дауыссыз дыбыстарды ғана ... ... ... ең ... ... жазу мен финский жазуын атайды ... ... ... ... жазуының ескерткіштері
(Абибаал , Асдрубаал ... ... ) б . з . д . 10 – 11 ... ... . ... ... 22 – ... бар . Олардың әрқайсысы
жеке ... ... ... ... таралуы б . з . д . 1000 – жылдықтың ... ... . Әріп ... негізгі екі түрлі бағытта
таралған . Шығыста финский ... ... ... ... ... ... халықтарының әріп жазу жүйелері жасалып таралады .
Жазулар ... ... ... ... бір – ... ... ... жазуындағы идеограммалар жоғарыдан төмен қарай орналасады .
Орыс , грузин , ... , ... , ... ... ... оңға ... , араб жазуы керісінше , оңнан солға қарай бағытталған .
Коллиграфиялық ... ... ... тәсілдер .
1. Жазғанда үлгімен салыстыра білу .
2. Дыбысты ... ... және ... ... ... ... .
3. ... жазу тәсілдерін білу .
4. Әріптерді жалғастыру тәсілдері ( үзбей жазу )
5. Әріптердің ... ... білу ... ... бірдей
биіктігін сақтау .
6. Әріптерді жол сызықтарының ортасына және жолға жаза білу .
7. ... ... , ... толтыру .
8. Дұрыс көлбеу жазу тәсілі .
Жазуды ауыр ... ... , ... жұмыс түрлері .
1 – ші ... ... ... әр ... ... ... .
Олардың ішінде кейбіреулері ... ... оқи ... , ... ежелеп оқиды , ал үшіншісі буындап оқиды , ... оқи да ... , ... ... ... ... ең ... өз сыныбына түскен ... ... , ... ... ... оқитынын біледі .
Дайындығы қатар оқушылармен сабақ ... , ... тыс ... жеке ... жүргізіледі . Әрбір оқушының ... ... ... , дәл , тең ... , оларды түгел қамтиды . Мұнда , әрбір
бала бір ... ... сол ... ... ең бір ... ... енетін жағдай жасалғаны жөн . Бұл ... ... ... ... ... етіп , әр ... қарай , жазу дағдысын жетілдіру . Әрбір сабақта ... ... үшін ... алады .
Жазуға үйрету үшін қажетті жағдайлар .
Жазуға үйрену ... ... ... , әр ... ... ... жазу дыбыстық - әріптік талдауды ... ... ... ... , анық айта ... , ... ... дәл айыра
алуды ... ... ... ... сөздің грамматикалық мағыналарын түсініп ... ... ... ... ... ... үшін ... жағдайлардың бастылары :
1 . Жазылатын ... ... , ... ... . Мұғалім
көшіруге ұсынған немесе оқып айту арқылы ... ... ... , ... мағынасын оқушылардың анық түсінгеніне ... ... ғана ... жөн .
2 . ... ... және жазылуына , ... ... ... ... ; ... саналы түрде есте ұстауға ... : оқы , ... , ... ... ал , ... , ... ... , т / б .
Жіберілген қателермен жұмыс жасау :
Жазғаныңды ... , ... , ... жаз , ... ... ... ойлан , т
/ б . ... ... ... және ... жұмыс
жасауға баулу .
3 . Сөйлем мен сөзді талдау ... ... ... жүргізіп
отыру : салыстыру , талдау , жинақтау жұмыстары , “ неге ? “ ... қою .
4 . ... ... ... – бір ... ... шығармау керек :
дыбыстық әріптік талдау , сөз құрамына жаттығу , сөз ... ... ... және байланыстырып ... ... ... ... ... ( ... , ... ) сөйлеу жаттығуларымен
(мазмұндама , шығарма ) кезектестіріп өткізу .
5 . ... ... ... - ... ... . ... ... жөнінде айтылғандар
пунктуацияға да ... . ... ... ... ... тән ... бар . Тыныс белгілерін қою да ... ... ... ... әдіс – тәсілдері .
Көркем жазу 1 – ші сыныптан сауат ашу ... ... , ... ... , немесе жазу дағдысының ... ... ... . ... ... қалыптастырудың маңызы зор
. Ұқыпты , таза , ... , анық ... ... ... ... ... ұқыптылық , тиянақтылық , еңбекқорлық кез – келген
жұмысты ... ... ... ... сияқты қасиеттерді
тәрбиелейді .
Жазуға қажетті тәсілдері :
1 . жазу ... ... алу .
2 . ... ... ... және жазу кезінде оны жылжытып отыру
.
3 . сабақ кезінде дұрыс ... .
4 . жазу ... ... жол ... ... ... білу .
Жазу сабағында қолданылатын көрнекіліктер .
Мұғалімнің ... ... ... ... анық ... ,
қабылдауы мен сөйлеу қабңлетін дамыту . Бұл үшін ... орны зор . ... ... ... ... ... ... , жолдастарының сөйлегенін естіп қабылдайды ... ... ... ... : ... және ... оның ... ( әріптерді , буындарды , морфемаларды ) анық
көретін болуға тиіс , ... ... бір ... соң ... әріпті
қарап, ежелеп жазбай , естерінде тұтас сөз немесе ... ... ... ... ... бірден жазып дағдыланулары керек . Бұл ... және ... ... ... ... ... “ көрнекілік “ деген ұғым сөздерді анық ... да ... ... да , мысалдар іріктеуді де , тақтадағы , таблицалар ,
дәптерлердегі жазуларды да ... ... ... те ... ... ... ... қолдануды түсінеді . Мұнда қажетті әріптер немесе тұлғалар
, сөздер , ... ... ... ... яғни асты сызылады .
Кейде таұтаға , ... ... ... да ... ( ... ... , екіншіде қосымшасы ) . Мұндай ... көру ... ... ... етеді , ... ... ... ... , ... ... ... ( мысалы , басқаша жазбай , неге ... ... ... ... ғана ... келтіреді . Сондықтан таблица т / б
жасау үшін ... жан – ... ... , ... ... ... ... қарап , соған ұқсас және ұқсас ... ... , ... ара ... ... ... тиіс , өздерінің бақылағандарынан қорытынды шығарып ... ... ... ұғым алулары қажет .
Мысалы , - “ й , и “ ... ... ... үшін
мұғалім мына сияқты ... ... етіп ... ...... ки – ...... сиыр – ...... тиме – ... “ и “ , “ й “ ... ... ... ... болады . Бірақ
негізгі әдіс – бірінші бағанадағы сөздерді ... ... ... . Бұл ... ... ... отырып , балалар олардың
арасындағы ұқсастық пен айырмашылықты табады , “ и “ ... ... ... ... ... анықтайды . “ и “ – дің
дауыссыздардан , “ й “ ... ... ... ... өздері
айтады . Көрнекіліктің бірі оқушылардың ... ... ... ... ... сыныпта ұйымдастырылған жұмыстың мазмұнын ... , ... – ақ , ... ... , ... , шеберлік дәрежесін
білуге болады . Қысқасы , дәптер – оқушы ... ... ... ... ... ... барлығы дәптерлеріне сол
күнгі датаны жазады . Бір жол ... , ... ... не
тақтадан , не оқулықтан көшіреді . Әрбір жеке тапсырма жаңа ... ... . ... ... ... ... белгіленеді .
Оқушылардың жазғандары анық , таза , мүмкіндігінше , ... ... . ... ... ... ... құбылыстар сызылады
, жаттығуларға түрлі түсті қарындаштар да ... . ... ... , ... , оқу ... , диафильмдер де
жатады . Оқушылар пластинкаға жазылғандарды ... қоя ... ... ... ... ... , ... , тыныс белгілерін
қояды , талдайды . Қосымша ... ... ... ... ... . Оның ... ... , түрлі буындар , сөздер ,
сөйлемдер , жазылған ... , ... көп ... ... ... ... ... қолдану .
Мектептегі оқу мен тәрбие ісінің құрылысын жетілдіріп , ...... ... ... ... ... ... , техникалық
құралдармен көрнекілік ... ... ... ... ... ... жою , ... мен тәрбиелеуді
ұштастыру , сабақ үрдісін нағыз ғылыми ... ... . ... көрнекіліктерді пайдалану сонау 16 – ғасырларынан бері сөз
болып келеді . ... ... ... ... дүниеге белгілі
еткен словян ... ұлы ... Ян Амос ... .
Көрнекіліктерді пайдалану іс жүзінде тек қазіргі заман мектептерінде
орын алып отыр . ... ... ... көрнекіліктерді
қолдануға ерекше мән беріп отыр , ... ... ... алға басуы нәтижесінде балаларды да ақыл – ойы ... ... тез ... ... ... ... ашу ... көрнекілікті қай кезде, қандай мақсатпен
қолданады .
1. ол ... ... ... ... . Ондай сюжетті
суреттерді көрсете отырып, сөз, сөйлем, ... ... ... сөзге, буынға және ... ... ... мақсат
танысуға тиісті дыбысты сөйлеу тілінен ажырата білу .
2. тіл дыбыстарын ... сөз ... ... ... ... де ... заттың суреттері немесе сюжетті ... .
3. ... ... қалыптастыру , тәрбие беру мақсатымен де
сурет және ... ... ... .
4. “ ...... суретті , алфавит , қиыс әріптер , ... , ... т / б . ... ... құралдар - ... ... ... ... жаңа түрлері . Техникалық құралдарды дұрыс пайдалану
арқылы ... ашу ... ... ... болады .
Көрнекіліктерді пайдаланудың дұрыс ... ... ... ... , ... пен жұмыс атқара білуіне байланысты ... ... ... беру ... ... ... арқауы ел
болып, тіл туралы заң қабылданып қазақ тілінің мемлекеттік ... ... ... ... қол ... ... ұрпақ көз жазып ала жаздаған ата-
бабаның аяулы дәстүрін қастерлі ... түп ... ... заманның
тереңіндегі қалыптасқан тарихи ұлттың мәдениетін, өнерін жаңарған
өміріміздің ... ... ... ... ... ... ... арттыру үшін ат
салысып жүрген ғалым педагогтер ... ... ... ... атап өтуге болады .
Қазақстанда 1930 жылғы тамызда жаппай міндетті ... ... ... заң ... оқу ... 8-11 ... ... міндетті бастауыш оқуға
қабылдап, жаңа оқу бағдарламалары мен әдістемелік құралдар ... ... Осы ... ... ... ... - ғалым Қ.Жұбанов бастауыш
мектепке арналған тіл мен әдебиет ... ... оқу ... ... («Әліппе» оқулығы) және ... ... ... ... ... оқулықтар жасады.
Бастауыш мектептегі тілді оқыту мәселесімен ... тіл мен ... ... А.Садуақасов, С.Жиенбаев т.б. шұғылданды.
«Бастауыш мектеп үшін қазақ тілінен ... ... ... ... атты еңбектер және С.Жиенбаевтың «Бастауыш
мектепте кітап оқыту әдістемесі», «Қазақ тілін оқыту әдістемесі» ... ... ... ... ... ... ... материалдардың
теориялық негіздері мен заңдарын, анықтамалары мен ережелерін меңгертумен
бірге, оларды практика ... ... ... ... ... белгілі
бір тілдік тақырыптардың өзіндік белгілерін ... ... ... мазмұны мен көлеміне және әрбір өткізілетін сабақтың ... ... ... ... ... Бұл ... бағдарламасының
көлеміне негізделеді де, әр сыныптағы ... ой ... мен ... ... ... ... ... өзі
мазмұндамай, оған оқушыларды да қатыстырып, практикалық тұрғыда ... ... ... ... ... ... мен
ондағы заңдылықтарды талдай отырып меңгертуде, әуелі тақырыптың ... өз ара ... ... ... ... ... табуды
жүктеген жөн. Осы ... ... ... жүйесінің өтілетін
материалдарының ғылыми жағын саралап, түсінуіне көмегі мол. Оқушыларды өз
бетімен жұмыс істеуге ... ... - ... ... ... жақтан
үйрету әдістерін іске асырудағы басты мақсат. Мұның өзі ... ... ... ... ... ... ... тигізеді. Сонымен
дыбыс жүйесін теориялық жақтан үйрету әдістеріне ... ... ... ... ... түсіндіру және оқулықты пайдалану әдістері.
Дыбыс жүйесінен теориялық білім пен практикалық дағды беруде, мұғалім
мен оқушының ... ... ... ... өзі ... ... өзін ... әдістің бірі—әңгіме әдісі. Бұл теориялық
материалдарды практикалық жұмыстармен үштастыру негізінде жүзеге асырылады.
Мұны ... ... ... мен ... ... сөзіне қарап, сұрақ-
жауап әдісі деп те ... ... ... ... сабақты әңгіме
әдісімен жүргізгенде, ... мына ... ... ... ... алу ... сай, белсенділігі артады; тілдің өзіндік
белгілерін дәлелдеп айтуға қызығады; тілін ширату негізінде өз ... ... ... ... бейімделеді; өз пікірінен қорытынды
шығаруға үйренеді [3].
1955 жылы институтта «Бастауыш білім беру әдістемесі» ... ... ... ... ... мектепте сауатты оқу мен ... ... ... оқыту әдістемесі», «Суретті сөздік»,
«Бірінші ... ... ... тіл ... ... ... К.Бозжанованың «Сыныптан тыс оқу кітабы», Ж.Қаржаспаев,
К.Бозжанованың «Жазу және көркем жазу», Ә.Сытдықовтың ... ... ... ... ... ... ... тілін
оқыту» еңбектері жарық көрді.
Осы сияқты дағдыларды қалыптастыру мақсатында сабақты әңгіме әдісімен
өткенде, оған ... ... ... а) ... ... тіл ... ... яғни мұғалім тілі өте жатық, болуы абзал; ә)
түсіндірілетін әңгімеде ой тиянақты, ... ... жөн; б) ... өзін ... ... керек. Сөйтіп, мұғалім оқушы тілінің
мазмұнды болуын, жауаптарының ... ... ... ... ... ... мінсіздігін қадағалап отырады. Оқушылар
жауап бергенде, сөздерінің анық ... өз ... ... айта ... Бар, жоқ, ... емес ... оқымадым деген сияқты бір ... ... ... Бір ... ... берілетін сұрақтар да бірде
ауыр, бірде женіл болғаны тәуір. Өйткені мұндай жұмыс түрі оқушылардың ... ... ... тигізеді. Мұғалім оқушы жауап ... ... ... ... назар аударғаны жөн: бірінші -
берілген сұрақтағы негізгі ойға, яғни тілдік құбылысты қаншалық ұққанын,
екінші - сол ... ... ... ... өз ойын жеткізе білгенін
ескеріп отыру қажет .
Сабақты өткізу әдістерінің ішінен белгілі ғалым Т.Сабыров ... ... ... ... мәні зор,- ... да ... тілдік материалды түсіндіруге қажетті ... ... күн ... ... ... өздерін іздендіретін
практикалық дағдыларды да жүйелі пайдаланады.
Оқушыларға дыбыс жүйесінен берілетін теориялық білімді ... ... ... да ... роль атқарады. Жүргізілген тәжірибелер
мен әдістемелік эксперимент жұмыстардың қорытындыларына ... ... ... мдық ... ... ... Оқушылардың тілдік
материалды бақылауы.
І.К.Кеңесбаев қазақ тілінің ғылыми фонетикасы ... ... ... қазақ тіліндегі ... ... ... айта келе оны ... ... де біршама тоқталған.
Мұғалімнің сұрыптап алған материалдары ... ... ... көз ... Түсіндірілетін тақырыпқа сай көрнекі құралдар мен
дидактикалық мысалдар тақтаға іліп қойылады. Оны олар ... ... ... ... сұрақтар негізінде меңгеруі. Бұл —
көбінесе диалогтық сөйлеу ... ... ... ... ... ... ... сұрақтар қояды, оған ... ... бұл бір ... ... ... беру оған ... күту
мағынасында айтылган сөйлемдер арқылы меңгертіледі. Оқушыларды өздігінен
іздендіру үшін ... ... оған ... ... отырады. Мұндай
жағдайда мұғалім қойылатын сұрақтың анық ... оған ... ... ... ... ... ... қойылған сұраққа толық жауап
беруін, көп уақыттың кетпеуін қадағалаган жөн. Ж.Адамбаева материалдың
өзіндік ... ішкі ... ... ... ... түсінігіне, білім ... ... жас және ... сай ... атап көрсеткен. Тақырыптың ... ... ... мен ... ... ... ... тілдік материалдың ережелері мен анықтамалары
меңгертіледі. Тақырыпқа байланысты ... ... ... ... отырған материалдардың күнделікті өмір қажеті үшін
қаншалықты пайдалы екендігін аңғартады.
Т.Сабыровтың ... ... бір ... ... - ... тілі ... оқытуда жиі қолданылатын әдістің бірі. Дыбыс жүйесінен теориялық
білім мен практикалық дағды беруде тілдік материалдардың ... ... оның ішкі ... ... ... мысалдар арқылы хабарланады.
Сабақты хабарлау әдісімен жүргізуде мына ... екі ... ... ... . ... - ... ... сұрақтар арқылы меңгертілмейді, екіншісі — оқушылар қорытынды
пікірді, яғни ... мен ... ... ... ... ... Белгілі бір тақырыпқа байланысты анықтама мен ережені ... ... ... сол ... ... құрал мен түрлі дидактикалық мысалдар
арқылы кең түсінуге мүмкіндік алады. Хабарлау әдісі оқушыларды ойландырып,
алғашқы айтылған жалпы ... жеке ой ... ... бағыттайды.
Дыбыс жүйесіне сай берілген анықтама, ережелерге және сол ... ... ... ... ... өздері белсенді
қатысқанда ғана өтілген тақырыпқа саналы түсінеді, оны ... ... ... ... ... Енді хабарлау әдісінің өткізілу
тәртібіне тоқталайық. Мысалы, мұғалім ... ... ... түсінікті»
оқытуда алдына мынадай мақсаттар қояды: буынға байланысты көрнекілікті іске
асыру; буынның жалпы анықтамасын айту; буын ... ... ... байқау; буынның жеке өзіндік белгілерін таныту; буын ... ... ... көрсету . Буын туралы жалпы түсінікті
меңгертуде көрнекілік ... ... ... мен жылжымалы тақталарда мына
сияқты дидактикалық мысалдар ... ... ... ... ... ету — ардақты іс (газеттен). Мұғалім осы жазылған ... ... ... ... ... ... ... буынға бөліп, дауысты мен
дауыссыз дыбыстарды дәлелдеуге дайындық жасайды. ... осы ... ... отырып, мұғалім анықтамасын айтады.
Тәжірибе әдісі Ш.Әуелбаевтың еңбегінде қазақ тілі дыбыс жүйесін
оқытуда жиі ... Бұл әдіс ... ... ... ... ... жасалады. Сондықтан да дыбыс ... ... ... мына ... ... ... аударылады: 1)
дыбыстардың жасалуын ... ... ... арқылы қөрсету; 2)
дыбыстардың өзіндік белгілерін көрнекілік бойынша дәлелдеу; 3) дыбыстардың
өзіндік ... ... ... ... ... ... ... тілді үйретуге байланысты
А.Байтұрсыновтың мынадай қағадилары басшылыққа алынып отыр:
- тілдік ... ... ... ... ... ... ... оқыту.
- тілді оқытуда халық ауыз әдебиетінің материалдары ... ... ... ... ... әңгімелердің маңызды орын
алуы.
- оқушыларға арналған материалдар аса ... ... ... ... иллюстративтік материалдар қазақ баласының
халықтың ... ... ... ... ... ... тул ұстартуға, көркемдеуге ден қою.
- оқушылардың жазба тілін, сөйлесу тілін дамытуға баса назар аудару.
Қорыта ... ... ... ... тілі ... зор маңызы болды.
А.Байтұрсыновтың замандасы Телжан Шонанұлы 1931 жылды “Орыстар ... ... ... ... Латын тілінде жазылған бұл әліппе 1 жылдық
оқу құралы деп саналған.
ХХ ғасырдың төртінші он ... ... ... ... алынып,
біршама еңбектер жарық көре бастады. Тіл мамандарының ... ... ... ... ... ... мен оқу ... басталады. Мысалы, 20-30 жылдар арасында тіл ... ... ... ... ана тілі ... ... және ... құралдар жасаудың айналасында еңбек етті.
1935 жылға дейін ... ... ... ... ... ... болды. Осы жылы “Бастауыш мектепте қазақ тілін оқыту әдісі” ... ... ... тілі ... ... негізін салушылардың бірі - ... ... 1940 жылы ... мектептерде қазақ тілінің методикасың
деген еңбегі баспадан шықты.
Бұл әдістеме үш бөлімнен ... ... ... ... емле
және тіл дамыту методикасы. Методиканың қалған бөлімі: хат ... ... ... ... ... Бұл ... орыс тілі әдістемесінің
үлгілі жақтары алынған. Қазақ ... ... ... ... ... ... жұмыстарын ұйымдастырудың тиімді әдіс-тәсілдеріне
тоқталады. ... ... ... ... көрсеткен әдіс-тәсілдерін
мұғалімдеріміз жетілдіріп, дамытып пайдаланып жүр.
1956 жылы белгілі әдіскер-ғалым ... ... ... ... ... ... (1 ... фонетика мен морфология) деген
кітабы шықты. Бұл оқулық методикаға қосылған үлкен бір оқу ... ... ... ... ... ... ... салған,
бір шоқ, үркердей, абзал азаматтардың бірі - Құдайберген Қуанұлы Жұбанов
еді. Ол - қазақ тілі ... ... ... ... ... ... ... Ол 1937 жылы “халық жауы” деп айыпталып, 1938 жылы қаза
болды. Қ.Жұбановтың еңбектері 1966 ... ... ... салынып келді. 1966
жылы “Қазақ тіліндегі зерттеулер” деген еңбегі жарық көрді.
Ы.Алтынсарин қазақ халқының оқу - ... ... ... ... оның өз ... ... сөздік қорын молайтып, тілін
дамытуға, халық ... ... атап ... баланың тілін дамытуға айрықша
мән бергенін көреміз.
Ұлы педагог К.Д.Ушинскийдің сөзімен айтқанда “...кімде-кім оқушының
тіл ... ... ... ... оның ой ... ... тиіс”.
Қазақ ғалымдарының арасынан психология мен педагогика ғылымдарына
орай еңбек жазған М.Жұмабаев тіл ... зор баға ... ... тілінің
дұрыс өркендеуінің бірінші шарты балаға ұқпайтын сөз уйретпеу керек. ... ... өз тең ... бірге ойнату керек. Ал енді баланың ... ... ... салатын, дұрыстайтын, байытатын-мектеп”, - дейді.
Фердинан де Соссюрдің тіл біліміне қосқан ... ... мен ... ... ... ...... курс” деген кітабы. Мұнда ... жеке ... ... ... күні бүгінге дейін бір сабырлаған емес.
Дыбыс пен әріптің, буын мен сөздің, сөз бен ... ара ... ... теориялық-практикалық әдістің пайдасы мол. Жаттығу
жұмыстары материалдарына орай берілген теориялық білімді ... ... ... мен ... ... ... ... және оқушылардың тілін
ширатып, сөйлеу тілін дамытуда теориялық-практикалық ... ... ... ... Бұл әдіс дыбыс жүйесі материалдарының ... ... ... жасалу жолдарын, ... ... ... ... ... үшін де ... ... теориялық-практикалық жақтан үйрету әдістері
тақырыптың ... ... ... ... ... ... кейде ауырдан
жеңілге қарай жүргізіледі. Жаттығу әрбір тақырыптың өзіндік ... мен ... ... мен ... ... ... асады. Сондықтан да
әрбір тақырыпқа байланысты ең ... 5-тен 25-ке ... ... түрлері
орындалады .
Дыбыс жүйесі бойынша дайын ... ... ... материалдың
түрін өзгерту, тілдік тапсырмалары бар мазмұндау мен шығарма жаздыру,
орфографиялық талдау, көшіріп жазу және ... ... ... ... ... ... жөн: ... қойылатын мақсаттың айқын
болуы; бұл талдаудың ... ... ... негізделуі; талдауға,
арналған текст пен сөйлемдердің мақсатқа сай ... ... ... мен дұрыс сөйлеуі; ... ... өз ... ... жасай білуі; дыбыс жүйесінен алған білімін практикада ... ... . ... ... осы ... ... жүргізілетін дыбыс
жүйесі бойынша талдаудың міндеттері мыналарды қамтиды: дыбыс жүйесі ... ... ... ойын ... ... тиіс; оқушылардың
өздігінен жұмыс істеу дағдысын арттыруға көмек беретін болуы қажет; ... ... ... ... ... қажет, нысананы түсіндіру,
бекіту, қайталау үшін басты тәсілдердің бірі болуы керек; ... ... ... сынып және үй тапсырмасында кең пайдаланылғаны жөн.
А.Исабаев «Қазақ тілі ... ... ... негіздері» атты
еңбегінде дыбыс жүйесі бойынша талдау мазмұнына қарай екіге бөлінеді:
Дыбыстар жүйесі бойынша- ... ... тіл ... ... пен ... мен ... ... дыбыстардың еріннің қатысына қарай
бөлінуі, иектің қызметіне қарай ... ... ... ... ... ұяң, ... ... тобы енеді.
Үндестік заңы бойынша талдау. Бұған буын жігі, екпін, буын ... ... ... мен ... ... ... біріккен сөз
сыңарларының аралығындағы ілгерінді ықпал, сөз тіркестерінің аралығындағы
ілгерінді ықпал: ... мен ... ... ... ықпал, біріккен сөз
сыңарларының аралығындағы кейінді ықпал, сөз тіркестерінің аралығындағы
кейінді ықпал жатады.
Дыбыс ... ... ... көлеміне қарай екіге бөлінеді: Толық
немесе жалпы талдау. Жеке түрдегі немесе тақырыптық талдау. Толық ... ... ... ... ... ... өтіп болған соң
(дауысты, дауыссыз дыбыстарды, буын, үндестік заңын өтіп болған соң) және
белгілі бір ... ... ... ... білімін есепке алу
кезінде қолданылады.
Қазақ тілін оқыту әдістемесін И.Ұйықбаев, Д.Әлімжанов, Б.Кәтенбаева,
А.Ошқаров қарастырған ... ... жеке ... ... ... ... ... түрлерін, буын және дыбыс үндестігінің
жүйесін өткенде қолданылады) белгілі бір ... өту ... ... ... ... жаңа ... түсіндіру, оны бекіту, машықтандыру,
оқушылардың өз бетінше жұмыс істеуін ұйымдастыру және ... ... да ... Сарыбаев
Шамғали Сарыбаев – XX ғасырдың 20 жылдарында А. Байтұрсынұлы бастаған
қазақ тіл ... ... ізін баса ... ... ... Х. Сарыбаев 1893 жылы, наурыз айының 11-күні Батыс Қазақстан
облысының Орда ... ... ... ... ... ... ... еңбекке араласады. 1913 жылы Шамғали Орынбордағы ... ... ... ... оқуға қабылданады. Сонда өздігінен орыс
тілін үйреніп, татар әдебиетін біліп шығады. Мектепті 1916 жылы ... ... ... бал оқытумен айналысады.
1918 жылы Шымкентте уездік халық ағарту мекемесіне басшылық жасайды.
Кеңес өкіметі орнаған ... ... ... ... ... пәнінен оқытушылық қызметте болады. Өз заманының зиялы азаматы ретінде
Ш.Х. Сарыбаев өзінің мұғалімдік тәжірибелерінен түйген келелі ойларын ... ... ... ... ... «Еңбек» т. б. ... ... ... ... Оның ... ... жолдары», «Тіл
құралды оқытудағы тәжірибелер», «Қазақ мектептеріндегі орыс тілін оқыту
жайы» ... ... ... елді ... үшін ... ... қадірін арттыру
қажеттілігіне ерекше назар аударады.
Шамғали Сарыбаев 1923-24 жылдары ... Орта Азия ... ... ... ... Ал 1934 жылы ... ... Алматыдағы сол кездегі Журналистика институтында 1937-жылға ... ... ... оқу ... қызмет еткен жылдары оның қаламынан
қазақ тілі мен оны ... ... ... ... ... ... жазылып, жарияланады. Ғалым кейін 1954 жылға дейін ... ... ... ... ... алғашқы еңбектерінің бірі Г. ... ... ... ... ... үшін әліппе» 1921 жылы ... ... ... XX ... ... ... ашу ... тұста бұл әліппенің қазақ жастарының сауатын ашудағы ... ... ... 1931 жылы Ташкент қаласында қазақтың мақал-мәтелдерін
жинап бастыруда үлкен ... ... ақын Ө. ... ... ... ... арналған әліппе кітады», 1932 жылы Қ. Оспанұлымен бірге
«Екпінді күш. ... үшін ... ... 1933 жылы А. ... М.
Долайұлымен бірге жазған «Ана тілі /бастауыш политехника мектептерінің 3-
кластары үшін/» атты оқу құралдары басылады.
Осылайша мектепке оқулық жазу ... ... да ... істерді істеу
қажеттілігі туып тұрған заманда, соның үдесінен шығуды көздеп, ғылымдағы
негізгі тырнақ алды ... ... ... ... іргелі ғылыми
мәселелерімен де айналысады.
Қазақстанға келгеннен кейін ғалым қаламынан туған «Түрліше жазылатын
бір ... ... ... ... жүйелері», «Сызықшаның бастауыш пен ... ... ... ... ... ... ... не?»,
«Табыс жалғауының тасалануы» т. б. сияқты тіл білімінің өз ... ... ... ғылыми мақалалары жарыққа шыға бастайды. А.
Байтұрсынұлының «Тіл танытқышынан» сусындап өскен бұл ... ... тіл ... үшін ең ... ... ... теориялық мәселелерді
көтере алғандығымен де ерекшеленсе керек. Айталық, автор қаламынан ... ... ... не?», «Төрт етістік ( отыр, тұр, жатыр, жүр)»,
«Қосылып жазылмайтын сөздер» атты мақалалардың көтерген жүгі ... ... ... мектеп ісі үшін, жалпы ағарту саласы үшін аса ... ... атап өту ... Бұл заман салған ауыртпалықтармен қатар,
жазу таңбасының ... ... де ... ... ... реформаланған әліппесімен сауатын ашып қалған қазақ
жастарына аз жылдың ішінде ... ... одан да көп ... Кирилл жазуын
меңгеру қажеттілігі туындады. Осы ... ... ... ... оқу
құралдарын жазу, емлені реттеу, оның негізгі принціптерін белгілеу сияқты
күрделі мәселелер ғалымдар алдында ... ... ... ... ... та ... күрделі мәселелерден шет қала алмады. «Емле жүйелері»,
«Ы,І-нің жазылуы туралы», ... ... ... т. ... мақалаларын ғалым осы мәселеге арнаған.
Ғалым 1944 жылы «Орыс ... ... ... ... методикасы» атты
тақырыпта кандидаттық диссертация қорғайды. Бұл жұмыс ... ... ... ... ... тұңғыш ғылыми жұмыс еді. Кейіннен «Жоғары
мектептер программаларын» ( Т. ... ... ... тілі
методикасының программасын» жазады.
Жоғары оқу орындарында қызмет етіп жүрген жылдарда ... ... ... туындыларын жазады. «Қазақ тілі методикасының
кейбір мәселелері» атты еңбегі соның куәсі.
Арғынов Хасен Қуандықұлы.
Арғынов ... ... ... ж. т. , ... облысы, Бесқарағай
ауданы.) – тіл білімі маманы, ... ... ... (1971), профессор
(1976) . Семей педагогикалық институтын бітірген (1951).
1951-1958 жылдары Республика мектептерінде ... оқу ... ... ... ... ... тілі мен әдебиеті», «Қазақстан мектебі»
журналдарында қызметкер.
1961-1963 жылдары Абай ... ... ... жылы ... ... ... министірінің жанында Ыбырай
Алтынсарин атындағы педагогикалық ғылымдары ғылыми зерттеу ... ... ... Әл-Фараби атындағы ҚазМу-да педагогика
кафедрасының меңгерушісі.
«Қазақ тілінің ... ... ... ... ... ... (1963), «Қазақ ... ... мен ... ... деген тақырыпта докторлық ... ... ... ... тілі ... ... негіздері мен
республикады халық ағарту ісінің мәселелеріне ... ... ... ... ... ... ... методикасы.
АКД.,А., 1974 жыл; Қазақ тілі (9-класс оқулығы А., 1971-1978 жыл;) Қазақ
тілінің синтаксисі мен пунктуациясыәдістемесінің негіздері. ДДА., 1971 ... ... А., 1980 ... ... ... жатпайды қыл түбінде» демекші қара күш қанша құлыптап
ұстаса да, қара құлыпты қақ ... өнер нұры жарқ ... Иә, ... ... ... мүлде жойып жіберуге болмайды деген осы. Шын ... ... өмір ... Ол ... ... - ... қайта оралады екен. Кезінде
жасампаз жақсы жырлармен елге әйгілі болған жазықсыз ақын ... ... ... асқақ үні ұзақ жылдар бойы өзін ... ... ... қайта жаңғыртты. Жақсылықтың жаршысы, ақыл-парасаттың ... ... ... жарқын жырлары хақының игілігіне қайта қайтарылды.
Қазақстан коммунистік ... ... ... ... ... ... (1988 жыл, cәуір айы) қаулысында ақынның
мұрасы туралы жақсы айтты. Партияға мың ... ... ... атын ... тиіс емес ...... ... атақты ақын. Бай да маңызды мұра қалдырған,
өзіндік творчестволық жолы сайрап жатқан сирек кездесер таланттың ... XIX ... ... ... XX ғасырдың алғашқы ширегінде өмір
сүріп, шығармашылықпен шұғылданады. Оның өнеге ... ...... ... ... ұлы ... ... сүйгіш төңірегі. Шәкәрім жасаған
дәуір еліміз қоғамдық жаңғыру ... ... ... ... ... ... есепті тарихи қадамдар жасап, өзінің экономикасын да, ... ... да ... бет ... жатқан кезең.
Шәкәрім осы тарихи кезеңнің талантты перзенті. Бұл жағынан ол
халқымыздың ... ... ... ... ... ... Аймауытов, Омар Қарашев тағы басқалармен тағдырлас күрескер болды.
Олардың бәрі де өздерінің революциялық өсу кезеңдерін бастан кешті. ... ... азат ел ... ... ... ... ... өмір сүруін
армандады. Сол үшін жан сала күресті, сол мақсаттан жазушылық ... туып ... ... ... да ... біраз жұрт қанық.
Қанық болғанда Құнанбайдв, Абайды, оның ұрпақтарын білу ... ... бір ... - ... екінші әйелінен абай туған, Шәкәрім
Құдайбердінің кенже ұлы. Шешесі – ... ... ...... ... ... 13 жас кіші Абайдың ақын балалары Ақылбай мен Мағауиядан
үлкен. Жас шақтарында бұлар ... ... ... олар Абай ... ... ... ақындардың балалық бесігі, ұшқан ұясы – ... ... ... ол ауыл мектебінде оқып білім алады. Әкесі жас
шағында ... ... ... ... ... өседі. Құнанбай
шаңырағының болашақ иесі есепті бетқақпай көрмейді. Оның үстіне, ... ... ... ... оқу ... ... кезден бастап, кемеңгер
Абай оны терең білім алуға бағыттап отырады. Өз ... ... де ... ілкі ... тез ... ... үлгеріп, ынта-жігер
көрсетеді. Бойына туа біткен талантын да ерте ... ... ... тез ұғып ... ерекше ынта-жігерлік байқалмай,
есті адамдардың назарына ілінбей қалмайды. Әсіресе, оқығанын тез ... Абай ... ... ... ... ұстағыштығы ерекше
көңіл аудартқан. Бұл кезді Шәкәрімнің « Семьялық мектептен» өткен шәкірт
шағы деуге де болады. ... ... ... ... өз ... ... үлгісі Құнанбай семьясында қалыптасқан дәстүрлі үрдіс. Абайдың өзі
қалай өз бетімен оқып жетілсе, ... де сол ... ... - өз өмірін өзі жазып кеткен адам», - деп көрсетеді жазушы
өміріне жетік ғалым ... ... ... ... ... ол ... да келтіреді. Мысалы: «... Ер жеткен соң сол
кісіден тағылым алып, әр ... ... ... насихатын тыңдап, аз ғана
ғылымның ... ... - ... екен ... ... ... жазған шығармалары Абай өлеңдеріне
көбірек ұқсайды. Рас ара-тұра ... ... ... хор ... ай, жұлдыз
сияқты халықтық теңеулерді қолданады. Ғашық жарға ... ... ... ... ... ... ... шын сезімдерін ұстазынша жырлайды:
Гауһардай көзі,
Бұлбұлдай сөзі, жаннан асқан бір пері.
Жүзі бар айдай,
Мінезі бар майдай, өзгеден артық сол ... ... ... ... ... ... сезімі жетіледі.
Сөйтсе де, ақын қолданған көркемдеу тәсілдері – қарапайым, ауыз ... ... ... ... ел ... ... ... қала жайларын
өз көзімен көріп, ондағы түрлі тартыстар, қайшылықтар сырына үңіледі. Бөтен
жұрт өмірін, мәдениетін ... ... ... ... ... қояды.
Білім мен мәдениет, өнер салаларының жетістіктеріне назар аударады.
Қазақ ауылындағы қараңғылық ошағы дүние молдалар мен дін ... ... ... ... ... ... санатына жатқызуға
болмайды. Сондай-ақ ... әке ... ... ... ету рәсімі
бойынша тәрбие алып, кейін Меккеге барып, қажы атанған оны діни ... ... ... жоқ. Ол тек ... ... жеке басы мақсатына
пайдаланатындарға, дін қасиетін түсінбеушілерге дүмшелерге назары. Ғылым,
білімге сенім артып, соған сүйенеді.
Адасып ... ... ... ... ... ... енді ... бас.
Шәкәрім өзінің қажыға бару сапарын басқа елдерді аралап, Араб елдері,
Батыс Еуропа шаһарларында болып, өзге ... өз ... көру ... ... ... қазақ даласынан көп ұзап шыға алмаған, бірді-екілі орыс
қалаларын ғана көріп білген ол енді ... ... елге ... ... ... ... елдерімен танысуға құлшынады. Мәдениеті ілнері, ғылым-білім,
өнері биік ... ... ... Иран ... ... ... халықтармен де жете танысады. Бұрын Орта Азия ... ... ... ... оқыған ақын, енді одан мүлде өзгеше еуропалық
тұрмыс-салтқа, білім, өнерге жолы түскеніне әбден риза болады.
Басқа елдерге саяхат шегу ... ... ... өнерге сусап барған
ойшыл дарынға үлкен әсер ... ... ... ... классик әдебиетін шұқшия
зерттей оқиды. Оқыған шығармаларының халқына үлгі болар ... ... ... ... –Мамыр» лирико-эпикалық дастандарын жазады.
Қазақ жастарының ... ... ... де, ... ... ... ... Шәкәрім творчествосына әсеріне келсек, бұл салада
да ақын қалдырған іздері айқын. Көне түркіні де, оның ... ... ... ... ... Иссауи мен Бақырғани шығармаларын
жақсы білген. Қазақ ақын, жыраулары олардың сюжетін өлңге айналдырып, ... ... ... кең ... осы ... ... ... қолданады. Ол Фзулидің «Ләйлі-Мәжнүнін» қазақша жырлады.
Орыс, Батыс әдебиеті, оның XIX ғасырлық тамаша ... ... ... ... бас ... оқыған дүниелері рухани қорегі болды. Абай
сияқты ... де: ... ... ... т. б. ... ... ... көкжиегі кеңіген. Өзін ұлы Лев Толстойдың шәкірті, досы ... хат ... ... сұрап отырған. А. С. Пушкиннің «Дубровский»,
«Боран» повестерін өлеңмен аударып, өзіндік бір жақсы поэмалар ... ... ... ... ... сөз өнері тарихына
өзіндік ою-өрнекпен зор үлес қосуына көптеген факторлармен ... ... ... ... бай ауыз ... ... ... бөлініп,
жазба әдебиет белгілерін ғасырлар бойы қалыптастырған белгілі ақын-жыраулар
мұрасы дамуы, жазба әдебиетінің саф алтын үлгілері ... ... ... Абай ... ... ... және Батыс әдебиеті алтын қорынан сусындау,
меңгеру дәстүрі жетіле түсуі себеп болды.
Шәкәрім творчествосының ... ... ... ... осы ... түрі ... ең алдымен адам өмірінің қат-қабат ... ... Қуат ... ... мен ... қайғысы, алға тартар арманы
жетелер үміті сәулелі серпін тұғызар мұрат-мақсаттары – ... ... сан қилы ... ... табатыны хақ. Поэзиясында
азаматтық, философиялық, махаббат, табиғат лирикалары бар, ... ... ... ... ... ... ... да кездеседі.
«Қалқаман-Мамыр» поэмасын Шәкәрім «Қазақ тілінде жазылған тарихи хмкая»
деп атап, «Мұтылған» деген ... ... ... ... ... «Жәрдем» баспасында 1912 жылы басылып шыққан. 1722 жылы болған
тарихи оқиғаға байланысты шығарылған «Қалқаман-Мамыр» дастаны әр ... ел ... ... ... уалаяты» газетінде 1892 жылы
жарияланған.
Қазақ әдебиеті тарихында, Шәкәрім творчествосында өзіндік ерекше ... ... бірі – ... ... ... 1912 жылы ... ... «Жалсыз жаза болған іс», «Еңлік-Кебек» деген атпен
жарияланғанда Шәкәрім мәнді өлеңдер жазған.
Шәкәрім Құдайбердиевтің мұрасын ... ... ССР ... ... ... «Қазақ әдебиетінің даму заңдылықтарын зерттейтін»
ғылыми үйлестіру совет пен М. О. ... ... ... және ... ... советі бірігіп, 1969 жылы желтоқсанның 3-де ... зор ... ... ... ... ... ... Мұқанов былай деген еді: «Шәкәрім бір қазаққа хат жазған жоқ, ... бір хат ... еді, сол хаты ... бар, сонда барлық пікірін жазған.
Қандай принціп ұстаған, не ... ... ... ... ... ... Осы хатта бірақ мән бар. Хат жазушылық жолының есебі сияқты.
Шәкәрім Құдайбердиев мол ... ... ... ... ... жанрлық молдығы, көркемдік бірлігі, стильдік өзгешеліктері, тілдік
шеберлігі т. б. толы.
Ақынның қалдырған мұра ... ... ... ол 19 ... аяғы мен 20 ... ... қазақ әдебиеті
тарихынан үлкен орын алады. Бүгінде халық қазынасына айналып ... ... ... ... ... оның ... және адамгершілік
идеяларын, мақсат-мұраттарын орнықтыруға ... ... ... шығармалары: «Насихат», «Тойымсыз нәсіп», «Өлген көңіл, нысапсыз
өмір», «Талап пен ақыл», ... ... ... «Қанішер мен бөдене» ар-
ұждан, жақсылық, әділдік, кісілік жолын Шәкәрім өзінің ... ... ... ... ... ... образдық бейне қолданғаны тегін
емес. Бұл-сөз өнері - өмір сәулесі, өмір ... ... ... биік ... ... әрі ... түсінік-ұғымы мағынасының көрінісі еді.
Көпшілік назарына ұсынып отырған өз туындыларын ақын ... ... ... да ... ... де ... ат ... өзі өмір сүрген кездегі
қазақ қоғамының хал-жайының кейбір көріністерін ... ... ... ... әсер ... көздеген.
«Қазақ айнасы» жинағына Шәкәрімнің мына өлеңдері ... ... «Бай мен ... ... ... ... т. б.
Сөйтіп, өзі айтқанындай, «Жолдасым – қағаз, қарындаш», ... ... ... бар ... өзі ... ... жүрген Шәкәрім
туралы қаныпезерлер «ол бандиттермен сыбайлас», «есі ауған» деген ... ... ... оны түрмеге де жаптырған. Алайда оның
бәрі жала екені анықталып Бақанас түрмесінен ... ... ... ... жалғыз өткізген Шәкәрім 1931 жылы ... 2-де ... ... қаза ... Олар ... ... ... тастайды.
Туыстары кейін сүйегін тауып алып жерлеген. Қартты өлтірген жауыздар
қылмыстарын бүркеу үшін оның ... неше ... жала ... қара ... ... ... атын ... өшіруге бар күштерін жұмсаған.
Қанішерді жазалаудың орнына, оны қолдаушылар ... ... ... ... ... әділдік пен зұлымдық алысып келсе, сол зұлымдықтың бір құрбаны
Шәкәрім болды. Оның аты да, бай мұрасы да ... ... ... ... ... алмады. Оған ұзақ жылдар бойы ұлтшыл, Совет үкіметіне
қарсы, бай-кулактарға жақтас деген жөнсіз, жалған кінә ... аты ... ... ... 1953 жылы толық ақталып, халық оны ешқашан
ұмытқан жоқ. Шындыққа, халыққа, тарихқа, мәдениет пен ... жаны ... ... оның ... ... адал ... асыл
мұрасын жадында сақтап, қадірлеген, осы күнге дейін оның шығармаларын жатқа
айтатын адамдарды жиі кездестіруге болады.
Жүсіпбек Аймауытов
(1889-1931)
Жан-жақты өнер ... ... ... бір ... ... ... ... аудармашы, зерттеуші Жүсіпбек Аймауытов 1889 жылы ... ... ... ... Қызылтау атырабында туған. Әкесі Аймауыт кедей
болғанымен, арғы аталары Дәндебай мен Қуан текті , ... ... ел ... ... ... ... бірге туған бауырлары Ахмет,
Жақыпбек секілді арабша хат тану, оқу ... ағаш ... ... ... ... ... Өзінің 15, 16 жасында өзі ұмтылып, үй
ішінің рұқсатынсыз Павлодарға ... ... ... екі ... ... Бір жағынан бала оқытып, қаражат таба жүріп, ... ... ... де, ... ... семинариясына түседі, оны 1918 жылы
аяқтайды. Оны бітіргеннен кейін Жүсіпбек Аймауытов қоғамдық қызметтерге
араласады, кейін 1921 жылы ... ... оқу ... ... ... ауысады. 1926-1929 жылы Шымкент педагогоаклық техникумының
директоры болады. ... ... ... оның ішкі ... ... ... қажеттіліктерін толық біледі. Сондықтан да мектептегі
тәрбие ісі, оқу, ... ... ... ... ... ... еңбектеріндегі негізгі бағыт – оқыту мен тәрбие ... ... ... мен ... бірлігін, адамның өзін-өзі
тәрбиелеу қажеттілігі мен оның жолдарын анықтап беру ... ... ... ... ... ... ... тек
мұғалімдік іс-тәжірибені жинақтаушы ғана емес, әдістемелік ғылымның
теориялық деңгейін көтеретін ... ... ... 1918 жылы ... журналына жарияланған «Тәрбие» атты
мақаласынан бастап, баланың тәрбиесіне үлкен мән ... Адам ... жан ... ... ... оның ... ... тәрбие алуынан деген
ойды киелі етіп ұстай отырып, мақалада баланың кей ... ... ... ... ... ... ... Жүсіпбек Аймауытов адам
табиғатқа ғана тәуелді емес, тәрбиеге тәуелді деген ой айтады. Әр ... ... ұлы ... жасаған іс-әрекеттерін еске ала отырып, олардың
жақсы ... ... ... ... тәрбиенің жемісінен болған деген пікірі
қай кезде де ескермесі ... ... ... әрі ... Дж. ... «Баланың ақылы да,
жаны да туғанда таза ... ... ... Таза ... қандай жазу жазса
да жазушының еркінде» деген сөзін талдай отырып, ... ... ... өз ойын өзгеше сабақтайды. Адамда жаратылысынан әртүрлі мінез
қалыптасып туатынын тілге тиек етеді. Мұның өзі ... ... адам ... ... ... ... ... еске
салғаны болуы керек. Сондықтан да тәрбие жеке адамның ерекшелігін ескере
отырып ... ... ... ... келіспеуге болмайды. Қазіргі
кездегі ... ... ... да басты қағидаларының бірі осындай. Яғни,
мектептегі ... ісі де, ... ісі де жеке ... ... ... ... ... тағы бір өзгеше ерекшелігін қазақ халқының
ғасырлар бойы жасап келе ... ақыл ... ... ... ... ... ... соны ілерсің, сүтпен біткен мінез сүйекпен кетеді
деген ... еске ... ... жеке адам ... ... ата-
ананың маңызды ролін көрсетеді.
Тәрбиешіге Отанның келешегін тапсыруға болады. Өйткені ақылды адам,
көбінесе, ... ... ... деген ойды оқу арқылы да ... ... ісі – ... іс. ... бүгінгі дұрыс тәрбие –
болашақтағы жақсы елдікті танытар азаматтардың өсиетінің ... ... ... ... Аймауытов жас ұрпақты тәрбиелеудің бір негізі ретінде әдет заңдарын
айтады. «Әдет заңы» атты мақаласында ... ... ... ... ... ... орнын, маңызын айқындайды. «Әдет – ... ... дей ... ... ... ... тәрбиелік мәніне
тоқталады.
Ғалымның негізгі ғылыми еңбектерінің бірі – «Жан ... және ... деп ... ... Бұл ... ... ... саралап,
жақсы әдепті қалыптастырудағы психологиясының маңызын анықтауға ... ... ... еңбек. Өз кезіндегі жан дүниесіне арналған тұңғыш еңбек
болуымен де аса құнды. «Жан дүниесі» ... ... ... оның ... ... ... сөздерін) қалыптастырған.
Ж. Аймауытов қазақ тілінің оқыту әдістемесіне арнап ана тілін оқытуға
оның әдістемесіне ... оған жазу ... мен емле ... ... ғылыми мақалалар жариялаған. Ұлттық жазу тілін жетілдіру, жалпы
халықтың ... ... ... ... ... ... хат танытудың
өрелі жолы ретінде ғалым-жазушы буын ... ... ... ... ... ... үйретіп, содан кейін оағн дауыссыз дауыссыз дыбысты қосып,
буын не ... ... ... ... ... жаздырып, оқыту әдісін
ұстану қажеттігін дәлелдейді.
1925 жылы жазылған « Ана тілін қалай оқыту керек» атты ... ... ... ... Мұнда зерттеуші ұлт мектептеріндегі ана тілін
оқытудың жүйеленген әдісі жоғын тілге тиек ете отырып, әркім өз ... ... ... ... жүргенін әділ сынға алады. Орыс мектептерінде
қолданып жүрген оқыту әдістері жайында ... бере ... ... ... қазақ психологиясына қолайлы келетін әдістерін жүйелі қолдану
қажеттілігін айтады.
Қазақ әдебиетіндегі ең алғашқы реалистік проза ... ... ... беретін күрделі шығармалардың бірі – «Қартқожа». 1926 жылы
Қызылорда да ... ... ... ... ортаны, тіршілік тынысын, барлық
іс-әрекетті осы басты кейіпкердің ой-пікірі, сана-саңылауы ... ... ... ... ... бала ес білгеннен
мазақ, қорлық, тепкі көріп өседі. Қартқожа хат танысам, ... ... ... ... ... ... ... Әкесі Жұмағалиға суық тиіп,
ақыры қайтыс болады.
1929 жылы басталған зобалаң кезінде ... ... Ж. ... ... ... ... ауыр, бірақ ерекше қуатты да қызық, әлеуметтік
төңкерістер, ұлы өзгерістер заманында өмір сүрген Ж. Аймауытов ... ... ... ... аса бай, ... әдеби ғылыми мұра қалдырып үлгереді.
Ол В. Шекспир, В. Гоголь, Л. Н. Толстой, В. ... Г. ... А. ... ... бірқатар ғылыми еңбектерді аударды, педагогика,
психология, методика, тәрбие туралы зерттеулер ... ... ... ... ... сан қилы ... ... жазды.
Ыбырай Алтынсарин
Ыбырай Алтынсарин 1841 жылы 20 қазан күні қазіргі Қостанай облысы,
Затобол ауданыда туып, 1889 жылы 17 ... күні ... ... 11 ... ... 3 ... жерде, Тобыл өзенінің иіні «Инспектор» көлі
жағасында салдырған өз үйінде ... ... ... Ы. ... ... ... Балғожа бидің қолында өседі. Балғожа Жаңбырчин белгілі би,
ірі бай болған.Ол ұзақ уақыт ... ... ... ... ... қызмет
істеген, патша өкіметінен шеншекпен алған ірі феодалдың бірі.
Жас кезінде Ыбырай үйінен кетіп, мектепке түсіп, ... оқып ... 1850 жылы ... ... ... ... ... жылдық мектеп
ашылды. Бұл мектепке Ыбырай Алтынсарин 9 жасында түсіп, оны 1857 жылы өте
жақсы деген бағамен ... Жаңа ... ... 30 ... олардың ішінде
9 жасар Ыбырай оқуға түсті. Жергілікті өкімет орны оқушы қазақ балаларына
өзгеше түрлі киім ... ... ... ... ... ... ... өкіметінің өрескел реакцияшыл саясатын бүркеу еді. Балалар ... ... ... ... ... жазу ... есеп, татар тілі ... және ... діні ... ... ... жұма күні намаз оқуға
міндетті болды. Жас болғандықтан олар ... ... ... ... прогрессивтік дамуға көлденең тұра алмады. Оқушы балалардың ішінен
прогрессивтік бағытқа еліктегендері де болды, бұл ... ... ... ... озат ... Мектепте оқып жүрген кезінде ... ... ... ... орыс ... ... болды.
Ыбырай ұлы орыс мәдениетіндегі жетістіктермен әсіресе орыс әдебиетіндегі
озат жетістіктерімен танысуға ынтызар ... Ол ... қолы ... ұлы ... ... , ... көркем сөздің Гогольдің тағы
басқалардың шығармаларын мейлінше құмарланып оқыды. Олардың шығармаларын
оқумен қабат, Ыбырай Орта Азия ... ... ... Низами, Наваи
сияқты белгілі ақындардың да шығармаларымен танысты. Ы. Алтынсарин көркем
шығармаларды, тарих, философия ... ... сол ... ... ... ... ... белгілі ғалым В. Григорьевтің жеке
кітапханасынан алып оқып, ... ... ... Ы. Алтынсарин орыс
тілін жете білген кісі. Ол шығыс халықтарының тілдерінен де толық ... ... 1857 жылы ... бітіргеннен кейін, Ы. Алтынсарин халық
ағарту майданында қызмет істеуді мақсат етті. Бірақ, бұл ... ... жете ... ... бұл кезде Қазақстанда ғылым жоқ болатынды.
Сондықтан 1860 жылы ол ... ... ... ... ... ... ... аз уақыт қызмет істеді. 1861 жылы Орынбор облыстық ... ... ... ... Торғай және Ырғыз қалаларында қазақ
балаларына арнап бастауыш мектептер ашуға рұқсат ... ... ... мектепті ашуды онымен бірге оқып, 1857 жылы Орынбор қаласындағы
қазақ ... үшін ... ... ... шыққан Шаһназар Құлыбековке
жүктеді. Бұл мектептерді ашуға өкімет ... ... ... ... ... орындары да ешқандай көңіл аудармады, жәрдем көрсетуден
бс тартты. Ы. Алтынсарин ... бел ... өз ... ... ашу
дайындығына кірісті. Мектеп ашуға дайындық жұмысы 3 жылға созылды. Бұл
уақыттарда ... ... ... ... Бір ... ол Торғай бекінісі
бастығына тілмаш болып қызмет ... ... ... ... 3-4 бала ... өз ... ... оқыта берді. Сөйтіп, уақытты бос ... ... ... 1864 жылы 8 ... күні ... бері күткен
халық мектебі ашылды. Ыбырай маңайындағы елдерді ... ... ... ... мектептің құрметіне той істеді. Ол балаларға сабақты өте
қызғылықты, түсінікті етіп берді. Жеделдігі, ... ... ... ... ... ... сабақ беру барысында үйреніп, бірте-бірте оның
дидактикалық көзқарасы тізілді. Ол оқу процесін ... ... ... ... ... ... білім, тәрбие алатын болса,
олар өмірден қоса оқып, тәлім алатын ... ... ... ... ұлы ... қызметінің алғашқы қадамы және оның саяси-
қоғамдық көзқарасы қалыптаса бастады. Ы. Алтынсарин белгілі тарихи ... ... 1861 ... шаруалар ережесін қабылдағаннан кейін, патша өкіметі
әр түрлі жергілікті өкімет орындарын, мектеп жұмысын, сот орындарын қайта
құру жөнінде ... ... Ы. ... ру ... және басқа да түрлі
өрескел сорақылықтарды қоздырушы сұлтанда, ірі байлар Ыбырайдың үстінен
әлденеше рет ... оқу ... ... облысының соғыс губернаторына
және ішкі істер министрлігіне ... ... Ы. ... ... ... күресті тоқтатпады, қайта күшейте түсті.
Ы. Алтынсарин халықты еңбек етуге үгіттейді, «еңбек етсең - емерсің»
деген ... ... ... біз ... адал еңбегімізбен
тіршілік етіп отырмыз дей алатын болса - ол бақытты адам»,-деп ... ... Ы. ... ... ... ... оқушыларды отырықшылыққа, тазалыққа дағдыланатын, әр нәрсеге
ақыл-оймен қарай білетін етіп шығаруымыз керек»,-деп нұсқау берді және ол
мектептердің ... ... ... ашылулары керек екендігін ашып
көрсетті. Ол мектептерді бітіргенде «азды-көпті білім алып, белгілі ... алып ... ... ... ... тың, адал ... ете алатын болсын деген мақсатымызды еске ала отырып ... ... ... зер ... керек» деді. Алтынсарин христиан
дініне де, мұсылман ... де ... ... ... ... адамның
басын шыр айналдырып, табиғи тілін бұзатын молдаларға қаны қас еді. Торғай
облыстық оқу инспекторы ... ... ... ... ... ... ... дінінің заңдарын оқытуды көздеген миссионерлік
бағыттағы мұғалімдердің теріс пиғылын әшкерлеп, оларға дол ... ... ... ... мектептері дінге қарсы күресуді ең үлкен тірек деп
ойлады Алтынсарин. « Мектеп – ... ... ... бсты ... ... ... ... халқының келешегі осы, тек мектептерде.
Сондықтан, оқымаған халықты мектепке тарту үшін ... ... ... болсын... Ғылыммен қаруланған, әр нәрсеге дұрыс көзқарасы бар осы
оқушылар қазақ арасында көбейіп, ... ... әсер ете ... ... де күлі көкке ұшады»,-деп Ыбырай Алтынсарин еңбекші халық
бұқарасына дұрыс бағыт көрсетті.
Ы. ... ... ұлы ... идеясын қалың халық
бұқарасына тарататын, сөйтіп, оны ілгері алып бара алатын кадрлар даярлауды
ірі мақсат етіп ... ... ... ол тек ... халық мектептері
арқылы ғана дайындап шығаруға болатындығын ... Ы. ... ... ... жұмысын ұйымдастырып, оны жолға қоюды, оған дұрыс
бағыт беруді үлкен ... ... ... ... ... ... оны
ілгері алып бару үшін алғашқы кезде «түгел беріліп, халықты сүйетін, мен
сияқты қазақ ... ,- деп ... ол. 1879 жылы Ы. ... Торғай
облыстық мектептер инспекторы болып тағайындалды.
Ы. Алтынсариннің аса ... ... ... бірі – ол ... ... ... халық мектептерін ашты, сол мектептреде орыс тілін
және қазақтың ана тілін жеке пән етіп ... оны ... ... ... үйретті, азаматтық мектептерді патша ... ... ... да, реакцияшыл ислам дініне де қарсы ұстай ... ... ... бұл ... өзінің шығармаларын да дәріптеді, іс
жүзінде де асыруға жедел кірісті. Оның ... ... ... ... ... ... ... озат мәдениетін тарататын тіректі ... ... ... ... іске ... талай қиыншылықтарға
кездесті, оған ағарту жұмысын тыңнан ... тура ... ... бас ... Орынбор болды. Барлық облыстық мекемелер сонда тұрды.
Ал Ы. ... ... ... инспекторы болып тағайындалғаннан
кейін, үш жылға жуық Торғай қаласында тұрып, одан соң ... ... ... ... тұрып облыста ағарту жұмысын басқарды. Ол ... үш ... ... Тобыл өзенінің иініңде, бір кішкене көлдің
жағасында, өз қаражатымен үй салдырып, ... ... ... ... ... өлер ... , сол үшін орыс-қазақ мектептерінде істейтін
мұғалімдерге бағыштады. Ол үй келешекте демалыс үйіне ... Ал ... ... ... ... ол Қостанай қаласында ашылғалы жатқан
ауылшаруашылық училищесіне бағыштады.
Алтынсарин мекендеген ... ... ... ... ... ... аталынады. Облыстық мектептер инспекторы болып ... Ы. ... ... ... ... Ол ... ... қалаларда
орыс-қазақ балалары бірге оқитын орталық орыс-қазақ училищелерін ашуды
қажет деп тауып, бірден дайындық ... ... Бұл ... ашу ... ... ... өкімет тарапынан қаржы берілмеді, тіпті бұл іске
көңіл де бөлінбеді. Ы. Алтынсарин Торғай ... 4 ... ... ... ... ... жинады. Жер-жерде халық бұқарасы оның
просветительдік идеясын қуанышпен ... ... Осы ... ... ... ... бөлді. Ол орталық орыс-қазақ училищелерінің
жанынан көрнекті кітапханалар ашуға ... мән ... Бұл ... тек ... оқушылары үшін ғана емес, жалпы ... үшін ... ... бұлардан жұрттың бәрі де кітап алып ... ... ... деп ... Алтынсарин ауыл шаруашылығы мамандарын, өнеркәсіп мамандарын
даярлап, шығаратын мектептер ашуды, сөйтіп, ... ... ... ... ... етті. Халықтан қаражат жинап, ол Торғай ... ... ... ... ... ... пәндерден тыс түрлі қолөнер кәсібі
мамандығына, ұсталыққа, тері илеу мамандығына ... ... ... ... ... ашуға жоғары үкімет орындарынан рұқсат сұрады,
бұл мектептің пайдасына, өзіне тиісті 500 десятина жері де ... ... ... ... жоғарғы үкімет орындарының рұқсаты ... ... ... барып алынды. Сөйтіп, Осы ауыл ... ... ... ... ... ... көп ... ашылды.
Сонымен қатар Ы. Алтынсарин уездік қалаларда қазақ қыздарына арнап
кчилищелер ашуды көздеді. ... ... ол ... ... ... ... көрді. Училищенің жанынан ... ... да ... ... соғыс губернаторына қатынас жазып, одан ... ... ... сұрады. Бірақ, өкімет орындары Ы. Алтынсарин қайтыс болғаннан ... 4 ... ... ... ашуға рұқсат берілді. Сөйтіп,
Алтынсариннің ... ... ... ... Торғайда – 1891 жылы,
Қостанайда – 1893 жылы, Қарабұтақ ... – 1895 жылы және ... ... жылы ащылды. 1896 жылы Торғай облысының ... ... ... 211 қыз, олардың ішінде 70 ... ... 141 ... ... Сөйтіп, Ы. Алтынсарин халықтың ... ... ... ... ... ... келген қазақ қыздарының оқып, білім ... ... Ы. ... 4 ... ... орыс-қазақ училищелері, қолөнер
училищесін, ауыл шаруашылығы училищесін, қыздар мектебін ... ... ... ... ... ... ... қанағаттанбайды деді.
Ы. Алтынсарин Қазақ халқының тарихында бірінші рет ... ... ... Ол ... ... ... физика,
химия, география, тарих, орыс тілі, қазақ тілі ... ... ... ... ... және ана ... ... айрықша көңіл бөлу керек
екендігін дәлелдеп, мұғалімдерге ... ... ... ... ... ұлы педагогы К. Д. Ушинскиймен белгілі педагог
Паульсонның хрестоматияларының ... ... ... 4 ... ... бірінші бөлім-өлеңдер мен балаларға
арналған ұсақ әңгімелерден, ... ... ... ... ... ... ... үшінші бөлім-ел әдебиеті
нұсқауларынан, әр ... ... ... бөлім-мақалдар мен
мәтелдерден құралды. «Қазақ хрестоматиясына» ... сөз ... ... ... рет туып ... еңбек болғандықтан, бұл хрестоматияның мүмкін
кейбір кемшліктері болар, бірақ ол ... ... ... кетпес, ең
алғашқы рет оқытылайын деп отырған кітап ретінде көзделген мақсатқа дөп
келер ... ... ... ... ... жазды. Ы.
Алтынсариннің осы бағасының өзі де, бұл еңбектің қазақ мәдениетінде ... ... өте ... зор ... ... ... ғылымды
дәріптеп қана қойған жоқ, ол қазақ жастарына ғылымды меңгеру жолдарын да
көрсетті. Оқу ... ... ... үлгілі сатыға ... ... ... ... ... А. Тіл тағылымы. – 1990. – 448 б.
2. Жұбанов Қ. Қазақ тілі жөніндегі зерттеу. – ... 1990. – 365 ... ... Қ.А. Грамматиканы оқыту жөнінде // Ауыл мұғалімі, 1938. - №4,
июль, - 26-27 ... ... Қ. ... тілі» оқулығына нұсқау. – Алматы, 1975. – 52 б.
5. Жиенбаев С. ... ... ауыз бен ... ... ... // ... 1935. - ... Сауранбаев Н. Ана тілін оқыту туралы // Халық мұғалімі, 1941. - №11. –
6-8 б.
7. Кәтенбаева Б. ... ... ... ...... ... ... Р., шалабаев Б. Көркем тексті лингвистикалық талдау. –
Алматы, 1989.
9. Ұйықбаев И. Зат ... ... // ... тілі ... ...
алматы, 1969. – 228 б.
10. Кәтенбаева Б. Морфологияны оқыту // Қазақ тілін оқыту методикасы. –
Алматы, 1988. – 103 ... ... А. ... тілі ... ... методикалық негіздері. –
Алматы, 1984. – 184 ... ... С. ... ... ... методикасы. - Алматы, 1991. – 184 б.
13. Жолымбетов К. Қазақ тілін оқыту методикасы. – ... 1991. – 20 ... ... М. Тіл мәдениеті және қазақ тілін оқыту методикасы. –
алматы, 1989. – 96 б.
15. ... Р. ... ... сай ... ... ... ... //
Қазақ тілі мен әдебиеті. - 1992. -

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағылшын тілінің морфологиясын синтаксистік негізде оқыту әдістемесінің негіздері56 бет
Тілдік жоғары оқу орнындағы қазақ тілді студенттерге ағылшын тілінде сөйлемдердің дауыс ырғағын оқыту әдістемесінің негіздері46 бет
Қазақ тілін мәдениеттаным бағытында оқытудың әдістемесінің ғылыми негіздері56 бет
Қазақ тілін оқыту әдістемесінің басқа пәндермен байланысы16 бет
Қазақ тілін оқыту әдістемесінің классиктері10 бет
Қазақ тілін оқыту әдістемесінің тарихи дамуына үлес қосқан ғалымдар еңбектерінің орны33 бет
Ағылшын тілінде сұраулы сөйлемдерді оқытудың лингвистикалық негіздері57 бет
Байланыстырып сөйлеуге үйрету арқылы қазақ тілін оқытудың әдістемесі (мектепалды даярлық топтары)91 бет
Мархабат томановтың қазақ тілін оқыту әдістемесіне арналған еңбектерінің әдістемеде алатын орны34 бет
Мектепке дейінгі балалардың тілін дамыту ерекшелігі24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь