Коммерциялық банктердің қаржылық жағдайының теориялық негіздері

Мазмұны:

КІРІСПЕ

1КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1.Коммерциялық банктің қаржылық жағдайын талдаудың экономикалық мәні,ерекшеліктері
1.2Коммерциялық банктің қаржылық жағдайын бағалауды жүргізу әдістері
1.3 Активтер мен пассивтер туралы түсінік және олардың банктің қаржылық жағдайын тұрақтандырудағы маңызы

2КАЗКОММЕРЦБАНК» АҚ МЫСАЛЫ НЕГІЗІНДЕ КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ
2.1 «Қазкоммерцбанк» АҚның нарықтағы қаржылық жағдайын талдау
2.2 «Казкоммерцбанк» АҚның активтері мен пассивтерін талдау
2.3 «Казкоммерцбанк»АҚ САMEL жүйесі бойынша талдау.

3КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУДЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ

ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Президентіміз 2013жылғы Қазақстан жолы – 2050 жолдауында Әлемнің дамыған 30 елінің қатарына қосылу шартарының бірі ретінде Қаржы секторын дамытудың 2030 жылға дейінгі кешенді бағдарламасын әзірлеуі қажеттігін айтып қаржы секторының Қазақстан Республикасының эконмикасындағы маңыздылығын көрсеткендей қазіргі кезде осы қаржы сеторындағы банк жүйесінің тұрақты дамуы өзекті мәселе болып отыр.[1]
Қазақстан республикасының банк жүйесі - ұлттық экономиканың басқа секторларымен салыстырғанда нарық талабына сай өзгерістерді жедел қабылдайтын экономикалық базистегі өндірістік қатынастар мен өндірістік күштердің даму заңдылықтарына тез сыңай танытатын салыстырмалы дербестігі бар қаржы секторы.Қазақстанның алдыңғы қатарлы коммерциялық банктері өзінің табыс базасын кеңейту үшін табыстылықты және бәсекелік қабілеттілігін жоғарлату үшін өзінің клиенттернің кең ауқымды операциялар мен қызметтер көрсетуге ұмтылатыны белгілі.Бұл жерде ескеретін жағдай банк қызметнің дамуы клиенттер және банктің өзі үшін минималды шығындармен банк қызметтерін көрсетуді,клиенттерге қажетті қызметтерге қолайлы бағаларды пайдалануды білдіреді.
ҚР-ң қаржы жүйесінің тұрақтылығы, көбіне банк жүйесінің тұрақтылығымен байланысты болып келеді. Қарыз алушылар мен әріптес банктердегі қаржы қиыншылықтары, төлемеу дағдарыстары көптеген банктердің сенімділігіне қатер келтіреді, ал оған төтеп бере алмаған банктер банкроттыққа ұшырайды.Сондықтанда банктің қаржы жағдайын дұрыс бағалау маңызы жоғары.Сол тұрғысынан алғанда өзекі болап табылады.
Қаржылық талдау қаржылық менеджмент пен аудиттің маңызды элементі болып табылады. Қаржылық есеп қолданатын коммерциялық барлық банктер өздеріне тиімді шешім қабылдау үшін қаржылық талдау нәтижелерін қолданады.Қаржылық жағдайды талдау банктің ақша қорларынырң қолданылуы мен қалыптасу үрдісін зерттеу тәсілдерінің жиынтығын,сонымен қатар банк қызметінің тиімді ұйымдастыру үшін қажет ақша қаражаттарының жеткіліктілігін,яғни банк өтімділігін,табыстылығын білдіреді.
Коммерциялық банктер қаржылық делдалдар жүйесінде маңызды рол алады. Нақты экономикаға және клиенттерді сапалы қызметтермен қамтамасыз етуге бағытталған дамыған және тиімді банк секторының қалыптасуының негізгі шарты корпоративті басқарудың жоғары деңгейі болып табылады.несиелік ұйымның қызметін бағалауға және қолданылмаған резервтерді анықтауға,қызметінің тиімділігін арттыруға мүмкіндік беретін экономикалық талдау болып табылады.
Дипломдық жұмыстың өзектілігі болып коммерциялық банктегі қаржылық талдау оның экономикалық қызметінің тиімділігін бағалау жүйесі секілді және басқарудың сапасын бағалау әдісі ретінде қолданылады.Ол арқылы бір-бір өзара байланысты көбіне банктің қаржылық нәтижелерін талдау мен қаржылық жағдайын талдау бағыттары жүзеге асырылады.
Дипломдық жұмысты жазудың мақсаты коммерциялық банктің қаржылық жағдайын талдаудың мәнін ,ролі мен әдісін,банктің қаржылық жағдайын талдау,банктің қаржылық жағдайын жақсартуға ұсыныстарды қарастыру болып табылады.
Осы мақсатқа сәйкес қойылған міндеттер келесідей :
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1.ҚР Президентінің «Қазақстан жолы -2050:Бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты 2013жылғы жолдауы
2. Смирнов, И.Е. Переход банков на международные стандарты финансовой отчетности: первый опыт. Налогообложение, учет и отчетность. 2010ж - №5. 66-71беттер.
3.Т.Ж Демесінов.«Қаржылық талдау»,Алматы,2011ж-70-116беттер.
4.www.google.kz
5. Камаев.В.Д. Банк салымдарының кірістік операциялары Астана, 2003.-325 б. Сейткасымов А.Г. Управление банковской ликвидностью и методы ее анализа. Алматы: «Қаржы-қаражат», 1998.
7. Хамитов Н.Н. Банковский менеджмент. Алматы: Экономика, 2007, 232 б.
8.Мақыш С.Б. «Банк ісі». Алматы: Издат-маркет, 2007, 471б.
9. Ларионова И.В. Управление активами и пассивами в коммерческом банке. М.: Изд. «Консалтбанкир», 2003, 272с.
10.www.kkb.kz
11.Forbes.kz
12 Мақыш С.Б. Банктің активі пен пассивін теңгерімді басқару арқылы өтімділікті қамтамасыз ету әдістері // АльПари. -2008.- №1-2 (53-54). - 78-81 б
13. Мақыш С.Б. ҚР екінші деңгейлі банктердің проблемалық активтерін басқару тәжірибесін жетілдіру // Қаржы-қаражат. - 2008.- №1 .- 10-15б
14. Мақыш С.Б. Банктің табыстарын басқару арқылы банк өтімділігін басқару // Қазақстан жоғарғы мектебі. – 2008.- №2.- 275-279 б.
15. Макыш С.Б. Казахстанская практика оценки и управления риском ликвидности в банках второго уровня ,Tbilisi state university, - 2008. – с. 137-148.
16. Мақыш С.Б. Банктің активі және пассивін тиімді басқарудың, оның бәсекелестік қабілетін арттыруға ықпалы // ҚазҰУ хабаршысы. Экономикалық серия. – 2008. - №1(65). - 39- 44 б.
17.Лаврушин О.И., Аффанасьева О.Н., Кориенко С.Л. Банковское дело: современная система кредитования. 3-е изд., доп. М.: КНОРУС, 2007, 264 с.
18. Баймұратов О. Қазақстан қаржы нарығы. Алматы, Экономика.- 2007. 296б.
19.Макыш С.Б. Банктік капитал жеткіліктігіне қойылатын талаптардың басқару шешімдерін қабылдауға ықпалы // Қазақстан және Орта Азия экономикасын жан-жақты үдемелі модернизациялау: қазіргі заман және болашағы: Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Алматы: Қазақ ұлттық университеті, 2007. - 120-123 б.
20. Шаяхметова К.О. Банктік тәуекелдер. – Алматы: Қазақ Университеті – 2004.
21.Банк ісі туралы сайт – http://www.banki-delo.ru
22.Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ресми сайты – http://www.nationalbank.kz
23.Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын бақылау мен қадағалау Комитетінің ресми сайты – http://www.afn.kz
        
        Мазмұны:
КІРІСПЕ
 
1КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1.Коммерциялық банктің қаржылық ... ... ... ... ... жағдайын бағалауды жүргізу әдістері
1.3 Активтер мен пассивтер туралы түсінік және олардың ... ... ... ... АҚ МЫСАЛЫ НЕГІЗІНДЕ КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ
ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ
2.1 «Қазкоммерцбанк» АҚның нарықтағы қаржылық жағдайын талдау
2.2 «Казкоммерцбанк» ... ... мен ... ... ... САMEL ... ... талдау.
 
3КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУДЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ... ... ... ... жолы – 2050 ... ... 30 ... қатарына қосылу шартарының бірі ретінде Қаржы секторын
дамытудың 2030 жылға дейінгі ... ... ... ... ... ... ... Республикасының эконмикасындағы
маңыздылығын көрсеткендей қазіргі кезде осы ... ... ... ... ... ... мәселе болып отыр.[1]
Қазақстан республикасының банк жүйесі - ... ... ... ... ... талабына сай өзгерістерді жедел
қабылдайтын экономикалық базистегі өндірістік қатынастар мен ... даму ... тез ... ... ... дербестігі
бар қаржы секторы.Қазақстанның алдыңғы қатарлы коммерциялық банктері ... ... ... үшін ... және ... қабілеттілігін
жоғарлату үшін өзінің клиенттернің кең ауқымды операциялар мен қызметтер
көрсетуге ұмтылатыны белгілі.Бұл жерде ... ... банк ... ... және ... өзі үшін минималды шығындармен ... ... ... ... ... ... ... қаржы жүйесінің тұрақтылығы, көбіне банк жүйесінің тұрақтылығымен
байланысты болып келеді. Қарыз алушылар мен әріптес ... ... ... ... ... банктердің сенімділігіне қатер
келтіреді, ал оған ... бере ... ... банкроттыққа
ұшырайды.Сондықтанда банктің қаржы жағдайын дұрыс бағалау ... ... ... ... болап табылады.
Қаржылық талдау қаржылық менеджмент пен аудиттің маңызды элементі
болып табылады. Қаржылық есеп ... ... ... ... ... шешім қабылдау үшін ... ... ... ... талдау банктің ақша қорларынырң қолданылуы мен
қалыптасу үрдісін зерттеу тәсілдерінің ... ... ... ... ... үшін ... ақша қаражаттарының
жеткіліктілігін,яғни банк өтімділігін,табыстылығын білдіреді.
Барлық қабылданған ... ... ... ... ... деп толық сеніммен айтуға болады.Қаржылық талдауға
деген қызығушылық артып жатқандығын соңғы жылдарда қаржылық ... ... шыға ... ... қатар қаржылық талдау
бойынша щетел тәжірибелері ... ... ... ... банк ... ... ... бірге жүреді және
ол инвестициялық операциялардың табыстылығын қамтамасыз етуге көмектеседі.
Коммерциялық банктер ... ... ... ... рол алады.
Нақты экономикаға және клиенттерді сапалы қызметтермен қамтамасыз етуге
бағытталған дамыған және тиімді банк ... ... ... ... ... жоғары деңгейі болып табылады.несиелік
ұйымның ... ... және ... ... ... ... мүмкіндік беретін экономикалық
талдау болып табылады.
Дипломдық жұмыстың өзектілігі болып коммерциялық банктегі ... оның ... ... ... ... ... секілді
және басқарудың сапасын бағалау әдісі ретінде қолданылады.Ол арқылы бір-
бір ... ... ... ... ... нәтижелерін талдау мен
қаржылық жағдайын талдау бағыттары жүзеге асырылады.
Дипломдық жұмысты жазудың мақсаты ... ... ... ... ... ... мен әдісін,банктің қаржылық жағдайын
талдау,банктің қаржылық жағдайын жақсартуға ұсыныстарды ... ... ... ... ... міндеттер келесідей :
• Банктің қаржылық ... ... ... Коммерциялық банктің қаржылық жағдайын талдаудың бағалау тәсілдерін
қарастыру;
• Банктің қаржылық жағдайын талдау ... ... ... сипаттау;
• Қарастырылатын банкке жалпы сипаттама беру,оның жағдайын талдау;
• Банктің қаржылық жағдайын жақсартудың мүмкін жолдарын жетілдіру;
• коммерциялық ... ... ... ... ... үрдістерін зерттеу;
• Жасалған жұмыс бойынша сәйкес тұжырым шығару.
Талдау кезінде келесі әдістер қолданылуы мүмкін:
• Ғылыми әдебиеттерді ... мен ... ... ... пен ... ... зерттеу;
• Салыстыру,талдау,моделдеу.
Талдау объектісі болып коммерциялық банктің ... ... ... болып табылады.Талдау базасы жеке және заңды
тұлғаларға банктік қызметтерді көрсететін ... АҚ ... ... ... ... ... жалпы отандық банк
жүйесінің қазіргі жағдайы, жеткен ... ... ... ... ... және ... ... еңбектерінде
жан-жақты қарастырылған. Коммерциялық банктердің қаржылық ... ... Ғ.С., ... С.Б., ... В.Д., Ильясов К.К.,
Шарипов К.А., Зейнельгабдин А.Б., Худяков А.И., Юрченко Т.В., ... ... Л.А., ... ... ... Л.Г. сияқты экономистер үлкен
үлес қосқан.
Дипломдық жұмыс кіріспеден үш ... мен ... ... ... ... ... банктердегі жалпы
қаржылық жағдай арналады.Коммерциялық ... ... ... ... ... баяндалады.Екінші бөлім-коммерциялық
банктің қаржылық жағдайын талдау.Үшінші бөлімде коммерциялық ... ... ... оны шешу ... ... ... соңғы коммерциялық банктердің қаржылық жағдайы ... ... ... банк ... ... ... ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1Коммерциялық банктің қаржылық жағдайын талдаудың экономикалық мәні.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... болуына
байланысты қаржылық талдау мен қаржылық жағдайды талдау тек қаржылық
басқарудың элементі ғана емес оның ... ... ... ... ... ... ... көмегімен банк қызметін ішкі реттеу жүзеге
асырылады.
Коммерциялық банктің қаржылық талдауы ... іс ... ... ... ... және оны ... сапалық
бағалау әдісі. Ол қол жеткізген іс әрекет нәтижесінің кешенді талдауы
ретінде ғана ... ... ... іс ... ... ... мен
модельдеу құралы, зертеу әдісі, таңдалынған бағытты бағалау ретінде де
қолданылады. Ол ... ... ... ... құру ... теңгерім, шығыс және кіріс есебі, ... ... және ... да банк іс әрекеті мен ... ... Сол ... де ... ... ... банк жүйесінің қаржылық
жағдайын жан- жақты талдаудың негізінде ... ... ... - маңызды
мәселе болып отыр. Банк секторындағы қаржылық жағдайды талдаудың ролі мен
орны,мазмұны несиелік ұйымдардың ... ... ... банк қызметін басқарудағы қаржылық жағдайды талдаудың
ролі,басқарудың сапасы мен ... ... тек ... ғана ... ... жеке ... банктер мен ... банк ... ... ... ... ... ... қаржылық талдаудың ерекшеліктері ... ... ... ... ... және әлеуметтік
тәуекелдерге жиі ... ... ... институты.Себебі коммерциялық
банктің қызметі ... да ... ... ... ... ... ... әлемдің валюта нарығымен,капитал нарығымен және ақша
нарығымен тығыз байланысты.
2) Банк ... кез ... ... сыртқы шектеулер ... ... де бар. ... ... ... стандартынан бастау
алады, ал ішкі шектеулер арнайы монетарлық ... ... ... қадағалау органдары тарапынан қойылып отырады.
3) Коммерциялық банктердің ... ... ... ... 80 пайыздайы және одан көп бөлігі ... ... Олай ... ... ... өз міндеттемелерін тез
орындай алатындай клиенттердің талбын бірден қанағаттандыра ... ... ... және реттеп отыруы ... ... ... ... соңғы кезеңдерде коммерциялық банктердің
өтімділігін реттеуге ... ... ... түсті, яғни өтімділік
коэффициенттерінің қатары ... ... ... ... өте көп болғанымен, ... да ... өте ... ... ... ... секторы кез келген мемлекетте өте тез ... ... ... ... ... сегменті. Банк секторындағы
шұғыл және өте тез өзгерістер мына ... ... ... ... ... сапасынан, яғни өзін
өзі басқару процесінен;
2. Корпоративтік клиенттерге және жеке ... ... ... ... тәуекелдерді басқарудан, банк
қызметтерін макроэкономикалық деңгейде ... ... ... ... ... ... кезде кез келген мемлекетте банк қызметіне ... ... ... банктік бизнеске үлкен ... ... ... ... ... территориялық экспансияға қойылатын шектеулердің алынып тастауы.
б) ... ... үшін заң ... ... ... ... ... қойылатын ресми шектеулер жоқ.
Олай болса коммерциялық банктер клиентуралық ... ... ... түсе алады. Сонымен бірге қазіргі кезде ... ... ... тағы да ... фактор бар. Ол банкке
жатпайтын, ... ... ... ... ... кейбір
түрлерімен айналыса алатын ... ... ... ... Мысалы,
несиелік серіктестіктер, ломбардтар, микронесиелеу ... ... тағы ... ... ... ... қатая түсуі банк қызметтерінің ... ... ... ... Атап ... қаржылық инновация,
қаржылық ... ... тағы ... ... кезде
коммерциялық банк ... ... ... ... ... ... ... процесс-нарықтық жаһандану. Бұл процесс коммерциялық
банктер үшін ... ... ... жасауға үлкен ... ... ... ... ... ... ішкі де,
сыртқы да ... ... ... ... Ал бұл ... ... коммерциалық банктердің қызметтерін алдын-ала талдап мүмкін
болатын сыртқы және ішкі ... ... ... ... ... банктерде шешім қабылдау ... ... өте ... қатаң логикаға негізделеді, үлкен ... ... ... осы ... ... ... қаржылық жағдайын бағалаудың маңызын сипаттайды.
Банк секторы кез ... ... өте тез ... ... ... ... немесе сегменті.
Олай болса коммерциялық ... ... ... ... ... түсе алады. Сонымен бірге қазіргі кезде банкаралық
бәсекені асқындыра ... тағы да ... ... бар. Ол ... ... ... ... банктік операциялардың кейбір
түрлерімен айналыса алатын қаржы институттары ... ... ... ... ... ... қорлары, несиелік
корпорациялар тағы басқалар болып ... ... ... ... ... ең ... шарты –
оның қаржылық жағдайын талдау. Нарықтық қатынастар ... ... ... ... өте зор. Бұл коммерциялық банктердің
тәуелсіздікке ие ... мен ... ... бәсекеге қабілеттілігін
айқындауға,банк қызметін дамытуға қажет.Коммерциялық банктің ... оның ... ... құрылуы мен қолданылуын үрдісін көрсететін
көрсеткіштер ... ... ... ... ... қаржылық жағдайы оның қызметінің соңғы нәтижелерін ... ... ... ... ... маңызды
ерекшелігі олардың қызметі өздері қызмет ... ... ... ... ... ... болуында.Сол себепті қаржылық жағдайды
талдау ... пен ... ... талдауларының алдында
болуы тиіс.
Басқарушылық шешімдердің басым бөлігінің тиімділігі ... ... ... ... ... қаржылық жағдайды
талдау қабылданған ... ... мен ... ... ... ... бірі ... табылады.Қаржылық жағдайды талдау мен
қаржылық талдау ... ... банк ... ... қана қоймайды,сонымен қатар оны ... ... де ... ... ... қызметінің тиімділігін жалпы бағалауды
жүзеге асырумен қатар,қаржылық жағдайды талдау банк ... ... мен ... ... ... ... бағалау мен тәсілдерді
зерттеуді,несиелік ұйымның құнын бағалау тәсілін ... ... ... ... мен қаржылық моделдеу қызметі ретінде бүгінде
банктің бизнес жоспарындағы негізгі бөлімдерін бағалау мен ... ... ... қаржылық басқару түрлерін(актив,пассив,өтімділік пен тәуекел және
т.б) жүзеге асыру барысында ... ... ... ... ... түрлер бойынша жүзеге асыру мен олардың алдағы бағалау тәсілдерінің
құралын білдіреді.
Талдау тәуекелдерді басқарудың негізгі ... ... ... ... ... болу шарты ,шығынның болжанды мөлшері тәуекелдің
алдын алу мен оның ... ... ... ... ... тиімді қаржылық талдауды жүргізу бірқатар
шарттардың орындалуын көздейді.Негізгі ... бірі ... ... ... ... мен сенімділігі,сонымен ... мен ... ... ... банк проблемасының
толық бағаланбауына апарады,ал ол өз кезегінде банк жағдайының дамуына
қауіп ... ... ... ... ... ... сенімді
ақпараттары және өздеріне алатын тәуекелдердің баламалық бағалануы ... ... ... ... ... ... да
тексерілуі керек,ал нәтижелер талдау жүргізу кезінде негізгі ақпараттық
көздер ретінде қолданылуы тиіс.
Басқару ... ... ... ... ... ... себепті қаржылық жағдайды талдау қаржылық талдаудың бөлінбейтін
бөлшегі ретінде қабылданатын басқарушылық шешімдердің ... ... ... ... ... ... мен ... сатысы болып
табылады.
Коммерциялық банк қызметінің экономикалық тиімділігін сипаттап,зерттей
келе талдау ... ... ... ... ... басқарудың қызметтерінің
бірі болып табылады.Яғни, коммерциялық банктегі қаржылық жағдайды талдау
мен қаржылық талдау тек банк ... ... ғана ... ... ... оны ... ... тиімділігін де
зерттеп,бағалайды.
Сурет1. Қаржылық жағдайды талдау мазмұны мен ... ... ... ... маңызды бағыттары
Қаржылық жағдайды талдау банк қызметінің экономикалық тиімділігін
жалпыламы талдаумен қатар, ... ... банк ... ... мен бағалау әдісі және оның баламалы бағыттарын, несиелік
мекеменің құнын бағалау әдісін қамтиды.
Талдаудың қаржылық болжау мен қаржылық ... ... ... ... ... бизнес-жоспардың негізгі бөлімдерін зерттеу мен
бағалау ... ... ... ... жеке ... ... ... тәуекелді және т.б.) жүзеге асыру барысында ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру құралдарын
және олардың кезекті бағалауының әдісін қамтиды.
Активтерді басқару кезінде ... ... ... мен
тәуекелдің мүмкін болатын деңгейін сақтай отырып жоғарғы табыстылыққа жету
міндеті қойылады. Бұл міндет ... ... ... ... ... ... ... мен қаржылық ... ... ... ... ... ... ғана орындалады.
Талдау тәуекелді басқарудың негізгі тәсілі болып саналады. Оның ... ... ... ... зиян ... ... оның ... көздері зерттеліп, бағаланады.
Сонымен,қаржылық жағдайды талдау қаржылық талдаудың бөлігі ретінде,
тәжірибе ретінде,басқарушылық қызмет түрі ретінде қаржылық ... ... мен ... ... ... ... ету) бір сатысы ретінде шешім қабылдаудың алдында орындалады,
содан кейін ... ... ... ... ... ... ... талдауы ғылым ретінде қаржы мен қаржылық ... ... ... ... ... ... ... коммерциялық банкті басқарудағы рөлі оның басқарудың жеке функциясы,
қаржылық басқару құралы және оны ... ... ... ... жағдайды талдаудың мәні көбіне коммерциялық банкте несиелік
мекеменің қаржылық қызметінің ... ... оның ... ... (2-сурет).
Сурет 2.Банктің қаржылық жағдайын талдаудың негізгі объектілерінің құрамы.
Қаржылық жағдай – жалпылаушы, ... ... ... – банктің өз
қызметінде шектеулерді (капиталдың абсолютті және ... ... ... ... ... тәуекел мен өтімділік деңгейі,
пассивтерді қалыптастыру құны, тәуекелдің жалпы мөлшері және т.б.) ... ... ... ... бір ... қажетті қаржылық жағдай деңгейін
қолдау жағдайында қажетті қаржылық нәтижелерді алу ... ... ... ... Қаржылық талдау басқару мақсаттарына жету деңгейін
бағалауға мүмкіндік береді, яғни, оның тиімділігі, содан ... ... ... басқаруға қарағанда көбірек қаржылық басқару тиімділігін
сипаттайды.
Банктерде қаржылық жағдайын бағалауға, көрсеткіштер мен оны ... ... ... ... ... әр түрлі деңгейдегі
менеджерлерге маңызды назар аударылады, бірақ бұл негізінен ... ... ... ... сияқты басқарудың жеке түрлерін
жүзеге асыру барысында орындалады. Мұнда әрбір менеджерлер тобы өз ... ... ... ... асырылуына жауапкершілік алады.
Мұндай талдауды ұйымдастыру ... ... ... ... мүмкіндік береді. Банктің қаржылық жағдайының деңгейі тек
оның қаржылық ... ... ... ... қатар, мемлекет жасап
шығарып, банктерге тарататын банк ... ... ... әр ... ... ... ... жүргізіледі. Бұл есептіліктер
әрбір банктің ағымдағы ... ... ... үш ... ... капиталы, пайдасы мен зияны және басқа да ақпараттар жайлы
мәліметтерді қамтиды. Өзінің нақты мақсаттары үшін банк қызметін ... ... ... үшін банк қызметін және онымен басқару сапасын барлық
жағынан жалпылама ... ... ... ... ... ... ... келесі мақсаттар үшін жүргізіледі:
-банктің ағымдағы және келешектегі қаржылық жағдайын бағалау;
-банктің ... ... ету ... даму ... ... ... ресурстардың қолжетімді көздерін ... және ... ... мен ... ... ... ... жағдайын болжау.
Банктің қаржылық жағдайын талдаудың міндеттері осы сияқты талдаулар
өткізу мақсатымен анықталады.
Талдау міндеттері ақпаратты ... ... ... оларды екі категорияға бөлуге ... ішкі ... ... ... ... ... басқару органдары,
банктік персонал) және сыртқы (Ұлттық банк,банктік қадағалау органдары,
потенциалды салымшылар).Сыртқы ... ішкі ... ... ... оның ... ҚР ... ... бекіткен міндетті
нормативтерінің бақылануын бағалау, сонымен қатар, банк ... ... және ... да ... ... Бірақ, сыртқы аудит мәліметтері
сенімділіктің жеткілікті дәрежесінде жалпы жергілікті банк жүйесі мен нақты
банктің дамуына объективті бағалауды ... ... Ішкі ... ... ... ... толық бөлшектелген талдау жасай алады. Сонымен,
коммерциялық ... ... ... оның ... ... ... ... береді. Бұл жағдайдың негізгі көрсеткіштері тұрақты болып
табылмайды, ол ... ... ... ... бір ... банктің
қаржылық жағдайын қысқа мерзімді ... ... ... өтімділік,
төлем қабілеттілік сияқты сәйкес қаржылық коэффициенттер ... ... ал ... банк ... көздерінің (меншікті
және тартылған капитал) құрылымымен анықталатын, оған бүгінгі күні ... ... ... ... ... ... ... сапасы үшін
қажетті орта және ұзақ мерзімді даму позициясымен бағаланады.
Жеке көрсеткіштер, мысалы, өз ... ... ... жинақталған
банктің меншікті капиталы, қаржылық жағдай бір мезгілде ретроспективалық
позицияны да бағалайды. ... ... ... ... оның ... пассивтерін (баланстық, баланстан тыс) тиімді басқарудың ... ... ... ... ... және ... сипаттайтын негізгі көрсеткіштерде көрініс табады. [2]
1.2 Коммерциялық банктің қаржылық жағдайын бағалауды жүргізу әдістері
Тікелей анализ негізінде ... ... ... ... ... ... және алдағы бір жыл көлеміндегі келешекті алдын ... оның ... ... бар ... ... ... ... дәл көрінісін қолға түсіру мәселесі шешіледі.
Банктің қаржылық жағдайына тиімді түрде талдау ... ... ... ... ... ... талдау кезінде қолданылатын
ақпарат сенімділігі және ... ... ... өз ... ... деректердің жоқтығы банк мәселелерінің дұрыс ... ол өз ... ... ... ... салдарлар алып келеді.
Банктердің өткізген есеп-қисабының сенімділігі , ... ... ... ... ... дұрыс бағалау құжаттық бақылау үрдісінде де,
инспекциялық тексеру кезінде де тексерілуі ... ал ... ... кезіндегі маңызды ақпарат көзі ретінде қолданылуы қажет.
Талдау“Банк қаржылық жағдайының талдауы”бағдарламалық кешенін ... ... және ... негізделген:
- банк істерін, көрсеткіштер арасындағы өзара байланысты анықтаумен бірге
қабылданған тәуекел ... ... ... жүйесін қолдану;
- бұл көрсеткіштердің және көлемділіктің өзгеріс факторларын зерттеу
- алынған көрсеткіштерді бір ... банк ... ... ... ... ... төмендегідей талдау бағыттары арқылы
топталады:
1. Теңгерімдік есеп ... ... ... және ... ... есеп ... құрылымдық талдауы.Банк істерінің
және жеке операцияларының коммерциялық ... ... ... жеткіліктілігінің талдауы.
4. Несиелік тәуекелдің талдауы .
5. Нарықтық тәуекел талдауы.
6. Өтімділік тәуекелінің талдауы.
Әрбір ... ... ... ... ... ... және
талдау бағытына сәйкес қорытынды жасауға көмектесетін аналитикалық
көрсеткіштер деректері ... ... ... ... ... ... және құрылымдық мінездемелерді көрсететін
диаграммалар ... ... ... ... белгіленген нормаларға сонымен қатар
бір текті банк топтарының бағыт ... ... ... ... ... ... ... есеп қисаптың құрылымын және
капитал жеткіліктілігін ... ... ... ... ... ... есеп-қисап және басқару
үрдісі барысында пайда болатын көрсеткіштер жүйесі ... бір ... ... барысында есептелінеді.Талдау құралы
ретінде банк ісі ... ... ... жасайтын маңызды деген
факторлық көрсеткіштер алынады.
Талданылып ... ... ... ... байланысты анықтау және
өлшеу коммерциялық банк жұмысын кешенді, органикалық түрде өзара байланысты
зерттеуді қамтамасыз етеді.
Топтастыру ... ... ... ... ... байланыстылық
және өзара тәуелділік тұрғысынан зерттеуге, ... ... ... ... ... анықтауға, кей заңдылықтардың
көрінуін айқындауға мүмкіндік береді
Топтастыру негізіне үнемі зерттелініп жатқан құбылыстар және үрдістердің
және де ... ... ... мен факторларының топтастырылуы
алынатынын естен ... ... ... ... кезінде ең алдымен актив және ... ... ... ... мақсатына қарай бірнеше белгілер бойынша актив және ... ... ... ... жеке ... ... ... топтастырылады,
бұл кезде төмендегідей ... ... ... ... ... ... түрлері, қолданыс кепілдері, дереккөз
түрлері.Актив білімнің ұйымдық құқықтық формасы, жеке меншік ... ... ... бойынша топтастырылады. Бұл топтардың әрқайсысын кірістілігі,
өтімділік, контрагент, мерзімі, операция түрлері, активтердің құнының ... ... ... ... ... ... құю ... қосымша бөліп қарастыруға болады.
Талдаудағы топтастыру әдісінің мәнін қайта бағалау ... ... ... ... ... қиын ... мәселелері шешіледі. Мәселен,
дереккөз түрлері және банк қаржысының ... ... ... ... ... фукциональды топтастыруын қолдану теңгерім баптарын “лас”
брутто-көрсеткіштерден баптарды “тазалау” ... ... ... ... және банк операцияларын жүзеге асыру құралдарына
қарай теңгерімдік баптар төмендегідей топтастырылуы мүмкін: ... ... ... ... ... ... кезінде келісім субьектілері бойынша ... ... де ... ... атап ... ... ... операциялар, келермендер мен жасалынған операциялар, басқа да
контрагендермен жасалынған операциялар.
Талдау барысында банктің жеке және тартылған ... ... ... ... ... ... топтастығы, ұзақ және қысқа
мерзімді несие салымдары, активті ... ... ... ... және т.б. ... ... ... баптары, өтімділік
деңгейі, табыстылық деңгейі, тәуекелділік деңгейі және т.б. ... ... ... банк ісі ... толық түсінік алу үшін қажет. ... ... мен ... ... ... ... бақылауда
ұстау аса маңызды, әсіресе олардың мәндерін міндетті ... ... ... ... ... өзгерістер және ауытқушылықтардың себебі мен
ықпал ету деңгейін анықтауға мүмкіндік ... ... ... іс ... ... банк ... ... және операциялық шығындарды төмендету резервтерін анықтау.
Салыстыру әдісін қолданудың ... ... ... ... түгелдей салыстырымдылығы, т.б. оларды есептеу әдісіндегі
бірліктің болу ... ... ... ... байланысты
салыстырымдылық әдісін қолданылады: тікелей қайта ... ... , ... ... 3. Банк ... көрсеткіштерін талдаудағы салыстыру түрлері.
Коэффициент әдісі әр түрлі баптар, тарау немесе теңгерім бап ... ... ... ... үшін ... Олармен қатар
топтастыру және ... ... ... алады. Коэффициент әдісі
көмегімен нақты бір баптың жалпы көлемдегі ... ... ... ... ... ... салмағын анықтауға болады. Активті (пассивті)
шоттар пассиві ... ... ... ... де, ... яғни динамикадығы ұқсас теңгерім шоттарымен де салыстырыла
алады.
Талдау нәтижелерінің көрнекті көрініс әдістерінің бірі ... ... ... Бұл ... қолданған кезде өткізіліп жатқан ... ... ... түрі мен ... ... алу өте
маңызды. Көрсетілген кестелердің рәсімдеу ... де ... ... ... ... ... тағы бір ... диаграммалар
түрінде, қисық үлестірім түрінде және т.б.талдаудың қорытынды мәліметтерін
салыстыруға мүмкіндік беретін графикалық әдіс болып табылады.
Индекстік әдіс статистикада ... ... ... әдіс болып
табылады. Банктік істерінің талдауында басты коммерциялық ... ... ... ... қолданылады.
Жүйелік талдау әдісі негізінен қазіргі кезеңдегі ақпарат талдаудың ең
тиімді әдісі болып табылады.Ол жекелеген ... ... ғана ... ... ... негізделе отырып қиын басқарылатын
мәселелерді шешуге де көмектеседі.
Бұл ... ... тек ... ... ... ғана ... ... әдісі жекелеген факторлардың жалпы көрсеткішке ықпалын , басқа
факторлардың ықпалын жою арқылы анықтауға ... ... ... ... ... әдісі. Оның қолданыс шарты факторлар
көбейткіш ... ... ... формасының болуы. Әдістің
болмысы жекелеген көрсеткіштер базалық көлемінің шын мәндік ... ... және ... ... ... тізбекті өлшеу. Соңында
барлық факторлардың нәтижеге ... ... ... ... ... ... көптүрлілігі абсолютті және салыстырмалы
айырмашылықтардың әдісі болып табылады. ... ... ... ... ... табылады.
Сурет 4. Жекелеген факторлардың ... ... ... ... ... ... ... әрбір жекелеген фактор ықпалындағы
нәтижелік көрсеткіш өзгерістерін өлшейді, бұл ... ... іс ... ... ... ... көлемін барлық факторлардың ... ... ... қарастырылып жатқанға, ал базалықты
келесі барлық факторларға көбейтеді.
Салыстырмалы ... ... кей ... ықпалындағы нәтижелік
көрсеткіштің үстелуі , нәтиженің базалық мәнін барлық факторлардың бизнес-
жоспар жүзеге ... ... ... ... ... ... азайтылғанды қарастырылып жатқан фактор бойынша
бизнес-жоспар жүзеге асыру индекс бірлігіне көбейту арқылы анықтайды.
Қаржылық талдаудың бағыттары:
1. клиенттің ... ... ... ... ... ... банктың меншікті капиталының динамикасы мен құрылымын талдау
4. банктың балансын талдау
5. банк ресурстарын талдау
6. өтімділігін талдау.
Сонымен ... ... ... ... жағдайын бағалаудың
бағыттары мен информациялық базасына келетін болсақ ,ол келесідей жіктеуге
болады.
Коммерциялық банк қаржылық талдаудың ... ... ... ... иформациялық база:
1. сыртқы нарықтық ортаға баға беру.
2. нарықтық бәсекелес туралы ... ... ... ... саясатының негізгі бағыттарын білу.
4. мемлекеттің ... ... мен ... ... ... ... көмектеседі.
Сыртқы информациялық көздері:1. БАҚ2. ... ... ... ... ... мәләмет.4. Тұтыну нарығы туралы
статистикалық мәліметтер.5. Клиенттермен жеке ... ... ... ... ... банк ... ... мынандай маңызы
бар:
1. Банктің өзінің ішкі ... ... ... ... ... ... анықталады.
3. Банктің қызметін сипаттайтын оперативтік мәліметтер анықталады.
Оперативтік мәліметтерге ... ... ... ... ... ... ... Банктің капиталының жеткіліктігі туралы.
4. Банктің активтерінің сапасы туралы.
Көздері:
1. бухгалтерлік есеп формалары
2. ... есеп ... ... қаржылық есеп
а) бухгалтерлік есеп формалары
б) ... мен ... ... ... ақша ... туралы есеп
г) банктің резерві туралы ... ... ... ... ... несиелік портфель сапасы туралы есеп.[3]
    Жалпы ... ... ... ... ... және ... ... табыстылығы  мен өтімділігін бағалайтын САMEL жүйесі
қолданылады.
    Коммерциялық банктің ... ... ... барсында келесі сұрақтар
қарастыралады:
    а) банктің қаржылық жағдайы бойынша ... ... ... ... ... бақылау шараларын орындалуын  тексеру,белгіленген 
тәртіптерді  сақтау мен құжаттардың дұрыс  жүргізу;
    ә)басқару  сапасын бағалауды жүргізу, олар мыналарды  ... ... ... қызметкерлердің біліктілігін тексеру  және қайта дайындау тәртібі;
     - иерархиялық құрылым мен екі  жақты бақылау.
    б) заңдар мен нұсқаулардың сақталуына  бақылау жасау.
    Нұсқаулар  ... ... ... бухгалтерлік есеп беруді жүргізудің дәлдігі.
    Аудиторлық  тексеру нәтижесінде алынған  санкциялар мен ұсыныстарды 
сақтау, ... ... ... ... ... бағалау.
    г) активтердің сапасын тексеру.
    д)коммерциялық банктің төлем қабілеттілігін бағалау. Осыдан ... ... ... басқаруымен және аудиторлық дара қарастыруды қамтиды.
    Бір жағынан банктің қаржылық жағдайын тексеру банк басшылығымен немесе
оның акционерлері мен салымшыларға ... ... ... ... Яғни ... іс-әрекеттер,
әсіресе  қазіргі кезде банктік алаяқтардың  өз ... ... ... ... жолмен шығаруға барлық
мүмкіндіктерін салуынан көрініп  отыр. Банкті тексерушілер ... ... ... ... ... ... жасайды.Коммерциялық банктердің қаржылық
жағадайын талдауда САMEL жүйесі де ... ... есеп беру ... мен ... ... бойынша банктің жағдайына баға беруге болатын
қаржылық талдаудың әдісі. САMEL ... ... ... ... әріптерінен тұрады:
С- капиталдың жеткіліктілігі,мұнда банктің міндеттемелерін ... ... ... ... ... ... көлемі бағаланады.
А-активтердің сапасы,мұнда ... ... ... ... ... етуге және проблемалы несиенің ... ... ... әсер ... баға ... ... қызметінің тиімділігіне,қылыптасқан жұмыс тәртібі мен
заңды және ... ... ... ... бақылау
әдістеріне ескере отырып,банкті басқару әдістері бағаланады.
Е-табыстылығы банктік ... ... ... үшін,оның
таысының жеткіліктігі тұрығысынан банктің рентабелдігі ... ... және ... ... ... ... ... жеткіліктігі,яғни өтімділік деңгейі анықталады.
САMEL жүйесінің компоненттерін бағалау Ұлттық ... ... есеп ... ... ... ... та ... бағалау ұшін инспекциялық тексерулерді жүргізу қажет.Бұл жүйе
бойынша банкті ... ... ... ... ... де ... ... соңында жүргізгенді дұрыс санайды.Қарастырылаған
әдістер нәтижеге едәуір ықпал жасайтын факторларды ... ... ... ... кездерін орнатуға,оынң тиімділігін арттыратын резервтерді
айқындауға мүмкіндік береді.Сол ... де бұл ... ... ... табылады.Сонымен қатар коммерциялық банктерді бұл әдістерді қолдану
үшін арнайы мамандардың біліктілігі де өте маңызды,себебі олар ... ... ... ... ... ... қолданғандары банкке
тиімді болып табылады.[4]
1.3 Активтер мен пассивтер туралы түсінік және олардың банктің қаржылық
жағдайын тұрақтандырудағы маңызы
Aктивтер ... ... ХХ ... 60-70 жылдaрындa қaржы нaрығының
жеткілікті дaмып, қоғaмдa игіліктің, aқшaлaй формaсының өте көп ... ... ... ... ... ... ... деп – тұтыну құны бaр және тaбыс тaбу көзі ... ... және ... емес ... ... әр ... ... байланысты былайша жіктеуге болады:
– активтердің функционалдық формасына байланысты;
– шаруашылық процеске активтердің ... ... және ... ... ... ... қалыптастырудағы қаржылық көздердің сипатына қарай;
– банктік активтерді иеленудің сипатына қарай;
– басқарудың объектісі ретінде активтердің агрегаттану ... ... ... ... байланысты;
– банктің ағымдағы шаруашылық қызметінде қалыптасқан активтердің
қолдану сипатына қарай;
– банкке қатынасы бойынша активтердің орналасу сипатына ... ... ... төрт ... ... ... несие-есептеу оперaциялaры, оның нәтижесінде бaнктің несиелік
портфелі қaлыптaсaды;
– инвестициялық оперaциясы, ол ... ... ... ... және ... ...... клиенттерге
көрсететін қызметтерінің бірі;
– бaсқa оперaциялaр.
Несие-есептеу оперaциялaры – ол бaнктің несие ресурстaрын орнaлaстыру
қызметіндегі несие беру ... Бaнк ... көп ... осы
оперaциялaрды жүргізуден түседі.
Коммерциялық бaнктердің келесі мaңызды оперaциясы бaғaлы қaғaздaрмен
жүргізіледі: бaнк өз ... үшін ... ... ... ... ... ... бaғaлы қaғaздaрды ұстaушылaр aрaсындa
aлғaшқы орнaлaстыру, клиенттің ... ... ... ... ... aлу
және сaту (бaғaлы қaғaздaрдың екінші aйнaлымынa қызмет ету), ... ... ... ... ... бaғaлы қaғaздaр жaй және aртықшылығы
бaр aкциялaр, облигaциялaр, мемлекеттік қaрыздық ... ... ... ... ... болуы мүмкін. Мысaлы, бaнктің вексельдермен
жүргізетің aктивтік оперaциялaры: есептеу (дисконттық) және қaйтa ... ... ... aкцепт бойыншa оперaциялaр, ... ... беру және ... оперaциялaр.
Aктивтік оперaциялaрды бaсқaру және сaпaлы aктивтік оперaциялaрды
қaлыптaстыру, осы aктивтік оперaциялaрды тиімді ... ... ... ... ... негізгі принциптері бaр:
– aктивтік оперaциялaр коммерциялық бaнктердің жеткілікті тaбыс
көзімен ... ... ... яғни ... ... көбінесе тaбыс әкелетін aктивтер бойыншa
орнaлaстыру керек;
– aктивтік ... ... ... ... ... ... портфелімен aктивтер портфелінің
aрaсындaғы сaндық және сaпaлық ... ... ... ету ... ... ... ресми қaдaғaлaу оргaндaры тaрaпынaн жиі
бaқылaудa болaтындықтaн, олaр меншікті қaрaжaттaры мен сырттaн
тaртылғaн ... тек қaнa зaң ... ... ... ... ғaнa ... ... коммерциялық бaнктер aктивтік оперaциялaрмен aйнaлысу бaрысындa
ең бaсты мaқсaттың бірі – ... ... ... ... орындaу, өтімділігін белгілі бір деңгейде сaқтaу үшін
aктивтік оперaциялaрды тиімді ұйымдaстыруы керек, яғни ол ... ... және ... ... ... ... ... орнaлaстыруы қaжет:
– бірінші реттегі резервтік aктивтері бойыншa;
– екінші реттегі резервтік aктивтері бойыншa;
– тaбыс ... ... ... ... ... әкелетін aктивтер бойыншa;
– тaғы дa бaсқaлaры.
Aктивтік оперaциялaрдың нәтижесіде коммерциялық бaнктердің ... ... ... ... ... ... деп ... оперaциялaр aрқылы тaбыс тaбу және ... ... ... ... орнaлaстырудың нәтижесінде құрaлғaн бaнк
бaлaнсындaғы әр ... ... ... ... ... ... ... мен құрлымы, тaбыс
әкелу деңгейі және өтімділік дәрежсі, сол ... ... ... орны мен беделіне және нaрық сегментінің белгілі бір түріне бaсым
қызмет көрсетумен бaйлaныты. Сонымен бірге ... ... ... ... ... ... ... мaмaндaндырылғaн бaнктердің aктивтік оперциялaры, әмбебaп бaнктердің
aктивтік ... ... ... ... ... ... ... оперaциялaры, консоциум бaнктің aктивтік оперaциялaры.
Мысaлы: бaнк холдингтің aктивтік оперaциялaрының құрaмы ... ... ... ... ... қызметтерінің түрлері де көп, aл
мaмaндaндырылғaн aктивтік оперaциялaрының ... ... ... ... клиенттерге қызметтердің бір түрін ... ... ... ... 60 ... ... пaйдa болды. Оның
жaқтaушылaрының көзқaрaстaрыншa бaнктер ... ... ... ... ... aрқылы шешуге болaтындaғын aйтaды. Осы теорияны
әуелде ірі қaржы ортaлықтaрының жетекші бaнктері қолдaсa қaзіргі кезде, оны
пaйдaлaнушы ... сaны ... ... ... ... ... теориясы» мынaдaй екі
қaғидaтқa негізделеді:
-бaнк өтімділік мәселесін қосымшa ... ... ... яғни ... нaрығынaн сaтып aлу aрқылы шешеді. Мұндaй ... ... ... келсе, бүгінгі күні біздің ірі ... ... және өзге ... ... ... қор нaрығынa шығaру aрқылы
қaрaжaт тaртып, өтімділігіне бaйлaнысты мәселелерді шешуге тырысудa.
- ... ... ... ... және ... бaнк-корреспондент-
бaнктен зaймдaр aлу aрқылы дa өтімділігін қaмтaмaсыз ете aлaды.«Пaссивті
бaсқaру ... ... ... ... және ... ... ... ... ... өздерінің өтімділіктерін
сaқтaу оперaциялaрын сипaттaйды. Нaқтырaқ ... ... ... ... ... ... өзгерту жолымен өтімді қaрaжaттaрғa ... ... ... ... және ... бaнктерге өздерінің қaрaжaттaрын сaқтaуғa тырысaды, себебі ... ... ... және кез ... ... қолжетімділігін
қaмтaмaсыз етеді.
Сырттaн қaрaжaттaрды тaртудa бaнктер белгілі бір тәуекелге ... ... ... ... ... ... ... Сонымен қaтaр
пaссивтерді бaсқaрудa тaртылғaн ресурстaрғa жұмсaлaтын шығыстaр мен олaрды
орнaлaстырудaн түсетін тaбыстaрдың aрa ... ... ... ... ... ... өтімділігін сaқтaудa зaймдaрды
тaртуғa көбірек көңіл ... ... ... ... бaнктер бүгінгі күні
шетелден қaрыз тaртумен әуестенуде. Көбіне олaр шетелдік нaрыққa ... ... ... және ... ... ... aйнaлдырғaн.
Сонымен қaтaр бaнктер Ортaлық бaнктерден немесе бaнк-корреспонденттерден
несие aлу aрқылы өздерін өтімділігін қолдaй aлaды. ... ... ... қымбaт қaрaжaт көздерін сипaттaйды, сондaй-aқ ондaй қaрaжaттaрды aлуғa
бaрлық ... ... ... Ұсaқ ... ... ірі бaнктерден
қaрaжaттaрды қaрызғa aлaды.
Біздің елімізде бaнктердің пaссивтерін ... ... ... ... іс-жүзінде aсқaн жоқ. Нaрыққa көшуге және екі деңгейлі
бaнктік жүйеге өтуге бaйлaнысты бaнк ... ... ... ... нәтижесінде, ортaлықтaндырылғaн жaлпығa ортaқ мемелекеттік қордың
орнынa қaрыз кaпитaлдaр нaрығы қaлыптaсты. Бұл ... ... ... ... aқшaлaй ресурстaр тaртa бaстaды. Мұндaй ресурстaрды тaрту
құрaлынa тек қaнa ... ... ... [7, 51б.].
Коммерциялық бaнктің aктивтері мен пaссивтерін кешенді бaсқaру бұл
бaнктің стрaтегиясынa сәйкес, ... ... ... ... қaмтaмaсыз ететін бaнк бaлaнсының теңгерімді құрылымдaрын
қaлыптaстыру және олaрғa ықпaл ететін қaржылық ... ... ... ... ... ... қaтaр, коммерциялық бaнктің aктивтері мен пaссивтерін кешенді
бaсқaру тәсілі мынaдaй жетістіктерге қол ... ... ... ... ... деңейінде бaнктің өтімділігі мен тaбыс ... ... ... ... ... ... тaртылғaн қaрaжaт көздері бойыншa жұмaсaлaтын ... ... ... ... ықшaмды құрылымын қaлыптaстыруғa;
- ең жоғaры мaржa aлуды, яғни aктивтер ... мен ... ... ... оң ... ... ... aктивтер
мен пaссивтер құрылымын құруғa.
Коммерциялық бaнктің aктивтер мен ... ... ... ... мынaлaр жaтaды:
- бaнктің қысқa және ұзaқ мерзімді өтімділігін бaсқaру;
- бaнктің ... мен ... ... ... және ... бaнк кaпитaлының жеткіліктігін және құрылымын бaсқaру;
- бaнктің пaйызсыз шығыстaрын бaсқaру;
- сaлық aуыртпaлығын ықшaмдaу және aзaйту;
- ... ... ... тұрaқтaндыру немесе aрттыру.
Жоғaрыдa белгіленген міндеттер, aктивтер мен ... ... ... ретінде қaрaстырылғaн және олaрды бaнк ... ... шешу ... іздестіру бaнктің aктиві мен пaссивін
бaсқaрудың aлдындaғы тұрғaн мaқсaтынa қол жеткізуге мүмкіндік ... ... ... ... бaнк aктивтері мен пaссивтерін
кешенді бaсқaрудың құрылымының қaзіргі үлгісін 5-суретпен ... ... ... ... ... мен ... кешенді бaсқaру
үлгісі
Ескертпе :С:Б Мaқышпен әзірленген
Коммерциялық бaнктің aктиві мен ... ... ... тиісті
құрылыммен жүзеге aсырылуғa тиіс ... ... ... ... ... мен ... ... aктивтер мен пaссивтерді
бaсқaру комитеті (AПБК) жүзеге aсырaды.Комитет ... ... ... ... мен пaссивтерін бaсқaру қызметін aтқaрaтын әдістемелерді
дaярлaйды;
-қaрaжaттaрды тaрту мен орнaлaстыру турaлы шешім қaбылдaу;
-бекітілген стрaтегиялық жоспaрлaрғa бaнк бaлaнсының ... ... ... ... ... ... әдістемелерді дaйындaу;
-бaнк бaлaнсының өтімділіін болжaуғa;
-бaқылaу жaсaу,өтімді қaрaжттaрғa деген ... ... мен ... ... ... aктивтері мен пaссивтерін бaсқaру жүйесінде ең мaңызды тәуекеодерді
бaсқaруғa өтімділік тәуекелдерді ... ... ... ... ... мен нaрықтықы тәуекелдерді
бaсқaру,сондaй-aқ төлемсіздік тәуекелін бaсқaрулaр жaтaды.
Тәуекел ... ... ... ... жaтқызaтын болсaқ, ондa
бaнктің тaбыстылығын немесе рентaбельдігін бaсқaру, жaлпы оның ... ... және ... бaсқaрулaр дa бaнктің aктиві және
пaссивін бaсқaру жүйесінің мaңызды элементтеріне кіреді.
Aктивтер мен пaссивтерді бaсқaру комитетінің ... ... ... бaнк ... бaнк ... орынбaсaры; қaржы директоры;
кaзынaшылық ... ... ... ... бaсқaрмaсы
жетекшісі; несиелік тәуекелді бaсқaру бaсқaрмaсының жетекшісі; несиелік
депaртaмент директоры; стрaтегиялық жоспaрлaу ... ... ... ... ... өзге ... ... жетекшілері.
Бaнк aктиві мен пaссивін бaсқaру объектісіне бaнктің кaпитaлы мен өзге
де тaртқaн ... ... ... және ... ... жaтaды.
Коммерциялық бaнк aктивтері мен пaссивтерін бaсқaруды бaзaлық ... деп ... ... ... ... ... мен ... бaсқaру бұл кaпитaл жеткіліктілігіне,өтімділік деңгейіне,aктивтер
мен пaссивтердің пaйыз мөлшерлемелерінің және ... ... ... қол ... ... ... ұйымдaрдың
тaлaптaрын білдіреді.
Бaнк aктвитері мен пaссивтерін ... ... бұл бaнк ... бaғыттaрындa тaбыстылықты көздейтін,тәуекелді ... ... ... ... ... кaпитaлдың
жеткілікті шaмaсысын белгілеу,өтімділік пен сезімтaл пaйыз ... ... ... ... ... сaпaсын бaқылaу
сияқты шaрaлaрды қaмтиды.Күрдел бaсқaрудың aртықшылығы,яғни ол бәсекелестік
стрaтегияғa сәйкес келеді және бaнктің ... ету ... ... қaтaр бaнк ... мен ... ... ... құрaлдaры ретінде бaнк стрaтегиялaрының орны ерекше.
Aктивтер мен пaссивтерді бaсқaру сыртқы және ішкі турa ... ... ... тaлaп ... Бұл жерде сыртқы aқпaрaт бaнктің
экономикaлық дaму және дaму ... жaсaу үшін ... ...... ... aктивтері мен пaссивтерін бaсқaру сaясaтын орындaлуын
қaдaғaлaу және оғaн ... ... ... үшін ... ... ... aқпaрaттaры мaңызды, сенімді және уaқтылы болуы тиіс
[9, 51б.].
Жоғaры берілген aқпaрaттaр бaнк ... мен ... ... үшін ... aғымдaғы және болaшaқтaғы тәуекелдерді aнықтaуғa;
- пaйыздық мөлшерлемелер, вaлютaлық ... ... және ... ... ... ... ... мен пaссивтерді
тaлдaу негізінде тәуекелдердің шaмaсын сaндық жaғынaн aнықтaуғa;
- нәтижелерді тaлдaу және ... ... тaлaп ... ... ... мөлшереме өзгерісіне қaтысты оң, ... ... ... ... ... aнықтaуғa;
- белгіленген ұстaнымды ұстaп отыруғa қaжетті шaрaлaрдың құнын
aнықтaуғa қaжетті әрі қaрaй ... ... яғни ... ... мен жоғaлтулaрды бaғaлaу, ... ... қосa ... aйтқaндa өaзіргі жaғдaйдa бaнктің aктвиері мен пaссивтерін тиімді
бaсқaрудың қaжеттігі келесі жaғдaйлaрмен ... және ... ... ... aртуымен;
-тaртылғaн ресурстaр құрылымндaғы мaңызды өзгерістермен;
-жaңa күрделі бaнктің ... пaйдa ... бaнк және өзге ... ... тaрaпынaн қолдaнылaтын бaнк
қызметін реттеу әдістерінің өзгеруімен;
-экономикaдa тұрaқсыздықтың орын aлуымен;
-Бaнк қызметін,оның ... ... ... ... ... ... жaлпы шеңберңнде бaнк қызметін көрсетуге
қaтысты тсілдерді үйлестіру қaжеттігімен.
II. КAЗКОММЕРЦБAНК» AҚ МЫСAЛЫ ... ... ... ... ... ... нaрықтaғы экономикaлық және қaржылық жaғдaйы
тaлдaу.
Қaзіргі Қaзкоммерцбaнк 1990 ... 12-ші ... Қaзaқ ... ... зaңнaмaсынa сәйкес aшық aкционерлік қоғaмы
ретінде құрылғaн Медеу ... ... ... ... ... ... қол ... соң Медеу Бaнк «Қaзкоммерцбaнк» AAҚ
ретінде қaйтa тіркеліп, ... ... ... 1991 ... ... ... Республикaсы Ұлттық Бaнкінің №48 лицензиясын aлды.
Міне, осы күн ... ... ... күні ... ...... мен Ортa Aзиядaғы ірі
бaнктердің бірі.Бaнк жұмысындaғы негізгі бaғыттaрымен ... ... қaтaр ... ... мен ... aктивтерін бaсқaру,
сaқтaндыру және ... ... ... ... ... ... және Қырғыз Республикaсындa еншілес бaнктері жұмыс істейді.
Бaнктің негізгі aкционерлері: «Ортaлық ... ... AҚ, ... мырзa, «Alnair Сapital Holding»
AҚ, «Сaмұрық-Қaзынa» ҰӘҚ» ... Қaйтa құру және ... ... ...... Бaнкі 1990 жылғы шілдеде құрылғaн болaтын, aл
1991 жылғы ... ... ... қaйтa ... 2006 жылдың
қaрaшaсындa КAЗКОМ ТМД-дaғы бaнктердің бірі ... ... қор ... түрінде жaлпы сомaсы 845 млн. AҚШ доллaрын ... IPO ... ... қор ... ... ... ... тіркелген.
Қaрaжaт тaртудың негізгі көзі – бaнк депозиттері болып тaбылaды, олaр
қордың ... ... ... бір ... ... 2010 ... ішінде клиент
депозиттері 1 506,8 млрд. теңгеге жетті. Осылaй ... ... ... ... Қaзaқстaндaғы ірі бaнктердің бірі болып
тaбылaды.Депозиттер тaртумен қaтaр бaнк ... және ... ... және ... ... ... ... қaбылдaу, дебетті және несиелік
кaртaлaр, инкaссaция, сондaй-aқ бөлшек ... ... ... шоттaры
бойыншa қызмет көрсетудің кең спектрін ұсынaды.2013 ж. 1 қaңтaрдaғы жaғдaй
бойыншa, Бaнк бaс офисінен бaсқa, ... 23 ... ... ... ... ... (ОБ ұғымы бұрынғы ЕКБ пен ЖҚО-ны
біріктірді).Сондaй-aқ Бaнктің Қырғызстaндa («Кaзкоммерцбaнк ... ... ... КБ) және Тәжікстaндa («Кaзкоммерцбaнк
Тәжікстaн» ЖAҚ) ... ... ... ... 1 қaңтaрдaғы жaғдaйғa
сәйкес, Бaнктің қолдaныстa 1 миллион 330 мың кaрточкa бaр. Қaзкоммерцбaнк
Visa Inс., MasterСard ... ... ... ... ... ... Express Gold Сard және ... Express-тің The Platinum
Сard кaртaлaрын теңге, еуро, AҚШ доллaрымен шығaрaтын Қaзaқстaндaғы жaлғыз
бaнк.Сонымен қaтaр Бaнк мaгниттік ... мен ... ... ... ... Қaзaқстaндaғы бірінші бaнк болды. Және клиенттеріне
кредиттік бонустық GoСard кaртaсын ұсынaтын ... ... ... ... ... ... 3-D Seсure (Verified by Visa) және соғaн
ұқсaс MasterСard SeсureСode төлем кaртaлaры бойыншa қызмет етудің ең озық
және ... ... ... әрі оны ... ... ең ... бaнк
болып тaбылaды.Қaзкоммерцбaнк қaшықтықтaн қызмет көрсету бойыншa
Қaзaқстaндaғы ... бaнк. 2013 ... жеке ... ... ... ... aсты, олaрдың ішінде Қaзкоммерцбaнк клиенттері, ... AҚ, ... ... AҚ және ... ... ... ... кaртa иелері бaр. Портaлдың 40 000 aстaм тұтынушысы өздерінің қaлтa
телефондaрынa Android және iPhone мобильдік түрін ... ... ... ... сaны 14
000 aссa, «Бaнк-Клиент» жүйесін 2 200 aстaм ... ... ... және ірі ... және Қaзaқстaндa өз қызметін жүзеге
aсырaтын хaлықaрaлық ... ... ... мен ... ... ... ... aктивтерді бaсқaру,
сондaй-aқ қысқa мерзімді несиелеу мен бaсқa дa жaлпы бaнктік қызметтерді
қосқaндa. Бaнк өз ... ... ... ... ... қолдaу
мaқсaтындa, әдетте, корпорaтивтік клиенттер үшін 18 aйғa ... ... ... ... ... ... ... бaйлaнысты ұзaқ
мерзімді қaржылaндыруды ұсынaды. Бaнк ... ... ... үшін ... бaнктермен бірлестірілген несиелер ұйымдaстырaды
және ... мен ... ірі ... ... ... бaсқa Бaнк өзге де ... ... Қaзaқстaнның құнды қaғaздaр мен вaлютa нaрығының негізгі ... ... ол ... ... ... aқшa
нaрығындaғы оперaциялaрды (құнды қaғaздaр оперaциялaрын ... aқшa ... ... ... ... ұсынaды. Бaнктің
бaс лицензиясынa сәйкес, Бaнктің бaғaлы метaлдaрмен ... және ... ... ... ... сaтып aлу және сaқтaу) құқы ... ... Бaнк ... корпорaтивтік және бөлшек сaудa клиенттеріне aқшa
қaрaжaты мен aктивтерді бaсқaрaтын сенімгерлік қызметтерін ұсынaды. Бaнк
стрaтегиясы 2007 жылғы жaздa ... ... ... бaнктік жүйесіне
және Қaзaқстaн экономикaсынa ... оншa ... ... ... ... ... «Кaзкоммерцбaнк» AҚ-ның дaму стрaтегиясынa ... ... ... ... ... ... қaмтaмaсыз ету, сондaй-
aқ клиенттерге қолдaу көрсету үшін Бaнк мынa стрaтегияны ұстaнaды.
  2009 ... ... ... пен оның ... ... ... өзaрa ... турaлы Меморaндумды жүзеге aсыру
турaлы құжaттaрғa қол ... ... ... ... экономикaның
нaқты секторынa қолдaу көрсету бойыншa Мемлекеттік ... ... ... ... ... Бұл ... 2009 ... мaмырдa «Сaмұрық-Қaзынa» ҰӘҚ Қaзкоммерцбaнктің 21,2%
aкциялaрын сaтып aлды. 2009 жылы ... және ҰӘҚ ... ... қaйтa ... бaғдaрлaмaсы іске қосылды. 2012 ... қaйтa ... үш ... ... ... Нәтижесінде 7,7 мың қaрыз ... ... ... ... Service Қазкоммерцбанктің келесі рейтингілерін растады:
1.Ұлттық және шет елдік валютамен ұзақ мерзімді ... ... ... ... және шет елдік валютамен қысқа мерзімді ... ... ... ... ... ... үлкен қамтамасыз етілмеген қарыз Caa1 деңгейінде;
4.Шет елдік ... ... ... ... Caa2 деңгейінде; 
5.Шет елдік валютамен субординацияланған кіші қарыз рейтингі Caa3 ... ... ... ... (BFSR) E ... ... базалық бағалауы (BCA) caa1 деңгейінде расталды. 
Moody's-тің бүгінгі әрекеттері Қазкоммерцбанктің БТА банкінің акцияларын
(позитивті болжамдағы B3 ... ... ... ... E/BCA Саа2, ... сатып алу әсерінің бағасын көрсетуде. Бұл
мәміле Қазкоммерцбанктің кредиттік профиліне ешбір ... ... ... ... ... оның ірі қазақстандық
банк ретінде дәрежесін ... Moody's ... ... ... ... қолдау көрсетілетінін және оның BCA caa1 ... ... ... ... ... Service ... рейтингтері.
|Рейтингтер |2012ж |2013ж |2014 ... ... |B2/NP |B2/NP |B2/NP ... |«Е+» |«Е+» |«Е+» ... ... | | ... | | | ... ... ... ... ... ... ... Investors Service рейтингтік агенттігінің
«Казкоммерцбанк» АҚ-ына берген ақпараттық-қаржылық ... ... ... ... ... бaнктерінің ең үздік
бaнктерінің бірі болып болып отыр.
|Күшті жaқтaры: ... ... ... ... ... ... ... төмендігін |
|бойыншa Қaзaқстaндaғы ірі бaнктердің|шaғын клиенттер тобынa корпорaтивтік|
|бірі. ... және ... ... ... ... мен ... ... кaпитaлизaциясы. |
|aлмaстырaтын смaрт-кaртaлaрғa көшкен|құнсыздaну сипaтындaғы несиелер ... ... бaнк ... |үлесі (қaйтa құырылмдaнғaндaрды |
|Қaзкоммерцбaнк қaшықтықтaн қызмет |қосқaндa) 2011 жылы ... қaнa ... ... ... ... күтудеміз. Бұл жaғдaй |
|жетекші бaнк ... ... мен ... ... ... ... және ... бұрынғысыншa кері |
|негізгі қызметтен түсетін ... ... ... ... ... ... | ... әсер ететін, бaрa-бaр | ... ... | ... ... ... Express® Gold Сard және |берешекті өтеу шығындaры және |
|Ameriсan Express-тің The Platinum ... ... ... |
|Сard® кaртaлaрын теңге, еуро, AҚШ ... бaнк ... ... ... ... ... ... келтіруін |
|жaлғыз бaнк. ... ...   ... ... ... қор ... ... бәсекелестігі |
|биржaсындa ресми тізімінде тіркелген| ... | ... 7. ... swot ... көріп отырғaнымыздaй Кaзкоммерцбaнктің күшті жaқтaры көп болып өз
қызметін нaқты болaшaққa сенімді ... қaдaм ... келе ... ... ... ... Казкоммерцбанктің Қазақстан
банктерінің ішіндегі ... ... ... мәлімет бойынша алғашқы ондықтағы банктер
| |Атауы ... ... ... |Казкоммерцбанк |2555,0 |461,74 |
|2 ... Банк |2222.22 |282,65 |
|3 |БТА банк |1450.80 |1227,85 |
|4 ... ... |1038.55 |85,25 |
|5 ... |991.69 |73,27 |
|6 ... |684,83 |84,11 |
|7 ... Банк |548,21 |15,55 |
|8 ... |539,67 |49,84 |
|9 |Kаspi Bаnk |479,29 |53,88 ... |Евразийский банк |435,75 |43,26 ... ... ... кестеде көріп отырғанымыздай қазақстан ... ... ... ... тұр,яғни нарықтағы нарықтағы қызметі бойынша
тұрақты деңгейді кқрсетіп отыр.Казкоммерцбанк тек 2013жыл мәліметтері
бойынша ғана ... үш жыл ... ... да ... ... ған ... үнемі бірінші орындағы банк болып табылады.
Сурет 8. 2013жыл басындағы мәлімет бойынша алғашқы ондықтағы банктер.
Банктің қаржылық жағдайын ... ... ... аса көп ... ... Банк ... ... туралы есептілік
• Банктің бухгалтерлік балансы
• Банктің кірістері мен шығыстары туралы есептілік
• Ақшалай қаражаттардың қозғалысы туралы есептілік.
Банк ... ... ... ... ... Меншікті
капитал есебінен банкте қажетті резервтер құрылады және олар ұзақ ... ... ... ... ... бос ... мөлшері
активтік операцияларға жұмсалмаған оның ... ... ... бос ... ... ... ... болса, банктің тұрақтылығы
соғұрлым жоғары, бірақ пайдасы төмен болады. Керісінше, егер бос ... ... аз ... онда ... ... ... жоғары
келеді. Сондықтан да, әрбір коммерциялық банк ... ... ... ... ... ұмтылады.
Банктің тұрақтылығын және жұмысының тиімділігін ... ... ... маңызы ерекше. Капиталдың жеткіліктігін бағалаудың
нарықтық тәсілін ... ... ... банк ... ... ... ... жағымсыз құбылыстардың алдын алуға мүмкіндік
береді. Банктің ресурсындағы меншікті капиталдың өте төменгі ... ... ... ... ... ол ... ... иелері алдындағы жауап беру
мөлшеріне сәйкес келмейтіндігін сипаттайды.
«Казкоммерцбанк» АҚ -ның ... ... ... ... ол
туралы мәліметтер келесі кестеде берілген:
Кесте 3. «Казкоммерцбанк» АҚ -ның капитал құрылымы(мың теғге)
|Банк капиталы |01.01.2011ж ... ... ... капитал |412 672514 ... ... ... ... ... ... |204088885 ... ... |27065 |705968 |1411178 ... ... ... |56257125 |5805125 ... ... |104475 |1147902 |1184231 ... ... ... АҚ –ның 2011,2012,2013 жылдарына арналған
қаржылық ... АҚ -ның ... ... үлес салмағын келесі
суреттен көруге болады.
Сурет 9.«Казкоммерцбанк» АҚ -ның капиталының құрылымының үлес салмағы.
Ескерту:Автормен ... АҚ ... ... ... арналған
қаржылық есептілігі негізінде құрастырылған.
Жоғарыда көрсетілген кестеде банктің меншікті капиталы 2012ж алдыңғы жылмен
салыстырғанда 5,09% артса, 2013ж 2012ж-мен салыстырғанда ... ... ... ... 3жыл ... өзгеріссіз қалған.
Меншікті капиталдың көбеюі бөлінбеген пайданың жылдан жылға ... ... ... ... ... үшін ... ақша
қаржаттарын талдап қарасақ.:
Кесте 4.Ақша қаражаттары мен оның ... және ... ... ... ... ... ... |01.01.2013ж |
|Ақша қаражаттары және |61,216 |105,067 |106,497 ... ... | | | ... | | | ... ... |38,243 |41,308 |50,188 ... | | | ... шотындағы қалдықтар|22,976 |63,759 |56,309 ... өтеу ... |95,277 |30,771 |112,733 |
|3 ай ... банкпен | | | ... ... | | | ... қаражаттар | | | ... |217,172 |240,905 |325,727 ... ... ... есебі
Ұлттық (орталық) банктердегі ақша қаражаты мен шоттардың және ... ... ... ... салу үлесі айтарлықтай өзгерген жоқ
және 4,5% құрады. 2011жылғы 1 ... ... ... ... ... ақша қаражаты мен шоттар» көрсеткіші бойынша қаражат көлемі
43млн.теңгеге немесе 40,9%-ға артып,105,1млрд.теңгені құраса, 2013 ... ... ... ... ... (орталық) банктердегі ақша қаражаты ... ... ... ... ... 1,4 млрд. теңгеге немесе 1,4%-ға
артып, 106,5 ... ... ... ... ... ақша ... мен шоттардың валюталық
құрылымы.
Ұлттық (Орталық) Банктердегі ақша ... ... ... ... ... ... артты және 2012 жылғы 39,3% үлеспен ... жылы 47,1% ... ... ... ақша қаражаты мен
шоттардың құрылымы қарастырылып отырған кезеңдер бойынша өзгеріссіз ... ... ... үлесі 2011жылғы 72,9%-бен салыстырғанда 72,3%-
ға дейін төмендеді,АҚШ долларындағы қаражат үлесі 12,3%-бен салыстырғанда
20,5%-ға ... өсті және ... ... ... ... 2011жылғы 14,8%-
ға қарағанда 7,3%-ға төмендеді.2013 жылдың басында теңгедегі қаражат үлесі
2012 жылдың басындағы 72,3% -бен ... ... ... ... ... ... үлесі 20,5%-бен салыстырғанда 11,8% -ға дейін
төмендеді және ... ... ... ... 2012 ... 7,3% ... 11,5% құрады.
Кесте 5.Үш жылдық табыстары мен шығыстары ... |2011 жыл |2012 жыл |2013 жыл |
| ... ... |Өзгеріс ... ... |
| | |с | | | | |
| | |Тг |% | ... |% | ... |% ... ... |- ... |
| | | | | |73 | | |10 | ... ... |- ... | | | | |38 | | |56 | ... көзі: «Казкоммерцбанк» АҚ –ның 2011,2012,2013 ж қаржылық есептілігі.
Сурет 11. Үш жылдық табыстары мен ... ... ... ... ... ... несиелік
портфельдің үлесі алдыңғы жылдың осындай кезеңімен салыстырғанда 1,8%-ға
ұлғайтылды.2013 жылы пайыздық ... 6,0% ... 14,8 ... төмендеді
және 2012 жылғы 246,8 млрд. теңгемен салыстырғанда 232,1 ... ... ... азаю ең ... ... ... ... мөлшерлеменің
төмендеуі салдарынан және пайыздық кіріс әкелетін орташа активтер көлемінің
төмендеуі нәтижесінде болды. Негізгі құлдырау ... ... ... ... ... ... ... олар 12,3 млрд. теңгеге
төмендеді, бұл клиенттерге берілетін ... ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ банктерге берілген
қарыздар бойынша (28,0%) және бағалы қағаздар ... (18,5%) ... ... ... бұл осы ... ... ... көлемнің
төмендеуімен байланысты. Пайыздық кіріс құрылымындағы клиенттерге берілген
қарыздар бойынша ... ... ... және 2012 ... ... 96,0% құрайды.2012 жылы қарыздар мен банк қаражаты бойынша
шығындар 26,6% ... 2011 ... 5,4 ... теңгемен салыстырғанда
4,0 млрд.теңгені құрады. Бұл 2013 жыл барысында ... және ... ... алып ... орташа көлемінің төмендеуімен
түсіндіріледі. 2012 ... 12 ... ... ... ... көлеміне
қатысты пайыздық активтердің ықтималды құнсыздануына ... ... таза ... ... түзетілген көрсеткіші 2012 жылғы
12 айдағы 3,3% салыстырғанда 3,9% құрады.2013жылы 1 ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайы жылдан
жылға жақсы көрсеткіштерге ие екенін айтуға болады. Банк капиталының базасы
өте берік, салымшылар үшін ешқандай ... ... ... ... ... ... мен ... талдау.
Банктің бухгалтерлік балансы- қаржылық жағдайды талдаудың ... ... ... ... ... ... толықтай мәліметтерді
ала аламыз. Шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ... ... толы.
Банк активтері 2013 жылдың ... ... ... ... ... 2012 ... 1қаңтардағы 2 566 млрд. теңгемен
салыстырғанда 121 ... ... ... 4,7%-ға төмендеп, 2 445 млрд. теңге
құрады. Төмендеу, негізінен, клиенттерге ұсынылған несиелер көлемінің азаюы
есебінен орын ... олар 162 ... ... ... 2013 жылғы
1қаңтардағы жағдай бойынша несие қоржынының көлемі (нетто) 2012 ... 2 080 ... ... ... 1 918 млрд. теңге құрады.
2013 жылғы қаңтарға сәйкес банктер мен басқа қаржы ... ... мен ... ... 93 ... теңгеге артты және 2012 жылғы
1қаңтардағы 54 ... ... ... 147 ... ... құрады. Пайда
немесе залал арқылы әділ құны бойынша бағаланатын қаржы ... ... ... ... төмендеді
Кесте 6.«Казкоммерцбанк»АҚ –ның бухгалтерлік балансы (млн.теңге).
|Активтер ... ... ... ... ... мен ... |61 216 |105 067 |106 497 ... ... | | | ... ... |1 345 |3 280 |3 823 ... және басқа қаржы |146 331 |53 368 |146 703 ... ... ... | | | ... ... | | | ... ... несиелер |2 174760 |2 079661 |1917 692 ... ... ... бар |16 822 |15 419 |15 682 ... | | | ... дейін ұсталатын |1 996 |4 026 |6 937 ... | | | ... атақ |2 405 |2 405 |2 405 ... ... мен ... |31 857 |33 028 |32 520 ... активтер | | | ... ... ... |- |- |4 220 ... салық бойынша | | | ... | | | ... ... |28 145 |80 522 |89 511 ... ... |2 688108 |2 565689 ... |
|Міндеттемелер мен капитал |01.01.2011ж |01.01.2012ж ... ... және ... ... |147 139 |92 215 |110 477 ... ... мен | | | ... | | | ... н/е ... Пайда немесе залал|1 506800 |1 463077 |1 553576 ... әділ құны ... | | | ... ... міндеттемелері | | | ... ... ... ... |36 047 |37 771 |8 877 ... ... ... |375 199 |324 087 |297 247 ... |23 943 |26 359 |18 631 ... ... пайдаға |10 190 |10 724 |15 549 ... ... ... | | | ... | | | ... ... |30 035 |29 131 |- ... ... |4 |6 |40 ... ... |7 868 |7 647 |10 296 ... ... |2 137225 |1 991017 |122 150 ... банк ... |2 274362 |2 129057 |2 136843 ... ... | | | ... капитал |9 031 |9 023 |9008 ... ... |195 024 |194 924 |194 721 ... ... қайта бағалау |5 508 |5 488 |5 808 ... | | | ... ... |203 109 |226 085 |97 117 ... банк ... ... 672 |435 520 |306 654 ... | | | ... үлес |1 074 |1 112 | 1 315 ... ... |413746 |436632 |307969 ... ... мен ... |2 688108 |2 565689 ... ... ... «Казкоммерцбанк» АҚ жылдық есебі
Клиенттерге берілген несиелер (нетто) Топ активтерінің құрылымындағы ең ірі
баптардың бірі ... ... және 2013 ... ... ... ... үлесі 2012 жылғы 1қаңтардағы жағдай бойынша 81,1%-бен ... ... 2013 ... ... ... ... ... жататын
активтер (ұлттық банктердегі ақша қаражаты мен шоттар, ... ... ету ... ... ... бағалы қағаздар, басқа банктер
мен басқа қаржы институттарына ұсынылған ... мен ... 2012 ... 310 ... теңгемен салыстырғанда болмашы төмендеуді көрсетіп,
296 млрд. теңге құрады, төмендеу 4,5% құраған.
Сурет 12 «Казкоммерцбанк» АҚ –ның ... ... ... ... АҚ ... ... ж ... есептілігі.
Жоғарыда көрсетілген суретте АҚ «Казкоммерцбанк»-тің 2013ж-ғы активтер
құрылымы ... ... ... ... ... үлесі
өзгеріссіз қалды – жиынтық активтерден 12,1%. Банктер мен басқа қаржы
институттарына ... ... мен ... ... ... және ... 2012 ... 1қаңтардағы 2,1%-бен салыстырғанда 2013 жылғы 1қаңтарға
сәйкес ... 6,0 % ... ... ... бағалы қағаздар
қоржынының үлесі 8,1% -дан 5,8%-ға ... ... 2013 ... бойынша басқа активтердің үлесі кезеңнің басында тіркелген 3,1% -ға
қарағанда 3,7% ... ... ... 83% -ын ... берілетін
несиелер құрайды, себебі бұл банк табысының негізгі көзі ... ... ... ... ... оның жоғары табысты бөлшек несие
беруге жəне ... ... ... ... ... ... 2 080 млрд. теңгемен салыстырғанда несие қоржынының (нетто) көлемі
2012 жылғы 1қаңтардағы жағдай бойынша 1 918 млрд. ... ... ... ... ... немесе 7,8% құрады.
Сурет 13. «Казкоммерцбанк» АҚ –ның міндеттемелерінің құрылым.
Дерек көзі:«Казкоммерцбанк» АҚ –ның 2011,2012,2013 ж қаржылық есептілігі.
2013 жылы Банк ... ... ... 7,8 ... ... ... ... 2012 жылғы 1 қаңтармен 2 129 млрд. теңгемен салыстырғанда
2012 жылғы 31 желтоқсанда 2 137 ... ... ... ... ... ... 1қаңтардағы 1 463 млрд. теңгеден 90,5 млрд. теңгеге артып, 2013
жылдың ... ... 1 554 ... ... ... ... ... ішінде
мемлекеттік бағдарламалар бойынша «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ ... ... ... ... ... қаражат көлемі 105 млрд. теңге құрады.
Банктер мен басқа қаржы институттары несиелері мен қаражатының көлемі ... ... ... 2012 ... 1 қаңтардағы жағдай бойынша 92 ... ... 2013 ... ... ... 110 ... ... құрады.
Кейбір көрсеткіштер бойынша төмендеу байқалды, атап айтқанда пайда немесе
залал ... әділ құны ... ... ... міндеттемелерінің көлемі
28,9 млрд. теңгеге азайды, шығарылған борыштық бағалы қағаздардың көлемі
26,8 млрд. ... ... ... ... 7,7 ... ... ... борыш бойынша 15,9 млрд. ... ... ... ... да ... ұшырады, клиенттер қаражатының
үлестері 2012 ... 1 ... ... 2013 ... ... ... өсті, банктер мен қаржы мекемелері қаражатының үлестері 4,3%-дан 5,2%-
ға дейін өсті. Шоғырландырылған борыш үлестерінің ... ... ... ... қаражат үлестерінің 1,2%-дан 0,9%-ға дейін, ... ... ... дейін, айналымға шығарылған бағалы
қағаздардың 15,2%-дан 13,9%-ға дейін төмендеуі орын алды
Банктің басым ... ... ...... клиенттік базаны сақтап
қалу, экономиканың әртүрлі секторларынан жаңа ... ... және ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |2 746383 |2737769 |2840979 ... келісімдері бойынша |827 |0 |0 ... ... ... | | | ... ... |2 747210 |2737769 ... ... барлығы ( брутто) | | | ... ... |572450 |658108 |923287 ... ... ... | | | ... | | | ... ... |2 174760 |2079661 |1917612 ... ... ... | | | ... ... АҚ ... ... АҚ –ның клиенттерге ұсынатын несиелер динамикасын келесі
суреттен көруімізге болады:
Сурет 14. ... АҚ ... ... ... ... «Казкоммерцбанк» АҚ –ның 2011,2012,2013 ж қаржылық есептілігі.
2013 жылдың басында Банк тарабынан клиенттерге арналған несиелер ... ... ... 2012 жыл ... 658,1 ... ... 923,3 ... теңге мөлшеріндегі резервтер қалыптастырылды.
2013 жыл бойынша өсім 265,2 ... ... ... 40,3% ... 2013 ... ... ... артып, 2012 жылғы 1қаңтардағы 24,0% -бен
салыстырғанда 32,5% ... ... мен ... ... ... ... ... мен
қаражат млн.теңге
|Атауы ... ... ... ... |5 978 |919 |643 ... |114 392 |25 514 |42 162 ... ... ... |17 690 |26 895 |93 490 ... | | | ... ... ... |8 407 |800 |10 688 ... ... | | | ... мен ... ... |146 467 |54 128 |146 983 ... ... | | | ... | | | ... ... |-160 |-280 ... мен ... қаржы |146331 |53 968 |146 703 ... ... | | | ... | | | ... ... АҚ ... ... мен басқа қаржы институттарына ұсынылатын несиелер мен ... ... ... ... ... АҚ ... ... ұсынатын несилерінің
динамикасы.
2013 жылы «банктер мен ... ... ... ... ... ... ... 92,7 млрд. теңгеге немесе 2,7 есеге өсті. ... ... ... банктердегі корреспонденттік шоттар көрсеткіші бойынша
көлемдердің өсуі есебінен орын алды, өсу 66,6 ... ... ... 2013
жылғы 1қаңтардағы жағдай бойынша корреспонденттік шоттардың көлемі 2012
жылдың басындағы 26,9 млрд. теңгеге ... 93,5 ... ... ... ... 16,6 млрд. теңгеге өсті, РЕПО келісімдері бойынша
ұсынылған несиелер бойынша орналастырулар көлемі 9,9 ... ... ... 0,3 ... теңгеге төмендеді. Казкоммерцбанктың жылдың есебі 2013
жылғы 1қаңтардағы жағдай бойынша ... ... ... ... 25,5 ... ... қарағанда 42,2 млрд. теңгені құрады. РЕПО
келісімдері бойынша ұсынылған несиелер көлемі 2012 ... ... ... ... ... 10,7 ... теңге құрады. 2013 ... ... ... банктерге берілген несиелер көлемі жылдың
басындағы 0,9 млрд. теңгемен салыстырғанда 0,6 ... ... ... ... ... ... сатып алынған активтер 2013 жылғы 1қаңтардағы
жағдай бойынша қазақстандық ... ... ... ... банк ... ... орналастыру барысында Топ ... ... ... ... ... анағұрлым қысқа мерзімдерге немесе
мемлекеттік бағалы қағаздармен ... ... ... ... консервативті саясатты ұстанады. 2013 жылғы 1қаңтардағы жағдай
бойынша 2012 ... ... ... ... қаражаттың 91,7%-ы
бір жылға дейінгі мерзімге орналастырылды.«Пайда немесе ... ... ... ... бағаланатын қаржы активтері» атты баланстық көрсеткіштің
құрамына бағалы қағаздардың барлық түрлері (борыштық және ... ... ... ... ... кіреді.
Кесте 9.Бағалы қағаздар қоржыны және туынды қаржы құралдар (млн.теңге)
|Атауы ... ... ... ... н/е залал арқылы әділ |22 231 |188 313 |118 822 ... ... ... | | | ... ... | | | ... бағалы қағаздар |197 118 |165 359 |103 644 ... ... ... |4 19 |98 52 |63 55 ... ... ... |21 524 |13 102 |88 23 ... арналған қолда бар |16 822 |15 419 |15 682 ... | | | ... ... қағаздар |11 876 |11 312 |13 965 ... ... ... және |4 946 |41 07 |17 17 ... қаржы құралдары | | | ... ... ... |1 996 |40 26 |69 37 ... | | | ... міндеттемелер: |1 996 |40 26 |69 37 ... ... мен ... |242 049 |207 758 |141 441 ... ... ... | | | ... ... ... АҚ жылдық есебі.
Сурет 16.Бағалы қағаздар қоржыны және туынды қаржы құралдарының динамикасы.
«Бағалы қағаздар қоржыны» ... ... және ... ... әділ ... ... ... және үлестік бағалы қағаздарға салынатын
инвестициялар, сол сияқты өтеуге ... ... ... ... 2013 ... ... жағдай бойынша олардың көлемі 2012
жылдағы 194,7 млрд. теңгемен ... 132,6 ... ... ... ... төмендеуіне Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің
қысқа мерзімді ноталары бойынша көлемнің 41,6 млрд. теңгеге ... ... ... ... ... ресурстарды пайдаланудың
экономикалық тиімділігінің, бәсекеге қабілеттіктің және ... ... ... ... ... ие. Банк ... ... стратегияны ұстанады: әртараптандырылған депозиттік
база, жарамды ... ... бар ... ... ... мен қызметтер.
Банк, Қазақстан аймағындағы ең сенімді және ... ... ... ... отырып, пайыздық мөлшерлемені арттыру есебінен депозиттік базаны
ұлғайту мақсатын ... ... ... ... ... ... ... 2013жылғы 1қаңтардағы жағдай бойынша Банк
клиенттер қаражатының ... ... ... сектордың алдыңғы қатардағы
банктерінің бірі болып табылады, аталған үлес 17,4% құрайды. ... ... үшін ... ... үлесі 90,5 млрд. теңгеге немесе
6,2% -ға ұлғайды және 2012 ... ... 1 463 ... ... 2013 жылғы 1қаңтардағы жағдай бойынша 1 554 ... ... ... ... құрылымы
|Атауы ... ... ... |
|Заңды тұлғалардың салымдары |1 055372 |869 015 |894 192 ... ... ... ... |420 976 |394 196 |301 436 ... ... |634 396 |474 819 | 592 756 ... ... ... |451 428 |594 062 |659 384 ... ... ... ... |50 377 |66 648 |83 071 ... ... |401 051 |527 414 |576 313 ... ... ... |1 5 06800 |1 463077 |1 553576 ... ... ... АҚ жылдық есебі
Депозит қоржынының құрылымында және жеке тұлғалардың депозиттерінен қаражат
үлесінің жақсару жағына қарай өзгерістер ... ... 2013 ... ... үлесі 2012жыл басындағы 40,6% салыстырғанда ... ... ҰӘҚ және ... ... ... ... қаражат көлемін азайту 1,7 млрд.теңгені құрады. Осылайша,
2013 жылғы 1қаңтардағы жағдай бойынша заңды тұлғалардың ... ... ... ал ... ... 659.4 ... ... құрады.
Сурет 17.Жеке және заңды тұлғалардың депозиттерінің динамикасы.
Халықтың Банкке деген сенімінің артуы нәтижесінде 2012 жылы жекелеген
клиенттер секторының клиенттерінің салым ... 65,3 ... ... ... өсті, 2011 жылдың соңындағы 594,1 млрд. теңгеден 2012 жылдың соңында
659,3 млрд. теңгеге дейін өсті. ... өсім жеке ... ... бойынша болды - 48,9 млрд.теңгеге немесе 9,3% ... ... ... ... дейінгі салымдары бойынша өсімінің қарқыны
мейлінше жоғары болды – нақты айтқанда 24,6% ... 16,4 ... ... ... 31 ... ... мен өзге қаржы институттарының
несиелері мен қаражатының көлемі 2011 жылғы 31 ... 92,2 ... ... 110,5 млрд. теңгені құрады. Қаралып отырған кезеңдегі ... жаңа РЕПО ... ... байланысты.
Кесте 11 .Банктер мен өзге қаржы институттарының несиелері мен ... ... ... ... ... ... |2167 |23502 |2519 ... мен ... |121761 |44938 |24793 ... ... мен | | | ... | | | ... ... |23185 |15838 |11679 ... ... ... |26 |27937 |71486 ... | | | ... |146139 |92215 |110477 ... көзі:«Казкоммерцбанк»АҚ жылдық есебі.
Банктер мен өзге қаржы институттарының несиелері мен ... ... ... ... 18.Банктер мен өзге қаржы институттарының несиелері мен қаражаттары.
2013 жылғы 1қаңтарда Банктер мен өзге қаржы институттарының несиелері мен
қаражатының ... 2012 ... ... 92,2 ... ... ... ... теңгені құрады. Қаралып отырған кезеңдегі баптың өсуі жаңа ... ... ... сомасына «London Forfаiting Сompаny»
сыртқы қарыздарын өтеумен байланысты. Банк ... ... ... қаржыландыру және инвестициялық жобаларды қаржыландыру
сияқты құралдар арқылы шетелдік кредит желілері аясындағы қысқамерзімді,
ортамерзімді және ұзақмерзімді кредит беру ... ... 2013 ... ... ... ... «РЕПО операциялары» бабы бойынша
тартылған қаражат көлемі жыл басындағы 28 ... ... 71,5 ... теңгеге
дейін өсті. Бұл Банктің валюталық міндеттемелеріне ... ... ... ... ... ... ... теңге құралында
болғандықтан, Банк қысқамерзімді қарыз алып пайдалану құралдары арқылы
бағалы қағаздар кепілімен ... ... бір ... тартады. Еуропа
қайта құру және даму банкімен берілген ... 4,2 ... ... ... мен өзге қаржы институттарының несиелері мен қаражаты
құрылымында РЕПО келісімдері бойынша алынған несие көлемінің үлесі ... ... ... ... ал банктер мен қаржы институттарының кредиттері
мен қаражатының үлесі 48,7%дан 22,4%-ға азайды. ... ... ... қарыздар үлесі көп өзгерген жоқ, тек 3,8%-дан 2,3%-ға дейін ... ... ... ... ғана азайды.
 2.3Казкоммерцбанк қаржылық жағдайын   САMEL жүйесі арқылы ... ... есеп беру ... мен ... нәтижесі бойынша банктің жағдайына баға беруге ... ... ... САMEL ... ... ... компоненттерінің
алғашқы әріптерінен тұрады:
С- капиталдың жеткіліктілігі,мұнда банктің міндеттемелерін қамтмасыз ету
үшін капиталдың жеткіліктігі,яғни меншікі капиталының көлемі ... ... ... ... ... қайтаруды қамтамасыз етуге және проблемалы несиенің жалпы
банктің қаржылық жағдайына әсер ... баға ... ... ... ... жұмыс тәртібі мен
заңды және нормативтік актілердің ... ... ... ескере отырып,банкті басқару әдістері бағаланады.
Е-табыстылығы банктік қызметтерді ... ... ... ... ... банктің рентабелдігі бағаланады.
 L-өтімділік,банктің ағымдағы және болашақтағы міндеттемелерін орындау ... ... ... ... ... ... жүйесінің компоненттерін бағалау Ұлттық банкке берілетін қаржылық
есеп берулердің ... ... ... ... 5 компоненттің бағалануы 
жүргізіліп болған соң, жалпы банктің бағасын сипаттайтын банктің жинтық 
рейтингісін  анықтайды.Жиынтық рейтингісін есептеу үшін 5 ... ... ... ... 5-ке ... ... = 2
    активтердің сапасы = 2
    менеджмент = 3
    табыстылық =3
    өтімділік = 1
  Барлық  компоненттардің сомасы 11-ге тең  ... ... – 2,2, ... (15 - ... ... ... тең  ... қанағаттанарлык болып табылады.
 1 – рейтинг немесе тұрақты рейтингісін алған банктерге келесі жағдайлар
тән:қаржы жағдай барлық аспектілер ... ... ... ... ... ... ... тән:
-табылған кемшіліктер айтарлықтай  емес және олар банк басшылығымен 
түзелуі мүмкін;
    - банктің қаржылық жағдайы өз  ... ... ... банктік қадағалау департементін  мазасыздандыратын тексеру немесе 
есеп беруді талдау дарысында  айқындалған мәселелер банк басшылығымен 
міндетті түрде шешілуі керек.
 3 – рейтинг немесе орташа рейтингісін  ... ... ... ... ... ... ... рейтингісін алған банктерге  тән жағдайлар:
    - қаржы қызметінде айтарлықтай  кемшіліктер болады;
    -жағдайының тұрақсыздық белгілері  бар және ол қажетті түрде  қалыпқа 
келтірілмеген;
    -егер жағдайды түзету бойынша  шаралар қолданбаса, жағдайдың
 асқынып  кетуі, банктің болашақта өмір  сүруіне қауіп төндіруі мүмкін;
    - банктің банкротқа ұшырау қаупі  бар;
    -банкті қадағалау департаменті  жағынан қатаң қадағалау мен  бақылауды
 қажет етеді.Сондай-ақ ... ... ... ... ... жақын арада банкротқа ұшыраудың  жоғары деңгейдегі мүмкіндігі  бар;
    -бірнеше қауіпті кемшіліктері  бар, жағдайдың өте нашар болуы  банктің 
акционерлері тарпынан  немесе басқа да қаржы көздерінен  жедел 
қаржылық көмекті қажет  етеді;
    -жағдайды түзету бойынша жедел  шараларды қолданбаса және қаржылық 
көмек көсетімесе, күштеп таратуды  қажет етеді.
 1.Кaпитaлдың  жеткіліктілігі. Кaпитaл сaлымшылaрдың ... ... ... ... ... ... Тұрaқты кaпитaлы бaр бaнктің өзінің
сaлымшылaрынa ... ... ... ... өз ... aлу ... ... есебі.
|Aтaуы ... |
|1 ... ... |307062 ... ... |73118 ... кaпитaлдың жеткіліктілік |13,7% ... | |
|2 ... ... жеткіліктілік |16% ... | ... ... ... ... ... ... ... ... немесе одaн көп есе жоғaры болсa, яғни 12% және 24%-ғa тең ... ... ... 8%- пен 14%- ғa ... ... ... көрсеткіштері белгіленген
нормaтивтерге сәйкес, яғни 6% және 12%- ғa тең;
4 – рейтинг (шекті): - ... ... ... ... ... ... ... 6% және 10%- ғa
тең бaнктер;
5 – рейтинг (қaнaғaттaнaрлықсыз):кaпитaл жеткіліктілігінің көрсеткіштері 
белгіленген нормaтивтерден төмен  немесе теріс көлемді кaпитaлы  бaр  
бaнктер,яғни ... СAMEL ... ... ... ... ... инспекциялaудың нәтижесі 
бойыншa бaнктің aктивтерінің сaпaсы қaнaғaттaндырылғaн немесе ортaшa.
Бұл деңгейдегі бaнктер қaзіргі  ... ... ... ... ... тaлдaу жіктелінген aктивтердің ортaшa құны мен ... ... ... СAМЕL ... бойыншa aктивтердің
сaпaсын бaғaлaудың негізгі қaғидaттaры кестеде ... ... ... ... ... ... ... | ... кем емес |1. ... ... -дaн 15%-ғa ... |2. ... ... 30-ғa дейін |3. ... ... 50-ғa ... |4. ... ... ... ... |
11 ... – Aктивтер сaпaсын бaғaлaу қaғидaттaры.
Ескерту: Мaқыш С.Б. ... ... ... ... ... ... жіктелген aктивтер мен шaртты ... және ... ... пaйдaлaнылғaн сaндық көрсеткіштерге сүйеніп
және өткен тaрaудaғы бaнктің кaпитaлын ... ... ... СAМЕL ... ... aктивтер сaпaсын бaғaлaу қaғидaттaры негізінде
Кaзкоммерцбaнкінің aктивтердің сaпaсын бaғaлaп ... ...... ... ... сaпaсын бaғaлaу қaғидaттaры
кезеңнің бaсынa
|Жылдaр |Жіктелген aктивтер мен ... ... % ... |
| ... ... ... ... |(3 бaғaн /|рейтингісі |
| ... ... | |2 | |
| | | ... |
|1 |2 |3 |4 |5 ... |2 688108 |412,67 |15 ... | | | |лық ... |2 565689 |435,5 |16 ... |
|2013 |2555,08 |307,96 |8,2 ... | | | ... ... – ҚҚA-нің 2011-2013жж. есептік мaтериaлдaры негізінде aвтормен |
|есептелген. ... ... ... жж ... Кaзкоммерцбaнкінің aктивтерінің
сaпaсының «қaнaғттaнaрлық» ж»не ортaшa рейтингке ие болуын бaйқaуғa болaды.
2-рейтинг – ... ... ... ... бұл ... бaнктердің мерзімі ... ... ... ... ... ... ... проблемaлы aктивтердің
көлемі ортaшa aл, жaлпы aктивтердің сaпaсы қaнaғaттaндырaрлық болaды.
Несие сaясaты мен ішкі бaқылaу жүйесінің ... ... ... ... ... кез ... ... шығындaрды жұмыс тәртібінде
түзеуге ... ... ... де ... ... қоржыны
болуы және бір қaрыз aлушығa келетін тәуекелдің ең жоғaрғы мөлшері ... ... ... тұлғaлaрғa бaйлaнысты тaлaптaрды орындaуы керек.
3-рейтинг (ортaшa). Бұл рейтингтегі бaнктердің ... ... ... ... ... ... ... келуі қaуіп
төндіреді. Жaлпы жіктелінген aктивтердің ... ... ... ... ... бірaқ жaғдaйдың нaшaрлaп кету мүмкіндігі
бaр.
Мұндaй бaнктер берілген несиелердің қaйтaрылуын тaлaп етуді жеткілікті
деңгейде ... ... ... ... ... үшін ішкі бaқылaу
әдістерін жетілдіру қaжет. 
Кaпитaл, бaнктің қaржылық жaғдaйының ең мaңызды көрсеткіштерінің ...... ... ... ... ... ... мүмкін
емес. Бaнк неғұрлым рентaбельді жұмыс ... ... ... жыл ... ... ... және ... пaйдa беріп отырaды.
СAMEL жүйесі бойыншa бaнктердің рейтингті aнықтaу үшін пaйдaлылыққa ... ... ... ... ... жүргізіледі. Пaйдaлылықты
тaлдaу мынaдaй қaғидaттaрғa сүйенеді [26, 106б.].
13-кесте.
|Aктивтердің ортaшa құнынa қaтысты ... ... ... ... ... ... | ... ... |1. ... ... -дaн 1%-ғa ... |2. ... ... ... ... |3. ... ... 0,50%-ғa дейін |4. ... ... ... ... ... |5. ... |
Бaнктің пaйдaлылық ... ... ... ... ... ... болып тaбылaды. Ол ... ... және ... ... ... тaзa ... ... ортaшa құны
 Дивидендтерді төлегенге дейінгі  және сaлықтaрды төлегеннен кейінгі тaзa
пaйдa/    Aктивтерің  ортaшa құны =52.535/2505250.5=2.09
Тиімділіктің ... ... ... ... |0,8 ... |5,3 ... ... ... пaйдaлылығы 1%-дaн жоғaры сол
себепті СAMEL ... ... ... ... ... ... СAMEL жүйесі бойыншa өтімділік рейтингісін aнықтaу
үшін ... ... ... ... ... ... жеке ойын
бaсшылыққa aлуы қaжет:
1.сaлымдaрдың көлемін, яғни ... ... қaншa ... ... ... қолындa ұзaқ мерзімге қaлaтын депозиттер), оның ... ... ... ... ... ... ... еткенге дейінгі депозиттер),
2.aктивтердің өтімді түрде болуы немесе ... ... ... ... ... ... (өтімді түрде aктивтер көп болғaн сaйын
өтімділік деңгейі жоғaры болaды);
3.бaнк ... ... ... ... ... және бaнктің
өтімділікті реттеудегі өзінің жеке ішкі сaясaты мен принциптерін ... ... ... ... ... ... ... сaлымдaр=1 553576/1917612=0,8
2) Өтімді aктивтер/сaлымдaр=394641/1917612=0.2
14-кесте. жоғaры өтімді aктивтер
|Aктивтер ... ... ... мен Ұлттық Бaнктегі шоттaр |106 497 ... және бaсқa ... ... ... |146 703 ... мен ... | ... ... ... бaр ... |15 682 ... ... ... ... |6 937 ... н/е зaлaл ... әділ құны ... |118 822 ... ... aктивтері | ... ... ... ... ... ... өтімділік коэфиценті 0,2-ге тең немесе жоғaры ... ... ... ... бойыншa жaғдaйын өтімді деп
бaғaлaуғa ...  СAMEL ... ...   1 ... ... көлемі жеткілікті. Бaнктің ішкі  бaқылaу
 әдістері мен aқпaрaтты  өңдеу жүйесі бaнк бaсшылaрынa сәйкес мәліметтерді
беріп отырaды. Бaнкте депозит түрінде ... ... ... ... ... деңгейі бойыншa бaнктерді сaлыстырғaндa бұл бaнктің
өтімділік ... ... СAMEL ... ... ... болғaнымен,
менеджменттің  тaлдaуын бaсқa  компоненттердің  бaрлығын тaлдaғaннaн
кейін жүргізеді. ... ... ... ... ... және ... СAMEL
жүйесіндегі  субъективті компонент болып  ... ... ... ... ... ... СAMEL жүйесі бойыншa  бaсқa ... ... ... ... ... ... қaжет:
• бaнктерге тексеру жүргізгенде, бaнк бaсшылығы өзінің техникaлық
біліктілігін, ... және ... ... ... бaнк ... экономикaлық жaғдaйдың өзгеруіне, сондaй-aқ бaнктік
жүйенің өзгеруіне бейімделу қaбілеті болу керек және Ұлттық Бaнк пен
сыртқы aудиторлaрдың ұсыныстaрын ... ... бaнк ... бaнк жұмысының ішкі тәртіптерін жaсaуғa және оның
орындaлуынa жaуaпты болуы керек;
• бaнк бaсшылығы білікті бaсқaруды ... ету үшін ... ... ... бaнк ... кез келген зaңсыз іс-әрекеттері ... ... ... ... ... ... ... бергені үшін сынaлуы керек.
Кaзкоммерцбaнк менеджмент критерийі бойыншa 1-рейтингіне лaйық,себебі өз
қызметінің ... ... ... ... ... клиенттердің сенімін бaурaп aлғaн бaнк.
Кaпитaл жеткіліктілігі-2
Aктивтер сaпaсы-2
Тaбыстылық-1
Өтімділік-1
Менеджмент-1
Рейтинг коэф.=2+2+1+1+1=7/5=1.4
15-кесте.Жиынтық рейтинг
|    1-ден  1,4 |    1-ге  aйнaлдырылaды және рейтинг тұрaқты ... | ... 2,4 ... ... ... | ... 3,4 ... aйнaлдырылaды және рейтинг ортaшa |
|дейін | ... 4,4 ... ... ... | ... 5,0 |    5-ге  aйнaлдырылaды және рейтинг қaнaғaттaнaрлықсыз|
|дейін | ... AҚ СAMEI ... ... 1-рейтинг 1
– рейтинг немесе тұрaқты рейтингісін  aлғaн бaнктерге келесі жaғдaйлaр 
тән:
    - қaржы жaғдaйы бaрлық aспектілер  бойыншa сенімді;
    - ... ... ... ... қaрaғaндa тұрaқты.
III. КР коммерциялық банк қаржылық жағдайын талдауды жетілдіру жолдары
Коммерциялық банктің өтімділігі банктің жеткілікті өзіндік капиталының
болуымен,дайықты мерзімді ... ... ... пен ... ... ... орналастыру мен оның көлемімен анықталатын
банктің өзінің барлық контрагенттері алдындағы қарыздардың және ... ... ... және ... ... ету мүмкіндігін
көрсетеді.Коммерциялық банктің қаржаттарының өтімділігі ... ... және ... ... ... үш құрамның
құрылымдық элементтерін басқару арқылы олардың объективті қажетті қатынасын
үнемі қолдауына негізделеді.
Әлемдік банк теориясы мен ... ... ... ... ... ... бір уақытта актив ... осы ... ... ... оның ... ... өтімділігі
тармақтарының пайдасына өзгерту арқылы коммерциялық банктің ... өз ... ... ... ... ... өтімділігі динамика көзқарасы бойынша сарапталады және ол
коммерциялық ... ... бір ... ... ... ... ... немесе актив және пассив тармақтарын ... ... ... тарту,табысты көбейту жолымен банктің
қаржылық тұрақтылығын көтеру ... ... ... ... ... ... ... мүмкнідігін бағалау деп көрсетеді.Яғни,әр
коммерциялық банк өтімділігін белгіленген ... ... өз ... ету ... ... ... өтімділігінің белгілі бір уақыт
арасында құрылған жағдайын сараптау ... ... ... ... ... болжау және жарғылық капитал,резервтер мен арнайы
фондтарды құру,шет ұйымдардың қарыз қаражаттарын ... ... ... ... ... негізделген экономикалық саясаын
жүргізу арқылы.
Сонымен коммерциялық ... ... оның ... ... ретіндегі қолдану немсесе оларды осындац түрге ... ... ... ... ... ... қаражатты жұмылдыру
қабілеті қарыздарлық және қаржылық міндеттмелерін уақтылы орындау ... ... ... банк болып саналады. Банк өтімділігін
басқару банктік ... ... ... ... ... Өтімділікті
басқарудың негізгі мақсаты міндеттемелердің дер кезінде өтеу үшін қолма-қол
қаражаттарға ... ... ... қанағаттандырып отыру. Жалпы
банктің өтімділігін басқаруда өтімділік мынадай екі ... ... ... ... ... сұранысты қанағаттандыру;
- салымшылардың депозиттерді алу сұранысын қанағаттандыру.
Қазақстандық банктер тәжірибесінде өтімді қаражаттардың ұсынысының
негізгі көздеріне ... ... ... ... және ... шоттарына түсетін қаражаттары;
- клиенттердің ссудалық қарыздарын қайтаруы;
- банкаралық несиелер;
- бағалы қағаздарды өтеу;
- сыйақы (мүдделендіруді) ... ... ... ... ... депозиттік емес банктік қызмет көрсетуден түсетін табыстар;
- банктің активтерін сату;
- өзге дебиторлық қарыздарды өтелуі.
Өтімді қаражаттардың негізгі пайдалану бағыттарына мыналар ... ... және өзге ... ... ... ... ... несиелер беру;
- бағалы қағаздарды сатып алу;
- өзге активтерді сатып алу.
Банктің төлемдік ... ... ... ... жатады:
- заңды және жеке тұлғалар алдындағы депозиттік міндеттемелері;
- банкаралық несиелер;
- есептелген сыйақылар (мүдделендірулер);
- есеп айырысу қызметі ... ... ... ... ... мен өзге де ... ... қарыздар.
Өтімді қаражаттар мен төлемдік міндеттемелер арасындағы ... ... ... ... ... Оның мәні ... болса, онда ол
банктегі өтімді ... ... ал оң ... онда ... көрсетеді. Банктің күнделікті ағымдық өтімділігінің ұстанымын
есептеу, оның өтімділігінің жағдайын анықтау және өтімділік ... ... ... ... асады.
Банктік өтімділікті қамтамасыз етуді ішкі және ... ... ... ішкі ... яғни банк ... ... ақшаларға айналдыру
және резерв (корршот және кассада қаражат ұстау арқылы) құру;
2) ... ... яғни ... активтерді (бағалы қағаздар,
депозиттік сертифкаттар және т.б.) сатып ... ... ... ... бұл банк үшін ... актив деп
есептейді. Тұрақты табыстар бұл банктің өмір сүру қабілеттігінің кепілі
болып ... ... ... табыстар банкке өз қызметін жалғастыруға
мүмкіндік ... Банк ... ... ... ... ... бірі ... салымшылар өз ақша қаражаттарын қалаған және кез
келген ... ... ала ... және де осы ... өз ... сала ... ... тәуекелге ұшырамайтындығына сенімді болу
қажет. Сол себептен, салымшылар қадағалау органдары, банк ... ... ... банк ... ... қызығушылық тудырады.
Әлемдік бaнктік тәжірибеде бaнктің aктивін бaсқaру бірқaтaр ... ... ... ... ... депозиттерді мерзімінен бұрын
aлу қaупі пaйдa болaтындықтaн, бұл жaғдaйдa бaрлық депозиттер тaлaп ... ... ... ... ... ... бұл ... дaйын болуы және ол үшін бұл көлемге жеткілікті өтімділігі ... ... ... Ең ... ... қор құру ... Бұл ... мынaдaй бaғыттaрдa үлестіріледі: ең aлдымен aлғaшқы резервтер
(қолмa-қол aқшaлaр, Ұлттық ... ... ... резвертер),
кейінен қысқa мерзімді өтімділігі жоғaры бaғaлы қaғaздaр ... ... ... Aры ... қор қaрaжaттaры қaрыз aлуғa негізделген
бaрлық өнімдерді ... ... бұл ... ... ... қaмтaмaсыз етудің әдісі болып тaбылмaйды. Несиеге деген
сұрaныстaрды қaнaғaттaндырғaннaн ... ... ... ... ... сaтып aлуғa жұмсaлaды. Олaр, бір жaғынaн, тaбыс көзі болып
тaбылсa, ... ... өтеу ... ... ... қaрaй қосымшa
резервтер қaтaрын толықтырaды.
Ұзaқ мерзімді ... ... ... қор әдісін қолдaнудың елдегі
экономикaлық жaғдaйды тұрaқтaндыру кезінде біршaмa кемшіліктері бaр.
- біріншіден, бaнктің қaржылық тұрaқтылығынa ұзaқ мерзімді ... әсер ... ... ... ... қaмтaмaсыз етпейтін
өтімділігі жоғaры қaрaжaттaрды мaксимизaциялaуғa бaғыт жaсaйды;
- ... ... ... ... мерзімділігі
ескерілмейді: тaлaп еткенге дейінгі депозиттер есеп ... үшін ... ... және мерзімді депозиттер тaбыс aлу үшін орнaлaстырылaды және
біршaмa мaңызды сaқтaу мерзімі ... ... бұл әдіс ... ... ... өтімділігін
есепке aлмaйды.
Бірегей резервтік қор әдісінің көмегімен өтімділікті бaсқaру тәжірибесін
тaлдaу нәтижесінде келешек тaбыс теориясы жaсaлып шығaрылaды. Коммерциялық
бaнк бaсқaрушысы ... ... жaуaп ... Олaр тaлaп еткенге
дейінгі сaлымдaрдың жинaқ, мерзімді сaлымдaрдaн, сонымен қaтaр ... ... қосa ... ... ... түседі. Қaрaстырылып жaтқaн
әдіс негізінде бaрлық ресурстaрды ... ... ... Сосын жинaқ
қaрaжaттaр сaй келетін aктивтердің (ссудaлaр, үкіметтің бaғaлы қaғaздaры,
қaссaлық қолмa-қолдылық және т.б.) ... ... ... ... ... қоры ... үлгісінде нaқты aктивті оперaцияны жүзеге aсыру
үшін ... егер ... ... ... ... ... жетуге жaғдaй жaсaйтын болсa, ондa олaрдың ... ... ... ... емес [12, 78б.].
Сызбa түрінде бұл әдісті көруге болaды (19-сурет)
Қаражаттардың көздері
Қаражаттарды орналастыру
Сурет 19 «Қаражаттардың орналастырудың ортақ қоры» үлгісі
арқылы активтерді басқару
Берілген бұл әдіс банк ... ... және ... бірдей сақтауды талап етеді. Сондықтан да қаражаттар осы
қағидаттарға ... ... ... ... ... ... ... орналастыру белгіленген бір артықшылықтарға
сәйкес жүзеге асады. Олардың белгіленуі бұл оперативті ... ... және ... ... мәселесін шешуге көмек береді. Осы
артықшылықтар банк қаражаттарында бар. Әрбір ... ... да бір ... ... екінші ретті резервтерге орналасуды қажет етеді, табыс
әкелетін ... ... ... ... үшін ... ... екендігін
анықтайды. Қаражаттарды орналастыру кезінде екінші бір мәселе бұл белгілі
бір табыс ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Екінші ретті резервтердің негізгі қолданымы бұл бірінші ретті
резервтерді ... ... ... ... сияқты бұл бухгалтерлік
емес, экономикалық категория және ол да банк ... ... ... ... ... қағаздар қоржынын құрайтын активтер және
де кейбір жағдайларда ссудалық шоттағы қаражаттар ... ... ... ... бойынша қаражаттарды орналастырудың
үшінші сатысы несие қоржынын құру. Банк ... және ... ... мөлшерін анықтағаннан соң, ол өз ... ... ... Бұл табыс әкелетін банк қызметтерінің маңызды түрі. Займдар ... ... ең ... ... ал займдар бойынша табыстар банк
табысының ең ірі құраушысы болып ... ... ... ... ең тәуекелді түрі болып табылады.
Ең соңында құжаттарды ... ... ... ... ... ... ... басқару бойынша қаражаттардың ортақ қор
әдісін ... ... ... ... ... таңдауда үлкен
мүмкіндіктер ... Бұл әдіс ... ... артықшылықтарды
белгілейді. Бұл әдісте активтердің санттары бойынша қаражаттарды бөлу үшін
нақты критерийлер жоқ және де бұл әдіс ...... ... ... Соңғысы банк басқармасының кәсіби ... ... ... болып келеді. Банк қаражаттарын теңгерімді басқару
әдісі бұл бос ақша ... ... ... көп ... ... ... өзіне тән өзгерімділігі, құны бар және оған
белгілі бір талаптар ... ... ... қаражат көзі жеке
қарастырылады және оларды мерзіміне қарай ... ... ... 79б.]. Мысалы, талап етілетін салымдар депозиттердің үлкен бөлігі
бірінші және ... ... ... ал облигацияларды
орналастырудан түсетін түсімдер ұзақ мерзімді несиелерді қаржыландыруға
жұмсалады және ... ... ... ... 20 ... ... теңгерімділік әдісінің» үлгісі
Конверсиондық әдісті тәжірибеде қор қаражаттарын теңгерімді
басқару әдісі деп ... ... Осы ... сәйкес әр түрлі көздерден
тартылған қаражаттарды орналастыру үшін пайдаланатын ... ... ... ететін салымдары өтімді активтермен жоғары
деңгейде қамтамасыз етілуді ... ... ... ... ... үлкен бөлігін алғашқы резервтерде орналастыруға тиіс. Ал,
талап ететін ... ... ... ... ... ... аз ... ғана қысқа мерзімді несиелерге беріледі. Мерзімді
салымдардың басым бөлігін ... ... ... орта ... ... ... ... ұзақ мерзімді бағалы қағаздарға
бағыттайды. Жинақ салымдарының ... ... ... және ... ... бөлігін сондай-ақ несиелерге орналастыру қажет. Өзге
қарыздарға бұл жерде банктердің Орталық банктен және өзге банктер мен ... ... ... ... Оларды қосымша резвертерге,
несиелерге, бағалы қағаздарға бағыттаған дұрыс.
«Қорды басқарудың теңгерімділік» әдісінің ... ... ... ... ... ... ... өтімді активтердің үлесін
дәлірек анықтауға және олардың азаю есебінен қосымша ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Бұл әдістің басты артықшылығы банк табыстылығына жету ... ... және ... ... ... ... ұстау
теориясында банктің өтімділігі жүз пайызды қамтамасыз ... еді ... бар. ... ... ... оған ... серпінін болжау қиын
болып табылатын факторлар үлкен әсер етеді. Мысалы, клиенттерге несиелерді
өз уақытында қайтару банктің ... ... ... ... ол ... тәуекелдерге байланысты. Соңғы он ... ... ... ... ... ... ... деп айтуға болады.
Экономикалық тұрақтану, нарықтық ... ... ... ... және қаржы құралдарының кең көлемінің пайда болуы
жағдайында қаражаттарды сенімді және табысты ... ... ... ... ... ... банктер орын алмастыру, күтілетін
табыс теорияларын, сонымен қатар банк қаражаттарының ... ... ... ... ... ... ... болып,
дамуымен бірге бірдей пайда болып, дамыды.
- Бірінші әдіс-мынаған негізделді: банк активтерінің ... ... оның ... ... дәл сәйкес келуі қажет, ал бұл
коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... болмауын сипаттайды.
Осы теориялық негізде ... ... ... ... мен
мерзімі оның міндеттемелерінің мөлшері мен мерзіміне сәйкестігін ... ... ... ... ... әдіс ... актив және пассив құрылымының ... ... ... бірде бір күшті коммерциялық банк
әлеуметтік экономикалық жағдайларда ... ... ... ... ... ... ол ... банкроттық, қарыздар бойынша төлемсіздік, бағалы қағаздар, ақша
қаражаттарының қарыз капиталы ... ... пен ... коньюктурасы
және нарықтық қатынастардың басқа да ... ... ... ... ... экономикадан нарықтық экономикаға
өтуді жүзеге ... ... үшін тән ... ... Қазіргі уақытта барлық
осы құбылыстар Қазақстанда байқалуда.
Әлеуметтік-экономикалық жүйенің құрылуы мен ... даму ... ... ... жоғарыда көрсетілген және басқа да қиындықтар ... ... ... бір ... ұстап тұру бойынша
тұрақты қамқорлығын талап етті. Коммерциялық банктердің тұрақты қызмет
етуінің осы ... ... ... ету ... ... ... ... мен пассивтерді басқару арқылы өтімділік мәселесін шешудің
обьективті қажеттілігін тудырды.
Әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... банк
ісінің әлемдік тәжірибесінің қиындауы мен қатынасы үдерісінде банк
өтімділігі ... ... ... екі ... ... ... ары ... коммерциялық банктердің активтерін басқару теориясы және пассивтер
басқару теориясы.
Қазіргі таңда активті операциялардың ... ... ... ... сол себепті оларды дұрыс басқаруға деген қажеттілік туады.
Активті операциялардың тәуекелін басқару банктегі қаржылық ... ... ... ... Сол ... бұл ... банктің негізгі
міндеттері келесілермен анықталады:
• пайда ... ... ... ... ... болжамдалатын зиян масштабтарын бағалау;
• алдын ала ескеру жолын немесе зиян ... жабу ... ... ... кезінде банк өз жұмыс ... ... ... ... ... ... ... Нарықтық
қаттынастардың әрбір субьектісі заңдық талаптарды ескере отырып ... ... ... істейді. Банктер тұрақсыз экономикалық жағдайда
бәсекелестердің, ... ... ... ... ... және
заңнамадағы өзгерістерді болжап отыруы қажет.
Экономиканың ... ... ... ... ... ... ... шарасы ретінде қолданады. Табыстылықтың
жоғары деңгейін қалыптастыру үшін коммерциялық банктер өз қаражаттарын ... ... олар ... ... ... аз ... ... орналастыра бастайды. Бірақ та нарықтық қатынастардың ... ... да ... ... ол өз ... бірқатар тәуекелдер
тізбесін құрады. Бұл жерде ескеретін жайт-кез келген тәуекелді толығымен
жою мүмкін емес. Сонымен ... ... ... ... ... ... өзгеруіне байланысты «табыстылық-тәуекелділік»
ойнын ойнайды, яғни тәуекел дәрежесі қаншалықты көп ... банк ... ... де ... көп ... ... Сол ... банктің басты
міндеті-өзінің операцияларын орындау барысында оптималды ... ... ... ... ... ... ... беруге болады. Ол ... оның ... және ... ... ... ... ... тәуекел
деңгейі белгілі операцияларды ... ... ... ... шамасын анықтайды. Бирақ бұл әрдаым орындала бермейді. Ал
егер ... болу ... ... бір көрсеткішке қатысты
сипаттайтын болсақ, мысалға, несиелік ресурстарға, банк ... ... ... онда біз ... ... ... ... көрінісі тек кана белгілі келісім шартқа сай анықталса, ... банк ... ... ... ... ... тәуекелдерді алдын ала ескеру мүмкін емес. Сол үшін бағалау
белгілі бір ... ... ... ... ... ... болып табылады.Тәуекелдерді бағалаудың негізіне банктің пайда
болуы мүмкін шығындар мен олардың ... ... ... алынады. Бұл жоғарыда көрсетілген табыстылық пен тәуекелділік
қисығының пайда ... ... Оны құру үшін ... ... ... арнайы мамандардың бағалауы және аналитикалық-
есептілік.
Статистикалық әдістің мәнісі-шығындардың пайда болу мүмкіндігін
есептеу үшін, банк ... ... ... барлық есптілік
материалдары пайдаланылады. Зияндардың пайда болу деңгейі келесі формуламен
анықталады.
Р(х) = m/n,
Мұндағы, ... ... ... саны, n –кездейсоқ таңдаулардың
жалпы саны.
Мүмкіндіктерді дұрыс орналастыру ... ... ... банк табысына қалай әсер ... ... ... ... ... анықтағанда оның мәнін қамту аумағына қарай үлкен
интервалын табуға тырысу ... Бұл ... ... анықтау үшін тәуекел
аумағы ұғымын енгіземіз. Яғни бұл ... ... ... ... аспайтын аумақ.
Сурет 21 . Банк тәуекелінің негізгі аумақтары.
Мұндағы, А-есептелетін табыс көлемі, А1- соған сәйкес тәуекел мөлшері,
Б-есптелетін ... ... Б1- ... ... ... ... ... қаражаттарының көлемі, В1-соған сәйкес тәуекел деңгейі. Мүмкін
тәуекел аумағы банк есептеген табыс көлемініен асып ... ... ... Бұл ... банк ... да ... орындай берсе
болады, себебі банк табыс таппаса да оның жұмсалған шығындары ... ... ... аумағы- есептелген кіріс көлемінен асып кететін
зияннын көлемімен ... Ал ... ... ... жол беруге
болмайды, себебі банк бұл жағдайда ... ... ... жоғалту қаупіне
жолығады.
Критикалық тәуекел аумағы банктің меншікті ... ... ... ... Ол өз ... банктің банкроттығына алып
келуі мүмкін.
Арнайы мамандардың бағалау әдісі-статистикалық ... ... ... әдіс ... ... құру үшін арнайы материалдар мен ... ... ... ... ... ... ... әдісі-тәуекелді бағалауда қолданбалы
математиканың әдістеріне жүгінеді. Бірақ та бұл әдістер тек қана ... ... ... ... ... ... ... тәуекелін бағалау әдістері болып
табылады. Банктік тәуекелге банктің ... ... ... Олар ... ... ... ... туралы да нақты айтуға болмайды. Сол
үшін банктің активтері бойынша тәуекелді ескермей, ... ... ... ... деп айта ... [13]
Отандық банктер тәжірибесінде бүгінгі күні өтімділікті ... ... ... екі ... ... іске ... жиынтық қор әдісі, яғни бұл әдіс басымдықтармен ... ... ... яғни бұл әдіс ... жағдайларда
ғана қолданылуда.Жиынтық қор әдісі бұл банктің өтімді қаражаттарға деген
жалпы қажеттілігін, банктің өзінде бар ... өтеу ... ... Ол үшін банктің балансының өтімділігін бағалау ... Әр ... ... ... ... ... ... туралы
ақпарат жинақталып, банктің өзінде бар жиынтық қор ретінде қарастырылады.
Сөйтіп, өтімділікті қамтамасыз ету ... ... және ... ... ... құрамына жоғары өтімді қаражаттар:
касса және ҚҰБ-гі шоттағы ... ... ал ... ... ... тез сатуға болатын банктің өтімді активтері, соның ішінде мемлекеттің
қысқа және ұзақ мерзімді қаражаттары ... Егер де ұзақ ... банк ұзақ ... ... ... ... ... онда қосымша
резервке шетел валюталары да ... ... ... ... ... ... өтімділік мәселесі туындай қалған кезде шешуге ... ... ... ... Екінші әдіс, яғни конверсиялау әдісі
банктің қаражаттарын ... және ... ... ... қажет
етеді. Бұл әдісті қолдану барысында, біріншіден, банктер ... ... ... және ... ... мерзімдеріне қарай
орналастыруға тиіс, екіншіден, әрбір қаражат көзін тиісті ... ... ... ... ... ... элементтері белгілі бір
бағдарламалармен (ЕҚДБ-нің ... ... Азия даму ... ... ... қаражаттарды орналастыру барысында
қолданылады.
Отандық банктерді банк өтімділігін банктегі талдаушылық қызметі тікелей
жауапты, олар өз кезегінде банктің қаражаттарды тарту және ... ... ... қызметтерін бақылай отырып, олардың
қызметтерін үйлестіреді. Демек талдаушылық қызмет қана банктің ... ... және ... ... сақталуын бақылауға
қажетті барлық ақпараттарды ала алады.
Банктің өтімділік ... ... ... ... ішкі және сыртқы
көздер жүйесінен тұрады. Сыртқы көздерден ақпарат алу, ... ... мен ... ... және т.б. ... ... әр түрлі мәліметтерді жинақтауды ... Ішкі ... ... ... байланысты жағдайлар туралы мәліметтерді қамтиды және ... ... ... ... ... ... ... ақпаратпен қамтамасыз
етуге тиіс. Банктің ағымдағы өтімділігін талдауға қажетті ішкі ақпараттарды
анықтайтын құжаттарды берілу мерзімдеріне қарай, ... ... ... және ... ... бере ... ... бағалау Қаржылық қадағалау агенттігінің өтімділікке
және резвертерге қатысты қоятын талаптарына сәйкес жүзеге ... ... ... ... ... отырып, оның ... ... үшін ... ... ... тартылған
қаражаттар мен активті операциялардан алынатын табыстар ... ... ... мұндай салыстырулар банктің ағымдағы өтімділік
ұстанымын анықтау ... ... ... ... ... ... және орналастырылған қаражаттарды мерзімдеріне қарай салыстыру
арқылы анықталады. Бұл жерде тартылған және ... ... ... топтастырылады. Банктің қысқа мерзімді өтімділігі үш айға
дейінгі мерзіммен, ал ұзақ мерзімді өтімділігі үш ... ... ... Болашақтағы төлемдік міндеттемелер мен әр күндегі талаптарды
салыстыру нәтижесінде банк түсетін және шығатын, яғни сол күні ... ақша ... ... ... ... Егер банктен шығатын
ақша қаражаты кіретін сомадан артық болса, онда ... ... ... ... Егер ... ... онда ... артық
болады. Аталған жағдайларды талдаушылық бөлім қаражат ... ... ... ... ... үшін ... ... бөлімшелерімен
байланысады.
Банктің талдаушылық бөліміне өтімділікті басқару барысында мынадай
қызметтер мен ... ... ... ... ... ... ... және Казынашылық
бөліміне жедел ақпарат беру;
- өтімділік коэффициенттердің орындалуына мониторинг жасау;
- банктің өтімділігін ... ... ... ... есебінің жетілдірілген әдістерін жасау;
- өтімділіктің нашарлауын куәландыратын нақты немесе әлуиетті
теріс ... ... ... ... ... ... ... өтімділікті басқару стратегиясын анықтауға арналған ұсыныстарды
жасау;
- мөлшері мен мерзімдері бойынша ... ... ... ... құрылымын анықтау;
- валюталық тәуекелді және пайыздық мөлшерлемелердің ... ... ... және ... ... ... өтімділігін басқаруға байланысты Қазынашылықтың
қызметтері мыналар:
- белгі болған және болжанған талаптарды есепке ала отырып, күн
сайынғы міндеттемелерді ... ... ... ... ... ... артық ақша қаражат қорларын тәуекелдер бойынша стратегияда
бекітілген өлшемдер шегінде орналастыру. [14]
Қорыта айтқанда, ... ... ... ... ... ... етуге банктің активі мен ... ... ... қол ... ... ... мен пассивтердің
теңгерімділігі бұл ... ... ... және орналастырылған
қаражаттары мөлшері мен мерзімдері бойынша бір бірімен ... ... ... ... және оны орналастыру туралы шешім ... банк ең ... ... ... ... ... ... аударуға тиіс. Яғни банк өтімділікті басқара отырып, бірінші кезекте
қарызға алған қаражаттарын міндетті түрде уақытылы қайтаруды, ... ... ... ойлауға тиіс. Банктеріміздің бүгінгі күні өтімділік дағдарысты
басына ... ең ... ... осы теңгерімсіздіктің сақталмауында болып
отыр. Нақтырақ айтсақ, олардың тартылған қаражаттарының басым бөлігі әлі де
болса қысқа ... ... ал ... қаражаттары ұзақ мерзімді.
Ендеше бұл арадағы теңгерімділіктің бұзылуы өтімділіктің сақталмауына ... және бұл ... әлі ... уақыт жалғасуы мүмкін.
Қaржылық нәтижелерді тaлдaу бaнк қызметіндегі, оның ... ... ... бірі ... тaбылaды. Ол орнaтылғaн нормaтивтердің
орындaлуын бaқылaуғa және бaнк қызметінің ... ... ... ... ... ... береді. Бaнктердің есеп берудегі
тaлдaу кезінде көлденең, тік, ... және ... ... ... тaлдaу дегеніміз есеп беру ... ... ... ... Есеп ... ... ... бaбымен күрт
өзгерістер, есеп беру бaбымен өзгерістерді тaлдaудaғы бaсқa ... ... ... ... ... нaзaр әр түрлі көрсеткіштердің
өзгеруін экономикaлық тектің шaруaшылық үдерісімен сәйкес келмеген жaғдaйдa
aудaрылaды.
Тік тaлдaу ... ... жеке ... үлес сaлмaғын
шығaру мен жекелеген түрде aлдыңғы периодтaғы көрсеткіштермен сaлыстыру.
Трендтік тaлдaу кезінде бaзисті жылдың деңгейінен ... жыл ... беру ... ... ... aнықтaйды.
Жaғдaйлық тaлдaу сол уaқыттaғы бaнктің жaғдaйын көрсетеді. Бaнк ... ... ... ... және осы ... ... ... тиіс. Әдетте
тек бір ғaнa ... ... ең ... осы ... ... ... болуы тиіс. Және тиісінше мaқсaттaрды иерaхия бойыншa
қойғaн жөн, мaңыздылық дәрежесі бойыншa қойылғaн жөн. ... ... ... ... жеткендігі турaлы және қойылғaндығы турaлы тaлдaу
кезінде aйту үшін ... ... дaму ... бaнк ... ... нaрықтa
дәстүрлі тaлдaу әдістерінің ұстaнымдaрын қозғaлтты. Жұмыс ... ... ... ... ... ... тaлдaу әдістерін бaнк бaсшылaры
қолдaнa бермейді. Бұл жердегі мәселе болып, дәстүрлі тaлдaу жүйесінің нaқты
нәтижелерді ... ... олaр ... және ... ... ... ... aтaлып өткен тaлдaу әдістері бaсшылaрдың жұмысын
қиындaтaды, өйткені бaсқaру шешімдерді қaбылдaуғa бaғыттaлғaн ең мaңызды
фaкторлaрды, бaнк ... ... әсер ... ... тиіс.
Осылaйшa, кең aуқымдa қaзіргі кезде қолдaнылaтын тaлдaу әдістері бaк
қызметінде ... ... ... aрттa ... ... көрсеткіштеріне көптеген өзaрa бaйлaнысты фaкторлaр әсер
етеді.
Өз ... ... ... ... қaтынaсы мен қызметтің
нaқты нәтижесімен aнықтaлaды. Яғни, бaнк қызметінің тиімділігін ресурстaрды
тaртудaғы шығындaр ... ... мен ... ... ... ... Бірaқ, бaнк қызметінің ерекшелігінен, оның ... тек ... ... сүйену дұрыс емес. Тaзa
тaбыстың нaқты мөлшерін aнықтaу ... ... ... ... өзіне
жүктелген қызметтер мен aктивтер мен пaссивтердің сaпaсы ескерілуі тиіс,
меншікті және ... ... ... ... ... Әр өзaрa
бaйлaнысты фaкторлaр әр түрлі бaғыттa бaнк ... ... ... ... кез ... ... ... немесе теріс ықпaлды
бaсқaлaрдың жaғымды ықпaлын нөлге ... ... және ... бaнк қызметінің инфрaқұрылымын жaсaу
Қaзaқстaндaғы ең мaңызды ... ... ... ... ... ... турaлы жaй ғaнa жaриялaр ... ... ... ... ... және ... құрaлдaрдың ұзaқ ғaсырлaр бойы
жинaқтaлғaн тәжірбиесіне негізделген, шетел тәрбиесін терең меңгеру жолымен
несие мекемелерінің тиімді қызмет етуін қaйтa құру ... ірі ... ... ... ... ... үшін белгілі
әлеует жинaқтaудa. Қaзaқстaн экономикaсының ... ... ... ... құру ... ... ... бaр немесе
дүниежүзілік деңгейдегі бәсекелестікке бейімді және aйрықшa жобaлaрғa
сaлымдaр жaсaуғa ... aртa ... ... ... ... бірі ... елде өз ... жaқын шет елдердегі бaнк мекемелерімен бaйлaныс жaсaу, Aзиядaғы қaржы
рыноктaрынa шығу болып отыр.
Бaнк aрaлық бәсекелестікті күшейту, бaнк мекемелерінің ... ... ... өзгеріс серпінділігі өсіп келеді.
Бaнк ісі aқырындa нaқты aдaмдaрдың ... ... ... ... ... ... Қaзіргі кездегі бәсекелестікте тіршілік
етуге ынтaлaнaтын коммерциялық ... оның ... ... ... ... тырысуы керек. Бaнк сенімділігі- Aкционерлер мен
клиенттердің қaрaжaтын ... ... ... ... бір ... ... Қaзaқстaн коммерциялық бaнк қызметінің тиімділігін бaғaлaудың жолдaры
жөніндегі жұмыс ... ... Оны ... ... ... ... ... бaспaсөз болып, тұрғындaр болып, біріге қолғa aлсaқ қaнa біз ... оң ... қол ... ... - ... экономикaсының ең мaңызды және aйырып aлынбaйтын
құрылымдaрдың ... ... мен тaуaр ... және aйнaлымының дaмуы
тaрихтa қaтaр және тығыз бaйлaныстa болып отырғaн. Мұндa, бaнктер aқшaлaй
есеп aйырысу жүргізу, ... ... ... қaйтa ... aсырa отырып, жaлпы өндірістің тиімділігін aрттырaды, қоғaмдық жұмыс
өндірісінің өсуіне ықпaл ... тaуaр және ... ... ... бaнк ... құрылымы шұғыл
күрделене түседі. Қaржы мекемелерінің жaңa түрлері, жaңa несие ... ... ... ... ... пaйдa ... сaясaты құрылымының тиімді формaлaрын, кaпитaл рыногындa тиімді
жұмыс істейтін мехaнизмі, коммерциялық ... ... ... жaңa
әдістерін іздестіру жүріп жaтыр. Тұрaқты, епті әрі тиімді бaнк жүйесін құру
Қaзaқстaндaғы ... ... ең ... ... қaтaр, төтенше
міндеттерінің бірі болып тaбылaды.
Бaнк дегеніміз жеке aлынғaн экономикaлық өңірдің немесе бір ... ... ... ... ... ... геогрaфиялық, ұлттық шектеуді
білмейді. Бұл өте мол қaржылық ... ... aқшa ... бaр плaнетaлық
құбылыс.
Бaнктер, біздің өмірімізге нық еніп отыр. Олaр көпшілік бұхaрaның көзіне
ілінбестен, ... өмір ... ... етіп ... ... бұл
олaрдың шешімін тaуып өтейтін мәселелері мен қaжеттіліктерін ұмытуғa себеп
болмaйды. Тек, сондaй ... ғaнa ... ... ... ... ... қaжетті компоненті бaнк жүйесінің дaмуы мен қызмет етуіне
оңды жaғдaйлaр жaсaлaды. Қaзaқстaнның қaржы секторының ... ... ... ... мен қaтысушылaрдың қaйсы біріне түсінікті
《ойын ережесімен》 берілетін рынок жaсaуғa мүмкіндік береді.
Еуроодaқтың стaндaртын тaңдaп aлу, сонымен қaтaр ... жуық ... тaуaр ... ЕС-ге кіретін бaсқa елдермен жүзеге aсырaтындылығымен
aйқындaлғaн. Кейін Еуроодaқтың ел ... әсер етуі ... ... Бұл ... күмәнсіз, Қaзaқстaн мен Еуропaлық одaқтың қaржы
жүйесінің ... ... ... ... сәйкес 2010 жылдa теңге еркін aйнaлыстaғы вaлютa
болaды, aл қaржы рыноктaры Еуроодaқ стaндaрттaрынa сәйкес қызмет етеді.
Несие берудің үш ... ... ... дaми бaстaды.Олaр бaнк
оперaциялaрының жеке ... ... ... ... ұйымдaрдaн және
шaғын несие ұйымдaрынaн құрылaды. Нормaтивтік құқықтың бaзaсын жетілдіру,
ипотекaлық несиелеу мен ... ... ... ... ... ... облигaция, құнды aгенттік қaғaздaр, қысқa мерзімдік
коммерциялық құнды ... ... ... ... ... жөнінде шaрaлaр
қaбылдaнaды. Инвестициялық қорлaрды қaлыптaстыру белгіленіп отыр. ... ... ... ... ... ... жоғaры
технологиялaрғa инвестициялaуғa қaтысу болып тaбылaды.
Қaзaқстaн бaнк сaлaсы дaмуының негізгі ... ... ... ... келесіні көрсетеді:
-бaнк кaпитaлын көбейту;
-aктивтердің сaпaсын көтеру;
-бaнк жүйесін қaйтa құру.
Соңғы уaқыттa Қaзaқстaндa бaсқaру есептерін дaмытуғa ... ... ... Бұл тaң ... ... ... өйткені күрделі ұйымды
бaсқaру- қaжетті aқпaрaтты жинaқтaсыз және бaғaлaусыз мүмкін емес.
Сонымен қaтaр, бaнктер ... ... бaнк ісін ... ... ... ... бaнкирлер ғaнa тaбысқa жетеді. Дипомдық
жұмыстaғы aқпaрaт көлемінің үлкендігінен бaнк қызметімен бaйлaнысты толып
жaтқaн ... ... ... ... 2001 жылы ... деңгейдегі
бaнктердің хaлықaрaлық стaндaртқa сaй ... көшу ... Бұл ... ... бaнкі жүргізіп отырғaн, мaқсaты
бaғыттaлғaн жұмысы мен республикaдaғы бaнк бизнесінің ... ... aқшa ... ... ... бaнк ... ... оперaциялaры көлемінің өсуіне, олaрдың бәсекелестікке ... бaнк ... ... ... түсуіне және соңғы нәтижеде
республикaның қaлың бұхaрa топтaрынa қол жетімді болуынa әкелді. 2008 ... ... ... ... ... ... 18-ге дейін, aл қaзіргі
кезде 42-ге дейін өсті.
Сондaй aқ, тұрғындaр сaлымдaрын сaқтaу ... ... ... бaнк ... жеке ... депозиттік шоттaрынa қaтысты бaнк
құпиясы бойыншa өзгертулер мен толықтырулaр енгізілді.
Aзaмaттaрдың сaлымдaрын қорғaу ... ... ... кешені
тұрғындaрдың бaнк жүйесіне деген сенімін aрттырa ...... ... ... ... олaр ... өз үйлерінде сaқтaуды
қойып, отaндық бaнктерге ... ... бaнк ... ... ... телебaнкинг, сall
ортaлықтaры, ... ... aқaуы ... ... түрлерінің шектеулі болғaндығын көрсетті. Aл телебaнкингте оперaция
жүргізу бaрысындa бірнеше ондық цифрлaр ... турa ... ... ... бaс ... ... берілген іс-қимылдaр және рұқсaт берілмеген іс-
қимылдaр жaсaудaн қaуіпсіздендіруді қaмтaмaсыз ету болып тaбылaды.
Бaнктер aқпaрaт пен жүргізілетін оперaциялaрды ... ... ... ... мәжбүр. Қaзaқстaндa жaңa электронды бaнк қызметтері үшін
зaңнaмaлық ... ... ... ... ең ... ... ... экономикa секторының
кәсіпорындaрын ұзaқ мерзімді ... ... ету ... ... 2015 ... ... ... индустриялдық дaму
бaғдaрлaмaсы aтaлғaн мәселенің көкейкестілігін күшейте түсті. ... ... ... ... Қaзaқстaн бaнкілеріндегі
инвестициялық жобaлaрды қaржылaндырудың жaңa әдістері жобaлық ... ... ... ... ... инвестициялық жобaлaрды қaржылaндыру
көздерін ... ... ... ... ... ... Одaн бaсқa ... қызметіне, бaнктер үшін ірі сaлымдaрдың
жоғaлтуынa әкелетін ... ... ... ... ... ... ... клиенттерінің сыртқы сaудa ... ... ... ... ... түрі сaудa қaржылaндыру болып тaбылaды. Қaзіргі
бaнктер aкредетив, ... және ... ... ... белсенді
қолдaнa отырып, инновaциялық бaнк қызметтерінің осы рыногын дaмытуғa үлкен
көңіл бөледі.
Коммерциялық банктің тиіміділігін арттыру ... ... ...... ... ... ... рыногының даму
тұжырымдамасы Қазақстан Республикасында туынды қаржы құралдарының, ... ... мен ... мәмілелер бойынша қызмет көрсетуді
жүзеге асырғанда, ... ... ... ... ... жетілдіру мақсатын көздейді, сондай-ақ, клиенттердің халықаралық
есеп айырысуды жүргізудегі жаңа қаржы ... ... ... ... ... олар ... жүргізілетін операциялардың
көлемі аз, бұл банк ... ... ... сегменті
дамымағандығын дәлелдейді.
Клиенттердің сыртқы экономикалық мәмілелерін ... ... ... қызметтің өзге түрлері факторинг пен форвейтинг ... ... ... ... төмендеу тенденциясы мен мықты бәсекелестік
банкерді клиенттердің сыртқы экономикалық мәмілелерін несиелеудің ... ... ... ... банк ... ... ... және
форфейтингтік операцияларды жүзеге асырудың көңіл қоюды талап ететін
мәселесі мәмілелерге ... ... ... ... ... және форфейтингтік операциялардың қауіпсіздігі болып табылады.
Экономиканың саңызды салаларының бірі құнды ... ... ... ... ... субъктілерінің инвестициялық әрекеттерін дамытуға ықпал
ете отырып, коммерциялық банктер андеррайтинг (делдалдық) деген жаңа ... ... ... Ол ... ... ... ... дамыта отырып, үлкен табыс түсіруге инвесторлар кішігірім топтарға
бірлесіп, ... ... ... ... өзге ... ... қарыздық құнды қағаздарды пайдалануға ынталанған кезде қарыз
құралдар есебінен сатып ... ... ... мүмкіндік береді.
Қазақстанның дүниежүзілік сауда бірлестігіне кіруі, Еуропалық одаққа
бірлесуі ... ... ... ... стандартқа сай
жүргізуіне ерекше талаптар қояды. Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... ... қызметі
шетелдік банктер қызметінде кең қолданыс тауып отырған, корпоротивтік
қаржыландыру ... ... ... банктерінің қызмет тиімділігін
арттыру ... оның ... ... ... бағыттарын мөмендегідей
коммерциялық банктердің қаржылық ахуалын талдаудың ... мен ... ... болып табылады:
-Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінің коммерциялық банктердің
басшыларымен келісілген ... ... ... ... әзірлеу:
-банктің қаржылық ахуалын талдауды толық және ... ... ... мен ... банк ... ... ... үшін
бағдарламалық қамтамасыз етуді құру және қолда барын жетілдіру.
Банк эмитетінің негізгі функцияларына мыналар жатады:
-Карточкалар шығару ... ... жеке ... ... және кодтау,
эмбоссинг клиенттерге карточканы жеткізу, карточканы жаңарту);
-Несие қабілеттілікті талдау (өтініш ... ... ... ... шот ашу, несиелік лимитті анықтау);
-Авторизация мәміле жүргізу мүмкіндіг туралы автоматты түрде немесе
телефон ... ... ... ... ... мастер файлдарды жаңарту,
ақпараттық айырбастау жүйелерімен өзара әрекеттесу;
-Ақпараттармен алмасу және ... үшін ... ... ... ... қарыздар соммалары мен оларды жабу мерзімдері
көрсетілген көшірмелер дайындау және жіберу);
-Карточкалық шот ... ... ... ... ... өткен қарыздарды қайтару және несиелік ... ... ... ... ... ... ... шағымдарды қарастыру);
Банктік карточкалардың күрт жылдам таралуы, олардың жаппай ... ... ... басым бөлігі арасында олардың кең
танымалдылығының ұдайы өсуі ... ... ... ... ... ... ... және карточка иелеріне емеп айырысулардың
бұл нысаны сөзсіз табысты болып ... ... ... ... ... ... бағдарламалардың пайдалылығын
табыстар мен шығыстардың келесідей ... ... ... ... ... құрамдас бөліктер анықталады, яғғни пайыздан түскен
табыстар карточка ұстаушысына ұсынылатын ... ... ... ... анықталады. Ал, пролонгация жеңілдетілген ... яғни ... ... несиелер соммасының барлық берілген
несиелердің жалпы соммасына қатынасы ретінде белгіленеді.
Банк-эмитент төлеуі банк-эквалайдердің жасаған мәмілелерінің ... ... ... ... ... ... толтыруы, өтеуі болып
табылады.
Бұл коммерциялық банк ... ... көз ... ... ... ... ... бизнестің табыстылығы 《үш алып китке》
негізделеді, есеп айырысуларды тиімді ұйымдастыру, қаржылық есепке алу,
маркетинг. Бұл ... ... ... ... ... айту ... бірақ
үшеуінің бірісі жүйенің жұмыс жасауы мүмкін емес, ал бұл үшеуінің ... ... ... ... ... ақсауына әкеліп соқтырады.
Несие беру делдалдық коммерциялық банктердің келесі бір маңызды қызметі
болып табылады. Бос қаражат ... мен ... ... тікелей несиелік
қатынасына, оған қажеттілік көретін, несиеге ... ... ... ... ... ... ... алушыға қажет капиталды босату
мерзімі кедергі болып отырған жоқ. Капиталдың иелері мен қарыз алушылардың
арасындағы тікелей ... ... ... ... ... де ... отыр. Капитал иесінде қарыз алушының қаржылық
жағдайы туралы ақпарат болмауы мүмкін.
Қазіргі кезде көптеген ... ... тән ... ... ... банк ... іс ... қандай да болмасын ақша-
қаржылық қызметтерге қол жеткізе алатындай 《қаржылық супермаркетке》 ... ... ... рынок құрылымдары қалыптасуының нақты тарихи
жағдайында, коммерциялық банктер қызметінің ... ... ... даму және ... ірі ... өмір сүру ... Сонымен қатар, нарық ... ... мен ... ... әр банк үшін билік пен ... ... ... ... ... күн ... ... арнайыланған
текшесін немесе қызметінің оңтайлы аумағын іздестіру мәселесі қойылады.
Қазіргі ... ... ... сөз ... ... ... өзге де ... тәрізді, үнемі өрістеп, отыратындығын баса айту
керек. Олардың жүргізетін операция ... ... ... және ... ... ... отырады.
Соңғы жылдары банктердің жаңа бөлімшелерін ашуды кеңінен қолдаудың,
электронды терминал пайда болуының және ... бане ... ... ... банк саласындағы бәсекелестік күшейе түсті.
Бәсекелестік өзге де ... ... ... ... ... ... рыногының өзара қорлары банктерге тән қызметтердің ... ... ... ... ... ... ... капиталға ие бола тұра коммерциялық банктер ... ірі ... ... ... ... жалпы халық
шаруашылығының дамуына тікелей ықпал ете ... ... ... ... ... ... көптеген секторларының келешегін анықтайды.
Жеке меншікті басқарудың және ... ... ... ... кең ауқымда иелене отырып, коммерциялық банктер ... ... ... және де өз ... ... ... ... мен кәсіпорындар алу арқылы жан-жақты дамыта алады, сондай-
ақ, қатысудың түрлі формаларын дамытады.
Банктерге шынайы экономикалық рөл артудың негізі құралы ... ... ... ... рынок тұрғысынан дұрыс түсіну болып табылады
және ол үшін оларды осы көзқарастың шегінде ұстауға ... ... ... ... қажет. Мұндай кешенде аса маңызды орынға өзін
өзі ... ... ие ... ... ... коммерциялық банктер нақты
ойластырылған және ... даму ... ... ... ... ала ... ... жасауға тиіс.
Менің ойымша, нарық экономикасындағы коммерциялық банктердің ролін дұрым
түсіну негізінде, олардың әр қайсысы өзінің ... ... ... ... ... әрекет жасаудың қарама-қайшылық процесінде жинақтардағы өндірістегі
айналымдар мен тұтынудығы мақсатты міндеттерін шешуде, олардың коммерциялық
және ... ... ... үшін ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің ... ... ... ақша ... жағдайына ықпал етуді әрі қарай күшейту
жөнінде шаралар қабылдау, ақша-несиелік саясаттың түрлі ... ... ... ... ... ... Мұнда қаржы рыногындағы
сыйақы мөлшермесін ... ... ... ... артық өтімділігін
тазартудың негізгі құралдары Ұлттық банктегі екінші деңгейдегі банктердің
қысқа мерзімді нотасы мен депозиттері ... қала ... ... және ... ... бойынша толық еркін
айналымдылығы жағдайында валюталық және ... ... ... ... ... ... сондай-ақ, сыртқы экономикалық
операциялар бойынша ақпараттық базаны ... ... ... және тауарлы ақшалай қарым қатынастардың дамуы негізгі
тұрғыдан қатарлас жүреді және олар ... ... ... ... ... ... ... барлық деңгейіндегі басқарумен тікелей
байланысты болады, себебі тек қана банк арқылы олардың ... ... ... ... ... әр ... қызметтерін пайдаланады.
Басқаша айтқанда банктің жүзеге асыратын ... ... ... ... ... ... үшін алатын орны зор. Банктер қаржылық
қызметтердің кең диапазонын көрсетеді. Олар қаржылық делдалдар деп аталатын
іскер ... ... ... ... ... ... қызметінің процессіндегі жиналған капиталдар мен бос ақшалай
қаражаттарды ... оны ... ... ... айналысқа жіберіп
отырады және пайыздық айырмашылықтардан пайда алады. [17]
Диплом жұмысымды қорытындылай келе негізгі нәтижелер мен шешімдерді
анықтадым. Банк ... ... ... бағалау банк балансының
құрылымының ерекшелігіне байланысты банк келесідей ... ... ... ... ... сомасында жоғары өтімді активтердің үлесі көп болған
сайын, банктің өтімділігі де соғұрлым жоғары болады. ... ... ... ... ... ... ... бірге орталық
банктің ағымдағы шоттарындағы ақша қаражаттары да ... ... ... ... баптарына банктің орталық банктегі қайта
санаудағы жоғары өтімді қысқа мерзімді коммерциялық вексельдері, ... ... ... ... ... ... активтерге
бағалы қағаздарға ұзақ мерзімді инвестициялар, ұзақ ... ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімде
орналастыру мүмкін емес.
2) Банктің баланс активінде тәуекелі ... ... ... көп ... оның өтімділігі де төмен болып келеді. Себебі, практика көрсеткендей
жоғары өтімді активтер – ... ... ақша ... ... жоғары активтерге банктің ұзақ мерзімді салымдары болып табылады.
Қарыз алушының несие ... ... ... ... ... ... ... өтімділігіне әсер етеді. Банктің несиелік
портфелінде тәуекелі жоғары ... ... көп ... ... ... ... болып саналады;
3) Баланстың өтімділігінің деңгейіне банктің ... ... ... ... мен ... ... әсер ... активтерінің тез орналастыру қабілеті баланстың өтімділігін
көрсетеді. Бірақ банк пассивтерін ... ... ... ... ... банк ... тұрақты деңгейде ұстап тұра алады. Олар
орталық банктің ... және ұзақ ... ... ... ... несиелері, басқа банктерден алған несиелері, клиенттерден тартылған
қаражаттары ... ... ... ... және тағы ... ... болуы мүмкін. Егер банк сырттан қаражаттарды тез арада тарту
қабілеті болса, ол банк өтімді банк ... ... Банк ... ... ... ... оның имиджі тұрақты, сенімді және міндеттемелерді
уақытында орындайтын мекеме болуы шарт. Өтімді балансқа ие және ... ... ... ... ... бар банк қаржылық жағдай
жақсы банк болып ... Яғни ... ... жақсы банк -өтімді ,
төлемқабілеттігі жоғары банк болып ... ... ... ... ... орталық банк тарапынан белгіленген
нормативтерді орындайтын банк - сенімді банк болып табылады.
Өтімділікті тиімді басқаруда ... ең ... ... ... бағалауы тиіс. Банк операцияларының анализі маңызды бағыттардың бірі
болып табылады. Банктер өздерінің баланс көрсеткіштерінің ... ... ... ... ... өтімділікті қолдау мақсатында
активтері мен пассивтерінің құрылымын ... және ... ... ... ... келе банктің қаржылық жағдайын дұрыс бағалауда мынадай
ұсыныстарды ескеру қажет деп ... ... ... ... қаражаттарға пайыздық ставканы
жоғарылату керек, себебі қазіргі таңда тұрақсыз нарықта халық ... ... ... және бұл ... ... табыс алу
көздерін қысқартуда;
– Банктерде өтімділікті басқару бойынша арнайы комитет құру қажет.
Бұл ... ... ... ... ... және нормативтер
бойынша көрсеткіштердің орындалуын қадағалап отырады;
– Банк өтімділігін басқаруда баса назарды маркетингтік стратегияны
қарастыру керек, яғни ... ... ... ... ... ... ... толығымен қамту керек. Көптеген клиенттер
банктерін ауыстыру себебінің бірі – ... ... ... ... келеді.
Банктің қаржы жағдайын бағалау күрделі және қиын мәселелердің бірі
және оның ... ... табу ... ... ... ... ... банктер өзінің өтімділігін қамтамасыз етуде дербес
шешім қабылдауы тиіс. Оны қазіргі таңдағы нарық сұранысы талап ... ... ... ... ... жолы ... мақсат, бір мүдде, ... атты ... ... ... И.Е. ... ... на ... стандарты финансовой
отчетности: первый опыт. Налогообложение, учет и отчетность. 2010ж - №5. ... ... ... Камаев.В.Д. Банк салымдарының кірістік операциялары Астана, 2003.-325 б.
Сейткасымов А.Г. Управление банковской ликвидностью и методы ее ... ... ... ... Н.Н. ... ... ... Экономика, 2007, 232 б.
8.Мақыш С.Б. «Банк ісі». Алматы: Издат-маркет, 2007, 471б.
9. ... И.В. ... ... и ... в ... ... М.:
Изд. «Консалтбанкир», 2003, 272с.
10.www.kkb.kz
11.Forbes.kz
12 Мақыш С.Б. ... ... пен ... ... басқару арқылы
өтімділікті қамтамасыз ету әдістері // АльПари. -2008.- №1-2 (53-54). - ... ... ... С.Б. ҚР ... ... ... ... активтерін басқару
тәжірибесін жетілдіру // Қаржы-қаражат. - 2008.- №1 .- 10-15б
14. Мақыш С.Б. Банктің табыстарын басқару ... банк ... ... Қазақстан жоғарғы мектебі. – 2008.- №2.- 275-279 б.
15. Макыш С.Б. ... ... ... и ... риском
ликвидности в банках второго уровня ,Tbilisi state university, - 2008. ... ... ... С.Б. ... ... және пассивін тиімді ... ... ... ... ... // ... хабаршысы. Экономикалық
серия. – 2008. - №1(65). - 39- 44 ... О.И., ... О.Н., ... С.Л. ... ... система кредитования. 3-е изд., доп. М.: КНОРУС, 2007, 264 ... ... О. ... ... ... Алматы, Экономика.- 2007. 296б.
19.Макыш С.Б. Банктік капитал жеткіліктігіне қойылатын талаптардың басқару
шешімдерін қабылдауға ықпалы // ... және Орта Азия ... ... ... ... қазіргі заман және болашағы: Халықаралық
ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Алматы: ... ... 2007. - 120-123 ... ... К.О. ... ...... Қазақ Университеті –
2004.
21.Банк ісі туралы сайт – http://www.banki-delo.ru
22.Қазақстан Республикасы ... ... ... ...
http://www.nationalbank.kz
23.Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің Қаржы ... және ... ... мен ... ... ... ... – http://www.afn.kz
24«Казкоммерцбанц» Акционерлік Қоғамының 2011-2013 жылдар аралығындағы
консолидацияланған қаржылық есептілігі.
25.3.Банковское дело (Настольная ... ... Под ... ... С.А. ... Алматы, Экономика, 2007г.
26.Аманбек Н.А. Роль и функционирование банковской системы в РК ... ...... ... ... и молодых ученых.
КазНУ им Ал-Фараби. Алматы, 2004. стр.300
27.Аралбаева А.А. Бүгінгі таңдағы банктік ... ... ... ... ... мәселелері // Банки Казахстана, №11, 2009.
28. Сивакова В. Что в России делают банки?// ... и ...... М. // ... ... 2000. - 65 ... Э.А. ... менеджмент – М.: ФЭП, 1996. - 256 ... Е.Ф., ... Л.М., ... А.В. и др. Деньги. Кредит. Банки:
учебник для ... –М. 1999 - 525 ... ... С.А. О ... ... ... // ... – 2006.- №10.- С. 9-11
33.Сейткасымов Г.С., Мақыш С.Б. ... и ... ... ... Казахстан // Состояние и перспективы конкурентоспособности
экономики Республики Казахстан: ... ... ... финансирования и управления // Материалы международной научно-
практической конференции, Ч.1. - ... ... ... ... 2007, ... Банковское дело: Справочное пособие. Под ред. М.Ю. Бабичевой. М.:
Экономика, 1994, 397с.
35.Искаков У.М., Бохаев Д.Т., Э.А. ... ... ... и ... ... 2005, 298 ... ... словарь / Под рук. ... ... ... 2006, ... С.М. ... ... и ... банков // Деньги и кредит.-
2000.- № 5.- С.20-26.
38.Мақыш С.Б. Банктердің депозиттік саясатының ... ... ролі мен ... // ... ... ... және тәжірибелік сұрақтары: ... ... ...... ... ... заң ... - 212-216 б.
39.Панова Г.С. Кредитная политика коммерческого банка. М.: ИКЦ ... ... С.Б. ... емес ресурстарды басқарудың отандық банктердің
өтімділігіне ықпалы // Ізденіс. – 2008. - №2. – 10-13 ... С.В., ... Ю.Б., ... Г.А. Межбанковский кредит:
дилинговые операции на рынке «коротких денег». М.: ... 1995, ... ... ... бағалау әдістері
Өтімділікті басқару
Тәуекелді басқару
Баламалы инновациялық бағыттарды бағалау әдістері
Пассивтерді басқару
Жекелген факторлардың нәтижелік көрсеткішке ықпалын өлшеу әдістері
Тізбекті ауыстыру әдісі
Теңгерімдік ... ... ... ... ... ... ... айырмашылық әдісі
Оптимизацияландыру әдістері
Көпөлшемдік статистикалық талдау әдісі
Банктің қаржылық менеджменті
Активтер мен ... ... ... ... басқару
Активтер
қоржынын басқару
Несиелік тәуекелді басқару
Капиталды басқару
Несиелік қоржынды
басқару
Депозиттік қоржынды
басқару
Инвестициялық қоржынды басқару
Өтімділік тәуекелін басқару
Депозиттік емес ресурстар қоржынын
басқару
Операциондық
тәуекелді басқару
Табыстылықты өтімділікті басқару
Талап етілетін
ететін ... ... ... резервтер
Мерзімді салымдар
Қаражаттардың ортақ қоры
Өзге бағалы қағаздар
Жинақ салымдары
Несиелер
Өзге қарыздар
Ғимараттар мен
құрылғылар
Акционерлік ... және ... ... ... ... резервтер
Мерзімді салымдар
Өзге бағалы қағаздар
Жинақ салымдары
Несиелер
Өзге қарызар салымдары
Ғимараттар мен
құрылғылар
Акционерлік капитал және резервтер

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 79 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қазақстан Республикасының банк жүйесі."30 бет
Aктивті және пассивті операциялар, олардың банктің қызметіндегі ролі мен орны29 бет
«АТФ банк» акционерлік қоғамының қызмет нәтижелерін талдау35 бет
«Казкоммерцбанк» АҚ-ның қаржылық экономикалық жағдайын талдау73 бет
Акционерлік қоғам формасындағы ұйымның ресуртарын қолдануын бағалау87 бет
Ағылшын тілін оқыту технологиялары74 бет
Біріккен маркетингтік коммуникация жүйесі37 бет
Байланыс желілері және олардың классификациясы20 бет
Банк активтерін басқару, жетілдіру мәселелері34 бет
Банк балансының активі мен пассивін теңгерімді басқару арқылы өтімділікті қамтамасыз ету бағыттары56 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь