Қазіргі жағдайдағы коммерциялық банктерді басқару тиімділігі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ЕКІНШІ ДЕҢГЕЙЛІ БАНКТЕРДІ БАСҚАРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
Коммерциялық банктердің қаржылық ресурстарын басқару ... ... ... ... ...
Коммерциялық банктердің несие тәуекелдері мен несие портфелін басқару ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Коммерциялық банктің ресурстарын басқарудың шетел тәжірибесі ... ...

ЕКІНШІ ДЕҢГЕЙЛІ БАНКТЕРДІ БАСҚАРУ ТИІМДІЛІГІН ТАЛДАУ («КАЗКОММЕРЦБАНК» АҚ МЫСАЛЫНДА)
«Казкоммерцбанк» АҚ.ның қаржылық іс.әрекетіне талдау жасау ... ... ..
«Казкоммерцбанк» АҚ.ның несиелік портфелін басқару тиімділігін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Казкоммерцбанк» АҚ.ның персоналды басқару қызметіне талдау ... ... ..

ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІ БАСҚАРУ ТИІМДІЛІГІН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
КІРІСПЕ

Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың халыққа жолдауындағы «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси модернизациялауды жеделдету жолында, біздің стратегиялық міндетіміз- бәсекеге барынша қабілетті елдер қатарынан беделді орын алу» ерекше атап кетеді. Осы мақсатқа жетудегі маңызды рольді экономикалық субъектілерді басқару, сол сияқты коммерциялық банктерді басқару алады. [1]
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың халыққа жолдауындағы «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси модернизациялауды жеделдету жолында, біздің стратегиялық міндетіміз- бәсекеге барынша қабілетті елдер қатарынан беделді орын алу» ерекше атап кетеді. Осы мақсатқа жетудегі маңызды рольді экономикалық субъектілерді басқару, сол сияқты коммерциялық банктерді басқару алады.
Экономикада экономикалық қатынастардың субъектілері ретінде, өндірістік процестерді жүзеге асырушы фирмалар (кәсіпорындар) шығады. Өндіріс процесінің негізгі элементтеріне ақша құралдары, тауарлар, жеткізушілер, сатып алушылар жатады. Коммерциялық банк – бұл өз клиенттеріне қарыз беретін, тұрғындардың ақша құралдарын бөлу сияқты қаржылық қызмет көрсетулер мен айналысатын кәсіпорын. Қаржылық қызмет көрсетулерді (ақша құрамдары) тауар ретінде көруге болады. Банкке ақша салатын клиенттерді сатып алушылар ретінде, банк қызметін өндірістік процесс ретінде. Банк қызметін ұйымдастыру өрісінде банктік қызмет көрсетулерді өндіріс қызметінің тиімділігін жоғарылатуды қамтамасыз ету, қажет. Үнемі өзгеріп отыратын ортада, банктік құрылымның адаптациясын қамтамасыз етуші объект ретінде, банк экономикасының негізіне жататын элементтердің әрекеттестігі мен құру механизмін айқын көрсету қажет.
Басқару операцияларымен қатар өндірістік опреациялар коммерциялық банк қызметінің маңызды бөлігі болып табылады.
Банк қызметі өрісінде жоғары технологиялар мен ақпараттандырудың дамуы жағдайында,банктің экономикалық қызметінің мәні туралы ғылыми түсініктеді алдағы уақытта жетілдіру, актуалды мәселелердің бірі болып табылады. Өндірістік процесс (банк қызмет) үшін басқару жүйесі өте маңызды. Басқару ролінің үнемі өсуі - өндіріс сипатын нығайту мен даму процесіндегі басты тенденция.
Банктік қызметті басқару, банктік технологияларды жетілдіру мен өңдеуді, банк өнімдері мен қызмет көрсетулерін сапалы деңгейде қамтамасыздандыру, барлық есепайырысу түрлері мен банктік операциялардың орындалуын жоспалау мен бақылауды, персоналдармен қамтамасыздандыруды, таза табыстың тұрақтылығын ұстап тұруды кіріктіреді. Дамудың әр кезеңінде экономикалық субъектілердің қажеттілігіне сәйкес, басқарудың неғұрлым тиімді формалары мен әдістерін іздестіру, әрқашан рационалды шаруашылықтандыру шарттарының бірі және болады.
Нарықтық қатынастар жағдайында шаруашылық субъектінің экономикалық механизмін оның ресурстарының уақытылы қалыптасуынсыз басқару мүмкін емес.
Елдегі экономикалық дамудың қазіргі уақыттағы кезеңі, кәсіпорындардың ғана емес, коммерциялық банктердің де ресурстарын басқарудың ғылымдылығына деген талаптарды күшейтеді. Барлық экономикалық агенттер үшін нарық заңдарын қолданудың әдістері мен формаларын неғұрлым тиімді өңдеуді қажет етеді. Нарықтық экономиканың барлық мүмкіндіктері мен артықшылықтарын жүзеге асыру, осыған байланысты болады. Коммерциялық банктердің ресурстарын басқару – бұл экономикалық қатынастардың субъектілері банк дамуының күрделі міндеттерін шешуге, жақсартуға мүмкіндік беретін, қуатты тетік болып табылады. Басқару әдістері мен ұйымдастырушылық формаларын үнемі және үздіксіз жетілдіріп отыруынсыз, банк қызметін жоғарылатудағы, жаңа технологияларды ендірудегі, ресурстар тиімділігін өсірудегі ілгерілікті елестету мүмкін емес.
Осымен байланысты, экономикалық агент ретіндегі коммерциялық банктердің ресурстарын басқаруды жетілдірумен байланысты ұсыныстарды өңдеу, мәселелерді ғылыми дәлелдеуге ие болды. Бірақ, Қазақстанның қаржылық нарығы тұрақтанбайынша, банктер үшін әлі де болса күтпеген және жиі болатын өзгерістер тән болады.
Табыстылық аспектілерін толық есепке алатын. Ресурстарды басқару әдістерін өңдеу, банктің сенімді және сапалы жұмысында басты орынды болып қала береді.
Тақырыптың өзектілігі – нарықтық экономикасы дамыған қазіргі кездегі коммерциялық банктерді басқаруда тиімді басқару жүйесін орнату болып табылады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты – нарықтық экономика жағдайындағы экономикалық агент ретіндегі коммерциялық банктердің ресурстарын басқаруды жетілдірудің жолдарын анықтау.
Бұл мақсаттарға жету үшін келесі міндеттерді орындау қажет:
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. ҚР Президентінің Қазақстан халқына 2014 жылғы жолдауы
2. «Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызмет туралы»
Қазақстан Республикасы Президентінің 31 тамыз 1995 жылғы Заң күші бар жарлығы.
3. Мақыш Серік Биханұлы «Коммерциялық банктер операциялары». Алматы, Издат Маркет 2004жыл. .
4. Сейітқасымов Т.С. «Ақша, несие, банктер». Алматы. Қаржы - Қаражат 1999 жыл.
5. Қонақбаев А.Г. «Мотивационный механизм использования человеческих ресурсов в коммерческих банках».Банки Казахстана №3 2005год.
6. «Казахстан за годы независимости» Информационно-аналитический сборник. ҚР статитика Агенттілігі, 2006 жыл,
7. Мақыш Серік Биханұлы «Ақша айналымы және несие». Алматы, Издат
Маркет 2004жыл.
8. Сейткасимов Т.С. Банковское дело. Алматы; Каржы-Каражат, 1998 год.
9. Балабанов И.Т. Банки и банковское дело. Санкт-Петербург; 2000 год.
10. Сатылганов К. «Народный банк: юбилей обязывает». Банки Казахстана №9, 2003год.
11. Қонақбаев А.Г. «Основные принципы формирования человеческих ресурсов коммерческих банков и их особенности». Банк Казахстана №12 2004год.
12. Тронин Ю. Банковский менеджмент: проблемы и решения. // Банковские
технологии. №10, 1999 год.
13. Интернет желісіндегі Казкоммерцбанк мекен жайы
14. Казкоммерцбанктің 2010-2013 жылдар арасындағы жылдық есептері.
15. Бабачева Ю.А. Банковское дело. Москва; Финансы и статистика, 1994 год.
16. Лаврушин О.Г. Банковское дело. М; Финансы и статистика, 2000 год.
17. Гомидов Г.М. Банковское дело и кредитное дело. М; Банки и биржы, 998
год.
18. Банки Казахстана - 2003-№4
19. Бюллетень Национального Банка Р.К. №10 2000 год.
20. Давыдова Л. «Банковское право Республики Казахстан.» Алматы; 2001 год
21. Aймaновa Л.Б. Бaнковское дело. – Aлмaты, 2007 ж. 39б.
23. Aхмедов Н., Рубцов С. Оценкa стрaтегических решений в бaнке. 2008ж. №1. 46-54 б.
24. Aчкaсов Н.Г. Оперaции бaнкa. // Денежное обрaщение. –2004. –45б.
25. И. Лисaк «Основные методы оценки и упрaвления риском ликвидности в бaнкaх» //Бaнки Кaзaхстaнa, 2006. – №11. – 7
26. Дудкa Е.Ю. Бaнкaм опaсно игрaть в догонялки // Exclusive. –2010 ж. №8. 8-9 б.
27. Денисенко Е.A. Совершенствовaние бaнковского обслуживaния и реклaмa // Қaржы-қaрaжaт. 2009 ж. №7, 54-55 б.
28. Рaзвитие бaнковской системы// Рынок ценных бумaг Кaзaхстaнa. — 2010. -№4 /102 c./
29. Кaменевa Е.A. Бaнк для стрaны //National Business. 2008 ж. №7.16 б.
30. Қaзaқстaн Республикaсы нормaтивтік-құқықтық aктілерінің aқпaрaттық-құқықтық жүйесі: adilet.zan.kz
31. «Қaзком» aкционерлік қоғaмының ресми сaйты: www.kkb.kz
32. Қaзaқстaн Республикaсы Ұлттық Бaнкісінің ресми сaйты: nationalbank.kz
33. Қaзaқстaн Республикaсы қaржылық қaдaғaлaу комитетінің ресми сaйты, www.afn.kz
        
        РЕФЕРАТ
Тақырыптың өзектілігі - нарықтық экономикасы дамыған қазіргі кездегі коммерциялық банктерді басқаруда ... ... ... орнату болып табылады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты - нарықтық экономика жағдайындағы экономикалық агент ... ... ... ... басқаруды жетілдірудің жолдарын анықтау.
Бұл мақсаттарға жету үшін келесі міндеттерді орындау қажет:
* Экономикалық қатынастардың субъектілері ретінде коммерциялық банктердің ресурстарын ... мәні мен ... ... ... ... уақыттағы сұрақтарды қарастыру; Қазақстан Республикасының макроэкономикалық процестерінің комерциялық банктер ресурстарының қалыптасуына әсер етуін зерттеу ... ... ... ресурстармен қамтамасыз ету үшін сыртқы ортаның ерекшеліктерін талдау, олардың ... ... ... ... ...
* Коммерциялық банктердің ресурстарын басқару әдістерін сипаттау, қазақстандық банктерде әдістерді қолдану ... ... ... банктердің қаржылық ресурстарының қалыптасуын жан-жақты зерттеу және талдау;
* Ресурстарды басқару тиімділігін жақсарту бойынша қаржылық талдау негізінде ұсыныстарды ...
* ... ... ... ... ... ... негізгі бағыттарын өңдеу;
* Қаржылық ресурстардың қалыптасуының көзі ретінде коммерциялық банктердің табыстылығын ... ... ... ... Коммерциялық банктерде инновациялық процестердің тенденцияларын анықтау.
Зерттеу субъектісі АҚ, ал ... ... ... ... ... ... ...
Бұл дипломдық жұмыста банктік қызметті басқару аясында отандық және шетелдік ... ... мен ... ... ... ... ... республикасының Ұлттық банкінің заңды және нормативті-құқықтық актілері, статистика агенттігінің, Қазақстан Республикасының ЕДБ-ң мәжілістері пайдаланылды.
Құрылымы бойынша ... ... ... 3 ... ... және ... ... тізімінен тұрады. Жұмыстың бірінші бөлімінде коммерциялық банктердің ресурстарын басқарудың теориялық негіздері, қағидалары сонымен қатар банктерді басқарудың шетел тәжірибесі ... Ал ... ... АҚ мысалында банктің қаржылық іс-әрекетіне, несиелік қоржынына және персоналды басқару қызметіне талдау жасалынды. Үшінші бөлімде ... ... ... ... ... жолдары өңделіп, қарастырылады.
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ
УНИВЕРСИТЕТІ
ЭкономикА ЖӘНЕ бизнес ЖОҒАРЫ МЕКТЕБІ
Қаржы кафедрасы
Қаржы мамандығы
Диплом жұмысын орындауға арналған
ТАПСЫРМА
Сайдахметова Анар ... ... ... ... 2013 жыл № 4-3432 бұйрығымен бекітілді
Дайын жұмысты тапсыру мерзімі: мамыр 2014 жыл
Жұмыстың ... ... ҚР ... Заң, ҚР Ұлттық Банкі туралы заң, қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын бақылау мен қадағалау комитетінің мәліметтері, банк ісі бойынша арнайы ... ... ... ... ... ... ... қысқаша мазмұны:
а) Екінші деңгейлі банктерді басқарудың теориялық негіздері
б) ... ... ... ... ... ... ( ақ ... Қазақстандағы коммерциялық банктерді басқару тиімділігін жетілдіру жолдары
Диплом жұмысын дайындау
Кестесі
Реттік №
Бөлімдер атауы, қарастырылатын сұрақтар тізімі
Ғылыми жетекшіге тапсыру мерзімі
Ескертулер
1.
Әдебиеттерді іріктеу, ... ... және ... ... ... ... ... құру.
20.01.2014
2.
Диплом жұмысының жоспарын жасау және оны жетекшімен қарастыру
20.01.2014
Екінші тарау бойынша маңызды мәселелерді белгілеу
3.
Бірінші тарауды дайындау және ұсыну.
20.01.2014
Графиктер мен ... ... ... ... жинау, жүйелеу, талдау және т.б.
20.01.2014
www.nationalbank.kz, www.afn.kz , www.kkb.kz статистикалық мәліметтеріне талдау жасау
5.
Қорытынды мен ұсыныстарды ғылыми жетекшімен келісу
20.01.2014
Кестеге ... ... ... ... ... жұмысын қайта өңдеу(толықтыру). Аяқталған жұмысты кафедраға ұсыну.
20.01.2014
Методикалық нұсқауларға сай жұмысты өңдеу
7.
Рецензия мен ... ... ... ... мен ... ... ... жұмысты қорғауға дайындықты аяқтау
20.01.2014
Презентацияларды даярлау
Тапсырманың берілген күні ... ... ... ... ... ... ... Даулиева Ғ.Р.
Тапсырманы орындауға
алған студент ... ... А.К. ... ... ... ... ... НЕГІЗДЕРІ
1.1
Коммерциялық банктердің қаржылық ресурстарын басқару....................
9
1.2
Коммерциялық банктердің несие тәуекелдері мен несие портфелін басқару...........................................................................................................
17
1.3
Коммерциялық банктің ресурстарын басқарудың ... ... ... ... БАСҚАРУ ТИІМДІЛІГІН ТАЛДАУ ( АҚ МЫСАЛЫНДА)
2.1
АҚ-ның қаржылық іс-әрекетіне талдау жасау..........
29
2.2
АҚ-ның несиелік портфелін басқару тиімділігін талдау.............................................................................................................
39
2.3
Казкоммерцбанк>> АҚ-ның ... ... ... ... ... ... ... ТИІМДІЛІГІН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ..............................................
ҚОРЫТЫНДЫ............................................................................................
67
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.......................................
69
КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың халыққа жолдауындағы ... атап ... Осы ... ... ... ... ... субъектілерді басқару, сол сияқты коммерциялық банктерді басқару алады. [1]
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың халыққа жолдауындағы ерекше атап кетеді. Осы ... ... ... ... ... ... ... сол сияқты коммерциялық банктерді басқару алады. Экономикада экономикалық қатынастардың ... ... ... процестерді жүзеге асырушы фирмалар (кәсіпорындар) шығады. Өндіріс процесінің негізгі элементтеріне ақша құралдары, тауарлар, жеткізушілер, сатып ... ... ... банк - бұл өз клиенттеріне қарыз беретін, тұрғындардың ақша құралдарын бөлу ... ... ... көрсетулер мен айналысатын кәсіпорын. Қаржылық қызмет көрсетулерді (ақша құрамдары) тауар ретінде көруге болады. Банкке ақша салатын клиенттерді ... ... ... банк ... өндірістік процесс ретінде. Банк қызметін ұйымдастыру өрісінде банктік ... ... ... ... тиімділігін жоғарылатуды қамтамасыз ету, қажет. Үнемі өзгеріп отыратын ортада, банктік құрылымның адаптациясын қамтамасыз етуші ... ... банк ... негізіне жататын элементтердің әрекеттестігі мен құру механизмін айқын көрсету қажет. ... ... ... өндірістік опреациялар коммерциялық банк қызметінің маңызды бөлігі болып табылады. Банк қызметі өрісінде ... ... мен ... ... ... ... қызметінің мәні туралы ғылыми түсініктеді алдағы уақытта ... ... ... бірі ... ... ... процесс (банк қызмет) үшін басқару жүйесі өте маңызды. ... ... ... өсуі - ... ... нығайту мен даму процесіндегі басты тенденция.
Банктік қызметті ... ... ... ... мен ... банк ... мен ... көрсетулерін сапалы деңгейде қамтамасыздандыру, барлық есепайырысу түрлері мен банктік ... ... ... мен ... ... қамтамасыздандыруды, таза табыстың тұрақтылығын ұстап тұруды кіріктіреді. Дамудың әр ... ... ... ... ... ... неғұрлым тиімді формалары мен әдістерін іздестіру, әрқашан рационалды шаруашылықтандыру шарттарының бірі және болады. Нарықтық қатынастар жағдайында шаруашылық субъектінің ... ... оның ... ... ... ... ... емес.
Елдегі экономикалық дамудың қазіргі уақыттағы кезеңі, ... ғана ... ... ... де ... ... ... деген талаптарды күшейтеді. Барлық экономикалық агенттер үшін ... ... ... ... мен ... неғұрлым тиімді өңдеуді қажет етеді. Нарықтық экономиканың барлық мүмкіндіктері мен артықшылықтарын жүзеге асыру, осыған байланысты болады. ... ... ... ... - бұл ... ... ... банк дамуының күрделі міндеттерін шешуге, жақсартуға мүмкіндік беретін, қуатты тетік болып табылады. Басқару әдістері мен ... ... ... және ... ... ... банк қызметін жоғарылатудағы, жаңа технологияларды ендірудегі, ресурстар тиімділігін өсірудегі ілгерілікті елестету мүмкін емес. Осымен байланысты, экономикалық агент ретіндегі коммерциялық ... ... ... ... ... ... өңдеу, мәселелерді ғылыми дәлелдеуге ие болды. Бірақ, Қазақстанның қаржылық нарығы тұрақтанбайынша, банктер үшін әлі де болса ... және жиі ... ... тән ... ... аспектілерін толық есепке алатын. Ресурстарды басқару әдістерін өңдеу, банктің сенімді және сапалы ... ... ... ... қала ...
Тақырыптың өзектілігі - нарықтық экономикасы дамыған қазіргі кездегі коммерциялық банктерді ... ... ... ... ... болып табылады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты - ... ... ... ... ... ... коммерциялық банктердің ресурстарын басқаруды жетілдірудің жолдарын анықтау.
Бұл мақсаттарға жету үшін келесі міндеттерді орындау қажет:
* Экономикалық қатынастардың субъектілері ретінде ... ... ... ... мәні мен ... ... ... қазіргі уақыттағы сұрақтарды қарастыру; Қазақстан Республикасының макроэкономикалық процестерінің комерциялық банктер ресурстарының қалыптасуына әсер етуін зерттеу қазақстан коммерциялық банктерін ресурстармен қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... қызметінің тиімділігін жоғарылататын резервтерді айқындау;
* Коммерциялық банктердің ... ... ... ... ... банктерде әдістерді қолдану ерекшеліктерін қарастыру; коммерциялық банктердің қаржылық ресурстарының ... ... ... және ...
* ... басқару тиімділігін жақсарту бойынша қаржылық талдау негізінде ұсыныстарды дайындау;
* Адам ресурстарының қалыптасуына, коммерциялық банктердің кадрлар саясатының әсер ... ...
* ... ... адам ресурстарын пайдаланудың тиімділігін талдау; Қазақстан коммерциялық банктерінің ресурстарды басқару ... ... ... ... Қаржылық ресурстардың қалыптасуының көзі ретінде коммерциялық банктердің табыстылығын жоғарылату бойынша ұсыныстарды енгізу; Коммерциялық банктерде инновациялық процестердің ... ... ... ... АҚ, ал объектісі болып коммерциялық банктерді басқару ресурстары табылады.
Бұл дипломдық жұмыста банктік қызметті басқару аясында отандық және шетелдік ... ... мен ... ... ... ... Қазақстан республикасының Ұлттық банкінің заңды және нормативті-құқықтық актілері, ... ... ... ... ... мәжілістері пайдаланылды.
Құрылымы бойынша диплом жұмысы кіріспеден, 3 ... ... және ... әдебиеттер тізімінен тұрады. Жұмыстың бірінші бөлімінде коммерциялық банктердің ... ... ... ... ... ... ... банктерді басқарудың шетел тәжірибесі қарастырылды. Ал екінші бөлімде АҚ мысалында банктің қаржылық іс-әрекетіне, несиелік қоржынына және персоналды басқару ... ... ... ... ... коммерциялық банктердің ресурстарын басқаруды жетілдіру жолдары өңделіп, қарастырылады.
1 КОММЕРЦИЯЛЫҚ ... ... ... ... ... ... ... ресурстарын басқару
Нарықтық қатынастар жағдайында банктің экономикалық механизмін оның ... ... ... ... мүмкін емес. Елдегі экономикалық дамудың қазіргі уақыттағы кезеңі, кәсіпорындардың ғана емес, коммерциялық банктердің де ... ... ... ... ... ... Барлық экономикалық агенттер үшін нарық заңдарын қолданудың әдістері мен формаларын неғұрлым тиімді өңдеуді қажет етеді.
Нарықтық ... ... ... мен артықшылықтарын жүзеге асыру осыған байланысты болады. Коммерциялық банктердің ресурстарын басқару - бұл ... ... ... банк ... ... міндеттерін шешуге, жақсартуға мүмкіндік беретін қуатты тетік болып табылады. Басқару әдістері мен ұйымдастырушылық формаларын үнемі және ... ... ... банк ... ... жаңа технологияларды ендірудегі, ресурстар тиімділігін өсірудегі ілгерілікті елестету мүмкін емес.
Банктің қаржылық ... өте ... және оны осы бір ... ашу немесе қамту мүмкін емес, сондықтан да бұл бөлімде активтерді, пассивтерді, банк капиталын және өтімділікті басқару стратегияларын ... ... ... ... және ... ... - бұл жоғары пайдаға және қолайлы тәуекел деңгейіне жету үшін қолданылатын біртұтас бүтіндікке жатады. Активтер мен ... ... ... ... ... және заимдарды іскерлік активтіліктің циклдық ауытқуларынан және маусымдық ауытқуларынан қорғаудың құралын, сонымен қатар банк мақсаттарын жүзеге ... ... ... ... портфелін қалыптастыру үшін қажет құралдарын береді. Активтер мен ... ... мәні банк ... ... оның ... ... ... тактикаларды қалыптастыруда және іс - шараларды жүзеге асыруда.
Активтерді басқару - бұл өзіндік және тартылған қаражаттарды орналастырудың тәртіптері және жолы, яғни бұл ... ... ... ... және басқа активтерге бөлу. Қаражаттарды орналастыруда ерекше назар несиелік операцияларға және бағалы қағаздарға, инвестицияларға ... ... ... мәселелердің шешімі болып қолайлы тәуекел деңгейіндегі және барынша жоғары табысты әкеле алатын активтерді жатады [].
Банкпен тартылған қаражаттардың ... ... ... ету ... ... өте ... мерзімді хабарландыру бойынша төленуге тиіс. Сондықтанда банкті басқарудың дұрыс шарты немесе жағдайы болып салымшылардың талаптарын және банк ... ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыратын нақты ақшаның болуы мүмкіндігін қамтамасыз етуді жатқызуға болады.
Қаражаттарды орналастыруда банктің ... ... ... және ... ... ... шешу мәселесі тұрады. Банк акцияларын ұстаушылар ұзақ мерзімді ... ... ... салу, несиелік қабілеттіліктері күдікті несие алушыларды несиелеу және қолданылмайтын қалдықтарды қысқарту есебінен алынатын барынша жоғары табыстарға қызығушылық танытады, бірақ бұл ... ... ... қайтару және ескі клиенттері тарапынан несиеге сұранысты қанағаттандырудағы өтімділікті нашарлатады. екеуінің біреуін таңдап алуды шешуге әрекеттерде активтерді ... үш жолы бар. Бұл ... ... кемшіліктері және артықшылықтары бар. Нақты мәселелерді шешкенде коммерциялық банктің менеджері активтерді басқарудың кез - келген ... ... ... ... ... қолданса болады. Қаражаттардың жетіспеушілігі кезеңінде ортақ қор әдісі қаражаттарын кеңінен қолдануға болады. Екінші әдіс - активтерді бөліп тарату немесе қаражаттарды ... ... - ... ... ... ЭЕМ - ді ... ...
Әдістердің кез - келгенін қолданғанда қаражаттарды тарту бойынша шекті шығындарды активтік операциялардан түсетін шекті ... ... ... ... ... Ортақ қорлар қаражаты әдісінің негізінде барлық қаражаттарды біріктіру қағидасы жатады. Банкке қаражаттар ... ету ... ... мерзімді салымдар, сонымен қатар банктің өзіндік капиталын қосқандағы әртүрлі көздерден ... Одан ... бұл ... ... деп ... ... ... орналастырылады. Бұл модельде банктің алдына қойылған мақсаттарға жетуге үлесін ... ... ... ... көздерден түскендігі маңызды емес. Активтерді басқарудың бұл әдісі келесі үлгіде сипатталады:
Талап ету ... ... ... ... ... ... ... резервтер
Акционерлік капитал мен резерв қорлары
Несиелер
Бағалы қағаздар
Ғимараттар мен жабдықтар
Талап ету ... ... ... ... ... ... ретті резервтер
Акционерлік капитал мен резерв қорлары
Несиелер
Бағалы қағаздар
Ғимараттар мен жабдықтар
Сурет 1- Активтерді басқарудың әдісі
Алынған көзі. Мақыш С.Б. ... ... әдіс ... өтімділік және табыстылық қағидаларының теңдігінің сақталуын талап етеді. Қаражаттарды осы қағидаларға сәйкес ... ... ... ... ... алғашқы резервтерге аударады, себебі олар несие алуға өтініштерді қанағаттандыру үшін және депозиттерді дер ... ... үшін тез ... ... Бұл банк ... ... көзі. Алғашқы резервтерге мыналар жатады:
* касса;
* орталық банктегі корреспонденттік шоттағы және өзге де ... ... ... да ... ... корреспонденттік шоттағы ... ... ... ... және өзге де ... ... ... активтер банкке табыс әкелмейді, бірақ банктің өтімділігінің негізгі көзі болып ... ... ... - бұл ... ... ғана ... әкелгенімен де жоғары өтімді активтер қатарына жатады. Себебі, оларды ең ... ... ... ғана ... қолма - қол ақшаға айналдыруға болады. Кейбір ... ... ... ... ... вексельдер және өзге де қысқа мерзімді бағалы қағаздар жатады;
* талап етілетін несиелер (онкольдық);
* бірінші класты қарыз алушыға берілетін ... ... ... ... ... ... - алғашқы резервтерді толықтыру көзі ретінде қызмет ету болып табылады. Алғашқы және екінші ретті резервтердің көлемін анықтағаннан кейін банк клиенттеріне ... ... ... Несиелер - бұл банк активтерінің басты бөлігі, ал несиелер бойынша табыстар - банк табысының ең ... ... ... ең соңғы кезекте бағалы қағаздар портфелінің құрылымы тұрады. Инвестиция ... ... - ... ... ... және ұзақ ... бағалы қағаздардың өтелу мерзімінің жақындауы шегінде екінші кезекті резервтерді толықтыру. Жоғарыда атап өткендей екінші реттегі резервтерге шетелдік әдебиеттер бойынша не ... ... ал ... ... ... осы ... ... портфелі және ссудалық шоттардағы қаражаттар да жатады. Бұл әдісі бір жағынан активтерді басқару әдісі болса, екінші жағынан өтімділікті басқарудың ... ... ... ... ... ... ... банкке қажетті өтімді қаражаттардың көлемі қорларды тарту көздеріне тәуелді екенін көрсетеді.
Активтерді ... ... ... ... (сурет 2)
Талап ету депозиттері
Жинақ салымдар
Мерзімді салымдар
Алғашқы резервтер
Екінші ретті резервтер
Акционерлік капитал және резервтер
Несиелер ... ... және ... ету ... салымдар
Мерзімді салымдар
Алғашқы резервтер
Екінші ретті резервтер
Акционерлік капитал және резервтер
Несиелер
Бағалы қағаздар
Ғимараттар және жабдықтар
Сурет 2- ... ... ... ... көзі. Г.С.Сейтқасымов кітабы [4].
Осы әдістің көмегімен қаражат көздеріне міндетті резервтер нормасымен және олардың айналым жылдамдығына сәйкес шек ... ... ... ету ... мерзімді депозиттерге қарағанда міндетті резервтердің жоғары нормасын қажет (талап) етеді және олардың айналым жылдамдықтары да басқа салымдарға қарағанда ... Бұл ... ... ... ... ... ... болады - талап ету депозиттерінің банкі, жинақ салымдарының банкі, мерзімді салымдар банкі және негізгі ... ... ... ... банк ... ... осы әдіс ... деп аталады. Қаражаттардың өтімділік және пайдалылық тұрғысына қарай әртүрлі орталықтарға ... ... ... ... ... ... орналастырылу тәртібі анықталады.
Талап ету депозиттері ең жоғарғы өтімді активтермен жабылуды қажет ететіндіктен және жоғары айналым жылдамдығына ие ... соң, ... ету ... орталығынан маңызды бөлік алғашқы резервтерге бағытталады, қалған бөлігі артықшылықпен екінші ретті ... ... ... мемлекеттік бағалы қағаздарға инвестициялау жолымен орналастырылады және тек үлкен емес сомма ғана несиелер ұсынуға соның ішінде тек қысқа мерзімдісіне ... ... Ал ... ... қарама - қарсы орналастырылады. Оның маңызды бөлігі екінші ретті резервтерді қалыптастыруға, соның ішінде орта және ұзақ ... ... ұзақ ... ... ... ... Банктік инвестицияларды реттеу активтерді басқарудың дербес бағыты болып табылады. Бұл әдістің құндылығы болып ... ... ... ... және ... мен ... қосымша қаражаттар салу болып табылады, ал бұл өз ... ... ... ... алып ... Пайда нормасын ұлғайту жинақ мерзімді депозиттерге және негізгі капиталға қарсы тұратын өтімді активтердің шығынын жоюмен ... ... ... екі ... актив және пассив бөлімдерінің арасындағы байланысты талдауда басқарудың қарапайым тәсілдерін қолдануға ... Олар ... ... ... ... орналастыру, пайданың жеткілікті нормасын қамтамасыз ететіндей және өтімділікті шектелген шегінде операцияларды жүзеге асыру жолдарын ... ... ... банктің экономикалық іс - әрекетінің проблемаларын шешуге барынша күрделі жолдарды талап етеді, ол математикалық әдістермен ЭЕМ қолдану ... ... ... ... ... ... ... және олардың ішінде барынша тиімдісін таңдап алу болып табылады.
Пассивтік операцияларды басқару. Пассивтік операцияларды басқару кең мағынада салымшылардың ... ... ... да ... және банк үшін ... көздерінің тиісті комбинациясын анықтаумен байла-нысты іс - әрекет түсіндіріледі. Ал тар мағынада - бұл ... ... ... ... ... ... ... бағытталған іс-әрекет .
Пассивтерді басқаруда банктер тартылған қаражаттардың шығындарын минималдайтын көздерді қолдануға ұмтылуы керек, бұл банктің иелігіне табыстарды және ... ... үшін көп жаңа ... ... Сонымен қатар банкке депозиттердің, заимдық қаражаттардың және капиталдың көлемдері арасында қолайлы қатынастарды таңдау қажет. Олар қорлардың жағымды ... ... ... ... ... ... береді, бұл банкте барынша жоғары деңгейдегі тәуекелді және ұзақ мерзімді инвестицияларды талап ететін жоғарғы ... ... ... ... ... Мемлекеттік деңгейде орталық банктер, пассивтерді басқара отырып ... ... ... және ... рестрикция саясатын жүргізеді. Несиелік ресурстар нарығында Ұлттық банк екінші деңгейлі ... және ... ... ... ... ... қатар ол коммерциялық банктердің пассивтерінің қалыптасуына әсер етеді. Бірақ бұл, тұтқаларды қолданғанда инфляцияға алып ... ... ... ... ... ... пайда болуына алып келетін жеткіліксіз несиелеуге алып келетін шаруашылықтардың ақша ресурстарына қажеттілігі ескерілмейді. Екінші тұтқаға несие ресурстары нарығындағы ұсыныс пен ... ... ... - ... ... ... жоғарылауымен несие ресурстарына сұраныс төмендейді, сәйкесінше екінші деңгейлі банктердің бос резервтер көлемі және жаңа ... ... ... ... ... ... отырьш, Ұлттық банк коммерциялық банктердің пассивтік шоттарына ақша қаражаттарын ұлғайтатын коммерциялық банктердің бос резервтерінің көлемін және ... ... ... ... ... ... банктің валюта нарығындағы және бағалы қағаздар нарығындағы операциялар жатады. ... банк ... өте ірі иесі ... ... ... валютаны сата отырып несие рестрикциясының саясатын жүргізеді, ал ... ... ала ... ... ... ... жүргізеді.Ұлттық банк барынша өтімді мемлекеттік бағалы қағаздардың папкаларына ие ... ... банк бұл ... ... сата отырып екінші деңгейлі банктердің бос резервтерін төмендетеді, ал бағалы қағаздарын сатып ала отырып коммерциялық банктердің бос резервтерін және ... ... ... ... ... ... бойынша мүмкіндіктерін жоғарылатады. Ақша - несиелік реттеудің құралдарының екінші жиынтығы Ұлттық банкпен ... ... ... ... ... банк ... төмендете отырып коммерциялық банктерге пассивтік шоттарында жаңа ақшалар қалыптастыруға мүмкіндік береді, ал жоғарылата отырып банктердің ... ... ... ... ... ... әсер ... бір құрамына банктің ағымды өтімділігінің нормативі жатады:
Қолма-қол ақша қаражаттары және ... ... ... ... ету ... сомасы ... банк ... ... жоғарылата отырып пассивтік шоттарда жаңа ақшалар қалыптастыру мүмкіндігін төмендетеді, ал оны азайта отырып - ... ... ... ... [10]. ... ... - бұл ұйымдастыру формасына тәуелсіз, кез - келген кәсіпорынның ... ... ... ... Банк капиталына банк иелерімен салынған қаражаттар, резервтер және бөлінбеген пайда жатады.
Акционерлік капиталдың және банк қаражаттарының құрылымында оған теңестірілген бөлімдердің ... ... ... ... рөлі ... ... ... капитал жеткілікті көлемдегі депозиттер тартылғанға дейін банктің қызмет етуіне және ұйымдастырылуына қажет. Жаңа банкте ... ... ... - ... алу үшін ,қызметкерлерге ақы төлеу үшін және тағы басқаларға қажет.
Екіншіден, капитал ... ... ... қолдайды және кредиторларды оның қаржылық күштеріне иландырады. Капитал экономиканың құлдырау кезеңінде заим алушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыруға банктің ... ... ... сенімділігін қамтамасыз ету үшін жеткілікті болуы керек.
Үшіншіден, капитал ұйымдық өсуді және жаңа қызметтер, программалар және құрал - жабдықтар қалыптастыруды ... ... ... ... ... қызметі - банкке ірі күтпеген шығындар немесе төтенше шығындар қалыптасқан жағдайда басқарушылардың бұлардың шешімдерін тапқанға дейін операцияны жалғастыруға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... қаражаттары тиімді басқару банк табыстылығын жоғарылатуға және салымдардың ... ... ... мүмкіндік береді.
Барынша жоғарғы пайдаға жету қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздардан несиелер ұсынуға өту жолымен мүмкіндік болады. Өтімділікке деген ... ... ... ... ... ұлғайту несие портфелі немесе бағалы қағаздардың бір бөлігін ... - қол ... ... ... ... ... тарту мәселесін шешкеннен кейін менеджер талап етілетін өтімділіктің ... ... ала ... ... қаражаттарды инвестициялаумен немесе оларды несиелерге ұсынумен айналыса бастайды. Өтімділікті және табыстардың өсуін қамтамасыз ету үшін банк ... ... ... ... және депозиттік шоттары арқылы реттеуіне болады. Пайыздық қойылымдардың төмен кезінде берілген, қамтамасыз етілмеген міндеттермелер одан да ... ... ... ... ... арзан қаражат көздері болуы мүмкін. Меншікті қаражаттарды ... ... ... ... банк ... нарықтық бағасын аттыруға және қосымша акцияларды барынша жоғарғы бағалармен сатуға мүмкіндік беретін дивидеттер саласындағы саясат ... ... ... ... ... үшін ... бір бөлігін ұстап қалудан гөрі, артығырақ болып көрінуі мүмкін. Ақша қаражаттарын ... ... және ... ... табу ... - бұл банк үшін қымбат және барлық ... ... ... ... әдісі. Сондықтан банктердің басқаруы және банктерді қадағалау органдары капитал және банк балансының басқа бөлімдері арасындағы қолайлы қатынасты ... ... ... ... ... көрсеткішіне Базельдік келісімге сәйкес тәуекелді активтердің коэфициенті ... ... ... ... ... бойынша өлшенген ... ... ... ... Ұлттық банкімен бекітілген меншікті қаражаттар жеткіліктілігі (коэфициент түріндегі меншікті капитал) ... ... ... ... ... банк ... сомасына қатынасы және банктің меншікті капиталының тәуекел деңгейлері бойынша өлшенген активтер ... ... ... ... жеткіліктілігі коэффициентінің мәні:
k1-1 0,06-дaн кем болмaйды.
k1-2 0,06-дaн кем болмaйды.
Жеке тұлғa - ірі қaтысушысы жоқ бaнк үшін ... ... ... ... коэффициентінің мәні: k1-1 0,07-ден кем болмaйды;
k1-2 - 0,07-ден кем болмaйды.
Бaнк ... ... бaс бaнк ... ... ... бaнк үшін, орнaлaстырылғaн aкциялaрының елу пaйызынaн aртығы мемлекетке не ұлттық бaсқaрушы холдингке тиесілі бaнк үшін бaнктің меншікті кaпитaлының жеткіліктілік ... ... - ... кем ... - ... кем ... - 0,12-ден кем болмaйды.[38]
Меншікті қаражаттар (банктің меншікті капиталы - К) екі ... ... ... (К) ... ... ... ... және басқа заңды тұлғалардың субординирленген қарыздарын шгергендегі I деңгейлі және II ... (I ... ... ... ... ... сомасы ретінде саналады.
Бiрiншi деңгейдегi кaпитaл мынaдaй сомa ретiнде есептеледi:
* сaтып aлынғaн ... ... ... төленген жaрғылық кaпитaл;
* қосымшa кaпитaл;
* өткен жылдaрдың бөлiнбеген тaзa кiрiсi (оның iшiнде өткен жылдaрдың ... тaзa ... ... ... ... резервтер);
* жинaқтaлғaн aшып көрсетілген резерв;
Минус:
* Мaтериaлды емес aктивтер
* Өткен жылдың шығындaры
* Aғымды ... ... ... ... ... ... деңгейлі кaпитaл:
* aғымдaғы жылдың бөлінбеген тaзa пaйдaсының мөлшері
* негiзгi құрaл-жaбдықтaр мен бaғaлы қaғaздaрды қaйтa бaғaлaу резервi;
* бірiншi деңгейдегi кaпитaл ... ... ... мерзiмсiз қaржы құрaлдaры;
* бaнктің сaтып aлынғaн меншікті реттелген борышын шегергендегі ... ... ... ... елу ... ... сомaдa меншікті кaпитaлғa енгізілетін екінші деңгейдегі бaнктің реттелген борышы сомaсы ретінде есептеледі.[11]
Жалпы айтқанда, коммерциялық банктің ... ... - бұл ... ... ... банк ... ... міндеттерін шешуге, жақсартуға мүмкіндік беретін қуатты тетік болып табылады. Бұл бөлімде банктің қаржы ... ... оның ... ... және ... ... капиталы мен өтімділігін басқару туралы баяндалған. Банктің қаржы ресурстарын жүйелі әрі сапалы басқару - банк қызметінде ... ... ... ... береді.
1.2 Коммерциялық банктердің несие тәуекелдері мен ... ... ... ... 1995 ... 31 тамызындағы № 2444 Заңында және 1997 жылғы коммерциялық банктерді қадағалаудың Базельдік ... ... ... ... ... ететін комплекстік механизмдерінің құрамдас бөлігі сияқты банктік реттеу мен қадағалауды тиімді жүзеге асыру банктің несие ... ... ... ... орын алады. [2]
Несиелік операциялар - қазіргі нарықтық ... ... ... ... және ... ... жоғары банктік бизнестің бірі болып саналады және банктік бизнес болып қана ... ... ... саясатын реттеудегі қолданылатын қаржы құралдарының бірі болып табылады. Несие портфелінің ... ... ... тәуекелділігінің де артуына әкеліп отыр.
Жалпы несие дегеніміз - белгілі-бір мерзім бойы пайдаланып, қайтарылу үшін ... ... ... шартымен ақшалай немесе тауар түрінде берілетін ссудалық ... ... ... ... банк қызметінің табыстылығы несиенің сапасына, оның қайтарылу дәрежесіне тікелей байланысты болып келеді. Несиенің уақытында қайтарылмауы банктің зиян ... ... ... банк ... ... басқару шараларымен айналысып отыруы қажет.
Несиелік тәуекел - қарыз алушының банктен алған несиесі бойынша қарызын немесе оған ... ... ... ... алмауымен байланысты зиян шегу қаупі.
Несиелік ... ... ... ... келесілер:
* Несиелік қызметті ұйымдастыру;
* Лимиттер белгілеу;
* ... ... ... және ... алушының несиелік қабілетін бағалау;
* Несиелік тәуекел деңгейіне байланысты несиелік рейтингтер қою және оны ... ...
* ... ... ... ... ... ескере отырып сыйақы мөлшерлемесін анықтау;
* Несиелік мониторинг;
* Несиелік портфельді басқару;
* Проблемалық несиелерді ... ... ... портфельді басқару - бұл банк қабылдауға дайын болып отырған тәуекел түрлерінің барлығын айқындауды және олардың ең жоғарғы жететін ... ... ... ... ... қызметі болып табылады.
Несиелік портфельді басқаруды іске асырудың алғышарттарына келесілер ...
* ... ... ... мен олардың топтары үшін несиелеудің ішкі банктік лимитін белгілеу;
* Несиелік реейтингпен байланысты болатын жекелеген қарыз ... ... ... көрсететін несиелік тәуекелдің формасын жасау;
* Әртүрлі салалар бойынша ... ... ... ... деңгейін көрсететін несиелік тәуекелді талдау формасын жасау;
* Жоғарғы тәуекел деңгейі бар ең ... ... ...
* ... ... ... бар ең маңызды салаларға несиелік саясатты қатаңдату;
* ... баға ... ... ... ... ... ... қалыптастыру банк үшін ең негізгі мақсат болып табылады, ал ... ... ... ... ... жетістіктерге жеткізеді.
Отандық банктер ұсынылған несиелердің жалпы көлемімен сипатталады. Несиелендіру барысында несие портфелінің ... ... ... ... ... портфелінің сапасының өсуі - қарыз операцияларын басқаруда жүзеге асырылады. Бүгінгі таңда, ... ... ... ... ... концепциясында - оны жүзеге асыру жүйесі, коммерциялық банктердің ... ... ... ... ... ... ... басқарудың жүзеге асырылған процесі жоқ. Басқарудың тиімді элементтерінің бірі: несие саясаты мен процедураларының жақсы дамуы және ... ... ... ... бұл жүйеде жақсы қызмет ететін банк персоналы болып табылады.
Мерзімі өткен ... ... ... және ... ... басқаруды толық жүзеге асырылмауының нәтижесінде пайда болған жағымсыз сәттерге келесі факторларды ... ... ... саясатының құжаттарының жоқ болуы, несие портфелінің толық диверсификациясының жоқ болуы, басқарма орталығының ... ... ... ... ... тексерудің жеткілікті болмауы, несиелік құжаттарды бақылаудың жеткілікті болмауы.
Қарыз операцияларын басқарудың мұндай жетіспеушіліктері несие ... ... ... ... жетіспеушіліктерге жетпеу үшін коммерциялық банктер қарыз операцияларын тиімді басқару қажет. Ол үшін несиенің қайтарымдылығына, мерзімділігіне, төлемділігіне көп ... ... ... Қарыз алушының несиеқабілеттілігін, тәуекел түрлерін, оны шешу жолдарын анықтауы қажет және несие беруші банк ... ... ... ... ... тәртіпте жоғалтуларды жабу үшін қор құруы керек.
Банктер несие тәуекелділігінен сақтанудың сан алуан түрлерін қарастырып, тәжірибеде қолдануда, соның ішінде ... ... ... ... ... мен ... ... бірден-бір жолы - қарыз алушы тұлғаның төлем және ... ... ... ... Несие қабілеттілік кешегінің ескірген немесе бүгінгі күннің жаңадан шығарылған ... ... ол ... ... ... ... туындады және несиелік қатынастар орындалған орынның барлығында қолданылып, үнемі жаңартумен, толықтыруды талап ететін іс ... ... ... күні ... ... ... алынатын таза кірістің шамамен 2/3 бөлігін несиелік операциялардан болатын кірістер құрайды. Несиелік операциялардың ... ... ... ... ... ... ... банктің қалыптасуының ажырамас бөлігі.
Отандық және шетелдік тәжірибеде, оның ... ... ... ... ... бірден бір себебі несиелік операциялардан туындайтын тәуекелдердің дер кезінде алдын алмау. Несиелік операциялар бойынша несиелік ұйымдардың ... жуық ... ... несиелік институттардағы қазіргі жағдай несие қабілеттілікті анықтау әдістерінің кемшіліктері бар және жеткіліксіз дамығандығын анықтады. Қазақстандағы кейбір екінші деңгейдегі банктерге ... ... ... әр ... ықпал ету шараларын қолданудың өзі банктердің несиелік ... ... ... ... көрінісі. Несие тәуекелділігін басқару жүйесіндегі несие қабілеттілік арқылы банктің несиелік операцияларының сапасын жоғарылату мен ... ... ... ... - өзекті мәселе. Ол бүгінгі күннің халықаралық талаптарға жауап беретін мықты әрі сенімді банктерінің қалыптасуына ... ... Әр ... ... алушының несие қабілеттілігін кешенді талдау жүйесінің қалыптасуының ерекшелігі, әр елдің ақша-несие саясаты сияқты саясатымен біруақытта қалыптасып, ... ... ...
Банктердің несие портфельдеріне байланысты тәуекелдерді тежеу үшін қабылданған бірқатар пруденциалдық нормативтердің, жылжымайтын мүлікке байланысты несиелеу тәуекелдері және ... ... ... ... ... ... қоса алғанда дұрыстығын айту қажет. Жылжымайтын мүлікке бағаның тез өсуін және ипотекалық несиелеу және құрылысты ... одан әрі ... ... ... ала ... несиенің негізгі сомасы мен қамтамасыз етуге ұсынылған активтің бағалау құны арасындағы пайызға ара қатынасын және несиелерді жіктеу үшін олардың төлем ... ... ... ... талаптарын күшейтудің әсерінен несиенің өсу қарқыны қажетті қарқыннан қалған жағдайда, одан әрі күшейту мәселесін қарауға тура келеді. Бұдан басқа, сыртқы ... және ... ... ... ... ... ... күшейту мүмкіндігін қарастыру қажет.
Сыртқы қаржыландыру есебінен өзінің бизнес стратегиясын ... ЕДБ - ң ... ... өтімділіктің тапшылығы, қатаң талаптары жағдайында және қайта қаржыландыру мен ... ... ... ... ... ... мәжбүр болды, бұл олардың активтерінің өсу қарқынының баяулауына және өз кезегінде нақты ... ... ... ... алып келді .
Бұл ретте, жылжымайтын мүлік пен құрылыс секторларын несиелеу көлемі төмендеді, ... өз ... банк ... ... белгілі бір деңгейдегі тұрақтылық жағдайында демеу көрсетіп отырған шағын ... ... де ... ... ... ... мүлік нарығындағы тұрақсыздық және бағаның өзгеруі, іскерлік белсенділігінің төмендеуімен қатар несиелеу талаптарын қайта қарау ... ЕДБ ... ... ... ... халықтың сатып алу қабілеттілігінің кемуі банк секторының тұрақты жұмыс істеуіне ықпал ететін ... ... бірі ... ... банктердің несиелік портфелінің сапасына кері әсер етті . Қазақстанның банк жүйесіндегі төлем мерзімі өткен (2, 4, 5 санаттағы күмәнді және ... ... ... ... ... есепке алғандағы жиынтық банк активтерінің 10% тең шекті параметрлерінен төмен, бұл ретте әрі қарай өсу үрдісі байқалды, бұл жаһандық өтімділік ... және ... ... ... ... ... ... нәтижесі болып табылады. Несие банктің негізгі қызмет түрі болып табыс әкелуімен қатар, банк үшін тәуекелі де ... ... ... ... несие портфелінде мерзімі өткен берешектері күннен-күнге артып отырғанын көруімізге болады. Коммерциялық банктердің несие тәуекелдерін басқару жөніндегі тәжірибесінің аздығы және ... ... ... ... доллармен толығуы, трансшекаралық несиелер мен бағалар тұрақтамауы несие ... ... ... ... ... арттырды.
ҚР ЕДБ тәуекел жүйесін дамыту және ... ... ... ... теориялық және практикалық ережелерді зерттеу, несие жүйесін басқарудың тәуекел ... ... ... ... ... ... және ... деңгейде дамығанын анықтады. Банктердің ішкі жүйесіндегі несие тәуекелдерін басқару жүйесін құру және қызметін ... ... ішкі ... ... және керекті элементке айналуы тиіс. Осы элементтің дұрыс қызметі арқылы ЕДБ халықаралық талаптарға жауап беретін сенімді және ... ... ... ... Банк ... ... ... жүйесін басқару және оның ішінде қарыз алушы несие қабілеттілігін жүйелі басқару жөнінде жазылған отандық еңбектер жоқтың қасы, көп еңбектерде ... ... ... іс ... ... алшақтығы сезіліп жатады. Несие жүйесіндегі тәуекелдерді басқарудың теориялық және практикалық маңыздылығының ЕДБ үшін ғана ... банк ... ... үшін де мәні зор. ЕДБ мен ... ... үшін де несие жүйесіндегі тәуекелдерді басқару екі субьект арасындағы сенімсіздіктің жойылуына, төлемсіздік, несие қабілетсіздік сияқты факторлардың алдын алуға ... ... ... ... ... ... оның сапасының нашарлауына баға өзгерістерінің жайсыздығын, кәсіпорындардың күйзелісін, тұрғындардың әлеуметтік факторларын алға ... ... ... туындататын факторлардың бірі пайыз мөлшерлемелеріндегі өзгерістер немесе дұрыс есептелмеген пайыз мөлшерлемесі. Банктер өз ... ... ... ... пайыз мөлшерлемелерін ырықтандыра алмайды, себебі оған көптеген ішкі факторлармен қатар сыртқы факторлардың да әсері бар. Атаулы жағдайларда ғана банктер, мысалы ... ... ... ... ... ... мүмкін. Пайыз мөлшерлемесінің деңгейі несиелер мен инвестициялардың деңгейіне, меншікті ... мен ... ... қаражаттардың арақатынасына, депозиттік салымдардың көлемі мен бағасындағы ... ... ... ... ... ... тәуелді болады, өйткені, еркін пайыздық мөлшерлеме режимінде де ақша-несие мекемелері пайыздық мөлшерлеменің қолайлы деңгейде сақталуын бақылауға тиіс. Кез ... ... ... ... мөлшерлемелер тәуекелінің бөлігін клиентке аудару мүмкіндігі болады. Алайда деп аталатын осындай саясаттың орындылығын анықтағанда екі ... ... алу ... - қазақстандық нарықтағы бәсекенің қарқынына қатысты. Егер клиентке банкті ауыстыру қиынға түссе, онда ... ... ... ... несиелер бойынша межеленген пайыздық мөлшерлеме белгіленеді, ал пайыздық мөлшерлеменің өсуі күтілгенде - мерзімді салымдар мен депозиттер бойынша ... ... ... ... ... - пайыздық мөлшерлемелердің өзгеру тәуекелінің көбірек бөлігін қарыз алушыға аудара ... банк оның ... ... етуі және ... ... анағұрлым көп жоғалтуы да мүмкін. Өнеркәсіптік және сауда кәсіпорындарымен ... банк ... осы ... ... басқару мүмкіндіктері көбірек. Бүгінгі күні Қазақстан шикізат отаны болып ... ... оны ... ... шетелдік инвестиция көздерінен алып отыр, ол ертеңгі күні бірнеше есе артық қаржы төлеу арқылы дайын өнім алу ... ие ... Осы ... несиелік ресурстардың басым бөлігін өндіріс орындарын ашуға жұмсасақ, ... ... ... арзан ресурс пен қатар арзан өнімге, әлеуметтік тұрғыда ... ... қол ... едік, ал бұл дегеніміз ертеңгі күні заңды және жеке тұлғалардың несие қабілеттілігін арттыруға септігін тигізері ... ... ... ... ... кейбір базалық мөлшерлеменің немесе несие тарту мөлшерлемесінің негізінде жүзеге асырылады оған пайда маржасы мен тәуекел үшін ... ... ... ... ... ... ... өтелетін несиелер бойынша мөлшерлеме формуласының көмегімен белгіленуі мүмкін. Несие бойынша мөлшерлеме = Тққ + Нс + Қмот + Ош + Пм (3) ... Тққ - ... ... құны;
Нс - мерзімге байланысты сыйақы;
Қмот - қарызшының міндеттеме орындамау тәуекелі бойынша сыйақы;
Ош - ... ... - ... ... ... ... ЕДБ қалауы бойынша түрлендіруге болады, біз несие ... ... ... ... ...
Несие бойынша мөлшерлеме = Тққ + Нстқ (2)
Тққ - ... ... ... - несие саясатындағы тәуекелдер құны.
Тартылған қаражаттың құны (Тққ) несиелік ресурстың банк үшін арзан немесе ... ... ... ... болса, несие саясатындағы тәуекелдер құны (Нстқ) осы несиенің банк үшін қандай тәуекелділік (шығын мен залал ықтималдығы) ... ... ... қажет және банктің саясатымен белгіленгені дұрыс болып табылады.
ҚР Ұлттық банк және ҚР ҚҚК ... ... ... ... қолданылып келе жатқан модельдердің бірнеше түрі бар. Соның бірі құпия жүргізілетін яғни респондент аты-жөні көрсетілмейтін екінші ... ... ... ... - деп аталады
ҚР Ұлттық Банкі жүргізген 2010 жылғы ... ... ... ... 2009 ... ... несие портфелі сапасының нашарлауы қарқынын көрсетіп тұр. Қаржылық емес ұйымдар несиелік ресурстарды айналым қаражатын толықтыру және бұрын ... ... ... ... үшін тартады. Бөлшек несиелеу нарығында банктер ипотекалық қарызға қарағанда, ... ... ... ... ... ... жалғастырып отыр.
Несие тәуекелділігін басқару жүйесі бірнеше элементтерден тұрады және стратегиялық басқару, яғни банктің стратегиялық жоспарының, оның несие саясатының және ... ... ... ... ұйымдастыру бөлімшелері жұмысының деңгейінде жүзеге асырылатын нақты іс-шаралар арқылы атқарылады. Несие тәуекелі несиенің тізімін жасау ... ... ... ... ... несие қабілеттілігін бағалау әдістерін жетілдіру бойынша жалпы ұсынымдар мен қолданылып жүрген әдістемелер келесі негізгі процедуралардың орындалуын ұсынады: қарыз алушының несие ... ... ... ... ... ... бекіту және банктің меншікті несиелеу лимитін белгілеу. Қарыз алушының ... ... ... ... зерттелген мәселеге жатпайды. Бүгінгі күннің несиелік мекемелері үшін де сұрағы өзекті болып отыр. Қарыз алушының несие ... ... екі ... ... ... ... ... алушы тұрғысынан - несиелік мәмілені аяқтау және алған қарызды өтеу мүмкіндігі; кредитор тұрғысынан - ... ... ... ... ... және осы ... қатысты тәуекелдің алдын алу.
Несие қабілеттілікті анықтауда несие қағидаларының барлығы қатыстырылады және құрылыммен өткізілетін ... ... ... ... да ... қою ... ... кешенді экономикалық талдауға қатысатын жүйелер мен жүйешелердің өзара байланысын, ол байланыс болмай жағымды нәтиже болмайтынын ... ... ... ... ... көрсеткіштерден тұрады, жүйе элементтері арасында өзара логикалық байланыс қалыптасады. Қарыз алушының несие қабілеттілігін анықтау барысында банк бірінші кезекте мына ... аса ... ... несиелік мәміле жасауға қарыз алушының жеке бас қабілеті, рухани сипаты және іскерлік ... ... ... өтімді және құнды қамту нысандарының болуы; тұрақты табыс көзінің болуы. ... ... ... - ... ... банк ... өз міндеттемелері бойынша туындауы мүмкін несие тәуекелділігінің алдын-алу және жою қабілеті.
Қарыз алушының несие қабілеттілігін бағалаудың көптеген әдістері мен ... оқып ... ... оның ... мен ... ... ... мен кемшіліктеріне көз жеткіздік. Банктің несие тәуекелділігін басқару жүйесіндегі ... ... ... ... ... ... төмендету үшін келесілерді жүзеге асыру қажет - ... ... үшін ... ... есеп ... ... болашақ болжамы көп ретте ескерілуі тиіс, - ... ... ... ... ... ... бизнестің өтімділігіне, өндірілген тауар, өнімдерге байланысты сұранысқа қатысты есептелуі қажет; - қарыз алушыны тану үшін, болған төлем қабілетсіздік жағдайларына ... ... ... кешіктірілген төлемдеріне) баса назар аудару қажет;
- сандық және сандық емес мәліметтерді жинай отырып, қарыз алушының қабілетіне көз ... ... ... ... орнталықтандырылған несиелік тарихты қалыптастыру мәселесін шешу қажет;
- бас ... ... ... сияқты мөлшерлемелерінің өзгеруін клиент үшін де тиімділікпен қарастыру, банк үшін де ... ... ...
- шетелдің экономикалық, географиялық, әлеуметтік, саяси т.б. ерекшеліктерін ескере отырып құрылған зерттеулері барлық ... біз үшін ... ... ... ... ... несиелеудің тиімді жолдарының бірі ретінде, исламдық қаржыландыруды кеңірек қолдану қажет.[] Банктің несие тәуекелділігін басқару жүйесіндегі ... ... ... және ... ... ... басқаруға несие тәуекелдерін құқықтық реттеу және несие тәуекелдерін төмендету әдістері мен тәсілдерін кешенді қолдану арқылы қол ... ... ... бұл ... ... ... табыстылығының басты көрсеткіші - несие, несие тәуекелі, несие портфелінің сапасы туралы ... ... ... коммерциялық банктерге табыс әкеліп отырған басты көздерінің бірі несиелеуден түсетін сыйақы болып отыр. Осыған байланысты банктер ... ... ... ... ... ... алып, несиенің қайтарылуы қатты көніл бөледі.
1.3 Коммерциялық ... ... ... ... ... ... оның ресурстарын басқару, активтер мен пассивтерді кешенді басқару әдістерін жасау банктерді басқару ... ... ... Өз ісінің басқару субъектісін білуден, өз еңбегі мен ұжымды ұйымдастыра алудан, өзін-өзі шығармашылықпен дамытуға қызығушылықтан, өзі айналысатын ... даму ... көре ... ... ... ахуалды бағалай алатыңдықтан алға қойылған міндеттерге қол жеткізу үшін оңтайлы шешім таба білетіндіктен адам факторы басқарудың негізін құрайды. ... ... ... өндіріс тиімділігін арттырудың маңызды факторларының қатарына жатқызылады. Соңғы жылдары оған ... мән ... ... ... қосымша капитал салуға жүгірместен, шығындарды салыстырмалы түрде азайту жағдайында жоғары түпкі нәтижеге қол ... ... ... ... ... негізгі мақсаты -- неғүрлым тиімді басқару ... ... ... ... алу ... саналады. Пайда алуға ұмтылу -- басқарудың бір ғана мақсаты емес. Казіргі заманғы басқарудағы ... ... ... рөлі өсе түсуде, бұл өз кезегінде қоғамдық қажеттілікті қанағаттандырудағы ... ... ... ... ... Баюға, пайданың өсуіне ұмтылу емес, қоғамға қажетті тауарлар мен қызметтер өндіруді ... -- ... ... ... ... ... ... міне, осылар болып табылады. Соңғы жылдары оның мақсаттарына, сондай-ақ, онсыз адамдар өзінің мүмкіндігін толық түрде көрсетіп және толық қайтарыммен жұмыс ... ... ... ... ... шешу ... /2.166-172б/
Басқару ғылым ретінде, бүкіл қызмет аясы үшін ортақ болып саналатын келесідей қағидаларды ...
* ... ... жетуге басқару субъектісінің әрекетін бағыттау;
* мақсаттың бірлігі, оған жету құралы мен ...
* ... ... ... ... және ... ... басқару процесінің кешеңділігі;
* үздіксіздікті қамтамасыз ететін болашақ және ағымдағы жоспарлаудың бір тұтастығы;
* жүзеге асырудың маңызды факторы ... ... ... ... бақылау;
* бүкіл ұжымның және оның әрбір мүшесінің табысқа жетуі үшін шығармашылық белсеңділікті материалдық және моралдық ынталандыру;
* ... ... ... ... пайдалануға мүмкіндік беретін ұжымның әрбір мүшесіне жеке тұрғыдан келу;
* ... ... ... ... ... кызмет аясында жаңа білім игеру мен тұрақты ... ... ...
* ... оң ... ахуалға бағдарлану;
* қызметтік және басқару міндеттерін шешуге мүмкіндік беретін басқарудың ұйымдық құрылымының икемділігі.
Егер басқару ... ... ... ... ... ... де ... болады. Банк қызметінде бір мезгілде, әріптестік сипатты білдіретін шарттық қатынас маңызды орын алады. Әріптестік қатынастарға сенім, ... ... ... ... мен ... етудегі ұжымшылдық сияқты белгілер тән болып саналады. Ол ең алдымен, келесілерден тұратын банкілік басқарудың өзіндік мақсаттарын айқындайды:
* ақша нарығы ... ... ... ... ... банктің несие беруші мен салымшы мүдделерінің сақталуы мен банк сенімділігінің ... ... банк ... ... ... ету;
* ... ... ұзактығы мен тұрақтылығын келістіретін, банк көрсететін қызметтердің көлеміне, құрылымына және сапасына деген ... ... ... ... ...
* аталмыш ұжымның өндірістік, коммерциялық жөне әлеуметтік мәселесін табысты шешудің ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға мүмкіндік беретін мамандарды даярлаудын, қайта даярлаудың жөне орналастырудың тиімді жүйесін жасау.
Аталмыш мақсаттарға ... ... ... ... ... және әлеуметтік көрсеткіштерді орындауға бағдарланады. Сандық көрсеткіш банк қызметін басқарудың барлық саласына қатысты, қызметтің жалпы ... ... және ... үшін ... әрі ол ... ...
- банк ... мен олардың шоттарының саны, депозиттердің, несие салымдарының, инвестицияның мөлшері;
- банк орындайтын операциялар мен қызмет көрсетулердің ауқымы.
Сапа көрсеткіштерін үш ... ... ... 1. ... кірістері мен шығыстарына қатысты көрсеткіш. Осы көрсеткіштің көмегімен банктің пайдалылығы басқарылады.
2. ... ... ... ... ... ... кететін шығынның еңбек сыйымдылығының, көрсеткіші, құжаттарды өңдеуден өткізудің жылдамдық көрсеткіші.
3. ... банк ... ... ... және сапасы бойынша клиенттер тілегін қанағаттандыру деңгейінің ... ... ... ... ... ... сақталуын қамтамасыз ету қабілеті. Әлеуметтік көрсеткіштер ұжым мүшелерінің кәсіби даярлықтарының дамуын, олардың ... ... ... ... шешу ... сипаттайды.
Банктерді басқарудың тағы бір ерекшелігі, салымдар мен депозиттер иегерлерінің мүдделерін қорғау мақсатына мемлекет тарапынан банк қызметінің неғұрлым тез ... ... ... және ... ... несие қатынасы мең ақша айналымы, ақша операцияларын орындау кезіндегі айтарлықтай тәуекелдің болуы сияқты басқару аясының аса кеңдігі, банк қызметін басқарудың тағы бір ... ... ... Атап ... ... ақша ... яғни институттар қызметі үшін тән көптеген ішкі және сыртқы факторлардың күрделі әрекеттерінен туындайды. ... да ... ... ... ... ұжым ... қабылдау қағидасы қолданылады, несие берушілерді болуы мүмкін тәуекелдерден қорғаудың алуан түрлі тәсілдері ... ... ... ... мен филиалы арасындағы несие операцияларын жасау саласындағы құқықтарды бөлу жүзеге асырылады.
Банктің күрделі операциялары адамдар арқылы атқарылады. Олар операцияларды ... ... ... ... ақша ... сенімділігіне жауап береді. Банктер алуан түрлі қызметтер көрсетеді (әлемдік тәжірибеде -- коммерциялық банктер 200-250-ге дейін қызмет түрлерін көрсетеді). Банк ... өте ... ... ... банктің ішіңде және сыртында болып жатқандардың бүкілін ... ... ... және т.б.) білуі тиіс.
Дамыған еддердің (АҚШ, Англия, Франция, Жапония) коммерциялық банктеріндегі ұжымды басқаруда былайша топтастырылады:
1. Жоғары басшылық - ... шың
2. ... ... ... ... ... -Техникалық құрылым сарапшылардың бастығы)
3. Арнайы қызметкерлер, қызмет - ... ... ... көрсету процесі
4. Операциялық зал, касса, инкассация, - Жұмысшылар ... ... ... кіші қызметкерлер
Атап көрсетілген топтарға мыналар жатады: Банк стратегиясын айқындайтын, басты идеяларды туғызатын Директорлар Кеңесі, банк ... және ... ... ... қызметтер мен операцияларды, негізгі жүмыстарды орындайтын несие комитеті, депозиттік бөлім, ... ... ... ... бастықтары деңгейіндегі талдау бөлімі, бас мамандар. Заңгер, психолог, социолог, бағдарламашы, математик, физик, геолог және ғылыми орталықтар банктің позициясын күшейтеді, сапаға ... ... ... ... ... бухгалтерлер, кассирлер, техниктер, инкассаторлар және т.б. орындалатын жұмыстың ... ... ... және ... ... ... асырады.
Болашақтағы іс-әрекетті айқындайтын банк саясатын жоспарлау банктік басқарудың неғұрлым ... ... ... саналады. Нақты бір банктің даму тұжырымдамасын қалыптастыру, соған сәйкес кезеңдерге арналған ... ... ... ... ... ... шараларын жасау, айтылған жұмыстардың құрамды бөлігі болып қатысады. Сондай-ақ несие, ... ... ... ... - банк саясатының құрамды бөлігі болып саналады. Коммерциялық ... ... ... ... банк ... ... ... ұйымдық, экономикалық, ақпараттық сияқты, тым болмағанда үш мәселені анықтап алуды талап ... /4. 233б/. ... ... ... екі ... бар:
* жапон үлгісі банк қызметінің жоғары түпкі нәтижелерге жетуіндегі ұжымның ролін тануға негізделеді;
* ... үлгі -- ... ... ... шешуші рол атқаратын түлғаға бағдарланады.
Шешімдер қабылдау, бақылау жауапкершілігі мен ұйымдастыру, қол ... ... ... ... ... ... ... сапасын бағалау, менеджерлер даярлау және т.б.с. сияқты басқарудың ... ... осы екі ... ... ... ... ... әдебиеттерде кәсіпорындардың қаржылық тұрақтылығының, олардың несиені өтеу қабілетінің жоғарылығының маңызды факторы менеджмент ... ... ... дегенді жазып жүр. Германияда шамамен 40% фирма және жеке кәсіпорындар менеджмент сапасының нашарлығына байланысты ... ... ... ... деңгейін бағалау клиенттің несиені өтеу қабілетін талдаудың және онымен ... ... ... ... деңгейін анықтаудың құрамдық элементтерінің бірі болып табылады.
Германияның коммерциялық банк қатарында тәжірибелік қызметінде тиісті фирманы басқаруды 10 ... жүйе ... ... ... қолданылып жүр.
Мәселен, 1 балл - барлық салада жоғары кәсіби және жеке біліктілік; 3 балл - жақсы ... ... ... ... 5 балл - ... ... 7 балл - жекелеген салаларда айқын әлсіздік; 10 балл - ... ... ... өсуі ... ... ... ... ең көп шамадағы балда фирмамен несиелік, қатынас орнату проблемалы болып саналады.
Ақша нарығының ... ... ... ... ... ... банк үшін міндеттерді сәтті шешуге мүмкіндік беретін басқарудың орны бөлек. Банк бизнеспен айналысатын өзінше өзгешелігі бар ... ... алға ... Ол ... ... ... ақшалай қаражатқа мұқтаж кәсіпорынға, ұйымға, кооперативке, халыққа, мемлекетке телем негізінде беретін кәсіпорын болып табылады.
Сонымен қатар, банк ... ... ... . Онда айналым шеңберінен босаған әр түрлі меншік иелерінің, атап айтқанда, мемлекеттік кәсіпорындар мен ұйымдардың, акционерлік ... мен ... ... жеке ... ... ... шоғырланады. Осының нәтижесінде банк қоғамдық капиталды бөлуші әрі ... ... алға ... Бұл ... ... ... ... сақталуына банктін жауапкершілігін арттырады әрі банктің қоғамдағы маңызды орнын айқындайды.
Сонымен, банк тек өзінің немесе жекеше ... ғана ... ... ... ... мүддесін де танытатын кәсіпорын ретінде көзге түседі. Банк мүдделерді ұштастырып ... ... ... ... ете ... әрі ... ... банктің ақша нарығындағы позициясы тұрақты болмайды.
Банк қызметінде серіктестік сипатқа ие ... ... ... орын алады. Серіктестік қатынасқа сенім, өзара пайда, шешімнің бірауыздылығы және әрекеттің бір жерден ... ... ... тән. Несие мәмілесі өзара пайдалы болуы үшін тараптар оның шарттарын бірігіп талдайды, келіспей қалған жағдайда ... ... ... ... және ... мүдделердің ұштасуы банктік басқарудың мазмұнында былай көрініс табады:
Ең алдымен, ол банктік басқарудың алға қоятын мақсаттардың өзіндік ерекшелігін ...
1) ... ... жағдайында шаруашылық жүргізуші субъекті ретінде банк жұмысының пайдалылығын қамтамасыз ету;
2) банк сенімділігінің кепілдігі ... банк ... ... ... ету;
3) ... ... тұрақты болуына әрі ұзаққа созылуына септігін тигізетін банк ... ... ... ... ... ... қажеттіліктерін барынша қанағаттандыру;
4) ұжымның өндірістік, коммерциялық және ... ... ... ... ...
5) ... мүмкіндіктерін толық жүзеге асыруға мүмкіндік беретін мамандарды дайындаудың, қайта ... және ... ... жүйесін құру.
Банк қызметін басқарудың ерекшелігіне басқару салаларының ауқымдылығы жатады. Бұл ... ... ... ... ... және микро деңгейлердегі несие қатынасы мен ақша айналымы, ... ... ... ... біршама жоғары болуы. Аталмыш қатер ақша нарығына және осыған орай институттардың қызметіне тән көптеген ішкі және сыртқы ... ... ... ... ... Сондықтан да банкте ең жауапты шешімдерді ұжыммен ... шешу ... ... ... ... ... қатерлерден қорғаудың әр түрлі тәсілдері пайдаланылады, банктің негізгі кеңсесі мен филиалдары арасында несие операцияларын орындау саласындағы құқықтарды бөлу ... ... Банк ... ... ... ... клиенттермен жұмыс тек жоғары экономикалық дайындықты ғана қажет етіп ... ... ... ... ... ... іскерлік этиканы жақсы білуді, келіссөздер жүргізе білуді талап етеді, яғни банк мамандарын өзіндік ... ... ... ...
Қорыта айтқанда, екінші деңгейлі банктерді басқару, оның ішінде қаржылық ресурстары мен несиелік операцияларын басқару банк үшін өте қажет болып саналады. ... банк ... ... сапасыз болатын болса, банктің жұмыс нәтижесі де нашар болады.
* ... ... ... ... ... ... АҚ-ның қаржылық іс-әрекетіне талдау жасау.
Коммерциялық банктерді басқаруды екі сипатта қарастырамыз: қаржы ресурстарын басқару және персоналды ... адам ... ... ... ... бір ... мақсаттары мен міндеттеріне сәйкес ақшалай өнімдердің қозғалысы, оның ... және ... ... ... Қаржы ресурстарын басқаруға активтерді және пассивтерді басқаруды, табыстылықты басқару, өзіндік капиталды басқару, несиелік ... ... ... ... ... т.б. жатқызуға болады.
АҚ - ның қаржылық іс-әрекетіне талдау жасайтын болсақ, 2012 жылдың соңындағы жағдайға ... ... ... ... 2011 ... 31 ... 2 566 млрд. теңгемен салыстырғанда 121 млрд. теңгеге немесе 4,7%-ға төмендеп, 2 445 млрд. теңге ... ... ... ... ұсынылған несиелер көлемінің азаюы есебінен орын ... олар 162 ... ... ... 2012 ... 31 желтоқсандағы жағдай бойынша несие қоржынының ... ... 2011 ... 31 ... 2 080 млрд. теңгемен салыстырғанда 1 918 млрд. теңге құрады. 2012 ... 31 ... ... ... мен басқа қаржы институттарына берілген несиелер мен қаражат көлемі 93 млрд. теңгеге артты және 2011 ... 31 ... 54 ... теңгемен салыстырғанда 147 млрд. теңге құрады. Пайда немесе залал арқылы әділ құны бойынша бағаланатын ... ... ... 69 ... ... ... 1. АҚ активтерінің құрылымы
2011
2012
2013
1
2
3
4
Ақша қаражаты мен ҰБ шоттар
61216
105067
106497
Қымбат металдар
1 345
3280
3823
Пайда немесе ... ... әділ құны ... ... қаржы активтері
223 231
188 313
118 822
Банктерге және басқа қаржы институттарына берілген несиелер мен қаражат
146 331
53 968
146703
Клиенттерге берілген несиелер
2 174 ... 709 ... 917 ... ... ... бар ... 822
15 419
15 682
1 кестенің жалғасы
1
2
3
4
Өтеуге дейінгі ұсталатын ... ... ... мен ... емес ... 857
33 028
32 520
Пайдаға салынатын кейінге қалдырылған салық бойынша активтер
-
-
4220
Басқа ... ... ... ... ... 688 108
2 565 689
2 444 812
Алынған көзі. АҚ-ның 2011-2013 жылдық есебі
1 кестенің ... ... ... ... ... үш ... ... бойынша активтерінің құрамына талдау жасалынды. Ақша қаражаттары мен Ұлттық банктегі шоттар 2012 жылы 2011 жылмен салыстырғанда 43 851 ... ал 2013 жылы 2012 ... ... 1430 ... ... Қымбат металдар да сол сияқты 2012 жылы 2011 жылмен салыстырғанда 1935 теңгеге, 2013 жылы 543 ... ... ... ... ... ... 2012 жылы - 34918 ... төмендесе, 2013 жылы 69 491 теңгеге төмендеп отыр. Клиенттерге берілген неиелер саны да жылдан ... ... ... 2013 жылы олар 791969 ... дейін төмендеген. Сатуға арналған қолда бар инвестициялар көлемінде ... ... ... олар 2013 жылы 15682 ... құрап тұр.
Сурет 4. АҚ активтерінің құрылымы
Ескерту: 3 кесте негізінде автормен құрастырылған
Жоғарыдағы суретте 3 ... ... ... банк ... ... талданған. Суреттен көріп тұрғанымыздай өтеуге дейінгі қолда бар инвестициялар 2012 жылы 2011 жылмен салыстырғанда 2030 ... 2013 жылы 2012 ... ... 2911 ... ... Іскерлік атақ үш жылда да өзгеріссіз қалып отыр. Ал ... да ... ... ... ... яғни 2013 жылы 2012 жылмен салыстырғанда 8989 теңгеге өскен. Барлық активтер көлеміне келер болсақ, 2012 жылы 122 416 теңгег, 2013 жылы 120 877 ... ... ... ... несиелер (нетто) Топ активтерінің құрылымындағы ең ірі баптардың бірі ... ... және 2013 ... жағдай бойынша олардың үлесі 2012 жылғы жағдай бойынша 81,1%-бен ... 78,4% ... 2013 ... ... ... өтімділер қатарына жататын активтер (ұлттық банктердегі ақша қаражаты мен ... ... ... ... ету ... ... салынбаған бағалы қағаздар, басқа банктер мен басқа қаржы институттарына ұсынылған несиелер мен қаражат) 2012 жылғы 310 млрд. теңгемен ... ... ... көрсетіп, 296 млрд. теңге құрады, төмендеу 4,5% құраған. Активтер құрылымындағы өтімді ... ... ... ... - ... ... 12,1%. 2013 жылдың соңына қарай ұлттық (орталық) банктердегі ақша қаражаттары мен шоттардың үлесі есептік ... ... ... ... ... ұлғайды.
Банктер мен басқа қаржы институттарына ұсынылған несиелер мен қаражат көлемі артты және олардың үлесі 2012 жылғы ... ... 2013 ... ... ... 6,0 % құрады. Активтер құрылымындағы бағалы қағаздар қоржынының үлесі 8,1% -дан 5,8%-ға дейін төмендеді. 2013 ... ... ... ... ... үлесі кезеңнің басында тіркелген 3,1% -ға қарағанда 3,7% құрады.
Кесте 2. ... ... ... және басқа қаржы институттарының несиелері мен қаражаттары
147 139
92 215
110 ... ... 506 ... 463 ... 553 ... ... залал арқылы әділ құны бойынша бағаланатын қаржы міндеттемелері
36 047
37 771
8877
Шығарылған борыштық бағалы қағаздар
375 199
324 087
297 247
Басқа тартылған ... ... ... ... ... ... 549
2 кестенің жалғасы
1
2
3
4
Кейінге қалдырылған пайдаға салынатын салық бойынша міндеттемелер
30 035
29 131
-
Төленетін дивидендтер
4
6
40
Басқа да міндеттемелер
7868
7647
10296
Барлық міндеттемелер
2 274 ... 129 ... 136 ... ... АҚ ... ... есебі
Жоғарыдағы кестеде банктің міндеттемелері талданған. Оның ішінде, банктердің және басқа ... ... ... мен ... 2013 жылы 2012 ... ... 18262 теңгеге өскен. Клиенттердің қаражаттары 2012 жылы 2011 ... ... 43723 ... ал 2013 жылы ... ... ... ... залал арқылы әділ құны бойынша бағаланатын қаржы міндеттемелері 2013 жылы 28894 теңгеге кеміді. Шығарылған борыштық бағалы қағаздар 2012 жылы 2011 ... ... 51112 ... немесе 13,6%-ға кеміген. Ал 2013 жылы 2012 жылмен ... 26840 ... ... 8,28 %- ға ... ... да тартылған қаражаттар 2012 жылы 10,09 %-ға өскен, 2013 жылы 29,31%-ға төмендеді.
Сурет 5. АҚ міндеттемелері
Ескерту: 2 ... ... ... ...
Бұл суретте АҚ барлық міндеттемелерінің сомасы көрсетілген. ... ... 2012 жылы ... ... 2011 ... ... 10,7 айызға азайған, 2013 жылы 2012 жылмен салыстырғанда 0,36пайызға көтерілді.
Банктің депозиттік саясатында тартылған ... ... ... ... бәсекеге қабілеттіктің және салымдар сенімділігінің қисынды арақатынасы ... ... ие. Банк ... ... қабылданған стратегияны ұстанады: әртараптандырылған депозиттік база, жарамды тәуекел деңгейі бар бәсекеге қабілетті өнімдер мен қызметтер. Банк, ... ... ең ... және ... ... банктерді бірі бола отырып, пайыздық мөлшерлемені арттыру есебінен депозиттік базаны ұлғайту мақсатын ... ... ... ... ... ... отырып, 2013 жылғы жағдай бойынша Банк клиенттер қаражатының үлесі бойынша банктік ... ... ... ... бірі ... табылады, аталған үлес 17,4% құрайды. Қарастырылып отырған кезең үшін ... ... ... 90,5 млрд. теңгеге немесе 6,2% -ға ұлғайды және 2012 жылғы 1 463 млрд. теңгемен салыстырғанда 2013 жылғы жағдай ... 1 554 ... ... құрады.
Кесте 3. Банктің депозиттік қоржынының құрылымы
2011
2012
2013
Заңды тұлғалардың салымдары:
791764
869 015
894 192
Талап етілгенге ... ...
376 ... ... 436
Мерзімді салымдар:
415 240
474 819
592 756
Жеке тұлғалардың салымдары
541 795
594 ... ... ... ... ... ... 648
83071
Мерзімді салымдар
489 652
527 414
576 313
Клиенттердің барлық қаражаты
1 550 719
1 463 ... 553 ... ... ... ... ... ... салымдар
1 125 863
1 002 233
1 169 069
Алынған көзі. АҚ жылдық есебі
Бұл кестеде заңды тұлғалардың қаражат көлемі 2012 жылғы 869 015 ... ... 2013 ... жағдай бойынша 894 192 млн. теңгені құрады, өсім 25,2 млн.теңгені немесе 2,9% құрады. Депозит қоржынының құрылымында және жеке тұлғалардың ... ... ... жақсару жағына қарай өзгерістер болды, осылайша 2013 жылы олардың үлесі жыл басындағы 9,6%- бен салыстырғанда 10,9 % ... ... ... ... 2012 жылы 2011 ... ... 5,65%, 2013 жылы 2012 ... қарағанда 6,18 %- ға өскен. Клиенттерге берілген теңгедегі қаражатының көлемі 2,6% немесе 22,7 млрд. ... ... ... ... құрылымдағы үлесі де төмендеп, 2012 жылдың соңында жыл басындағы 60,3% салыстырғанда Банк клиенттерінің жалпы қаражат көлемінен 55,3% ... 6. АҚ ... ... ... ... 3 ... негізінде автормен құрыстырды.
Халықтың Банкке деген сенімінің артуы нәтижесінде 2013 жылы жекелеген клиенттер секторының клиенттерінің салым көлемі 65,3 ... ... ... 11% ... 2012 жылдың соңындағы 594,1 млрд. теңгеден 2013 жылдың соңында 659,3 млрд. ... ... ... ... өсім жеке тұлғалардың мерзімді салымдары бойынша болды - 48,9 ... ... 9,3% ... жеке ... ... ... ... салымдары бойынша өсімінің қарқыны мейлінше жоғары болды - нақты айтқанда 24,6% немесе 16,4 млрд. теңгеге өсті. ... 4. ... ... ... ... ... балама есебі
Нормативтік капитал: І деңгейлі капитал:
2011
2012
2013
1
2
3
4
Жарғылық капитал
7784
7776
7778
Эмиссиялық кіріс
194924
194721
194760
Бөлінбеген пайда
202380
225918
160289
Мерзімсіз облигациялар
14,729
10,868
11098
4 кестенің жалғасы
1
2
3
4
Бақыланбайтын иелік үлесі
1112
1315
1703
Іскерлік атақ
2405
2405
-
Барлық І деңгейлі ... ... ... ... ... капитал
1239
1232
1221
Реттелген қарыз
82947
66146
47599
Барлық ІІ деңгейлі капитал
89052
73112
54446
Барлық капитал
531056
308180
429990
Алынғанкөзі: АҚ-ның 2011-2013 жылдық есебі
2013 жылғы жағдай бойынша негізгі банк акционерлерінің капиталы жыл басындағы 308,2 ... ... ... ... ... 2013 жылғы жағдай бойынша Базель келісімі бойынша есептелген ... ... ... 2011 ... 531,1 ... ... (442 млрд, теңге бірінші деңгейдегі капиталды қоса алғанда) салыстырғанда 380,2 ... ... (307,1 ... ... ... ... капиталды қоса алғанда) құрады. Банктің бірінші деңгейлі балама капиталының коэффициенті және жалпы капиталдың балама коэффициенті 2011 жылғы жағдай бойынша 18,6% және 22,3% ... 2012 ... 31 ... 13,7% және 16,9% ... 7. ... ... ... бекітілген капиталдың балама есебі
Ескерту: 4 кесте мәліметтеріне сәйкес автормен құрастырылды.
Бұл суретте соңғы жылдардың қорытындысы бойынша меншікті капиталдың ... ... ... яғни, бірінші деңгейлі капитал көлемі 2012 жылы 2011-ге қарағанда 6,09 пайызға кеміді, ал 2013 жылы 2012 ... ... 23,5 ... ... ... банк ... нарықтағы орнын сақтап қалу үшін өзінің қызметін меншікті каражат көлемін арттыруға бағыттады.
Кесте 5. АҚ пайыздық кірістеріне талдау
2011
2012
2013
Клиенттерге берілген ... ... ... ... банктер мен өзге қаржы институттарындағы несиелер мен қаражат бойынша пайыздар
4582
3392
2441
БҚ бойынша пайыздар
7864
8523
6950
Барлық пайыздық кірістер
258414
246853
232061
Алынған көзі. АҚ 2011-2013 жылдық ... жылы ... ... 6,0% ... 14,8 ... төмендеді және 2012 жылғы 246,8 млрд. теңгемен салыстырғанда 232,1 млрд. теңгені құрады. Мұндай азаю ең алдымен кредит қоржыны бойынша ... ... ... және ... ... ... орташа активтер көлемінің төмендеуі нәтижесінде болды. Негізгі құлдырау кредиттерге берілген қарыздар бойынша ... ... ... ... олар 12,3 млрд. теңгеге төмендеді, бұл клиенттерге берілетін несиелердің орташа құнының 13,2%-дан 12,7%-ға дейін төмендеуіне ... ... ... ... ... ... (28,0%) және ... қағаздар бойынша (18,5%) пайыздық кірістің төмендеуінен болды, бұл осы баптар бойынша орташа көлемнің төмендеуімен байланысты.
Сурет 8. АҚ ... ... ... ... негізінде автормен құрастырылды.
7 сурет мәліметтеріне сәйкес, пайыздық кірістер 2013 жылы 232061 ... 2012 жылы 246 853 ... 2011 жылы 258414 ... ... ... ... ... берілген қарыздар бойынша кірістердің төмендеуі есебінен болды, олар 12,3 млрд. теңгеге төмендеді, бұл клиенттерге берілетін ... ... ... 13,2%-дан 12,7%-ға дейін төмендеуіне байланысты. Сондай-ақ банктерге берілген қарыздар бойынша (28,0%) және ... ... ... (18,5%) ... ... ... болды, бұл осы баптар бойынша орташа көлемнің төмендеуімен ... ... ... ... ... ... қарыздар бойынша кірістердің үлесі біршама және 2012 жылғы 95,2% салыстырғанда 96,0% құрайды.
Кесте 6. Банктің пайыздық шығыстары
2011
2012
2013
Шығарылған ... БҚ, ... ... ... пайыздық шығыстар және артықшылықты акциялар бойынша дивидендтер
40523
41370
36406
Банктердің қарыздары мен қаражаты бойынша пайыздар және РЕПО
6851
5412
3972
Клиент қаражаты бойынша пайыздық шығыстар және ... ... ... ... ... ... ...
126587
133531
107723
Алынған көзі. АҚ 2011-2013 жылдық есебі
Банктің пайыздық міндеттемелері құнының 2012 жылғы 6,3%-дан 2013 жылы 5,4%-ға ... ... 2013 ... ... ... 2012 ... салыстырғанда 19,3% (немесе 25,8 млрд.теңгеге) төмендеді. Шығындарды төмен деңгейде ұстау, маңызды тұрақтандырушы факторлардың бірі ретінде Банктің басым міндеттері ... ... ... ... ... ... үлесін клиенттердің қаражаты бойынша шығындар құрайды және олар былтырғы жылдың осы мерзіміндегі 64,0% салыстырғанда 2012 жылға 61,3% құрайды. Шығарылған ... ... ... ... ... борыш және артықшылықты акциялар бойынша дивидендтер бойынша шығындар үлесі 31%-дан 33,8%-ға өсті. 2012 жылғы Банктің ... мен ... ... шығындарының үлесі 2011 жылғы 4,1% салыстырғанда 3,7% дейін төмендеді.
Сурет 9. Банктің пайыздық шығыстары
Ескерту: 6 ... ... ... құрастырылды.
Клиенттердің шоттары бойынша пайыздық шығыстар сомасы 2013 жылғы 12 айда 22,8% (19,5 ... ... ... 2012 жылғы 12 айдағы 85,5 млрд. теңгемен салыстырғанда 66,0 млрд. теңгені құрады. Мұндай төмендеу клиент ... ... ... ... 2012 жылғы 12 айда 5,8%-дан 2013 жылғы 12 айда 4,6% ... ... ... бұл ... ... жағдайды көрсетеді. Осылайша АҚ-пен ұсынылатын жеке тұлғалардың жаңадан тартылатын депозиттері бойынша сыйақы мөлшерлемелері 2012 ... ... ... ... 10% және ... 7% ... 2012 ... соңында теңгеде 9% және валютада 6% құрады. 2012 жылғы шығарылған бағалы қағаздар бойынша пайыздық шығындар (соның ішінде ... ... және ... ... ... ... ... 2012 жылғы шығындармен салыстырғанда 5,0 млрд. теңгеге төмендеді. Оның төмендеуінің басты себебі Банктің ... ... ... ... ... ... ... көлемінің азаюы болды. 2012 жылы қарыздар мен банк қаражаты бойынша шығындар 26,6% төмендеп, 2011 жылғы 5,4 млрд. теңгемен ... 4,0 ... ... Бұл 2012 жыл ... ... және ... институттарынан қарыз алып пайдаланудың орташа көлемінің төмендеуімен түсіндіріледі.
Жалпы айтқанда, АҚ- еліміздің банк нарығындағы алдыңғы орындағы банк болып ... Осы ... ... ... ... талдау жасалынды. Атап айтқанда банк активтері, міндеттемелері, депозиттік қоржынының құрылымы, пайыздық кірістері мен шығыстары, капиталы, т.б.
2.2 ... ... ... ... ... ... ... портфелін қалыптастыру банк үшін ең негізгі мақсат болып табылады, ал банктің қарыз ... ... ... ... ... банктер ұсынылған несиелердің жалпы көлемімен сипатталады. Несиелендіру барысында несие портфелінің сапасы банктің мамандырылуында ... ... ... ... өсуі - ... ... ... жүзеге асырылады. Бүгінгі таңда, коммерциялық банктерде қарыз операцияларын басқару концепциясында - оны ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуындағы отандық шарттарында қарыз операцияларын басқарудың жүзеге асырылған процесі жоқ. Басқарудың тиімді элементтерінің бірі: несие саясаты мен ... ... ... және ... ... жақсы басқару, бұл жүйеде жақсы қызмет ететін банк персоналы болып табылады.
Кесте 7. АҚ-ның ... ... ... ... 756 ... 811 944
2 924 245
Шегерімдер: клиенттерге берілген несиелер мен шартты міндеттемелер бойынша шығындар резервтері
458 854
662 632
925 960
Несие қоржыны барлығы(нетто)
2 297 359
2 151 ... 998 ... ... ... жылдық есебі
Жоғарыдағы кестеде банктің несие қоржынының жалпы сомасы талданды. 2012 жылы ... ... 2011 ... ... 149047 ... ... 6,3 пайызға төмендеді. Ал 2013 жылы 2012 жылмен салыстырғанда 152027 теңгеге немесе 7,2 пайызға төмендеген. Себебі, банкте ... беру ... ... ... 10. ... ... 7 кесте негізінде автормен құрастырылды.
Суретте 2011-2013 жылдардағы несие қоржынының өзгерісі берілген. Бұл ... ... ... 2012 жылы 2011 ... қарағанда 2,02 пайызға, 2013 жылы 3,9 пайызға төмендеген. Ал несие қоржынының барлығы 2012 жылы 6,3 пайызға, 2013 жылы 7,2 ... ... ... ... 2 080 ... теңгемен салыстырғанда несие қоржынының (нетто) көлемі 2012 жылғы 31 желтоқсандағы ... ... 1 918 ... ... ... ... 162 млрд. теңге немесе 7,8% құрады
Кесте 8. АҚ-ның секторлар бойынша ... ... ... сектор клиенттеріне
ұсынылған несиелер
2 370 123
2 450 437
2 546 ... ... ... ...
Несиелер
247 451
287 332
293993
Клиенттерге ұсынылған несиелердің
барлығы (брутто)
2 512 889
2 737 769
2 840 979
8 кестенің жалғасы
1
2
3
4
Шегерімдер: клиенттерге берілген ... ... ... резервтері
509 513
658 108
923287
Клиенттерге ұсынылған несиелердің
барлығы (нетто)
2 003376
2 079 661
1 917 ... ... ... ... жылдық есебі
2013 жылға сәйкес жеке тұлғаларға берілген несиелер көлемі 2,3%-ға немесе абсолюттік көрсетуде 6,7 ... ... ... ... ... ... кредит беру секторында орын алды.
Жеке тұлғаларға берілген несиелердің құрылымындағы ... ... ... кредиттер мен тұтынушылық мақсаттарға берілген кредиттер құрайды. Бөлшек ... ... ... ... ... (нетто) ипотекалық кредиттердің үлесі 2012 жылдың соңына қарай 57,7%, тиісінше 2012 ... ... ... - 61,1% ... 2013 жылы тұтынушылық кредиттердің үлесі (нетто) жыл басындағы 34,9% қарағанда 39,2% құрады.
2013 жылғы жағдай бойынша бөлшек секторындағы ипотекалық ... ... ... жыл ... ... 4.4 млрд. теңге төмендеп, 123.1 млрд. теңгені құрады, олардың ... ... ... ... ... ... 3,4 көрсеткішке төмендеді. Есептік кезең басындағы жағдаймен ... ... ... ... ... 10.6 млрд. теңгеге ұлғайды, олардың бөлшек кредиттерінің жалпы қоржынындағы ... ... ... ... 2012 жыл ... жағдай бойынша 39,2% -ға дейін өсті.
Сурет 11. несие қоржыны
Ескерту: 8 кесте негізінде автормен құрастырылды.
Бұл ... ... ... ... ... АҚ клиенттерге берілген несиелерінің жалпы сомасы талданды. 2012 жылы клиенттерге ... ... 2011 ... ... 76285 теңгеге немесе 3,8 - ға ... 2013 ... ... жеке ... ... ... көлемі 2,3%-ға немесе абсолюттік көрсетуде 6,7 млрд. теңгеге ұлғайды, негізгі ұлғаю тұтынушылық кредит беру секторында орын ... 9 ... ... ... ... ... ... (брутто) өзгеру
2011
2012
2013
Клиенттерге ұсынылған несиелер (брутто)
2 598 645
2 737 769
2 840979 ...
1 170 ... 244 ... 368 ... доллары
1 298 567
1 453 032
1 436 398
Еуро
8735
9811
9593
Ресей рублі
27 068
29 926
26 753
Басқа валюта
458
541
235
Алынған көзі. Казкоммерцбанк 2011-2013 жылдық ... ... ... ... ... несие қоржынының валюталар бойынша өзгерісі көрсетілген. Клиенттерге ұсынылған несиелер (брутто) 2012 жылы 2011 ... ... 139124 ... ал 2013 жылы 2012 ... ... 103210 теңгеге өскен. Несиенің ең көп ұсынылған валютасы теңге болып табылады.
Сурет 12 . несие қоржыны
Ескерту: 9 ... ... ... ... АҚШ долларымен ұсынылған несиелердің көлемі 1,1%-ға төмендеді, ал клиенттерге ұлттық валютада берілген ... ... ... ... Ресей рублімен берілген несиелер көлемі 10,6%-ға азайып, басқа ... ... 2,3 ... ... жылы ... ұзақ ... кредит алуға (5 жылдан артық) деген мұқтаждығы 2011 жылмен салыстырғанда төмендеген, олардың үлесі 2011 жылғы 31 желтоқсандағы 30,4% -бен салыстырғанда ... ... 2012 жылы 1 ... 5 ... ... өтеу ... бар ... үлесінің ұлғаюы байқалды, бұл экономиканың орташа мерзімді ... ... ... ... ... көрсетеді, олардың үлесі (нетто, есептелген пайыздарды қоспағанда) 2011 жылғы 30,4%-бен салыстырғанда 44,8% -ға ... ... ... ... (бір айға ... бір ... бір жылға дейінгі) кредиттердің үлесі 2011 жылдың соңындағы 1,9% және 37,4% салыстырғанда 2012 жылдың соңына қарай 0,8% және 28,1% ... Банк ... ұзақ ... ... ... ... есебінен, сол сияқты ЕДҚБ, халықаралық қаржы ұйымдары, Қазақстан Республикасының Үкіметі ұсынған кредит желілерінің аясында беріледі.
Кесте 10 ... ... ... қамтамасыз ету бойынша әртараптандыру
2011
2012
2013
Қамтамасыз етілген несиелер
2 297 153
2 654 ... 708 ... ... ... бар ... ... ... 129
Қамтамасыз етілмеген несиелер
60 195
77 741
122 707
Клиенттерге ұсынылған несиелердің барлығы ... 361 ... 737 ... 840 979
Алынған көзі. Казкоммерцбанк 2011-2013 жылдық есебі
Бұл кестеде АҚ несие ... ... ету ... ... ... Бұл ... ... етілген несиелер көлемі 2012 жылы 2011 жылға қарағанда 357838 теңгег, ал 2013 жылы 2012 жылға қарағанда 53152 теңгеге өскен. Оған әсер ... ... ... банк ... ... ... бөлігін несие портфелін басқаруға және несие тәуекелін төмендетуге бағыттап отыр. Қамтамасыз етілмеген ... де ... ... ... алайда олардың көлемі салыстырмалы түрде төмен болып отыр 2013 жылы 122 707 ... ... 13. ... ... ... қамтамасыз ету бойынша әртараптандыру
Ескерту: 10 кесте негізінде автормен құрастырылған
Суретте ... үш ... ... ... АҚ - ның ... ұсынған несиелерінің жалпы сомасы берілген. 2012 жылы 2011 жылмен салыстырғанда барлық несие көлемі 15,9 %- ға, ал 2013 жылы 2012 ... ... 3,7-ға ... ... ... отырған несиелер көлемі жылдан жылға өскен. әсіресе 2012 жылы 15 пайызға өсіп отыр. Банк өзінің несиелік тәуекелін төмендету үшін ... ... ... ... ... ... несиелер көлемі артып отыр.
2.3 АҚ-ның персоналды басқару қызметіне талдау жасау.
акционерлік қоғамы еліміздегі үш үздік банктер ... ... ... ... 2013 ж. 1 қаңтардағы жағдай бойынша, Банк бас офисінен басқа, Қазақстандағы 23 әмбебап ... және 130 ... ... ... ... және ... ... Қырғызстан Республикасында, Ресейде және Тәжікстанда еншілес банктері бар. Оған қоса ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар тобының аналық (материнский) компаниясы болып табылады. Банктің жалпы құрылымын толықтай ... ... Банк ... ... ... анықтау және осы жоғары да аталғандардың барлығы бір жиынтық қаржылық есеп беруді құрайды. Енді, ... ... ... және ... ... бойынша қызметкерлер санын талдайық.
Кесте 11. АҚ-ның қызмет түрлері немесе мамандықтар бойынша қызметкерлер саны. Адам
Қызмет ... ... ... ... ... және бағалы қағаздар ... ... және ... ... ... ... опеарациялар
172
163
154
7.
Маркетинг қызметі
81
62
42
8.
Талдамашылар және ... ... ... ... ... ... ... және телекоммуникация
261
247
248
12.
Комиссионды делдалдық операциялар
283
283
274
13.
Заң қызметі
86
89
79
14.
Бірлескен қатынастар ... ... ... ... бөлім
85
89
83
17.
Бухгалтерлік есеп және есеп беру ... және ... ... ... бойынша операциялар
171
139
85
19.
Басқа қызметтер бойынша
195
172
185
Барлығы
3186
3044
2850
Алынған көзі. АҚ 2011-2013 жылдық есебі ... ... ... қай ... саласы бойынша артқандығын талдай отырып Банкте қандай қызмет саласынын дамығандығын және ерекше назар аударылғандығын ... ... Онда және ... ... саны 3 - ... 2 - ... артқан және еңбек ресурсын ең көп қажет ететін және сияқты банкке тән ... ... ... ... ... Оған қоса ... банктің қызмет саласының қызметкерлерінің ең аз екендігі көрінеді, оның себебі Банк 2011 жылы және 2012 жылы бұл ... ... ... ... Соңғы үш жылдағы қызметкерлердің жиынтық санына келетін болсақ, қызметкерлердің жиынтық саны жыл сайын артқан, ол Банктің экономикалық іс - әрекеттерінің ... және ... ... ... ... ... дұрыс қамтылуы үшін жасалған әрекет болып табылады. Жалпы қызметкерлер саны 3 жылда 11,8 % - ға немесе 336 ... ... 2012 жылы 2011 ... ... 6,8 % -ға ... 194 ... артқан, ал 2013 жылы 2012 жылға қарағанда 4,6 %- ға немесе 142 - адамға ... ... ... ... ... ... ... шығындары және оқыту шығындары ... бұл ... де ... ... ... жатады. Ендігі кезекте Банктің соңғы 3 ... ... ... шығындарын қарастырайық.
Кесте 12. "Казкоммерцбанк" АҚ-ң қызметкерлермен байланысты шығындары. (мың теңге)
Шығынның аталуы
2011ж.
2012 ж.
2013 ж.
Еңбек ақы төлемдері бойынша шығындар
3 782 316
4 201 ... 209 ... ... ... ... ... ... көзі: АҚ 2011-2013 жылдық есебі
Жоғарыдағы кестені талдасақ, қызметкерлерді ынталандырудың негізгі түріне жататын еңбек ақы ... ... 3 - ... ... - ... ... ... олар 3 - жылда 10,2 % -ға немесе 427 377 мың теңгеге ... 2012 ... 2011 ... салыстырғанда 0,2 %- ға немесе 419 170 мың теңгеге кеміген, ал 2006 жылы 2012 жылға қарағанда 9,98 % - ға ... 419 170 мың ... ... ... ... ... шығындарға келсек, олар соңғы 3 -жылда 2 - есеге немесе 68 288 мың теңгеге ... 2012 ... ... ... 24,9 % - ға ... 16 962 мың теңгеге артқан, ал 2013 жылы 2012 жылға қарағанда 59,9 % - ға немесе 51 326 мың ... ... ... екі ... ... ... Банкте қызметкерлер саны артқан сайын еңбек ақы төлемдері бойынша шығындарының артудың орнына төмендегенін байкадық, ал есесіне ... ... ... ... ... ... клиенттерге қызмет көрсету және қарым -қатынас деңгейі елімізден екінші деңгейлі банктер арасында ... ... ... Бұл ... ... ... басқаруда ерекше мотивациялық механизмді қолданып отырғандығын көреміз, яғни қызметкерлерді оқыту қызметкерлерге бөлінетін еңбек ақы ... ... ... ... Бұл ... ... қызмет деңгейі төмендемейді ме деген орынды сұрақ туындайды, ал бұған сенімді түрде жоқ деп ... ... ... ... ... ... қызметкерлерде банкке және өзінің болашағына сеніммен қарауға көмектеседі, яғни ... ... ... ... ... ... ... екендігін түсінген қызметкер жұмысқа барынша ынталанады. Казкоммерцбанк осындай материалдық емес немесе ... ... ... өте ... ... ... яғни ... персоналды басқару қызметі тиімді түрде жүзеге асуда.
Қорыта айқанда, бұл бөлімде екінші деңгейлі банктерді ... ... ... АҚ ... талданды. Бірінші тарауда банктің қаржылық іс-әрекеттері, активтері, міндеттеме және капиталы, кірістері мен шығыстары талданса, екінші тарауда банктің несиелікоперациялары мен ... ... ... ... ... ... банктегі персоналды басқару қызметі талдау жасалынды. Осының нәтижесінеді, АҚ Қазақстандағы қызмет ... ... мен ... ... ең ... ... саналатындығы анққталды.
3 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІ БАСҚАРУ ТИІМДІЛІГІН ... ... ... ... жүйе - бұл кез келген дамыған мемлекеттің халық шаруашылығының өте маңызды ... ... ... Оның тәжірибедегі рөлі оның мемлекеттегі төлем жүйесін басқарумен өзінің коммерциялық келісімдерінің салымдар, инвестициялар және несие операциялары арқылы ... ... ... ... ... банктер басқа қаржылық делдалдар арқылы тұрғындардың жинақтарын фирмаларға және ... ... ... ... ... ... ... казіргі этаптағы Қазақстан Республикасының қаржылық-банктік жүйесін реформалау мәселелерін шешуі, ТМД ... ... ... орынға ие.
Бірақ, отандық қаржы несиелік жүйенің дамуында ғылыми негізделген шешімдерді талап ... оның ... ... ... ... аймақтандыруға және нақты экономика секторларын қаржылық несиелік ресурстармен ... ... ... ... ... ... аз ... Республикасьшың Заңының [1] 30 бабында банктік қызметті деп анықталынған. Коммерциялық банктер, осы ... және ... ... ... ... ... ақша ағымдарының қозғалысын реттейді.
Оны ол ақшаның жалпы массасына оған қоса айналымдағы қолма-қол ақшалар ... ... ... эмиссияға әсер ете отырып атқарады. Ақша массасының өсуін тұрақтандыру - бұл инфляция қарқынын төмендетудің кепілі, халық шаруашылығының экономикасына ... ... әсер ... бағалар деңгейінің тұрақтылығын қамтамасыз етеді. Коммерциялық банктер аккумуляцияланған жинақтарды - олардың кейінгі түрдегі экономикалық және ... ... ... ... етеді. Коммерциялық банктердің басты қызметіне сенімді қаржы алушыларға несиелер ұсынуы жатады. Бұнысымен ... ... ... ... ... ... яғни ... көмегімен өндірістер ұлғаяды, капиталдары өседі, өмірдің жоғарғы деңгейлеріне қол жеткізіледі.
Бұдан, бүгінгі таңда маңызды мағынаға ие болып ... ... ... ... ... ... ... банктердің қаржылық нәтижелерін басқарудың мазмұнын және міндеттерін ... ... ... ... ... кезекте қаржылық нәтижелерді басқару термині кең ғылыми және ... ... ... ... ... енгендігін ескеру қажет.
Негізінен банктердің өтімділік және төлем қабілеттілік сияқты түсініктері қарастырылып келеді, ... ... ... ... ... басқару проблемаларына арналған зерттеулерге елеулі түрде көңіл аударыла бастады (активтендірілді). Мәні, кызметі және банк саласында проблемаларды ... ... ... ... орны ... Алдыңғы қатарлы Қазақстандық ғалымдардың (Сейітқасымов Г.С., Хамитов Н.Н., Илиясов А.А.) санауынша - ... ... ... - банктің негізгі қызметтерін жүзеге асыру мақсатында оның коммерциялық іс-әрекетін басқарудың тиімділігін рационалдылығын және ... ... ... ... ... ... және бағынушылар арасындағы қатынастың қалай қалыптасқандығына, оның барлық іс-әрекеті тәуелді. Қаржылық нәтижелерді ... - бұл ... ... операцияларды тұрақты бақылауға және жетілдіруге бағытталған айналымдық ақша қаражаттарының соңғы қорытындысын қамтамасыз ететін ... ... ... ... банктердің қаржылық нәтижелеріне таза бөлінбеген табыс, алынған табыстар, шығын, шығыстар жатады. Қаржылық ... ... ... рольде коммерциялық банктің өміршеңділігінің сенімділігін және сапасын арттыратын қаржылық талдау ие. Талдау процесінде пайда болатын мәселелердің ішінде ең бір ... және сол ... ең ... болып банктің қаржылық нәтижелерін бағалау міндеті жатады және бұл таңғалатындай ... ... ... ... ... ... бір ... коммерциялық банктердің сенімділігін қаржылық талдауды қолданушылардың (банк кредиторлары, ішкі бақылау, бөлімшелер, ... ... ... ... ... ... қадағалау) барлық категорияларында пайда болатын сұрақтарға қаржылық нәтижелерді талдау жауап беруі мүмкін.
Екінші жағынан, банктің ... ... ... тура ... ... ... міндетті түрде банктің қаржылық жағдайының барлық сипаттамарын кешенді талдауды жүргізуге әкеледі. Іс-әрекеттің қаржылық нәтижелері (табыстар және шығыстар), бәрінен бұрын банктің ... ... және банк ... позициясына кіретін қаржылық ағымдар туғызуда. Бірақ Қазақстандық ... ... осы ... ... ... ... ... жұмыстар жасалсада оларда қаржылық нәтижелерді бақылаудың, басқарудың және бағалаудың проблемалары барынша көп жинақталып қалды. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... алып ... - ... ... табыссыз саясатты жүргізу және онда баяу, бірақ түбінде міндетті түрде күйреуге ұшыратады немесе пайда табу және ... алып ... Бұл тек қана ... ... ... ғана ... ендігі кезде жылдам әрі күтпеген жағдайда міндетті түрде күйрейсің. ... ... ... өзі зиян шегеді, ал екінші жағдайда банктің клиенттері жапа ... ... бұл ... ... үшін ... ... нәтижелерді басқарудың, онда тәуекелдің ең бір төмен деңгейіне түсіруге болатын саясатты жасау қажет. Қаржылық нәтижелерді басқаруда тағы да бір маңызға ... және ... ... ... ... ... қатынастардың дамуы жатады. Экономика ғылымдарының докторы, академик С.С.Сатыбалдиннің айтуы бойынша дер кезінде ендірілген жаңа технологиялар ... ... ... ... ... ... ең маңызды құралы болып табылады. Бүгінгі таңда әлемдік нарықта жаңа енгізулерді ендірген кезде пайда болатын интеллектуалдық ... ... тұра ... және қуаттандыра алатын экономикалық жүйелер ғана жеңуде. Қазіргі технологиялык прогрестің үлкен қарқынмен дамуы барысында ... ... ... ... ... ... ... әрі нақты қабылдануы тиіс. Отандық және шетелдік зерттеушілер коммерциялық банктердің ең негізгі қызмет ету мақсаты, табыстар мен шығындардың арасындағы ... ... және оның ... ... есеп және есеп беру жүйесімен тікелей байланысты максималды табыс алу ... ... Олар ... операциялардың яғни банктің барынша жоғарғы сыйақы алатын тәуекелді ... ... ... мөлшері үлғаяды деп анықтама беруде. Ресей экономистерімен ... ... ... басқарудың құрамды элементтері анықталған [17] :
* банк табысын басқару ;
* банк ... ... ... ;
* ... ... және табыстылық деңгейін сандық және сапалықтұрғыдан бағалау;
* ... ... ... бағалау ;
* банктің пайда көздерінін немесе ... ... ... ... ... ;
* банк ... немесе өнімінін рентабельділігін талдау.
Менің ойымша шығындарды да бақылап тұру өте ... ... ... ... ... байланысты болмауы қажет, өйткені Қазақстанның коммерциялық банктерінде дәл осы ... ... ... ... ... туындап тұр, нарықта арзан тауар мен қызметтердің ... ... ... емес ... ... ... туындап тұр. Мұндай бақылауды жүргізу тек информацияларды толық игеру мен нақты ... ... ... ... Ақпараттар ағымын үнемі бақылап түру, нарық жағдайын бақылау қажеттіліктері туындайды. Бұл көзқараспен мен де келісемін. Ғалым Сейітқасымов Г.С. тағы ... ... ... ... ... ... ... пайданы басқарудың рационалды жүйесін пайдалана отырып, үнемі экономикалық ... ... ол ... ... табумен байланысты болуы қажет. Менің ойымша есеп беру формасының құндылығы болып банктің кіріс және ... ... ... мен ... ... ... және ... баптарын топтастыру арқылы банктің орындаған операцияларының аралық нәтижесін ... ... ... ... және ... бұнда топтастырылып, жекелеп орындалған банктің операцияларының қаржылық нәтижесі айқын көрінеді [18].
Осы есеп беру ... ... ... ... ... нәтиже .
Шығын мен пайда жөнінде формалық есеп берудің ... ... ... ортақ қаржылық нәтижелерін топтастыру, белгілі бір жүйеде (таза пайыздардың бөлінуі, операционды ағымдар, таза ағымды пайдалар, бөлінбеген таза ... ... ... мен оның ... көлемі (шегі) кадағаланады.
Бұл есеп берудің формасында оның іс-әрекетінің нәтижелік көрсеткішіне таза табыс жатады.
Осылайша, казіргі таңда жалпы каржылық есеп ... ... ... көрсеткіштердің нәтижесіне байланысты.
Бірақ салықтарды төлеудің тәртібінің сұрақтары ... ... ... ... ... атап өту ... ... коммерциялық банктердің қаржылық нәтижелерінің жүйесінің маңызды деңгейі салықтық органдардың сұранысына байланысты 1994 жылғы 6 мамырдағы №490 ереже. Оның ... ... ... ... база ... және пайданың ортақ соммасы, шығындардың соммасына азаяды және қызмет ... ... ... ... ... Ары карай шыққан айырмашылық пайда мен шығынның соммасына нақтыланады, банктердің каржылық нәтижелеріне қатысты, яғни пайданың бір ... ... ... ... ал ... ... түрде қаржылық нәтижелерге қатысты болады. Кірістің бұл бөлігіне ... ... ... ... ... тиесілі өзге банктердің, ұйымдардың, кәсіпорындардың іс-әрекеттеріне катысып табылған пайда, ... ... ... ... ... ... пайда, айыппұл және өсім, банкке келтірілген зияннан түскен пайда, өткен кездегі банк ... ... ... ... шығындар жатады.
Қазіргі кезде коммерциялық банктердегі қаржылық нәтижелердің жүйесінде аралық көрсеткіштерді де ... ... ... ... ... бір жылдың ішінде сатып алып, сатып немесе құнды қағаздарды ... ... ... ... немесе шығынданады, бұл яғни ең алғашқы (бастапқы) қағаздардың құнына да қатысты.
Құнды ... ... ... ... пайда негізінен (карапайым) кәдімгі пайда (шығын) ретінде қарастырылады.
Коммерциялық банк үшін активтер мен ... ... ... ... ... табылады. Табыстар тіркелген пайыз түрінде пайда болады. Ол облигациялардың номиналды құны, нарық бағасы ... ... ... ... ... тағы ... ... табылады.
Қаржылық нәтижелерді басқару міндетіне табыстың таза бағасын косу керек. Зерттеушілердің пікірінше ... ... таза ... ... ... ... түрде құраушы бөліктердің (таза табыс бөлігі, табыстар арасындағы айырмашылық, ... таза ... ... өзгеруіне де талдау жасау-керек.
Атап өту керек, коммерциялық банктердің табысын есептеу үшін оны ... ... ... да есепке алу керек. Қазақстанның коммерциялық банктерінің таза табысы - ... жеке ... ... ал ... ... басқарудың бір кезеңі (міндеті) -банктің негізгі іс-әрекет, қызметтерінің немесе көрсетілетін қызметтерін бағалау болып ... ... ... тәжірибе бойынша әрбір коммерциялық банкте көбіне барлық бар резервтер пайдаланылмайды. Өкінішке орай -коммерциялық банктердің қолдан жіберіп алған мүмкіншіліктерін ... аз ... ... қалып отыр.
Қазақстанның банктердің іс жүзіндегі қызметінде - бұл ... ... ... ... мүлде жүзеге асырылмайды, бүл кезде колдан жіберіп алған мүмкіншіліктерді ... ... жол ... басқарудың өзекті тапсырмасы болып табылатыны - оның қолданылуының тиімділігін зерттеу. Дәл осы сәтте бағалауға тек ... сол ... ғана ... ... ... де жиналған табыстарыда түсуі қажет. Дегенмен, бірінші кезекте ... ... ... де, ... де, ... төленуіне де, түрлі заң бұзушылықтарға да көңіл аудару керек, ... ... ... ... ... ... ... және оның беделіне де нұқсан келеді.
Біздіңше банктің менеджері үнемі табыстың дұрыс жұмсалуын сараптап тұруы қажет, түрлі салаларға, ... емес ... ... тағы басқаларға жүмсалуын бақылау кажет.
Ол кайсысының табысты немесе шығынды ... ... ... ... таза табысты есептеу, құжаттарды тексеруден өткізу, шығындардың орынды екенін ... ... ... ... ... ... бақылау - қатаң тәртіп арқылы жүзеге асады. Коммерциялық банк операцияларының табыстылығын барынша максималды деңгейге жеткізетін қатаң бақылауды ... және ... ... ... ... ... қаржылық нәтижелерін басқарудың мәні деп айтуғада болады.
Коммерциялық банктердің каржылық нәтижелерін ... ... ... ... ... банк нарығының кеңістігіндегі кезектіліктің қалыптасуы;
* мерзімінде және толықтай есеп-айырысулар мен төлемдердің орындалуын төменгі ... ... ... ... ... ... отыру;
* жүйелі және жақсы сарапталған ақпараттар;
* банктік операцияларды ... ... мен ... ... ... банктің іс-әрекетің табысты болуын көздейтін жаңа технологиялармен қызмет көрсету салаларын кеңейту;
* қолма-қолсыз есеп айырысуға байланысты қызмет көрсетулерді ... банк ... ... ... ... ... банк ... инновациялық процестер ендіру.
Активтерді және пассивтерді, оған қоса өтімділікті басқарудың әдістерін жетілдіруге келетін болсақ, ең көп қолданылатын екі әдіс бар, олар ... қор ... және ... ... ... мерзімі бойынша орналастыру әдісі. Бұл әдістердің де жетіспеушіліктері бар, оларға осы жұүмыстың басындағы тарауында тоқталған болатынмын.
Менің ойымша активтер және пассивтерді ... ... ... ... жаңа ... ... ... қабылдау перспективалы болып табылады. Мысалы деген сияқты барынша кең қолданылатын принциптердің шектерін алып ... ... ... Одан гөрі ... ... ... ... принцип табылуы мүмкін. Бірақ мұндай жолдардың артықшылықтары туралы айту әлі ерте, оны одан ары зерттеу өте ... 13 - ... және ... принципі бойынша орналастыру
Мерзімдік активтер
Мерзімдік пассивтер
125857042418000114300041910000114300030480000Т1
125730010795000Т2
Т1
Т2
Алынған көзі. Банки Казахстана №4, 2013ж.-мерзімді басылымы [20]
Балансты реструктуризациялау әдісін және оның банктің қаржылық ... ... ... ... ... ... ... басқарудың жетілдірілуінің бір жолы ретінде ұсынамыз. Сонымен, ... ... ... және оның ... ... шалдыққыштылығына негізделген талдау жүргізу үшін зерттеліп отырған обектіге екі немесе одан да көп құрылымдық факторлардың жиынтық әсер ... ... ... ие болу өте ... Бұл жерде банк активтері және пассивтерінің көп қырлары бойынша жіктелуін бірнеше сипаттары мен банктің қолда бар қаражат ... ... ... ... бағытын анықтайтын бір мезгілде алынуы туралы болып отыр. Бұл ... ... ... деп ... Әрине, бұл жолды ресурстарды басқарудың әдістерімен теңестіру мағынасыз. Бұл тек банктің ... ... ... ... ... ... және банктің қаржылық жағдайын талдаудағы әдістерді сипаттауда аталған, тұрақтылықтың ... ... ... ... ... шешімдер қабылдауда негізін қалайтын құрал ғана болып табылады. Егер банк ... ... ... кему ... ... ал ... ... тұрақтылығының жоғарылау дәрежесі бойынша тұрғызсақ, онда активтерді және пассивтерді шұғыл және ... ... ... ету тұрғысынан ғана емес сонымен қатар, барынша табыс әкелінетін ... ... ... ... ... ... және ... тәуекелді шектеу талаптары тұрғысынан мүмкіндік беретін осы модельді жүзеге асыруға болады.
Онда әрбір активтер және пассивтердің ішінде тағы да бір ... ... ... Банк клиенттерінің белгілі бір топтарына келетін осындай операциялардың көлемі және соның ішінде несиелік мекеменің іс-әрекетінің ... және ... ... ... ете ... сипатқа иелері жатады. Активтермен пассивтердің ішінен негізгі агрегаттардың үш жұбын ерекшелеу қағидалы сәтке жатады: өтімді активтер-тұрақсыз пассивтер, ... ... ... ... ... ... ... ішіндегі негізгі стратегиялық сәйкестікті иммобилизделген активтер аз өзіндік ... ... ... көп тұрақсыз пассивтерден, осындай жағдайларды қолдау бәрінен бұрын банк ... ... ... ... ... ... ... келесілерді ескеру қажет:
-балансты реструктиризациялаудын бастапқы этапында банктің бухгалтерлік балансының барлық бөлімдері ескерілуі тиіс;
-талдау үшін баланстық талаптардың банк міндеттемелерінің ... репо ... ... ... ... ... нақты көлемін анықтау үшін активтерді нарықтық құны ... ... ... филиалдардың баланстарын жеке реструктуризациялау қажет,ол олардың тұрақтылық жағдайларының ... банк ... ... ... үшін қажет.
Осындай реструктуризацияланған баланс ... ... және ... ... ... қажетті барлық құрылымдық сипаттарын және тәуекел түрлерінің көрсеткіштерін есептеуге болады.
Банктерді басқарудың ... ... ... ... құқықтық сияқты негізгі тарауларында банк қызметкерлерінің еңбек іс-әрекетін мотивациялау күннен-күнге барынша маңыздылыққа ие болуда.
Банктік ... ... ... және ... қаталдығы жағдайында тек қызметкерлердің мотивациясынан банктің қиын кезеңдерін өткізу ғана емес сонымен катар болашақтағы барынша дамуының ... құру ... ... ... ... ... іс-әрекетін мотивациялау (яғни іс-әрекетте қажетті нәтижелерге жетуге талаптану) қазіргі кездегі басшылардың ең бір ... ... ... ... жұмыстардың үдемелі көбеюімен байланысты, сонымен қатар жаңа банктік технологиялардың ендірілуімен ... және ... ... шешімін табу жұмыстарының күрделілігінің деңгейінің өсуімен байланысты мәселелер күннен-күнге барынша адам факторларымен, персоналдың жұмысқа кызығушылығымен, олардың жұмыс сапасын ... ... ... ... шығармашылық тұрғыдан қараумен ұштастырылуда. Бұл жағдайда басқарушы, ұйымның мақсатқа жетуі үшін ... ішкі ... ... ... ... құндылықтық бейімделушіліктерінен хабардар болуы керек.
90-шы жылдардың басындағы материалдық ынталандыруға деген шектердің алынып тасталынуы және ... ... ... ... ... еңбекақы шешеді деген ой Кеңес Үкіметі экономикасы кезеңінің ... ішкі ... ... ... ... ... қозғаушы факторлардың пайдасының жоғарылауына әкелді. Адам сый алушылықты (вознаграждение) жұмысынан, өз еңбегінің маңызын ... ... ... ... ... қатынасуының канағаттанушылығынан, әріптестерімен достық катынастарынан алады.
сый алушылық (вознаграждение) - бұл ... ақы, ... ... қызмет статусымен мәртебесі немесе беделі.
Ынталандыруышылық процесс бірінен кейін бірі болатын келесідей ... ... ... ... ... ... түсіну, сыйлық ақының (вознаграждение) белгілі бір түрін алудың үздік әдісін таңдау, оны жүзеге асыру туралы шешім қабылдау; іс-әрекеттің жүзеге асуы; ... ... ... алу; ... ... ... негізінде басқарудың негізі ретінде іс-әрекеттің үздік нәтижелеріне жету үшін еңбек процесіне қатысушылардың қызығушылығына белгілі бір түрде әсер ету ... ... ... басқару үшін жұмысшылардың жеке және кәсіби қабілеттіліктерін ескере отырып қызығушылығы немесе мүддесін және бейімділігін анықтау, коллективте және ... ... ... ... ... және ... анықтау сияқты алғышарттар қажет. Еңбек процесіне қатысушылардың жеке мақсаттары және ұйымның мақсаттарын толығырақ колдану өте қажет.
Ешкандай ... ... ... ... ... одан ары іс-әрекет жоспарларына айналғанға дейін оның барлық шама-шарқын салып ... ... ... ... ... ... бірінші кезектегі ақшалай мадақтау және айыппұлдар алу әдісі персоналмен жұмыс істеудегі субъективизмді ... ... ... ... ... ... ... басқарушы соңғы бірнеше жылда қызметкерлерде қандай өзгеріс болғанын, мүқтаждықтарымен (мүдделерімен) ... ... ... ... ... ... қатар қаржы нарығындағы жағдай шығындарды азайтудың жолдарын іздестіруге әкелуде, ... ... ... ... (стимулирование) қорларын кысқарту есебінен. Сондықтанда ішкі және сыртқы қозғаушы факторлардың арасында дүрыс тепе-теңдік орнату қажет.
Басқарушылар ... ... ... ... ... жұмыс істеуіне қандай себептің ... анық біле ... Бұл ... дүние жүзіндегі барлық ұйымдармен кәсіпорындарға тән. Батыс Еуропа және Американың ұйымдарында жүргізілген зерттеулер басшылардың көбіне еңбекақы, кауіпсіздік, сенімділік сияқты ... үшін ... ... ... ... және ... шығармашылық, жоғары нәтижелерге жетуге ынталану сияқты ішкі стимулдарды бағаламайтындықтарын көрсетті. Осылайша жұмыспен қанағаттанудың он ... ... ... бірінші кезекке: жақсы енбекақы, жұмыс орнының сенімділігі, қызмет бабымен жоғарылау мүмкіндігі, жақсы жұмыс жағдайлары сияқты ... ... ал ... өздері жауап бергенде бірінші кезекке: адамдардың мойындауы (признание), жеке ... ... ... ... ... ... ... информацияларды толық иеленуі немесе білуі сияқты факторларды ... ... ... болған сұрақ-жауап сұхбаты біздің басқарушыларымыздың шетелдік әріптестері сияқты жұмысшылардың еңбекке катынасында ішкі қажеттіліктерін дұрыс бағаламайтындықтарын көрсетті. Атап кететін жәйт ол ... осы ... өз басы үшін ... ... ... ... екінші кезектегі қажеттіліктерді атағандығы.
Еңбек етуге деген мотивті тереңірек талдағанда ер және әйел жұмысшыларының арасында, сонымен қатар Казкоммерцбанк ... жас ... ... ... ... ... анықталды. Еркектер үшін маңызды мотивке еңбектің мазмұны мен сипаттамалары, ал жас мамандар үшін оқумен жүмыстың ұштастырылуы немесе үйлесімділігі жатады. ... бар ... үшін ... мотив ол бос уақытын жанүясымен өткізу немесе балаларымен демалу мүмкіндігі.
Басшылар (шетелдік немесе өзіміздің) ... ... ... және ... ... ... оң нәтижелер, дер кезіндегі хабардарлық, коллективтегі жақсы психологиялық атмосфера сияқты еңбекке ынталандырулар, сонымен қатар жүмысшыларды ... кері ... ... ... ... ... ... алу, істеген оң әрекетін мойындамау немесе мақтамау, басқарушының жетік білмеушілігі, жұмыспен жетіспейтін немесе асып кететін ... ... ... ... ... ... жапон менеджері А. Марита басқарушылардың назарын жұмысшылардың еңбекке деген ішкі мотвтеріне аса көңіл аударуға бұрып: ... ... ... ... ... ... ... табу жолдарын дербес таңдауға мүмкіндігі болуы тиіс және сол уақытта ... ... ... өз бөлімшесінің мақсатын, сонымен қатар өз іс-әрекетінің мақсатын толық түсініп әрекеттегі технологияларға енуі ... ... ... ... ... ... формалары болуы тиіс. Кейбіреулер негізгі мадақтау формасы қызмет бабымен жоғарылау деп санайды, себебі ол ... ... ... оған көп ... беріледі, еңбекақысы жоғарылайды және тағы басқа жеңілдіктерге ие болады. ... ең ... ... ... - ... деп ... ... жоғарылауы, сыйлық (премия) және арнайы қосымша соммалар, және бұны тәжірибедегі ең маңызды форма деп санайды. ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар ресми наградалар, сыйлар (премиялар), бағалы сыйлық заттары, мақтау және құрмет грамоталары, қоғамдық мойындау немесе басшылардың және әріп-тестердің тұсынан жай ... ... ... ... ... бұл да ... формасы ретінде қарастырылады. Кейбір елдерде мемлекеттік банкте жұмыс істеу жоғары статуска ие және осының өзі жұмысшының ... ... ... Тағы бір ... елдерде банк ісі саласының мәртебесі төмен.
Көпшілік ұйымдар мадақтау ... ... үш ... ... ... жаңа ... ... жұмысшылардың қажетті көлемін тарту;
* қажетті жұмысшыларды сақтау немесе орнында алып ... ... ... ынталандыру лау, оларда еңбек нәтижелеріне деген, кәсіби деңгейлерін көтеруге деген ... ... ... ... нәтижелерге жетуге, маңызды жетілдіру ... ... лау, ... резервтер қалыптастыру.
Кейбір мекемелер одан ары жылжуда және басқа маңызды мақсаттарға жету үшін ... ... ... ... Ол мақсаттарға өндіріс мәдениетін дамыту және нығайту, ұйымды және басқарушылардың рөлін нығайту немесе бөлімшенің жоспарлар мен міндеттерді орындауын тікелей қолдау. ... ... ... өз жұмысында мадақтау (поощрение) бағдарламаларында шығындарды азайтуға тырысулары ... ... ... ... өз ... ... жанұяны асыраудағы, өмірдің жағдайларын және сапасын жақсартудағы қосымша құралдар алу мүмкіндігі ретінде, психологиялық қанағаттану құралы ... ... ... ... және ... жетістіктерінің дәлелі ретінде қарастырады.
Көп уақыт бойы өздерінің мадақтау (поощрение) жүйесін өзгертпеген банктер өз пайдаларына сай өзгеріс жасауларына болады. Бірқатар банктердің ... ... түбі ... ... олар ... ... мақсатымен міндеттері өзгерді, және оның барлығы жаңартуды қажет етеді. Кейбір банктер тарихи дәстүрлерін сақтауда, мысалға, кейбір банктер ... олар ... ... тұрғанда немесе балалы болғанда еңбек көрсеткіштеріне қарамай мадақтау шараларын ... ... ... банктерге жақсы жұмысшыларды, жоғарғы мамандарды, тәжірибелі адамдарды жұмысқа тарту үлкен ... ... ... ... ... ... ынталандыру ламайды, ал керісінше жұмысшыларды кері ынталандыру лайды.
Мадақтау жүйесі өндірістік мәдениет үшін өте маңызды. Мадақтау ... ... ... мәдениетті көрсетеді және оны ұстап тұрумен сақтаудың күшті тетігі болып табылады. Егер мадақтау жұмысшының жасына, онымен ... ... ... ... ... онда ол ерекше түрдегі өндірістік мәдениетті қалыптастырады. Егер ... ақы ... ... ... ... ... ... жетілдіруге үлес қосқандығына, белгілі бір нәтижелермен көрсеткіштерге жеткендігіне негізделсе, онда бұл мүлде үздік ... ... ... ... мадақтау жүйесі үлкен кедергі, сонымен қатар мәдениетті өзгертумен басқарудағы маңызды тұтқа болуы мүмкін.
Жаңа банктік технологиялар ... ... ... банк ... ... ... жаңа ... қажет етеді. Банктердегі нақты бір проблема ол жас қызметкерлер. Компанияда жұмысшылардың бір-бірімен қатынасының ... ... кері ... ... жүйесі, бонустар жүйесі болу керек. Жұмысшыларды жұмыстан босатпай, оларды сыйлық ақыдан уақытша ажырату керек. Персонал жинағының негізіне ... ... ... тиіс? Бұлар еліміздің белгілі бір жоғарғы оқу ... ... ... ... бір ... ... бар және екі жылдан кем емес тәжірибесі бар түлектер болуы керек пе немесе жұмыс тәжірибесінсіз қаржы саласында стажировкадан өткен ... оқу ... ... болуы керек пе.
Жұмысқа алу принципі келесідей болуы керек, егер қызметкер жоғарыламаса онда ол кетеді. Жұмыстың бір жылынан кейін жас қызметкер ары ... өсуі ... Екі ... кейін қызметкердің екі жолы бар: карьерасының келесі жоғары сатысына өту, болмаса ... ... ... жол жоқ. Өсу ... жоғарылау - бұл банктік ұйымдағы негізгі критерилердің бірі. Әрбір басқарушыда (егер оның ... ... ... ... ... ... ... ынталандыру лаудың тиімді әдістері туралы көзқарасы бар. Көбіне бұл жеткіліксіз жүйелендірілген білімдер, мысалға, персоналды ... ... ... ... жағдайлар, басқа басқарушылармен қатынастар. Сонымен қатар, бүл білімдер көбіне іске асатын, тәжірибеде тиімділігін дәлелдеген әдістермен толықтырылады.
Жоғарыда аталған себептерге байланысты, ... ... ... ... мен ... ... ... адам ресурстарын дамытудың жаңа ынталандыру лық механизмін ендірудің қажеттілігі туды. Мұнымен мекеменің басқару жүйесі жағынан адам ... әсер ... ... мен ... ... ... қажеттілігіне негізделген ұйымның мақсатына жету түсіндіріледі. Банктік жұмысшыларды еңбекке ынталандыру ... жаңа ... ... ... ... Қазіргі әрекеттегі жүйе жұмыстың сапалық көрсеткіштерін аз ескереді. Біз қазір банк ісін жеткілікті ... ... ... ... ... ... ... менеджментті оқуымыз керек, сонымен қатар санамызға біріккен басқару ... ... ... ... 5 ... ... ... банк жүйесіндегі орта менеджментті - болашақ банктік элитаның сүйегін немесе құрылымын қайта даярлауымыз қажет. Қажеттіліктер әрдайым өзгеруде, ... бір рет ... ... ... ... ның бір ... кейіндеде әрдайым тиімді болады деп есептемеу керек. Тұлғаның дамуымен өзін көрсетудің мүмкіндіктерімен ... ... ... қажеттіліктерді қанағаттандыру жолымен ынталандыру лау шексіз.
Басқаруды күшейту және персонал еңбегінің сапасын жоғарылату адам ... ... ... ... жаңа ... табу ... ғана мүмкін. Адам ресурстарын басқару жан-жақты жиынтық жолдар табуды қажет етеді, оның құрамына үйымның корпоративті мәдениетін дамыту, жоспарлау мен бақылаудың ... ... ... ... ... қабылдаудың мөлдірлігін арттыру, кәсіби біліктілігін арттыру.
Коммерциялық банктердің адам ресурстары дамуының - жаңа ... лык ... ... Ол ... төрт ... бағыттардан тұрады: басқару процесіне персоналды араластыру, адам ресурстарының сапасын жақсарту, материалды ынталандыру және материалдық емес ынталандыру.
Бірінші бағыт - материалды ынталандыру. Оның ... ... ... еңбек ақы ғана емес, сонымен қатар маман жұмысын бағалау кезеңіне ... ... ай ... немесе тоқсан сайынғы жұмысшылармен алынатын сыйлық ақылар және орындалған жұмыстар үшін бонустар, сонымен қатар жеңілдіктер мен дотациялар. Еңбекті ынталандыру лаудың ... бірі ... ... жоғарылату. Айыппұлдар ретінде ұсталымдар немесе окладты төмендетуді қолдануға болады. Сыйлық ақы (премия) туралы айтатын болсақ олар бір рет, ... ... ... ... іс-әрекетінің нәтижесі бойынша. Ал ай сайынғы жоспарды ... ... ... ... ... бағалауға болады және соның негізінде жылдың аяғында сыйлық ақы төленіп отырады. Яғни бір жыл бойына үлкен көлемдегі бонус ... ... ... ... көлемі үлкен сыйлық ақыға құқылы. Бұдан басқа әлеуметтік жеңілдіктер және дотациялар жүйесін ендіру ұсынылады. Көптеген банктерде бұл жүйе қолданыла бастады, ... ... кең ... ... Жас ... ... немесе жалғыз басты қызметкерлерді жұмыс орнына шейін коғамдық көліктерде жеңілдіктермен қамтамасыз ету, бос ... ... ... ... ... болу, тегін жолдамалармен қамтамасыз ету, т.б. банктік кызметтерге жеңілдік тарифтерін орнату. Бір сөзбен айтқанда қызметкерлерге толық әлеуметтік ... ... бұл ... ... ... ... ынталандырады.
Еңбек ақыны төлеу мотивациялық процесс болып табылады, егер ол еңбек ... ... ... ... ... еңбек өнімділігімен алып отырған материалдық мадақтаудың арасында тұрақты байланыстың ... ... ... ... ... ... құрамында міндетті түрде жеткен нәтижелерге тәулді, құраушы бөлік болуы тиіс.
Ынталандыру жүйесін үйымдастырудың негізгі принципі жұмыстың соңғынәтижелеріне ... ... ... ... ... ... ... керек. Бірақ жұмысшыларды материалдық ынталандырудыжекелеу басқарушылардың кездейсоқ шешімдері бойынша емес және осысалада ... ... ... ... ... ... ... оның қызметтік міндеттерін және жұмыс нәтижелерінойластырылған бағалаудың негізінде жүзеге асуы ... ... ... ... үшін оның ... нақты сипаттамасын жасау қажет. Жұмыска қабылданудағы болашақ қызметкер қызметтік міндеттері және қызметтері тізбесімен толық танысуы ... ... бұл ... ... ... ... ал жұмысшы өз кезегінде қызметтерін атқаруда одан не қажет етілетіндігін біледі. ... ... ... ... ... бекітіледі, ал соңынан оның іс-әрекетін әрдайым бағалаудың негізінде еңбекақысын жоғарылату, пайдадан үлес алу, ... ... ... ... ... кәсіпкер жолдамалы жұмысшыларды ынталандыруға байланысты сұрақтарға шешім қабылдауда нарықтағы жағдайды ескеруі қажет, яғни көп жағдайда жұмысшылардың еңбек ... ... осы ... ... ... ... ... керісінше артықшылығымен анықталады. Сонымен қатар жоғары білікті мамандарды ұстап тұру немесе ұстап қалу ... ... ... осы ... бойынша еңбек ақыларын ескеру қажет.
Сөзсіз, еңбек ақыны төлеудің мотивациялық механизміне үлкен роль ... ... ... ... ақы төлемінің деңгейін жоғарылатып отыру еңбек белсенділігін қажетті деңгейде ұстап тұруға, сонымен қатар еңбек өнімділігін арттыруға мүмкіндік туғыза алмайды. Бұл ... ... ... ... қысқа мерзімдік жоғары көрсеткіштерге ие болуға пайдасы тиюі мүмкін. Соңғы қорытындыда әсер етудің бұл түріне үйреніп ... ... ... ... ... ... ... әсерін жоғалтады. Жұмысшыларға біржақты тек ақшалай әдіспен әсер ету ұзақ өмірлікке еңбек өнімділігінің ... ... ... ... ... ... дамыған елдермен салыстырғанда, негізінен еңбек бүгінгі күні тек табыс табудың құралы ғана, ақшаға деген қажеттіліктің өмір сүру деңгейіне тәуелді ... бір ... ... өсе ... ... болады, одан кейін ақша әдеттегі немесе қарапайым ... ... ... ... ... ... сақтаудың шарты болып қалады. Бұл жағдайда үстемдік етуші ретінде шығармашылық қажеттілік, жетістікке жету қажеттілігі ... ... ... ... ... Басқарушы үшін жұмысшылардың қажеттіліктері түсіне білу шеберлігі өте қажет. Төмен деңгейлі қажеттіліктер, келесі деңгейдегі қажеттіліктердің адамның ... ... ... ... айналғанға дейін қанағаттандырылуы тиіс.
Мотивациялық механизмге ұсынылатын екінші бағыт - бұл материалдық емес ынталандыру. Ол өз құрамына ... ... ... ... ... мойындауы, ертеңгі күнге деген сенімділік және қызметкерлерді ... ... ... ... ... ... ол ертеңгі күні онымен не болатындығын, осы банкте ... ... ме ... ме және оның ... ... отырған банкі әрекет етеді ма деген сұрақтарға алаңдамайды. Яғни банк ... ... ... ... ... ... Жыл ... банк басшылығы қызметкерлерді іс-әрекеттің нәтижелерін хабардар етіп, жеткен ... және ... ... баяндауы тиіс.
Жұмысшы ұйымның дамуын, тұрақтылығын және жетістігін көріп отыруы тиіс. Егер жалпы жиналыстарда үздік ... ... ... бұл олар үшін өз ... ... ... ... болады. Кез-келген адамға өзінің маңыздылығын және бүкіл ұйым үшін қажеттілігін түсіну өте күшті ынталандыру факторы болып ... ... ... және әріптестердің тарапынан бағалануы ұйымда жалпы коллективтік рухты көтереді. ... ... ... ... және ... ұйым үшін ... мойындатуға ұмтылады, өзінің жұмыс орнында әркім өзінің қабілеттілігінің неге ... және ... үшін ... ие екендігін көрсеткісі келеді, сондықтанда нақты жұмысшының іс-әрекетінің нәтижелерін мойындау қажет, оның ... ... ... ... ... ... ... кеңес беруге мүмкіндік беру. Осындай моральдық ынталандыру қызметкерлердің жұмысына материалдық ынталандыру әдістеріне де үлкен әсер етуі ... ... - ... ... ... ... Бұл ... бойынша жұмыстарды ұйымдастыру, корпоративті мәдениетті көтеру және еңбекті ұйымдастыруды жетілдіру. Кез-келген ұйымның қаңқасын немесе негізін бір мақсатпен біріккен ... ... ... Бұл ... ... ... және ... жақсаруына әкеледі. Әрбір ұйымда өзіндік корпоративтік мәдениет әрекет етеді. Басқа банктен келген жұмысшы бұрынғы жұмыс орнында қалыптасқан ... ... ... ... ... бірге өзіне жақсырақ орын іздеп жұрген жүмысшы ішкі корпоративтік мәдениетті дамытуға ұмтылмайды. Осы ... ... ... болсын, кейбіреулерді қоспағанда, коллективте достық атмосфераның нығаюына, жұмыстың өнімділігіне ыңғайлы орта калыптастыруға мүмкіндік туғызыспайды және ұйым үшін ... ... ... ... жапондық - басқару моделін ұстану және осы банктің мәдениетін ... ... ... тәрбиелеу жақсырақ. Жобалар бойынша жұмыстарды үйымдастыру басқару процесіне орындаушыларды ... ... ... Бұл жаңа ... ... қойылған мәселелердің шешімдерінің жаңа жолдары, нәтижелер үшін жауапкершіліктердің жоғарылауымен байланысты жұмыс сапасының жоғарылауы. Бұл мәселе жобалар бойынша жұмыстарды ... ... ... ... жеке ... жоғарылатумен байланысты шешілуі тиіс.
Әрбір жұмысшының жұмысын жақсарту туралы өзіндік көзқарасы бар. ... ... ... ... санкциялардан қорықпай, жұмысты жұмысшының өз жоспарларын жүзеге асыруға ынтасы жоғалмайтындай етіп ұйымдастырылуы тиіс. ... ... ... ... ... ... және ... жолмен алатындығына байланысты олар өздерінің басқарушылардың көз ... ... ... ... ... ... ... өзгерістерге байланысты шешімдерді олардың келісімінсіз қабылдауға болмайды, егер де бұл ... ... ... ... ... ... қажетті информацияға жетуді қиындатпау керек. Қызметкер еңбегінің сапасы туралы информация оперативті, масштабты және дер кезінде болуы керек. ... өзін ... ... ... ... ... ... Адамдардың көпшілігі жұмыс процесінде жаңа білімдер алуға ұмтылады. Сондықтанда бағынушылардың оқу мүмкіншілігімен қамтамасыз ету, шығармашылық ... ... және ... ... ... ие. ... ұйымдастыруды жетілдірудің құрамына мақсаттардың қойылуы, еңбек функцияларының үлғаю, еңбекпен байыту, өндірістік ротация, ... ... ... ... ... қолданылуы, еңбек жағдайларын жақсарту кіреді. Мақсаттарды белгілеуде, дұрыс қойылған мақсат ... ... ... ... колданылатындығы түсіндіріледі.
Еңбек функцияларының үлғаюы персонал жұмысына әртүрлілік ендірумен түсіндіріледі, яғни бір ... ... ... санын ұлғайту. Нәтижесінде әрбір жұмысшыда жұмыс циклі үзарады, еңбек өнімділігі ... Бұл ... ... ... аз ... ... және өз іс-әрекетінің шеңберін өз ынтасымен арттырғысы келмеген жағдайда тиімді, кері жағдайда ... ... ... ... ... ... ... адамға шығармашылығымен жауапкершілігін өсіре түсетіндей жұмыс беру және оның міндеттеріне бақылаумен жоспарлаудың кейбір функцияларын қосумен түсіндіріледі.
Және соңғы бағыт - бұл ... бар адам ... ... жоғарылату. Бұл қызметкерлерді даярлау, кайта даярлау, біліктіліктерін арттыру және іс-тәжірибеден өткізу (стажировка). Банктік тәжірибе ... ... ... ... ... ең ... ... өзіне әрдайым біліктілігін арттыруға тура келеді, бұл қомақты қаражаттарды кажет етеді, бірақ бұл ... өзін ... ... шет елде де, ... елде де ... ... ... түрде бас банктің өкілдері келіп семинарлар өткізіп тұрулары тиіс сонымен қатар, филиалдарды жаңа өнімдер және қызмет түрлерімен таныстырулары ... Оған ... ... ... өз ... ... болады және компания оны төлесе болады немесе төлей алады. Төлем 10%-дан 100%-ды құрауы мүмкін, бұл қажеттіліктің деңгейіне байланысты. ... ... ... бас ... тәжірибеден өту әрдайым жүргізіліп отырылуы тиіс. Жоғарғы санаттағы басқарушылар - жылына 2 реттен кем ... ал орта және ... ... ... - 2 жылда 1 реттен кем емес. Төменгі санаттағы менеджерлер банктің басқа құрылымдық бөлімінде қысқа мерзімді іс-тәжірибеден өтсе болады.
Оқытудың өзі ... өте ... әсер ... ... ... бар. Қызметкер ол туралы, оның болашағы туралы ойланатындығын, оған ақша құйылып жатқандығын түсінеді және соны ... ... ... ... ... ... қызметкерді оқытуға салынып жатқан ақшалар, оған жақсы әсер етіп көңіл-күйін көтеруі ғана керек емес, оған ... ... ... көмектесуі қажет. Оқу мен жұмыстың арасындағы шекара өшірілуі ... олар ... ... ... етуі ... процестің құрамды бөліктеріне айналуы керек.
Кадрларды оқыту, білім беру және ... ... ... деңгейін жоғарылату банктің адам ресурстарының сапасын аттырады және бизнес нәтижелерін өлшеудің фактісі ретінде түсіндіріледі.
Бүгінгі таңда оқытудың түрлі формаларымен ... ... ... ... өзіндік немесе шақырылған мұғалімдерді тарту арқылы, өзінің әріптестерімен келісімге тұру арқылы іс-тәжірибеден өту, ... мен ... ... ... бизнес мектептерінде мамандық бойынша кәсіби қайта даярлау, жоғары оқу орындарында косымша мамандық алу. Бірақ, барлық көптеген тандаулар болсада кез-келген ... ... оқып ... мүмкіндігі жоқ. Банк жұмысының ерекшелігі жұмысшылардың ұзақ ... ... ... ... ... одан ... нәтижелерге барлық уақытта ұсталына бермейді. Сондықтанда банктер сыртқы оқыту орындарына тек тар мамандықтар бойынша ... ... ғана ... ... ... ... ... даярлау ғана емес, сонымен қатар тұтастай оқыту жүйелерін жасау керек екендігін түсіндік. Біздің оқыту жүйесінің ... тек өнім ... ғана ... ... ... адамдардың, қызметтердің және жалпы ұйымның сапасын арттыру болу ... ... көп ... ... онда персонал институтционалды актив болып табылады деген мағына ... Бұл ... ... көп ... тыс комиссионды табыстар әкеледі. Қызметкерлердің тәжірибесі қызмет көрсету индустриясына барынша енуде және одан сайын ... ... де ... ... ... құндылығы артты. Оған қоса оқытуға деген қызығушылык компанияның төлем қабілеттілігімен үлкен деңгейде ... ... және ... емес мотивацияны құраушылардың қатынасына келетін болсақ, онда ақша үлкен орын алады. Мысалға адам басқа компанияға ауыспақшы, бұл ... ақша ... ... анықтайтын, үлкен әлеуметтік фактор болып табылады. Мысалға сіз басқа ұйымға дәл осындай еңбек ақыға ауысасыз ба, бізге басқа ... ... ... ... біздің ең бірінші білгіміз келетіні, бізге қанша төлейтіндігі.
Әлемдік экономикада қызмет ... ... ... саны ... ... қызметкер көрсету саласы күрделі еңбекті қажет етеді және өндіріс саласына ... ... ... ... қажет етеді. Өндірістегі машинамен байланысты адам инженермен нақты белгіленген бірнеше ... ... ... ... ... бұл дегеніміз техника күніге ауыса бермейді.
Банктік жұмысшы сансыз көп ... және әр ... ... ... ... Бұл ... жұмыс үлкен шығармашылықты, дербестікті, интеллектуалдықты қажет етеді.
Индустриалды және қызмет көрсету еңбегінің арасындағы қатынастардың өзгерісі адамдарды өзгеріске салуда: ... ... ... ... күннен-күнге қиындауда. Шындығында адамдар және экономиканың өзгерісі - бұл бір-бірімен байланысты процесс. Біздің ойымызша ... ... емес ... ... және ... ... ... орындары және негізгі қызметкерлерді анықтап алып барлық күшті соларға салу қажет.
Олардың ... үшін ... ... ... құру ... Ал қалғандарына бұрынғы жылдардағыдай ескі стандарттық жеңілдіктерді қолдана беруге болады, себебі табыстың көп бөлігін әкеліп отырған олар емес.
Мұндай жол ... ... ... қызметкерлерді ұстап отыруға жәрдем береді, ал егер оларға тек ақша ұсынсақ, ... ... одан да көп бере ... ұйым ... ... ... ... ең сенімді әдісі - бұл оларды жалықтырмай немесе зеріктірмей, әрдайым жаңа ынталандырудың жолдарын тауып отыру. Жұмыстың ... ... ... ... және клиенттерге қызмет көрсетуді жоғарылату үшін:
* ... ... ... ролі және ... ... ... деңгейінде мойындалатындай тиімді басқару құрылымын қамтамасыз ету керек;
* клиенттермен ... ... ... ... ... мен ... ... қызмет көрсетудің мәдениетін ендіру керек;
* жетекшілер тарапынан бақылаудың тиімді жүйесін жасау және іріктелген бақылау бөлімшелерін құру;
* әрбір ... ... ... барлық операциялардың, орталық басқарудағы барлық іс - әрекеттердің тиімділігін камтамасыз ету керек;
* стратегиялық және оперативті жоспарлау, нәтижелерді бағалау және ... ... ... ... ... информацияларының жүйесі сияқты негізгі басқару процестерін жасау және жетілдіру керек.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келе банктерді басқарудың дамуы тек банк ... ... ғана ... ол ... банк ... ... ... ретінде тек біздің ғана емес экономиканың нарықтық формасына енген кез - келген елдің экономикасы үшін маңызы зор болып табылады. Банктік ... ... ... ... яғни ... жоспарлау, талдау және реттеу қызметтерін жүзеге асырады. Ол қаржылық басқару немесе банктің экономикалық іс ... ... және ... ... ... екі ... ... бөлінеді. Банктің қаржылық ресурстарын басқаруға банктің активті және пассивті операцияларын, өтімділігін, несиелік портфелін ... және тағы ... ... Ал банк ... ... қызметкерлер жұмысын ұйымдастыру, оларды еңбекке ынталандыру және мотивациялау жүйелері кіреді.
Осы жұмысты ... ... ... ... басқару қызметіне және осы АҚ - ның ... іс - ... ... ... ... ... ... аралығындағы көлемі бойынша, негізгі көлемдік көрсеткіштерінің жылдардағы динамикасы және жалпы еліміздегі үлестері ... және ... мен ... құрылымы, жиынтықтағы үлесі, жылдар аралығындағы динамикасы негізінде талдау жасалып жалпы осы банктің табыстылық, тиімділік, сенімділік және даму сияқты сипаттарына оң ... ... ... еліміздегі үздік банктер үштігіне кіретіндігі тағы да анықталынды. Ал ... ... ... талданып отырған банктің еңбекті мотивациялаудың материалдық емес немесе рухани ынталандыру формаларын пайдалану ... ... ... ... ... ... АҚ қаржылық ісәрекетін талдау барысында банктің еліміздегі ең ірі, ... үш ... бірі ... анықталды. Банк негізгі көлемдік несиелер, активтер, өзіндік капитал, таза табыс сияқты көрсеткіштерден 1- орынды иеленеді екен, оның ... ... және ... ... ... ... көлемді меншікті капитал болып табылады екен. Ол 2013-ші жылы 390494 млн. ... ... және ... ... жоғары деңгейде болуын банктің заңды және жеке тұлғаларға берілген несиелері факторы қамтамасыз етеді екен. Ол ... жылы ... ... ... сомасындағы 70,2% үлесіне ие болған.
Ал персоналды басқару қызметінде, ... ... ... ... ... материалдық емес немесе рухани ынталандыру формаларын пайдалану арқылы персоналды ... ... ... ... ... ... банктерді басқаруда туындап отырған мәселелер келесідей:
* Депозиттік саясаттың ... ...
* ... ... тым үлкен болуына байланысты клиенттердің санының азаюы;
* ... ... ... ... ... шешуде менің ұсыныстарым келесідей:
* Банктердің бәсеке қабілеттігінн арттыру;
* Қызметкерлерді жұмыс жасауына байналысты ынталандыру жүргізіп отырсыйақы, премия)
* Банктің ... ... ... Депозиттік қызметті дамыту.
Қазақстандағы екінші деңгейлі банктердің басқару мәселелерін жетілдіру ... ... ... ... ... нәтижелерді басқару жолдарын жетілдіру әдістерінің түрлері, балансты реструктуризациялау және өтімділікті басқару әдістерінің кемшіліктерін жою түріндегі жетілдіру жолдары ... Ал ... ... қызметтерін жетілдіру жолдары ретінде тікелей қаржылық нәтижеге байланысты түрде материалдық ынталандырудың ... және ... ... түрлерін кеңінен ендіру, материалдық емес ынталандырудың оқыту, марапаттау және мойындау және тағыда басқа рухани ... ... ... ... жолдары ретінде ұсынылды. Сонымен бірге адам ресурстарын басқарудың жаңа жетілдіру жолы ... ... осы сала ... ... оқу орындарының студенттерінің жыл бойы іс-тәжірибеден өтулерін қамтамасыз ету, яғни банкте осы қызметпен айналысатын бөлім ашу жолы ұсынылады. Осы дипломдық ... ... ... АҚ-ның 2013 жылдың өзінде қызметкерлерді окыту шығындарының 136381мың теңгені құрағаны соңғы үш ... ... ... ... , бірақ еңбек ақы шығындарының көлемі оқыту шығындарының ... ... ... анықталған болатын. Бұл жағдай қызметкерлерді кері мотивациялауы мүмкін сондықтан біздің ұсынған студенттерді ... ... ... ... ... ... ұсынысымыздың маңызы арта түспек, яғни банк өзіне қажетті ... ... ... ... бұл ... жолы ... ... ие және орындалуы мүмкін немесе болашағы бар болып табылады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
* ҚР Президентінің Қазақстан халқына 2014 жылғы жолдауы
*
Қазақстан ... ... 31 ... 1995 ... Заң күші бар ... Мақыш Серік Биханұлы . Алматы, Издат Маркет 2004жыл. .
* Сейітқасымов Т.С. . ... ... - ... 1999 ... Қонақбаев А.Г. ... ... №3 ... Информационно-аналитический сборник. ҚР статитика Агенттілігі, 2006 жыл,
* Мақыш Серік Биханұлы . ... ... ... ... Т.С. ... дело. Алматы; Каржы-Каражат, 1998 год.
9. Балабанов И.Т. Банки и банковское дело. Санкт-Петербург; 2000 ... ... К. . ... ... №9, ... Қонақбаев А.Г. . Банк Казахстана №12 2004год.
12. Тронин Ю. Банковский менеджмент: проблемы и решения. // Банковскиетехнологии. №10, 1999 год.
13. Интернет ... ... ... ... Казкоммерцбанктің 2010-2013 жылдар арасындағы жылдық есептері.
15. Бабачева Ю.А. ... ... ... ... и статистика, 1994 год.
16. Лаврушин О.Г. Банковское дело. М; Финансы и ... 2000 ... ... Г.М. ... дело и ... дело. М; Банки и биржы, 998год.
18. Банки Казахстана - 2003-№4
19. Бюллетень Национального ... Р.К. №10 2000 ... ... Л. ... 2001 ... ... Л.Б. ... дело. - Aлмaты, 2007 ж. 39б.
23. Aхмедов Н., Рубцов С. ... ... ... в бaнке. 2008ж. №1. 46-54 б.
24. Aчкaсов Н.Г. Оперaции бaнкa. // ... ... - 2004. - ... И. ... ... ... 2006. - №11. - 7
26. ... Е.Ю. Бaнкaм опaсно игрaть в догонялки // ... - 2010 ж. №8. 8-9 ... ... Е.A. ... ... ... и реклaмa // Қaржы-қaрaжaт. 2009 ж. №7, 54-55 б.
* ... ... ... Рынок ценных бумaг Кaзaхстaнa. -- 2010. -№4 /102 ... ... Е.A. Бaнк для ... ... ... 2008 ж. №7.16 б.
* Қaзaқстaн Республикaсы нормaтивтік-құқықтық aктілерінің aқпaрaттық-құқықтық жүйесі: adilet.zan.kz
* ... ... ... ... ... Қaзaқстaн Республикaсы Ұлттық Бaнкісінің ресми сaйты: nationalbank.kz
* Қaзaқстaн Республикaсы ... ... ... ... ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 73 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктің коммерциялық қызметті несиелеу ерекшеліктері69 бет
Казақстан Республикасындағы банк жүйесі туралы37 бет
Казақстан Республикасындағы банк жүйесінің дамуы мен коммерциялық банктерді ұйымдастыру принциптері77 бет
Қазіргі жағдайда коммерциялық банктердің несиелік саясатын талдау75 бет
Өндiрiстiк құралдар нарығының инфрақұрылымы6 бет
Кәсіпкерлік тәуекел13 бет
Ақша қызметтері және олардың қазіргі жағдайдағы даму сатылары9 бет
Ақша қызметтері және олардың қазіргі жағдайдағы дамуы9 бет
Ақшалардың қызметтері және олардың қазіргі жағдайдағы дамуы33 бет
Ақшаның атқаратын қызметтерi және олардың қазiргi жағдайдағы дамуы30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь