Туркия Республикасы және Қазақстан Респубикасы қарым-қатынастар стратегиясы

Кіріспе:

I. тарау. 1991.2004 жылдар аралығындағы қазақ.түрік қатынастарының дамуы.

1.1. Туркия Республикасы және Қазақстан Респубикасы қарым.қатынастар стратегиясы.

1.2. Туркия мен Қазақстан сауда.экономикалық байланысының дамуы.

II. тарау. Туркия мен Қазақстан арасындағы мәдени қарым.қатынас.

2.1. 1991.2004 жылдар аралығындағы білім және мәдениет саласындағы өзара байланыс.

2.2. Туркия мен Қазақстан арасындағы мәдени байланыстың болашағы.

III. Қорытынды.

IV. Қолданылған әдебиеттер тізімі.
Кіріспе.
Қоғамның даму тарихында ХХ ғасырдың 90 жылдары үлкен өзгерістерден басталды. Еуразия құрлығында ең мықты атанған және коммунизм мен социализм идеяларын ұстанып, капитализмге қарсы шықан тұтас бір жүйе- Кеңес Одағы ыдырады. Халықаралық аренада жас егемен мемекеттердің пайда болуы, халықаралық қатынастар тарихында жаңа бір кезең боып табылатыны сөзсіз. Дәл осы сәттен бастап бұрынғы кеңес мемлекеті орталыққа бағындырылған бүкіл саясаты, экономикасы және нарығы өзінің орны мен ролін анықтай халықаралық қатынастарды дамыту бағытына түседі. Халықаралық байланыстады дамыту жолына түскен Қазақстан- интеграция барысында Еуропа елдеріне қарағанда, Азия мемлекеттері жақын екендігін түсінеді. Олардың ішінде ең маңызды болып, этонмәдениеттік және тариха байланысы бар мемлекет - Түркия болып табылады. Қазақстан және Түркия Республикасының тығыз қарым-қатынасы туралы Н.Назарбаев: «Қазақстан мен Түркия арасында шектесу нүктелері аз емес: географиялық жағдайы жағынан қос мемлекетте Еуропа мен Азия ның тоғысқан жерінде, этнография жағынан түрік және қазақ халықтарының мәдениетінің салт-дәстүрлерінің және тілдерінің ортақ бір түбірі бар» деп атап өтті.
Түркия мемлекетінің экономикалық, саяси және мәдени – ағартушылық саласында көнегі барлық мұқтаждықтарды қанағатандырмасада, Қазақстан мен Түркия Республикасынның арасындағы қатынастардың өзара дамуына, даму деңгейіне, олардың халықаралық аренада алтын орны, бейбітшілікті қамтамасыздандыру роліне және қазіргі таңдағы интеграция процесіндегі белсенділікке едәуір ықпал жасауы таңдалған тақырыпты актуалдылығы дәлелдейді.
Қазіргі кезде саяси қолдауы мен экономиакалық көмегі және мәдениет саласындағы нәтиже қарыма-қатынастары, мемлекетіміздің нарық саясатының дамуына айтарлықтай ықпал жасайтындығына дау жоқ.
Қазақстан Республикасының сыртқы саясатының әртүрлі мәселелерін зерттеу, халықаралық ұйымдарда алатын орны, шет ел мемлекеттерімен жан-жақты қарым-қатынас жасау, негізінен Түркия Республикасымен және екі жақтың да дамуы тенденциясына қатысты мәселелерді сараптау ғылыми және саяси көз қарастар жағынан да актуалды болып табылады.
Берілген зерттеуді зерделеуде, Қазақстан мен Туркия Республикасының өзара қарым-қатынастарын реттеу және дамытуға баланысты негізгі үш сала қарастырылды: саяси байланыстар, экономикалық өзара қарым-қатынастар және мәдени гуманитарлық қатынастар.
Арнаулы және фундаменталды зерттеулердің жоқтығы Қазақстан Туркия Республикасының сыртқы саясат жағынан қысқа қарым-қатынас жасаумен салыстырмалы түрде түсіндіріледі. Осы уақытқа дейін Қазақстанның Азия аумағындағы сыртқы қатынастару туралы көптеген еңбектер және Туркия Республикасымен өзара қарым-қатынас жайында ғылыми мақалар жарияланды. Олардың ішінде Н.Назарбаевтың егемен Қазақстанның сыртқы саясатының бағытын бекіту және Қазақстан дипломатиясының алғашқы қадамдарын анықтауға арналған «Қазақстан Республикасының егемен мемлекеті ретінде тұрақтану және даму стратегиясы» атты монографиясы ең құнды және актуалды болып табылады. «ХХI ғасыр табалдырығында» атты кітабының «Түркі меридианын» үш тарауында Туркия Республикасына жасаған сапары жайында және Тургут Озал мен Сулайман Демирелді көрнекті саяси қайраткерлер ретінде сипаттап олардың екі республикасының қарым-қатынасы грек тіліндегі ролі жайында баяндайды. Қазақстан-Туркия қатынастырын сипаттай отырып: «Қазақстан Туркия Республикасының қарым-қатынастары қарқынды дамуды қазір, орталық жоба жасалынбайтын экономика, білім және мәдениет салаларын атап айту қиын. Біздің халықтарымыз тек тең хұқылы серттер ғана емес, олардың арасында үлкен достық бар» деп атап кетті. Сыртқы істер Министері Қасымжомарт Тоқаевтың әлем мемлекеттерімен жасаған алғашқы достық қатынастары, Республтканың алатын орны мен ролі туралы баяндайтын еңбектері дипломдық ізденіс жұмысының негізіне алынды.
Сонымен қатар, дипомдық жұмысты жазу барысында Қазақстан Туркия қарым-қатынастарын тұрақты және қарқынды түрде сипаттайтын Қ.Тоқаевтың «Егемен жалауы астында» атты еңбегң қолданылды. Хранологиялық тізбектілікте екі республиканың өзара қарым-қатынастарының жолдарының ашылуы бейнеленеді. «гобализация жағдайындағы Қазақстанның сыртқы саясаты» атты монографиясында Туркия Республикасын «байырғы серік» ретінде сипаттап, Туркия Республикасы Қазақстанның шетел серіктері арасында «интенсивтік және байланыс дәрежесі» бойынша алдынғы орынға ие екендігін атап өтеді. Екі республиканың өзара саяси, сауда – экономикаық, білім және мәдениет салаларындағы байланыстары туралы мәліметтер береді.
Бүгінде Қазақстанның жеке мемлекеттермен жасайтын халықаралық қатынастары жайында көптеген зерттеулер мен еңбектер жарияланды. Олардың ішінде 1995 жылы жарық көрген «Қазақстанның сыртқы саясаты» атты мақалалар жинағы ең ауқымдысы болып табылады. Бұл жинақ маңыздылығы – бір кітапта ешілік сапармен шетел мемлекеттерінде болып қайтқан мемлекеттік қызметкерлердің мақалалары орын тапқандығы.

«Казахстанская правда», 1991 жыл, 14 наурыз – 1,3 беттер.
Н.Назарбаев «)аза0стан республикасыны4 егемен мемлекет рет3нде тұрақтануы және даму стратегиясы», алматы – 1992 жыл.
Н.Назарбаев «ХХI ғасыр табалдырығында», Алматы 1996 жыл.
Н.Назарбаев «ХХI ғасыр табалдырығында», Алматы 1996 жыл, 220 бет.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

I. Законодательные акты
1. Конституция Республики Казахстан, Алматы, 1996 г.
2. Декларация о государственном суверенитете казахской ССР, Аматы, 1991 г.
3. Закон Республики Казахстан о дипломатической службе, Алматы, 1997 г.
4. Указ Президента Республики Казахстан, имеющий силу Закона от 12,12,1995 г «О порядке заключения и денонсации международных договоров РК», «Казахстанская правда», 15 декабря 1995 г.
II. Дипломатические документы
1. «Соглашение о сотрудничестве между Казахской ССР и Турецкой Республикой», Казахстан-Турция … 5 лет Дружбы и сотрудничества, Анкара, «Билиг», 1996г, стр. 33-36.
2. Декларация о принципах и целях взаимоотношении между Казахской ССР и Турецкой Республикой», Казахстан-Турция … 5 лет Дружбы и сотрудничества, Анкара, «Билиг», 1996г, стр. 36-38.
3. «Меморандум о взаимных договоренностях», Казахстан-Турция .. 5 лет Дружбы и сотрудничества, Анкара, «Билиг», 1996г, стр. 38-40.
4. «Совместное Коммюнике», Казахстан-Турция … 5 лет Дружбы и сотрудничества, Анкара, «Билиг», 1996г, стр. 40-44.
5. Договор о дружбе и сотрудничестве между Республиканской Казахстан и турецкой Республикой, Казахстан-Турция … 5 лет Дружбы и сотрудничества, Анкара, «Билиг», 1996г, стр. 44-50.
6. Совместная Декларация о дальнейшем развитии и углублении сотрудничества между Республиканской Казахстан и турецкой Республикой, Казахстан-Турция … 5 лет Дружбы и сотрудничества, Анкара, «Билиг», 1996г, стр. 50-54.





«Казахстанская правда», 1991 жыл, 14 наурыз – 1,3 беттер.
Н.Назарбаев «)аза0стан республикасыны4 егемен мемлекет рет3нде тұрақтануы және даму стратегиясы», алматы – 1992 жыл.
Н.Назарбаев «ХХI ғасыр табалдырығында», Алматы 1996 жыл.
Н.Назарбаев «ХХI ғасыр табалдырығында», Алматы 1996 жыл, 220 бет.
Қ.Тоқаев «Сыртқы саясат»: Ойлану және әрекет жасау уақыты Қазақстан және әлемдік қоғам – 1995 жыл №2-3-9 беттер;
Қ.Тоқаев «Қазақстанның сыртқы саясаты: әдісте, ерекшеліктер және бағыттары» - Алматы – Мәскеу, 1995 жыл, 25-45 беттер; Қ.Тоқаев «Қазақстанның сыртқы саясат бағытын іске асырудың кейбір аспектілері » саясат -1995 жыл, №5, 39-49 беттер.
Ирмуханов Б.Б. «Қазақстан»: тарихи-публистикалық көзқарас – Алматы 1996 жыл, 50-56 бетте; Ирмуханов Б.Б. «сыртқы және ішкі саясат пен дипломатия», «Казахстанская правда», 1993 жы, 9 маусым; Қалиева Р. «Қазақстанның әлемдік қоғамға бетбұрысы», «Казахстанская правда» 1994 жыл, 13 қазан, 3 бет; Сүлейменов Т.С. «Қазақстан дипломатиясының алғашқы қадамдары», «Ойлар», 1994 жыл, №1, 18-19 беттер; Арынов Е., Жұлманов Р. «Қазақстанның экономикасыны сауықтырудағы шетелдердің қатысуы», «Саясат», 1995 жыл, №1, 53-57 беттер; Исингарин Н.К. «Қазақстан өзінің қатынасын әлемдік нарықта Ұлғайта береді», «Саясат» 1996 жыл, №4, 3-16 беттер; Қазақстан мен Туркия республикасының қарым-қатынасна арналған алғашқы мақалалардың бірі болып таюылады.
Куртов А.А. «ҚР байланысты Туркияның саясаты», «Қазақстан»: «Егемен дамудың реалиялары мен перспективалары», Мәскеу – 1995 жыл, 395-406 беттер
Қасенов У. «Каспий мұнайы және халықаралық қауіпсіздік», «Орталық Азия» - 1997 жыл, №5 (11), 60-69 беттер; Қасенов У. – «Ресей», «Кавказдықтар және орталық Азия-мұнай, мұнай құбырары, геосаясат», «Саясат» - 1995 жыл. №2 (3), 22-35 беттер.
Рахметов К.Г. «Қазақстан Республикасының мұнай саясат», Алматы, 1994 жыл. 75-86 беттер; Көшкімбаев С.К. «Қазақстан және Каспий теңізі өңірінің геосаясаттық жағдайы», «Саясат» - 1995, №1, 7-8 беттер; Қ.Тоқаев «Қазақстанның сыртқы саясатындағы Азия – тынық мұхит мемлекеттері», Тарих ғылымдары кандидатының диссертациясы, Алматы – 1997 жыл; Қасымов Б.Д. «Азия – тынық мұхит өңіріндегі халықаралық қатынастар (1991-2001 жылдар)», Тарих ғылымдары кандидатының диссератциясы, Алматы – 2002 жыл.
        
        Кіріспе:
I. тарау. 1991-2004 жылдар аралығындағы қазақ-түрік қатынастарының дамуы.
1. Туркия Республикасы және Қазақстан Респубикасы қарым-қатынастар
стратегиясы.
2. Туркия мен ... ... ... ... ... Туркия мен Қазақстан арасындағы мәдени қарым-қатынас.
2.1. 1991-2004 ... ... ... және ... саласындағы өзара
байланыс.
2.2. Туркия мен Қазақстан арасындағы мәдени байланыстың болашағы.
III. ... ... ... ... даму ... ХХ ... 90 жылдары үлкен өзгерістерден
басталды. Еуразия құрлығында ең мықты атанған және коммунизм мен социализм
идеяларын ... ... ... ... ... бір ... ... Одағы
ыдырады. Халықаралық аренада жас егемен ... ... ... қатынастар тарихында жаңа бір кезең боып табылатыны ... ... ... ... бұрынғы кеңес мемлекеті орталыққа бағындырылған бүкіл
саясаты, экономикасы және ... ... орны мен ... ... халықаралық
қатынастарды дамыту бағытына түседі. Халықаралық байланыстады дамыту жолына
түскен Қазақстан- интеграция барысында Еуропа елдеріне ... ... ... ... түсінеді. Олардың ішінде ең маңызды ... және ... ... бар ... - Түркия болып табылады.
Қазақстан және ... ... ... ... ... «Қазақстан мен Түркия арасында шектесу ... аз ... ... ... қос ... Еуропа мен Азия ның ... ... ... ... және ... халықтарының мәдениетінің салт-
дәстүрлерінің және тілдерінің ортақ бір түбірі бар» деп атап өтті.
Түркия мемлекетінің экономикалық, саяси және ...... ... ... ... қанағатандырмасада, Қазақстан мен
Түркия Республикасынның арасындағы қатынастардың ... ... ... ... халықаралық аренада алтын орны, бейбітшілікті
қамтамасыздандыру роліне және ... ... ... ... едәуір ықпал жасауы таңдалған ... ... ... ... ... мен экономиакалық көмегі және мәдениет
саласындағы нәтиже ... ... ... ... ... ықпал жасайтындығына дау жоқ.
Қазақстан Республикасының сыртқы саясатының әртүрлі мәселелерін зерттеу,
халықаралық ұйымдарда алатын орны, шет ел мемлекеттерімен ... ... ... ... ... ... және екі жақтың да дамуы
тенденциясына қатысты мәселелерді сараптау ғылыми және саяси көз ... да ... ... ... ... ... Қазақстан мен Туркия Республикасының
өзара қарым-қатынастарын реттеу және ... ... ... үш ... ... байланыстар, экономикалық өзара қарым-қатынастар және
мәдени гуманитарлық қатынастар.
Арнаулы және ... ... ... ... ... сыртқы саясат жағынан қысқа қарым-қатынас жасаумен
салыстырмалы түрде ... Осы ... ... Қазақстанның Азия
аумағындағы сыртқы қатынастару туралы көптеген ... және ... ... ... ... ... мақалар жарияланды.
Олардың ішінде Н.Назарбаевтың егемен Қазақстанның сыртқы саясатының бағытын
бекіту және ... ... ... ... анықтауға арналған
«Қазақстан Республикасының егемен мемлекеті ретінде тұрақтану және даму
стратегиясы» атты ... ең ... және ... ... ... «ХХI
ғасыр табалдырығында» атты кітабының «Түркі меридианын» үш тарауында Туркия
Республикасына жасаған сапары жайында және ... Озал мен ... ... ... ... ... сипаттап олардың екі
республикасының қарым-қатынасы грек ... ролі ... ... ... ... ... «Қазақстан Туркия
Республикасының қарым-қатынастары қарқынды дамуды қазір, орталық ... ... ... және мәдениет салаларын атап айту қиын.
Біздің халықтарымыз тек тең ... ... ғана ... олардың арасында
үлкен достық бар» деп атап ... ... ... ... Қасымжомарт
Тоқаевтың әлем мемлекеттерімен жасаған алғашқы достық ... ... орны мен ролі ... ... ... дипломдық
ізденіс жұмысының негізіне алынды.
Сонымен қатар, дипомдық жұмысты жазу барысында Қазақстан Туркия ... ... және ... ... сипаттайтын Қ.Тоқаевтың «Егемен
жалауы астында» атты ... ... ... ... ... ... қарым-қатынастарының жолдарының ашылуы бейнеленеді.
«гобализация жағдайындағы Қазақстанның сыртқы саясаты» атты ... ... ... ... ... ... ... Республикасы
Қазақстанның шетел серіктері арасында «интенсивтік және байланыс дәрежесі»
бойынша ... ... ие ... атап өтеді. Екі республиканың өзара
саяси, сауда – ... ... және ... салаларындағы байланыстары
туралы мәліметтер береді.
Бүгінде Қазақстанның жеке мемлекеттермен жасайтын халықаралық
қатынастары жайында көптеген зерттеулер мен еңбектер ... ... 1995 жылы ... ... ... сыртқы саясаты» атты мақалалар
жинағы ең ауқымдысы болып табылады. Бұл жинақ маңыздылығы – бір кітапта
ешілік ... ... ... ... ... мемлекеттік
қызметкерлердің мақалалары орын тапқандығы.
«Казахстанская правда», 1991 жыл, 14 наурыз – 1,3 беттер.
Н.Назарбаев «)аза0стан республикасыны4 егемен мемлекет рет3нде тұрақтануы
және даму ... ... – 1992 ... «ХХI ... ... ... 1996 ... «ХХI ғасыр табалдырығында», Алматы 1996 жыл, 220 бет.
Қ.Тоқаев «Сыртқы саясат»: Ойлану және әрекет жасау уақыты Қазақстан және
әлемдік ... – 1995 жыл №2-3-9 ... ... ... ... ... ерекшеліктер және бағыттары»
- Алматы – Мәскеу, 1995 жыл, 25-45 ... ... ... ... ... іске ... ... аспектілері » саясат -1995 жыл, №5, 39-
49 беттер.
Елшілдердің Қазақстанның жасаған алғашқы қадамдар жасауының куәләрі ... ... ... ... бұл ... ... ... Республикасындағы Қазақстанның бірінші елшісі – Саудабековтың
«Әлемдік қоғамдағы Қазақстан» атты ... ...... ... ... ... ... қатынастарда белсенді
қатынасқандығы туралы жазды». ... ... ... да Қазақстандық
саясаткерлердің, Қазақстан Туркия Республикасының қатынастарының ... ... ... ... Б.Б., ... Р., Сүлйменов Т., Абдутәліпов Ж. Еңьектері
берілген зерттеу жұмысында, Қазақстанның ... ... ... бағыттары, мақсаттары, сырқы саясат қағидаларының себептермен
сай талдануымен үлкен ... ие ... ... Республикасының сыртқы
саясатына талдау жасай ... ... ... ... Куртов А.А.: «жаңа нарықпен байлықтың қайнар көзі ретінде, ал
екінші жағынан ... ... ... бір ... ... Қазақстанды
интеграциялы процесске итермелейді» деп атап кеткен. Туркия Республикасы
саясат,экономика және мәдениет ... ... ... ... Б.Б. ... ... ... – Алматы 1996
жыл, 50-56 бетте; Ирмуханов Б.Б. «сыртқы және ішкі саясат пен дипломатия»,
«Казахстанская правда», 1993 жы, 9 маусым; ... Р. ... ... ... ... правда» 1994 жыл, 13 қазан, 3 бет;
Сүлейменов Т.С. «Қазақстан дипломатиясының алғашқы қадамдары», ... жыл, №1, 18-19 ... ... Е., ... Р. ... сауықтырудағы шетелдердің қатысуы», «Саясат», 1995 жыл, №1,
53-57 беттер; Исингарин Н.К. ... ... ... ... нарықта
Ұлғайта береді», «Саясат» 1996 жыл, №4, 3-16 беттер; Қазақстан мен Туркия
республикасының қарым-қатынасна ... ... ... бірі ... А.А. «ҚР ... ... ... «Қазақстан»: «Егемен дамудың
реалиялары мен перспективалары», Мәскеу – 1995 жыл, 395-406 беттер.
Біз ... ... ... ... ... мен ... өзара қарым-қатынасын ары қарай дамытуды айқындайтын
мәселелерге аудардық.
Бүгінде Қазақстан мен Туркия республикасының ... ... ... ... өңірлері ерекше орны алады. Ол – ... ... және оны ... ... ... ... Бұл ... мәселелердің бірі болды. Сонымен бірге, Қасенов У. Жұмысында
да зерттелетін мәселе болып табылады. ... ... ... ... ... ... АҚШ, ... Әзірбайжан, Түркия және Қазақстан
қатынастарын толығымен зерттеп, Қазақстан тарапына ... ... ... Бұл ... ... және саяси аспектілеріне
сараптама жасай отырып, мұнайды ... ... ... ... ... Осы мәселелерге қатысты ... және ... ... ... газетінің әрбір шығарылымында жасалынып жатқан жұмыстар
туралы толық ... және ... шешу ... ... У. ... ... және ... қауіпсіздік», «Орталық Азия» -
1997 жыл, №5 (11), 60-69 беттер; Қасенов У. – ... ... ... ... мұнай құбырары, геосаясат», «Саясат» - 1995 жыл. ... 22-35 ... К.Г. ... Республикасының мұнай саясат», Алматы, 1994 жыл.
75-86 беттер; Көшкімбаев С.К. «Қазақстан және Каспий ... ... ... ... - 1995, №1, 7-8 беттер; Қ.Тоқаев
«Қазақстанның сыртқы саясатындағы Азия – тынық мұхит мемлекеттері», Тарих
ғылымдары кандидатының диссертациясы, Алматы – 1997 жыл; ... Б.Д. ... ... ... ... ... ... (1991-2001 жылдар)», Тарих
ғылымдары кандидатының диссератциясы, Алматы – 2002 жыл.
Қазақстан Республикасының Сыртқы Істер ... ... ... профессор- Қарибаев М.К. «Қазақстан мен Туркия
Республикасының екі жарты қарым-қатынастарының дамуы мен ... ... мен ... ара-қатынастары» атты мақалалары берілген
тақырыпты ... ... ... ие ... ... ... мен ... екі жақты қарым-қатынастарының дамуы мен перспетивалары»
атты мақалада Карибаев М.К. – ... ... ... ... ... ... екі ел арасындағы даму мен ... ... ... ... ... атты ... қазігі
серіктестіктің жағдайын: ... ... ... ... эйфориясынан кейін келген прагматикаық ... ... ... ... ... ... және ... ... есептеуі бойынша
«1990жылдары Туркия Еуропа одағы не понторкистік ... ... ... деп ... ... ... ... Сөйтіп, бұл
мемлекет Хантингтон концепциясы бойынша «цивилизацияның орнығуының» ... ... ... элитасы өзінің Таяу Шығысқа ... ... ... ... ... түрткі болатын «ядро - мемлекет» керек деп
санайды Американдық ... Осы ... ... ... ... айық екендігін олар көзден таса жібермейді. Бұл мақсатты жүзеге
асыруға ... ... де ... ... бұл мемлекетті
Батыс ықпалының астынан тысқары шығару қауіп төндіреді. ... ... ... ... ... ... ... Шығыс Түкістанға дейін
«түркі әлімін құру» процессі Анкараның батыс ... ... ... ... ... авторлары, Н.назарбаевтың 1991 жылдың қыркүйегінде «ХХI
ғасыр – ... ... ... деген сөздерін жандандыра түседі. Мүмкін,
осының астарында тұтас ... құру ойы ... ... ... ... Түркияның шығысына бет бұруын Батыс
пайдалану керек деп санайды. Егер де, ... ... ... ... ... пен Оңтүстік бір-біріне қарама-қайшы келе ... екі ... ... де ... ... атқара аады. Түрік
саясатының басты ... ... Азия ... ... ... ... ... әр түрлі болады. Македониядан Албанияға дейін
тараған Косовадағы шиеленіс, Түркия республикасын ... ... ... ... еді. ... ... ... салыстырғанда
Еуропа үшін маңызы жоғарырақ» деп ойлайды. ... ... ... ... ... немесе өзінің ықпалының жол бастаушысы
емес, дербес серіктес ретінде қарауы керек.
Неміс ... ... ... ... ... ... ... саяси жағдайын жеңілдете түскен жоқ, оны айтарлықтай
күрделендірілді. Сол ... ... ... ... ... ... ОБСЕ, ОЭС, ОИК және Д-8 сияқты әр түрлі ұйымдар мен ... ... ... ... ... ... айқын. Түркия
Республикасының сыртқы саясатының жетістіктеріне келесі ... ... ... ... ... ... ... экономикалық
және мүмкін болатын жағдайда саяси қарым-қатынастарды сақтау, еуропа
мемекеттерімен ара-қатынасты арман ... ... Қара ... және ... ... ... ... мүмкіндіктерін оптималды қолдану. Осы
орайда Гумнель, ... ... ... ... ... ... Одағымен қатынастарды дамытуға ынталандыылуы қажет, деп ойлайды. Ал,
Түркия Республикасының ... ... ... ... ... ТМД
елдеріне қатысты Анкараның саясаты тек ... және ... ... ... 1997 жыы ... ... ... бастығы
жария еткен, мемлекетке потенциалды төніп тұрған курстік сепаратизм мен
фундаменталды исламизи ... ... ... көзқарас жасалынды.
Бірақ Х.Баджи, Түркияның саясаткерлері мен ... әлі де ... ұзақ ... ... жасауға шамалары жоқ еді, деп
ойлайды. ЕО кешегі өткен Варшава ... ... ... ... ... елемей жатыр дегенді естіп Түркия мемлекеті ... ... ... ... АҚШ пен ЕО әр ... ... ... ынтаны тұрақтылыққа бағыттаса, Еуропа – ... ... ... 1997 жылы ... ... ... сапарынан
кейін Түркия мен Ресейдің қарым-қатынастары жақсарғандығы, болашақта еуропа
процесстеріне тікелей әсер болады. ... ... ... ... ... түрде бөліп тастаған сияқты көзқарас қалыстасады, бірақ
бұл стратегиялық қателік деп ... ... ... Түркияның
саясатындағы жаңа феномен – Израилмен геосаяси және геостратегияы ... ... ... ... ... ... қатынастарының дамуы.
Түркия Республикасының жаңа пост конфрационды кезең ... ең ... ... ... ... кітабында
бейнеленген. 1991 жылдан кейін геосаяси сипатқа ие ... ... ... жаңа ... ... болғаны айдан анық. Бұл
сипатқа ие ... оның ... ... және ... байланыстары ықпал етті,
бірақ дәл осы сипат КССР ыдырауынан кейін, Түркия Республикасының және жаңа
түрік мемлекеттерімен тікелей ... ... ... ... ... ... құру ... үзілгеніне қарамастан, Анкараның Орталық
Азия түркі мемлекеттерімен экономикаық, саяси және ... ... ... ... шынайырақ бола бастады. Экономикалық плацдармды
жаулап алу және Каспий теңізі төңірегіндегі ... ... ... ... ... ... ету ... саясатының негізгі
мақсаты еді. Түркия Республикасының сыртқы саясатының жаңа ... ... және ... ... ... еңбектерінде де айтылады. 1990
жылдары Түркия Республикасының ... ... ... ... ал ... ... ... ол Анкараның Батыста да, Шығыста да қатысуын, ең
алдымен бұрынға ... ... ... ... халықаралық қатынастардың
жаңа жағдайлар қарсаңында ... ... ... ... ... жаңа түрік мемлекеттеріне қатысты саясатын О.Смолянский
мұқият ... Ол: ... ... жаңадан құрылған жас егемен
түркі мемлекеттеріне, өзін басты шетелдік серіктес ретінде қарастырады ... ... ... ... деп атап ... Бұл үшін ... әр түрлі самиттері жұмыс істеді, ал 1991 ... ... сол жас ... ... ... түрде мойындайды.
Әзірбайжан, Өзбекстан және Қазақстан Туркия Республикасының сыртқы
моделін көшіруге бет ... ... ... және ... ... енуі ... қарым-қатынасты беріктендіре түсті.
Президенттер Н.Назарбаев және ... ... ... ... ... жоғары деңгейде орнатты. Тұтасымен алғанда, Иран мен Түркияның
бәсекелестігінде, Қазақстан Туркия Республикасына ... ... ... ... мен ... ... елбасылары Анкараның сыртқы
саясатының ресми доктаринасы болып жарияланған түркі ынтымақтастығын құу
идеясына мойынсынады.
Қазіргі Түркия Республикасы өткен ... ... яғни ... ... ... ... ... тарауындағы ең үкен кедергі
болғандығының шарайнасын әлі де ... ... ... империясының
ыдырағанынан кейін, Ортаық Азияға күресудің айқын фаворит ретінде, ... ... ... ... Бұл үміттер келесі
фундаменталды сілтеулерге негізделген еді: біріншіден, ... ... ... ... ... ... байланыстары; ал
екіншіден, Қазақстан Туркия Республикасының мұсылман экстремизінің кез-
келген формаларына ... ... бола ... ... 1993 жылдың наурыз-
сәуір айларында өлкеге түрік мемлекеттерінің ішіндегі ең ... ... ... ... ... ал олардың соңынан
Анталияға басқа түрік ... ... ... да ... тұрақты болды. Осы алғашқы сапарлар түрік ынтымақтастарының
эйфориясының ізін қалдырғандай ... Ал өз ... ... ... ... ... ... бекітуге бел буды. Жас ... жапы ... 1.5 АҚШ ... көлемінде қомақты несиелер
бөлінді. Орталық Азия ... ... ... ... ... білім алу бағдарламалары, ортақ ғылыми, мәдени және
тезникалық жобаары еске қосылды. Түркия аймақтағы жас ... ... ... қолдау көрсетті.
Таңдалған тақырыптың деңгейін салыстырып келесі МАҚСАТТАРДЫ шығардық:
қазақ-түрік қарым-қатынастарының тарихи заңдылығын, ... ... және ... ... саясатында Түркияның орны
мен ролін анықтау.
Осы мақсаттардан төмендегідей МІНДЕТТЕР туындайды:
• Саяси саладағы қазақ-түрік ... ... ... ... қарым-қатынастарының қағидаларын қарастыру.
• Қазақстан экономикасына Түркияның тәжірибесі мен экономикалық
байланыстарының жетістіктерінің деңгейі және мағынасын көрсету.
...... ... ... және оның екі ... ролін қалыптастыру.
Қазақстанның білім беру саласының сыртқы байланыстары, ... ... ... В. еңбегінде оын тапты. Оның жасаған еңбегіне
орай, Азия ... ... ең ... ... ... беру
саласында ерекше қатынастар орнатқан, Түркия Республикасын атап өту керек
деп жазды.
Осы зерттеу жұмысын жазуда ...... ... пен ... 5 жыл» атты ... ... үлкен көмек көрсетті. Бұл жинақта
Қазастан Республикасының егемендік алғаннан бері қазақ-түрік қатынастаын
орннатқан ... ... және ... ... ... ... ... әр түрі салаларда үкімет және ведомства аралық қол қойылған
негізгі келісімдер ... ... ... келтіріледі.
Жұмысты орындауда 1992 жыдан бері ... шыға ... ... -
Қазақстан» газеті де үкен қодау көрсетті. Оның ... ... ... ... ... ... Мұнымен қатар «Казахстанская
правда», «Панорама», «Новое поколение» газеттері және «Саясат», «вестник
КазГУ», «Мысль» және ... ... и ... ... және
басқа да басылымдардың зерттеу барысында көмегі орасан зор болды.
Ғылымилық, объективтік және ... ... ... ... негізі болып табылады. ... ... ... ... ... анализ бен синтез, дедукция мен индукция, сонымен бірге
арнайы тарихы, тарихи салыстырмалы, ... және ... ... ... ... Екі елдің қарым-қатынасы жайында жиналған
құжаттар мен фактілер, зерттеу жұмысы ... екі ... ... ... ... ... «Шығыстану», «Хаықаврарлық қатынастар
тарихы» және «қазақстан тарихы» мамандықтарында оқитын студенттер курстық
жұмыс және ... ... осы ... ... ... ... семинар сабақтарында да қоданыс табатыны әбден мүмкін.
Жұмаділова – «ҚР білім беру саласындағы халықаралық байланыстары», Вестник
КазГУ, ... ... ... 2002 ... 59 ...... ... пен қарым-қатынаста 5 жыл», Іс-құжаттар жинағы,
Анкара «Бимы», 1996 жыл.
1. Түркия Республикасы Қазақстан Республикасының сыртқы саясатының
негізгі ... ... ... ... ... ... ... 1990 жылы
Т.Озаланың шақыруымен жасалынған еді. Ал 1990 жыдың 25 қазанында Қазақ ... ... ... ... ... ... болатын. Қазақстан
халықаралық қатынастардың дербес субъектісі, сыртқы өз ... жеке ... ... және ... ... алатын және халықаралық ұйымдардың іс-шараарына қатыса алатын
мемлекет ... ... ... Осы ... ... ... ... Республикасында қабылдауына әсер етті. Бұл
сапар Қазақстанның халықаралық саяси аренада Н.Назарбаевтың басшылығымен
дербес келіссөзде ... ... ... еді. Дәл сол кезде Түркия
Республикасымен арман қарай өзара ... ... ... ... ... мен Түркия Республикаларының қарым-қатынастары кең ауқымды
мәселелердің жақындығына ... сай ... ... Негіздері 1990
жыдың аяғында қалған және мемлекеттік деңгейді қол қоылып, бекітілген
«Қазақ ССР мен ... ... ... ... хаттамасы»
(Алматы, 05.12.1990 жыл) және «Қазақ ССР-нің мәдениет саласының мемлекеттік
комитеті мен ... ... ... ... ... мәдени
қарым-қатынастары туралы келісім» (Алматы, 05.12.1990 жыл) ... ... де ... ... ... ... ... жан-жақты қарым-қатынас жасауына оңтайы негіз туындатады.
«Қазақстан мен Түркия» екі ... ... ... ... ... ... пен қарым-қатынаста 5 жыл», Іс-құжаттар жинағы, Анкара, 1996
жыл, 21-22 беттер.
1991 жылы Түркия Республикасының Президенті Т.Озала Қазақстанға ... ... ... ... ... ... ... Социаистік
Республикасы мен Түркия Республикасы арасында өзара қарым-қатынас жасау
туралы ... ... қол ... 1991 ... 15 ... ... шартта саяси, сауда-экономикалық, ғылыми-техникалық, экологияық,
мәдениет, гуманитарлық, ақпараттық және басқада да салаларда ұзақ ... ... ... ... арман қарай ұлғайтудың және тереңдету
мақсаттары туралы айтылған. Сонымен бірге қазақстандық және түік ... ... ... ... ... пен коммерциялық келісімдердің
оңтайлы жағдайларын жасау, бір-біріне сауда-саттық жәмеңкелер, көрмелер
өткізуге, ... ... ... ... қол ұшын ... ... алмасу, кәсіби байланыстарды дамыту шаралары да
мәмілеге келтірілген. Тараптар екі мемлекет арасында ... ... және де ... ... елшілік өкіеттерін ашу ниетін білдірді. ... ... ... ... ... және ... мүдделерге
қатысты негізгі халықараық мәселелерге байланысты екі елдің сыртқы істер
министрліктері ... ... ... өткізуге де келісім жасасты.
Бұл келісім ережелері 1994 жылдың қазан айында қол қойылған «Қазақстан ... ... ... ... пен ... ... ... шарттында» арман қарай дамытыған.
1994 жылдың қазан айының 17-де Қазақстан мен ... ... ... ... және ... ... негізделген
тереңдетілген жан-жақты қатынастары мен өзара қарым-қатынастарын атай
отырып, 15.03.1991 жылы қабылданған «Қазақ ССР мен ... ... мен ... қарым-қатынасы келісімінің» ережелеріне сәйкес отырып,
достық пен қарым-қатынасты ұлғайту және беріктендіруге бағытталған ... ... ... арқа ... ... пен ... беріктендіру
нәтижелері тұрақтыықты, бейбітшілікті және қауіпсіздікті тек аймақта ғана
емес, сонымен ... ... ... ... ... ... мен қағидаарының жолын ұстанғанын ... ... ... ... ... актісінің және Еуропадағы қауіпсіздік пен
қарым-қатынаста байланысты жиындардың құжаттарының міндеттерін ұстанып,
бүкіл ... ... іске ... атап ... Бүкі халықтық
бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтау және реттеу қағидаларына және ... ... ... жолмен шешу, егеменділік, ... ... ... ... араласпау, тең құқылы, өзара
құрмет пен табыс негізінде қарым-қатынасты дамытуға ... ... ... ... ... экономика, сауда, білім, мәдениет пен ғылым,
транспорт, байаныс және ... ауыл ... ... сақтау және т.б. салаларда қарым-қатынас жасауға өзара кғелісім
жасасты. Қазастан Туркия Республикаары сауда мен экономика саласында ... ... екі ... ... ... ... бөлімі болып табылады
және елдердің мүмкіндіктері шеңберінде оларды жоғары деңгейге көтеру керек
деп санайды. Екі тарапта ... ... ... ... ... және т.б. ... ... жасауды әлемдік дәрежеде мадақтау
мен қорғауға ... ... ... 1991 жылдың қыркүйегінде екі елдің
Президенттерінің қабылдаған «Қазақстан мен Түркия Республикалары арасындағы
өзара қарым-қатынастардың ... мен ... ... ... ... ... ... қарым-қатынастарды БҰҰ жарғысының,
«Қазақ ССР-і Түркия Республикаларының достығы мен өзара қарым-қатынасы
келісім», Қазақстан – Түркия, Анкара: «Билиг», 1996 жыл, 33 бет.
«Қазақстан мен ... ... ... ... қарым-қатынастарының
қағидалары мен мақсаттары туралы деклорациясы», «Түркия – Қазақстан: достық
пен қарым-қатынаста 5 жыл», Анкара, 1996 жыл, 36-38 ... ... ... Жаңа ... ... ... ... және СБСЕ-
нің процесстерінің басқа да ... ... ... ... ... ... ішкі ... араласпау, өзара қарым-қатынас
пен солидарлық негіздерінде бекітуге дайын екендігін ... ... ... мен Түркия Республикасы екі елдің тарихтың, мәдениеттің, тідің және
дәстүрлердің орталығына және жан-жақты ... ... ... сүйенген өзара түсіністік пен солидарлық жігерді жасау керектігі
көрсетілген, 1991 ... 15 ... ... ... ... ... өзара міндеттерді мақұдады. ... ... бай жер ... өнеркәсіп базасы және жоғары білікті жұмыс
күшінің арқасында, екі халықтың да әл ... мен ... үлес ... ... ... жобаларды, қарым-қатынастарды
іске асыруға мүмкіндіктері бар екендігі ... ... ... мен ... ... ... ғылым, білім,
спорт, ақпарат және туризм ... да ... ... ... Оған қоса ... болып қалған Алматы мен Ыстамбул,
Түкістан мен ... ... мен ... ... ... орнатуға ниетін де білдірді. Қазақстан мен Түркия соңғы екі жыл
ішінде қадағалап жүген демократия, ... және ... ... нақты
және тұрақты шынайылығына алып баратып, сол бағытты ұстануға күш жұмсаудың
ерігі шешімділігіне және ... ... ... ... түбірлі және тұрақты өзгерістерге қанағат бідірді.
«Қазақ ССР-і мен Түркия Республикасының арасында өзара қарым-қатынас жасау
келісім» 1991 жыл, 15 наурыз ... ...... ... 1996 ... беттер.
1992 жыл 29 сәуір және 1 мамыр аралығында Қазақстан Республикасының
Президенті Н.Назарбаевтың арнайы шақырумен Түркия ... ... ... Демирель Қазақстанда ресми сапармен болып қайтты.
Сапар барысында Қазастан Республикасының Президенті Н.Назарбаев пен
Түркия Республикасының премьер-министрі Сүлеймен ... ... ... қарым-қатынастары жайындағы барлық және басты халықаралық мәселелері
туралы да өзара ойларымен бөлісті. Олар жоғары деңгейде өткен ... екі ... ... ... ұстанған бағыттан
ауытқымай, тұрақты дамуына қанағат білдірді. Сонымен қатар, тараптар қазақ-
түрік қатынастарының тұрақты ... және әр түрі ... ... ... Қазақстан мен Түркия да екі ел
арасында және отық тығыз тарихи және ... ... бар ... да ... кеңестер өткізудің пайдалылығын да атап өтті. Қазақстан мен
Түркия 1992 ... ... ... жоғарыда аталған мемлекеттердің
басшыларының өзара мүдделерді білдіретін ... ... ... және ... ... де талқылау үшін кездесуін жоғары
деңгейде өткізуге келісім жасасты.
Келіссөздер барысында өзара қарым-қатынасты ... ... ... ... ... ... қол жеткізілді. Түркия
мен Қазақстан халықтарының өркендеуіне ... ... ... ... ... ... ... негізделген қатынастарына Қазақстан мен Түркия
тараптары жаңа сапа ... бел ... Осы ... ... ... ... ... және аймақтық қарым-қатынаста
пайдалы екендігін атап ... Екі ... ... ары ... түсу үшін екі елде де елшіліктер орнатудың ... ... ... ... ... ... ... аса
қанағаттылықпен атап өтті. Қазақстан тарапы жақын арада Анкарада Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... қолданылатындығын
айтты.
Әлемдегі қазіргі орныққан жағдай жөнінде тараптар ашық пікір алмасты.
Олар көптеген ... сай ... аса ... ... мемлекеттерінің халықаралық қарым-қатынасты ... мен ... ... және оны іске ... ... ... ниет
білдірді. Қазақстан мен Түркия сыртқы саясат ведомствалар арасында тұрақты
кеңес алмасып тұрудың халықаралық ... екі ... де ... ... өте ... екенін атап өтті.
Сапар барысында «автомобильді ... ... ... ... ... үшін «Инвестиция жасау және қорғау», орта
және шағын ... ... ... ... ... ... саласына қатысты меморандумға қол қойылды. Сонымен қатар «несие туралы
Келісімдерге» қол ... ... ... ... фирмаларымен Қазақстанның батыс ... ... ... ... электр бекетін елу, Маңғышлақтағы мұнай
өңдеу зауытын салу және қайта жаңарту, ... ... ... ... теңізі арқылы қара және Балтық теңіздеріне ... ... қара және ... ... ... ... аймақтарына Қазақстандық тауарларды тасымадау ... қол ... ... ... ... және ... ... арасында өзара қарым-қатынас жасау
мен инвестицияны қоршау келісім» Алматы, 01.05.1992 жыл, Түркия –
Қазақстан, Анкара, 1996 жы, 24 бет.
«Қазақстан және Туркия Республикалары ... ... ... ... ... ... ... жыл, Қазақстан – Түкия,
1996 жыл, 24 бет.
«Қазақстан және Туркия Республикаларының Өкіметтері арасында әуе байланысы
туралы ... ... ... жыл, ...... ... 1996
жыл, 25 бет.
Түркия тарабы Қазақстан тарабын, Қазақстан республикасына көмегі және
орта азия мемлекеттерін дамыту мақсатында даму ... ... ... ... жолында жасалынып жатқан іс-шаралры мен инициативалары туралы
ақпарат берді. Өз кезегінде Қазақстан тарабы осы іс-шараларға ... оның ары ... ... ... ... айтты. Қазақстан
және Түркия Республикалары мәдениет, білім, ғылым және техника салаларында,
екі елдің ... ... ... ... гуманитарлық салада
байланыстарын дамыту мақсатында ... мен ... ... ... ... ... жағдайларын жасау ниетін білдірді. «Білім, ғылым,
мәдениет және ... ... ... ... ... қол
қойылды.
Түркия тарабы Қазақстан жастарының Түркия Республикасында орта ... ... ... алу үшін, 1992-1993 оқу жылына 2000 степендия
бөлетіндігі туралы хабардар ... Қос ... осы ... оперативті түрде
іске асыруға тиісті ведомстваларға тапсырмалар ... ... ... ... ... Университетіне Халықаралық Қазақ-Түрік Унирситеті
статусын беру туралы келісімге қол ... ... және ... ... саласында қазақ-түрік қарым-қатынастарының мәдени
байланыстарын ары қарай ... өте ... ... атап ... тақырыпқа байланысты екі мемлекет арасында Түркия Республикасының
Еуразиялық ... ... және ... ... ... ... ... бағдарламаларды тапсыру жөнінде кеісімге қол
қойылды. Қазақстан – Түркия арасындакеліссөздер достық және кәсіби деңгейде
өтті. Олар тең құқылық, ... ... ... ... ... және ... одан ары тығыз орнатуға дайын екендігін
білдірді. Сонымен қатар ертеректе қол ... ... ... ... ... баб және Қожа Ахмет Яссауи мовзолейі ... ... ... ... отақ жобалар жасауға дайын.
1994 жылы Түркия Республикасында Қазақстан ... ... ... ... ... ... Сапар барысында екі жақты қарым-
қатынастың фундаменталды келісімнің ... ... ... табатын
«Достық пен қарым-қатынас келісіміне» қол қойылды. Екі ел ... ... және ... ... ... ... қарым-қатынасты атай отырып, 1991 жылы 15 науызда қабылданған «Қазақ
ССР-і мен Түркия ... ... ... пен ... ... және екі ел халықтарының достық пен қарым-қатынасты
нығайтуға мен тереңдету олындағы саяси мақсаттарына ... ... ... мен ... ... нығайту ғана емес, сонымен қатар бүкіл
әлемде ... ... және ... ... атап өтті. Барық адамзаттың бейбітшілігі мен қауіпсіздігін
қаматамасыз ету және ... ... және ... балық мәселелерді
бейбіт жолмен шешуге негізделген қатынас жасауда, ... ... ... ... ... ... құрметтеу, ішкі
сітеріне араласпау, тең құқылық, өзара құрмет пен табыс ... ... ... мен ... ... екі ... қарым-қатынастарын саясат,
дипломатия, экономика, сауда, білім, ғылым мен мәдениет, байланыс және
коммуникация, ауыл ... ... ... ... ... спорт және т.б. салаларда дамыту және нығайтуға келісті. ... ... да ... және ... салаларында қарым-қатынасты
дамыту ең маңыздылары болып табылады.
«Қазақстан және Туркия Республикалары арасында достық пен ... ... ... ... – Түркия, Анкара «Билиг», 1996 жыл, 44-50
беттер.
Ортақ инвестицияларды өнеркәсіп, ... және ... ... ... көрсету мен қорғау, сауда айналым ... ... ... ... мен ... да ... іске асыру
және қарым-қатынастың басқа түрлерінде қарым-қатынастарды екі ... ... ... ... көтеру қажеттілігін атап өтті. Біім
саласының маңыздылығын ескере отырып, өзара ... ... ... ... оқу ... ашу, ... ісі ... басқа мекемелер арасында
бағдарламалармен, ақпараттармен амасу, және де білім ... ... ... ... ... ... ... де
талқылады. Оқу орындарының ... ... және ...
профессорлар мен әкімшілік құрамымен алмасу бағдарламасы да қарастырылады.
Әдебиет пен өнерді дамыту мен тарату маңыздылығын ... ... ... ... ... мен басқа да тиісті ұйымдар арасында
жасайтындығыайтыды. Қазақстан және ... ... өнер мен ... ... ... ... екі елдің мәдени орталықтарын ашуға
қажетті көмек көрсетуге ... ... ... ... арасында достық
пен қарым-қатынасты дамыту және ... ... ... және ... ... жергілікті басқару орындары, бұқаралық ақпарат
құралдары, әдебиет және өнер ... ... ... байланыстарды
нығайтатын және жақындастыру мақсатында қалалар мен аймақтар ... ... ... екі ... қоғам өкілдері арасында тұрақты
кездесулер өткізіп тұратындығын атап ... ... ... ... ... ... ... мән бере отырып, болашақта
транспорт байланыстарын дамытуға қолдау ... ... ... ... ... ақпараттарды тарататын, сонымен қатар әр түрлі ақпараттар,
анықтамалар мен ... және де ... ... қосқанда
коммуникация мен байаныс құралдары саасын ... ... ... ... Қарым-қатынастарды ары қарай дамыту және нығайту
жолында Қазақстан және Туркия ... ... және ... ... екі жақта кездесуе тұрақты ... ... ... 1995 ... ... айында Түркия Республикасының Президенті
Қазақстанға ресми сапар жасады. Сапар ... ... ... ... ... көрсету декларациясына ортақ қол қойылды. Ортақ
декларацияға сай, ... ... ... ... ... және ... реформаларға қолдау көрсету ниетін ашық
бідірді. Қысқа мерзім ішінде қол ... ... және ... ... және ... ары қарай тереңдетуге мүмкіндіктердің бар
болуының арқасында мен ... екі ел ... ... және қор ... ... көрсететіндігін бідірді. Қос тарапта ... ... және ... салаларындағы жинақтаған тәжіибесін
есепке алып, айтылған салаларда басты ... ... ... ... ... мен ... өткізілетін халықаралық
тендрлерге қатысуна қолдау көрсететіндігін айтты. Мұнай, газ және жер игеру
мен өңдеу өнеркәсібі салаларындағы ... ... ... осы ... ... мекемеле құруға қолдау көрсететін болады.
Екі ел арасында экономикалық ... ... ... компаниясының жұмыстарын атай отырып, Компания жүргізіп
отырған өндірісті арттыру көші мен зерттеулерді ... ... ... ... ... екендігін бідірді. Қазақстан және Туркия
Республикалары ... ... ... ... ... үшін, Түркия Республикасының территориясы арқылы Жерорта теңізіне
мұнай құбырын салудағы техникаық, қаржылық және т.б. ... ... ... ... ... тамыз айында Премьер-министр Т.Чиллердің сапары кезінде
Нитеттер хаттамасы, тұғалады тапсыру және қылмыстық істер бойынша ... ... ... және ... ... ... ... екі рет
салық салудың алдын ау келісімі сиқяты бірқатар құжаттарға қол қойылды.
1997 ... ... және ... ... ... ... ... 1997 жылдың 10 қыркүйегінде «Қазақстан және Туркия
Республикалары арасында байаныс пен қарым-қатынасты ары қарай дамыту мен
тереңдету ... қол ... Осы ... ... екі ... ... қолданылмай жатыр деп айтылып кетті және
экономикалық ... ... ... ... шаралары
қолданылатындығы айтылып кетті. Делегация басшылары кез-келген мәселелерден
шығу жолының болатындығына шешімділік пен ... ... ... ... ... Түркия Президентінің резиденциясында
Н.назарбаев пен С.Демирельдің кездесуі өтті. ... ... ... мен ... ... екі ... ... тиімділігіне жоғары
баға берді. Оның ойынша, соңғы уақыттары ... ... ... ... ... те дәл солай жалғасын
«Қазақстан және Туркия Республикалары арасында қарым-қатынасты ары қарай
дамыту мен терңдету туралы ортақ декарация» қазақстан – ... ... 1996 жыл, 51-57 ... және ... ... арасында азаматтық істер бойынша
құқықтық қолдау көрсету кеісім шарты», Алматы, ... жыл, ... ... ... ... 1996 жыл, 30 бет.
«Қазақстан Республикасының мұнай және газ өндірісі Министрлігі мен Түркия
Республикасының табиғи ресурстар және Энергетиква министрлігі арасындағы
ниеттер хаттамасы», Алматы, ... жыл, ... ... ... ... 5 жы, Анкара, 1996 жыл, 30 бет.
«Қазақстан және Туркия Республикалары арасында тұлғалаларды тапсыру ... ... ... ... ... ... ... жыл, Қазақстан
– Түркия, Анкара «Билиг», 1996 жы, 30 бет.
«Қазақстан және Туркия Республикалары арасында ... ... ... екі рет ... ... ... алу келісім», Алматы,
15.08.1995 жы, қазақстан – Түркия, Анкара «Билиг», 1996 жыл, 31 ... ... ... ... 1998 жыл, 16 ... ... ... болады деп атап кетті. Сонымен ... ... ... өз ... соңғы сегіз ай ішіндегі төртінші
кездесулері екендігін де қоса кетті. ... ... ... ... және Астана, қаласвының ашылу салтанатында Түркия делегациясына
көрсеткен қоақжайлылығы үшін ... ... ... ... ... ішінді бүкіл әлемге өзінің потенциалын көрсете білшгендігін, ал
Астана соның дәлелі екендігі мақтан ... деп ... айта ... ... ... ... ... үкімет аралық қатынастарға
импульс беру керектігін де өз тұжырымына қоса кетті.
1.2 Түркия мен Қазақстан ... ... ... және ... ... ... осы уақытқа
дейін белгілі себептермен бір де бір отырыс өткізбеген, ... ... ... ... ... деп айта ... елбасы Түркияның әлемдегі ролін ... ... ... ... ... ... қолдауына алғысын
білдірді. Біздің еліміздің Президенті, С.Демирельдің Қазақстан халқы аса
құрметпен ... ... және ... ... ... пен ... Қақастанның жанында әрқашанда боады деген сөздері ерекше жанына
жаққанын атап кетті. Сол күні ... ... ... ... және осы елбасымыздың саясат ілімінің құрметті докторы атанғын
беру салтанаты өтті. ... ... ... ... ... ... ... ректорына алғысын білдіріп, егемен Қазақстанның мақсаттары
мен міндеттері және екі халықтың ... ...... ... ... сөз ... маусымда Н.назарбаев Түрік кәсіпкерлері алдында үлкен сөз сөйледі
және премьер-министр М.Йылмазбен ... ... ... перспективаларын серіктестері алдында кең түрде ашып беріп,
Түркия Республикасының іскер азаматтарын ... ... және ... ... ... ... ... өткендігін мәлімдеді.
1995 жылдың 13 маусымында ... ... ... ... ... ... ... елімізге Түркия Республикасының Президенті С.Демирельдің ресми
сапарының брифингін ҚР ... ... ... ... ... Бұл брифингке Алматыда ... ... ... ... ... ... шақырылды. Алдымен осы маңызды
саяси уақиғаға баға берілді. Газазатов мырза осы ... ... ... ... байланысы аы қарай жалғасын табатындығын айқын
дәлелі екендігін атап кетті. Достық ... ... бар ... ... ... ... Пезидентіне жоғары ... ... ... ... ... келуі, терең символикалық
сипатқа ие болды. Елшілер екі ел арасындағы ... күнә ... ... ... және ... ... негізделген достық
сипаттағы қарым-қатынасты, жоғары да атқарушы дәрежедегі байланыстың жоғары
қарқындылығын ерекше атап кетті. ... және ... ... ... ... бола ... ... мемлекеттер арасында
тығыз байланыс орнату процесстерін жылдамдатуға көшетін болады. Өйткені,
мемлекеттеріміздің ООН, ... ОЭС ... ... ... ... ... да ... форумдарға қатысады, бір-біріне ә түрлі аймақтық және
хаықаралық ... ... ... ... ... ... ... Азияда сенімдіік пен тұрақтылық атмосферасын
қалыптастыру сол ... ... ... ... Осы ... ... айтарлықтай перспективалары бар ... ... ... мемлекеттерімен тығыз баланысқан, ал қазақстан ТМД-да маңызды роль
ойнайтын болғандықтан Еуразиядағы алдыңғы қатарлы екі ... ... ... қарым-қатынас жасауына түрткі бола ... ... ... ... ... ... нүктелерінде бейбітшілікті
онату процестеріне қатысуы, мемлекеттеріміздің ... ... ... ... ... мен ... қатарлы қоғам құрудағы
жинақтаған тәжірибесі, аймақтағы мемлекеттерге тамаша үгі боа ... ... жапы ... ... ... және ... ... әрекет жасайды.
Қазақстандағы қоғамдық саяси тұрақтылық пен ұлтараық ынтымақтастық
басты мақсаты боып ... ... ... нарықтық
экономикасы ба құқықтық мемлкект құру жоында демократиялық және әлеуметтік
– экономикалық ... ... алға ... ... ... және конструктивтік дәрежеде өткен кеіссөздер ... ... ... өз ... ... ... ... жайында
мәліметтер ұсынды, қазақ-түрік қатынастаының барлық мәселелері ... ... ... ... аймақтық және халықаралық мәселерге де назар
аударады. ... ... ... ... ... ... пен қарым-қатынас жайында мәжіліс өткізу
инициативасына және Қазақстанның Каспий теңізінің статусына байланысты
мәселені әді ... ... да ... ... ... ... маңызды ьолып табылатын, Еуропа Одағымен ... ... ... қол ... аса ... білдірді,өйткені Түркияның
Еуропамен интеграция жасауы Қазақстанның екі ел арасындағы тығыз қарым-
қатынасна тікелей әсер ... ... ... ... ... ... және ... реформаларына мүмкіндігінше қолдау
көрсетуін жалғастыратындығына Қазсқтанс тарапынан өзінің ыждақаттылығын
білдірді. Сапар ... ... ... жаңа ... Қазақстан және Туркия Республикалары арасында қарым-қатынасты ... ... мен ... ... қол ... ... ... Республикалары арасындағы азаматтығы істер бойынша құқықтық қолдау
көрсету келісімі, Қазақстан Республикасының энергетика және көмір ... ... ... ... ... мен
«Сименс БМБ - Бобок» Концоцирумы арасындағы Ақтөбе өңіріндегі күші 654 Мвт
болатын электр бекетін сау ... ... және ... да маңызды құжаттарға
қол қойылды. Ортақ экономикалық жобалардың жалпы сомасы 1 ... ... ... және ары қарай серіктестік жасауды қарастыратын 50 ... ... ... Республикасы айтарлықтай маңызды назар
ауңдаратын «ҚазақТүрікМүнай» кең ... ... ... бола ... Екі ... бері ... жасайтын бұл компания Қазақстан
мұнай кен орындарын игеру бағдарламалары алға ... 110 ... ... ... қор салу ... ... ад 1995 ... аяғына дейін
тағы да 80 миллион АҚШ ... ... ... отыр. Толығымен алғанда қор
салу көлемін 500 миллион АҚШ ... ... ... Осылармен
қатар, әр түрлі салаларда ортақ тиімді және жемісті іс жүргізудің келісім
шарттары да бар. ... ... осы ... екі ел ... ... ... ... сенім артады. (информбюро хабарлайды),
«Казахстанская павда», 1995 жыл, 16 ... ... ... мен ... ... ... маусымда Қазақстан Республикасының Президенті мен Қазақстанда ресми
сапармен жүрген Түркия Республикасының ... ... ... «Бөбек» қорының инициатр ... ... ... ... іргетасының қалану салатынына қатысты. Бұл құрылысты
мердігелікті жеңіп алған әйгілі ... ... ... «Финтако»
жүргізетін болады. Салтанатты ... ... ... ... және ... ... ... С.Назарбаева ашты. Онда Түркия
және басқа да ведомствалар өкілдері қатысты. ... ... ... ... ... алып инвестоына айналуда. Өткен о ... АҚШ ... ... ... ... оның 1 ... ... тиесілі. Бұл фактілер сол күнгі Н.Назарбаев пен ... ... е ... ... ... ... кездесуде келтірілген болатын. Сол
кездесуде екі ел арасындағы ... ... ... ... ... ... Әр дайым мұнай игеруді ұлғайтып
«ҚазақТүрікМұнай» компаниясы кең ауқымды ... ... ... ... бола ... Екі жыл ішінде ол ... ... іске ... ... 110 ... АҚШ долларын игерді және
Түрік ұлттық Компаниясы көмірсутек шикізат кен ... ... ... ... ... ... ... тиімді қарым-қатынастың басқа да фактілері мәлім. Алматы
қаласында ... ... ... және ... ... құрылыстары аяқтады. өскеменде сүт өнімдері фабрикасы мен
мысты байыту және ... құю ... ... ... ... ... ... телекоммуникация саласы дамуда және ... ... ... алып ... бекетінің құрыысы басталды. Бірақ біздің
елде шет ел жеке ... оңай ... ... жоқ. Оны ... ... ... ... ұстап қалуда. Кәсіпкерлер
негізінен, өз кезінде түрік фирмасымен келісім шартқа отырып, екі жыл ... ... ... үй салу ... шеше ... жүрген Атырау обыстық
әкімшілігіне шағынды. Атап айтқанда, шешім ... ... ... ... Ол шет ел ... бәсекелестігінен және арасынан біреуін
таңдауға тура келетін ... ... ... бар ... ... қарамастан, табыстың бюджетке 60 процентін емес 45 прцентін аудару
туралы ... ... жаңа ... ... білдірді. Бірақ
кәсіпкерлер сол кезде ол заңмен таныспаған болатын және ... құн ... ... ... ... Енді қосымша құн салығы16 процентте
алынатын боады. Қайта есептеу мекеменің ... ... Жер ... жер қойнауының барлаушыларына және мұнайшылаға ... ... ... да ... ... ... ... қауіппен тығыз
байланысты. Сақтандыру жүйесінің толық қарастырылмағандығын және онла ... ... мен ... алудың нақты кепілдері жоқтығы туралы да
қатысущылар ... ... ... ... ... отырып, барлық
ұсыныста Өкіметте қарастырылатын атап кетті. Өкімет қажетті деп ... ... ... болады, ал қосымша құн саығын төлеудікейінге
қалдыру мәселесі шешімін табуы мүмкін деп айтылды. Бірақ осы жерде ... ... ... ... келтірмесіне қарау қажет. Фирмалар
өзінің әрекетіне әуел басынан бастап түскен табысты дұрыс реттей білу қажет
деп атап ... ... ... жағдайда ешқандай Өкімет құтқара да алмайды
және шығындарды қайтарып беру ... ... ... ... де ... деп ... ... алдын-
ала жойып отыру екі ел арасындағы қарым-қатынасты тереңдете түседі деп айта
кетті. Жасалынған ұсыныстарға назар аудара ... ... ... ... ... осы мәселелер байланысты тиімді шешімдер
қабылдауына ықпал ... ... ... ... ... айтты.
Сонымен қатар, 13 маусым күні ұлттық Комитеттің қызыл Жарты ай ... ... ... ... бас директоы Арғынбаев Еркебектің Түркия
Республикасының қызыл жарты ай қоғамының ... ... ... ... ... ... Қазақстанда денсаулық сақтау саласы және
жастармен жұмыс ... ... ... ... келеңсіз жағдайларға байланысты
азық-түліктерді, медикаменттерді және құрал ... ... мен ... ... екі бауырлас қоғам арасында өзара қарым-қатынас ... қол ... ... ... және сауда Министрлігінде Түркия
Республикасының үкіметінің делегациясының сапары шеңберінде халықаралық
«дөңгелек үстел» ... ... ... ... ... орынбасары Мұртазаев Мұрат басқарды. Түркия – ТМД кеңесінің
төрағасы Н.Геийгит мыза ... ... ... жан-жақты қарым-қатынас
жасауға дайын екендігін айтты. Түрік-қазақ кәсібі кеңесінің төрағасы ... ... ... банк ... және жекешелендіру саласындағы
перспективалы жобалар мен дайындалып жатқан бағдарламалар жайында құлағдар
етті. Кездесу барысында басты министрлікте мен ... ... ... және ... жеке ... ... ... 1991-2000 жылдар аралығындағы мәдени қарым-қатынас
Түркия Республикасы Таяу және Орталық Шығыста Қазақстанның ең көне және
тұрақты серіктесі болып табылады. Ол ... он жыл ... ... ... ... дамытуда айтарлықтай жетістікреге ... ... ... нығайтты, сыртқы саясатын бесенді жүргізді және
демократиялық институттарын ... Ал ... мен ... ... ... ... мақсаты – барлық
елдердің тең құқылық негізінде аймақтық қауіпсіздікті қамтамасыз ету ... ... ... ... Азия ... оның ... қарым-қатынас жасауының негізі параметрлері сол қатынастарды
ары қарай оптимизациялаудың қажеттілігімен түсіндіріеді. ... ... ... ... діни ... ... осы ... құрал болып табылады. Қазақстан және Туркия Республикаларының қарым-
қатынастары екі елдің көзделген мақсаттарының сай және ... ... ... ... біздің Республикамыздың халықаралық құрамда
интеграциялануына ... күш ... ... және ... қарым-қатынастарының негізі 1990 жыдың аяғында қаланды
және кейіннен мемлекеттік құжаттардың бірқатарына қол ... ... ел ... әр түрлі деңгейде 50 шақты келісімдерге қол ... ... ... ... ... 1993 жылы және
Қазақстан Республикасының Түркияға 1994 жылы ... ... ... ... – Түркия қарым-қатынастарының мүмкіндіктері мен
перспективаларына прагматикалы қадам ... ... ... Республикасы байланыстардың қарқындылығы және деңгейі жағынан
Қазақстанның шетел серіктері ... ... ... ... ие ... 1995 жылы Президент С.Демиреь мен Премьер – ... ... ... ... екі ел арасындағы қарым-қатынастың стратегиялық
сипатын дәлелдейді. Әлі де болса ... ... екі ... ... маңызды аспектісі болып табылады. Осы орайда каспий теңізінің
статусы жөніндегі мәселе ерекше рөлге ие ... Бұл ... ... ...... мен ... Каспийді ұлттық
секторларға бөлу әрекетіне қолдау көрсету.
Екі жақты сауда – экономикаық әрекеттер толығымен алға6нда түсімі түрде
дамуда және өсу мен ... ... ... бар. 1992 жылы ... 200 миллион АҚШ доллары көлемінде білген ... ... ... табуда. Түркияның іскер шеңберінің іс-
әрекеттері Қазақстанда белсендірілуде. 200-ден астам Түрік ... ... 2 ... АҚШ ... ... 42 ... іске ... жұмыстарына
кірісті. Олар жанармай – энергетикалық комплекстерінің металлургия
өндірісінің мекемелерінің ... ... ... ... сай ... астана – Астана қаласының құрылыс жобаларына қатысуда.
1998 жылдың қорытындысы бойыншы Түркия ... ... 180 ... АҚШ ... ... ал 1997 жылы бұ ... ... АҚШ долларын құраған боатын. Қазсқстан ... ... 29 ... Ал ... ... 25 ... ие ... табылады.
Қазақстанға Түркияның импорты 135 миллион доллары құрады және ... ... 16.1 ... ... өсті. Түркия Республикасымен
тауар айналымының көлемі жағынан Ресей менУкраинадан ... ... ... ... ... ... ... секторында ерекше жетістіктерге
жетті. Жиналған мәселелерді өту, сыртқы сауда көлемін ... ... ... ... мақсатында Президент Н. Назарбаев 1998
жылдың маусым айында «Қазақстан мен Түркия Республикалары арасында ... ... ... сауда – экономикалық байланыстарын ... ... ... ... негізгі мақсаты ретінде
сыртқы сауда көлемін 1 миллиард АҚШ ... ... ... ... ... ... аралық сауда – экономикалық комиссиясының іс- әрекетінің
негізіне алынуы қажет. Каспий мұнайын Түркия Республикасының ... ... ... ... мәселесі ерекше қарастыруларды талап
етеді. Осы бағытта ... ... 75- ... ... мерекесі
қарсаңында Әзербайжан, Грузия, ... ... ... және АҚШ
энергетика Министрі араларында қол ... ... ... ... ... табылады. Декларацияда каспийлік көмірсутектерді әлемдік
нарықтарға шығару үшін транс каспий және транс кавказ мұнай-газ ... ... ... ... ... ... ... мұнай құбыры болып табылатын «Баку-Джейхан» ... ... ... орынды иеленді. 1999 жылдың қараша ... ... ... ... осы ... ... елдер «Баку-Тбилиси-Джейхан»
жобасын іске асырудың ары қарай ... ... қол ... ... ... ... ... көрсетілгендей, бұл
экология жағынан сенімді, қауіпсіз және коммерциляық тіршілікке бейім
маршрутпен ... ... ... ... ... ... құбыры»
болып табылатын транспорттық жол.
32«Қазақ ССР Өкіметі мен Түркия Республикаларының өкіметі ... ... ... ... жыл. ... достық пен
қарым-қатынасқа 5 жыл, Анкара «Билиг», 1996 жыл, 21 ... ... және ... ... ... ... ... бағдаламасы», «Казахстанская правда», 1998 жыл, 16
маусым, 1 ... ... ... ... Анкара, 1996 жы, 30 бет.
Қазақстан-Түркия қарым-қатынастарының қарқындылығы, ... жаңа ... ... еліміздің стратегиялық мүдделеріне сай келеді. Осы
жеоде Түркия Республикасының ... ... ... ... позициясын
қазақстан пайдасына толығымен пайдалану қажет. Осы бағытта, ең алдымен
біздің ... ... ... ... ... ... ... ОЭС, ОИК, ОЧЭС және де басқа амйақтық құрылымдарда ... алға ... ... ... Екі ... ... ... алдағы уақытта «Баку-Джейхан» маршруты бойынша Қазақстан
мұнайын тасымадау, транс кавказ транспорттық корридорын және ... ... ... жол ... қолдану жобаларын іске асырауда
көрінетін болады.
Түркиямен қарым-қатынас жасау приоритетік ... да ие. ... ... екі жақты да, ОБСЕ, ОЭС шеңберінде де Анкарамен саяси,
экономикалық, ... және ...... ... ... баынша іске қосу болып табылады. Түркия ... ... ... ... ... іске ... Қазақстанға алтернативті транспорт байланыстар каналын және
әлемдік нарыққа шығу жолын қамтамасыз етуі мүмкін. Түркия ... ... және ... ... ... халықаралық және аймақтық
ұйымдарға мүше болуы, қазақстанды еуропа құрылымына ... ... ... ... ... Елді ... ... Қызметтер
және қорлар нарықтарына шығару жағдайларын жасау, өндірістік құылымдарға
инвестициялар мен жоғарғы ... ... ... транспорт
жобаларын іске асыру Қазақстанның шетелдермен ... ... ... ... ... ... Республикасының саяси қауіпсіздігін қамтамасыз етуде проритет-
күш жұмсау әдістерінен бас тарту, даулы мәселерді шешу, ядролы және ... жою ... ... да ... бір мемлекетке қарсы қолдану немесе
қолдану қаупін тудыру қағидаларын бекітуге бағытталған дипломатиялық іс-
шараларға беріледі. Осы орайда қазақстан:
• Халықаралық ... ... және ... ... ... араласу және қауіпсіздік
және сенімділік шаралары ұжымдық институттарының қатысушы
елдердің заңды мүдделері мен құқықтарын қамтамасыз ... ... ... қол ... ... ... болдырмаудың басты механизмі ретінде және
еліміздің геосаяси қошауындағы тұрақтылықты сақтау мақсатында
Азияда өзара қатынас пен сенімділік ... ... ... ... ... ... қағидаларына негізделген тұтас қорғаныс құруға
байланысты шешім қабылдауға бағытталған ТМД ... ... ... ... ... ... ... көрсетуді
ұстанды.
Қазақстанның Туркия Республикасымен сыртқы ... ... тек ... ... пен түсіндірілмейді.
Әлемдік транспорт коммуникацияларына ол салу ... ... ...... ... ... приотитет болып табылатын
қатарына жатқызады. Сонымен қатар ортақ ... ... ... жүргізудің маңызы одан кем емес. Қазақстан және Туркия
Республикалары ... ... ... ... ... ... және солай
болып қала береді. Сондықтан да, өзара сапарлар мен әр ... ... ... яғни екі ... ... ... аспектісі емес,
екі ел арасындағы қарым-қатынастарға сапалық сипаттар беру ... ... ... ... мақсат еді. Ол дегеніміз
конструктивті саяси дилаог пен ... ... ... ... ұлттық мүдделеріне нұқсан келтірмей тиісті шеңберлерде жасау.
Халықаралық ... ... және ... ... ... ... ... тең құқылық негізінде қауіпсіздікті қамтамасыз етуге
қолдау көрсету. Түркия Республикасы Таяу және ... ... ... және ... ... болып табылады. Түркия соңғы он жыл ішінде саяси
және ... ... ... ... ... ... ... нығайтуға, белсенді сыртқы экономикалық әрекет жасайды,
демократиялық институттарын дамытуда және қоғамда айтарлықтай ... ... ... үш ...... ... ... дамыту және аймақтағы орталық рөл-сыртқы
саясатының, экономикасының және елді ұлттық қауіпсіздігінің доктаринасымен
бірден бір ... ... ... ... табылады.Еркін нарық
қағидаларын ендіруді және оны әлемдік нарыққа итеграцияланудың жылдамдатуды
қарастыратын, МВФ пен ... ... сай 80 ... ... ... ... экономиялық даму концепциясы қиыншылықтарға
қарамастан бірінен кейін бірі іске асуда. М.Йылмаздың ... ... ... басынан кеткенінен кейін Президент С.
Демирель «Береке» ... ... Н. ... жақа кабинет құруды
тапсырады. Береке партиясы мен ... жол» ... ... ... ... партия лидерлері Н. Эрбакан мен Т.Чиллер 1996
жылдың 29 ... жаңа ... ... ... ... ... ... РП партиясыЭрбаканның Түркия Республикасының жаңа
54 үкіметін құра алды. Түркия тарихында исламдық ... ... ... құрылуы елде және әлемде кең ауқымды резонанс тудырды. ПВП
коалициялы ... ... ... ... саясаткерлер мемлекеттің
таңдаулы сиапатының өзгермейтіндігінің кепілі деп қарастырады. ПВП мен ПВ
арасында хаттамаға қол қою ... ішкі және ... ... ... табатындығы және халықаралық келісімдер мен келісім шарттарды іске
асырумен бірге нарықтық – ... ары ... ... ... ... ... ... сай өкімет басшысының қызметі ротациялы қағидаға сай
жүргізілетін ... ... екі ... ... ... ... ... Ал ПВП-ға келер болсақ, Т.Чиллер пемьер-министр және
сыртқы істер минист қызметін атқаратын ... 36 ... ... 18 ... меншігінде. Олардың құрамында Сыртқы Істер, Қорғаныс,
Ішкі Істер, ... ... ... және ... ... сияқты
басты Министрліктеі бар. Сонымен қатар ПВП орталық банк, қазыналық
басқарма, ... ... ... сыртқы сауда және жекешелендіру
басқармалары сияқты маңызды экономикалық құрылымдарды бақылау ... ... ... жолмен бұ партия елдің қорғанысын, сыртқы ... және ... ... елдің маңызды министрліктері мен ведомстваларын
өзіне бекітіп алды. Бірақ Түркия Республикасының экономикалық жағдайы
айтарлықтай ... ... қала ... ... ... ... ... қарқынын ұстану жалғасын табуда. Түркия Республикасы сыртқы
қарыздарын өтеуді ... ...... ... 6.8 милиад долларды
құрады. Алдын – 1996 ... ... ... ... 27.9 ... ... Бұл Түркия Республикасының төлем өтеу деңгейінің жоғары екендігінің
дәлелі бола алады. Түркияның экономикалық мүдделері, ең алдымен ... ... ... ... ... қарым-қатынас жасауға тиімді
жағдайлар жасады. Ал өз ... ... ... ... мемлекеттері
Түркия Республикасына қор аудару қызығушылығын танытты.
Қазақстан және Туркия ... ... ... ең ... оны ... салада белсенді ету ... ... ... жоғары деңгейде бесенді ету көзделуде. Батыс
емес Шығысқа ориентация аған және декларацияланған алдыңғы қаталы ... ... ... түркияның сыртқы саясатының басты бағыты болған
Орталық Азия ... ... ... ие. ... ... ... ... 1992 жылы 31 қазанда өткен Анкарада кездесуі қарым-қатынас
орнатудың соңғы нүктесі болды. Мемлекет және ... ... ... ... ... ортақтығын ескере отырып, өздерінің түрлі салаларда жан-
жақты ... ... ... және ... ... ... ... ұйымдармен байланыс жасауға ұмтылатындарын айтты.
Сауда экономикаық қарым-қатынастаы олардың ... ... ... ... ... ... ... қолдау көрсету шешімін
қабылдады. Қарым-қатынастарды барлық салаларда дамыту экономикалық және
саяси қатынастардың ұзақ ... ... ... бола ... ... ... Республикасы аймақтағы хаықаралық қатынастар бойынша орталық орынға
ие және ықпал күшті аймақтық держава болып табылады. ... ... ... мақсаттарын көздеумен қатар, Түркия Республикасы Батыс
одақтастарының ... ... ... ... іске ... ... Түркия Республикасы түрік мемлекеттері ... ... ... және ... арасындағы «көпір» боып табылады деп
есептейді. Түркия ... ... бен ... Азия ... өзара қарым-қатынасты орнату, саяси және ... ... ету және ... ... әлемге таныту
жауапкершіліктерін артады. Түркия олардың НАТО-ның ... МВФ ... және ... Ассамблеясына, ЕС, СБСЕ, ОЭСР, ОЭС және ... ... және ... ... кіруіне қолдау көрсетуі, оның елде және
халықаралық ... ... ... мен приоритетке иелендірді. ... ... ... ... ... аймақтық
мәселелерді талқылау және ортақ позицияны анықтау мақсатында түрік ... ... ... ... өткізіп тұруына ерекше мән
береді. Осындай кездесулердің алғашқысы 1992 жылы қазан ... ... ... ... ... басқарған ол кездесуге Әзірбайжан,
Қазақстан, ... ... ... ... ... ... Н.Назарбаев, А.Акаев, С.Ниязов және И.Каимов ... ... ... 69 ... ... ... шақырылған
болатын. Сонымен бірге, осы елдердің тарихында ... ... ... ары ... ... ... ... болған, Түркияның
инициативасы бойынша келіссөздер өткізілді. 1992 жылы ... ... ... ... ... және ... арасындағы қатынастың жаңа кезеңі
болып табылады. Кездесу барысынды осындай кездесуі жыл ... ... ... ... ... ... экономикалық одақ құру
сауалына: «Қазақстан – түрік көршілерімен тең ... және ... ... ... жеке ... ... ерекше назар аударды және
ол топтарды этникалық немесе сәйкестік ... ... ... ... деп жауап берді. Сонымен қатар Н.Назарбаев экономикалық
қатынастарды қатысушы мемлекеттер, ТМД ... және әлем ... ... ... ... ... кетті.
6 мемлекеттің басшыларының екінші кездесуі 1992 жылдың 18-19 қазанда,
Түркия Республикасының басшылығы және ... ... ... ... ... ... Н.Назарбаев, А.Акаев, С.Ниязов ... ... және ... ... мен ... ... ... және халықаралық және аймақтық мәселелерді тақылады.
Кездесу кезінде С.Демирель түрік кәсіпкерлерінің бауырлас ... ... ... ... ... ... Мұнай құбыры мәселесіне
Н.назарбаев Түркия ... ... ... ... ... бірақ
нәтижесінде Қазақстан позициясы өзгерді. ... ... ... ... Новороссииск мұнай құбыры бойынша және ары қарай
танкелермен Қара теңіз ... ... ... керек деген Ресей
нұсқасы, мұнай құбыры Жерорта теңізінің жағалауындағы ... ... ... ... территориясы арқылы өтуі қажеттілігін ұстанған
Түркияның нұсқасынан айрықшылатыны белгілі.
2.2. Түркияның іс-әрекет және оның мен перспективасы
екі ел ... ... ... ... ... тауар
айналымы 30 миллион АҚШ долларын құрады. Бүгінде бұ көрсеткіш 500 ... ... ... ... және ... ... ... кездесулерінде осы көрсеткішті 1 миллиард АҚШ долларына ... ... Жыл ... Түркия Республикасының Қазақстан экономикасына
салатын салымы өсу ... ... ... Түркияның Қазақстан
экогномикасының әр түрі салаларында инвестиция көлемі 1.5 миллиард ... ... ... ... ... ... медігерлік жұмыстар 2
миллиард АҚШ долларны құрайды, ал соңғы мәіметтер бойынша бұл көрсеткіш 2.5
миллиард АҚШ долларына ... ... ... тауар айнаымын 500 милион
АҚШ долларынан 1 миллиад АҚШ долларына дейін көтеру, ... да ... ... ... және ... секторларында экономикалық
қатынасты дамыту қажет.
Қазақстан және ... ... ... да ... ... бар.
Осы салада мұнайды өндіру мен тасымалдаудың Ақтау-Баку-Тбилиси-Джейхан
жобасы бар.
Мемлекеттер арасында өзара ... ... ... ... келісім шартына қол қойылуда, бірақ келісімдер қол қойылғаннан кейін
әр түрлі кедергілерге душар болады. Мысалы ... ... ... салықтан босатылу саласындағы келісімдерге қарамастан ... ... ... бітпес тексерулеріне ұшырайды және ... ... ... ... ... жұмыс күші екінші мәселе болып
табылады. Қазқстан жұмыс істеу үшін, ... ... ... әр ... мәселелерге ұшырауына қарамастан жұмыс ресустарын
Қазақстанға тартуда және ... ... ... ... ... табуда. Түркияның кәсіпкерлер қоғамының мәліметтеріне қарағанда
Қазақстанда ... 300 жуық ... 10 ... ... қоры бар ... жұмыс істеуде. 300 миллион АҚШ ... ... ... ... ... ... Қазақстанға GSM жүйесін енгізген «KCell»
және «Kmobile» сияқты атақты фирмалар табысты ... ... ... ... банк ... да ... істеуде. Бұл салада
KZI TKI, Bank IBA және Demir Kazakhstan Bank банктері жұмыс атқаруда.
Астана мен ... ... ... ... ... және т.б. ... 5 жұдызды қонақ үйлер өте танымал. Бұл
қалаларда «РАМСТОР»гипермаркеттері де ашылған.
Шет елдік инвестициялар көбіне түрік ұлттық ... ... Жыл ... ... ... шет ел ... көлемі өсуде. Соңғы
жылдары буырқынды инвестициялардан кейін ... ... осы ... ... Шет елдік қорларды орынды қолданудың негізінде міндеттер
алға ... ... ауыл ... ... ... шет ... қолдау көрсету, табиғи ресурстарды комплексті игеру,
жоғары және алдынғы қатарлы технологияларды еліміздің ... және ... ... ... да көзделген. Халықаралық нормаларға сай
кеетін шараларды қолданып, еліміздегі бәсекелестікті реттеу, қызмет көрсету
жұмыстарын ... ... алу және ... шет ел ... ... шешімдері қабылданды.
35 «Қазақстан және Туркияның қарым-қатынасы ұлғаятын болатын» (Ч.Алдемирдің
сұхбаты-«Время ПО»), 07.12.2000 жыл, 10 бет.
Бұл ... ... ... ... жаңа ... ... ... орындалуын қадағалау және шетел компанияларының қызметкерлерінің
құқықтарын қорғау мәселелері қарастырылған.
Түрік басшыларының экономикалық саясатының маңызы қағидаларының бірі ... ... ... және ... инвесторлардың әрекетіне жан-жақты
қолдау көрсету. Әемнің барлық елдерінде ... ... ... ... де ... ... беілген. Сонымен қатар, шетелдік қор
салуларға байланысты елдің экономикалық ... ... сай ... ... және қолдау көрсету шаралары қолданылады. Негізінен,
Түріктермен бірге шетел ... ... ... шек ... сатылуы немесе ликвидациясы жағдайында шетелге табыстық
аударылуына және ... ... ... ... қолдау
көрсету шараларына өндірістің дамуының айқын бір сатысында салықтан және
кеден алым салықтарының толығымен ... ... ... ... беру және ... ... импорттау жағдайында қосымша құн
салығын төлеуді кейінге қалдыру сияқты шаралар ... ... ... ... елдіңэкономикаық бағытына толығымен сай келетін
шетел қорының жұмысының ең бір либералды ... ... ... бөу шеңберінде өнеркәсіп пен ғыыммен тығыз
байланысты өндіріске қор сау ... ... ... ... ... адамдар мен жүктерді тасымалдау, құрылыс, ... және ... ... да ерекше назар аударылған. Жеке аудандардың экономикалық
дамуының деңгейін теңестіру саясаты шеңберінде шет ел ... ... әр ... байланысты елдің территориясы шартты 4 бөлікке
бөлінген: 1-ші және 20-шы ... ... бар және ... ... жатады. Түркия Республикасының экономикасына ... ... ... ... 19 миллиард АҚШ долларына жетті. 1995
жылдан бастап Түркия Республикасының экономикасына ... ... ... қорар салынды. Құрамында шетел инвестицияларын қадағалау
басқармасы кіретін ... ... ... ... Департаменті шетел
инвестицияларын бағыттаушы болып табылады.
Шет ел қор ... ... ... бөлу ... олардың
өндіріс секторларына шоғырлануын анықтайды. Осы орайда транспорт, химия мен
тамақ өнімдері өндірісі және құрылыс және туризм салалары маңызды ... ... ... ... ... ашық ... және ... АҚ және филиал ретінде құруға таңдау ... ... ... АҚ таңдайды, өйткені оны тіркеу үшін анайы рұқсат және ... ... ... ... ... ... ... Қоғамның барлық 100 пайыз қоры
шетелдік инвестициялардың меншігінде болу жағдайлары да ... ... ... акционерлер жиналысында сайланады, ал оперативтік
басқарама бас ... ... Ал ол өз ... ... яғни өкіл боуы керек. ... ... ... жоқ. ... ... ... ... емес. Президенттерге
меншікті акциялардың сертифакаттары міндетті ... ... ... ... ... ... өтуі де тіркеуге алынуы керек.
36 «Панорама», 1998 жыл, 5 маусым, №22
Қ О Р Ы Т Ы Н Д ... ... ... ... ... ... артта
қалды және оның кезеңге кіруі халықаралық қарым-қатынастар, дәл осы уақытта
біз жаңа ... ... Көз ... ... қазақ-түрік арасындағы
қарым-қатынас алыс тереңдетілген және кеңінен бірге жұмыс істеу жүреді.
Қазақстанға түрік ағайындарымен ... ... ... және ... ... өте қажет. Дәл қазіргі зерттеуде, біз осы екі ... ... ... мінездеме беріге тырыстық, бұл екі мемлекеттің бі-біріне
деген қарым-қатынасы ажырата алу өте ... ... ете ... және ... ... ... ... экономикалық және мәдени
қарым-қатынастарын кеңейте отырып, ... ... ... қызметтесе
алады. Түркия Отралық Азия өздерінің тәуелсіздігін алған мемекеттер үшін,
саяси және экономикалық ... ... және ... ... ... ... он ... ішінде осы еуропалық елдерге ұқсап келеді. Қазақ-
түрік жан-жақты талқылау ... ... ... ... Түркия, Еуропа,
АҚШ-та Қазақстанның геосаяси жағдайына ... ... әлі ... халықаралық саяси көзқараста және Қазақстанның белсенді саясаты
халықаралық арена-мұның бәрі ... ... ... бар ... Бұл ... үкен рөл атқаратын транспорттық кәсіби
мұнайлары халықаралық нарықтар экономикалық тез дамуы үшін Ресейлік ... ... ... ... ... ... Еуропамен салыстырғанды
Қазақстан АҚШ және Батыс Еуропаға қарағанда Түркиямен ... ... ... ... ... ... ... Конституция Республики Казахстан, Алматы, 1996 г.
2. Декларация о государственном суверенитете казахской ССР, Аматы,
1991 г.
3. Закон Республики ... о ... ... ... 1997
г.
4. Указ Президента Республики Казахстан, имеющий силу ... ... г «О ... ... и ... международных
договоров РК», «Казахстанская правда», 15 декабря 1995 г.
II. Дипломатические документы
1. «Соглашение о сотрудничестве между Казахской ССР и ... ... … 5 лет ... и ... ... 1996г, стр. ... ... о принципах и целях взаимоотношении между Казахской ССР
и Турецкой Республикой», Казахстан-Турция … 5 лет Дружбы и
сотрудничества, ... ... 1996г, стр. ... «Меморандум о взаимных договоренностях», Казахстан-Турция .. 5 лет
Дружбы и сотрудничества, Анкара, «Билиг», 1996г, стр. 38-40.
4. «Совместное ... ... … 5 лет ... ... Анкара, «Билиг», 1996г, стр. 40-44.
5. Договор о дружбе и ... ... ... ... турецкой Республикой, Казахстан-Турция … 5 лет Дружбы ... ... ... 1996г, стр. 44-50.
6. Совместная Декларация о дальнейшем развитии и углублении
сотрудничества между Республиканской Казахстан и турецкой
Республикой, Казахстан-Турция … 5 лет ... и ... ... 1996г, стр. ... ... 1991 жыл, 14 наурыз – 1,3 беттер.
Н.Назарбаев «)аза0стан ... ... ... ... ... даму ... алматы – 1992 жыл.
Н.Назарбаев «ХХI ғасыр табалдырығында», Алматы 1996 жыл.
Н.Назарбаев «ХХI ... ... ... 1996 жыл, 220 бет.
Қ.Тоқаев «Сыртқы саясат»: Ойлану және әрекет жасау уақыты Қазақстан және
әлемдік қоғам – 1995 жыл №2-3-9 ... ... ... саясаты: әдісте, ерекшеліктер және бағыттары»
- Алматы – Мәскеу, 1995 жыл, 25-45 беттер; Қ.Тоқаев «Қазақстанның сыртқы
саясат бағытын іске асырудың кейбір аспектілері » ... -1995 жыл, №5, ... ... Б.Б. ... ... көзқарас – Алматы 1996
жыл, 50-56 бетте; Ирмуханов Б.Б. «сыртқы және ішкі саясат пен дипломатия»,
«Казахстанская правда», 1993 жы, 9 маусым; Қалиева Р. ... ... ... ... ... 1994 жыл, 13 ... 3 ... Т.С. «Қазақстан дипломатиясының алғашқы қадамдары», «Ойлар»,
1994 жыл, №1, 18-19 беттер; Арынов Е., ... Р. ... ... ... ... ... 1995 жыл, №1,
53-57 беттер; Исингарин Н.К. «Қазақстан өзінің қатынасын әлемдік нарықта
Ұлғайта береді», «Саясат» 1996 жыл, №4, 3-16 ... ... мен ... қарым-қатынасна арналған алғашқы мақалалардың бірі болып
таюылады.
Куртов А.А. «ҚР ... ... ... ... ... ... мен ... Мәскеу – 1995 жыл, 395-406 беттер
Қасенов У. «Каспий мұнайы және халықаралық ... ... ... -
1997 жыл, №5 (11), 60-69 беттер; Қасенов У. – ... ... ... ... ... құбырары, геосаясат», «Саясат» - 1995 жыл. №2
(3), 22-35 беттер.
Рахметов К.Г. «Қазақстан Республикасының мұнай ... ... 1994 ... ... ... С.К. ... және Каспий теңізі өңірінің
геосаясаттық жағдайы», «Саясат» - 1995, №1, 7-8 беттер; Қ.Тоқаев
«Қазақстанның сыртқы ... Азия – ... ... ... ... кандидатының диссертациясы, Алматы – 1997 жыл; Қасымов Б.Д. «Азия
– тынық мұхит өңіріндегі халықаралық қатынастар (1991-2001 жылдар)», ... ... ... ... – 2002 жыл.

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ҚР сыртқы саясаты. Әлеуметтік жағдайы. Экономикасы10 бет
XVI – XVII ғасырлардағы осман империясы12 бет
«шығыс мәселесі»18 бет
Ататүрік23 бет
Ататүріктің өмірі мен саяси қызметі19 бет
Ахысқа түріктері8 бет
Бірінші дүниежүзілік соғыстың шығу себепіері және оның сипаты6 бет
Бухарест келiсiм-шарты3 бет
Кейінгі орта ғасырдағы Осман империясы21 бет
Күрдістан және күрдтер мәселесі (хіх ғ. 90 ж.– 1917)52 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь