Азаматтық құқықтық қатынастар

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1. Азаматтық құқық объектілерінің түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1 Азаматтық құқық объектілерінің айналым қабілеттілігі ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.2 Азаматтық құқық обьектілерінің түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
2. Жылжымалы мүлік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
2.1 Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу ... ... ... ... ... ... ..12
2.2 Бөлінетін және бөлінбейтін мүлік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..33
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 35
Кіріспе

Азаматтық құқық дегеніміз — азаматтық заңдарда көрініс тапқан мүліктік және мүліктік қатынастармен байланысы бар мүліктік емес жеке қатынастарды реттейтін нормалар жиынтығы. Бұл нормалар азаматтық заңнамада көрініс тапқан.
Нарықтық қатынастар, негізінен, азаматтық құқықпен реттеледі. Нарықтық қатынастар кең етек жая дамыған елдерде Азаматтық кодекс екінші Конституцияға теңес-тірілген
Азаматтық құқықтың да өзіндік реттеу пәні бар. Ол —мүліктік және мүліктік емес жеке қатынастар. Мүліктік қатынастар дегеніміз — мүлікті иелену, пайдалану және билік етуге (басқа біреуге беру) байланысты қатынастар. Басқаша айтқанда, мүліктік қатынастар —материалдық игіліктермен(мүлік,ақша,құнды қағаз,қызмет көрсету және т.б.) байланысты қоғамдық қатынастар. Мысалы, сату — сатып алу, жалға беру, мұраға қалдыру. Мүліктік емес жеке қатынастар екі топқа бөлінеді —мүліктік қатынастармен тығыз байланысты мүліктік емес жеке қатынастар және мүліктік қатынастармен байланысы жоқ мүліктік емес жеке қатынастар.
Бірінші топтағы мүліктік қатынастармен тығыз байланысты мүліктік емес жеке қатынастардың тікелей мүліктік сипаты мен ақшалай құны болмайды. Бұл топтың негізін интеллектуалдықменшікпен байланысы бар қатынастар құрайды.
Ғылыми еңбектің авторы немесе өнертапқыш өзінің авторлық құқығын қорғауға байланысты сотқа талап арыз беріп, арыз сот арқылы қанағаттандырылатын болса, онда ғылыми еңбектің авторының немесе өнертапқыштың қаламақы немесе басқалай сыйақы алуға құқығы болады. Бұл жағдайда мүліктік емес жеке қатынастар мүліктік қатынастармен байланыстылық сипат алады.
Жеке мүліктік емес қатынастардың екінші тобын — мүліктік қатынастармен байланысы жоқ мүліктік емес жеке қатынастар құрайды.
Азаматтық құқықтың қайнар көздері
Aзаматтың құқықтың қайнар көздеріне мыналар жатады: Қазақстан Республикасының Конституциясы. Конституция меншіктің түрлі нысандарын қалыптастыру үшін меншікке байланысты қатынастарды, оның ішінде мүліктік қатынаспен байланысты жеке мүліктік емес түрлі қатынастарды реттеу негізінде енгізілген.
6-бапта:
1. «Қазақстан Республикасында мемлекеттік меншік пен жеке меншік танылады және бірдей қорғалады. Меншік міндет жүктейді, оны пайдалану сонымен қатар қоғам игілігіне де қызмет етуге тиіс,
2. Меншік субъектілері мен объектілері, меншік иелерінің өз құқықырын жүзеге асыру көлемі мен шектері, оларды қорғау кепілдіктері заңмен белгіленеді.
3. Жep мен оның қойнауы, су көздері, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі, басқа да табиғи ресурстар мемлекет меншігінде болады. Жер, сондай-ақ заңда белгіленген негіздерде, шарттар мен шектерде және жеке меншікте де болуы мүмкін» деп жария етілген.
• Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі азаматтық құқықтың негіздері жүйесіндегі ерекше орынға ие. Бұл заңда азаматтың-құқықтық қатынастардың негіздері, азаматтық құқықтың негізгі институттары т.б. жағдайлар нақты баяндалған.
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі Жалпы және Ерекше бөлімдерден тұрады. Жалпы бөлім 1994 жылы 27 желтоқсан күні қабылданып, 1995 жылы 1 наурызда заңдық күшіне енген, ал Ерекше бөлімі 1999 жылы 1 шілдеде заңдық күшіне енді. Азаматтық кодекстің құрылымы бөлім, бөлімше, тарау, баптар мен тармақтарға бөлінген. Жалпы азаматтық кодекс 1142 баптан тұрады.
Азаматтық құқық дегеніміз — тараптардың бір-біріне тәуелсіздігіне, теңдігіне негізделген тауар-ақша қатынасы, басқа да мүліктік қатынастарға тікелей байланысты жеке қатынастарды реттеуге арналған құқықтық нормалардың жиынтығы болып табылады. Қазақстан Республикасының азаматтық құқығының негізгі қайнар көзіне Қазақстан Республикасының Конституциясы, Қазақстан Республикасының азаматтық кодексі, заңдар, заңға негізделген актілер, әдеттік құқық, т.б. жатады.
Курстық жұмыс құрылымы: кіріспе, негізгі бөлім, қорытынды мен пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Пайдаланылған әдебиеттер:

Нормативтік- құқықтық актілер
1. ҚР Конституциясы-Алматы -1995
2.Азаматтық Кодексі:жалпы және ерекше бөлімі.Алматы
3.ҚР Азаматтық Кодексі:жалпы және ерекше бөлімі.-Алматы,2002
4.ҚР Конституция.-Алматы: Жеті жарғы, 1995 ж (өзгертулер мен толықтырулар 2007 ж 5 мамыр)

Арнайы әдебиеттер тізімі:
1.Сапарғалиев Ғ. Заң терминдерінің түсіндірме сөздігі. 1995 ж.
2.Төлеуғалиев Ғ. І том. ҚР азаматтық құқығы. Алматы 2001 ж.
3.Қазақстан Республикасы Конституциясы. 1995 ж. 30 – тамыз.
4 .Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә. Назарбаевтың қазақ халқына «Қазақстан – 2030» жолдауы.
5.Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексі. 2000 жылдың 1 сәуіріне дейінгі өзгерістер мен толықтырулар енгізілген. Алматы ІІ жеті жарғы.
6.Жайлин.Ғ.А. Азаматтық құқық. Оқулық. Ерекше бөлім. Алматы: Заң әдебиеті. 2004 ж.
7.Төлеуғалиев. Азаматтық құқық. Жалпы және Ерекше бөлім. Алматы. Жеті Жарғы-2003.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
.................................................3
1. Азаматтық құқық объектілерінің
түсінігі…………....................................5
1.1 Азаматтық құқық объектілерінің айналым
қабілеттілігі...............................6
1.2 Азаматтық құқық обьектілерінің
түрлері.......................................................7
2. Жылжымалы
мүлік.......................................................................
...................9
2.1 Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу
..........................12
2.2 Бөлінетін және бөлінбейтін
мүлік..................................................................19
Қорытынды...................................................................
.......................................33
Пайдаланылған ... ... ... ... ... мүліктік қатынастармен байланысы бар мүліктік емес жеке қатынастарды
реттейтін нормалар ... Бұл ... ... ... ... ... ... реттеледі. Нарықтық
қатынастар кең етек жая ... ... ... ... пәні бар. Ол —мүліктік және
мүліктік емес жеке қатынастар. ... ... ...... ... және ... ... (басқа біреуге беру) байланысты
қатынастар. Басқаша айтқанда, ... ... ... ... ... т.б.) ... қатынастар. Мысалы, сату — сатып алу, жалға беру, ... ... емес жеке ... екі ... ... —мүліктік қатынастармен
тығыз байланысты мүліктік емес жеке қатынастар және мүліктік қатынастармен
байланысы жоқ ... емес жеке ... ... ... тығыз байланысты мүліктік емес
жеке қатынастардың тікелей мүліктік сипаты мен ақшалай құны ... ... ... ... бар ... құрайды.
Ғылыми еңбектің авторы немесе өнертапқыш ... ... ... арыз ... арыз сот ... ... онда ғылыми еңбектің авторының ... ... ... ... ... ... ... болады. Бұл
жағдайда мүліктік емес жеке қатынастар мүліктік қатынастармен байланыстылық
сипат ... ... емес ... ... тобын — мүліктік қатынастармен
байланысы жоқ мүліктік емес жеке қатынастар құрайды.
Азаматтық құқықтың қайнар көздері
Aзаматтың құқықтың ... ... ... жатады: Қазақстан
Республикасының Конституциясы. Конституция меншіктің түрлі нысандарын
қалыптастыру үшін меншікке байланысты қатынастарды, оның ... ... ... жеке мүліктік емес түрлі ... ... ... «Қазақстан Республикасында мемлекеттік меншік пен жеке меншік танылады
және бірдей қорғалады. ... ... ... оны пайдалану сонымен
қатар қоғам игілігіне де қызмет етуге тиіс,
2. Меншік субъектілері мен объектілері, меншік иелерінің өз ... ... ... мен шектері, оларды қорғау кепілдіктері заңмен
белгіленеді.
3. Жep мен оның қойнауы, су ... ...  мен ... басқа да табиғи ресурстар мемлекет меншігінде болады. Жер,
сондай-ақ заңда белгіленген ... ... мен ... және ... де ... ... деп ... етілген.
• Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі азаматтық құқықтың
негіздері жүйесіндегі ерекше орынға ие. Бұл ... ... ... ... ... ... ... т.б.
жағдайлар нақты баяндалған.
Қазақстан Республикасының Азаматтық ... және ... ... ... ... 27 ... ... 1 наурызда заңдық күшіне ... ал ... 1 ... ... ... ... ... кодекстің құрылымы
бөлім, бөлімше, тарау, баптар мен тармақтарға бөлінген. Жалпы азаматтық
кодекс 1142 ... ... ... дегеніміз — тараптардың бір-біріне тәуелсіздігіне,
теңдігіне негізделген ... ... ... да ... ... ... жеке ... реттеуге арналған құқықтық нормалардың
жиынтығы болып ... ... ... азаматтық құқығының
негізгі қайнар көзіне Қазақстан Республикасының Конституциясы, Қазақстан
Республикасының азаматтық кодексі, заңдар, ... ... ... ... т.б. ... жұмыс құрылымы: кіріспе, ... ... ... ... ... ... ... Азаматтық құқық объектілерінің түсінігі
Азаматтық құқық қатынастар объектілеріне әр түрлі түсініктер беріледі
және олар ... ... ... қатысушыларының әрекетерінің 
бағыталатын объектілері;
- азаматтық ... ... ... өз ішінде құқықтық
қатынастарға қатысудың себебебі болатын материалдық және рухани ... ... бұл ... құқы ... ... ... себепші болатын
құндылық.
Жоғарыда келтірілген анықтамалардың қайсысы сіздің пікіріңізше,
нақтылау және ... ... ... ... ... ... бол ала ма? Мәні бойынша мына екі ұғым ұқсас па: ... ... ... және ... ... ... ... құқық қатынас объектілері азаматтық ... ... ... байланыс бар ма? Егер болса, онда ол қандай байланыс? Мысал
келтіріңіз.
Азаматтық ... ... ... әр түрлілік қатынастарда
топтастырылады.
Шығармашылық қызметтің нәтижесі және оларға теңестірілген заңи тұлғаның
жекешелендірілген құралдары (өнім, жұмыс, ... ... бір ... ... ол «интеллектуалдық меншік» деп аталады. Құқық нормасы ... ... ... иесі және оның ... басқа адамдардың
қолданылуын қамтамасыз етеді. Құқық нормаларында, сондай-ақ интелектуалдық
меншік объектілерді ... ... мен ... ... ... ... ... жататын объектілерді атап
шығыңыз. Интелектуалдық меншікті реттейтін нормативтік ... ... ... ... ... не оның әр ... қызметтік
және коммерциялық құпиялар жатады.
Ол азаматтық құқық нормаларымен реттелген қоғамдық қатынастар.
Субъективтік құқықтар мен міндеттер ... ... ... ... ... ... ... қатысушылары (субъектілері): құқылы жақ
(несие берүші) пен міндетті жақ (борышкер) ... ... ... ... ... ... - қатысушыларының құқықтық теңдігі болады. 
Азаматтық құқық қатынастарының объектісі - олардың пайда болуына ... және ... ... ... ... ... ... құқық пәніне байланысты, бұл құқық саласының объектісі
мүліктік (материалдық) және мүліктік емес ... ... ... мен ... болады. Объектілердің негізгі түрлері ҚР АК 115
бабында аталған.  ҚР АК 7 бабында аталған заңдылық ... ... ... пайда болу негіздері болып танылады. Сонымен ... ... ... тармағында айтылғандай, азаматтық құқық қатынастары
азаматтық құқықтар мен ... ... ... ... болатын
субъектілердің басқа да әрекеттерінен туындауы да мүмкін. Заңдылық
фактілер, ... ... ... ... мен ... ... ... мен міндеттердің туындауына әкелдіретін қатысушылар
әрекеттері заңды және заңсыз болады. ... ... ... яғни ... жеке ... (Қазақстан Республикасының
азаматтары, шетел азаматтары және азаматтығы жоқ адамдар); заңды тұлғалар
(кәсіпорындар, мекемелер, ... ... оның ... ... ... және әкімшілік–аумақтық бөліністер (облыстар,
қалалар, аудандар, кенттер, ... ... ... ... субъектілері болу үшін, қатысушылар құқыққа қабілетті және
әрекетке қабілетті болуы қажет. Аталған ... ... үшін ... құқық қабілеттілігі мен әрекет қабілеттілігі болады. 
1.1 Азаматтық құқық объектілерінің айналым қабілеттілігі
Азаматтық айналым — міндеттемелік құқықтың келісімшарттық ... ... ... ... ... Әрқилы мүліктік құқықтық қарым-қатынасқа түсе
алатын және ... ... ... ... ... ... азаматтық айналымның қатысушылары болып табылады. Кейбір
реттерде, оның ... ... де ... ... ... ... ... қатысушыларымен жасалынған
мәмілелер немесе басқа да заңды деректердің негізінде мүліктің бір тұлғадан
екіншісіне өтуі ... ... ... ... ... ... ... заңдармен
реттелетін қарым-қатынастарға өзгелермен тең негізде қатыса алады.
116-бап. Азаматтық құқық объектiлерiнiң айналым қабiлеттiлiгi 
1. Азаматтық құқық объектiлерi, егер ол ... ... ... ... шек ... бiр адамнан екiншi адамға әмбебап құқықты
мирасқорлық (мұрагерлiк ету, заңды тұлғаны қайта ... ... не ... ... ... берiледi немесе ауысады. 
2. Берiлуге рұқсат етiлмейтiн заттардың ... ... ... заттар) заң құжаттарында тiкелей көрсетiлуге тиiс. 
3. Айналымның белгiлi бiр қатысушысына ғана тиесiлi болуы мүмкiн ... ... ... ... ... бойынша (айналым қабiлеттiгi
шектеулi заттар) жол берiлетiн заттардың түрлерi заңдарда белгiленедi. 
      4. Жеке ... емес ... мен ... құжаттарында
белгiленген реттердi қоспағанда, басқа әдiспен берiлмейдi және ауыспайды. 
Азаматтык айналымның тиісті ... ... тек ... ... ... ғана ... ... сонымен қатар бұл
құқықтарды құқықтық қорғауды қамтамасыз ... ... ... ... ... ... құқықтарды қорғау» ұғымы құқықтарды
жүзеге асыруды қамтамасыз ететін шаралардың жиынтығын қамтиды. Бұған тек
құқықтық ... ғана ... ... ... ... ... ... субъективтік құқықтарды жүзеге асыру үшін
қажетті жағдайларды қалыптастыруға бағытталған ... да ... ... ... – бұл азаматтық және азаматтық ic жүргізу
құқығы теориясындағы маңызды ... 6ipi ... ... ... ... ... азаматтық, құқықтық санкциялардың сипаты ... ... ... ... ... мен ... ... байланысты туындайтын өзге де мәселелерді түсінуге қиындьқ
туғызады.
Азаматтық айналым субьектілердің нақты ... ... ғана ... ... ... ... ... қорғалуын қамтамасыз етеді. Заттық
құқықтар мен меншік құқығы ішінара ... ... ... ... ... ... ... жеке құқық кезеңінен бастап маңызды мағына
берілген. Ал римдік жеке құқық аппараттық ... ... ... ... маңыздылығы мынада көрініс табады, яғни меншіктің
экономикалық қатынастары әрбір ... ... ... ал ... ... қатынастырды бекітетін, реттейтін және қорғайтын нормалардың жүйесі
ретінде пайда болады және сақталады. ... ... ... меншік
айрықша мағынаға ие, себебі, ол саяси және ... ... ... ... қайнар көзі, сонымен ... ... ... негізгі шарты болып табылады.Сол себепті меншік
қатынастарын қорғау барлық құқықтық жүйенің ... ... ... ... ... жеке меншік құқығының әрекет ... ... ... 6 – шы ... ... яғни
Қазақстан Республикасында мемлекеттік меншік пен жеке меншік ... ... ... норма жоғарғы адамзат құндылығының құқықтары мен бостандықтарын
жариялаумен тығыз байланысты, ал ... ... ... және қорғау
мемлекеттің міндеті, және экономикалық жүйеде жеке меншік үшін тиімді жеке
қызығушылықты сақтауға ... және оған ... ... ... ... ... обьектілерінің түрлері
Азаматтық құқық қатынастар объектілерін қандай түрлерге бөлуге болады?
Азаматық құқық объектілерінің ... ... ... ... ... ... ... мүлік» — Қазақстандық азаматтық құқықтың жаңа салыстырмалы
ұғымы. Жермен ... ... ... әдетте жылжымайтын мүлік деп
түсіндіреді: ғимарат, жер учаскелері мен құрылыстар. ... ... ... ... ... ... ... байланысы
жоқ объектілерді де жатқызады.
«Жылжымайтын мүлік» құқықтық терминнің кең ... ... ... ... ... ... және ... заттың режимі арасында
негізгі айырмашылық  неде?
«Кәсіпорын» азаматтық ... ... де және ... де ... ... азаматтық құқықтық ... ... ... ... бар? ... ... кезінде бұл жағдай
орын алады ма, егер объект ретінде бүкіл кәсіпорын емес, тек оның бір ... ... ... ... ... және ... ... бөлу мәселесі бір уақытта екі
немесе одан да көп тұлғаларға тиісті заттарды бөлу жағдайы ... ... ... ... ... құқығы негізінде бір уақыта екі субъект
құқылы болса, онда не істеу керек? ... ... бөлу ... ... ... ... Республикасының Азаматтық кодексінің  баптарына
сілтеме беріңіз.
Азаматтық құқық қатынастарының түрлеріне мүліктік және өзіндік
мүліктік ... ... және ... ... және міндеттемелік
қатынастар жатады. Азаматтық ... ... ...... құқық қатынастарының тараптары, мазмұны, субъектілері мен
объектілері болады. ... ... ... ... ... ... құқықтары мен міндеттерінен ... ... ... мен ... ... ... ... болады.
2. Жылжымайтын мүлік
Римдік құқықтың классикалық уақытты мүліктің ұғымы кең түрде шығарылды.
Бұл кең мағынада ... ... заты ғана ... сонымен қатар қатынас
пен құқықты қамтиды. Денелік және денелік емес зат мүліктер. Гай ... ... ... ... ... ... және денелік емеске бөлді,
оларды осязать етуге болмайды. Мысал ретінде гай ... ... ... Гай ... ... жеке ... ... атамайды: римдік
заңгерлер мүлікке және мүліктің өзіне жеке меншік құқығын бөлмейді.
Мүлік түрлері:
Жылжымалы және жылжымайтын мүлік. Римдік құқықта мүлікті ... ... деп бөлу ... ... ие ... жоқ. ... де бірдей заңды
нормаларға жатты. Бірақта бұл ... бөлу құл ... Рим үшін ... ... ... тек жер ... ғана ... жоқ, меншік
иесінің жерінде бөтен еңбекпен жасалғанның барлығы жатады. Олар жер бетінің
табиғи немесе ... ... ... мойындалды. Бұған құрылыстар, егіншілік
қатысты. Бұл барлық нәрселер жермен байланысты оның құрамды ... ... ... ... жеке меншіктерінің тоқтатылды, яғни идуалды
үлесінде бірнеше тұлғаға маңызға ие болды: тек 1 ші жағдайда оның ... ... жеке ... ғана ... ... ... жағдайда олардың
біреуінде ғана мүлік жеке меншігінде қалды, ал ... ... ... ... жер ... ... онда ... құрылыстар
бөлінді. Бөлудің сыртқы белгісі жарлар, шекаралар және межи ... ... ... ... мүлік те саналды, бір құрамдағы материалдар
(руда, тастар, құм).
Қолданылатын және қолданылмайтын мүліктер. Қолданылатын ... ... ... ... ... жатты, бірінші қолданудан кейін
материалды жайылып отырды. Бұған продовольствие және ақша ... ... ... ... ... жеке ... үшін ... отырды. Қолданылмайтын
мүлік болып қолданудан ескермеген мүлік саналды (қымбат ... ... ... ... ... ... отырып және өзінің ... ... кете ... ... ... ... қолдану оның
жойылуымен байланысты, жеке меншік ... ... ... ... қолдану құқығын беру, оларды қайта алу ерекше кепілдікпен қамтамасыз
етіп отырды. 
Родовой белгілермен анықталатын мүліктер және индивидуальды. ... ... ... ... республика кезеңіндегі «көне»
римдік заңгерлерді мүлікке қатысты род және түр ... ... ... Бұл ... ... ... және логикалық бөлінуі әрбір бөлек
құқытық ... әр ... ойын ... ... ... ... заңды келісімінің объектісі ретінде қарастырды ма, классикалық
мүліктерін жатқызды, бір жалпы родтағы және ... ... ... ... ... ... ... мөлшері, көлемі, салмағы, саны
бойынша анықталды, олар өздерінің родымен өзінің белгілерін ... ... ... ... ... отырды.
Родовой мүліктерге түрлі, индивидуальды, нақты мүліктер қарсы қойылды.
Егер мүлік немесе партия мүліктері родовой рет құқытық ... ... ол ... ... болып заңды түрде саналады, не болмаса басқа
бірдей мүлікпен ауыстырылуы мүмкін немесе бір ... ... ... Индивидуальды нақты мүліктің жойылуы жағдайында, оны апаруға
міндетті тұлға, оны ауыстыру міндетінен босатылды.
Жай және ... ... ... ... ... ... ... 3 түрін ажыратты: 1) жай ... – corpus quod uno ... - ... ... ... ... және ... құрамды
бөліктерге бөлінбейді. 2) күрделі мүліктер, әртүрлі мүліктерінің жалған
қосылуынан тұрады, ... ... ... ... және бірдей атайға
ие. Мысалы, құрылыс, кеме, шкаф. Күрделі ... ... ... жоқ, ... ... дейін бөлек мүлік болады және әр түрлі
тұлғаларға жатуы мүмкін ... Бұл ... ... ... ... ... және байланысқа тәуелді анықталады. Кейбірде ... ... ... жоқ, ... мүлкі басқа күрделі мүліктің
бөлігі болып қалса да. Басқа жағынан біріккен ... ... ... ... 3) ... ... бөлек мүліктің жиынтығы құрады, материалды
байланыспаған, тек жалпы бірдей атпен ... ... ... ... ... ... немесе мүліктердің немесе адамдардың ұйымдасып
бірігуі. Бұл жағдайда құқықтық қатынастың заты ... ... ... ... бола ... ... ... талаптарына жол бере отырып,
римдіктер бұл мүліктерінің құқық ... ... ... целостный
көріністік әсерінде жіберіп отырды, ... жеке ... иесі ... көп бөлігіне өзінің жеке ... ... ... ... ... етуі ... және ... келмейтін мүліктер. Римдік заңгерлер мүліктерді
айналмалы және айналымда жоқ мүліктер деп ... ... ... бүкіл
мүліктер жатқызылды, жеке меншік объектісін құрайтын және бөлек адамдардың
арасындағы айналымды құрайтын ... ... ... ... ... табиғи свойства немесе өзіндік ерекше тағайындалудың
күшінен жеке құқықтық қатынастың нәрсесі бола ... ... ... ... ... ал ... ... табиғи құқығына сәйкес
барлығына жататын мүліктерді қайтарды. Айналымға кірмейтін мүліктің басқа
тобын ... ... ... Көпшілік мүліктің басты және негізгі қожасы
римдік халық ... ... қала ... ... деп те аталады.
Осылайша, біріншіден мүліктің ... ... етті ... ... ... ... Екіншіден, мемлекеттік кірістердің
қайнар көзіне қызмет етті және ... ... ... Мұнда
қоғамның мекемелер және бекіністер кірді, басқаруға және ... ... ... Көпшілік мүліктің келесі категориясына
мемлекеттің бүкіл ... ... ... ... ... және ... ... мақсаттарды қанағатандыру
үшін қызмет ететін мүліктер құрады. Бұған алдымен көпшілік ... ... ... ... ... ... ... Көпшілік өзен және
жолдардан басқа римдіктер жалпы қолданылатын ... ... ... ... және тағы ... жатқызды. Бұл мүліктерді қолдану
бүкіл адамға тиісілі. Айналымға келмейтін мүліктер құдайлық құқықтық болып,
ол қандайда бір ... ... ... бола алмайды. Мұнда құдайға
арналған мүлік храмдар, құдайға қызмет ... ... ... мүшесімен,
бөлек адамдарды және құлдарды жерлейтін жерлер кірді. Көпшілік ... ... және ... ... ... саналды. Оларға қалалық
иелігінде болды. Бірақ айналымға ... киін түсе ... ... ... болып оның ең алдымен мүліктерінің органикалық өнімі саналды.
Сулы және ... ... ... ... плод ... егер ... охота үшін болса: жер недр қатысты классиктердің ойлары әр түрлі
болды, ... ... жер недр ... плод ... Өнім бөлінеді: а)
өндіріп жатқан мүлікпен байланысты өнім; б) өндіріп ... ... ... в) соған қатысты өзі үшін немесе басқа біреу үшін ... ... Олар өз ... ... ... қолма қол және қолданылған немесе
қайта өңделген ... Өнім ... ... ... және ... ... құқықтық жеке меншіктің құқықтық тағдырларының айырмашылығында
болды. Жеке ... ... ... қайтарып алу талабы қолма қол ... ... жеке ... ... қайтарымға жатты. Қолданылған под
қайтарып алушы жауапкершілікті алған жоқ. Жеке меншік ... ... ... ... Л.П. Петражицикалық негізінде түсіндірілді, өзі
қолданылған.
Өнім байланысты ... ... ... ... римдік құқық
шаруашылық қатынастың тұрақтылығын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... заңгерлермен кеңейтілді және әрбір жиі кірісті
қамтыды, мүлікті табиғи жолмен әкеуші ретінде және өнім ... ... ... ... ... ... ... мысалы пайыздар
капиталдан алынатын.
Мүлік. Бірте бірте ... ... ... ... ... ... тірелді. Азаматтың мүлкінің ең ерте мағынасы кестедегі
заңды терминмен ... ... және ... бастапқы жиынтығы.
Кейінірек бүкіл мүліктің жиынтығын құрады. Цивильді ... ... ... ... ... ... және ... жақсылық» деген
термин қолданылды. Әрине мүліктің ұғымы сол адамға барлық жататын мүлікті
қамтиды, ол ... өзі ... әлде ... қалдыма. Жеке меншік
иесінің тірі кезінде оның добро қарыздарының төлеуде кредиторларға кепілдік
береді. ... ... ... ... әрбір адамның мүлкі болып
кредиторлық қанағаттануынан, берешектерді бергеннен кейінгі мүлік саналды.
Басты және ерекше ... ... ... деп ... бір ... мүліктерін тәуелді және соңғысының заңды жағдайына бағынған мүліктер.
Ерекше мүліктерінің басты түрлері. Мүліктің бөліктері өзіндік заңды ... ... жоқ. ... ... заңды келісімдерінің объектісі болып
табылғанда, онда ол келісімдерінің соңы мүліктерінің бөлігі жалпыдан бөліну
жағдайында болуы ... ... ... ... өткізді: а) егер
байланыс қатысатын мүліктерінің ... ... ... онда
қосылған мүлікке жеке меншік иесі үшін құқығы мүлдем тоқтатылады, ... ... б) ... ... ... ... өзінің негізін өзгертпесе,
ал жиынтық мүлік, бөлінбеген болса, онда негізіне қосылғанға ... ... ... ... ... ... жағдайы қайта қалпына
келтіреді. Басқа мүлікпен физикалық емес, экономикалық байланысатын мүлікті
айтамыз. Негізгі мүлік ... ... ... ... ... осы ... ... бірігіп қолдануда ғана ... ... ... Өзіндік физикалық өмір сүрудің ... ... ... бола алады. Алайда ... ... ... бүкіл құқықтық
қатынастар, негізгі мүлікке қойылатын, таралған болып саналады.
Мүліктің құқықтық түрлері. ... ... ... ... ... оның артында жеке меншік құқығы тұрды. Осымен және ... ... ... ... ... ету деп ... Мүлік
қызығушылық білдіріп тұрған адамға жатпағандықтан, бірақ ол ... ынта ... ... ... ... ... кейінгі
заңгерлермен басқа біреулердің мүлкіне құқық деп аталған құқық пайда болды.
Осымен осыдан ... ... ... Келесі бөлімдерді: а) иелік ету;
б) жеке меншік; в) басқа мүлікке құқық қарастырылды. 
2.1 Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік ... ... ... ... ... ... және ... мәмілелерді мемлекеттік тіркеу (одан әрі тіркеу), және ақпараттық
қызметтер ұсыну болып табылады.
Бөлім ... ... ... ... ... ... құжаттарының жағдайын бақылап және ... ... ... ... - ... ұсынылған құжаттарға құқықтық
сараптама жүргізеді , олар:
• бір құқықты тіркеуге ... ... ... ... ... ... басымдылығын анықтау;
• ұсынылған құжаттарды электронды банк пен мұрағат материалдарының
деректерімен ( жылжымайтын мүлік ... және ... ... ... ... салыстыру жүргізу;
• жылжымайтын мүлік ауыртпалықтарының ( құқық қорғау, сот және басқа да
уәкілетті органдарымен қойылған тыйым салулар, ... ... ... асыру;
• техникалық паспортта бар жылжымайтын мүліктің техникалық сәйкестік
сипаттамаларының құқық орнатушы құжаттағы ... ... ... ... ... ... ... тәртібі
Жылжымайтын мүлікке құқықтарды электрондық тіркеу мынадай тәртіппен
жүргізіледі:
1)нотариус мәмілені ... ... ... ... ... ... электрондық түрдегі құқық белгілейтін құжатты
бірыңғай ... ... ... ... ... ... ... Жылжымайтын мүлікті сатып ... ... ... ... ... ... ... берілген бірегей нөмір
туралы және жылжымайтын ... ... ... ... ... Республикасының салық заңнамасына сәйкес төленуге тиіс алым
сомасы туралы немесе ... ... ... ... ... етеді.
2) құқық иеленуші немесе оның уәкілетті өкілі жылжымайтын мүлікке
құқықтарды мемлекеттік тіркегені үшін алым ... ... және ... құжаттың бірегей нөмірін міндетті ... ... ... саласында басшылықты жүзеге ... ... ... кез ... тәсілмен «электрондық үкіметтің» төлем түрі арқылы
мемлекеттік тіркеуге алым төлейді.
Жылжымайтын ... ... ... тіркегені үшін алым
төленгеннен кейін чектің деректемелері ... ... ... ... ... ... ... коды, екінші деңгейдегі банктің
немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге ... ... ... ... ... оның ... оның ... нөмірі,
алым сомасы, ақының күні мен уақыты, құқық белгілейтін құжаттың ... ... чек ... ... және ... ... ... жіберіледі.
3) тіркеуші орган құқықтық кадастрдың ақпараттық жүйесінде, ал қажет
болған жағдайда жылжымайтын ... ... ... ... ... төленгенін растайтын электрондық чектің болуын, төленген алымның
толықтығын және электрондық чек пен құқық белгілейтін ... ... ... ... белгілейтін құжаттың бірегей нөмірінің
сәйкестігін тексереді;
- құқықтық кадастрдың ақпараттық ... ... ... ... тіркегені үшін алым төленгені немесе алым төлеуден
босатылғаны расталған жағдайда, жылжымайтын мүлікті ... ... ... ... ... ... ... жүйеде берілген бірегей
нөмір туралы және жылжымайтын мүлікке құқықтарды ... ... ... Республикасының салық заңнамасына ... ... тиіс ... туралы немесе алымды төлеуден босату туралы хабардар етеді.
Мынадай негізгі ұғымдар ... ... ... - өзге де заңнамалық актілерге ... ... ... ... ... жатпайтын және мемлекеттік
тіркеусіз жарамды деп танылатын жылжымайтын мүлікке ... ... ... ... құқық (құқықтар ауыртпалығы) - 1996 жылғы 1 наурызға
дейін туындаған және ол ... ... ... ... ... ... ... жағдайда жарамды болатын жылжымайтын мүлікке ... ... ... ... - ... ... ... тіркеусіз жарамды
болатын жылжымайтын мүлікке құқықтарды (құқықтар ауыртпалықтарын), оның
ішінде бұрын туындаған құқықтарды ... алу ... ... ... ... ... ... 4) жеке сервитут - үстемдікке ие жылжымайтын мүлік объектісін
иеленуіне ... емес ... бір ... ... ... 5) жылжымайтын мүлік - жер учаскелері, ғимараттар, құрылыстар және
жермен тығыз байланысты өзге де мүлік, яғни ... ... тыс ... ... мүмкін болмайтын объектілер;
6) жылжымайтын мүлікке құқықтарды ... ... - өзге ... ... ... және ... жылжымайтын мүлікке
құқықтардың (құқықтар ауыртпалықтарының) ... ... ... және ... ... ... тіркеудің өзге де
объектілерін мемлекеттің тануы мен растауының міндетті рәсімі;
7) жылжымайтын мүліктің бастапқы объектісі - әр ... ... ... және ... ... ... реттеу және қала
құрылысын регламенттеу объектілері;
8) жылжымайтын мүліктің кейінгі объектісі - ... ... ... жеке ... ... ... де ... құқық) объектілері
ретінде оларға кадастрлық нөмірлер берілетін тұрғын және ... емес ... 9) ... ... ... ... - ... Республикасының
заңдарында немесе тараптардың келісімімен ... ... ... ... ... ... мүлікке иелік ету, пайдалану және билік ету
құқығын шектеуде ... ... ... ... кез ... ... жылжымайтын мүлік объектісін қалыптастыру - жылжымайтын мүлік
объектісінің бірегей сәйкестендіру ... ... және ... ... беру ... ... ... жылжымайтын мүлік объектісі - сервиттутпен ауыртпалық
салынған жылжымайтын мүлік объектісі;
12) ... ... ... ... сипаттамалары -
жылжымайтын мүліктің мекен-жайын, мекен-жайдың тіркеу кодын (ол бар болған
кезде), түрін, кадастрлық нөмірін, меншік нысанын, ... ... ... ... ... ... қабатын, ауданын
(жалпы, тұрғын, пайдалы) қоса алғанда, жылжымайтын мүлік объектісі ... ... ... мақсатына қажетті мәліметтер;
13) заңдық талаптар - жылжымайтын мүлікке құқықтарға, онымен жасалатын
мәмілелерге қатысты үшінші тұлғалардың даулауы не ... бар ... ... ... ... ... - жылжымайтын мүлік объектісінің ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының аумағындағы жеке, қайталанбайтын нөмірі;
15) ... ... - жер ... (жер ... және ... ... тұратын, Қазақстан Республикасының
заңнамасына сәйкес жылжымайтын ... ... ... ... ... ... құқық белгілейтін құжаттар - солардың негізінде жылжымайтын мүлікке
құқықтар (құқықтар ... ... ... және ... ... ... кадастр - жылжымайтын мүлікке тіркелген құқықтардың,
азаматтық әуе ... ... ... ішкі суда жүзу ... жүзу ... ... құқықтар туралы мәліметтердің
бірыңғай мемлекеттік тізілімі;
18) бұрын туындаған құқықтарды құқықтық кадастрда жүйелі ... ... ... ... ... тіркеу жүйесі енгізілгенге дейін
туындаған және егер олар туындаған ... ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлікке құқықтарды (құқықтар
ауыртпалықтарын) есептік тіркеу;
19) ... ... ... - ... кадастрда қамтылған
жылжымайтын мүлікке тіркелген құқықтар (құқықтар ... ... ... өзге де ... ... ... және ... ұсынатын тіркеу ісіндегі құжаттардың көшірмелері;
20) жылжымайтын мүлікті ... ... ... - ... және ... ... құқықтық кадастрды жүргізу үшін
қажетті техникалық, сәйкестендіру сипаттамаларын айқындау;
      21) мемлекеттік тіркеу объектісі - ... ... ... ... ... мүлікке құқықтар мен құқықтар ауыртпалықтары,
сондай-ақ заңдық талаптар;
21-1) мекен-жайдың тіркеу коды – жылжымайтын мүлік ... ... ... өтініш беруші - құқық иесі, сатып ... және ... ... тіркеу жүзеге асырылатын өзге де адамдар;
      23) өтініш берушінің уәкілетті өкілі - өтініш берушінің атынан өтініш
беретін және ... ... ... ... не ... ... өкілеттіктерге орай мемлекеттік тіркеуге байланысты өзге ... ... ... ... ... - ... жер ... және жылжымайтын мүліктің басқа да
объектісін шектеулі мақсатта ... ... оның ... жаяу ... өту, ... ... ... мен пайдалану және өзге де
қажеттер үшін шектеулі мақсатта пайдалану құқығы;
      25) техникалық паспорт - жылжымайтын ... ... ... нәтижелері бойынша жасалған, құқықтық кадастрды жүргізу үшін
қажетті, ... ... ... ... техникалық, сәйкестендіру
сипаттамаларын қамтитын белгіленген нысандағы құжат;
      26) тіркеу ісі - ... ... ... тіркеуге ұсынылатын
құжаттардың көшірмелерін объектілік принцип бойынша ... ... ... ... ... - ... тіркеуді жылжымайтын мүліктің
орналасқан жері бойынша ... ... ... ... ... 28) ... ... - жылжымайтын мүлікті мемлекеттік тіркеу мен
мемлекеттік ... ... ... мемлекеттік саясатты іске
асыруды және қызметті мемлекеттік реттеуді жүзеге ... ... 29) ... ие жер ... ... жылжымайтын мүліктің өзге де
объектісінің пайдасына сервитут - басқа, әдетте, көрші жылжымайтын мүлік
меншік иесінің ... ... ... пайдасына оның ... ... оның ... жаяу өту, ... өту, су ... және
басқа да мақсаттар үшін белгіленетін сервитут;
30) үстемдікке ие жылжымайтын мүлік объектісі – меншік ... ... ... ... жылжымайтын мүлікті шектеулі нысаналы пайдалану құқығы
(сервитуты) бар ... ... ... ... Мемлекеттік тіркеу объектілері
1. Жылжымайтын мүлікке құқықтардың (құқықтар ауыртпалықтарының)
туындауы, өзгеруі немесе тоқтатылуы, ... ... ... ... мемлекеттік тіркеуге жатады.
2. Белгіленген тәртіппен осындай құқық тіркелмейінше, жылжымайтын
мүлікке құқықты беру де, оның ауыртпалығы да, өзгеруі немесе ... ... ... тіркелмейді.
4-бап. Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу
Жылжымайтын мүлікке ... ... ... кадастрда мемлекеттік
тіркеуге жатады:
1) меншік құқығы;
2) шаруашылық жүргізу құқығы;
3) оралымды басқару құқығы;
4) ... бір жыл ... жер ... құқығы;
5) үстемдікке ие жер учаскесінің немесе өзге де жылжымайтын мүлік
объектісінің пайдасына кемінде бір жыл ... ... Өзге ... ... иеленушілердің қалауы бойынша тіркелуі мүмкін.
     5-бап. Жылжымайтын мүлікке құқық ауыртпалықтарын  мемлекеттік ... ... ... ... ауыртпалықтары құқықтық
кадастрда мемлекеттік тіркеуге жатады:
1) кемінде бір жыл мерзімге пайдалану құқығы, соның ... ... ... ... ... өмір бойы қарауында ұстау құқығы;
      2) сенімгерлікпен басқару құқығы, оның ... ... ... ... ... ... банкроттықта және
басқаларында сенімгерлікпен басқару құқығы;
3) кепіл;
4) тыйым салу;
5) мемлекеттік органдардың өз құзыреті ... ... ... оған ... ... ... ... бір жұмыстарды орындауға
шектеу қоюы (тыйым салуы);
6) басым мүдделерді қоспағанда, Қазақстан Республикасының 
заңдарында көзделген жылжымайтын мүлікке ... ... ... ... ... ... ... тіркеу)
1. Құқықтық кадастрда мемлекеттік тіркеуге:
1) осы баптың 2-тармағында көзделген жағдайларды ... ... ... ... ... жүргізу үшін қажетті
сәйкестендіру сипаттамаларының өзгеруі;
2) құқықтық ... ... ... қамтылған құқық иесі туралы
мәліметтердің өзгеруі;
3) заңнамалық актінің негізінде құқық ... ... ... құқық түрінің өзгеруі;
4) егер олар тіркеу парағында қамтылған мәліметтерге қатысты болса,
жылжымайтын мүлік объектісіне белгіленген құқықтардың ... әсер ... олар ... ... ... тіркелуге тиіс болса, шарттар
талаптарының өзгеруі жатады
5) егер, бұл осы Заңда, өзге де ... ... ... ... ... өзге ... құқықтық кадастрда
мемлекеттік тіркеуге жатады.
2. Жылжымайтын мүліктің сәйкестендіру сипаттамаларының ... ... ... ... ... ... оның ішінде елді
мекендердің атауы, ... аты, ... ... мен өзге ... реттік нөмірлері (мекен-жайы) өзгерген кезде немесе Қазақстан
Республикасының әкімшілік-аумақтық ... ... ... ... ... кезде мұндай өзгерістерді тіркеу құқық
иеленушіге жүктеле алмайды және өтеусіз жүзеге ... ... ... тіркеудің құқықтық маңызы
1. Осы Заңның 4, 5 және 6-баптарына сәйкес құқықтық кадастрда міндетті
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... егер осы Заңда және өзге де заңнамалық ... ... олар ... ... ... ... туындайды. 
      Егер тіркеуден бас тартылмаса, мемлекеттік тіркеу сәті ... ... сәт ... Құқықтық кадастрда міндетті мемлекеттік ... ... ... ... (құқықтар ауыртпалықтары), егер тараптардың
келісімінде өзгеше ... ... ... тиісті
қатынастарды реттейтін заңнамалық актілеріне сәйкес туындайды.
      4. Бұрын ... ... осы ... ... ... құқықтық кадастрда есептік тіркеуге жатады.
5. Жеке тіркелетін немесе жер учаскелеріне құқықтарды мемлекеттік
тіркеумен бірге ... ... және ... объектілерге құқықтарды
қоспағанда, жер учаскесіне құқықтарды мемлекеттік тіркеу кезінде ... жер ... ... ... жылжымайтын мүлікке құқықтар
тіркелген болып есептеледі.
6. Жылжымайтын мүліктің бір ғана сол объектісіне бірнеше ... ... ... ... ... ... ... негізге алу қажет:
      1) осы Заңның 4 және 5-баптарына сәйкес мемлекеттік тіркеуге ... ... ... ... ... ... ... тіркелмегендердің алдында басымдыққа ие болады;
      2) ... ... ... ... болған құқықтардың (құқықтар
ауыртпалықтарының) ... ... ... ... ... ... ... мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеуді енгізген сәттен
бастап құқықтық кадастр және құқық белгілейтін құжат жылжымайтын ... ... ... ... ... ... көзі ... табылады. 
      Құқықтық кадастрда және құқық ... ... ... алшақтықтар болған жағдайда, ... ... ... отырып, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес айқындалады.
8-бап. Басым мүдделер
      Құқықтық кадастрда міндетті мемлекеттік тіркеуге жатпайтын басым
мүдделер:
     1) Қазақстан ... ... ... ... ... мен тыйым салулар ретіндегі ауыртпалықтар;
     2) нормативтік құқықтық ... ... ... құқықтар
(құқықтар ауыртпалықтары), оның ішінде жалпыға қолжетімді жабық емес ... болу және ... жаяу өту ... ... ... кемінде бір жыл мерзімге жер пайдалану құқығы;
     4) бөтен жылжымайтын мүлікті бір жылдан аз мерзімге пайдалану құқығы,
соның ішінде бір ... аз ... ... ... пайдалану құқығы,
сервитуттар;
5) электр ... ... және ... желілеріне және
бағандарға, құбырларға, геодезиялық нүктелерге және қоғамдық қажеттіктермен
шарттастырылған басқа да ... ... ... қол ... ... өту ... иелену мерзімінің ескіруіне орай іс жүзіндегі иесінің ... ... ... ... ... ... ... табылмайтын адамдардың жылжымайтын мүлікті іс жүзінде иеленуі;
     7) мемлекеттік тұрғын үй қорындағы тұрғын үй-жайларын пайдалану құқығы
немесе жергілікті атқарушы органдардың жеке ... ... үй ... ... ... үй-жайларын пайдалану құқығы болып табылады.
 9-бап. Мемлекеттік тіркеуге құжаттарды беру мерзімі
1. Осы баптың 4 және 5-тармақтарында көзделген жағдайларды ... ... ... ... ... үшін негіз болып табылатын заңдық
факт басталған, оның ішінде шартты нотариат куәландырған, сот ... ... өзге де ... ... ... ... кезден бастап алты айдан
кешіктірмей мемлекеттік тіркеу туралы өтінішпен жүгінуге міндетті.
2. Жеке және заңды тұлғалардың осы ... ... ... ... ... ... ... соғады.
4. Мемлекеттік органдар мен уәкілетті адамдар ... ... және ... ... ... ... иесінің өзінің
ерік білдіруінсіз белгіленетін басқа да жағдайларда мемлекеттік тіркеу
туралы ... ... ... ... ... ... ... тіркеуге дереу берілуге тиіс.
5. Құқықты (құқық ... ... ... ... ... ... ... ауыртпалықты тоқтату үшін негіз болып
табылатын заңдық факт басталған кезден ... алты ... ... ... ... ... ... міндетті.
2.2 Бөлінетін және бөлінбейтін мүлік
Құқық қатынастарын сөз ... оны ... біз ... элементтерін айқындап алуымыз қажет. ... ... ... ... деп ... ... ... Азаматтық құқықтық қатынастарының субьектілері: жеке
тұлға, ... ... ... ... ... ... болып табылады.
1.Құқық қатынастарын қатысушылардың ... ... ... ... сол ... ... арасында қатынастарының
мазмұнын құрайтын ... бір ... мен ... ... ... ... мен ... не нәрсеге (мүліктік және
жеке мүліктік емес игіліктер) бағытталған ... сол ... ... деп ... ... ... төмендегідей элементтер тән
болады: субьектілер (қатысушылар), ... ... мен ... ... ... мен міндеттердің ... бар ... ... емес ... ... орай ... ... теориясының бір мәселесіне
тоқтала ... еш ... жоқ. ... ... сөзі ... тығыз байланысты, бірақ шын ... ... ... ... ... ... болмайды. Оның біріншісін ... ... ... дегенге қолданамыз. Бұл сөз ... ... ... ... құқықтық рәсімдер жүесі,
жиынтығы. ... ... ... оның ... ... сүйенеді. Осы мағынада қолданылатын ... ... деп ... ... ... деп
атайды.
Бұл күнделікті өмірде “менің меншік ... ... ... бұлай
істеуге құқығыңыз жоқ”, “оның ... ... ... ... ... жиі ... ал бұл орайда кедесетін “құқық” сөзі ... ... ... ... ... ... бір мүддесін ғана
білдіреді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... құқықтық нормалардың құқық тұлғаларына
берген ... ... ... ... ... ... ... атқанымыз,біз субьективік құқық туралы ... ... ... ... ... ... ... .
Әрбір құқық қатынасында қатысушының бірінің субьективтіқұқығына
екіншісінің ... ... ... яғни ... ... міндеттілік аясы ... ... ... алу- сату ... ... сатушы мен сатып ... ... ... да, ... оны ... ... ... фактісінің түсінігі. Азаматтық құқық ... ... ... ... ... Қандай да
болсын нақтылы азаматтық құқық қатынастары ... бір ... ғана ... ... Мұның мазмұнының өзгеруі немесе оның
қысқартылуы да ... бір ... ... Осындай құқық
қатынастарының пайда болуына, өзгеруіне немесе оның ... ... ... ... ... деп ... ... тууы, мәміленің бүлінуі т.б. ... ... ... ... ... алу- сату, жалдау, мұра қалдыру және
тағысын ... ... ... ... ... қатынастарын
тәртітейтін баптардың ... сол жеке ... ... нақтылы
құқық қатынастарын өздігінен тудыра ... ... бір ... дүкен араларында сатып алу- сату ... АК- ... ... ... болу үшін сол ... дүкенге барып
бір нәрсе сатып алуы ... яғни ... ... алу ... ... ... ... Кейбір заңдылық фактілер осы фактілер
нәтижесінде ... ... ... ... ... ... және ... тыс пайда болады. Мұндай ... ... деп ... (АК ... 7 ... 8- ... ... белгілі бір мерзімнің өтіп кетуі ... - ... ... ... ... ... ... Заңдылық салдар, яғни белгілі бір ... ... ... ... де ... ... ... ( АК -тің ... ... ... ... ... ... біреуге әдейілеп зиян келтіру
заң әрекеттері деп ... ... ... ... ... үшін ... әрекеттер, бұл әрекеттер заңдылық қатынастарды
тудырмайды да, ... де. Кісі ... ... ... оқып ... ... ... ойланып
отырғанда, кәдуілгі ... оның ... ... тыс ... ... салдары бар деп ... ... ... ... ... және ... ... бір түрінде-
істелген немесе ... сөз ... ... әрекеттен бой
тартқан (өзін-өзі ұстап қалған) түрде- әрекетсіздік түрінде, үн ... ... ... және ... әрекеттер (құқыққа сыйымды және ... ... Көп ... ... мен ... ... рұқсат етілген әрекеттердің нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... салынбаған әректтер
заңды әрекеттер заңды әрекеттер ... ... ... ... ... ... ниетімен істелген, ерік ... ... ... бола ... ... ... азаматтар мен
заңды тұлғалардың азаматтық құқықтары мен ... ... ... ... бағытталған әрекеттері ... ... ... ... мен ... ... ... және міндет тусын деген
ниетпен істелмеген, бірақ ... ... ... болуына немесе
оның қысқаруына негіз болып табылатын сан ... ... ... ... ... болатындар: некелесу, әдеби шығарма жазу,
өнертабыс және т.с.с.
Кейбір ... ... ... ... ... ғана,,
яғни заңсыз болғандықтан құқық қатынастарын тударыды. Мәселен, ... ... ... ... ... ... жеке ... не
мүлкіне заңды тұлғаға зиян келтіруші сол ... ... ... Зиян келтіру (деликт) болып тадылатын болғандықтан, ... ... ... жауапқа тарту салдарынан ... ... ... өтеу ... зиян ... тыс ... ... келтірушінің жауаптылық мөлшері.
“Жауапкершілік” термині әртүрлі аспектіде ... ... ... ... ... экономикалық және юридистикалық
жауапкершілікті кездестіруге болады.
“Әлеуметттік жауапкершілік” ... ... ... ... ... жатқан жауапкершіліктің барлық түрі қамтылады. Осы тұрғыдан қарағанда
рухани, экономикалық және юридистикалық ... тек ... түрі ... ... жауапкершілік ерекше мағынаға ие болып, әлеуметтік
психологиялық сипатта болады. ... осы ... ... ... ... ... ... В.А. Тархованың
пікірі бойынша: “өзінің істеген әрекетіне жауап бере отырып міндеттеменің
реттелу құқығы ... ... ... ... ... ... жауапкершілік түсінігін шектен тыс
үлкейтіп, оның тәрбиелік мағынасынан айырады.
Қоғамдық өмірде “рухани жауапкершілік” категориясы үлкен маңызға ие. ... бұзу ... ... және ... жат ... ... түріаен ерешеленеді.
Әдебиеттерде және заңдылықтарда “экономикалық жауапкершілік” түсінігі
жиі кездеседі. Бұл ... ... ... ... екі ... ... қолданылады. Барлығынан бұрын ол ... ... ... ... Және ... ешқандай қорқыныш
жоқ. Нарықтық экономикаға өтуімізге және әкімшілік халықтық ... ... өту, ... ... құқыққа сыйымды етіп көрсетеді.
Яғни нарықтық қатынастарды реттеуде жол ашады. ... ... ... ... ... “экономикалық жауапкершілікті”
құқық бұзушыға ... ... ету ... ... ... ... ... бір түріне айналдырады.
Заң әдебиеттерінде “экоеомикалық жаупкершілік” түсінігіне юридистикалық
жауапкершіліктің ерекше бір түрі ... ... ... ... ... –құқықтық шара туралы сөз болып, ал азаматтық
құқықтың жауапкершілік түсінігі қарастырылмайды.
Алайда, нарықтық экономика жағдайында ... ... ... ... ... юридистикалық жауапкершілікті
құрайтын, ... ... ... ... ... жауапкершіліктің бір
түрін құрайды.
Юридистикалық жауапкершілік үшін оған негізгі төрт ... ... ... ... ... ... қолданылатын
мемлекеттік мәжбүрлеуге ықпал ететін шаралардың тек бір түрі; екіншіден, ол
құқықтың бұзылуына жол берген ... ғана ... ... тек қана ... ... басқа құзіретті орган қолданады;
төртіншіден,жауапкершілікті қолдану үшін юридистикалық жауапкершілік болып
табылатын құқық бұзушыға ... ... ... блегіленуі керек.
Юридистикалық жауапкершлік құқық бұзушыға ... ... ... ету ... ерекше бір түрі ретінде саналады. ... ... ... әсер ... ... да тәсілдермен
ерекшеленеді. Мысалы, мемлекеттік мәжбүрлеуші шара ... ... ие ... бірақ юридистикалық жауапкершілік бола алмайтын
оперативті ықпал ету ... ... ... ... ... ... ... құқықта
ерекшеліктері бар . Бұл қасиеттер қоғамдық қатынасты реттеуші азаматтық
құқықтың пәні және әдісі ретінде, ... ... ... құқық жүйесі ретінде
азаматтық құқықтың қызметін атқарады.
Азаматтық құқықты реттейтін ерекше қатынастар секілді мүліктік сипатқа
ие ... ... ... ... Азаматтық құқық бойынша
жауапкершілік құқық бұзушыға ... ... ... ету ... отырып, қоғамдық қатынастарды реттейтін экономикалық әдістерінің
бірі болып табылады.
Бірақ азаматтық құқық жеке мүліктік емес қатынастарды, ... ... ... ... да ... Осы уақытқа дейін жеке мүліктік
емес қатынастарды бұзу мүліктік сипатта болады деген пікір қалыптасты. Яғни
ол үшін жауапкершілік мүліктік ... ... ... ... ... ... көп жағдайларда азаматтардың немесе ұйымдардың жеке мүліктік
емес құқықтарын бұзу, тиімсіз мүліктік сипаттағы ... ... ... ... ... жалған мәлімет жариялау, оған ... ... ... қызметпен айналысуға қиындық тудыруы мүмкін. Сондықтан
жаңа заңдылық бойынша жәбірленушіге жалған мәлімет ... ... ... ... өтеу ... ие ... Ал азаматтар үшін
құқыққа қарсы іс-әрекет арқылы келтірілген физикалық кемсітушілікті өтетуге
құқылы.
Азаматтық кодекстің 1-ші бабында ... деп ... ... заңдармен тауар-ақша қатынастары және ... ... ... ... ... ... ... байланысты мүліктік емес жеке қатынастар ... ... ... ... ... азаматтар,
заңды тұлағалар, мемлекет, сондай-ақ әкімшілік аумақтық бөліністер
болып табылады.
2. Мүліктік қатынастарға ... жоқ ... емес жеке ... ... ... ... оларды бұзу құқық бұзушыға
мүліктік сипаттағы жауапкершілікке әкеп соғады.
Ал заңды тұлғалар Қазақстан Республикасы Азаматтық Кодекстің 44-бабында
көрсетілгендей, ... иесі ... ... мен ... ... ... тұлғалар өз міндеттемелері бойынша өзіне
тиесілі барлық ... ... ... иесі ... ... ... қазыналық кәсіпорын өз
міндеттемелері өз билігіндегі ақшалай ... ... ... ... болған жағдайда оның міндеттемелері бойынша тиісті мүлікті
меншіктенуші жауапты ... ... ... ... ... және тең ... қатынастарды
реттейді. Азаматтық құқық қатынас міндеттеме ... ... ... тең ... ... арасында құрылады. Азаматтық талап
жауапкершілікте болу фактісін көрсетеді.
Талапкердің ... ... ... ... ... мүліктік
санкциялар қолданылады. Алайда кейбір жағдайларда құқық ... ... қана ... арам ... ... және ... ... тудырса, онда заңда белгіленгендей белгілі ... ... ... ... кірісіне ұсталатын мүліктік санкциялар қолданылуы
мүмкін.
Азаматтық құқықпен реттелетін тауар-ақша қатынастары эквиваленті
өтелетін ... ... ... ... ... ... зиян ... эквиваленті түрде өтейді. Азаматтық құқықтық жауапкершіліктің
ерекшелігі оның конпенсациялық сипатта болуында. Оның ... ... ... ... ... ... ... өз кезінде азаматтық құқықтың жауапкершіліктің
шегін анықтайды. Талапкерге мүліктік сфераны қалпына келтіру тек қана ... ... ... ... толығымен өтеген кезде ... ... ... ... ... ... бірі
келтірілген зиян немесе шығын мөлшерімен жауапкершілік мөлшерінің сәйкес
келуі.
Бұл ... ... ... қолданылмайтын кездері бар. ... ... ... ... ... берілген жағдайды түсіндіре
отырып, азаматтық құқық ... ... ... ... және контрагентке міндеттемені орындату үшін ықпал етуші
сипатқа ие.
Азаматтық құқық қатынастағы тараптардың заң ... ... ... ... ... ... қажеттілігінен
туындайды.
Бұрынғы азаматтық заңдылық бойынша бір-біріне теңдей жауапкершіліктер
әрқашан қатал қолданыла бермеді. Бұл ... ... ... шаруашылық іс-
әректтер жеңілдіктермен артықшылықтарды ... ... ... ... ... ... құрылыс,транспорт, кәсіпорындарда және
тағы басқа ұйымдарда етек ... ... ... ... жыл ... міндеттемені бұзған кәсіпорындар және ұйымдарды және жеңіл
өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... ... өтуге байланысты осындай жағдайлар заңның кейбір тұстарының
өзгертулеріне әкеп соқты.
Жоғарыдағы мысалден бір ... ... ... ... ... ... сипаттағы санкция қолдануымен байланысқан, бұзылған
құқықтарды ... және ... ... ... тең ... ... әсер ... мемлекеттік мәжбүрлеу түрлерінің бірі.
Ал зиян келтіргені үшін ... ... ... ... ... ... 917-бабында көрсетілген, яғни:
1. Азаматтар мен заңда тұлғалардың мүліктік немесе мүліктік ... мен ... ... ... мен (әрекетсіздік пен)
келтірілген (мүліктік және мүліктік емес) зиянды, оны келтірген ... ... ... ... актілерінде зиянды өтеу міндеті зиян келтіруші болып табылмайтын
тұлғаға ... ... ... ... жоғары мөлшері белгіленуі
мүмкін.
2. зиян келтурші, осы Кодексте көзделген жағдайларды қоспағанда, егер
зиян ... ... ... ... оны өтеуден
босатылады.
3. Заңды іс-әрекеттерінң ... зиян осы ... және ... ... ... жағдыайларды өтелуге тиіс
Зиян келтірудің алдын алу мәселесі Қазақстан Республикасы Азаматтық
Кодексінің 918-бабында көрсетілген:
1. Болашақта зиян келтіру қаупі мұндай қауіпті тудыратын ... салу ... ... ... ... ... Егер келтірілген зиян оны келтіруді жалғастыратын немесе ... ... ... ... ... ғимаратты пайдаланудың не өзге
де өндірістік қызметтің салдарынан болса, сот ... ... ... тиісті қызметін тоқтатуды міндеттеуге құқылы.
Егер тиісті қызметтің тоқталуы қоғамдық мүдделерге қайшы келсе, сот оны
тоқтату туралы талаптан бас ... ... ... ... тоқтатудан бас
тарту жәбірленушілерді осы қызметтен келтірілген зиянды өтеттіру құқығынана
айырмайды.
Анықтау, алдын ала ... ... және сот ... ... ... келтірілген зиян үшін жауапкершілік Қазақстан ... ... ... ... ... Заңсыз соттау, заңсыз қылмыстық жауапқа тарту, бұлтартпау шарасы
ретінде заңсыз қамауға алу, үйде қамауда ұстау, еңбекпен түзеу
түріндегі әкімшілік жазаны ... ... ... ... немесе басқа емдеу мекемесіне заңсыз орналастыру
салдарынан азаматқа келтірілген зиянды ... ... ... және сот ... ... ... қарамастан, заң актілерінде белгіленген тәртіпте толық
көлемде мемлекет өтейді.
2. Анықтау, алдан ала ... ... ... өзге ... ... ... ... заңды тұлғаға
келтірілген зиян осы Кодекстің 922-бабында көзделген негіздер
мен тәртіп бойынша өтеледі.
3. ... және ... сот ... ... ... (әрекетсіздігімен) сот төрелігін жүзеге ... ... ... ... ... мен ... өтеледі.
Өзінің жауаптылығын сақтандырған тұлғаның зиянды өтеуі мәселесі
Қазақстан Республикасы Азаматтық ... ... ... ... ... түрде сақтандыру тәртібімен өзінің
жауатылығын сақтандырған заңды тұлға немесе ... ... ... өтеу үшін ... ... ... ... жағдайда сақтандыру
сомасы мен заладың мөлшерінің арасындағы айырманы өтейді.
14-жасқа дейінгі ... ... ... зиян ... ... ... ... Кодексінің 924-бабында
белгіленген негіздер мен тәртіп бойынша ... ... Жасы 14 ке ... ... ... (жас балалар) келтірген
зиян үшін, егер зиян өздерінің кінәсінен ... ... ... ... ... ... жауап береді.
2. Егер қорғаншылыққа мұқтаж жас бала ... ... ... ... ... ... мекемесінде немесе заңға
орай өзінің қорғаншысы болып табылатын осы ... ... ... зиян ... ... ... ... жас бала
келтірген зиянды сол мекеме өтеуге міндетті.
3. Егер жас бала оқу орнының, тәрбиелеу, емдеу немесе оны ... ... ... өзге ... ... ... негізінде
қадағалауды жүзеге асыруға міндеті адамның бақылауында болған
уақытта зиян келтірсе, зиян олардың қадағалауды ... ... ... дәлелдемесе, келтірілген зиян үшін осы
мекемелер мен адамдар жауап береді.
4. Ата-аналардың ... ... ... ... ... ... және өзге де ... зиянды өтеу
жөніндегі міндеті жас баланың кәмелетке толуымен немесе оның зиянды
өтеу үшін жеткілікті мүлік алуымен тоқтатылмайды.
Егер ата-аналары (асырап алушылары), қорғаншылары ... ... ... сондай-ақ осы баптың 3-тармағында аталған басқа да азаматтардың
жәбірленушінің өмірі мен ... ... ... өтеу үшін
жеткілікті қаражат болмаса, ал толық ... ... ... ... өзінде мұндай қаражат болса, сот жәбірленуші мен зиян
келтірушінің өзінде ... ... ... ... ... да мән ... ... зиянды зиян келтірушінің өзінің мүлкі есебінен толық немесе
ішінара өтеу туралы шешім ... ... ... ... ... ... он төрт жастан
он сегіз ... ... ... ... келтірген зиян үшін
жауапкершілік мәселесі анықталған:
1. он төрт ... ое ... ... дейінгі кәмелетке томағандар өздері
келтірген зиян үшін жалпы негіздер ... ... ... ... он төрт ... он ... ... дейін кәмелетке толмағандардың зиянды
өтеу жеткілікті мүлкі немесе өзге ... ... ... жағдайда,
егер олар зиянның өз кінәсінен болмағанын дәлелдемесе, зиянды толық
немесе оның жетпей ... ... ... ... ... ... ... тиіс.
Егер он төрт жастан он сегіз жасқа дейінгі ... ... ... адам тиісті тәрбиелеу, емдеу мекемесінде немесе заңға
орай оның ... ... ... сол ... ... да ... ... өздерінің кінәсінен болмағанын дәлелдемесе, зиянды толық немесе оның
жетіспей тұрған бөлігін сол мекемелер өтеуге міндетті.
3. Ата –аналардың (асырап ... ... және ... ... өтеу ... ... зиян келтірушінің кәмелетке толуы
бойынша немесе онда ... ... ... ... ... мүлік немесе кіріс көздері пайда болса не ол ... ... ... ... ие болса тоқтатылады.
Ата-ана құқықтарынан айырылған ... ... ... зиян үшін ... ... ... ... 927-бабында көрсетілгендей ата-ана құқықтарынан айырылған ата-
анаға, егер баланың зиян келтіруге әкеп ... ... ... ... ... ... міндеттерін дұрыс жүзеге асырмауының салдары
болып табылады деп анықталса, сот ... ... ... кейін
үш жыл бойы оның кәмелетке толмаған балалары келтірген зиян үшін жауаптылқ
жүктеуі мүмкін.
Өкіметке ... деп ... ... келтірілген зиян үшін
жауапкершілік Қазақстан Республикасы Кодексінің ... ... ... ... деп танылаған азамат келтірген зиянды, егер олар
зиян өздерінің кінәсінен болмағанын дәлелдемесе, оның қорғаншысы
немесе оны ... ... ... ... ұйым ... ... ... ұйымның әрекетке қабілетсіз деп танылғаназамат
келтірген зиянды өтеу ... ... оның ... ... ... ... да ... Егер қорғаншы қайтыс болса не оның зиянды өтеу үшін жеткілікті
қаражаты болмаса, ал зиян келтірушінің өзінде мұндай ... ... ... мен зиян ... ... жадайын, сондай-ақ басқа да мән
жайларды, атап ... зиян ... ... ... ... ... ... жәбірленушінің өмірі мен денсаулығына
келтірілген зиянды сол зиян келтірушіні ... ... ... ... ... ... ... қабылдауға құқылы.
Әрекетке қабілеттілігі шектеулі деп танылған азамат келтірген зиян ... ... ... ... ... ... ... көрсетілгендей, әрекетке қабілеттілігі шектеулі деп ... ... ... немесе есірткі заттарды жөнсіз пайдалануы
салдарынан келтірілген зиянды зиян келтірушінің өзі ... ... ... ... Кокекстің 930-бабында
қарастырылғандай, өз іс-әрекетінің мәнін ... ... ... зиян үшін жауапкершілік ... мына ... ... Өз ... ... түсіне алмаған немесе өзіне-өзі ие бола
алмайтын жағдайда зиян келтірген әрекетке қабілетті азамат, ... 14 ... 18 ... ... ... ... өздері
келтірген зиян үшін жауап бермейді.
Егер жәбірленушінің өміріне ... ... зиян ... ... мен зиян ... ... жағдайын, сондай-ақ басқа да мән
жайларды ескере отырып, ... өтеу ... ... зиян ... немесе ішінара жүктей алады.
2. Егер спиртті ішімдіктерді, есірткі заттарды пайдаланып немесе өзге
әдіспен өзін ... ... ... зиян ... босатылмайды.
3. Егер зиянды жүйке ауруы және ақыл-ойының кемістігі ... ... ... ... ... ... ... ие бола
алмайтын адам келтірсе, сот зиянды өтеу ... осы ... ... ... зиян келтірушінің осындай жағдайын
білген, бірақ оны әрекетке қабілетсіз деп тану және ... ... ... ... ... ... ... толған балаларына жүктеуі мүмкін.
Айналасындағыларға жоғары қауіп туғызатын қызмет (жоғары қауіптілік
көздері) арқылы келтірілген зиян үшін ... ... ... ... 931- ... ... көрсетілген:
1. Қызметі айналасындағылар үшін жоғары қауіптілікпен байланысты заңды
тұлғалар мен ... ... ... ... орындары, құрылыстар,
көлік құралдарының иелері және т.б.), егер зиян ... ... ... ... пиғылының салдарынан пайда болғанын дәлелдемесе,
жоғары қауіптілік көздерікелтірген зиянды ... ... өтеу ... ... құқығымен, шаруашылық жүргізу құқығымен
немесе жедел басқару құқығымен немесе кез келген басқа да ... ... ... ... көлік құралын басқару құқығына берілген сенімхат,
көздері беру туралы құзіретті ... ... ... және т.б.) ... ... иеленуші заңды тұлғаға немесе азаматқа жүктеледі.
2. Жоғары ... ... ... қауіптілік көздерінің өзара іс-
қимылының (көлік құралдарының соқтығысуы жәнет.б.) салдарынан келтірілген
тұлғаларға келтірілген зиян үшін негіздер бойынша ортақ ... ... ... ... ... ... салдарынан олардың
иелеріне келтірілген зиян жалпы негіздерде өтеледі. Бұл орайда:
1) бір тараптың кінәсінен келтірілген зиянды осы тарап ... ... екі ... ... ... кінәсінен келтірілген зиян олардың
әрқайсысының кінәсінің дәрежесіне сай өтеледі.
Тараптардың ... ... ... ... мүмкін болмаған
кезде жауаптылық олардың арасында тең ... ... ... ... болмаған кезде олардың бірде-
біреуінің зиянды өтеуге талап ... ... жоқ. ... әрқайсысы
мұндай жағдайда өзі шеккен шығындар тәуекелін көтереді.
3. Жоғары қауіптілік ... ... егер ... көзі басқа
тұлағалардың заңға қарсы әрекеттері салдарынан ... ... ... осы көз ... зиян үшін ... ... Мұндай
жағдайларда жоғары қауіптілік көзі келтірілген зиян үшін ондай көзді заңға
қайшы иеленушілер жауап береді. Жоғары ... ... оның ... қайшы алуда иеленушінің кінәсі болған жағдайда жауаптылық иеленушіге
де, жоғары қауіптілік көзін иеленген тұлғалар да жүктелуі ... ... ... ... ... бірлесіп
келтірілген зиян үшін жауапкершілік анықталған:
Бірлесіп зиян келтірген тұлғалар ... ... ... ... ... ... бойынша және оның мүдделері үшін бірлесіп зиян
келтірген тұлғаларға үлестік жауаптылық жүктеуге құқылы.
4. ...... ... ... ... Азаматтық
құқық қатынастарының обьектілері деп заттарды (мүлік және мүліктік ... пен ... ... ... деп ... ... ... мен интелектуалды меншікті, яғни әдеби шығарма, өнертабыс
және тағы басқаларын ... Дәл осы ... ... ... мүдделері тоғысады және де бұл ... ... ... ... әдетте, азаматтық құқық обьектілерінің
шеңбері айнымалы келеді. Мысалы, күні ... ... ... оның ... ... алғанда, азаматтық құқық қатынастарынаң обьектілерінің
негізгі бөлігін заттар құрайды . Зат деп ... ... кез ... ... ... заңдық тағдырына оның сапасы мен құқылық
мәртебесі елеулі орын ... ... да ... құқықтарда заттарды
саралаудың (классификациялау) алуан түрі кездеседі.
Заттар азаматтық айналымдағы қатынасына орай ... ... ... азаматтық азаматтық айналымнан шығарылмаған және
азаматтық айналымнан шығарылған деп ... ... ... заттарды олардың иелері өзгеге еркін түрде бере алады, ... ... ... қолдан қолға өте береді. Былайша айтқанда, ... ... ... емін еркін қатысады. Айналым қабілеттілігі
шектелген заттар ... ... ... бір ... немесе айналымы ерекше тәртіппен жүзеге асады. Осы обьектілердің
шеңбері заңмен ... Оған у, ... ... қымбат бағалы
металдар мен тастар, мәдени және тарихи ескерткіштер, тағы басқалар жатады.
Сонымен, ... заң ... ... ... ... ... ... оны өзі мемлекеттің немесе ... ... ... ... жеке дара ... ... табылады. Қазіргі кезде оған мысал
ретінде орман, су және басқа бірқатар обьектілерді жатқызуға болады.
Заттарды ... және ... деп ... ... заттар
бөлінген күннің өзінде тұтынушылық ... ... ... Мысалы, бір бөлке нанды алайықшы, оны қанша жерден бөлсеңіз ... ... ... емес пе. Ал бөлінбейтін заттарды бөлсеңіз пайдаға аспай
қалады. Егер отырғышты арамен екіге жарып кесіп тастаңызшы, онда ол ... ... ... ғой. ... ... ... мәні ... бөлу
кезінде айқын көрінеді.
Заттар құқық қатынастарында жекеше белгіленген және тектес қасиеттеріне
қасиеттеріне қарай ... ... деп ... Заттар жеке белгілеріне
қарап, немесе бүтін бір тобына, басқаларына ... ... ... ... ... ... ... деп, екінші жағдайда тектес
қасиеттеріне қарай белгіленген заттар дпе атайды. Жекеше белгіленген ... ... тек сол ... ... ғана тән. ... оған ... ... немесе көйлектің өзіндік үлгісі жатады. Зат сол жекеше
күйінде ғана бір құқық қатынасында тектес қасиеттерімен ... ... ... ... ... ие. Айталық, тігін фабрикасы дүкенге 48
пішімді, ... 100 ... ... ... шарт ... делік. Бұл құжат
бойынша аталған тауар тектес белгілермен анықталады. Ал сатып алушы әлгі
жүз ... ... бере ... ... және ... болып екіге бөлінеді. Оның
қозғалмайтынына жермен тығыз байланысы бар жер ... ... ... ... ... және ... ... олар тұтастығы мен
пайдаға асуына орай жерге елеулі залал келтірмей ... ... ... ... қозғалмайтын заттар қатарына әуе және теңіз кемелері мен
ғарыш обьектілерін де ... ... олар ... ... ... төрелік жасау арқылы қолданылады. Осындай аса қымбат саналатын
обьектілерді пайдалану белгілі бір ... ... ... та кетеді.
Әрине, мұндай обьектілердің қозғалмайтын мүлік жөніндегі ... ... да ... тура ... ... ... құқық мемлекеттік тіркеуден міндетті
түрде өтуі тиіс. Дәл сол сияқты ... ... ... ... ... де ... Алайда біз бұл арады ереже талаптарынан шығып
кететін жәйттерді де кездестіреміз. Мәселен, автокәсіпорын қозғалатын мүлік
болып есептелгенмен ... ... ... ... ... ... ... мүліктің
(заттың) ерекше түрі болып ... Ал ... ... алғанда
қозғалмайтын мүлікке жатады. Мүліктік кешен ретінде ... ... ... мүліктің барлық түрі енеді. Ол тек қажетті обьектілерді
ғана ... қана ... жер ... ... ... ... болып көрінетіндерді өзіне қаратып ... ... жеке ... ... мүлік болып табылатын керек ... ... ... ... талап ету құқы да, қарыз, атауы, туралы және фирмалық
белгілер, бәрі-бәрі одан іргесін аулақ сала алмайды. Демек, егер ... ... онда оның иесі ... ... ... қарамағындағы барлық
мүлікті беруге тиіс. Тек сатып ... ... ... ... бір ... ... немесе кейбір құрал жабдықтар) жекелей ... ... зат және ... зат. Дербес пайдалануға келмейтін, тек басқа
затпен (басты) ғана бірге пайдалануға ... ... ... ... ... ... ... сәйкес қосалқа зат басқа заттың заңдық тағдырына
әсер етеді. Енді басты зат пен ... ... ... келтірейік: құлып
пен кілт, есік пен құлып, үй мен есік. Егер сіз үйді сатып алу сату жөнінде
шарт жасассаңыз, онда оған үйді ... ... ... ... деп ... қажеті жоқ. Өйткені, ол басты зат пен ... ... ... ... есіктің құлпын алып қойса, онда сатып алушы
оны орнына қоюды талап етуге құқылы. Кей жағдайда ... мен ... ... ... ... шарт ... ... затты басты заттан бөлуге
мәмлеге келе алады.
Жаңа азаматтық кодекс азаматтық ... ... ... да ... Егер ... ... ... оған мүлік жөніндегі
жалпы ереже қолданылады. Құқықты жүзеге асыру кезінде жануарлармен ізгілік
принциптеріне қайшы келетін қатал да ... ... орын ... ... ... ... қосымша түсіндірме жасауды қажетсінеді.
Біріншіден, бұл арада әңгіме жан-жануарлардың бәріне қатысты ма, әлде ... ... ... ғана ма? Қоян мен ... ... мүлкіне жатқыза
аламыз ба? Солай болған күнде меншік иесі мұндай мүліктерді басқара алмайды
емес пе.
Сондай-ақ жануарға “қатал қарау-аямаушылық” ... орай оған ... ... шегі ... ... бұл да оңай ... ... Өйткені,
ғылыми тәжірібиеге байланысты жануарлады азаптауға, тіпті ... ... онда ... ... Бұл ... ... тек соттың белгілі бір
жағдайларға байланысты шығарған шешім ғана жауап бере ... ... ... ... ... ... ... жатады.
Әдетте ақша тектес белгілермен анықталған зат болып табылады. Тек ... ... ғана оған ... Қазақстанның барлық аумағында
теңге заңды төлем құралы болып есептеледі. Ол ... ... ... 500 ... және ... ... ... валютамен
есеп айырысу тек заңда көзделген ретте жүзеге асады.
Валюта құндылығына қымбат ... ... ... банктік кірістер,
акциялар, шетелдік облигациялар жатады. Олармен келісім жасау 1996 жылы ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асады. Бірақ ... ... ... ... ... тәрізді жалпы негізде қорғалады.
Құнды қағаздар да зат ... ... ... ... ... мен міндетті реквизиттерді сақтай отырып, қайсібір мүліктік құқықты
орнататын, оны ... өзін ... ғана ... іске ... ... ... Демек құнды қағаз жоғалса, онымен жасалған мүліктік
құқық та қоса жойылады. Құнды ... осы ... ... ... ... ... ... түседі. Оның соңғысы мүліктік талапты
куәландыруға қызмет етсе, ал оны ... ... ... ... ... алға ... кедергі жасамайды. Құнды қағаз өзінде көрсетілгендей,
мүліктік құқықты анықтайтын бірден бір құжат болып есептеледі.
Ол белгіленген және міндетті өлшемдерді (реквизиттерді) ... ... ... ... ережеге сәйкес жарамды болу үшін оның белгіленген
өлшемі болуы шарт. Белгілі бір ... ... ... ұсыныс, оны кімнің
төлейтіндігі, атауы, төлемді төлеу мерзімі мен орны, кімге ... ... ... ... жасайтындығы, жасалған уақыты мен ... ... қолы ... ... қамтылады. Осылардың біреуі болмаған
жағдайда коносамент жарамсыз болып танылады.
Құнды қағаздарды бір ... ... ... ... Бұл ... қағазда қамтылған құқықтардың бәрі соның қарауына өтеді.
Қазіргі кезде құнды қағаздың негізгі ... деп ... ... ... акцияны жинақ және депозитивті сертификаттарды айтамыз.
Құнды қағаз ретінде облигация оны шығарушы (көбіне көп ... ... ... иесі ... бір ... есептелген оның номиналды бағасы
мен пайзының сомасын ала алады (мысалы, ұтыс ... ... ... ... ... ... пайданың бөлігін девидент ретінде
алу ... ... ... оған бұл ... ... ... қатысу
құқығы беріледі, ал акционерлік қоғам таратылған кезде оның пайдасының ... ... ... ие ... ... ... және ... банкке ақша салушының белгілі бір мерзім өткен соң оны пайызбен
алуына құқық береді.
Құнды ... ... үш ... ... ... ордерлік және
ұсынбалы. Оның атаулысы белгілі бір адамға беріледі әрі ондағы құқықты ... ғана ... ... Оған ... ... және ... ... Ордерлік түрі де белгілі бір тұлғаға беріледі, бірақ ол бұл қағазды
басқа біреуге бергенде бергені ... оған ... Ал ол өз ... ... үшінші біреуге бере алады, т.с.с. Ұсынбалы түрі оны ... яғни оны ... адам ... ... ие ... Оған ... ... жатқызылады.
Құнды қағаздар шығару тәртібі мен оны ... ... ... ... ... ... ... қатынастар негізінен мүліктік
қатынастар болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... қағаздар және басқа да ... бар ... ... мүліктік қатынастар деп аталады. Мұндай
қатынастар иемдену немесе мүліктің ... ... ... ... бір ... екіншісіне ауысуы, өтуі (міндеттемелік қатынас),
меншік иесінің қайтыс ... ... ... ... шешу (мұрагерлік
қатынас) тәрізді қатынастар тұрғысынан көрінсе, онда олар азаматтық заңмен
реттеледі. Бір сөзбен айтқанда, мүліктік қатынас ... ... ... ... ... адамдарға беру мен пайдалану жөніндегі қатынас болып
табылады.
Дейтұрғанмен бұдан азаматтық құқық мүліктік қатынастардың бәрін ... ... ... ұғым ... тиіс. Өйткені, олардың өзі әртүрлі сипатта
кездеседі. Сайып келгенде, мүліктік (имущественность) дегеніміз заңды белгі
болып табылмайды, ол тек ... ... ... да ... ... ... оны ... әрі мән-мағынасын ашатын тұсты бөліп
қарауды қажет етеді. ... ... ... ... ... ... ... атап айтқанда, белгілі бір экономикалық
құндылыққа ие болуымен байланысты материалдық объектілер жайында адамдардың
арасындағы қатынастар болғандықтан оның ерік ... ... ... ... ... ретінде қимылдауы, қатысушылардың өзара келісім ... шарт ... ... осы ... ... болады.
Мүліктік құндылық қатынастарға ең алдымен қатысушылардың құн ... ... ... теңдігіне негізделген тауар-ақша
қатынастары және өзге де қатынастар жатады ... ... ... ... ... ... құқықты реттеудің негізгі өзегіне
айналады.
Мүліктік қатынас ... ... ... болғандықтан ол мүліктік
емес қатынастармен біте қайнасып, ... ... ... ... ... ... емес қатынастардың
екі түрін, атап айтқанда, мүліктік қатынасқа байланысты мүліктік емес жеке
қатынастар ... 1- ... 1- ... мен мүліктік қатынастарға
байланысы жоқ ... емес жеке ... ... 1 – бабының 2 –
тармағы) реттейді. Мүліктік емес жеке қатынастың бірінші ... ... ... бар ... емес жеке қатынастар жатады. Бұл жердегі
«байланыстылық» деген сөз жеке ... ... ... ... ... ... ... бірлікте болуын
айқындайды (мәселен, авторлық, ... және т.б. ... ... ... басқа бір заңды тұлғаның тауарлық белгісін заңсыз қолданса, онда ... ... ... ... ... емес ... ... мәселен,
шығарманың авторы үшін мүліктік ... ... ... ... ... қатынасқа байланысты мүліктік емес жеке қатынастар
азаматтық құқық нормаларымен тәртіптеледі.
Мүлік қатынасына байланысы жоқ мүліктік емес жеке ... ... ... қатынасқа қарағанда өзге фактілерге орай және ... ... да ... Ол жеке ... мен ұйымдарға ғана тән
әрі олардан ажырамайтын игілік болып табылады, ... онда ... ... ... де ... келмейді.
Мүліктік емес жеке қатынас Қазақстан Республикасы Конституциясымен
реттеледі. ... ІІ ... адам мен ... ... арналған. Сонымен азаматтық құқықтың реттеу ... ... ... жоқ ... емес жеке ... мейлінше кең
ауқымы енеді. Қорыта ... ... ... ... ... ... Енді ... жөніндегі мәселеге тоқталайық.
Пайдаланылған әдебиеттер:
Нормативтік- құқықтық актілер
1. ҚР Конституциясы-Алматы -1995
2.Азаматтық Кодексі:жалпы және ерекше бөлімі.Алматы
3.ҚР Азаматтық Кодексі:жалпы және ерекше ... ... Жеті ... 1995 ж ... ... 2007 ж 5 мамыр)
Арнайы әдебиеттер тізімі:
1.Сапарғалиев Ғ. Заң терминдерінің түсіндірме сөздігі. 1995 ж.
2.Төлеуғалиев Ғ. І том. ҚР азаматтық құқығы. ... 2001 ... ... ... 1995 ж. 30 – ... ... Республикасы Президенті Н.Ә. Назарбаевтың қазақ халқына
«Қазақстан – 2030» жолдауы.
5.Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексі. 2000 жылдың 1 сәуіріне
дейінгі ... мен ... ... Алматы ІІ жеті жарғы.
6.Жайлин.Ғ.А. Азаматтық құқық. Оқулық. Ерекше бөлім. Алматы: Заң
әдебиеті. 2004 ж.
7.Төлеуғалиев. ... ... ... және ... ... ... Жеті
Жарғы-2003.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 41 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық - құқықтық қатынастар15 бет
Азаматтық іс жүргізудегі құқықтық қатынастар3 бет
Азаматтық іс жүргізушілік құқықтық қатынастар және олардың субъектілері6 бет
Азаматтық құқықтық қатынастар жайлы22 бет
Азаматтық құқықтық қатынастар туралы22 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардағы мәмілелер64 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардағы субъектілердің алатын орны мен өзара байланысы107 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардың пайда болу, өзгеру және тоқтатылу негіздері23 бет
Азаматтық-құқықтық қатынастардың субъектілері18 бет
Ақпарат азаматтық-құқықтық қатынастар объектісі ретінде9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь