Мұра қалдырушының мүліктік және кейбір мүліктік құқықтары мен міндеттері ретіндегі мұрагерлік масса

Жоспар
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1. Мұрагерлік құқықтың жалпы ережелері
1.1 Мұрагерлік құқықтық қатынастың түсінігі және оның маңызы ... ... ... ... ...5
1.2 Мұрагерлік құқықтық қатынастардың субъективтік құрамы ... ... ... ... ... .12
1.3 Заң бойынша мұрагерлік және өсиет бойынша мұрагерлік ... ... ... ... ... ... 17
2. Мұра қалдырушының мүліктік және кейбір мүліктік құқықтары мен міндеттері ретіндегі мұрагерлік масса
2.1 Мұрагерлік трансмиссия ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
2.2 Мұрагерлік массаның құрамдас элементтерінің ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ..27
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34
Кіріспе

Шынайы өмірде біз адамның өз туыстары мен жақындарына көптеген проблемалар қалдыра отырып, өмірден кететін күні мен сағаты туатындығы туралы ойланбаймыз. «Айналадағы бәрі мемлекеттік, сондықтан ол менікі де болады» сияқты мінезде тәрбиеленген үлкенді ұрпақ қазіргі кездегі ахуалда не істерін білмейді.
Азаматтар санының көпшілігінде жеке меншіктің пайда болуы қайтыс болу жағдайында өз меншігін біреуге беру мәселесіне жаңа қатынас құрауы тиіс. Және бұл туралы алдын ала ойлау қажет.
Көптеген адамдар өмірінде бір рет болса да, мұрагерлік құқық мәселерімен соқтығысуына тура келеді. Әсіресе, мұрагерлік мүлікке пәтерлер мен тұрғын үйлер кірсе, мұра туралы сұрақ ерекше өткір тұрады. Дәл осы жағдайда мұрагерлер арасында көпшілік даулар туындайды, ал ағайындар жиірек жауларға айналады. Осы сияқты жанжалды мүмкіндігінше болдырмау үшін мұрагерлік құқықтық негізгі жағдайларын білу қажет.
Мұрагерлік құқық қатынастар үшін елеулі болып, ең алдымен, осы қатынастардың обьектісі саналады,яғни құрамына қайтыс болған азаматтың, оның мұрагерлеріне көшетін құқықтары мен міндеттері кіретін мұрагерлік масса аталады.
Мұрагерлік масса ол бір жерде жиналған –жинақталмағанына тәуелсіз, мұра ашылу мезетінде, оның құрамына қандай да бір құқықтар мен міндеттер жататындығына қарамастан, заң жүзінде ортақ кешен ретінде шығады.
Негізінен мұра бойынша мүліктік құқықтар мен мұра қалдырушының міндеттері беріледі. Сондықтан заң шығарушы мұра туралы айта отырып, «мүлік» терминін, не «мұрагерлік мүлік» сияқты сөзді жиі қолданылады.
Мұра қалдырушының құқықтары мұраның активін, міндеттер-пассивін құрайды. Заңда көзделген жағдайларда, мұрагерлік тәртіпте мұра қалдырушының кейбір жеке мұліктік емес құқықтары да көшеді. Сондықтан бұл жерде дұрысы «мұрагерлік мүлік» туралы емес, «мұрагерлік масса» туралы айтқан жоқ, себебі, ерексіз, мұрагерлік мүлік объектілерінің шеңбері сығыла береді.
Мүліктік мүдделер біз үшін туыстық қатынастардан гөрі маңыздырақ болып бара жатырған сияқты. Аманат қағазды әрқашан жазу қажет пе? Егер жанұяда қалыпты қатынастар және заң бойынша мұрагерлер болса, бұндай нотариалдық әрекетке жүгіну міндетті емес. Аманат қағазы жоқ болса болған жағдайда заң бойынша мұрагерлер барлығын тең үлесте алады.
Бірақ егер ең жақын адамдар болып заң бойынша мұрагерлер болып табылмайтын бөлелер, жиендер, жеңгелер табылса, енді аманат қағазынсыз болмайды, әйтпесе жинақталған дүние мемлекет мүлігіне айналады
Зерттеудің мақсаты мен міндеттері.
Осы жұмыстың негізгі мақсаты – мұрагерлік құқықтық қатынастардың мәнін ашу, мұрагерлік масса түрлерін қарастыру жеке мүлікті алу ерекшеліктерін көрсету, заң бойынша және өсиет бойынша мұраға алуды ажыратып қарау, және мұраға алудың дамуының келешектерін белгілеу.
Зерттеудің міндеттері:
• Мұрагерлік құқықпен байланысты қолданыстағы Қазақстан заңнамасын зерттеу;
• Мұрагерлік масса әртүрлілігін қарастыру;
• Бірқатар мүлікті мұраға алудың арнайы ережелерін белгілеу;
• Мүліктің жеке түрлерінің мұрагерлік бойынша көшу ерекшеліктеріне назар аудару;
• Мұрагерлік құқық қатынастарымен байланысты мәселелерді айқындау және зерттеу, заң шығарушымен тиісті назар аударусыз қалдырылған сұрақтарды қою;
• Қазақ мұрагерлік құқығы дамуының алғы шарттарын және мүмкін бағыттарын зерттеу.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
Нормативтік-құқықтық актілер

1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30 тамыз 1995ж.
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. Жалпы бөлімі 27 желтоқсан 1994ж.
3. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі . Ерекше бөлім 1 шілде 1999ж.
4. Қазақстан Республикасының "Нормативтік құқықтық актілер туралы" Заңы, 24 наурыз 1998 ж

Арнайы әдебиеттер:

1. Қазақстан Республикасының "Мемлекеттік тәуелсіздік туралы" Заңы,. 16 желтоқсан 1991 ж
2. Қазақстан Республикасының "Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы" Заңы, 10 маусым 1996 ж
3. Қазақстан Республикасының "Тұрғын үй қатынастары туралы" Заңы, 16 сәуір 1997 ж
4. 27.Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы: Жоғары орындарына арналған акад. Курс. 1-том.-Алматы: "Жеті жарғы", 2001ж.
5. Түзеу қылмыстық-атқарушылық жүйесінің мекемелері бастықтарының өсиеттер мен сенімхаттарды куәландыру тәртібі туралы № 18 Нүсқаулық
6. Госпитальдардың, санаторийлердің және басқа әскери-емдеу мекемелерінің бастықтарымен, орынбасарларының сенімхаттар мен өсиеттерді куәландыру тәртібі туралы № 5 Нүсқаулық
7. Ауруханалар, санаторийлер және өзге емдеу- алдын- алу мекемелерінің бас және кезекші дәрігерлерінің өсиеттерді куәландыру тәртібі туралы № 7 Нұсқаулық
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
.................................................3
1. Мұрагерлік құқықтың жалпы ережелері
1.1 Мұрагерлік ... ... ... және ... ... ... қатынастардың субъективтік
құрамы.....................12
1.3 Заң ... ... және ... ... Мұра ... ... және кейбір мүліктік құқықтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... біз адамның өз туыстары мен ... ... ... ... ... кететін күні мен сағаты туатындығы
туралы ойланбаймыз. ... бәрі ... ... ол ... де
болады» сияқты мінезде тәрбиеленген үлкенді ұрпақ қазіргі кездегі ахуалда
не істерін ... ... ... жеке ... ... болуы қайтыс болу
жағдайында өз меншігін біреуге беру мәселесіне жаңа ... ... ... бұл ... ... ала ... ... адамдар өмірінде бір рет болса да, мұрагерлік құқық мәселерімен
соқтығысуына тура келеді. Әсіресе, мұрагерлік ... ... мен ... кірсе, мұра туралы сұрақ ерекше өткір тұрады. Дәл осы жағдайда
мұрагерлер ... ... ... туындайды, ал ағайындар жиірек
жауларға ... Осы ... ... ... ... ... құқықтық негізгі жағдайларын білу қажет.
Мұрагерлік құқық қатынастар үшін ... ... ең ... ... обьектісі саналады,яғни құрамына қайтыс болған азаматтың,
оның мұрагерлеріне көшетін құқықтары мен міндеттері ... ... ... ... ол бір ... жиналған –жинақталмағанына тәуелсіз, мұра
ашылу мезетінде, оның құрамына қандай да бір құқықтар мен ... ... заң ... ... ... ... шығады.
Негізінен мұра бойынша мүліктік құқықтар мен мұра ... ... ... заң ... мұра туралы айта отырып,
«мүлік» терминін, не «мұрагерлік мүлік» сияқты сөзді жиі қолданылады.
Мұра қалдырушының ... ... ... ... ... ... жағдайларда, мұрагерлік тәртіпте мұра қалдырушының
кейбір жеке мұліктік емес құқықтары да көшеді. Сондықтан бұл ... ... ... туралы емес, «мұрагерлік масса» туралы айтқан жоқ,
себебі, ерексіз, ... ... ... ... сығыла береді.
Мүліктік мүдделер біз үшін туыстық қатынастардан гөрі маңыздырақ болып
бара жатырған ... ... ... ... жазу ... пе? Егер ... ... және заң бойынша мұрагерлер болса, бұндай нотариалдық
әрекетке жүгіну міндетті емес. Аманат қағазы жоқ ... ... ... ... ... ... тең үлесте алады.
Бірақ егер ең ... ... ... заң ... ... ... ... жиендер, жеңгелер табылса, енді аманат қағазынсыз
болмайды, әйтпесе жинақталған дүние мемлекет мүлігіне айналады
Зерттеудің мақсаты мен ... ... ... ...... құқықтық қатынастардың мәнін
ашу, мұрагерлік масса түрлерін қарастыру жеке мүлікті алу ... заң ... және ... ... ... алуды ажыратып қарау, және
мұраға алудың дамуының келешектерін ... ... ... ... ... ... ... заңнамасын зерттеу;
• Мұрагерлік масса әртүрлілігін қарастыру;
• Бірқатар мүлікті мұраға алудың арнайы ережелерін белгілеу;
• Мүліктің жеке ... ... ... көшу ерекшеліктеріне назар
аудару;
• Мұрагерлік құқық қатынастарымен ... ... ... ... заң ... ... назар аударусыз қалдырылған сұрақтарды
қою;
• Қазақ мұрагерлік құқығы дамуының алғы шарттарын және мүмкін ... ... ... жалпы сиппаттамасы
1.1 Мұрагерлік құқықтық қатынастың түсінігі және оның
маңызы
Мұра – заңмен орнатылған тәртіпке басқа тұлғаларға (мұрагерге) ... ... ... ... мен міндеттерінің жиынтығы. Бұл жерде
әңгіме заттардың жиынтығы емес, мүліктік ... мен ... ... ... ... ... ... мұрагерлік мүлік) – бұл мұра қалдырушының
қайтыс болуымен тоқтатылмайтын, бір тұтас ... ... ... негізінде мұрагерлерге көшетін мүлікті және кейбір жеке мүліктік
емес құқықтары мен міндеттері.
Мұрагерлік құқық – қайтыс ... ... ... мен ... ... байланысты басқа да қатынастардың оның мұрагерлеріне көшу
тәртібі мен шектерін реттейтін нормалардың ... ... ... мұрагерлік болып табылмайтын қатынастарды да
реттейді. Бұл қатынастар мұраға алуға дейін ... ... яғни ... тірі ... мысалы, өсиетті толтыру бойынша қатынастар, не
мұрагерлік ... ... ... яғни ... ... жататын мүлік бөлу бойынша қатынастар.
Кез келген құқық пәні болып осы құқық нормаларымен ... ... ... ... Мұрагерлік құқықтың өзінің әсер ету сферасы
мұрагерлік қатынастар әрекетінің сферасынан көрі кеңірек, себебі ... ... ... құқықтың бөлігі болып табылады.
Осы жерде айта кетерлігі, барлық авторлар бірдей ... алу ... ... ... орын ... деп ... яғни мұра ... құқықтары мен міндеттерін иелену. Мұрагерлік құқық иеленудің өзін
жоққа шығаруға Н.Д.Егоров талпынған. Оның ... ... алу ... ... ... ... емес, осы құқықтардың объектілеріндегі
мирасқорлық туралы болу қажет. Автор мұра иеленіп пассивті шығарып тастаған
(қарыздар, ауыртпалық ... ... [1]. Ол ... ... ... ... «Қарыздар мұраның «ауыртпалығы» ғана болып табылады,
бірақ оның ... ... ... ... ... мүлікті (мұраны)
азайтуы мүмкін, тіпті оны түгелдей жоқ қылуы мүмкін, бірақ олар мұрагерлік
мүлік құрамына ... Егер де ... ... ... ... онда олар оған ... ... алмас еді».
Мұрагерлік құқықтық қатынастың түсінігіне тоқталмас бұрын Азаматтық
құқықтағы меншік ... мен ... ... ... ... ... ... Себебі мұрагерлік құқықтық қатынастың негізі болып ... ... ... ... қай қоғамның да қырлы ... ... ... келді. Сондықтан
да меншік құқығын құқық институты ретінде қараған ... оны ... ... ... деп түсіну керек.
Меншік дегеніміздің өзі ... ... - ... мен ...... әрі иеленуді білдіреді. Ол ... ішкі ... ... ... ... меншік затты иелену, меншіктену екен, оның өзі ... ... орай ... ... ... оны ... соң
өндіріс барысында пайдаланып оған билік етіледі.
Меншіктің экономикалық ... ... ... ... ... айналады.
Әлемдік құқықтану доктринасы мен отандық заң ғылымы меншік құқығын
объективті жағдайдағы меншік құқығы және ... ... ... деп бөледі.
Адамзат қоғамында меншік қатынастары ... ... ... Ол осы ... білімнің қай саласындағы маман талдайды, соған да
байланысты. Бізді бұл атаудың тек заңды мағынасы ... Кей ... ... ... ... ... сан саласынан мәні мен сапалық сипатын
ажырату қиынға түседі.
Оған қоса «меншік» пен «меншік құқығы» түсінігі ұқсас ... ... ... ... және өте ... шара осы құқықтың
адамның ... ... ... сипатында байқалып, көрсетілген
қатынастың заңды мағынасының мәні ... ... ... ... ... және өзге ... ... келтірмеуі тиіс.
Меншік, затқа байланысты қатынастар құқықтануда тек құқықтық ... ... ... ... ... ... ... адамның затқа өзінікі түріндегі қатынасын, яғни меншік
құқығы түсінігін осы жұмыстың бірінші тарауында қарастырғанбыз.
Меншік ... ... ... әр ... заң ... ... өз ... бірауызды пікір жоқ.
У.Маттей меншікті түсінуде екі ерекшеліктің бар ... ... ... ... ... екі ... ... тән. Азаматтық құқық үшін
меншік құқығын еркіндікке теңестіру бағыты құқық, экономика және ... ... ... ... ... отыр. Жалпы құқық жүйесінде,
автордың пікірінше, жалпы құқық дәстүріне тән меншік құқығының ... ... ... ... осы ... ... сипатына
қарсы қоюға ден қойылады.
Біздің ел мен ғылым үшін осы ... ... ... Ең ... өз
тарихымызға көз салайық. «Қазақ СКО - ... ... ... ... 1
бабы меншік құқығын субъектінің өзіне тиесілі мүлкін қалауынша ... және ... етуі ... және ... ... ... айқындалады.
Меншік құқығының осындай анықтамасы Қазақстан Республикасы Азаматтық
кодексінің 188 бабының 1тармағында келтірілген, ... ... ... ... ... меншік иесінің басты үш құқығының жиынтығы ... ... одан ары ... мазмұны ашылады; иемдену құқығы
мүлікке іс жүзінде ... ... ... ... ету мүмкіндігі түрінде
ашылады. Пайдалану құқығы мүліктен оның пайдалы табиғат қасиетін, ... одан ... ... заңды түрде қамтамасыз ету мүмкіндігі түрінде
болады ... ... ... ... ... ... және басқа түрде
қамтамасыз ету түрінде болады ( ҚР АК 188 бабының 2 тармағын қара).
Меншік ... ... ... ... ... заңды қатынастарын
толығымен ашып көрсетпейді деп ойлаймыз.
Заң шығарушының пікірінше, меншік құқығы түсінігін жасайтын ... жай ғана ... өту ... ол ... ... да ... ұғым
тудырмайды.
Оған мына сәттерді атауға болады: 1) ... ... ... заңдылығын,
заңды мүмкіндіктерін тізу мүмкін емес. Заңда мүмкіндіктерге ... ... ... ... ... пайдалану және жою, үшінші тұлғаны
шығарып тастау, затқа, ... ... ... бар ... алу және беру ... заңдылықтарды жатқызуға болады.
Басқаша айтқанда, заңда меншік иесінің тек үш құқығын көрсету, сөйтіп
олардың көмегімен ... ... ... ... ... алғанда
жеткіліксіз тараудың параграфында толығырақ қарастырамыз; 2) егер меншік
құқығын дербес және тұтас емес, тек ... ... ... көрсетілген
құқығының жиыны деп есептесек, онда заң ... ... ... ол өз ... заң болудан қалады.
Мұрагерлік құқықтық қатынастар дегеніміз заңмен орнатылған тәртіпке және
негізде қайтыс болған тұлғаның (мұра қалтырушының) ... және ... ... емес ... басқа тұлғаларға (мұрагерлерге) өтуі.«Тұлға
өзін сонда қойған ... ... ... болған немесе пайда болатын
мүліктік және кейбір жеке мүліктік емес құқықтар ... ... жаңа ... ... және, әдетте, қайтыс болған тұлғада пайда болған
немесе пайда болуы тиіс көлем мен ... ... Яғни жаңа ... ... ... ... қатынастарда қайтыс болған тұлғаның жағдайына
сәйкес келетін жағдайда болады.
Жаңа ... ... ... ... мен ... әдетте, бір мезгілде
толығымен, өзінің барлық жиынтығымен және ... ... ... ... ... ... ... құқық мирасқорлық болып саналады.
Осы құқық мирасқорлықың сипаттамалы белгісі болып мұра ... ... ... ғана ... ... ... қалдырушы болып ол қайтыс болғаннан кейін мұрагерлік құқық иелену
жүзеге асыралатын тұлға танылады. Әмбебап құқық мирасқорлықтан жеке ... ... ... ... ... өлген адамның
құқықтары мен міндеттерін барлық жиынтығын емес, тек жеке құқықты иеленеді
және тікелей мұра қалдырушыдан емес, мұрагер ... ... ... ... бір немесе бірнеше тұлғалардың пайдасына
қайсыбір әрекет жасауға міндеттеуі мүмкін – мұра ... ... ... өмір ... ... ... мұра құрамынан қандай да бір затты
немесе бірнеше заттарды алып беруге, белгілі бір сомасын ... және ... ... мұраға алу болып табылмайды.
Соңғы уақытқа дейін ... ... ... ... барлық
құқықтық қытынастарды оған қатысы тоқтату үшін және осы ... ... және ... жеке ... емес ... өтуін нақты асырылуына
құқықтың пайда болуы үшін заң осындай салдарды байланыстыратын ... ... ... ... фактілер деп заң мыналарды таниды:
1. азаматтың қайтыс болуы;
2. азаматты қайтыс болды деп жариялау;
Осы құқықтық фактілердің біреуі болған ... ... ... ... Мұра
ашылу мезеті туралы сұрақ аса маңызды, себебі онымен мыналар байланысты:
1) осы мезет арқылы мұрагерлер ... ... ... да ... ... ... ... Мұрагерлердің кейбіреулері мұра қабылдау кезінде белілі бір ... өзі ... ... Яғни осы ... ... мұра қабылдау
процесінде мұрагердің өзі қатыса ма, не оның мүдделерін басқа тұлға -
өкіл ... ... ... ... ме – осы анықталады. Айтылған фактімен
кәмелетке толмаған тұлгалардың ... ... ... ... Тек осы ... ... ... құрамын анықтайды. Тек мұра қалдырушыға
тиісті мүлік қана және оның ... ... ... ... ... ... массаны құрауы мүмкін. Бұл өз кезегінде, сотта істі
қарау кезінде қойылатын талаптар көлеміне, соттың істі қарау водомстволық
қарастылығына, ... ... дау ... ... мұрагерлік
құқықтарды нотариалдық рәсімделу орнына, мұраның өзін мұраға ... ... ... ... ... ... салық төлеу
фактісінің өзіне де әсер етуі мүмкін.
4) Мұрагерлік құқықтық ... ... ... оның ... ... ... мезеті ғана несие берушілердің талаптарын ұсыну үшін
мерзімді, мұрагерлердің мұраны қабылдау, мұра құқық ... ... ... ... және одан ... мұра бойынша құқықтар мен міндеттердің
пайда болу мезетін санау нүктесі болып табылады.
Осылайша ... ... ... ал заң ... ... ... ... ҚРАҚ-нің 1042 бабына сай «мұра қалдырушының қайтыс болған күні, ал
оны қайтыс болды деп жариялау кезінде – оны ... ... деп ... сот шешімінің заңды күшіне енген күні саналады.
Егер өмірге қауіпті немесе белгілі бір оқыс оқиғадан қайтыс болды ... ... ... ... ... ...... кеткен азаматты
қайтыс болды деп жарияласа, сот осы азаматтың өлген күні деп оның ... ... ... ... ... ... ... және ашылу уақыты мұра қалдырушыдан өлімі туралы
АХАЖ органдарының ... ... Егер АХАЖ ... ... ... ... болу ... куәлік беруден бас тартса, куәлік
ала алмаған тұлға тұлғаның белгілі бір уақыттта және ... бір ... ... болу ... ... ... ... бере отырып, осы мәселені
сот тәртібімен шешуге құқылы.
Егер сот азаматтың қайтыс болған күні деп оның ... өлім ... бұл күн сот ... ... ... ... болу туралы
куәлікте жазылады. Бұдан басқа, мұраның ашылу ... және оның ... ... ... қимылдар кезінде өлгені туралы әскери бөлім,
госпиталь, әскери комиссариат басшылығымен немесе Қорғаныс ... ... ... ... ... ... ... расталуы
мүмкін.
Бұдан басқа, мұрагерлік құқықтың қатынастардың пайда болуы және ... ... ... ... ... ... үлкен мәнге ие. Мұраның ашылу
орны туралы мәселе ... ... тек ... ... орнына ғана мұрагерлер
мұраны қабылдау немесе одан бас тарту туралы ... ... ... ... ... адам бір жерде тұрған, оның мүлкі басқа ... ал өлім ... ... ... ... ... ... заң мұра
қалдырушының соңғы тұрған жері, ал егер ол белгісіз болса – ... ... ... ... ... жері мұраның ашылу орны болып
табылатындығын ... ... ... ... жері деп ... ... немесе көбінесе тұратын орны
танылады. ... егер ... ... ... ... ... ... болса, онда ... ... орны ... оның ... соңғы тұрақты тұратын жері танылады.
Он төрт жасқа толмаған адамдардың немесе қорғаншылықтағы азаматтардың
тұрғылықты жері ... ... ... ... немесе
қорғаншыларының тұрғылықты жері болып танылады (ҚРАҚ-нің 16-бабы)
Мұрагерлік ... ... ... ... ... ... ... болған жағдайда мұраның ашылу орны ерекше ... ... ... ... 289-бабы). мұраның ашылу орнын
анықтау туралы арыз берушінің тұрғылықты жері ... ... ... ... ... орнын растайтын құжат болып тұрғын ... ... ... ... қайтыс болған адамның ... ... ... ... ... орны ... ... мүмкін. Жоғарыда айтылған құжаттар болмаған ... ... орны ... ... ... күшіне енген сот шешімімен расталуы мүмкін.
Мұраның ашылу мәні ... ... ... ... ... шарттары қайсыбір қатынастар үшін қайсыбір елдің заңнамасы бойынша
ажыратылады; екіншіден: мұраның ашылу орны ... ... ... ... күйде мұрагерлік құқықтарын нотариалдық рәсімдеу ... ... ... ... бойынша шаралар қолдану орнын анықтайды.
Осы бөлімде қарастырылған негізгі ұғымдар ҚР Азаматтық ... ... өз мәні ... ... ... ... құқықтық қатынастардың субъективтік құрамы
Мұрагерлік құқықтық қатынастар кезде нақты жағдайлар жоқ. Сухановтың
байқауынша ... ... ... ... ... ... және мұрагерлер табылады» [3]. Сергеева пен Толстойдың пікіріне,
мұра қалдырушы құқықтық ... ... бола ... ... адамдар құқықтық қатынастар субъектілері бола алмайды».
Мұра қалдырушы – бұл мүлікке құқықтары мен міндеттері және ... ол ... ... кейін мұра бойынша басқа тұлғаларға өтетін
азамат. Ол ҚР-ның азаматы, ... ... ... азаматтығы жоқ тұлға болуы
мүмкін. Азамат тірі кезінде оның барлық мүлкі тек оған ғана ... ... ... ... ... де ... мұрагерлер қатарына кірсе
де) оның мүлкіне құқығы жоқ. Мұра ... ... ... ... ... ... ... азаматтар да болуы мүмкін, себебі мұра
алу ... ... ... ... еркі ... Адам өлімі сияқты оқиға
табылады.
Мұрагер – мұра қалдырушының ... ... ... мұра алуға
тартылатын тұлға. Мұрагер ретінде азаматтық құқықтың кез ... ... ... ол ... та, заңды тұлға да, жалпы мемлекет те бола ... ... ... ... ... ... егер де ... ашылу мезетінде өмір сүрсе. Мысалы, егер РФ азаматы ... ... өмір ... ... КСР ... ... өсиет қалдырса, онда
мүлік мемлекетке – құқық мирасқорына, яғни Ресей Федерациясына өтеді.
Заңды тұлғалар, соның ... ... де, тек ... бойынша ғана
мұрагерлер бола алады. Заңды тұлғаны мұра ... ... ... ... ... оның заңды тұлға ретінде өмір сүруі қажет.
Мұраға құқық мұрагердің азаматтығына тәуелді емес. Мұра бойынша құқықтар
мен міндеттерді ҚР ... ... ... және ... ... алуы мүмкін, себебі олар Қазақстанда ... ... ... азаматтарымен тең дәрежеде пайдаланады.
ҚР Азаматтық Кодекстің ... ... ... ... ... ... тірі жүрген, сонымен қатар мұра қалдырушының тірі кезінде іште
қалған және мұра ашылғаннан кейін тірі туылған ... да, ... ... бар ... заңды тұлғалар да, Қазақстан Республикасының
субъектілері, ... ... шет ... және ... да ... ... мұра қалдырушы өз өсиетіне мұрагер ретінде басқа бір мемлекеттік
құрылымды көздемесе, не ... ... ... жататын (мысалы,
тарихи және ұлттық маңызы бар мәдени ескерткіштер) мүлік жайлы болса, мұра
алу құқығының субъектісі алу ... ... ... ... ... ... ... ұлттық-мемлекеттік құрылым (оның қаржылық немесе
осыған өкілетті мемлекеттік басқару органдары) түрінде мемлекет ... ... ... ... ... заң ... ... алу тәртібінде
емес, мұраның ашылу орны бойынша муниципалды құрылым меншігіне өтуі ... ... 1083 ... ... ... қалған мүлік не мұраның ашылу
орны бойынша қала немесе аудан (қаладағы ... ... ... не ... онда тіркелген болса, әлеуметтік қорғау мекемесіне, не қоғамға,
серіктестікке, кооперативке ( айтылған қоғамда, серіктестікте, ... ... ... ... ... ... өтеді». Авторлардың
байқауынша, осындай жағдайларда, иесіз қалған мүлік тіпті қараусыз қалуы
мүмкін.
Сонымен, ... ... ... ...... Олар заң ... да, өсиет бойынша да мұрагерлер бола алады,
егер де мұра қалдырушының қайтыс болу ... ... тірі ... ... бабы).
Егер мұра қалдырушы соттық тәртіпте қайтыс болған болып жарияланса, онда
оның мұрагерлері қатарына сот шешімінде көзделген ... ... ... тірі жүрген немесе сот шешімі заңды күніне енген күнінде тірі жүрген
тұлғалар ғана ... Мұра алу ... ... құқық қабілеттік
мазмұнына кіреді.
Тұлғаның мезеттен өлгенге ... ... ... ... ... Олардың жынысы, жасы, ұлты және т.с.с. ешқандай маңызға ие емес.
Мұра алу құқығына бас ... ... ... ... ... ... кем ... нәтижесінде сотпен қабілетсіз деп ... да ... ... ... ... ... заң ... 1044бабы) мұраның ашылу
күніне әлі туылмаған тұлғаларды да мұрагерлер деп саналады. Заң ... алу ... осы ... ... мұра ... тірі ... ... ол өлгеннен соң туылған балалары ... Мұра ... ... мұра ... ... ... ... інілері, сіңлі-
қарындастары) заңды мұрагерлер қатарына жатпайды.
ҚР Азаматтық Кодексінің VI –бөлімі бірінші, үшінші, төртінші және ... ... ... ... ... қатарын елеулі түрде кеңейтеді.
Кейінгі кезек мұрагерлері алдыңғы кезек мұрагерлері ... ... ... мұрагерлер ретінде мұра қалдырушының аға-апалары, жиендері мен
бөлелері болуы мүмкін. Кезектілік кезінде туыстарды бір-бірінен алыстататын
туылу сонымен анықталатын ... ... ... ҚР ... ... туыстар ретінде шөбереден кейінгі ұрпақтарды және т.б. көздейді.
Мұраға шақырылатын туыстардың бір ... ... ... тең
үлесте мұра алады. ҚР Азаматтық Кодексінің 1061 ... ... ... тегі ... туыстарға) асырап алынған мен оның ұрпақтары бір жағынан
және асырап ... мен оның ... ... ... ... ... мұра алу кезінде мәселе басқаша шешіледі. Өсиет бойынша
мұрагерлер ретінде мұра қалдырушының тірі ... іште ... және ... ... соң ... кез ... тұлғалар (балалары, немерелері,
інілері және т.б.) болуы мүмкін. Сонымен бірге қанша ... өмір ... ... оның ... қабылетті болып туылғандығын өзі жеткілікті.
Алайда, мұрагер болуға құқылы азаматтардың саны заңмен шектелген АК-ке
сай, мұра қалдырушыға қатысты ... ... ... ... мұра
алу құқығынан айырылатын тұлғалардың бірнеше категориясы бар.
Азаматтық ... ... ... ... барлық жағдайларда расталуы
тиіс. Бұл жерде есте ұстау керектігі: бұзық мінез-құлқы үшін ... ... мұра алу ... ... тек заң бойынша мұра алу кезінде
ғана міндетті. Өсиет бойынша мұра алу ... ол ... ... ... мұра
қалдырушыға осындай мінез-құлыққа жол берген ... ... ... ету ... өзі шешу ... ... Ол осы фактіге назар
аудармай, бұл тұлғаларды өсиет бойынша мұрагерлер ретінде қалдыруға ... 1045 ... ... ... ... ... ... өзі табылады.
АК-тің 1046 бабында мұрагерлік мүліктің толықтай немесе мемлекетке көшетін
жағдайлар тізімі көзделген. Бар ... ... алу мына ... ... ... ... ... мемлекетке өсиет етілгенде және өсиетті толықтай
немесе ішінара жарамсыз деп тануға кезеңдер болмағанда;
• Заң бойынша да, өсиет ... да ... ... ... ... ... ... мұра құқығынан айырылғанда не заңмен
орнатылған негіздерде бұндай құқықтарға ие болмаса (АК-тің 1045 бабы);
• Бірде-бір мұрагер мұраны қабылдамаса (Ак-тің 1047 ... ... ... мұраның құрамына кіретін авторлық құқық не
мұрагерге тиесілі авторлық ... ... ... ... Заң ... ... және ... бойынша
мұрагерлік
ҚР Азаматтық заңнамасы мұра алудың екі негізін ... ... ... ... мұра алу заң ... және ... ... жүзеге асырылады. Заң
бойынша мұра – бұл заңда көзделген шарттар мен ... және ... ... мұра алу. Мұра ... құқықтары мен
міндеттері орнатылған кезектілікпен сәйкестікте заңды ... ... ... мұра ... мұра ... өз ... мен ... еркімен мұра алу кезінде мұра қалдырушының өзі ... сай ... ... ... ... ... ... болашақ құқық мирасқорлықтың
шарттары мен тәртібін анықтайды. Мұра қалдырушының өз ... ... ... ... болу жағдайына осылай пайдалануы ... ... ... ... деп ... ... заң бойынша мұра алу өсиет бойынша мұраға қарағанда жиірек
кездеседі. Оның себептері әртүрлі, біреулері ... ... ... ... өзінің мүлкінің тағдыры туралы ойланбайды, кейбіреулері өсиет
толтыруға үлгермей қалып жатады.
Сонымен, мұра алу үшін негіздер қажет – не ... не заң ... ... ... бола алмайды. Егер өсиет бойынша да, заң бойынша ... ... онда мұра алу ... ... ... ... ... Заң бойынша мұра алу мына жағдайларда орын алады:
• өсиет ... ... ... ... ... құқықтар мен міндеттердің тек ... ... ... ... ... деп ... ... бойынша мұрагер мұраны қабылдаудан бас тартса, басқа бір ... ... ... ... ... мүра ... ... қайтыс
болса.
Мұраның ашылу мезетінен бастап мұрагерлер мұра алу құқығына ие болады.
Мұраны қабылдау үшін мұрагердің ерік ... ... ... шарттылықтар
бойынша немесе ескертпелермен қабылдауға жол ... ... ... сай, мұра қабылдау мұраның ашылу орны бойынша нотариалдық орынға
мұра қабылдау туралы арыз беру ... ... ... Заң ... ... нақты түрде сияқты мұра қабылдау тәсілін де көздейді. ... мұра ... ... ... алты ай ... жасалуы тиіс[4].
ҚРАК-нің 1074 б. ... сай, ... ... ... ғана алу ... ие бола ... ... өздерінің мұраны
қабылдауға келісім туралы мұра қабылдау үшін қалған мерзім ішінде ... ал егер бұл ... үш ... кем ... онда үш айға ... 1069 ... сай, заң ... мұра алу кезінде үлестегі
мұрагерлер болып бірінші кезекте балалары (соның ... ... ... ... ... ... және ата-аналары (асырап алушылары),
сонымен бірге қайтыс ... ... ... ... ... ... кезектегі мұрегерлер болмаған кезде немесе олар ... ... және ... ... мұрагерлер өсиет қалдырушымен
мұра алу құқығынан ... ... заң ... мұра ... екінщі
кезектегі мұрагерлер шақырылады. Олар: қайтыс болғанның аға-інісі, ...... оның ... және ... ... де, ... де
жағынан).
Қайтыс болған адамның өліміне дейін бір ... кем емес ... ... ... қабілетсіз тұлғалар заң бойынша мұрагерлер
қатарына жатады, бірақ бірінші және кезекші мұрагерлер ... ... ... болған жағдайда айтылып кеткен тұлғалар мұраға тартылатын
кезекті мұрагерлермен тең мұра ... ... ... өліміне дейін бір жылдан кем емес мерзімге
асырауында тұрған ... ... ... заң ... ... жатады. Басқа мұрагерлер болған жағдайда бұл тұлғалар мұраға
тартылатын кезекті ... тең ... ... ... ... және «асырауында болу» ұғымдарына
тоқтап кеткен жөн. ... ... ... оның ... ... жағдайларымен анықталуы мүмкін. Жас ... ... 58 ... ... әйелдер, 63 жасқа жеткен ер ... ... 16-ға ... 18 ... ... ... ... жағдайы бойынша еңбекке қабілетсіздерге заң ... І, ... ІІІ топ ... де ... Бұл ... жалпы зейнеткерлік жасқа
жеткен тұлғаларға немесе мүгедек болып ... ...... ... ие ... Тек орнатылған жасқа
жету немесе мүгедектік алу фактісін өзі ғана маңызға ие.
Тағы да бір айта ... ... ... ... ... ... ... және т.б.) құқық беретін жасқа жету «еңбекке
қабілетсіз» деп танылуға ... ... ... ... болғанымен, жалпы
зейнеткерлік жасқа жеткеннен кейін жұмысқа жалғастыру да еңбекке қабілетсіз
саналу құқығынан айырмайды.
Жас шамасымен байланысты ... ... ... бойынша, туу
туралы куәлік бойынша (ал 16-дан 18-ге дейін оқушылар үшін оқу ... ... ... ... ... байланысты еңбекке
қабілетсіздік болса, ... ... ... ВТЭК ... ... ... асырауда болу фактісін асырауда болған тұлғаның және мұра
қалдырушының міндетті түрде бірге тұруымен байланыстырмайды. ... ... ... ... адам ... жеке ... бірақ мұра қалдырушыдан өзі үшін
көмек алатын азамат та саналуы мүмкін. Асырауда болғандар ретінде ... да, мұра ... ... – еңбекке қабілетсіз атасы, әжесі,
ағалары немесе апалары және т.б. мұра алуы ... ... мына ... ... ... ... анықтамасы;
• тұрғын үй- пайдаланушылық ұйым анықтамасы;
• мұра қалдырушының ... ... оның ... ... бар ... ... асыраушының қайтыс болуына байланысты ... ... ... ... ... анықтамасы;
• асырауда болу фактісін анықтау туралы сот шешімі.
Өсиет бойынша мұра алу. ... ... ... меншік иесінің
өлімінен соң, мұрагерлік массаның кейінгі ... ... ... ... өсу тенденциясы көп байқалып келеді. Егер бұрын қөпшілік адамдар
ештеңені өсиет ете алмаған болса және ... ... ... ... онда ... көп ... өз меншігінде қымбат мүлікке ие, мысалы,
тұрғын үйлер және ... ... алу ... ... әрі дәл ... тиіс.
Егер азамат өз мүлкінің мұрагерлерге заң бойынша өтуін тілемесе, ... ... ... ... ... азамат қайтыс болған соң, оның мүлкі
тіпті басқа тұлғаларға өтіп кетуі мүмкін ... ... 1046 б. ... ... ... ... ... мүлкін немесе
оның бір бөлегін заң бойынша мұрагерлер тобына кіретін де, кірмейтінде ... не ... ... ... ... тұлғаларға және мемлекетке өсиет
етіп қалдыра алады». Азаматтық Кодекстің осы ... ... сай, ... өсиетіне мұра алу құқығынан бір, бірнеше немесе заң бойынша
барлық ... ... ... заң ... ... мұра ... ... регламенттей отырып,
«өсиет» деген ұғымның анықтамасын бермейді, Біздің әдебиетте өсиетті заңмен
орнатылған нысанда жасалған және ең ... ... ... орнатқан тәртіпке
өз мұрагерлері арасында мұрагерлік массаны бөлуге бағытталған, ... ... ... жеке ... ... бір ... ... ретінде
анықтау көп таралған» [5].
Өсиет бойынша мұра алудың тағы бір ерекшілігі болып, өсиеттің тек ... ... тек осы ... ... ... және онымен жеке
жасалатыны табылады. Сондықтан, өсиет – қатаң жеке ... бір ... ... айта ... ... бір ... ... ретінде тек
бір тұлғаның атынан ғана жасалуы ... Егер ... екі ... одан ... тұлғалардың ерік білдірулері болса, ол жарамсыз деп танылуы мүмкін, ҚР
Әділет ... ... ... ... ... ... бір өсиетті бірнеше тұлғалар артынан куәландыруға ... ... да айта ... қатаң жеке сипаттағы мәміле бола отырып, өсиет ҚРАК-
нің 1051 бабына сай сенімхат немесе заң ... ... етсе де ... ... ... ... келтірейік: «Жақын арада Мәскеудің Савелов
сотында 1989 жылдың жазында қайтыс болған, ... ... ... авиа
құрастырушы, екі мәрте Еңбек Батыры, бірнеше ... ... ... ... ... ... ... бес талабы бойынша алты
жылға жуық созылған процесс ақыры аяқталды. Оның ... мен ... ... ... және ... ... кімге және қанша өсиет екенін түсіне
алмады, себебі жанжалдың кейбір қатысушыларының пікіріне, мұра ... ... ... ... ... ... мәні: мұрагерлік мүлік Авиа
өнеркәсіп халық комиссариатының құжаттарына ... ... қол ... ... ... 1947 ж. ... ... ақша қаражытынан,
авторлық құқықтардан, мүліктен тұрады.
Академиктің туыстары мен қатынастары, алайда түзу болмады. Ол ... ... ... ... қыз ... ерте ... болады. Авиа құрастырушының
екінші баласында, Сергейде, әр түрлі әйелдерден екі ұл ... ... ... ... ... ... және оның ... академиктің жақсы
көретін адамдары еді. Тіпті Яковлев келінін ... ... ... ... жеке ... өз ... ... Оған сәйкес сүйікті немереге
барлық мүлкі мен бірге саяжай өтетін болды, бірақ ол саяжайдағы ... тірі ... ... ... ... ... жағдай Сергей Яковлевті және оның жиенін келістірген жоқ. Олар мұра
бөлігінен құқығымыз бар деп санады, мүліктің алтыдан бірі ... ... ... Жуковкадағы үйді де талап етіп ... ... ... ... ... ... талаптардың жағдайы былай болды. Сергей Яковлев және
оның жиені ... да, ... ... те ... ... ... ... деп санады. Сонымен бірге өсиетте немеренің саяжайда ... ... – ол тек оны ... ... ... ... квартирадағы мүлікті даулаған жоқ. Мейлі, қарсы жақ өздеріне
тиесілі үлесті ала берсін. ... та ... ... ... ... ... жанұялық ақшалардың онда кетпегендігін де дәлелдеп берді. Академик
табыстары мен шығындары туралы жазбалар да табылды. Онда ... ... ... ... ... кеткендігі, ал саяжай сый ақы
есебінен, яғни оның жеке ... ... ... ... ... онда жоқ, ... ... құқықтары оның баласы
немемересінде жоқ.
Сот қаулы етті: академиктің әйелі Жуковкада ешқандай жұбайлық үлеске ... бұл ... ... қайтыс болғанның еркі нақты көрсетілген.
Сондықтан, саяжай барлық мүлкімен бірге – ... ... ... ... үйде болған заттардың бір бөлегін, яғни ... бар ... ... ... ... ... ... ешқандай ақша қарыздар емес.
1051 баптың 4 ... ... ... ... олар ... ... жеке өсиет етушімен, конвертке өз қолдарын қоятын екі
куә қатысуымен беріледі. 1052 бап жаңа ұғым – ... ... ... ... Өз ... шын қауіп төнген өсиетті барлық ережелері ... ... ... ... ... өз еркін қарапайым жазбаша
түрде немесе екі куәнің қатысуымен ... ... ... өсиетті мұра
қабылдау үшін орнатылған мерзімнің ... ... ... ... немесе
талап етуі бойынша сотпен бекіту қажет.
Өсиетте көрсетілген оны жасау орны мен ... ... ие. ... ... ... ... ... Алайда Қазақстан заңнамасымен
өсиеттің нотариалды нысанының қайсыбір себептерге байланысты сақталмауы
мүмкін ... ... Бұл ... заң ... ... алып
құралған, сәйкес өкілеттігі бар лауазымды ... ... ... куәландырылғандарға теңестірілді (АК-тің 1052 бабы).
Өсиет мазмұны АК-тің 1046-бабына сай, әрбір азамат өз ... ... ... ... ... ете алады, яғни негізгі мазмұны ... және ... ... ... ... ... ... және
жеке мүліктік емес құқықтары мен міндеттерді ... ... ... ... ... ... 1046 бабы 4 бөлігінің мәні бойынша, өсиет етуші заң
бойынша бір, бірнеше немесе барлық мұрагерлерді мұра алу ... ... Мұра алу ... айыру өсиет етушімен екі тәсілде ... мұра ... және мұра алу ... ... ... ... ... мұрагерлердің біреуі туралы айтпай қалу жолымен.
Алайда, өсиет етушіге өз мүлкін қалауы бойынша ... ... ... заң ... ... ең ... еңбекке қабілетсіз мұрагерлерді
мұрадан айыруға болмайтын ережелері заң орнатады. Бұл мұрагерлерді қажетті
мұрагерлер деп атау қабылданған.
Міндетті ... ... ... бар қажетті мұрагерлер қатары заңмен
орнатылған. ҚР АК-нің 1069 бабы ... ... ... ... ... ... заң ... еңбекке қабілетсіз мұрагерлерді (кәмелетке
толмаған және ... ... ... ... ... ... еңбекке қабілетсіз жұбайын, ата-анасын немесе асырап
алушыларды);
• еңбекке жарамсыз асырауындағыларды.
Осылайша, жоғарыда тізбеленген қажетті ... заң ... мұра ... ... ... ... ... 2/3 үлесінен кем емес,
өсиеттің мазмұнына тәуелсіз мұра алады (АК-тің 1069 бабы).
2. Мұра қалдырушының мүліктік және ... жеке ... мен ... ... ... масса.
2.1 Мұрагерлік трансмиссия.
Мұрагерлік құқық объектісі болып – мұра табылады. Мұраның құрамына
мұрагерлерге ауысатын ... мен ... де ... ... ... ... басқа адамдарға әмбебап құқық мирасқорлығы талаптарымен,
бірыңғай ... ... ... ... Бұл ... кешен мұрагерлік масса деп
аталады.
«Мұрагерлік масса мұра қалдырушының тек қана бір ... ... ... ... ... әруақытта мұра қалдырушының мүлкі мен
мүлікке деген құқығы, міндеттері ... ... ... және ... ... ... борышы мұрагерлік массаның пассиві болып табылады.
Мұрагерлік масса мұрагерге тұтас мүлік ... ... ... ... ... ... туралы айту керек, яғни мұрагерлікке
тек бір мүлікті алып және мұра ... ... ... ... ... болмайды.
Мұрагерлік массаны (актив) қабылдаған кезде мұрагер біруақытта мұра
қалдырушының мұрагерлік мүлкінің ... ... ... ... ... масса құрамы мұра алу және мұраны бөлу ... ... ... ... мұра ... меншігіндегі мүліктен
құралады. Мұрагерлік бойынша ауысатын мүліктік құқықтар борыш ... ... ... ... Кейбір жағдайларда мұра қалдырушы қайтыс
болған күнге дейін өзінің міндеттерін орындауға үлгермеуі мүмкін, яғни ... ... ... ... Бұл ... ... барлық
мүліктік құқықтар мұрагерлік масса құрамына жатпайды. Мұра қалдырушының
жеке өзіне ... ... ... ... ... ... құрамына ең алдымен азаматтардың жеке меншігіне құқығы, яғни
еңбек табыстары және қор жинауы, тұрған үйлерді, сая бағы, ... ... және ... ... ... үй ... ... мүліктері жатады. Егер салымшымен өсиет жасалмаса немесе мекемесінің
белгілі бір тұлғаға салым беру туралы ... ... ... ... ... ... ... бойынша мұра қалдырушының мүліктік міндеттемелік құқықтық
қатынастан шығатын құқықтарымен міндеттері мұрагерге ... ... ... ... ... ... алу-сату. Егер мұра қалдырушы ақшасын ... онда оның ... ... ... ... мұра ... ауысады.
Мұрагерлер сақтандыру суммасында да ала алады, яғни мұра қалдырушының
сақтандырылған адамның қайтыс болған жағдайындағы егер сақтандыру ... ... ... ... ... ... қайтыс болып және
соңғы рет алушы тағайындалмаса, мұрагерлік бойынша қабылданбаған ашылған
құқық та ауысады.
Егер мұрагерліктің ... мен ... ... бір ... ... онда оған тиісті мұрагерлік құқық заң бойынша немесе ... ... ... ... (ҚР Азаматтық Кодексінің 1067 бабы).
Мұрагерлік трансмиссия деп мұрагерлердің мұрагерлікті қабылдауына
құқығы, яғни мұрагерге ... ... және ол оны ... асыра алмай қайтыс
болды.
Бұл жерде өзіндік ерекшеліктер бар: Біріншіден, мұрагерлікті қабылдауға
құқық белгісі мерзімде жүзеге ... яғни мұра ... ... ... ... өтей ... бұл ... мұра қалдырушының қайтыс
болған уақытындағы есептелетін қалған ... ... ... үшін 6 ... ... ... жағдайларда мұрагерлікті қабылдау мерзімі өтіп
кетіп, ал мұрагерліктің қалған бөлігін қабылдау мерзімі өтпеуі мүмкін. Егер
осы мерзім өтіп ... онда мұра ... ... ... өсуі ... алғашқы қайтыс болған мұра қалдырушының несие берушілері бұл
үлесті өндіріп алады, ал осы ... ... ... ... ... бөлегін несие берушілері тараптары жағынан өндіру өз ... ... ... тек оның ... ... жүзеге асырады. Ал оның
мұра қалдырушының несие берушілері, оған алғашқы мұра ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді.
2.2 Мұрагерлік массаның құрамдас элементтерінің ұғымы (құқықтары
мен міндеттері).
Мұрагерлік мүлік – бүл тек қана ... ... ... ... ... ауысатын құқықтар мен міндеттердің тұтас кешені.
«Азамат қайтыс болғаннан ... ... тек қана оның ... мен ... сонымен бірге оның несие берушіге өтейтін қарыздары да ... ... ... мұра ... ... қатынастарынан пайда
болатын әртүрлі міндеттемелер де жатады, атап айтқанда, мысалы, моральдық
зиянды өтеу ... үйді ... ... ... ... құқықтар мұра бойынша өтпейді:
қаза болған адамның отбасының мүшелері ... үй ... ... құқықтарын
мирасқорлық тәртіппен қолданбайды, ал өзінің тұрғын үй алаңыда ... ... ... ... қана ... ... яғни мұра қалдырушының жеке өзіне тиесілі,
атап айтсақ, денсаулыққа зиян келтіру салдарынан ... өтеу ... ... да жеке ... мұра ... ... алу құқығы тығыз
байланысты тұлғаның (баланың, әрекет қабылеттілігі жоқ жұбайының) ... ... Көп ... ... ... алу ... ... өтпейді».
1997 жылдың 20 шілдесінде шыққан заңның 28-ші ... ... ... қамсыздандыру туралы» заңның 28-ші бабына сәйкес:
«зейнеткердің ... ... ... оның ... ... зейнетақы
сомасы, оның мұрагерлеріне жалпы болған адамның отбасы, яғни ... бұл ... ... қабылдағанға дейін төленеді».
«Жұмысшының қайтыс болу салдарынан оның ... ала ... ... ... тұратын отбасы қайтыс болушының асырауындағы еңбекке жарамсыз
тұлғаларға да беріледі».
ҚР Азаматтық кодексінің VI тарауында ... ... ... ... құқығы, бірақ оның өмірінің белгілі бір ... ... ... ... ... және оған ... төлемдер, зейнетақылар,
әлеуметтік сақтандыру жөніндегі жәрдемақылар онымен бірге тұрған ... ... ... жарамсыз асырауындағы адамға, олардың қайтыс
болған адаммен бірге тұрған, тұрмағанына қарамастан беріледі. Белгіленген
соманы ... ... ... мұра ашылған күннен бастап төрт ай ... ... ... ... керек, әйтпесе, сәйкес сомалар ... ... ... ... ... (1020 ... ... ”деген ұғымды қарастыру қажет, өйткені бір мұрагер ... ... ... мүшесі болып табылады және мұра қалдырушымен бірге
жалпы ... ... ал ... бір ... мұра ... тұрмаған, Қазақстанның ешбір заңдарында отбасы құрамына анықтама
берілмеген.
ҚР “Тұрғын үй қатынастары ... ... 21- ші бабы ... үй ... ... ... жұбайын, балалары мен ата-аналарын, ал
ерекше жағдайларда басқа да ... ... егер олар ... тұрып, жалпы шаруашылықты жүргізіп жатқан болса, ҚР «Отбасы және ... ... ... ... ... келесілер жатқызылуы мүмкін:
жұбайлар, бірінші және ... ... ... бала ... ... ... ... тәрбиешілер және тәрбиеленушілер; өгей әке және
өгей шеше, өгей ұл және өгей ... ... және неке ... ... ... ... ... үй
қатынастары туралы” заңыңдағыға қарағанда кеңірек, мұнда да ... ... ... ... ... тұру және ... жалпы шаруашылық
жүргізуге байланысты емес. Әрине ең алдымен ҚР “Отбасы және неке ... ... ... ... ол ... ... ... қарым-
қатынасты реттейтін заңды акт болып табылады. Осыған ... ҚР ... неке ... ... отбасы құрамының анықтамасы ... ... ... нормативті актілердегі осы ұғымның мазмұны анықтаған
қолданылу керек, егер бұл нормативті ... ... ... ... туралы” заңында өзгеше тікелей көзделмесе[8].
Мұралық мүлік құрамына мүгедектің тегін алған қолмен жүргізілетін көлігі
және де Ұлы Отан соғыс ардагерлерінің ... ... ... ... ... ... ... олардың отбасы мүшелеріне рәсімдеу
тәртібі», «Мүгедектің қайтыс болғаннан кейін ... ... ... көлігінің оның отбасы меншігіне бері туралы» КАССР әлеуметтік
қамсыздандыру Министрінің 1970 жылдың 5 тамызындағы бұйрығымен ... ... ал ҚР ... № 1056 ... “Запорожец”
көлігі орнына, яғни бұл көлік ... ... ... ... ... және “Таврия” көлік маркасымен қамсыздандыру
орнатылған.
Берілген инструкция көлікті МАИ органдарымен қайтыс болған тұлғаның
отбасы ... ... ... яғни ... ... ... толған мүшелерінің ... мен ... ... ... ... ... ... негізде тіркеледі. Алайда
МАИ органдарымен отбасы мүшелерінің біреуінің атына тіркелген көлік оның
жеке меншігі ... ... ал ... ... мүшелерінің жалпы меншігі
болып табылады. Осыған байланысты кез келген меншіктенуші ... ... ... оның өзіне тиесілі бөлігін өтеуді талап ете
алады.
Сонымен қолмен жүргізілетін көлікті қайтыс ... ... ... ... мұра ету ... табылмайды, ал көліктің өзі мұралық мүлік
құрамына кірмейді. Осыған ... ... ... иеленген мүлігін
біреуге өсиет етіп қалдыра ... Бір ... ... ... қайтыс
болғаннан кейін оның отбасы мүшелеріне, яғни қайтыс болған мүгедекпен бірге
тұрған және жалпы шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... күні бірге тұратын отбасы мүшелері болмаса, көлік
оны берген органдарға қайтарып беріледі.
Мұрагерге өтетін міндеттердің негізгі тобы – мұра ... ... ... ... ... ... мұраны қабылдаған
жағдайдағы міндеттерінің бір мұра ... ... ... ... ... ... мұра қалдырушының қарыздары бойынша тек қана оған
қалдырылған ... ... ... ... шегінде жауап береді. (ҚР АК
1081 бап).
Мұрагердің қарыз бойынша ... ... мұра ... мұраны ашу күніне байланысты бөліп шығару керек. Оларға әдетте,
мұра қалдырушының заем, сатып алу-сату, тұрғын ... ... ... келіп шығатын міндеттері жатады. Екіншіден, мұра ... ... ... пайда болған шығындар. Мұнда мұра қалдырушының
жерлеуіне байланысты шығындар, мұра қалдырушының асырауындағы ... ... ... мүлікті қорғау, оны басқару шығындарын жатқызуға болады.
Мұрагерлердің мүлікті қабылдауларына дейін нотариустар мұралық мүліктер,
есебінен мұра қалдырушыны ... ... ... ... өкім ... қалдырушының несие берушілері (адамға немесе ұйымға қайтыс болған
адамның ақша немесе мүлік ... ... ... ... ... ... алты ай ішінде арыз беру жолымен, яғни арызда қайтыс ... ... ... және қандай негізде оған қарыз екенін көрсету қажет.
Бұл мерзім барлық несие ... ... ...... ... ... ... ұсынылады. Мысалы, қарызды төлеу мерзімі
борышқордың өлімінен кейін бір жылдан кейін өтіп кетсе, онда ... ... ... ... ... қайтыс болғаннан кейін алты ай
ішінде қарызды төлеуді талап етуге құқылы.
Несие берушілер өзінің талап – ... ... ... ... ... ... ... ;
б) өсиетті орындаушыға;
в) мұраны ашу орнындағы нотариалды кеңсеге.
Несие беруші мұралық мүлікке сотқа ... қоя ... ... ... ... ... тұлғалар табылады.
Қорытынды
Жоғарыда айтылғанның барлығы қарастырылған тақырыптың маңыздылығын
растайды. Жүргізілген жұмыс бойынша ... ... ... реттеуші
институт заңдылығы, сондай-ақ сабақтас құқықтық-қатынастар, әдебиетті оқу,
соттық тәжірбиелер бірқатар тұжырымдар жасауға ... ... ... ... табиғаты бойынша бір текті емес. Оның құрамына
мұрагер мұра қалдырушымен бірге пайдаланған үй іші ... ... ... мұра ... ... ... жер учаскелері және ... ... ... ... серіктестіктер мен қоғамдар дығы акциялар,
үлестік банктік салымдар, көлік және байланыс құралдары, бағалы металдардын
жасалған бұйымдар, антиквариат жатады.
Не ... ... ... ... үшін ең алдымен келесі
жағдайларды басшылыққа алу керек.
- мұрагерлік ... ... мұра ... өз ... ... және
қайтыс болған кезде пайда болған құқықтары мен міндеттері ... ... ... ... ... ... ... құқықтар мен міндеттер қатары мұра қалдырушыға тиесі болса да, ол
заңның ұсынысымен шектелуі мүмкін (тегін ... ... ... тек қана ... емес, сонымен қатар мүліктік емес мазмұндағы
құқықтар мен міндеттер өте алады (акционерлік қоғамдағы ... ... ... көзделген құқықтық құрылулар мұралану мүмкін ... ... ... жекешелендіру үрдісінің аяқталмауы).
Шаруашылық қоғамдар мен серіктестіктердегі, өндірістік және тұтынушылық
кооперативтеріндегі мұрагерлік туралы нормалардың ... ... ... мәртебесін анықтайтын заңдық актілерде көрсетілген: ҚР
«Акционерлік қоғамдар туралы» заңда, ... ... ... ҚР ... ... ... туралы ережелер көрсетілген барлық нормативті актілер
емес, сонымен қатар сақтандыру, жер туралы басқада ... ... ... құжаттардың мұндай көлемі қарапайым азаматтарға оларды
қолдануда бір қатар қиыншылықтарды ... ... ... мен міндеттерді реттейтін заңдар
шеңберіндегі кейбір ерекшеліктермен ... болу ... ... кепілденген мұрагерлік оған қүтпеген жағдайлар ... ... ... ... ... ... мұраны қабылдауды
немесе оны басқа мұрагерлердің пайдасына тартуын иелену керек. Мұны ... тез ... ... ... ... жол жоқ. Егер ... ... мұраны қабылдау туралы немесе мұралық құқық ... ... ... арыз берсе, мұрагерліктен бас тартуға жол берілмейді.
Зерттеу нәтижелері. Мұрагерлік институты белгілі бір мәселелерді ... жеке ... ... ... ... ... ... мүлік
құқығын мұра қалдырушының жақындарына өтуіне мүмкіндік туғызады; үшіншіден
еңбекке жарамсыз азаматтарға құқық кепілдік ... яғни ... ... ... ... ... мүшелеріне, туыстарын, басқа да тұлғаларға
материалдық көмекпен қамсыздандыру ... бар; ... ... ... ... ... тұлғаларға өту мүмкіндігін көздейді.
Мұра қалдырушы өсиет жазғанда сондай-ақ аға, апаларының балаларын, апа,
жезделерін енгізе алады.
Мұрагерлік ... ... ... әлі де ... болады.
Жоғарыда тек қана бүгінгі күн ерекше назар аудартады. Ал бұл ... ... ... ... ... ... актілерді
дамытып, жүзеге асырылу керектігін бекітеді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
Нормативтік-құқықтық актілер
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30 тамыз 1995ж.
2. Қазақстан ... ... ... Жалпы бөлімі 27 желтоқсан
1994ж.
3. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі . Ерекше бөлім 1 шілде
1999ж.
4. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... 1998 ... әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасының "Мемлекеттік тәуелсіздік туралы" Заңы,. ... 1991 ... ... ... ... ... және ... құқықтар
туралы" Заңы, 10 маусым 1996 ж
3. Қазақстан Республикасының "Тұрғын үй ... ... ... ... 1997 ... ... Республикасының Азаматтық ... ... ... ... ... ... ... жарғы", 2001ж.
5. Түзеу қылмыстық-атқарушылық жүйесінің мекемелері ... мен ... ... ... туралы № 18 Нүсқаулық
6. Госпитальдардың, санаторийлердің және ... ... ... ... ... ... куәландыру тәртібі туралы № 5 Нүсқаулық
7. Ауруханалар, санаторийлер және өзге емдеу- алдын- алу мекемелерінің
бас және кезекші дәрігерлерінің ... ... ... туралы №
7 Нұсқаулық
-----------------------
[1] Қазақстан Республикасының "Мемлекеттік тәуелсіздік туралы" Заңы,. 16
желтоқсан 1991 ж
[2] ... ... ... ... және ... ... ... 10 маусым 1996 ж
[3] Қазақстан Республикасының "Тұрғын үй қатынастары туралы" ... ... 1997 ... ... ... ... құқығы: Жоғары орындарына
арналған акад. Курс. 1-том.-Алматы: "Жеті жарғы", 2001ж.
[5] Түзеу қылмыстық-атқарушылық ... ... ... мен ... ... тәртібі туралы № 18 Нүсқаулық
[6] Ауруханалар, санаторийлер және өзге емдеу- алдын- алу мекемелерінің бас
және ... ... ... ... ... туралы №
7Нұсқаулық
[7] Қазақстан ... ... ... ... ... мен
органдарының басшыларының сенімхаттарды және қарттар мен ... ... бас ... өсиеттерді
куәландыру тәртібі туралы № 9 Нұсқаулық
[8] ... ... ... ... ... туралы" Заңы,
24 наурыз 1998 ж

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Халықаралық тасымалдарды рәсімдеу шарттары"3 бет
Орыс философиялық ойларының типологиялық ерекшеліктері17 бет
Паскаль тілінде алгоритмдеу9 бет
Ғылымдар жүйесіндегі әлеуметтік жұмыстың алатын орны16 бет
Әл- Фарабидің философиялық көзқарастары12 бет
"мектеп басшысының жеке тұлға ретіндегі ролі"7 бет
«АБДИ» компаниясының қаржысын басқаруды талдау және оның тиімділігін арттырудың кейбір жолдарын ұсыну77 бет
«қазақ әдет-ғұрып құқығы бойынша мүліктік қатынастарды құқықтық реттеудің ерекшеліктері»103 бет
Іле-Алатауы кейбір мүктерінен биологиялық белсенді заттарды алудың сызба-нұсқасын жасау және анализдеу56 бет
Абсорбция және масса үрдісі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь