Отбасы құқығы туралы жалпы түсінік

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1. Отбасы құқығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.1 Отбасы құқығы туралы жалпы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.2 Отбасы құқықтарының түсінігі мен пәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
1.3 Отбасы құқығының қайнар көзі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
2. Отбасы құқықтық қатынастары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
2.1 Отбасы құқықтық қатынастарының субъектілері мен объектілері ... ... ..19
2.2 Отбасы құқықтарының қатынастарының пайда болуы өзгертілуі және тоқтатылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
2.3 Отбасы құқықтық қатынастарын реттейтін органдар жүйесі ... ... ... ... 26
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .31
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...33
Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34
Кіріспе

Отбасы әлеуметтік бірлік ретінде, әрдайым әлемдік дамудың басты элементтерінің бірі ретінде қарастырылған. Отбасының басымдылығы идеологиясы, қоғам мен адамның өмір сүруі және дамуы үшін отбасының қажетті құндылығы көптеген нормативтік актілерде бекітілген. Осы құжаттардың негізгі ережелерінің бірі, отбасы институтының қоғам тарапынан қорғалуы, барлық мемлекеттердің ұлттық отбасы саясатын жетілдіруі болып табылады. Отбасы саясатының алдына қойған негізгі мақсаты қоғам дамуының күрделі мәселелерін шешу барысында отбасы мүмкіндіктерін қоғамдық институт ретінде белсенді пайдалануға жағдай жасайтын технологиялар мен механизмдерді жетілдіру болуы тиіс.
Отбасы әлеуметтік жүйе ретінде өзінің болмысын қатынастардың нақты түрлері арқылы жүзеге асырады және осындай отбасы-неке қатынастары қоғам өмірінің негізгі заңы ─ конституциямен реттеледі және қорғалады.
Отбасы құқығының материалдық-құқықтық нормалары түрлі мемлекеттерде үлкен алуандылықпен көзге түседі, ал бұл өз кезегінде бұл саладағы шетел қатысуымен болған құқықтық қатынастарда коллизиялардың пайда болуына алып келеді. Экономикалық құрылымның ерекшеліктерімен қатар отбасы қатынастарын реттеуге сонымен қатарұлттық, тұрмыстық, діни ерекшеліктер мен салт-дәстүр әсер етеді.
Отбасы және неке сауалы коллизиялық сауалдардың ішіндегі ең күрделісі десе де болады. Некеге тұрушылардың екеуінің екі мемлекетте болуы, олардың некеге тұруының жастарының айырмашылығы, яғни әрекет қабілеттігі, сонымен қатар некенің қай уақытта тоқтатылатындығы туралы мәселелер де шешілуі қиын мәселелердің бірі болып табылады.
Бұл курстық жұмыста біз неке және отбасы қатынастарына тоқталып, неке және отбасы қатынастарындағы коллизиялық сұрақтарға жауап беріп, некеге отыру, некені тоқтатудың ерекшеліктеріне назар аударамыз. Неке бұл ерлі-зайыптылар арасында жасалатын шарт болғандықтан, осы ерлі зайптылардың арасындағы қатынас, олардың шетелдің қатысуымен болғандықтағы ерекшеліктері осы курстық жұмыстың зерттеу объектілерінің бірі болып табылады.
Отбасы құқығының пәнін құрайтын қоғамдық қатынастар өзіндік (мүліктік емес), немесе мүліктік болуы мүмкін. Мүліктік және өзіндік қатынастар құқығының басқа да салаларының, бірінші кезекте азаматтық құқықтың реттейтін пәнін құруы мүмкін. Бірақ, аталған қатынастардың басымдығы бір жағынан, азаматтық құқықта, екінші жағынан, отбасы құқығында бірдей емес.
Азаматтық құқықтың негізгі міндеті мүліктік қатынастарды реттеу болып табылады. Ол өзіндік қатынастарды, олар мүліктік қатынастардан туындайтын болса, немесе қандай да болмасын өзіндік қатынастарды реттеу туралы арнайы нұсқау болса ғана реттейді. Бұған керісінше өзіндік қатынастарды реттеу отбасы құқығының негізгі міндеті болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

Құқықтық-нормативтік актілер

1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 1995жыл 30 тамыз.
2. "Неке және отбасы туралы" 17.12.98 жылғы ҚР Кодексі.
3. Қазақстан Республикасы Азаматтық кодекс Жалпы бөлім 1994 ж. 27 желтоқсан (өзгертулер мен толықтырулар 10.12.2013 ж.)
4. Қазақстан Республикасы Азаматтық кодекс Ерекше бөлім 1999 ж. 1 шілде (өзгертулер мен толықтырулар) 22.08.2013 ж.
5. Қазақстан Республикасы Азаматтық іс жүргізу кодексі 13.07.99.
6. "Мемлекетгік баж туралы" ҚР Кодексі 31.12.96.
7. "Отбасы жөне әйелдер ісі женіндегі Ұлттық комиссия туралы" ҚР Перзидентінің Жарлығы. 22.12.98.
8.Құқықтық жәрдем көрсету және азматтық отбасылық сондай-ақ қылмыстық істер бойынша Конвенция. 03.01.93.
9. Балалар құқығы туралы Конвенция. (Нью-Йорк, 20.11.89 ж.). ҚР Қаулысымен 08.06.94 бекітілген.
10. Шетелден алимент өндіріп алу туралы Конвенция. 05.09.62. ҚР Кодексімен 30.12.99 бекітілген.
11. ҚР Президенті жанындағы "Отбасы және әйелдер істері бойынша Ұлттық Комиссия туралы" Ереже. ҚР Президентінің Жарлығымен бекітілген 22.12.98. 12. "Некені бұзуға байланысты істерді қарау кезінде соттардың заңнамаларды қолдануы туралы" ҚР Жоғарғы Сот Пленумының Қаулысы 28.04.2000.
13. "Балаларды (қыздарды) асырап алуға байланысты істерді қарау кезінде соттардың неке жене отбасы туралы заңнамаларды қолданудың кейбір мәселелері туралы" ҚР Жоғарғы Сот Пленумының Қаулысы 22.12.2000.
14. "Балаларды тәрбиелеуге байланысты даулы істерді қарау кезінде соттардың заңнамаларды қолдануы туралы" ҚР Жоғарғы Сот Пленумының Қаулысы 28.04.2000.

Әдебиеттер

1. Антокольская М. В. Семейное право.— М: Юристь, 1996.
2. Антокольская М. В. Курс лекций по семейному праву.— М.Юрист, 1995.
3. Богуславский М. М. Международное частное право.— М. Юрист, 1998.
4. Гражданское право. Оқулық. 3 бөлім // А. П. Сергеев, Ю. К. Толстойдың редакциясы бойынша.—М.: ПРОСПЕКТ, 1998.
5. Матвеев Г. К. Советское семейное право.— М.: Юриди¬ческая литература, 1985.
6. Нечаева А. М. Семейное право. Курс лекций. Оқулық.— М.: Юрист, 2000.
7. Пчелинцева Л. М. Семейное право России.— М.: 1999.
        
        Мазмұны
Кіріспе......................................................................................................................3
1. Отбасы құқығы.................................................................................................4
1.1 Отбасы құқығы туралы жалпы түсінік..............................................4
1.2 Отбасы құқықтарының түсінігі мен ... ... ... ... ... ... ... қатынастары.................................................................19
2.1 Отбасы құқықтық қатынастарының субъектілері мен объектілері..........19
2.2 Отбасы құқықтарының қатынастарының пайда болуы өзгертілуі және тоқтатылуы...................................................................................24
2.3 ... ... ... ... ... ... ... тізімі:...................................................33
Қосымша ................................................................................... 34
Кіріспе
Отбасы әлеуметтік бірлік ретінде, әрдайым әлемдік дамудың ... ... бірі ... ... Отбасының басымдылығы идеологиясы, қоғам мен адамның өмір сүруі және дамуы үшін ... ... ... ... нормативтік актілерде бекітілген. Осы құжаттардың негізгі ережелерінің бірі, отбасы институтының қоғам тарапынан қорғалуы, барлық мемлекеттердің ұлттық отбасы саясатын ... ... ... ... ... ... ... негізгі мақсаты қоғам дамуының күрделі мәселелерін шешу барысында отбасы ... ... ... ... белсенді пайдалануға жағдай жасайтын технологиялар мен механизмдерді жетілдіру болуы ... ... жүйе ... ... ... қатынастардың нақты түрлері арқылы жүзеге асырады және осындай ... ... ... ... негізгі заңы ─ конституциямен реттеледі және қорғалады.
Отбасы құқығының материалдық-құқықтық нормалары түрлі мемлекеттерде үлкен алуандылықпен көзге түседі, ал бұл өз ... бұл ... ... ... ... ... ... коллизиялардың пайда болуына алып келеді. Экономикалық құрылымның ерекшеліктерімен қатар отбасы қатынастарын реттеуге сонымен қатарұлттық, тұрмыстық, діни ерекшеліктер мен салт-дәстүр әсер ... ... және неке ... ... сауалдардың ішіндегі ең күрделісі десе де болады. Некеге тұрушылардың екеуінің екі мемлекетте болуы, олардың некеге тұруының жастарының ... яғни ... ... ... ... ... қай ... тоқтатылатындығы туралы мәселелер де шешілуі қиын мәселелердің бірі ... ... ... ... ... біз неке және ... ... тоқталып, неке және отбасы қатынастарындағы коллизиялық сұрақтарға жауап беріп, некеге отыру, некені тоқтатудың ... ... ... Неке бұл ... ... ... шарт болғандықтан, осы ерлі зайптылардың арасындағы қатынас, олардың шетелдің ... ... ... осы курстық жұмыстың зерттеу объектілерінің бірі болып табылады.
Отбасы құқығының пәнін ... ... ... ... ... ... немесе мүліктік болуы мүмкін. Мүліктік және өзіндік қатынастар құқығының басқа да салаларының, ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Бірақ, аталған қатынастардың басымдығы бір жағынан, ... ... ... ... отбасы құқығында бірдей емес.
Азаматтық құқықтың негізгі міндеті мүліктік қатынастарды реттеу болып табылады. Ол өзіндік қатынастарды, олар мүліктік ... ... ... ... ... да ... өзіндік қатынастарды реттеу туралы арнайы нұсқау болса ғана реттейді. ... ... ... ... ... ... құқығының негізгі міндеті болып табылады.
1. Отбасы құқығы
1.1. Отбасы құқығы туралы жалпы түсінік
Отбасы құқығы ... ... ... ... ... ... ... асырудың кепілдіктерін белгілеп реттейді. Отбасының дамуын Қазақстан Республикасы мемлекеттік әлеуметтік саясатының басым бағыты деп анықтай отырып, оның ... мен ... ... қамтамасыз етеді.
Отбасы құқығын реттейтін қатынастарға мыналар жатады:
* некеге тұрудың, некені тоқтатудың және оны жарамсыз деп танудың шарттары мен тәртібін белгілейді;
* ... ... ... ... мен балалардың (асырап алушылар мен асырап алынғандардың) арасындағы, ал ... ... ... ... және ... ... туыстар мен өзге де адамдардың арасындағы азаматтық құқықтар мен міндеттерді, мүліктік емес және мүліктік жеке қатынастарды ... ... ... қалған балаларды отбасына орналастырудың нысандары мен тәртібін айқындайды;
* азаматтық хал ... ... және ... белгіленген тәртіппен ақылы қызмет көрсету тәртібін реттейді.
Неке және отбасы, ана, әке және бала мемлекеттің қорғауында болады. Қазақстан Республикасының неке-отбасы зандары:
1) ... пен ... ... ... ... ерлі-зайыптылардың отбасындағы құқықтарының тендігі;
3) отбасының ісіне кімнің болса да өз бетінше араласуына жол берілмеушілік;
4) ... ... ... ... ... ... балаларды отбасында тәрбиелеуге басымдық беру, олардың өсіп-жетілуі мен әл-ауқатты болуына қамқорлық жасау;
6) отбасының кәмелетке толмаған және еңбекке ... ... ... мен мүдделерін қорғауға басымдық беру;
7) отбасы мүшелерінің өз ... ... ... ... ... ету, бұл құқықтарды сот қорғауының мүмкіндіктері;
8) отбасының барлық мүшелерін салауатты тұрмыс салтына ... ... ... ... хал ... жазу ... қиылған неке ғана танылады. Некеге тұруы кезінде және ... ... ... ... ... тіл және діни белгілері бойынша азаматтардың құқықтарын шектеудің кез келген нысандарына тыйым салынады. Азаматтардың неке-отбасы қатынастарындағы ... тек заң ... және ... ... мен өзге де азаматтардың денсаулығын, адамгершілігін, құқықтарын және заңды мүдделерін қорғау мақсатында қаншалықты қажет болса, ... ... ғана ... ... ... неке және ... туралы кодексі Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді, кодексінен, отбасылық құқық нормалары қамтылатын ... ... өзге де ... ... ... тұрады.
кодексімен реттелмеген отбасы мүшелерінің арасындағы мүліктік және мүліктік емес жеке қатынастарға азаматтық ... ... ... ол ... қатынастарының мәніне қайшы келмейді кодексінде көзделген қатынастар кодекстермен немесе тараптардың келісімімен реттелмеген және ... ... ... ... ... бұл олардың мәніне қайшы келмейтіндіктен, мұндай қатынастарға ұқсас қатынастарды реттейтін неке-отбасы және (немесе) ... ... ... (заң ... ... жағдайларда кодекс ұқсастығын пайдалану мүмкін болмаса, неке ... ... ... ... мен міндеттері неке-отбасы немесе азаматтық кодекстердің жалпы негіздері мен мәні және ... ... пен ... ... ... ... ... алынып айқындалады.
Отбасы құқығы некелесу, туыстық, бала асырап алу және ... ... ... ... басқада нысандарына орай, пайда болатын, яғни отбасы қатынастарын өзіндік және соған байланысты мүліктік қатынастарды, яғни ... ... ... ... ... болып табылады.
Отбасы құқығының пәнін құрайтын қоғамдық қатыныстар өзіндік, немесе мүліктік болуы мүмкін. Мүліктік және ... ... ... басқа да салаларының, бірінші кезекте азаматтық құқықтың ... ... ... мүмкін. Бірақ, аталған қатынастардың басымдығы бір жағынан, азаматтық құқықта, ... ... ... ... ... ... ... құқықтың негізгі міндеті - мүліктік қатынастарды ... ... ... ... ... ... олар ... қатынастардан туындайтын болса, немесе қандай да болмасын өзіндік қатынастарды реттеу туралы арнайы нұсқау болса ғана реттейді. Бұған керісінше ... ... ... ... ... ... ... мүліктік қатынастар жеке адамның құқықтары мен міндеттеріне байланысты болады. Отбасы құқығының азаматтық құқықтан айырмашылығы да ... ... ... жеке ... ... жөнінде сөз қозғағанда мынаны ескерген жөн: бұл қатынастардың барлығы бірдей құқықтық ... ... ... ... атап ... жеке ... қатынастарына жататын заңды тұрғыда ... ... ... ... бір ... ... ... сөйтіп сырттай бақылаудың ырқынан шығып кетеді.
Сондай-ақ олардың бір-біріне деген жеке ... ... да ... қатынастарының ерекшелігі болып табылады.
Мәселен,бала асырап алу бала асырап алушы мен асырап алынушының арасында өзара ... ... ... жағдайда ғана өз мақсатына жетеді. Бұл ерлі - зайыптылардың, ата-аналар мен балалардың, қорғаншылар мен қамқоршылардың және ... ... ... ... да тән ... ... қатынасқа қатысушылардың өзара қарым-қатынасында жеке сенім болмаған жағдайда немесе оны жоғалтқан жағдайда мұндай қатынастарды неке және ... ... ... ... ... ... ... немесе тиімділігі шамалы болады.
Отбасы құқығын зерттеуші белгілі кеңес ғалымы Е.М. Ворожейкин: "Өзіндік сенімге ие бола алмаған отбасылық қатынастарды ... деп ... ... Көп жағдайда мұндай қатынастар тоқтатылуы тиіс немесе ол ... ... ... ... деп жазған.
Отбасы құқығының қайнар көздері. Қазақстан Республикасы ... ... ... көзі ... Республикасының 1998 жылғы 17 желтоқсандағы "Неке және отбасы туралы" Кодексі ... ... Осы ... ... актісі 1969 жылғы 6 тамызда Республиканың Жоғарғы Кеңесі бекіткен неке және отбасы туралы Кодексті алмастырды.
"Неке және отбасы туралы" Кодекс 7 ... 29 ... және ... ... бөлімдегі "Жалпы ережелерде" неке-отбасы кодексінің негізі жасалып, осы кодекспен реттелетін қатынастар, неке-отбасы қатынастарын реттеудің негізгі ... ... деп ... 2-бөлімде некеге тұру,оны тіркеу некені тоқтату, ерлі-зайыптылар арасындағы өзіндік және ... ... ... реттеу туралы нормалар топтастырылған.
"Отбасы"деп ... ... ... мен балалардың құқықтары мен міндеттерінің негізі туралы, ата-аналарды туу туралы жазбалар кітабына жазу жайындағы, ... ... ... ... мен ... туралы, ата-аналарды ата-аналық құқығынан айыру және шектеу жайында, сондай-ақ бала ... ... ... ... ... оны ... және ... деп тану жөніндегі баптардан тұрады.
"Қорғаншылық және қамқоршылық" деген 4-бөлімде қорған болу мен қамқоршылықтың ... ... сол ... ... пен ... жасаушы, қорғаншылар мен қамқоршылардың құқықтары мен міндеттері, олардың өкілеттіктері анықталады, қорғаншылық пен қамқоршылықты ... ... ... алименттік қатынастары" деген 5 бөлімде ата-аналардың балаларды асырау және кәмелетке толғандардың ... ... ... ... сөз ... ... басқа да мүшелерінің алименттік міндеттемелері көрсетіледі, сондай-ақ алимент тағайындау және оны ... ... ... хал актілері" деп аталатын 6 бөлімде азаматтық хал ... ... ... хал актілеріндегі жазбаларға байланысты дауларды шешу тәртібін анықтау, акті кітаптарын жүргізу ережесі, ... акті ... ... ... сөз болады.
Жетінші бөлімде шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарға неке - отбасы кодекстерінің нормаларын ... ... ... ... бастауларына басқа да нормативтік актілер жатады."Неке және ... ... ... ... - ... ... мүліктік және мүліктік емес жеке қатынастарды туғызатын, отбасын құру ... ... ... ... ... ... және толық келісімі жағдайында жасалған еркек пен әйелдің арасындағы тең ... ... ... тұру үшін ... ... еркек пен әйелдің өзара ерікті келісімі және олардың неке ... ... ... Неке жасы ... мен ... үшін он ... жас болып белгіленеді. Дәлелді себептер болған жағдайда мемлекеттік тіркеу орны бойынша азаматтық хал актілерін жазу ... неке ... екі ... ... ... ... ... жасын төмендету туралы өтінішті некеге тұруға тілек білдірушілер ... ... ... не ... (қамқоршылары) белгіленген неке жасын төмендету қажеттігін туғызатын себептерді ... ... ... ... ... ... неке жасын төмендетуге тек некеге тұрушылардың келісімімен ғана жол ... Неке ... ... ... арасындағы некеге ата-аналарының не қорғаншыларының келісімімен ғана рұқсат етіледі.
... 11 ... неке ... жол ... ... ... ... біреуі болса да басқа тіркелген некеде тұрған адамдардың;
* тікелей ата-тегі бойынша және өзінен тарайтын жақын туыстардың (ата-аналар мен ... ... ... және немерелерінің), ата-анасы бір және ата-анасы бөлек әкесі немесе анасы ортақ ағалы-інілер мен апалы-сіңлілердің (аға-карындастардың);
* асырап алушылар мен асырап ... ... ... да ... ... ... ақыл-есі кемдігінің салдарынан сот әрекетке қабілетсіз деп танылған адамдардың арасында жол берілмейді.
Некеге тұратын адамдардың ... ... неке ... ... хал актілерін жазу органдарында қиылады. Некеге тұруға ниет білдірген адамдардың біреуі азаматтық хал актілерін жазу органына келе алмайтын ерекше жағдайларда неке ... ... ... жері бойынша қиылуы мүмкін. Неке кию кезінде өкіл жіберуге жол берілмейді.
Некені қию некеге тұруға тілек білдірушілер ... хал ... жазу ... арыз ... күннен бастап бір ай мерзім өткен соң жүргізіледі. Дәлелді себептер болған ... неке ... ... ... орны бойынша азаматтық хал актілерін жазу органы бір ай өткенге дейін неке киюға, сондай-ақ осы мерзімді ұзартуға, бірақ бір айдан ... ... ... ... етуі ... Ерекше мән-жайлар болған кезде (жүктілік, бала тууы, бір тараптың өміріне тікелей қауіп төнуі және басқа да ... ... ... өтініш берілген күні қиылуы мүмкін. Неке қиюды ... ... ... хал ... ... тіркеу үшін белгіленген тәртіппен жүргізіледі. Азаматтық хал актілерін жазу органдарының некені тіркеуден бас тартуына некеге тұруға тілек білдіруші ... не ... ... ... шағым жасай алады.
Жұбайының (зайыбының) қайтыс болуы және оны өлді ... ... ... ... ... деп ... ... некенің тоқтатылуы. Неке ерлі-зайыптылардың біреуінің қайтыс болуы немесе сот оны өлді немесе хабар-ошарсыз кеткен деп жариялау салдарынан тоқтатылады.
Сот қайтыс ... деп ... ... сот ... ... деп ... ... келген және тиісті сот шешімі күшін жойған жағдайда некені ерлі-зайыптылардың бірлескен ... ... ... хал ... жазу ... ... келтіруі мүмкін. Егер жұбайлардың екіншісі жаңа некеге отырса, некені қалпына келтіруге болмайды. Егер неке қию ... ... ... ... ... ... болды немесе хабар-ошарсыз кетті деп танылған жұбайы тірі екені белгілі болса, бұл ереже колданылмайды.
Некені әйелдің жүктілігі кезеңінде және бала ... ... бір жыл ... ... ... бұзуға болмайды. ... ... неке ... хал ... жазу ... және сот тәртібімен бұзылады.
Азаматтық хал актілерін жазу органдарында неке:
1. ерлі-зайыптыдардың кәмелетке толмаған ортақ балалары жоқ ... ... ... және өзге де ... қоймайтын ерлі-зайыптылардың некені бұзуға өзара келісуі жағдайында;
3. ерлі-зайыптыларға ортақ кәмелетке толмаған балаларының болуына қарамастан, ерлі-зайыптылардың біреуінің өтініші ... егер ... ... сот хабар-ошарсыз кеткен деп таныса;
ә) сот әрекетке қабілетсіз деп таныса;
б) қылмыс жасағаны үшін кемінде үш жыл ... бас ... ... ... жағдайда бұзылады.
Некені сот тәртібімен бұзу:
* ерлі-зайыптыларда кәмелетке толмаған ортақ балалардың болуы;
* ерлі-зайыптылардың ... ... ... ... ... кезде;
* егер ерлі-зайыптылардың біреуі өзінің қарсылығы болмауына қарамастан, некені бұзудан өз ... не ... ... ... ... ... мүліктік талаптары болған жағдайларда жүргізіледі.
кодексінде белгіленген шарттар ... ... ... ... неке жасалған жағдайда неке жарамсыз деп танылады. Мәжбүрлеп қиылған неке жарамсыз деп ... ... Егер ... тұрушы адамдардың біреуі екіншісінен құрылған отбасы мүшелеріне, жеке басының және ... ... ... ... ... ауруы бар екенін жасырса, соңғысы сотқа некені жарамсыз деп тану туралы талаппен жүгінуге кұқылы. Некені жарамсыз деп тануды сот жүргізеді.
Сот ... ... деп тану ... ... шешімі занды күшіне енген күннен бастап үш күн ішінде соттың осы шешімінен некеге тұру мемлекеттік тіркелген жердегі азаматтық хал актілерін жазу ... ... ... ... Отбасы құқықтарының түсінігі мен пәні
Қоғамның әлеуметтік институты ретінде неке мен отбасы өте ертеде ... ... және ... ... бірнеше сатыдан өтті. Қоғам рулық белгі бойынша бөлінген промискуитет кезеңінде жыныстық ... ... ... ... келген балалар бүкіл рулық қауыммен тәрбиеленді. Руын анасының жағынан анықтады, өйткені әкесін ... ... ... Бұл ... ... деп ... ... дамыды, онымен бірге мораль дамып, ата-ана мен балалардың арасындағы неке ... ... ... екені туралы тұжырымдар пайда болды. Нәтижесінде адамзат жаңа неке қатынасының нысаны: ... ... ... ... зерттеулеріне сәйкес ол екі нысаннан өтті: қандық туыстық отбасы мен ... ... ... ... ... неке ұрпақ бойынша құрылды, яғни ата-ана мен балалар ұрпағы өзінің неке қауымдастығын құрды.
Басқаша айтқанда, Ф. ... ... атап ... ... әйел ... және ол ... тұрғыдан дұрыс саналды. Бірақ біртіндеп некелік қарым-қатынас ... ... ... яғни ... аға мен апай ... ... ... пайда болды. Онда бір рудағы туысқан қыздар тобы келесі топтағы туысқан ұлдар тобының ұжымдық әйелдері болып табылды. ... неке ... ... болдырмау салдарынан туындаса керек.
Өндіріс құралдарының дамуы, жер өңдеу мен мал өсіру сияқты алғашқы еңбек бөлінісінің пайда болуы, сонымен ... ... одан әрі ... ... артық өнімнің пайда болуына әкелді. Бұл некенің келесі сатысы - бір әйел мен бір ... ... ... ... ... ... ... олардың тұрақты экономикалық жағдайларының болмауына байланысты, олар жеке мүліктік дербестікке жете алмай, сол ... ... ... ... ... болды.
Тек адамдардың белгілі бір тобының (ақсақалдар, ... және ... ... бар ... да тұлғалар) өзіндік жеке отбасын құру мүмкіндігі болды. Осы кезеңде патриархат, яғни руын әкесінің жағынан анықтау пайда ... ... әлі де ... да барлық жағдайда баланың биологиялық әкесін нақты анықтау мүмкін емес болды, өйткені бұл некелер де әлсіз, мықты емес болды. ... ... ... одан әрі ... байланысты некелік одақтарды заңдастыру қажеттілігі туындады. Осыдан келіп дінмен қиылған моногамиялық некелер пайда болды. Бұл некелік қана емес ... ... ... ... тұратын әйел мен еркектің тұрақты одағы.
Моногамиялық неке - ол біздің елімізде танылған жалғыз ... ... ... неке нысандарымен қатар басқа да неке нысандары бар. ... ... және бір ... ... ... неке - ол үш және одан да көп ... ... одақ. Егер бұл бір еркектің екі немесе одан да көп ... ... ... онда оны ... деп ... ... - бір әйел мен ... еркек болса, онда полиандрия деп атайды. Полигамниялық некелер көбінесе мұсылман елдерінде кездеседі, ал полиандриялық неке көп кездеспейді ... ... ... ... бір ... неке аз ... бірақ бірқатар мемлекеттер оларды заңдастыруға ниет білдіруде.
Құқықтың кез-келген саласы сияқты отбасы құқығының да өзіне тән пәні мен ... ... ... бар. ... ... пәні болып қоғамдық қатынастың екі тобы табылады: отбасы құқығының субъектілерінің арасында пайда болатын жеке мүліктік емес және олармен байланысты ... ... ... ... ... ... емес қатынастар құрайды, ал мүліктік қатынастардың тек екі түрі бар; ... және неке ... ... жинаған мүліктеріне қатысты ерлі-зайыптылардың арасындағы қатынастар.
Отбасы өмірінің көптеген жақтарын құқық емес мораль реттейді. Отбасы қатынастары өзінің мәні ... ... ... ... табылады, сондықтан мемлекет ол қатынастардың неғұрлым ерекше мағанасы барын және ... ... ... ... отбасының кәмелетке толмаған, еңбекке жарамсыз мүшелеріне байланысты қатынастарын реттейді.
Отбасы кодексімен реттелетін қатынастардың нақты түрлері Қазақстан ... ... 9 ... ... ... отыру тәртібі мен шарты;
- некені тоқтату және оны жарамсыз деп тану;
- ... ... ... жеке ... емес және ... ... ... ата-аналар мен балалардың, асырап алушылар мен асырап алынғандардың, отбасы кодексімен қарастырылған көлемде - басқа туыстар мен ... ... ... ... ... ... орналастыру тәртібі мен нысаны.
Отбасы құқығы үшін императивті-ерікті әдіс тән. Оның мәні келесіде, отбасы құқығының нормалары кейбір жағдайларда ... ... ... ... ... ... еріктілікті қарастырады.
Мысалы, ерлі-зайыптылар мүліктік қатынаста ортақ ... ... ... үшін:
- неке келісімін ресімдеуге;
- алимент төлеу туралы келісім жасау ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі ата-аналар баланың тегін өз қалаулары бойынша ... т.б. ... ... ... ... ... өз қалауы бойынша әрекет ету мүмкіндігінде шектелген. Мысалы:
- неке келісімі тек мүліктік ... ... ғана ... ... ... ... кәмелеттік жасқа толмаған балаларға төленетін алименттің көлемін анықтау кезінде алимент көлемі кодексте қарастырылған мөлшерден кем болмауы керек;
- баланың ... екі ... ... - ... ... шешесінің тегі.
Отбасы құқығын реттеу әдісінің әрекет ету механизмі келесіде: алғашында отбасылық құқықтық қатынастың мүшелері өздерінің ... ... ... ... ... ... олар ... кодекспен қарастырылса), бірақ егер олар оны жасамаса неке және отбасы кодексінің императивтік нормалары немес басқа құқықтық ... ... ... ... ... ... ері мен ... мүлкіне қатысты жалпы ортақ меншік туралы жағдай әрекет етеді; отбасы мүшелерін асырау қаражаты ... неке және ... ... ... ... ... ... тегін оның тууы туралы актілік жазу енгізгенде азаматтық хал актілерін жазу ... ... ... ... отбасы құқығының отандық құқық жүйесінде алатын орны туралы даулар толастаған емес. Оның негізгі мазмұны отбасы ... жеке ... ... ма, әлде ... ... бір ... ме деген сұрақ. Құқықтың кез-келген жеке саласының өзіндік пәні мен құқықтық реттеу ... ... ... ... ... ... тұратын азаматтық құқықтан отбасы құқығының айырмашылығы, оның нормалары ең алдымен жеке ... емес ... ... ... ... ... ... құқығындағы қатынастардың өзі жат тұлғалардың арасында емес туыстардың, ерлі-зайыптылардың, асырап алушылардың және т. б. арасында, яғни жақын адамдардың арасында туындайды. ... ... ... ... құрамына азаматтық құқықтағы сияқты заңды тұлғалар, мемлекеттік-құқықтық құрылымдар кірмейді.
Реттеудің азаматтық-құқықтық әдісінің мәні ... ... ... ... тең болады. Отбасылық қатынастарда ата-ана мен кәмелетке толмаған баланың, қамқоршы мен қорғаншының, асырап алушы мен ... ... ... теңдік туралы айту өте қиын. Тек ерлі-зайыптылардың толық теңдігін байқауға болады. Отбасы ... ... ... ... ... байланысты жағдайдан басқа мүліктік сипаттағы санкция ... ал ... ... ... санкция ең басты болып табылады.
Осылайша, отбасы құқығын азаматтық құқықтан оның пәні ... ... ... ... және т.б. ... бөлуге болады. Осыдан келіп біз отбасы құқығы Қазақстан Республикасының жеке құқық саласы деген қортынды жасай аламыз. ... ... - ... ... бала ... ... ... балаларды тәрбиеге алудың өзге де нысандарынан туындайтын жеке мүліктік емес және олармен байланысты мүліктік құқықтық қатынастарды ... әдіс ... ... ... ... жиынтығы.
Отбасы құқығының мақсаты - отбасы мүшелерінің ... ... ... ... ... ... қатынастарын реттеу. Қазақстан Республикасы кодексінің 3 бабында Қазақстан Республикасының неке және отбасы ... ... пен ... ... ... ... отбасы ісіне кімнің болса да өз бетінше араласуына жол бермеу, отбасы ішіндегі мәселелерді өзара келісіммен шешу және т.б. ... ... ... ... ... бірі ... ... субъектілерінің өз құқықтарын кедергісіз жүзеге асыруын қамтамасыз ету және ол құқықтарды соттық қорғау мүмкіндігін жүзеге асыру.
Отбасы құқығының қағидалары деп осы ... ... ... және олардың құқықтық бекітілу күшіндегі жалпыға міндетті ... ... ... ... ...
Отбасы құқығының негізгі қағидалары мыналар:
1. Некені секуляризациялау, яғни шіркеу мен басқа да діни ұйымдарды барлық неке-отбасы сұрақтарын шешуден аластату. ... заң ... тек ... ... ғана ... ... жылдары неке қию немесе басқа да діни дәстүрлерді жасау кең тарауда, өйткені, дінді ... ... ... ... ... бірі болып саналады. Бірақ, бұл фактілердің барлығы ... ... ... ... саналады, ол үшін ешқандай құқықтық салдар туындамайды. Неке тек азаматтардың хал актілерін жазу органдарында ғана тіркеледі.
2. Моногамиялық қағида адамның бір ... тек бір ғана ... ... тұра ... ... ... некеге отыру үшін бірінші некесін бұзуы керек. Неке саны заңмен шектелмеген.
3. Неке еркіндігін екі тұрғыдан қарастыруға ... ... тұру ... ... ... ... еркек пен әйел некеге тұру немесе тұрмауды өз еркімен шешетіндігін көрсетеді. Неке ... тұру ... ... да бір ... ... салдарынан некені жарамсыз деп тану мүмкін.
Ажырасу еркіндігі - бұл егер ерлі-зайыптылардың біреуі қарсы болса да неке ... ... Неке және ... ... ... 15 ... 1 тармағына сәйкес неке ерлі-зайыптылардың біреуінің немесе екуінің де өтініші бойынша, сондай-ақ сот әрекетке қабілетсіз деп ... ... ... ... ... оны бұзу ... тоқтатылуы мүмкін. Сонымен қатар АХАЖ органдары мен соттар да ... ... ... ... кезде олар не үшін некені бұзатындығын айқындамай-ақ некені бұза алады, өйткені ... бұзу ... шешу - ол ... және ... жеке ... Әйел мен еркектің теңдігі туралы конституциялық жағдайға негізделген отбасындағы ерлі-зайыптылардың теңдігі қағидасы отбасының нығаюына әсер ...
5. ... ... ... басымдық беру. Әр бала өзінің отбасында өмір сүруге және ... ... бар, ... ... ... субъективтік себептердің күшіне байланысты олар көбшілік жағдайда отбасынан тыс ... ... заңы осы ... ... сәйкес ата-анасының қарауынсыз қалған балаларды ең алдымен отбасына (асырап алушының, қамқоршының) орналастыруды қарастырады, ал тек ... ... ... ... ... ғана ... ... балалар үйіне тәрбиелеуге береді.
6. Отбасының кәмелетке толмаған, еңбеккке жарамсыз мүшелерінің құқықтары мен мүдделерін қорғау үстемдігі. ... ... ... ... біріне-бірі қамқор болу, ал егер кімде-кім ерекше ... ... ... - бұл отбасының басқа мүшелерінің қасиетті борышы. Қазақстан Республикасының Конституциясы мен Қазақстан Республикасы Кодексі кәмелетке толған еңбекке ... ... ... ... жарамсыз немесе қартайған ата-анасына қамқорлық көрсетуге міндеттейді. Балалар ерекше қорғауда болуы керек: ата-ананың азаматтық парызы - әр ... ... ... қамтамасыз ету.
1.3 Отбасы құқығының қайнар ... ... ... ... көзі ... мемлекеттердің негізгі заңы - КСРО Конституциясы болды. Ол отбасы кодексі бойынша негізгі нормаларды да қарастырады. Конституцияда қарастырылған отбасы құқығының нормалары ... ... ... ... ... ... ... заңдық күші болады және олардың маңызды ... ... ... ... ... Қаз КСР ... 51 ... КСРО-да отбасы мемлекеттің қорғауында болады деп көрсетілген. Бұл норма неке және отбасы туралы кодекске отбасын әлеуметтік-құқықтық қорғау туралы ... ... ... арқылы жүзеге асырылады. 51 баптың 2 бөлімінде отбасы құқығының тағы да бір ... ... әйел мен ... ... еркін келісімі - неке негізі. Бұл ... ... ... әйел мен ... ... ... келісімі тек некеге тұрған кезде ғана емес, сонымен қатар одан әрі де қажет.
Қаз КСР ... 64 ... ... ... ... ... ... пайдалы еңбекке дайындау, кеңестік қоғамның лайықты мүшесі етіп ... ... ... Бұл ... балалары ата-аналарына қамқорлық көрсетіп, оларға көмек көрсетуге міндетті деп көрсеткен.
Отбасы құқығының қайнар көздеріне ең ... ... ... заң ... жатады. Олардың ішіндегі ең маңыздысы 1968 жылы 27 маусымда КСРО Жоғарғы Кеңесімен қабылданған және 1968 жылы 1 ... ... ... неке және ... ... КСРО және ... республикалардың негізгі кодексі жатады.
ҚазКСР-де отбасы құқығының негізгі нормативтік ... 1969 жылы 6 ... Қаз ... ... ... бекітілген Қаз КСР-нің неке және отбасы туралы Кодексі болды. ... ... неке және ... ... ... ... ... одақтық заңнан алды. Негізгі нормалар нақтыланып, қосымша ережелерді енгізу жолымен одан әрі дами түсті. Бұл ... 6 ... 25 ... және 188 ... тұрды. Неке және отбасы туралы Кодексті бекіту туралы Заңда ол 1970 жылы 1 қаңтарда ... ... деп ... Неке және отбасы туралы Кодексті әрекетке енгізу тәртібі Қаз КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1969 жылғы 28 қарашадағы Жарлығымен анықталды. Бұл ... 1968 ... 1 ... ... енгізілді.
Кодекстің 9 бабында Қазақ КСР-де басқа одақтас ... неке және ... ... ... ... ... көрсетілген. Осы ережеге сәйкес Қазақ КСР-да қай аумақта ... ... ... алу ... ... пен ... бекітілсе сол республиканың заңы қолданылады деп бекітілді.
Отбасы құқығының қайнар көзіне республика заңнамасының басқа да ... де ... 1970 жылы 27 ... ... КСР ... Кеңесінің қаулысымен Қазақ КАР-нің қорғаншы және қамқоршы органдары туралы ... ... ... қатар 1970 жылы 29 ақпанда қабылданған азаматтық хал актілерін тіркеу тәртібі туралы ... ... ... және республикалық отбасы заңнамасының ара қатынасы кодекстің 7 бабында анықталған. Негізгі және ... да ... ... ... ... жалпы қағидаларын бекітеді және неғұрлұм маңызды сұрақтарды реттейді. Қазақ ... ... ... ... ... ... сұрақтарды шешеді және одақ заңында қарастырылмаған неке-отбасы қатынастарының ... ... ... ... ... көзі ... ... Республикасының Кодексі мен басқа нормативтік актілер жатады.
Отбасы құқығының қайнар көзі - бұл ... ... ... ... ...
Отбасы құқығының негізгі қайнар көзі 1998 жылы 17 желтоқсанда қабылданған Қазақстан Республикасының Кодексі болып табылады. Онда ... ... ... ... ... мүдделі тұлғалардың айтқан ұсыныстары ескерілген. Неке және отбасы туралы кодекс нормалары конституциялық бастауларға негізделген. Қазақстан Республикасы ... 27 бабы ... ... ...
1. Неке мен ... ата-ана мен бала мемлекеттің қорғауында болады.
2. Балаларға қамқорлық жасау және оларды тәрбиелеу ата-ананың табиғи құқығы және ... ... ... ... ... ... ... балалар еңбекке жарамсыз ата-анасына қамқорлық жасауға міндетті.
Қазақстан Республикасы Неке және отбасы туралы Кодексінің 4 бабы ... ... ... ... ... ... Республикасының Конституциясына негізделген неке және отбасы туралы кодекстер мен отбасы құқығының нормаларынан тұратын Қазақстан Республикасының басқа да ... ... ... ... деп ... ... құқғының қайнар көзі болып табылады:
1. 2002 ж. 8 тамыздағы Қазақстан Республикасы Заңы.
2. 1999 ж. 30 ... № 33-II ... ... ... 2004 ж. 10 ... ... ... Заңы.
4. 1989 ж. 20 қараша, Қазақстан Республикасымен 1994 ж. 8 ... ...
5. 1996 ж. 2 ... ... Республикасы Президентінің Жарлығы және т.б.
Заңдардың екінші тобы, Кодексінің нормаларымен реттеу қарастырылмаған, отбасы қатынастарын қарастыратын заңдардан тұрады. 2001 жылғы 11 ... №789 ҚР ... ... ... ... ...
- ... әлеуметтік және құқықтық қорғаудың кепілі ретіндегі мемлекеттік органдар, қоғамдық құрылымдар, жергілікті атқару органдары, заңды және жеке тұлғалардың міндеттері мен ... ... ... ... ... ... ... мен аталған органдардың оны бөлуге қатысуы;
- балаларға қатысты ... ... ... және ... ... ... ... қаулылары мен басқа да нормативтік актілері отбасы құқығының қайнар көзі болып табылмайды, бірақ құқықты қолдану тәжірибесінде ... әсер ... Олар Неке және ... ... кодексі мен басқа нормативтік-құқықтық актілердің бүкіл Қазақстан Республикасы аумағында бір нысанда қолданылуына жетуді қамтамасыз етеді, сонымен қатар кейбір ... олар ... ... ... толтыруды да қарастырады. Мысалы, Неке және отбасы туралы кодексте әкелікті белгілеу туралы ... жоқ. ... ... ... ... Пленумы өзінің қаулысында осы сұрақ бойынша түсініктеме берді. Осы қаулыға сәйкес қайтыс болған ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға болады.
Отбасы қатынастарына азаматтық заң екі жағдайда қолданылады:
Біріншіден, Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінде немесе басқа да азаматтық-құқықтық актілердің сәйкес ... ... ... ... ... ... отбасы мүшелерінің арасындағы қатынас отбасы-құқықтық нормалармен реттелмесе және осы ... ... ... қажетті азаматтық заң нормалары болса.
Қазақстан Республикасы азаматтық кодекстің келесі нормаларын пайдалануды тікелей ... ... ... 177, 179, 180, 182-185 ... - талап арыздың ескіруін белгілейтін нормаларды қолдану кезінде ... ... Неке және ... ... 8 ... Азаматтық Кодекстің 224 және 225 баптары - ерлі-зайыптылардың шаруа қожалығы мүшелерінің бірлескен меншігі болып ... ... ... ... және оған ... ету ... ... Республикасының Неке және Отбасы Кодексінің 31 бабы);
3) Азаматтық Кодекстің 24 тарауы - ерлі-зайыптылардың талап етуі бойынша неке ... ... ... ... ... ... кезінде (Қазақстан Республикасының Неке және Отбасы Кодексінің 41 бабының 2 бөлімі);
4) ... ... 157 ... 6 ... - неке ... сотпен толығымен немес ішінара жарамсыз деп тану кезінде (Қазақстан Республикасының Неке және Отбасы Кодексінің 42 бабының 1 бөлімі);
5) ... ... 23-25 ... - ... өзіне меншік құқығымен тиеселі мүлікке билік ету құқығын анықтау кезінде (Қазақстан Республикасының Неке және Отбасы Кодексінің 58 ... 3 ... ... Кодекстің 23-25 баптары - баланың өзіне меншік ... ... ... ... ету құқығын анықтау (Қазақстан Республикасының Неке және ... ... 58 ... 3 ... және т.б. ... ... ... кезде екі негізгі ереже сақтау керек.
Біріншіден, Қазақстан Республикасының ... ... мен ... да азаматтық-құқықтық актілері отбасылық қатынаста сол жағдайға қажетті отбасылық-құқықтық нормалар болмаған кезде ғана ... ... ... ... негізделген, яғни отбасы мүшелері қатынастарының жеке-сенімдік сипаты: отбасы қатынастарының мәніне қайшы келмейтін азаматтық заңдар ғана ... ... және ... ... ... ... құқық нормаларының үстемдігі туралы конституциялық норманы бекіткен. Егер ... ... ... ... ... ... мен қарастырылмаған басқа ережелер бекітілсе, онда халықаралық нормалар қолданылады. Отбасы құқығын ... адам ... ... ... әйелдерге қатысты барлық кемсітушіліктің барлық нысандарын жою туралы Конвенция, бала ... ... ... және т.б. ... ... ... орны ...
2. Отбасы құқықтық қатынастары
2.1 Отбасы құқықтық қатынастарының субъектілері мен объектілері
Отбасы ... ... ... ... ... қатынастарға әсер ету салдарыннан пайда болады. Отбасы құқықтық қатынастың пайда болуы отбасы қоғамдық ... ... ... ... ... алып ... ... кодексімен реттелентін қатынастардың қатысушыларына арнайы құқық қабілеттелігі бар азаматтар заңды тұлғалар мен ... ... ... ... ... ие болып, міндет атқару қабілеті барлық азаматтарға бірдей деп танылады. Азаматтың отбасылық құқық қабілеттілігі ол ... ... ... ... болған соң тоқтатылады.
Отбасылық құқықтық қатынастар - бұл некеде тұруына, туыстықта болуына, балаларды тәрбиге алуға байланысты ... ... ... ... ... ... отбасы құқығының нормаларымен реттеу.
Неке-отбасы заңдарымен реттелетін қатынастар:
некеге тұрудың, тоқтатудың және оны жарамсыз деп танудың шарты мен тәртібі;
- ... ... ... ата-аналар мен балалардың арасындағы мүліктік емес және мүліктік жеке қатынастарын;
-ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды отбасына орналастырудың нысандары мен тәртібін ... ... хал ... ... және заңдарда белгіленген тәртіппен ақылы қызмет көрсету тәртібін реттейді
Отбасылық құқықтық қатынастарды басқа құқықтық қатынастардан ажырататын өзіндік белгілер тән. Ондай ... ... ... ... ... ... екі субъектіден тұрады, сонымен қатар оған тек жеке тұлғалар ғана ... ... ... ... сипаты және ол жойылған кезде бұрынғы отбасылық қатынас тоқтатылып, жаңа қатынас пайда болады.
Мысалы: ата-аналық құқығынан айырған кезде, оның ... ... ... бала ... алу ... қатынастар пайда болады және т.б;
- қатынастар сипатының ұзақтылығы: Бұл белгі келесіні білдіреді:
біріншіден, субъектілердің қатынасының уақыт бойынша ... ... ... ... сатып-алу-сату, айырбастау және т.б.),
екіншіден, көпшілік жағдайда міндеттер орындалғананан кейін де қатынастар жалғасады (кәмелетке ... ... де бала ... ... ... ерлі-зайыптылардың некелерін бұзбай бөлек тұруынан олардың некесі тоқтамайды және т.б.);
- құқық отбасы қатынастарына өте аз ... заң ... ... ... араласпауды қолдайды, отбасы мүшелерінің мүдделері талап етсе ғана.
Осылайша, отбасы ... ... олар ... қоғамдық қатынастарға отбасы-құқықтық нормаларының әсерінің нәтижесінде ғана пайда болады.
Отбасы құқықтық қатынастарының пайда болуының алғы ... Осы ... ... ... ... ... (нормативтік алғышарт);
2. Құқықтық нормаларда қарастырылған құқықтар мен міндеттерді ... ... ... ... субъектілердің құқықтық қабілеттілігінің болуы (құқықтық қабілеттілік алғышарты):
3. Осы құқықтық қатынастардың пайда болуын байланыстыратын нормалардың сәйкес заңдық ... ... ... ... ... ... әсерінде болғанға дейінгі қатынастар құқықтық қатынастарға үстемдік ете алмайды. ... ... ... ... рет атап өткендей құқық отбасы қатынастарын толығымен реттей алмайды, сондықтан отбасы құқықтық қатынасының барлығы құқықтық қатынас бола ... тек бір ... ... ... заңы ... ... және ... жағын және балаларды тәрбиелеумен байланысты, басқа құқықтық қатынастарды реттей алмайды. Сонымен қатар кейбір ... ... тек ... ... ... ғана болады, мысалы қорғаншы мен оның кәмелетке толмаған қорғаншымен ... ... ... ... ... түрінде және фактілік қатынас ретінде болады, бірақ олардың құқықтық қатынас нысанына айналу салдары әр түрлі. Кей ... ... неке ... бұл қатынастан құқықтық салдар туындамайды. Сонымен қатар егер бала өзін ... ... ... ... деп ... ... бала асырап алу қажетті органдарда тіркелмеген жағдайда, бір жағынан құқықтық салдар пайда болмайды, яғни бала асырап алушы мен баланың арасында ... мен бала ... ... ... ... ... болмайды. Екінші жағынан, олардың арасында тәрбиелеу және асырау бойынша құқықтық қатынас болады. ... ... ... реттеуге итермелеу үшін олардың заңдық күші танылмайды. ... ... ... ... топтастыру құқықтық қатынастың экономикалық мазмұнына негізделген:
1) осы ... ... ... ... ... жеке мүліктік емес және олармен байланысты мүліктік қатынастарға бөлінеді;
2) отбасы құқығының теориясында құқықтар мен ... ... ... ... яғни ... ... төмендегідей бөлінеді:
- ерлі-зайыптылардың құқықтық қатынастары;
- ата-аналық құқықтық қатынастар;
- тәрбиелеу және ... ... ... ... ... ... алу және бала ... кезінде туындайды);
- тек тәрбиелеу кезінде туындайтын құқықтық қатынастар. (қорғаншылық, қамқоршылық, патронаттық кезінде туындайды);
- ... ... ... ... ... ... ... құқығының субъектілері деп тек Қазақстани Республикасының Неке және ... ... ... ... ... Отбасы құқықтық қатынасының субъективтік құрамы отбасы кодексінде көрсетілген.
Отбасы құқығының кез-келген субъектісі бір мезгілде бірнеше отбасылық қатынасқа түсулері мүмкін және ... ... ... бір орын ... ер ... әйеліне қатысты, онымен некелік қатынасқа түсе отырып, ері деп аталады;
2. ... ... - ... немерелеріне - ата;
4. өзінің ата-анасына қатысты - ... ... - ... және ... құқықтық қатынастар субъективтік құрамы бойынша: екі субъектілі және көп субъектілі (үш және одан да көп) болып бөлінеді. Бұл ... айта кету ... ... құқығы үшін ол реттейтін қатынастардың өзіндік табиғатының күшіне екі жақты құқықтық қатынастар тән. Көп субъектілік құқықтық қатынастар көп кездеспейді.
Таза ... ... ... ... ... тән емес. Отбасы құқығындағы ортақ меншік қатынас, ... ... ... ... ... ... үшінші тұлғаға қатысты абсолюттік болсада, меншік иелерінің арасындағы қатынаста салыстырмалы болады.
Отбасы қатынасы үшін таза салыстырмалы құқықтық қатынастар тән. ... ... ... ... қатар абсолюттік қорғау сипатымен салыстырмалы құықықтық қатынастар тән. Мысалы ата-ананың балаларды тәрбиелеу құқығы.
Отбасы ... ... ... және ... тәртіпте жүзеге асырылады. Сот қарастырады:
1. сот бұйрығын беру туралы істер;
2. егер ерлі-зайптылардың арасында балалар туралы дау болмаса ... бұзу ... ... ... ... ... ерлі-зайыптылар арасында бөлу туралы істер;
4. отбасы құқықтық қатынастарынан туындайтын басқа істерді.
Он төрт жасқа толған кәмелетке толмаған балалар мен ... ... ... да субъектілері отбасы құқығын сот арқылы қорғай алады. Кәмелетке толмаған және әрекетке қабілетсіз ... ... ... ... ... ... заңдық өкілдері, ал қажет жағдайда - ... және ... ... ... ...
Әкімшілік тәртіпте (қамқоршы және қорғаншы орган) бала өзінің жасына қарамастан құқықтары мен мүддесін қорғай алады. Ұйымның лауазымды ... мен ... ... құқығы мен заңдық мүддесі бұзылғандығы туралы, оның денсаулығы мен ... ... ... ... ... ... ... онда ол туралы міндетті түрде бала тұратын мекен-жай бойынша қамқоршы және қорғаншы органға хабарлауы керек.
Мұндай мағлұматтарды алған ... және ... ... ... толмаған баланың құқығы мен заңдық мүддесін қорғау бойынша қажетті шараларды қолдануға міндетті.
Қамқоршы және қорғаншы орган келесі қайшылықтарды шешеді:
1. баланың ... ... тегі ... ... ... ... ... баланы тәрбиелеудің тәсілі мен тәртібін және оқыту бойынша дауларды;
2. кәмелетке толмаған ата-аналар мен баланың қамқоршысының арасындағы;
3. баламен ... ... ... мен ... туыстарының арасындағы.
Кәмелетке толмағандардың құқықтары мен мүдделерін қорғау мақсатында қорғаншы және қамқоршы органға бірқатар ... ... ... ... ... ... дауды қарау кезінде баланың тұрмыс жағдайын зерттеу, ол ... акт ... оны ... ... ... ... ... балаларды есепке алу, оларды орналастыру нысанын таңдау;
3. балалардың тұрмыс жағдайын, тәрбиеленуі мен білім ... одан ... ... ... ... ... ... өтсе де қорғалынады, яғни жалпы ереже бойынша отбасы қатынастарына мерзімінің өтуінен туындайтын талаптар тарамайды. Тек келесі жағдайларда ... ... ... ... ... ... ... алынбаған жағдайда келісім-шартты даулау үшін 1 жыл;
2. некесі бұзылған ерлі-зайыптылардыңортақ мүлкін бөлу туралы талап бойынша 3 жыл;
3. некені ... деп тану ... ... ... 1 ... ... ... пен Қазақстан Республикасының Кодексі қабылданғанға дейін отбасы құқығының пәні ретінде немесе отбасына қатысы және некедегі адамдар ... ... ... ... және оған ... ... ... ретінде анықталды. Жоғарыда аталған нормативтік актілерді қабылдағаннан кейін отбасы ... ... ... ... ... ...
жаңа Кодексте отбасы құқығы некеге тұру шарты мен тәртібін, некені тоқтату мен оны ... деп ... ... ... бұл ... ... ... пәні өзгеріске ұшыраған жоқ. Бұдан әрі отбасы ... ... ... ... ... мен ... және отбасы заңында қарастырылған басқа да туыстардың арасындағы жеке мүліктік емес және ... ... ... ... ... балаларды отбасына орналастыру нысаны мен тәртібін анықтайды.
Бұдан байқайтынымыз, ... ... ... отбасы кодексі отбасы құқығының пәнін кең анықтаса, ал жаңа ... ... оған ... нақты, қысқаша анықтама беруге тырысты. Отбасы құқығы ешқашан ... ... мен ... және ... басқа мүшелерінің арасындағы пайда болатын барлық мүліктік емес және мүліктік қатынастарды реттеген емес. ... мен ... ... ... ... отбасының басқа да мүшелерінің арасында пайда болатын мүліктік қатынастар, соның ішінде отбасында пайда болатын ... да ... ... ... емес ... ... ... реттеледі. Бұл тұлғалардың арасындағы тек алименттік міндеттемелер ғана отбасылық құқықтық қатынастар арқылы реттеледі.
2.2 ... ... ... болуы, өзгертілуі және тоқтатылуы
Отбасы құқық қатынастарының туындауына заңдық фактілер негіз болып табылады. Азаматтық кодекстің 7-бабында әртүрлі заңдық фактілер отбасы ... ... ... ... ... Бұл ... бәрін түгел қамтылмайтынын атап өту қажет. Өйткені отбасы құқықтары мен міндеттеріне қолданылып жүрген ... ... ... өзге де ... ... ... пайда болып, өзгеріп тоқтатылып отырады, бірақ оның жалпы негізі мен мағынасына қайшы келмейді.
Профессор О.А.Красавчиковтың атап өткеніндей, заңдық ... ... үш жәйт ... ... ... нақты шындық фактісі, яғни біздің санамыздан тыс және оған тәуелсіз материалдық дүниенің белгілі бір ... ... ... ... ... ... басталған немес, кем дегенде, осы кезге дейін жалғасып отырған ... ... ... есте ұстаған жөн.Бірақ басталуы қажет екендігі күмән туғызбайтын ... да, шын ... орын ... ... ... ... факт ретінде қарастыруға болмайды.
Екіншіден, заңдық факт- отбасы құқық нормаларында көзделген факт. Өмір шындығының толып жатқан жалпы құбылыстарында ... ... ... күші ... және ... күші болмайтынын нақ сол нормалар анықтайды;
Үшіншіден, заңдық факт - отбасы құқық нормалары негізінде ... бір ... ... әкеліп соғатын факт.
Заңдық фактілерді топтау. Заңдық фактілерді түрлері бойынша жалпы жұрт ... ... ... ... ... ... ... әрекеттер қатарына және адамдардың ықтиярына қарамай, оған тәуіелсіз болатын оқиғалар қатарына жатқыза отырып, әдетте ... ... кезі ... шектелетін оқиғалар мен әрекеттерге бөлу болып табылады. ... ... тыс ... ... сол ... ... жағдайларға қолдануды дұрыс деп тануға болмайды. Мәселен, адамның ажалы кісі өлтірушіден өрт жіберушінің ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттің себебі ғана емес, сонымен қатар оқиғалардың да себебі болуы да ықтимал. Сондықтан оқиғалар мен ... ... ... шығу ... емес, қайта процестің сипатынан іздестіру керек: оқиғалар ... ... болу ... ... өз ... ... сипатта болады, ал әрекет өзінің себебі бойынша ғана емес, өз барысында ... ... ... ... өз ... ... және ... болып бөлінеді. Қолданылып жүрген заңның немесе басқа да нормативтік құқықтық актілердің нұсқамалары бұзылатын әрекеттер заң жүзінде теріс әрекеттер деп ... Зиян ... ... әрекеттер, құқық тәртібінің немесе адамгершіліктің негіздеріне көріну қарсы мақсатпен жасалған мәміле және т.б. заңсыз ... ... ... ... 158-бабының 1-тармағы)[.]
Отбасы заңдарының талаптарына сәйкес келетін әрекеттер заң жүзінде ... ... ... ... ... ... заңды әрекеттердің бәрі заңдық актілер мен заңды қылықтарға бөлінеді. Отбасы құқығында отбасы құқық қатынастарының пайда ... ... және ... ... заң ... ... әрекет заңдық актілер деп түсіндіріледі. Отбасы - құқықтық заң ... ... түрі неке ... табылады. Неке және отбасы туралы Кодекстің 14-15-бабына сәйкес ерлі-зайыптылар міндеттерін анықтауға, өзгертуге немесе тоқтатуға бағытталған әрекеттері көрсетілген. ... ... ... ... де ... ... ... сот әрекетке қабілетсіз деп таныған жұбайдың қорғаншысының өтініші бойынша оны бұзу жолымен тоқтатылуы мүмкін.
Отбасы құқық қатынастарын дамытуға, отбасы құқықтық актілерді ... өзге де ... ... ... ... жасалатын заң актілерінің ықпал ету мүмкін және олар ... ... ... ... ... ... бір әрекет нақ сондай зардап шектіруге бағытталғанына қарамастан, белгілі бір заңдық зардаптарға байланыстырылатын заң жүзінде дұрыс әрекет.
Неке жұбайының (зайыбының) ... ... және оны өлді ... ... біреуі хабар-ошарсыз кеткен деп жариялау салдарынан ( Неке және отбасы туралы кодексінің 14-бабы) болмаса некені бұзу ... ... ... және ... ... ... ... жағдайда неке өздігінен тоқтатылады, қосымша әрекет талап етілмейді. Екінші жағдайда ерлі-зайыптылардың (екеуінің немесе бірінің) өз еріктерімен тоқтатылады.
Адам ... ... және ... ... ... тоқтататын заңды себеп болып табылады. Қайғыны көтере білген жұбайы жаңадан некеге отырғысы келсе, онда ол ... ... ... АХАЖ ... ... ... ... болғандығы жөніндегі куәлікті көрсетсе болғаны.
2.3. Отбасы құқық ... ... ... жүйесі
Қорғаншылық және қамқоршылық. Қорғаншылық пен қамқоршылық ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды тәрбиелеу үшін, сондай-ақ өзінің құқығы мен оған ... ... өз ... ... ... айырылған адамдардың жеке және мүліктік мүдделерін қорғау үшін белгіленеді.
Қазақстан Республикасының Зандарымен қорғаншылық пен қамқоршылықтың мынадай түрлері қарастырылған: 1) кәмелетке толмаған ... ... пен ... ... 2) ... ... салдарынан немесе ойлау қабілетінің төмендігінен сотпен әрекетке ... деп ... ... ... ... 3) ... қабілетті, бірақ күш-қабілетінен айырылған адамдарға өздерінің айтуы бойынша қамқоршылық ету; 4) ішімдікпен әуестенудің немесе ... ... тыс ... ... ... ... ... шектелген адамдарға қамқорлық жасау; 5) мүліктерге қорғаншылық және қамқоршылық ету.
Кәмелетке толмағандарға қорғаншылық пен қамқоршылық ... ... ... ... ... ... олардың ата-аналық құқықтарынан айырылуы салдарынан, немесе бас-қа да себептермен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған ... ... үшін ... ... мен қамқоршылық жасаушылар тәрбие мәселесімен қатар, балалардың жеке және ... ... мен ... ... да ... ... Қорғаншылык жасау 14 жасқа дейінгі балаларға, ал қамқоршылық ету 14-тен 18-ге ... ... ... ... ... ... ақыл-есінің кемдігінен өз іс-әрекетіне жауап беретін азаматтарға қорғаншы белгілеу оның әрекетке қабілетсіздігін анықтаған сот ... ... ... ... ... ... және ... іс-қимылына жауап бере алатын, бірақ күш-қуаты жоқ ... қарт ... ... жасындағыларға қамқоршылық белгілеу оған материалдық көмек пен қолдау көрсететін балаларының немесе басқа да ... бар ... ... жүзеге асырыла береді.
Мұндай адамдарға қамқоршылық жасау тек қана олардың арызы бойынша белгіленеді. Өздерінін құқықтары мен ... ... ... ... адамдар тәрбие немесе емдеу мекемелеріне орналастырылған болса, оларға қорғаншылық пен қамқоршылық ... ... ... ... ... ... міндетін сол мекемелердің әкімшілігі арнайы құжаттарсыз-ақ атқара береді. Бұл адамдардың мүліктік мүддесін қорғау үшін қажетті жағдайларда мүлікке қорғаншы ... ... ... ... ... ... ... әрекетке қабілеттілігі сотпен шектелген адамдарға қамкоршылық белгілеудегі мақсат -- оны құқығынан қамқоршысының келісімінсіз айыру, оның ... ... ... ... зейнетақысын, басқа да табыстарын алу және оған ... ету ... ... пен ... ... ... бір-біріне сәйкес келмейді. Заңды әрекеттерді өз бетінше ... ... ... ... ... ... қорғаншы қорғаншылыққа алынғандардың атынан әрекет ете отырып, олардың құқықтары мен міндеттерін жүзеге асырады, ... ... ... ... ... -- қамқорлыққа алынғандардың өз құқықтары мен ... ... ... ... ... басқа біреулердің қиянатынан қорғау болып табылады.
Қорғаншы немесе қамқоршы ... ... ... ... келісімімен ғана белгіленеді. Қорғаншы мен қамқоршылыққа бірінші кезекте ... ... ... ... оған ... ... да адамдар тартылады, бұл жерде олардың адамдық жеке қасиеттері, өздеріне тапсырылған міндеттемені орындаушылық қабілеттері ескеріледі. Кодексінің 108-бабының 2-ші ... ... ... ... ... белгіленетін қорғаншы немесе қамқоршы адамдардың құқықтық артықшылығы болатынын тұжырымдайды.
Қорғаншы немесе қамқоршы бола алмайтындарға ... ... 18-ге ... ... қабілетсіздігі сот арқылы анықталған, немесе әрекет қабілеттілігі шектелген адамдар, ата-аналық құқықтарынан ... ... бала ... ... егер олар ... тапсырылған міндетті орындамағаны үшін бала асырап алу құқығынан айырылған болса; өзінің міндетін ... ... үшін ... ... қамқоршы болу міндетінен айырылған адамдар ( Кодексінің 108-бабы, 1-ші тармағы).
Кәмелетке толмаған балаларға қорғаншы немесе ... ... ... ... да баланы бағып, күту міндетінен басқа, балалардың ата-аналарымен бірдей міндеттеме жүктеледі.
Кәмелетке толған ... ... және ... болып белгіленгендер қамқорлыққа алынғандарды бағып күту, тұрмыстық жағдайлар туғызу, оларды күтуді және емдеуді қамтамасыз ету, құқықтары мен мүдделерін қорғау жөнінде ... ... ... ... 113-бабының 4-тармағына сәйкес қорғаншылық пен қамқоршылық жасаушылар қамқорлыққа алынған балалардың өздерімен бірге тұруын қамтамасыз етуге ... ... және ... органдар рұқсат еткен жағдайда, сондай-ақ қамқорлыққа алынған ... ... ... ... ... ... ... бұл балалардың бөлек тұруына болады. Қамқорлықка алынған балалардың тұратын жері ретінде қорғаншылардың (қамқоршылардың) тұратын жері белгіленеді.
Кодексінің 112-бабының ... ... және ... адамдарға қамқорлықтарына алған балаларды оларды заңсыз ұстап отырған кез келген адамнан, соның ішінде ... ... ... ... ... ... талап етуге құқылы екендіктерін айқындап беріп отыр.
Қорғаншы және қамқоршы болу жөніндегі ... ... ... ... ... жасаушы адам (қамқоршы) қамкорлыққа алынған баланы өз қаражатымен бағып, күтуге міндетті емес. Қамқорлыққа ... ... ... ... ... алиментінің, зейнетақысының, т.б.) күтімге алынады.
Қамқорлыққа алынушылардың қаражат жағдайы болмаған кезде қорғаншы және қамқоршы органдар ... ... ... арналған жәрдем төлеуді белгілеулері керек. Қорғаншылық жасаушылар қамқорлыққа алынушылардың заңды өкілі ретінде ... және ... ... қажетті мәмілелер жасайды. Қамқорлыққа алынғандардың мүлкіне иелік етудің ... ... ... ... ... ... ... мәмілені өз бетінше жасай береді, бірақ бұл ретте қамқорлыққа алынушылардың келісімі қажет, онсыз келісім заңсыз деп табылады.
Кейбір мәмілелерді қорғаншылар мен ... ... ... ... ... жоқ). ... 114-бабының 3-тармағына сәйкес, қорғаншылық және қамқоршылық жасаушы адамдар өздерінің, қамқорлыққа алып отырғандарымен мәміле жасауды жүзеге асыра алмайды. Қорғаншы адамдар қамқорлықтарындағы ... мен ... ... немесе жақын туыстары арасында мәміле жасасылуын жүзеге асыра ... ал ... ... ... жасалуына рұқсат ете алмайды. Қорғаншы (қамқоршы) болып тағайындалмастан бұрын туындаған қамқоршылыққа алынушының қорғаншысына ... оның ... ... ... ... ... және қамқоршы органның рұқсатымен төленеді.
Қорғаншылардың және қамқоршылардың әрекетіне кез ... адам ... ... мүдделеріне сай қорғаншы және қамкоршы органға не оның тұрғылықты жері ... ... ... ... ( Кодексінің 117-бабы).
Қорғаншылық және қамқоршылық жасаушы адамдар ауруға шалдығуына орай немесе басқа да себептермен қызметтерін атқара алмайтын болса, ... ... ... бұл ... ... ... теріс пайдаланған жағдайда қорғаншыны (қамқоршыны) қорғаншы және қамқоршы орган міндетін орындаудан босатуы мүмкін.
Заңда ... ... ... ... үшін ... ... ... басқа біреу асырап алатын болса, онда қорғаншылық пен қамқоршылық жасау тоқтатылады. Кәмелетке толған, әрекетке қабілетті адамдарға ... жасы ... ... ... ... ... өздерінің арыздары бойынша тоқтатылады ( Кодексінің 115-бабы).
Заң жекелеген жағдайларда қорғаншылық пен қамқоршылық жасауды ... ... да ... Патронат деп баланы тәрбиелеуге алуға тілек білдіруші адам мен қорғаншы және қамқоршы органдар арасында жасалған келісім ... ... сол ... ... ... ... берілуін айтады.
Патронат тәрбиешілер тәрбиеге алынған балаға қатысты қорғаншылар мен қамқоршылар сияқты құқықтар мен міндеттерге ие ... және ... да ... ... ... қойылады.
Патронат тәрбиешілер еңбегіне қарай ақы алуға, қорғаншы және қамқоршы органдардан көмек сұрауға, тәрбиелеуге алынған балалар санына ... ... ие ... құқылы ( Кодексінің 119-123-баптары).
Азаматтық хал актілері. Туу, қайтыс болу, неке қию, некені бұзу, бала асырап алу, әке (ана) ... ... ... ... атын және ... ... азаматтық хал актілерін жазатын мемлекеттік органдарда тіркелуге тиіс. Азаматтық хал актілерін ... ... хал ... ... ... ... ... бөлімдер жоқ жерлерде азаматтық хал актілерін тіркеуді ... ... ... ... бар ... кент, ауыл, ауылдық округ әкімі ұйымдастырады. Азаматтық хал актілері жазбаларын өзгерту, қалпына келтіру және күшін жою тәртібін ... ... ... ... хал ... тіркеу кітаптарының нысанын, акт кітаптарын сақтаудың тәртібі мен мерзімі Қазақстан Республикасы Үкіметі белгілейді.
Азаматтық хал актілерін тіркеу ... ... ... ... ... денсаулық жағдайы мен отбасы жағдайы туарлы бірін-бірі хабардар ету, олардың болашақ ерлі-зайыптылар және ата-аналар ретіндегі құқықтары мен міндеттерін түсіндіру тәртібі осы ... және ... ... ... ... ... хал ... тіркеу тәртібі туралы нормативтік құқықтық актімен белгіленеді[11].
Тууды тіркеу, әке ... ... бала ... алу, неке қию, ... ... ... атын, әкесінің атын, ұлтын және жынысын өзгерту үшін, сондай-ақ тууды тіркеу, қайтыс болу туралы актілердің жазбаларын өзгертуге, ... ... мен ... ... байланысты куәліктер және азаматтық хал актілерін ... ... ... беру үшін ... Республикасы Салық кодексінде белгіленген мөлшерде мемлекеттік баж алынады.
Жеткілікті негіздер болған жағдайда және мүдделі адамдардың арасында дау тумаған жағдайда азаматтық хал ... ... ... ... мен ... ... ... хал актілерін жазатын органдар жүргізеді. Мүдделі адамдардың арасында дау ... ... хал ... ... ... ... ... түзету мәселелері сот тәртібімен шешіледі.
Азаматтық хал актілеріндегі жазбаларға өзгерістер, толықтырулар мен ... ... ... ... арыз ... тұрақты жері бойынша азаматтық хал актілерін жазатын органға, ал ... ... ... ... ... азаматтарының, сондай-ақ азаматтық хал актілерін Қазақстан Республикасының ... хал ... ... ... ... және шетелде тұрақты тұратын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдар Қазақстан Республикасының шетелдік мекемелеріне беріледі.
Азаматтық хал актілері ... Сот ... ... ... ... ... ... бойынша;
* Жойылуға тиісті бастапқы, қалпына келтірілген қайталап жазылған жазбаны тапқан азаматтық хал актілерін жазатын ... ... ... ... ... кедергі келтіретін мән-жайларды жасырғаны немесе азаматтық хал актілерін ... ... ... ... ... үшін ... заңдарға сәйкес жауап береді.
Сот. Барлық заңды тұлғалардың аппаратының тиімді қызметі құжаттармен жұмысты ұйымдастыруға байланысты. Іс жүзінде ақпарат ... ... ... және ... ... бір де ... басқару функциясы, құжаттары әзірлеу орындау және ресімдеу процесі құжаттаусыз іске асырылмайды. Бұл мәселенің сот іс ... ... ... ... ... ... өте ... сотта іс жүргізу дегеніміз- Қазақстан Республикасының соттарында сот құжаттарының жасалуына, олардың тіркелуі мен есепке алынуына ... мен ... ... ... ... ... бойынша заттай дәлелдемелерді қабылдап алу, оларды тіркеу мен есепке алуға және қозғалысына байланысты жұмыстардың жиынтығы.
Облыстық Ақтау қаласы АХАЖ ... ... ... жылда некеге тұрушылар саны 1536 деп көрсетті және оның ішінде некесін бұзушылар Қазақстан Республикасы Неке және отбасы ... ... сот ... қарап шешім алу үшін 2010 жылдың соңғы екі айында 596 құжат сотқа жолданып, осы құжаттар бойынша 97 ерлі-зайыптылар Неке және ... ... ... ... ... ... айырылып сонымен қоса осы заңның 62 бабының 2 тармағына сәйкес 596 ерлі-зайыптылардан сот ... ... алу ... ... ... сот ... жолданылған құжаттарды сот органымен қабылдау, шешімдерді уақытылы шығарудағы көптеген ... ... өз ... ... ... ... тағы бір ... мәселе сот органында қаралған некесін бұзушыларға салынған алимент төлеуді мәжбүрлеп өндіру құжаттары жасақталып жіберілуде.
__________________
[10] Қазақстан ... Заңы ... ... жәрдем көрсету және азаматтық отбасылық сондай-ақ қылмыстық ... ... ... ... ата-аналар заң талаптарын орындамай отыр, сол себептен жұмыс орнына арнайы пошта арқылы жіберуге мәжбүрміз.
Салынған ... ... ... АХАЖ ... көп жұмыстар атқарып отыр, алайда кейбір ата-аналар әртүрлі сылтаулармен алимент төлеуден жалтаруда сол себептен мәжбүрлеп өндіру үшін сот органына ... және осы ... шешу ... ... ... хал актілерін жазу органдарында қиылған неке ғана танылады. Некеге тұруы кезінде және отбасылық қатынастарда әлеуметтік, нәсілдік, ... тіл және діни ... ... ... ... ... кез келген нысандарьна тыйым салынады. ... ... ... ... тек заң ... және ... ... мен өзге де азаматтардың денсаулығын, адамгершілігін, құқықтарын және занды мүдделерін қорғау мақсатында қаншалықты қажет ... ... ... ғана ... ... ... неке және отбасы туралы кодекстері Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді, кодексінен, отбасылық құқық нормалары қамтылатын ... ... өзге де ... құқықтық актілерінен тұрады. кодексімен реттелмеген отбасы мүшелерінің арасындағы мүліктік және мүліктік емес жеке ... ... ... ... өйткені ол неке-отбасы қатынастарының мәніне қайшы келмейді ... ... ... ... ... ... келісімімен реттелмеген және оларға қолданылатын әдет-ғұрып болмаған жағдайларда, бұл олардың мәніне қайшы келмейтіндіктен, мұндай қатынастарға ұқсас қатынастарды реттейтін неке-отбасы және ... ... ... ... (заң ... ...
Аталған жағдайларда заң ұқсастығын пайдалану мүмкін болмаса, неке отбасы қатынастары субъектілерінің құқықтары мен міндеттері неке-отбасы немесе азаматтық зандардың жалпы негіздері мен мәні және ... ... пен ... ... (құқық ұқсастығы) негізге алынып айқындалады.
Отбасы құқығы некелесу, туыстық, бала асырап алу және баланы отбасы тәрбиесіне ... ... ... ... ... болатын, яғни отбасы қатынастарын өзіндік және соған байланысты мүліктік қатынастарды, яғни отбасы қатынастарын реттейтін құқық ... ... ... құқығының пәнін құрайтын қоғамдық қатыныстар ... ... ... ... ... Мүліктік және өзіндік қатынастар құқықтың басқа да салаларының, бірінші кезекте азаматтық құқықтың реттейтін пәнін ... ... ... ... ... ... бір ... азаматтық құқықта, екінші жағынан, отбасы құқығында бірдей емес. Азаматтық құқықтың негізгі ... - ... ... ... ... табылады.
Қоғам дамыды, онымен бірге мораль дамып, ата-ана мен балалардың арасындағы неке қатынастарының моральға қайшы екені туралы ... ... ... ... ... жаңа неке ... ... топтық некеге көшті. Ғалымдардың зерттеулеріне сәйкес ол екі нысаннан өтті: қандық туыстық ... мен ... ... ... ... ... неке ... бойынша құрылды, яғни ата-ана мен балалар ұрпағы өзінің неке қауымдастығын құрды.
Отбасы құқығын реттеу әдісінің әрекет ету ... ... ... ... ... қатынастың мүшелері өздерінің қалауы бойынша еріктілік әдісін қолданады (егер олар ... ... ... ... егер олар оны ... неке және ... заңының императивтік нормалары немес басқа құқықтық актілер қолданылады. Жоғарыда келтірілген мысалдарға сәйкес: ері мен әйелінің мүлкіне ... ... ... меншік туралы жағдай әрекет етеді; отбасы мүшелерін асырау қаражаты (алимент) неке және ... ... ... ... ... баланың тегін оның тууы туралы актілік жазу енгізгенде азаматтық хал ... жазу ... ... ... ... азаматтық хал актілерін тіркеу жазу органдарында тіркелген тіркелген неке ғана заңды болып танылады. Некеге отырған ... ... ... ... ... ... нәсілдік, ұлттық, тілдік немесе діни нанымына белгілері бойынша кез келген шектеуге тыйым салынады.
Неке-құқықтық қатынастарда азаматтардың құқықтары тек заң ... және тек ... ... және басқа азаматардың денсаулығын, қадір-қасиетін, құқықтары мен заңды ... ... ... ... ғана ...
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
Құқықтық-нормативтік актілер
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 1995жыл 30 тамыз.
2. ... және ... ... 17.12.98 ... ҚР ... ... Республикасы Азаматтық кодекс Жалпы бөлім 1994 ж. 27 ... ... мен ... 10.12.2013 ж.)
4. Қазақстан Республикасы Азаматтық кодекс Ерекше бөлім 1999 ж. 1 ... ... мен ... ... ж.
5. Қазақстан Республикасы Азаматтық іс жүргізу кодексі 13.07.99.
6. "Мемлекетгік баж туралы" ҚР Кодексі ... ... жөне ... ісі ... ... ... туралы" ҚР Перзидентінің Жарлығы. 22.12.98.
8.Құқықтық жәрдем көрсету және азматтық отбасылық сондай-ақ қылмыстық істер бойынша Конвенция. 03.01.93.
9. Балалар ... ... ... ... 20.11.89 ж.). ҚР ... 08.06.94 ... ... алимент өндіріп алу туралы Конвенция. 05.09.62. ҚР Кодексімен 30.12.99 ... ҚР ... ... ... және ... істері бойынша Ұлттық Комиссия туралы" Ереже. ҚР ... ... ... 22.12.98. 12. "Некені бұзуға байланысты істерді қарау кезінде соттардың заңнамаларды қолдануы туралы" ҚР Жоғарғы Сот Пленумының Қаулысы ... ... ... асырап алуға байланысты істерді қарау кезінде соттардың неке жене отбасы туралы заңнамаларды қолданудың кейбір ... ... ҚР ... Сот ... ... 22.12.2000.
14. "Балаларды тәрбиелеуге байланысты даулы істерді қарау кезінде ... ... ... ... ҚР ... Сот ... ... 28.04.2000.
Әдебиеттер
1. Антокольская М. В. Семейное право. -- М: Юристь, 1996.
2. Антокольская М. В. Курс ... по ... ... -- ... ... Богуславский М. М. Международное частное право. -- М. Юрист, 1998.
4. Гражданское право. ... 3 ... // А. П. ... Ю. К. ... ... бойынша. -- М.: ПРОСПЕКТ, 1998.
5. Матвеев Г. К. Советское семейное право. -- М.: Юриди - ческая литература, 1985.
6. Нечаева А. М. ... ... Курс ... Оқулық. -- М.: Юрист, 2000.
7. Пчелинцева Л. М. Семейное право России. -- М.: 1999.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Этнопедагогика: лекция мәтіндері мен семинар сабақтарының жоспарлары110 бет
19-20 басындағы қарақалпақтардың отбасылық некелік қарым-қатынастарына байланысты әдет-ғұрыптары мен салт дәстүрлері жүйесі44 бет
IX-XII ғасырлардағы қазақ отбасы тәрбиесінің қалыптасуы мен дамуы53 бет
«Отбасылық қарым-қатынас типтері»4 бет
Біздің отбасы8 бет
Бала бойында азаматтылық пен патриотизмге қалыптастыруда мектеп пен отбасы қарым-қатынасы5 бет
Бала дамуындағы ата-ананың рөлі. Отбасылық тәрбиенің қателіктері68 бет
Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар (отбасы тәрбиесі)6 бет
Балабақша мен отбасы жұмысы сабақтастығы29 бет
Балабақша мен отбасы қарым-қатынас ынтымақтастығы26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь