Ұлттық банк және оның банктік жүйедегі мәртебесі

Жоспар

Кіріспе

1. Банктік қызметті мемлекеттік реттеу және ондағы нормативті.құқықты актілер
2. Ұлттық банк және оның банктік жүйедегі мәртебесі
3. Коммерциялық банктер және олардың негізгі қызметтері

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе

Қазақстан Республикасы XXI күрделi өзгерiстермен аяқ басты. Бұл мәселенiң өзектiлiгi әлемдiк экономикалық қауымдастықта елiмiздiң нарықтық бағытта дамушы ел деп танылуымен арта түстi. Себебi Елбасымыз атап көрсеткенiндей “мемлекетiмiз әлем таныған, алдыңғы қатарлы елдер қатарына қосылуы керек” деп атап көрсеттi. Сондықтанда болар бүгiнгi күнi экономикалық дамудың тиiмдi жолдарын табу туралы мәселелi сұрақтар кең түрде талқылауға түсiп отыр. Ол үшiн елде тұрақты экономикалық өсу және соны жүзеге асыру үшiн экономикалық жүйелердiң тиiмдi қызмет етуi болып табылады. Осы тиiмдi экономикалық дамуды қамтамасыз ететiн басты экономикалық жүйелердiң бiрi банк жүйесi болып табылады.
«Банк» деген ұғым италиян сөзі «bank» - орындық, «айырбас орны» деген ұғымды білдіреді. Тарихта банктің ең алғашқы қызметтері тұқым сату барысында ақшаны несиеге беру қызметтері жаңа эраға дейінгі ғасырларда орын алған болатын. /3, 212 б/
Банктер нарықтық экономикада басты қаржылық делдалдар болып табылады. Өз қызметiнiң үрдiсiнде, олар ақша нарығында тауар болатын, жаңа талаптар мен мiндеттемелердi жасады. Клиенттердiң салымдарын қабылдау арқылы банк депозит деген жаңа мiндеттеме жасаса, ал қарызды беру арқылы қарыз алушыға жаңа талап қояды. Осы жаңа мiндеттемелер мен талаптарды жасау үрдiсi қаржылық делдалдықтың негiзiн құрайды. Несие берушi қарыз алушыға және соған қатысты қаржылық институттар қызметiнiң қозғалысы орын ауыстыруы, қаржылық ресурстардың құйылуы қаржылық делдалдық деп аталады.
Тақырыптың өзектiлiгi бүгiнгi таңда мемлекеттiң негiзi экономика болса, ал экономиканың негiзi қаржы және банк жүйесi болғандықтан, қазiргi елiмiздегi банк жүйесiнiң құрылымын, оның экономикадағы негiзгi қызметтерi мен тиiмдiлiгiн талдап, ұлттық экономикамыз дамуына қосар үлесiн анықтау болып отыр.
Әлемдiк тәжiрибе көрсеткенiндей экономикада нарықтық қатынастар өз-өзiн реттей алмайды. Оған белгiлi бiр деңгейде мемлекет әр түрлi саясаттар жүргiзу арқылы араласып, реттеп отырады. Мұндай экономиканы реттеу саясаттарына ақша-несие және бюджеттi-салық саясаты, валюталық саясаттар жатады. Бұл қаржы нарығының саясаттарын мемлекет тарапынан банк жүйесi атқарып отырады.
Елiмiздiң өз егемендiгiн алғаннан берi нарықтық қатынастар күннен-күнге дамып келедi. Бiрақ экономикада қанша нарықтық қатынастар орнағанымен , оның өзiн-өзi басқаруы мүмкiн емес. Оған белгiлi бiр дәрежеде мемлекет өзiнiң саясаттары арқылы әсер етiп отыруы керек. Мұндай саясаттарға мемлекеттiң ақша – несие саясаты және қаржы (бюджеттiк) саясат жатады.
Қолданылған әдебиеттер

1. “Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметi туралы” ҚР-сы Президентiнiң Заң күшi бар Жарлығы, 1995 ж. 31 тамыздағы №2444;
2. “Қазақстан Республикасының Ұлттық банкi туралы” ҚР-сы Президентiнiң Заң күшi бар Жарлығы, 1995 жылғы 30 наурыздағы, №2155;
3. Ақша, несие, банктер: Оқулық / Ғ.С. Сейiтқасымов. – Алматы : Экономика, 2001, - 466 б.
4. Банки Казахстана, 2004 г. №1; “О некоторых аспектах развития филиальных сетей коммерцеских банков” // Кил А. Б.
5. Баян Көшенова , Оқу құралы / Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары, - Алматы: “Экономика” 2000ж.
6. Сайденов А. Г. «О перспективах развития денежно-кредитной политики и других направлениях деятельности Национального Банка» // Банки Қазахстана, №10, - 2005 г. 2-4 стр.
7. Мақыш С.Б. Ақша айналысы және несие. Оқу құралы. – алматы: Издат Маркет, 2004. – 248 бет.
8. Садвакасова Ж. «Кредитная политика коммерческого банка» // Вестник КазНУ, Серия экономическая. №2. – 2005 г.
9. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары. Оқу құралы. 2-шi басылым, - Алматы: ИздатМаркет, 2004. – 272 б.
10. Досниязова А.К. «Инфляционное таргетирование: SWOT-анализ» // Банки Қазахстана, №10, - 2005 г. 56-61 стр.
11. Мырзабеков Ш. Қазақстанның банк жүйесi ТМД көлемiнде бiрiншi орында: “Центркредит” банкiнiң директорымен сұхбат // Дала мен қала. – 2004.-1 қазан (№39).-13 бет.
12. Абрамова М.А., Александрова Л.С. Финансы, денежные обращение и кредит. Учебние пособие – Москва , 1996г.
13. «О текущей ситуации на финансовом рынке» // Банки Казахстана, № 5- 2006 г. 3-4 стр.
14. Садвакасова Ж. «Кредитная политика коммерческого банка» // Вестник КазНУ, Серия экономическая. №2. – 2005 г.
15. Кинасова О. «Перегрев экономики и регулирование инфляционного процесса» // Банки Казахстана, №9, - 2005 г.
16. Н. Ә. Назарбаев. “Бәсеке қабiлеттi Қазақстан”, “Бәсекеқабiлеттi экономика” және “Бәсекеқабiлеттi халық” деген Қазақстан халқына Жолдауы. // Егемен Қазақстан, 19 наурыз, 2004 ж.
17. С.Кабашев «Депозитная составляющая оценки кредитного развития банковского сектора республики» // Қаржы-Қаражат, №2, - 2004. 58-61 стр.
        
        Жоспар
Кіріспе
1. Банктік қызметті мемлекеттік реттеу және ... ... ... банк және оның банктік жүйедегі мәртебесі
3. Коммерциялық банктер және олардың негізгі қызметтері
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Қазақстан Республикасы XXI ... ... аяқ ... Бұл
мәселенiң өзектiлiгi әлемдiк экономикалық қауымдастықта елiмiздiң нарықтық
бағытта ... ел деп ... арта ... ... ... ... ... әлем таныған, алдыңғы қатарлы елдер қатарына
қосылуы керек” деп атап ... ... ... ... күнi
экономикалық дамудың тиiмдi жолдарын табу туралы мәселелi сұрақтар кең
түрде ... ... ... Ол үшiн елде ... ... өсу ... жүзеге асыру үшiн экономикалық жүйелердiң тиiмдi ... етуi ... Осы ... ... дамуды қамтамасыз ... ... ... бiрi банк ... ... табылады.
«Банк» деген ұғым италиян сөзі «bank» - орындық, «айырбас орны» деген
ұғымды білдіреді. ... ... ең ... ... тұқым сату
барысында ақшаны несиеге беру қызметтері жаңа ... ... ... ... ... /3, 212 ... нарықтық экономикада басты қаржылық делдалдар болып табылады.
Өз қызметiнiң үрдiсiнде, олар ақша нарығында ... ... ... мен ... ... Клиенттердiң салымдарын қабылдау
арқылы банк депозит деген жаңа мiндеттеме ... ал ... беру ... ... жаңа талап қояды. Осы жаңа мiндеттемелер мен ... ... ... ... негiзiн құрайды. Несие берушi ... және ... ... ... ... қызметiнiң қозғалысы орын
ауыстыруы, қаржылық ресурстардың құйылуы қаржылық делдалдық деп аталады.
Тақырыптың өзектiлiгi бүгiнгi таңда ... ... ... ал ... ... қаржы және банк жүйесi болғандықтан, қазiргi
елiмiздегi банк жүйесiнiң құрылымын, оның экономикадағы негiзгi қызметтерi
мен тиiмдiлiгiн талдап, ... ... ... қосар үлесiн анықтау
болып отыр.
Әлемдiк тәжiрибе көрсеткенiндей экономикада нарықтық қатынастар өз-
өзiн ... ... Оған ... бiр деңгейде мемлекет әр түрлi саясаттар
жүргiзу арқылы ... ... ... ... экономиканы реттеу
саясаттарына ақша-несие және бюджеттi-салық саясаты, ... ... Бұл ... нарығының саясаттарын мемлекет ... банк ... ... өз ... ... берi ... қатынастар күннен-
күнге дамып келедi. Бiрақ экономикада қанша нарықтық қатынастар орнағанымен
, оның өзiн-өзi басқаруы мүмкiн ... Оған ... бiр ... ... ... ... әсер етiп ... керек. Мұндай саясаттарға
мемлекеттiң ақша – несие саясаты және қаржы (бюджеттiк) саясат жатады.
1. Банктік қызметті ... ... және ... нормативті-құқықты
актілер
Елімізде банктік қызметті мемлекеттік реттеу ... ... ... және ... актілерімен іске асады.
Осы аталған заңдардың негізгісі "Қазақстан Республикасындағы банктер ... ... ... ... ... 1995 ж. 31 ...... Республикасының қазiргi банк жүйесiнiң құрылуы 1990 жылдың
желтоқсанында ҚазКСР – нiң Жоғары Кеңесi ... ... және ... туралы” Заңынан бастау алады. Заңға сәйкес ... ... банк ... ... ... ... ... банк – ҚазКСР-
нiң Мемлекеттiк банкi және төменгi (екiншi) деңгейдегi банк – ... ... /7, 73-74 ... ... Социалистiк Республикасының территориясында жинақталған
несие ресурстары осы Заң шыққан күннен бастап Республика меншiгi ... ... банк ... ... және оның ... ... ... Оның айналымға монополиялы құқықпен ақша белгiлерiн
эмиссиялауға, ақша-несие ... ... ... ... ... ... республика территориясында коммерциялық банктер
ашуға рұқсат беретiн құқығы болды.
Кәсiпорындардың, ұйымдардың, кооперативтер мен азаматтардың несие-есеп
жұмыстарын жүргiзу үшiн республика территориясында ... ... ... ... ... ... ... банктер өз жұмысында
осы Заңды және Қазақстан Мемлекеттiк банкiсiнiң нұсқаулары мен ережелерiн
басшылыққа алды. ... ... мен ... ... ... ... жеке және аралас (шетел капиталы қосылған) меншiкте
болып бөлiндi. Қазақстан ... ... ... банк деп ( ... ... банктен басқа) капиталы толығынан үкiмет ... ... ... ... ... мемлекеттiк құрылтайшылардың акциясы
болғанда есептеледi.
1991 – 1993 жылдары ... ... күрт ... байланысты
инфляция қарқыны өте жоғары болды. Оның тiптi кейбiр ... 1000% - ... ... ... ... банктерде несиелiк жұмсалымдар құрылымы
әлдеқайда нашарлады, мерзiмi өтiп керкен несиелер үлесi ұлғайды. 1992 ... ... ... ... ... ... және ... экономикаға қатты әсер еттi. Көптеген кәсiпорындар
өнiм өндiрудi төмендеттi, ал ... ... тiптi ... ... 1993 жылы ... төл ... ... енгiзуге тура келдi.
Осыдан бастап ұлттық банкке ұлттық валютаның енуiмен ақша - ... ... ... бюджетпен, банктермен өзара қарым – қатынаста классикалық
қағидаларды ... ... ... ... ... ... қатысты
толық жауапкершiлiк жүктелдi.
Ұлттық валютаның енгiзiлуi сәтiнен бастап, 1995 ... ... ... қызметiн атқару, жүйе қызметiн реттеп отыратын ... ... және ... тұрғысындағы дәстүрлермен тәжiрибесi жоқ
Ұлттық банк дербес түрде ақшалай-несиелiк саясат жүргiзу тәжiрибесiн қолға
алды. Бұл кезең , ... ... ... ... ... орай шарттасылған ақша –несие құралдарының және факторлардың
әрекетiне бейiмделуi болатын. Сонымен бiр мезгiлде, 1995 жылы 15 ... ... ... ... бекiтiлген, 1995 ж.
арналған Қазақстандағы банктiк ... ... ... бағдарламасы
жасалынды.
Ұлттық валютаның енгiзiлуi сәтiнен бастап, 1995 жылға дейiн Орталық
банктiң қызметiн атқару, жүйе ... ... ... ... ... және ... ... дәстүрлермен тәжiрибесi жоқ
Ұлттық банк дербес түрде ақшалай-несиелiк саясат жүргiзу тәжiрибесiн қолға
алды. Бұл кезең , ... ... ... ... ... орай ... ақша ... құралдарының және факторлардың
әрекетiне бейiмделуi болатын. Сонымен бiр ... 1995 жылы 15 ... ... ... ... ... 1995 ... Қазақстандағы банктiк жүйенi реформалаудың бiрiншi бағдарламасы
жасалынды.
Бұл бағдарламаның негізін Қазақстан Республикасының ... ... 1995 ж. 30 ... N 2155 ... ... Заңы ... Республикасының банк жүйесi Қазақстан Республикасының банк жүйесi
екi деңгейден тұрады.
Банк - осы ... ... банк ... ... ... ... ұйым ... табылатын заңды тұлға. /1/
Банк операцияларын жүзеге асыру, сондай-ақ банктердiң және банк
операцияларының жекелеген түрлерiн ... ... ... осы бапта
белгiленген өзге де операцияларды жүргiзуi банк ... ... ... ... ... ... ... тұлғалардың депозиттерiн, банк шоттарын ашуды және жүргізуді
қабылдау;
б) жеке тұлғалардың депозиттерiн, банк ... ... және ... ... мен банк ... жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын
ұйымдардың корреспонденттiк есепшоттарын ашу және жүргiзу;
в-1) осы адамның иелігiндегi тазартылған бағалы ... ... ... ... жеке және ... ... металл шоттарын ашу және
жүргiзу;
г) кассалық операциялар: банкноттар мен монеталарды ұсату, айырбастау,
қайта санау, ... ... буу, ... және кейiннен беру мақсатында
оларды қабылдау жөнiнде ... ... ... ... тұлғалар мен жеке тұлғалардың ақшасын ... ... ... ... операциялары:
заңды тұлғалар мен жеке тұлғалардың вексельдерi мен өзге де қарыз
мiндеттемелерiн есепке алу ... заем ... ... ... ... талаптарына сәйкес:
ақшалай түрде несие беру;
з) жеке тұлғалар мен ... ... оның ... корреспондент
банктердiң тапсырмасымен олардың банктiк шоттары бойынша есеп айырысуларды
жүзеге асыру;
и) сенiм операциялары: сенiм ... ... ... үшiн және ... ... ... ... бойынша талап ету құқықтарын, және
тазартылған ... ... ... ... ... мүддесi үшiн және соның тапсыруымен ақшаны,
тазартылған бағалы металдарды және құнды қағаздарды басқару;
к) ... ... ... ... ... тексеру, сұрыптау
және pacтaу, сондай-ақ олардың өзара есебiн жүргiзу және ... - ... және банк ... ... түрлерiн жүзеге
асыратын ұйымдардың таза позицияларын айқындау;
л) сейфтiк операциялар:
сейф жәшiктерiн, шкафтар мен үй-жайларды жалға ... қоса ... ... ... ... құжаттары мен қазыналарын
сақтау жөнiндегi қызметтер;
м) ломбард операциялары:
сақтауға алынып оңай өтетiн бағалы қағаздарды және өзге де ... ... ... қысқа мерзiмдi несие беру;
н) төлем карточкаларын шығару;
о) банкноттарды, мәнеттер мен қазыналарды инкассациялау;
п) ... ... ... ... ұйымдастыру;
р) төлем құжаттарын инкассоға қабылдау (вексельдердi қоспағанда);
с) чек кiтапшаларын ... ... ашу ... мен ... және ол ... ... ақша ... орындалуды көздейтін банк кепілдіктерін беру;
х) үшінші тұлғалар үшін ақша түрінде орындауды көздейтін банктік кепіл
болушылықтар мен өзге де ... ... ... ... қағаздар нарығында кәсiби қызметтiң жоғарыда аталған
бiр немесе бiрнеше ... ... ... асыруына лицензияларды
уәкiлеттi орган бередi.
Рейтингтік агенттіктердің тізбесін және талап етілетін ең ... ... ... ... ... белгілейді.
Уәкiлеттi органның немесе Ұлттық Банктiң ... ... ... жекелеген түрлерiне банктердiң және банк
операцияларының жекелеген ... ... ... ... ... ... олар үшiн, сондай-ақ осы Заңға ... ... ... ... ... ... үлестерiн иеленетiн банктер
үшiн қосымша талаптар белгiленуi мүмкiн.
Банктiң ресми мәртебесi заңды тұлғаны ... ... ... ... әрі - ... ... банк ... мемлекеттiк
тiркеумен және банк операцияларын жүргiзуге қаржы рыногы мен қаржылық
ұйымдарды реттеу және ... ... ... ... (бұдан әрi
уәкiлеттi орган) лицензиясы болуымен белгiленедi. ... ... екi ... банк жүйесi бар.
Ұлттық Банк мемлекеттiң орталық банкi ... ... және ол ... ... ... ... жатады.
Ұлттық Банкiнiң мiндеттерi, қызмет қағидаттары, құқықтық мәртебесi
және өкiлеттiгi "Қазақстан Республикасының ... Банк ... ... ... ... ... банк және оның ... жүйедегі мәртебесі
Қазақстан Ұлттық Банкiнiң негiзгi мақсаты мен мiндеттерi Қазақстан
Ұлттық Банкiнiң негiзгi мақсаты Қазақстан Республикасында баға ... ету ... ... ... iске ... үшiн ... ... Банкiне мынадай
мiндеттер жүктеледi:
1) мемлекеттiң ақша-кредит ... ... және ... ... ... ... iстеуiн қамтамасыз ету;
3) валюталық реттеу мен валюталық бақылауды жүзеге асыру;
4) қаржы жүйесiнiң ... ... ... ... ... Банк ... ... шегiнде банк қызметiнiң жекелеген
мәселелерi бойынша ... және ... ... ... және ... банк ... жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдардың
жұмыс iстеуi үшiн жалпы жағдайлар жасауға жәрдемдеседi.
Қазақстан ... ... ... ... мен ... ... ... негiзгi мақсаты Қазақстан Республикасында баға тұрақтылығын
қамтамасыз ету болып табылады.
Негiзгi мақсатты iске асыру үшiн ... ... ... ... ... ... алады:
Банктерге және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын
ұйымдарға қатысты Ұлттық ... ... және ... ... ... ақша-кредит жүйесiнiң тұрақтылығын қолдауға, банк
кредиторларының, олардың салымшылары мен клиенттерiнiң мүдделерiн ... ... заң ... ... ерекше құқықтық
мәртебесі бар Қазақстанның Даму Банкін қоспағанда, өзге ... ... ... ... (екiншi) деңгейiне жатады. /1/
Банкiлердiң қызметiн құқықтық реттеу Қазақстан Республикасының
Конституциясымен және ... ... ... ... ... (келiсiмдермен), сондай-ақ өздерiнiң құзыретiне
жатқызылған мәселелер бойынша Қазақстан Республикасының заң ... ... ... негiзiнде және оларды орындау үшiн шығарылатын
уәкiлеттi органның, Ұлттық ... ... ... ... ... Банкi басқа елдердiң орталық банктерiмен және басқа
банктермен қарым-қатынаста, халықаралық ... мен ... да ... өз құзыретi шегiнде ... ... ... ... ... өз мiндеттерiн орындау кезiнде пайда табу
мақсатын басшылыққа алмауға тиiс. Екiншi деңгейдегi ... ... ... оларды құрудың, қызметiнiң және таратудың тәртiбi
Қазақстан Республикасының банк заңдарымен ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Ұлттық Банкi Қазақстан Республикасы Заңдарының негiзiнде және оны ... өз ... ... ... ... банк ... түрлерiн жүзеге асыратын барлық банктердiң, ұйымдардың, олардың
клиенттерiнiң, Қазақстан Республикасының аумағында тұратын ... да ... жеке ... ... ... ... жататын нормативтiк актiлер
шығарады.
Қазақстан Ұлттық Банкi ... ... ... ... оны ... мақсатында өз құзырына жататын мәселелер бойынша банк
операцияларының жекелеген түрлерiн ... ... ... ... олардың клиенттерiнiң, Қазақстан Республикасының аумағында
тұратын басқа да заңды және жеке ... ... ... ... ... актiлер шығарады. /2/
Қазақстан Ұлттық Банкi - заңды тұлға. Қазақстан Ұлттық ... ... ... ... заңды тұлға болып табылады,
оның дербес балансы болады және өзiнiң ... ... ... ... ... ... құрайды. Қазақстан Ұлттық Банкiнiң
орталық ... ... ... ... ... ... ... Республикасында және одан тыс ... өз ... ... аша ... ... Үкiметi мен Қазақстан Ұлттық ... ... ... ... ... үйлестiрiп отырады. Қазақстан
Ұлттық Банкi мен Үкiмет жалпымемлекеттiк маңызы бар болжалды iс-қимыл мен
қол жеткен нәтижелер жөнiнде бiр-бiрiн ... етiп ... және ... ... отыруға мiндеттi.
Қазақстан Ұлттық Банкi өз жұмысында ... ... ... ... және оны егер ... өзi оның ... функциясын атқаруына
әрi ақша-кредит саясатын ... ... ... ... жүзеге асыруға
жәрдемдеседi. /2/
Ақша-несие саясаты – бұл айналыстағы ақша жиынын, несие ... ... ... ... банк ... қызметiн реттеуге
бағытталған шаралар жиынтығы. Ақша-несие саясатының макроэкономикалық
деңгейдегi субъектiсi – ... банк ... ... Ал ... ... банк тарапынан реттеу объектiлерiне экономикадағы қолма-
қол және қолма-қол ақшасыз жиынының жиынтығы жатады.
Шаруашылық жағдаятына байланысты ақша-несие ... екi түрi ... ... ақша-несие саясаты;
2) экспанциялық ақша-несие саясаты.
Рекстрикциялық ақша-несие саясаты - екiншi деңгейлi банктердiң
несиелiк операциялар ... ... және ... шарт ... ... ... ... арттыруға бағытталатын шаралар жиынтығы.
Экспанциялық ақша-несие саясаты – несие беру көлемiн кеңейтумен,
айналымдағы ақша ... ... ... ... және ... ... ... сипатталады. Соңғы жылдардағы ақша-
несие саясатының басты көздеген бағыты: инфляцияны төмендету және теңгенiң
тұрақтылығын қамтамасыз ету. /3, 79-80 ... ... ... ... ... ресми қайта қаржыландыру
мөлшерлемесiн , сол сияқты басқа да мүдделендiру мөлшерiн белгiлейдi. ... ... ... ақша нарығының жалпы жағдайына несие
бойынша сұраныс пен ұсынысқа, инфляция деңгейiне байланысты ... ... ... мүдделендiру мөлшерлемесi саясатын мемлекеттiк ақша-
несие саясаты ... ... ... ... ... ... ету үшiн пайдаланады.
Қазақстан Ұлттық банкi пайыз саясатының ... ...... ... көтере отырып, несиеге деген сұранысты ... ... ақша ... және инфляцияның өсуiн төмендетудi қамтамасыз ету
болып табылады. Жоғары ... ... шын ... ... ... өз ... ... көлемiн құрайды. Демек, жаңа пайыз саясаты
алдағы уақытта немесе белгiлi бiр уақыт аралығында өзiнiң ... ... ... ... ... тағы да ... ... – шетел
валютасына деген артық сұранысты төмендету ... ... ... мүдделендiру мөлшерлемесi ақша нарығындағы қаржылық
операциялардың ... ... ... ... ... базасы
ретiнде қызмет етедi.
Қайта қаржыландыру мөлшерлемесiнiң шамасы ақшалай қаражаттарға ... және ... ... байланысты келедi. Ұлттық банк
мүдделендiру ... ... ... ... ақша ... әсер ... және ... деген сұранысты арттыруға немесе
қысқартуға мүмкiндiк жасайды. Ресми пайыз мөлшерлемесiнiң ... ... ... үшiн, ... банк ... ақша жиынына бақылау жасау
шегiндегi негiзгi бағыттарын сипаттайтын басты бiр көрсеткiштi ... ... ... ... оның ... ... жатпайтын
несиелiк ресурстар нарығының шартына сай банктер дербес белгiлейтiн
нарықтық пайыз мөлшерлемесiне ... ... ... етедi. Соның негiзiнде
сұраныс пен ұсынысқа байланысты саудада белгiленетiн Ұлттық банктiң ... ... ... ... несиелер және мемлекеттiк қысқа
мерзiмдi несиелер бойынша пайыз мөлшерлемелерi жыл бойына Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... бейнелерi, өз кезегiнде инвестициялау үшiн әлуеттiк
ресурс болып табылатын депозиттердiң несиелiк мекемелерге ... ... ... ... ... етуде, банктерге берiлетiн
несие көлемiн реттеуде және олардың ... ... ... сол сиықты банктiң салым иелерi мен акционерлерiнiң мүдделерiн
қорғау мақсатында Ұлттық банк ең төменгi ... ... ... ... ашық ... операциялар және пайыз саясатымен
қатар коммерциялық банктердi жанама ақшалай-несиелiк реттеудiң негiзгi
құралдарының бiрiне ... ... банк ... ... ... резервтiк коммерциялық банктердiң ... ... ... ... ... ... ... үрдiсiн
реттеу қызметтерiн атқарады.
Банктiң ресми мәртебесi заңды тұлғаны әділет органдарында (тіркеуші
органдарда) банк ретiнде мемлекеттiк ... және банк ... ... ... мен ... ... реттеу және қадағалау
жөнiндегi уәкілетті органның лицензиясы болуымен белгiленедi.
Осы аталған Заң негізінде ... ... ... ... ... ... ... жүйе болмасын оның өзiнiң формалары мен қызметтерi ... ... ... ... қызметтерiн төмендегiдей қарапайым жiктеуге
болады:
• Уақытша бос ақша қаражатын ... ... және оны ... ... ... ... жеке адамдарға несие беру, бағалы қағаздармен
операциялар жүргiзу;
• Ақша айналымын реттеу. Банк - әр түрлi шаруашылық субъектiлерiнiң ... ... ... Банк өзiнiң есеп ... ... ... айырбас, ақша айналымын жүргiзуге мүмкiндiк туғызады;
• Айналымға несие құралдарын шығару. Банк ... тек ... ... ақша ... ... ... сонымен қатар депозиттiк чектердi ,
вексельдердi шығарумен де несиелейдi;
• Экономикалық және қаржылық ақпарат берiп отыру ... ... ... ... ... ... ... және
эмиссиялық емес болып екiге бөлiнедi. /4, 23 б/
Эмиссиялық банк – ол айналысқа ақша белгiлерiн эмиссиялауға (шығаруға)
құқы бар, әдетте ... банк деп ... ... елде ол – ... ... ... деп аталады. Мемлекеттiң Орталық банкiнiң
негiзгi мақсаты – ... ақша ... ... ... банктерге ерекше
тауар – ақша белгiсiн сату және банк ... ... ... ... ... болып табылады.
Өз кезегiнде өспелi инфляция мемлекеттiң экономикаға бақылау ... ... ... ... инфляция деңгейiнiң
анықталмағаны байқалса, соғұрлым кәсiпкерлердiң ... ... ... ... ... Ал инвестициялық активтердiң төмендеуi өз
кезегiнде өндiрiстiк мүмкiншiлiктердi төмендетедi. Сондықтан ... ... ... ... инфляция қарсы саясаттар жүргiзiп отырады.
Ұлттық банк осы экономикалық жағдайларды ескере отырып 2003-2006
жылдарға ... ... ... яғни 5-7% аралығында болады деп
жоспарлады. Бұл ... шама 2003 және 2004 ... ... ... да тиімді дамулы қолға алды. Ал 2005 жылы ... ... ... асып кетті. Оны жоғарыдағы ... ... Бұл өз ... ... ... ... кері әсерін
тигізеді. Сондықтан елбасымыздың өзі және ... ... ... ... еетк алып ... инфляциялық шағын толқуға қарсы саясаттарды
экономикалық ... ... ... /10, 65 ... ... жою және ақша ... ... арналған
шаралар қолдану үстiнде. Инфляцияға қарсы саясаттар елiмiзде тiкелей және
жанама ... ... ... асып ... ... тiкелей реттеу
табыстар саясаты шеңберiнде жүзеге асады. Ол елдегi жалақы мен бағалардың
өсу нысаналарын ... ... ... ... ... Ал бағаға ықпал
етудiң жанама әдiстерiнiң үлесi елiмiзде басымырақ деп те айтсақ болады.
Елiмiздегi iске асып ... ... ... ... ... және фискалдық саясаттың “дефляциялық” шаралары жатады. Ұлттық
банк инфлияцияны тежеу үшiн ақша ... ... ... көлемiне,
пайыз қойылымыныңкөлемiне, ұлттық валюталық бағам саясатына, ашық ... ... ... ... ... жанама түрде жүргiзiп
отырады. Өйткенi бұл өтпелi экономиканың талабынан туындайды.
Қазақстан Ұлттық банкi мемлекеттiк ... ... ... жүзеге асыратын орган болып табылады. Қазақстан Ұлттық банкi ақша-
несие саясатының басты мақсаты: ұлттық валютаның ... яғни ... мен ... шетел валюталарына қатысты тұрақтылығын
қамтамасыз етудi көздейдi.
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі ақша-несие саясатының ... 2002 ... ... ... үш ... ... ... көшті және әр жылғы өзгерістерді ескеріп оған Ұлттық банк ... ... ... отырып түзетулер енгізеді. /11, 13 б/
Мұндағы негізгі мақсат біртіндеп инфляциялық таргеттеу ... ... ақша ... мен ... ... ... ... инфляция бойынша мақсатты көрсеткіштерге көшу.
Осы аталған ақша-несие саясаты ... ... ... төмендету
мақсатындағы саясатына толық жауап береді және сонымен қатар ... ... ... ... ... үлкен сенімін
қамтамасыз етеді. Инфляцияны таргеттеу мынадай факторлар негізінде ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің тұрақтылығы, Ұлттық банктің тәуелсіздігі,
Ұлттық банктің құралдары мен ... ... ... ... түсіну,
ақпараттардың ашықтығы.
Осы аталған инфляцияны таргеттеудегі ақша-несие саясаты қаржы
нарығының ... ... ... ... ... ... және ... түрде дамуына, экономиканың нақты секторын ... әрі ... ... үшін ... ... сондай-ақ жинақтаушы
зейнетақы қорларының жетілдірілуіне мүмкіндік береді. /6, 2-4 б./
Қазақстанның экономикалық дамуында жағымды тенденцияның ... ... ... ... ... жаңа ... болып табылатын
инфляциялық таргеттеуге өтуіне байланысты болып ... ... ... ... ... ... мен ... басты себептері
мен әдістері қарастырылып бұл ... ... ... ... алуы ... ... ... макроэкономиклық тұрақтылығы, қаржы секторының жедел әрі сапалы
дамуы, соңғы ... ... ... ... ... Ұлттық
банктің жаңа сапалы кезендік дамуына көшуіне себеп болды. Бұл ... ... ... ... ... осы ... ... қызметтері мен активтілігін дамытуды және ақша ... ... ... ... ... ... ... минимизациялауға
бағытталуды, яғни тек қана ақша агрегаттары мен теңгенің бағамына тәуелді
емес, ауыл шаруашылығы ... ... және ... ... ... шаралары болып табылады.
1-ші кестеден көретініміздей соңғы жылдардағы ақша агрегаттарының ... ... ... ... ... ... 2003 және 2004 жылдары
7% деңгейінде тұрақты ... ... жылы ... банк ақша-несие саясатының негізгі бағыттарын
анықтап, инфляцияны таргеттеу қағидасына, еуростандарттарға өте ... ( ... баға ... бағаның белгілі шамасы) ...... ... ... орта мерзімде мақсатты
түрде алдын-ала айқындау шаралары.
2003-2006 жылға арналған ... ... ... ... ... ... ... сипат алуда.
Кесте 1
2004-2006 жылдарға арналған ақша-несие саясатындағы инфляцияны
таргеттеу көрсеткіштерінің белгіленуі
|Көрсеткіштер |2003 |2004 |2005 |2006 ... ... ... % | |4-6 |3-5 |3-5 ... (ТБИ) ... % |6,5 |5-7 |4-6 |4-6 ... ... ... ... ... ... арналған ақша-несие
саясатының басты мақсаты орташа жылдық базалық инфляцияны – 2004 жылы 4-6%
және ... ... 3-5% ... ... ... ... ... ұлттық банктiк жүйенi былай жiктеуге болады (Сурет 1 ). ... банк ... ... ... ... болады. /3, 234 б/
Сурет-1 – Банк жүйесiнiң формалары
Бағанадан бергi банктiк жүйеде басты банк деп ... ... ... ... ... ... орталық банктiң мiндетi – ұлттың
ақша өлшемiнiң төлем қабiлеттiлiгi мен валюталық ... ... ету. Осы ... ... үшiн ... банк негiзiнен мынадай
қызметтердi орындайды:
• Банкноталарды монополиялы түрде эмиссиялау;
• Ақша – несиелiк қатынастарды реттеу;
• Сыртқы экономикалық қатынастарды жүргiзу;
... ... болу және ... ... ... Республикасы Ұлттық банкiнiң қызметтерi мен операциялары.
Ұлттық банк “Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... мен операцияларды орындайды: /2/
Қазақстан Ұлттық банкiнiң функциясы, өкiлеттiгi және құқықтары
Қазақстанның Ұлттық банкi:
• Қазақстан Республикасының мемлекеттiк ақша-кредит саясатын жүргiзедi,
банкноттар мен ... ... ... аумағындағы бiрден-
бiр эмитентi болып табылады, бағалы қағаздар эмиссиясын жасайды.
Қазақстан Ұлттық ... ... ... ... ... ... қағаздар болып табылады және олар жөнiнде Қазақстан Ұлттық
Банкi мiндеттемелер алады.
• Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... қарыздарына қызмет көрсетуге
қатысады және Қазақстан Ұлттық Банкiнiң мемлекеттiк қарыздарына қызмет
көрсетедi;
• Банктерге, сондай-ақ Қазақстан ... ... ... ... ... ... Банкiнде банк шоттарын ашқан заңды тұлғаларға
кредит беруге құқылы. Банктер үшiн соңғы ... ... ... ... ең ... ... – ежелден қалыптасқан мемлекеттiң
өкiлi ретiнде заңды түрде – банкнота ... Ол – елде ... ... , ... ... ... ұлттық төлем құралы.
Кейбiр мемлекеттерде орталық банк монополиялы ... ... ... ... ... ... ... соғып, орталық банк оларды номиналымен
сатып алады. Сөйтiп , орталық банк сатып алған монеталарды өзi өзi шығарған
банкноталармен ... ... ... ... эмиссиялық монополиясы оны банк жүйесiнiң эмиссиялы-
кассалық орталығына айналдырды. Себебi орталық ... ... ... ... ... кассалық қоры болып табылады. Өйткенi орталық
банктiң басты клиентi – коммерциялық ... ал олар ... банк ... ... ... ... ретiнде қызмет атқарады.
Орталық банктiң ақша несиелiк реттеу қызметi. ... ақша ... ... әсер ету ... ...... ... құрамдас элементi. Оның негiзгi мақсаты экономикалық өсудiң
тұрақтылығы, инфляция мен жұмыссыздықтың ... ... және ... ... қол ... ... табылады.
Орталық банктiң сыртқы экономикалық қызметi – ол орталық ... ... ... ... және ... ... ... Ол – ұлттық валютаның айырбастау курсын анықтау және оны реттеу;
елдiң ресми ... ... ... ... ... ... есеп ... төлем балансын реттеу; елдегi және одан тыс
жерлердегi валюталық ... ... ... ... ... және ... балансын құрастыруды ұйымдастыру жұмыстарын
жүргiзу. Орталық банк дүниежүзiлiк қарыз капиталы ... мен ... ... үшiн ... ... дайындауға, сонымен бiрге,
халықаралық және ... ... ... өз ... өкiлi болып
қатысады.
Орталық банктiң банктердiң банкiсi қызметi – ол ... ... және ... тура ... яғни ... ... ... коммерциялық банктер болуы. Бұл оның ... ... ... банк ... ... ... жинақтау және сақтау ... ... Бұл ... банктiк
мiндеттiрезерв қорлары деп аталады. Орталық банк банктердiң депозиттерi
бойынша мiндеттемелерiнiң ең аз резервтерiне ... яғни ... ... ... ... кассалық резервтерiн сақтауға қабылдаумен қатар
орталық банк оларға несиелiк көмек көрсетедi. Оның несие үшiн ... ... ... ... анағұрлым жоғары болады, сондықтан орталық
банктiң несиесiн басқа несие алу мүмкiндiгi ... ... ... ... банк ... ... ... елдiң төлем жүйесiнiң басты
реттеушi ... ... ... Ол ... есеп ... есептесу жүйесiн реттеу және үйлестiру жұмыстарын жүргiзiп ,
банк ... есеп есеп ... ... болып табылады.
Орталық банктер қадағалау мен бақылауды негiзiнен ... ... ... ... ... лицензия беру;
• Кейбiр операция түрлерiн жүргiзуге,
• Банктер берген қаржылық есептi ... және ... ... ревизиялау (тексеру);
• Мiндеттi резервтердiң нормативтi және экономикалық ... ... ... ... ... ... тексеру.
Сондай-ақ ҚР-ның заңдарына сәйкес болатын басқа да қызметтердi атқарады.
ҚР-ның Ұлттық банкi “банктердiң банкi” ... ең ... ... ... ... ... жабдықтауды қамтамасыз ету және
елдiң барлық несие жүйесiнiң ... ... ... ... есеп ... ... келтiру, банк қызметiн реттеу болып ... Ол ...... ... ... және өз ... пайданы табу
мақсатын көздемейдi. Оның клиенттерi – коммерциялық банктер және басқа да
несиелiк мекемелер ... ... ... келiп, Ұлттық банкiнi
“банктердiң банкi” деп атайды.
Ұлттық банк “банктердiң банкi” қызметiн атқару үшiн:
... ... ... ... ... банктерге қысқа мерзiмдi қажеттiлiктерiне байланысты қысқа
мерзiмдi қарыздар ... ... ... ауқымда қолма-қолсыз есеп айырысуларды жүргiзедi;
• банктердiң қызметiне бақылау және қадағалау жүргiзедi.
Ұлттық банк – ... ... және ... да ...... ... қызметiн атқарады. Шетелде Орталық банктердi ... ... ... деп ... ... Ұлттық банкi туралы” Заңында былай жазылған:
ҚР-ның Ұлттық банкi ... бас ... ... ... әрi ... және ... да ... органдармен өзара мәмiлеге келуi бойынша
әрекет етедi. /2/
Қорыта айтқанда, орталық банктiң атқаратын қызметтерi ... ... ... ... және ... ... қызметтері
Мемлекеттiң несие жүйесiнде коммерциялық банктердiң алатын орны өте зор.
Олар қарыз капиталы нарығының әр түрлi саласында жан–жақты ... ... ... ... ... негiзгi бөлiгiн шоғырландырып, өз
клиенттерiне нсие беру, депозит қабылдау, ... ... ... ... сатып алу – сату мен оларды сақтау және ... да ... ... ... ... – нарықтық экономикада ... ... ... ... ... ақша айналымы мен капитал ... ... ... ету, ... мекемелерiн, мемлекет пен халықты
несиелеу, ... ... қор ... үшiн ... ... ... табылады.
Қазiргi коммерциялық банктер қаржы делдалы ... ақша ... және ... ... ... ... етiп, ... халық
шаруашылық қызмет атқарады. Ендi коммерциялық банктер туралы кеңiрек танысу
үшiн олардың қызметтерiн айтып өтейiк:
Ақша қаражатын шоғырландыру және ... ...... ... ... бiрi. ... және жеке тұлғалардың ... ... ... ... бiр ... олардың иесiне процент ... ... ал ... ... ... ... операцияларын жүргiзуiне негiз
қалайды. Шоғырланған жинақ ақша әр ... ... және ... ... ... банктер депозиттері жалпы банктердің несиелеу шамасын
көрсетеді. Сондықтан да банктің ... ... мен ... берген
несиелерінің көлемі бір шамада ... ... ... ... байланысты
бүгінгі рыноктық экономикада банктердің бәсекеге ... ... бірі оның ... ... көлемімен анықталады.
Себебі, банктің негізгі актитвтік операцияларын іске ... ... ... ... ... ... ... және банктер үшін депозит
операциясы өте ... ... ... ... ... немесе жеке тұлғалардың
депозиттерінің пайыз мөлшерлемесі аз болады. Коммерциялық ... ... ... ... ... көре ... ... басқа қаржы институттарынан айырмашылығы және
ерекше бiр қабiлетi ол ақшаны ... мен ... ... ... ақша жасау мүмкiндiгi экономика үшiн өте ... ... ... жүйесiн iске асыра отырып , экномиканың өсуiне қажеттi
жағдай туғызады. Банк ... ... және өте ... ... ... өндiрiстi кеңейту кеңейту мүмкiн емес.
Коммерциялық банктердiң атқаратын келесi қызметi - ... ... ... Бос ақша ... иесi мен қарыз алушының арасында ... ... ... кедергi болатын жәйттер: ұсынылатын капитал
көлемiнiң қарызға қажеттi көлемге сай келмеуi, капиталдың айналыстан босау
мерзiмiнiң қарыздарға ... ... сай ... ... ... ... мен ... алушының арасындағы қаржылық делдалы ... ... ... ... ... ... әр түрлi секторларына
берiлiп, өндiрiстiң кеiеюiн қамтамасыз етедi. /5, 197 б/
Оң баға
Теріс баға
Сурет-4 – Коммерциялық банктердің ... ... ... ... ... ... айырмашылығы
және ерекше бiр ... ол ... ... мен ... ... Банктердiң ақша жасау ... ... үшiн ... Ол тиiмдi несие жүйесiн iске асыра отырып , ... ... ... ... Банк ... ... және
өте жоғары пайыз мөлшерлемесi ... ... ... кеңейту
мүмкiн емес.
Коммерциялық банктердiң атқаратын келесi қызметi - несие ... ... Бос ақша ... иесi мен ... ... арасында тiкелей
несие қатынастарының туындауына кедергi болатын жәйттер: ... ... ... ... ... сай ... ... айналыстан босау
мерзiмiнiң қарыздарға қажет ... сай ... ... ... берушi мен қарыз алушының арасындағы қаржылық делдалы ретiнде осы
кедергiлердi жояды. Банктiк ... ... әр ... ... ... ... ... етедi. /5, 197 б/
Ұйымдасқан және жұмысы қалыптасқан есеп ... ... ... ... ... емес. Сондықтан банктiң келесi ... есеп және ... ... ... ролi ... ... есеп ... негiзгi бөлiгi қолма-қол ақшасыз
жүредi. Банктер делдал ретiнде клиенттердiң ... ... ... ақша
қабылдап, ақшаның түсуiн және берiлуiн есептейдi.
Коммерциялық банктердiң ерекше қызметi құралдарын ... ... ... көбейту немесе артығын жою, яғни ақша массасын ... ... ... ... ... ... ... және несиелiк
қызметтерiне тiкелей байланысты. Депозит екi ... ... ... ... ... ... немесе қарыздарға банктiң несие беруi арқылы жүргiзiледi.
Коммерциялық банктер акция және облигация түрiндегi бағалы қағаздарды
шығарып және орналастыру ...... ... ... жинақтарды өндiрiстiк мақсатқа жұмсайтын мүмкiндiгi бар. ... ... ... ... жүйесiн толықтырып, әрi ... ... ... iстейдi. Ұзақ мерзiмдi инвестиция тарту мақсатында
кәсiпорындар ... және ... ... ... ... клиенттердiң мүлкiн басұару ... ... Жеке ... осы ... ... ... айрылғандардың
мүлкiн уақытша басқару; iзбасарларының мүддесi үшiн өлген адамның ... ... табу ... ... басқару және т.б. ... ... ... Ал ... ... қызметтерi : банктiң
облигациялар бойынша кепiлшi ... ... ... ... ... ... үшiн өкiл ... корпорацияның зейнетақы қорының
қаржысын басқарушы болуы және т.б. қызметтер ... ... ... жинақтауы банктердiң клиенттерiне кеңес
беру қызметiне мүмкiндiк туғызады. ... ... ... ... ... ; есеп-несиелiк және кассалық қызметкөрсетуден бастап, ақша және тауар
нарықтарында операциялар жүргiзуге дейiн нұсқау ... ... ... қойылатын жалпы талаптар
1. Банкiлер банк қызметiн операцияларды ... ... ... ... мен iшкi ... ... ... ғана жүзеге асыруға
құқылы.
2. Банк операцияларын жүргiзудiң жалпы ... ... ... ... кеңесі бекiтуге және оларда мынадай мәлiметтер мен рәсiмдер
болуға тиiс:
а) қабылданатын депозиттер мен берiлетiн несиелердiң шектi ... ... ... мен ... ... ... ставкасының шектiк мөлшерi;
в) депозиттер мен несиелер бойынша сыйақы төлеудiң шарттары;
г) банк қабылдайтын қамтамасыз етуге қойылатын талаптар;
д) банк ... ... ... мен тарифтерi;
е) банк пен оның клиентiнiң құқықтары мен мiндеттерi, ... банк ... ... банк ... ... ... енгiзу қажет деп есептейтiн басқа шарттар, талаптар мен
шектеулер.
3. ... iшкi ... банк ... ... ... қызметi мен өкiлеттiгiн;
б) iшкi аудит қызметiнiң, несие комитетi мен басқа да тұрақты жұмыс
iстейтiн ... ... ... ... ... ... ... бөлiмшелер басшыларының құқықтары мен мiндеттерiн;
г) банкiнiң атынан және оның есебiнен мәмiле жасаған кездегi ... мен банк ... ... белгiлеуге тиiс.
Банкiлердiң қызметiн инспекциялау (тексеру)
1. Банкiлердiң қызметiн инспекциялауды ... ... ... не ... ... ... жүргiзедi.
Уәкiлеттi орган банктердің қызметіне инспекция ... ... ... ... қызметін уәкiлеттi органның
нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес ... ... ... ... ету
дәрежесі мен сипатын айқындау мақсатында ғана тексеруге құқылы.
2. Уәкiлеттi органның тексеру жөнiндегi тапсырмасында ... ... ... ... ... ... ... органға көмек көрсетуге, сондай-ақ кез келген ... мен ... ... қою ... және ... үшiн ... кез келген ақпарат көздерiн алуды қамтамасыз етуге
мiндеттi.
3. Уәкiлеттi органның қызметкерлерiне банкiлердiң қызметiн инспекциялау
барысында ... ... ... ... не ... адамдарға беруге тыйым
салынады.
4. Инспекциялауды жүзеге асырушы адамдар ... ... ... ... және ... не ... құпия болып табылатын
мәлiметтердi жария ... үшiн ... ... ... ... ... басты қозғаушысы қаржы секторы болса, ал
оның басты ... ... жүйе ... ... Сондықтан, экономиканы
реформалауда ең бiрiншi банктiк жүйенi реформалау қажет. Өйткенi банктiк
жүйе жүргiзетiн ... ... ... одан әрi ... ... ... қатынастарда шаруашылықтың тиімді ұйымдастырылуы мен
қызмет етуі олардың қаржылық жағдайына, несиелер алу жолдарына ... ... ... ... экономикада экономиканы реттеуде және
тұрақты дамуын қамтамасыз етуінде ... ... және ... ... сол елдің банк жүйесі қызметтері мен оның атқарып
отырған саясаттары арқылы іске ... ... ... саясатының
бағыттарын, элементтерін және экономиканы тиімді дамыту, инфляция ... және оның ... ... ... іске ... ... банктің
өзі бұл қызметтерді экономикадағы екінші деңгейлі крммерциялық банктермен
бірлесе отырып атқарады.
Жалпы ... банк ... ... ... ... ... ... дұрыс қалыптасқан жүйе және ол экономикалық өсудi қамтамасыз ететiн
бiрден-бiр құрылым десек артық болмас.
Сонымен қатар, елiмiздiң ... ... ... оң ... беремiз деп айтсақ артық болмас, өйткенi елiмiз экономиканы әлi де
болса, тиiмдi ... ... ... экономиканың тұрақсыз өсуiне алып
келетiн шикiзаттық бағыттағы ... ... ... ... ... негiзiнде тұрақты экономикалық өсуге қол
жеткiзу және елiмiздiң ... ... ... ... стандарттарды қабылдау iсi iске асырылуда. /6, 3 ... ... ... ... ... ... ... банкінің ақша-несие саясатында жаңа режим болып табылатын
инфляциялық таргеттеуге ... ... ... ... Қазіргі таңда
инфляциялық таргеттеудің негізгі саясаттары мен құралдары, басты себептері
мен ... ... бұл ... ... ... қолға алуы жақсы
жаңалық болып табылады.
Елдің макроэкономиклық тұрақтылығы, қаржы ... ... әрі ... ... жылдардағы сыртқы экономикалық ... ... ... жаңа ... ... дамуына көшуіне себеп болды. Бұл банк
стратегиясы ақша-несие саясатиын ... ... осы ... ... қызметтері мен активтілігін дамытуды және ақша ... ... ... банктің ақша-несие саясаты ... ... яғни тек қана ақша ... мен теңгенің бағамына тәуелді
емес, ауыл шаруашылығы бағаларын, бензин және ... ... ... ... ... ... /6, 2 ... әдебиеттер
1. “Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметi туралы” ҚР-сы
Президентiнiң Заң күшi бар ... 1995 ж. 31 ... ... ... Республикасының Ұлттық банкi туралы” ҚР-сы Президентiнiң Заң
күшi бар ... 1995 ... 30 ... ... ... ... ... Оқулық / Ғ.С. ...... ... 2001, - 466 б.
4. Банки Казахстана, 2004 г. №1; “О ... ... ... ... коммерцеских банков” // Кил А. Б.
5. Баян ... , Оқу ... / ... ... ... ... - Алматы: “Экономика” 2000ж.
6. Сайденов А. Г. «О ... ... ... ... ... ... ... Национального Банка» // Банки
Қазахстана, №10, - 2005 г. 2-4 ... ... С.Б. Ақша ... және ... Оқу ... – алматы: Издат
Маркет, 2004. – 248 бет.
8. ... Ж. ... ... ... ... // ... Серия экономическая. №2. – 2005 г.
9. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары. Оқу құралы. 2-шi ... ... ... 2004. – 272 ... ... А.К. «Инфляционное таргетирование: SWOT-анализ» // Банки
Қазахстана, №10, - 2005 г. 56-61 ... ... Ш. ... банк ... ТМД ... ... орында:
“Центркредит” банкiнiң директорымен сұхбат // Дала мен қала. – 2004.-1
қазан (№39).-13 бет.
12. ... М.А., ... Л.С. ... ... ... ... ... пособие – Москва , 1996г.
13. «О текущей ... на ... ... // ... ... № 5-
2006 г. 3-4 стр.
14. Садвакасова Ж. «Кредитная ... ... ... // ... ... ... №2. – 2005 г.
15. Кинасова О. «Перегрев экономики и регулирование ... // ... ... №9, - 2005 ... Н. Ә. ... ... қабiлеттi Қазақстан”, “Бәсекеқабiлеттi
экономика” және “Бәсекеқабiлеттi халық” ... ... ... // ... ... 19 ... 2004 ... С.Кабашев «Депозитная составляющая ... ... ... ... ... // Қаржы-Қаражат, №2, - 2004. 58-61 стр.
-----------------------
Ипотекалық
Инновациялық
Сақтандырушы
Салааралық
Несие-ақша айналысын реттеу
Муниципалды банктер
Жинақтаушы
Ұлттық банк
(эмиссиялық ... ... ... ... беру
Салымдардың дамуы мен бәсекеге қабілеттілігіне нарықтық баға беру
Депозиттер
Басқа да коммерциялық банктер
Ақша-несие саясатындағы таргеттік ... ... және ... ... ... ... жүйелерін дамыту
Қаржы жүйесін тұрақтылығын қамтамасыз ету

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
І.есенберлиннің “көшпенділер” романындағы жылқы атауларының этнолингвистикалық мәні41 бет
Қазақ тіліндегі араб, парсы сөздерінің терминденуі23 бет
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жайлы34 бет
Ұлттық банктің банктік қызметті реттеудегі рөлі мен маңызы4 бет
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің ақша-несие саясатын жетілдіру бағыттары9 бет
Апаттық-құтқару қызметтерінің міндеттері мен әрекеттері. Құтқарушының құқықтары мен міндеттері5 бет
Каспий теңізі, құқықтық мәртебесі бойынша келіссөздердің жаңа кезеңі69 бет
Каспий теңізін игерудің аймақтық мәселелері29 бет
Конституциялық құқық ұғымы6 бет
ҚР-ның сот жүйесі43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь