Пайда түрлерінің өзгеру теориялары

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
2.1. Сауда капиталы, сауда пайдасы және айналым шығындары теориясы ... ... Сауданың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
2.2.Қарыз капиталы, қарыз пайызы және кәсіпкерлік табыс теориялары ... ...11
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
КІРІСПЕ

Сауда капиталы өндірісте шығарылған құнның бір бөлігін иемденеді. Қосымша кұн тек қана материалдық өндірісте шығарылады. Басқа салалар қосымша кұн ендірмейді. Сауда пайдасы қосымша құнның турін өзгерткен үлгісі мен бір болігі.
Сонымен, сауда пайдасының қайнар бұлағы, өнеркәсіп капиталистерінің пайдаларының кайнар көзі. Өндіріс саласында өндірілген қосымша кұн, сауда саласында жалпы кұн және қосымша құн да болуы ықтимал.
Сауда капиталы осы қатарда тек жалдамалы еңбекті қанауға қатысады.
Қазіргі жағдайда сауда капиталының оқшаулануында қайшылықтар бар: бір жағынан қазіргі нарықтық қызметте кәсіпорындардың маркетингтік жүйені қолдануы және әсіресе ірі өнеркәсіп корпорацияларында өзінің тауар өткізетін сауда нүктелерін құруға талпыныс жасауды тудырады.
Бұл ұзақ мерзімді тауарларды яғни автомобиль, теледидар, тоңазытқыш, шаңсорғыш, кір жуатын машиналар және басқалар - пайдаланатын өндіріспен айналысатын кәсіпорындарға тән. Ондай тауарларға тұрақты кепілдікпен сервистік қызмет жасалуы қажет.
Екінші жағынан көптеген тауар өндірушілер де, тіпті ірілерінің өзінде тікелей маркетингті жүзеге асыру үшін қаржылық ресурстар жетіспейді. Мысалы, «Дженерал Моторс» фирмасы өзінің автомобилдерін 18 мың тәуелсіз делдалдардың көмегімен салады.
Тауар өндірушілер бір мезгілде өндіріспен және тауарды өткерумен айналыса алмайды, сондықтан делдалдарды қолданады. Ірі кәсіпорынға өзінің тауарын саудамен айналысатындарға беру пайдалырақ болып табылады. Олар нарықты өте жақсы біледі, кім, қайда, нені өндіретінін және кімге, не қайда керектігін біледі. Осының барлығы айналым уақытын жеделдетіп, тауардың өткерілу шығынын қысқартып, қосымша құннын және пайда мөлшерінің өсуіне алып келеді.
Қарыз капиталы (сауда капиталы сияқты) қазіргі жаппай өндіріс жағдайында негізінен өнеркәсіп капиталына қызмет жасайды. Өндіріс процесін үзіліссіз алға қозғалту үшін өнеркәсіп капиталы тұрақты еркін ақша қорларына мұқтаж.
Еркін ақша қорында болатын қиындықтар көбіне өндірілген тауарды өткерудің ыңғайсыз нарықтық конъюктура қиындығымен өткізетін нарықтың алыстығы, байланыс және көлік құрал-сайманының жеткіліксіз дамуы, сатып алушы төлем қабілеттілігінің жоғары еместігі, өндірілген тауардың бәсекелестік қабілеттілігінің төменділігімен және т.б. түсіндіріледі.
Сондықтан өнеркәсіп кәсіпкері көбіне жердегі барлық құрал-жабдықтарды қосуға барынша тырысады. Сөйтіп өндірістің тоқтауына жол бермейді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИТТЕР

1. Абдильдина Л.И., Абдильдин С.С. Экономика предприятия. Алматы: Каз Нау ГРУ, 2004, 452стр.
2. Жалпы экономикалық теория Ө.Қ. Шеденов, Б.А. Жүнісов, Ү.С. Байжомартов, Комягин./ Жалпы ред басқарған Ө.Қ. Шеденов- Ақтөбе 2004
3. Калдыбаев О., Темирбаев А. Экономика предприятия (фирмы).-Учебн. Пособие.-Алматы, «Санат», 1997.-208стр.
4. Кендирбаев А., Омаров Г., Хагай В., Тасибеков, Ауганбаев А. Бизнес: составляющие успеха/ В помощъ предпренемателю. –Алматы ПРООН/ЮНИДО ,2000
5. Сабырбаев Б. Экономикалық орысша-қазақша түсіндірме сөздігі.-Алматы: Қазақстан, 1995
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ..................................................................................................................3
ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ...............................................................................................4
2.1. Сауда капиталы, сауда пайдасы және айналым шығындары теориясы........ Сауданың түрлері....................................................................................................4
2.2.Қарыз капиталы, қарыз пайызы және ... ... ... ... ... ... ... құнның бір бөлігін иемденеді. Қосымша кұн тек қана ... ... ... ... ... қосымша кұн ендірмейді. Сауда пайдасы қосымша құнның турін өзгерткен үлгісі мен бір болігі.
Сонымен, сауда пайдасының ... ... ... капиталистерінің пайдаларының кайнар көзі. Өндіріс саласында өндірілген қосымша кұн, сауда саласында ... кұн және ... құн да ... ықтимал.
Сауда капиталы осы ... тек ... ... ... ... ... ... капиталының оқшаулануында қайшылықтар бар: бір жағынан қазіргі нарықтық қызметте кәсіпорындардың маркетингтік жүйені қолдануы және ... ірі ... ... ... тауар өткізетін сауда нүктелерін құруға талпыныс жасауды ... ... ұзақ ... ... яғни автомобиль, теледидар, тоңазытқыш, шаңсорғыш, кір жуатын машиналар және басқалар - ... ... ... ... тән. ... ... ... кепілдікпен сервистік қызмет жасалуы қажет.
Екінші жағынан көптеген ... ... де, ... ... ... ... маркетингті жүзеге асыру үшін қаржылық ресурстар жетіспейді. Мысалы, фирмасы өзінің автомобилдерін 18 мың ... ... ... салады.
Тауар өндірушілер бір мезгілде өндіріспен және тауарды өткерумен ... ... ... ... ... Ірі кәсіпорынға өзінің тауарын саудамен айналысатындарға беру ... ... ... Олар ... өте жақсы біледі, кім, қайда, нені өндіретінін және кімге, не қайда керектігін біледі. Осының барлығы айналым уақытын жеделдетіп, тауардың ... ... ... ... ... және ... ... өсуіне алып келеді.
Қарыз капиталы (сауда капиталы сияқты) қазіргі жаппай өндіріс жағдайында негізінен өнеркәсіп капиталына қызмет жасайды. Өндіріс процесін үзіліссіз алға ... үшін ... ... тұрақты еркін ақша қорларына мұқтаж.
Еркін ақша қорында ... ... ... ... ... өткерудің ыңғайсыз нарықтық конъюктура қиындығымен өткізетін нарықтың алыстығы, байланыс және көлік ... ... ... ... ... ... ... жоғары еместігі, өндірілген тауардың бәсекелестік қабілеттілігінің төменділігімен және т.б. түсіндіріледі.
Сондықтан ... ... ... ... ... ... қосуға барынша тырысады. Сөйтіп өндірістің тоқтауына жол бермейді.
ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1. Сауда ... ... ... және ... ... ... ... түрлері
Сауда капиталы өндірісте шығарылған құнның бір бөлігін ... ... кұн тек қана ... ... шығарылады. Басқа салалар қосымша кұн ендірмейді. Сауда ... ... ... ... ... үлгісі мен бір болігі. Сонымен, сауда пайдасының қайнар бұлағы, өнеркәсіп капиталистерінің пайдаларының кайнар ... ... ... ... ... кұн, сауда саласында жалпы кұн және қосымша құн да болуы ... ... ... осы қатарда тек жалдамалы еңбекті қанауға қатысады.
Тауарды ... ... ... ... жүзеге асады. Оған арнайы шығын кетеді. Осындай шығын түрлерін айналыс ... деп ... Ол ... бөлінеді: қосымша шығын және таза айналыс шығындары.
Тауарды сатып алу және ... ... ... ... ... және т.б. ... кеткен шығындар таза айналыс шығыны түсінігін береді.
Тауарды толық тұтынушыларға жеткізуге ... ... ... ... ... ... өндірістің қосымша шығындары дейміз. Капитализмде сауданың 3 түрі бар: ... ... және ... сауда. Сауда капиталистері тауарларды тікелей тұтынушыларға, халыққа ... ... ... ... осы. Бір ... ... ... тауарларды қол көлемде сатып өткізуін көтерме сауда деп айтамыз.
Капитализмдесыртқысаудаерекшеролінатқарады. Келешекте бұл ... үдей ... Шет ... ... ... экспорт, әкелінген тауарлар импорт депаталынады. Экспорт көлемі импорттан асып түссесаудабалансыактивті, ал импортэкспорттан басым болса сауда балансы пассивті ... ... ... ... ел ... шешетін күштердің бірі - әлемдікрынок.
Төлем балансына сырткы саудадан, тасымал кұралдары төлемінен, шетелге капиталшығарудан, шетелтуризмінен және ... ... ... және т.б түскен табыстар кіргізіледі. Толембалансыныңмаңызды құрамдас бөлігі сауда балансы.Ондаелдіңэкспорт, импорт және ... ... ... мен шығындары анықталады.
Капиталистікқоғамда сауда капиталы, капиталистердің ... тобы тек қана ... ... қолданатын өнеркәсіп капиталының ... бір ... ... ... Сауда капиталының айналымы (Д-Т-Д) тауарды өткізу процесінде саудагерлер авансыланған капиталдың ... ... қана ... сонымен бірге осы капиталдан пайда түсіруді де ... ... ... ... ... - ... өндіріс саласында жалдамалы жұмысшылар жасаған қосымша құнның өзгерген формасы. Бұл ... ... ... ... ... ... ... сауда капиталистеріне беретін қосымша құнның бір ... ... ... ... жұмысшы табын бірлесіп қанайды, ал жұмысшы табы өндірген қосымша құнды ... ... ... ... ... көлемді капитал жұмсаупринципі бойынша бөліп алады.
Айналыс процесі ... ... алу үшін ... ... ғана ... ... ... тауарларды өткізу ісін ұйымдастыруға шығын жұмсауды да керек етеді. Бұл ... ... ... деп аталады. Айналыстағы ... ... ... ... ... ... орауға, буып-түюге, сақтауға, оларды тұтынушыға жеткізуге жұмсаған шығындардан құралады. Таза айналыс шығындары тауарларды сатып алу сату ... ... ісін ... т.б ... ... қызметкерінің жұмыс күні де қажетті және қосымша жұмыс ... ... ... ... ... ... және сатып алумен айналысатын сауда ... ... ... ... бар. ... жұмыс уакыты ішінде, сауда кызметкерлері саудада істейтін ... ... ... ақы ... ... қосымша құннын бір бөлігі ... ... ... ... Қосымша жұмыс уақытында олар сауда ... ... ... ... ... бір ... ... тауарларды өткізеді. Сауда капиталистері ұсақ тауар өндірушілерді (шаруалар мен қол ... де ... Олар ... айырбас жасау аркылы ұсақ өндірушілердің еңбегімен ... ... бір ... ... ... ... ... - бір капиталистің басқа капиталискс тауарларды ірі көлемде сатуы. Сауда өнеркәсіп және сауда капиталистерінің арасында және капиталистерінің осы ... ... ... ... Сауда әдетте котерме сауда орталықтарында - тауар биржаларында, жәрмеңкелер мен аукциондарда жүзеге асырылады. Котерме ... ... ... едәуір белігі айналыс саласынан тұтыну саласына көшпейді. Мұндай көшу ... ... ... сауда дегеніміз - сауда ... ... - ... ... ... ... Капитализм тұсында бөлшек сауданы дамытудың негізгі бағытты ... ... мен ... күресінің универсал сипаты итермелейтін сауданы, ірі универсал магазиндеріне шогырландыру ... ... ... ... ... ... бір ... сататын арнаулы магазиндер мен ірі ... ... ... сыртқы сауданың қажеттігі және оның өсуі ... ... ... ... отыр.
1. қоғамдык еңбек бөлінісінің және ұлттық мемлекеттердің ... ... ... ... ... ... капиталиста: экономика дамуының ... ... ... жедел дамып отырған салалар мен ... ... ... үшін зат өткізетін қосымша рыноктар қажет болады.;
3. неғұрлым көп тауар массаларын едәуір ... ... ... ... тиімді еткен транспорттағы техникалық ... ... ... ... ... ... ... экспорттан және тауарды басқа елдерден әкелуден импорттан құралады. Белгілі кезенде тауарлар экспортының құны мен ... ... құны ... арақатынас сауда балансы деп аталады. Егер ... ... құны ... ... құнынан асып кетсе, ел активті сауда балансына ие болады. Ал ... ... асып ... ... сауда балансының жайкүйі сол елдің дүніежүзілік рыноктағы бәсекелестік қабілеттілігінің белгілі мағынада сол ел ... ... ... ... ... - мемлекеттер және ұлттык шаруашылықтар ... ... және ... ... Ол ерте заманда калыптасып, бірақ тек XX ғасырда ғана ... ... ... ие ... ... оған ... ... дамыған елдер ғана қатысады. Халықаралық сауда дүниежүзілік еңбек бөлінісіне, әр түрлі ... ... даму ... және ... ... - ... ... сәйкес тауарлардың белгілі бір түрлерін өңдіруге маманданудың нәтижесі ретінде көрінеді.
Дүниежүзілік ... ... мен ... ... ... дамуына, дүниежүзілік өндірістің ... ... Егер XIX ... айырбаста кебінесе шикізат, азық-түлік жеңіл өнеркәсіп өлімдері гана болса, қазіргі кезде онеркәсіп ... ... ... ... мен ... ... ... түрде өсті. Соғыстан кейілгі уақытта шикізаттың ... ... ... 3/5-тен 1/3-ке дейін кеміді, ал ... ... ... 2/3-ке ... ... бұйымдар Μβΐϊқосымша бөлшектер айырбасы артты, ... тез ... ... ... ... ... ... және басқа да кұрал ... мен ... ... ... ... ... ... болады.
Қазіргі уақытта халықаралық ... ... ... ... ... ... (лицензиялар және наухау мен сауда жасау), олардың ... ... ... жалпы айналымының 10%-ін ... ... ... ... ... ... жедел осіп отыр. Егер 1970 жылы болса, 80 ... ... ... бұл сан ... 17 млрд ... ... сауда объектілерінің катарына қазіргі уақытта жобалау ... ... ... ұзақ мерзімте жалға алу) инжиниринг (инженерлік құрылыс жұмыстарын атқару үшін жасалынған келісімдер) жатады.
Халықаралык саудада ... ... ... ... ... ... ... Тайвань) үлкен роль ... ... Бұл ... ... ... ... алатын орны елеулі және олардың дүниежүзілік ... ... ... ... екі ... асып түсті. Тарихи тұрғыдан алғанда дүниежүзілік рыноктагы бәсекелік күресте ұлттық ... ... әр ... ... ... бар. XV-XII1 ... ... экономикалық теория ретінде меркантилизм устем болтан ... ... ... ... және ... тауарларын шектеу ... яғни ... ... ... Ұлттық өнеркәсіп өніндерінде тиімді жогары кеден ... ... ... ... бір тауар түрлерін сатуға, мемлекеттік ... ... ... ... ұмтылды.
Бірақ қатаң протекционизм сыртқы сауданы қысқартып, ұлттық ... ... әкеп ... Сондықтан Ұлыбританиядағы өнеркәсіптік төңкеріс елді еркін сауда (фритретерство) ... ... ... ... "Еркін сауда" саясатының негізін Р.Рикардоның салыстырмалы шығындар теориясы қалады. Осы баытты ұстанған ... жаңа ... ... ... дүниежүзілік экономикада жетекші орындарға ие болды. Кейінірек ... ... ... ... сауда" саясатына көше бастады.
Дүнисжүзілік саудадағы тұрақсыздық экономикалық дағдарыстар XX ғасырдың ... ... ... ... ... ... қайта өршітуге жетеледі, яғни дүниежүзілік рыноктың еркін дамуына бас тартуға итермелейді. Мұның өзі ... ... ... ... ... ... әкеп ... Қазіргі кезде протекционизм ішкі рынокта ұлттық компанияларға ... ... ... және ... ... ... ... корғауға ұмтылады. Шеттен әкелінетін тауарлар бағасына кеден салынған арттыру арқылы олардың ұсынысы ... ... ішкі ... бәсекенің әлсіреуі нәтижесінде импорттың, тауарлардың да, отандық өндіріс өнімдерінің де бағалары шарықтап кетеді.
Халықаралық ... - ... ... ... үшін ... ... құрылды. Олардың қатарына ГАТТ, ΕACT, ЮНКТАД т.б. жатады.
ГАТТ-тың тарифтер мен сауда ... ... ... Оған ... ... ... ... нормалар мен ережелер негізінде айқындалады. ГАТТ 1948 ... ... ... ... Бұл ірі ... ... шеңберінде сыртқы саудаға қатысты барлық проблемаларды талқылау үшін мүше елдер ... ... ... ... ... ГАТТ-тың толық құқылы мүшелерінің саны 1990 жылы 90-ға ... ... ... ... ассоцияциясы 1960 жылдан бастап жұмыс істейді. Бұл ... 6 ... ... ... ... ... ... мақсаты өзара еркін сауда жағдайын қалыптастыру.
ЮНКТАД- БҰҰ-ның саудажәнедамуконференциясы. Бұған 170-ке жуық ... ... ... ... ұйымдар ... ... ... ... ... және ... қолдау жасайды
Тауар-ақша саласында сауда капиталы мен сауда пайдасы, қарыз капиталы мен қарыз пайызы кейбір өзіндік ерекшеліктерге ие ... ... ... ... сырт ... ... ... экономиқалық даму тарихынан белгілі нәрсе сол, сауда капиталының пайда болуы құл иеленушілік дәуірдегі үшінші ең ірі қоғамдық ... ... ... яғни қолөнер сауданың бөлінуі және соңғысынын өз бетінше қызмет саласына айналуы. Сауданың әсерінен өнеркәсіп пен өнер шаруашылығында жаңа салалар пайда ... ... өз ... құл ... ... ... болды.
Қазіргі дамыған нарықтық тауар өндірісі жағдайында өнімінің ... ... сату үшін ... және ... ... процесінің төрт фазасының бірлігін қалыптастырады: өндіріу, бөлу, айырбастау және тұтыну. Осы бірлікте капитал ... ... ... ... ... болып табылады. Оның негізгі қызметі өнеркәсіп капиталына қызмет жасауға саяды және осы ... ... ... ... арттырады. Сауда капиталының басты ролі. Ол құнның тауарын түрін ақшалай да өзгертеді.
Өнеркәсіп капиталының шеңбер айналымы процесінде сауда капиталының оқшаулануы жүзеге ... ... ... бұл ... капиталының оқшауланған бөлігі.
Қазіргі жағдайда сауда капиталының оқшаулануында қайшылықтар бар: бір ... ... ... қызметте кәсіпорындардың маркетингтік жүйені қолдануы және әсіресе ірі өнеркәсіп корпорацияларында өзінің ... ... ... ... ... ... жасауды тудырады. Бұл ұзақ мерзімді тауарларды яғни автомобиль, теледидар, тоңазытқыш, шаңсорғыш, кір ... ... және ... - ... ... айналысатын кәсіпорындарға тән. Ондай тауарларға тұрақты кепілдікпен сервистік қызмет жасалуы қажет.
Екінші жағынан көптеген ... ... де, ... ... өзінде тікелей маркетингті жүзеге асыру үшін қаржылық ресурстар жетіспейді. Мысалы, ... ... ... 18 мың тәуелсіз делдалдардың көмегімен салады. Тауар өндірушілер бір мезгілде ... және ... ... ... ... сондықтан делдалдарды қолданады. Ірі кәсіпорынға өзінің тауарын саудамен айналысатындарға беру ... ... ... Олар ... өте ... біледі, кім, қайда, нені өндіретінін және кімге, не қайда керектігін біледі. Осының барлығы айналым уақытын ... ... ... шығынын қысқартып, қосымша құннын және пайда мөлшерінің ... алып ... ... ... экономикада қарама-қарсы екі тенденция байқалады:
- бір жағынан ірі өнеркәсіп компаниялары маркетингтік жүйе ... ... ... ... ... құрады, сөйтіп өз тауарының өткерілуі мен тұтынылуын бақылауда ұстауға тырысады;
- екінші жағынан алып сауда компаниялары бұрынғыдай ірі ... ... ... ... қала береді.
Сауда экономиканың өз бетінше бір саласы боп қалады және салааралық бәсекеге ... ... ... ... ... ... орташаға келтіреді. Осы құбылысты сауда капиталы қозғалысының формуласы A - Т - А түсіндіреді, яғни тауарды сатып алу оны ... алу үшін ... ... ... ... ... көзі қандай? Тауар айналымы саласында қосымша құн пайда болмайтындықтан (сауда пайдасы - бұл жұмысшылардың өндірісте жасаған ... ... бір ... сауда пайдасы - бұл өнеркәсіп пен сауда кәсіпкерлері арасындағы қосымша құнның қайта болу нәтижесі.
Енді ... ... ... мен саудагер арасындағы бөліну механизмін қарастырамыз.
Айталық, барлық өнеркәсіп капиталы 900 ... ... тең және 720 с мен 180 v ... бұл кезде Т мөлшері = 100% болғанда, өнім құны T=720c+180v+ 180т=1080 мың ақша бірлігіне тең.
Өнеркәсіп пайдасының ... ... ... тең:
120Рор(орт)=180 m100
720c+ 180 v
Құны 1080 мың ақша бірлігіндегі тауарды тасымалдау және сақтау үшін қосымша шығын мен қосымша капитал талап етіліп, ол 100 мың ақша ... тең ... Онда ... ... ... 1000 ... 100 тең ... яғни 900+100 - тең, ал барлық қоғамдық капиталға пайданың орташа мөлшері мынаған теңдестіріледі:
Осы пайданың орташа ... ... ... мен ... ... ... құнды бөлудің жалпы критериі болып келеді.
Өнеркәсіптегі кәсіпкер өндіріске 900 мың ақша бірлігін салады және пайданы ... ... ... ... (тасымалдау, сақтау үшін) 100 мың ақша бірлігін салып, ... ... ... =100 = 18 мын ақша бірлігі.
Өнеркәсіптегі кәсіпкер ... ... ... өз құнынан төмен бағаға (өндіріс бағасына) сатады, нақтыласак,720c+180v+162p=1062 мын ақша бірлігіне.
Саудагер тауарды сатып алушыларға бағаға ештеңге қоспай, қоғамдық ... ... ... ... ... m- ... кәсіпкердің пайдасы 720с+180v+ 162р+18р= 1080 мың ақша бірлігі. - ... ... ... өз ... ... ескертпей, онын өніміне бағаны көтеретін болса, онда кәсіпорын (фирма), бұл жағдайды имиджін түсіргендік деп танып, мұндай ар-ұяты жоқ делдалдардан барынша ... ... ... ... ... ... ... ережесі осындай.
Тауар айналымы процесін қолдау үшін жұмсалатын шығындар талап етіледі, ... ... ... ... Айналым шығындарын екі түрге жіктейміз: қосымша және таза.
Қосымша шығындарды көтерме делдалдар жүзеге ... ... ... ... ... ... салу-түю, сақтау, тасымалдау және тауардың тұтынушыға қозғалысы, тауар ассортиментін қалыптастыру енеді.
Таза шығындар сауда жұмыскерлерін сатуға, сұраным мен ... ... ... қызметке), жарнамаға жұмсалады.
Қазіргі жағдайда таза шығындар айналым шығындарының 20% құрайды. ... ... жыл ... ... 100 ... ... доллар жұмсалады. Бұдан он жыл бұрын жарнамаға үш есе аз ... еді. ... жыл ... ... барады. Мысалы, Чикаго қаласында теледидардан 30 секундік роликті бір рет көрсетудің құны 2000 доллар құрайды.
Айналымдағы таза шығындар үнемі сауда ... ... және ... ... бермейді. Мысалы, өнеркәсіптегі кәсіпкердің костюмді сататын бағасы 120 долларға тең, ал бөлшек саудагердің оған қойған сату бағасы 200 долларғатең.
Немесе, мысалы, ... ... ... ыдыс ... машинаны 272 долларға өткізсе (өндіріс шығыны = 250долл. плюс орташа пайда = 22 долл.), онда байланысты бөлшек ... осы ... 375 ... ... ... ... К.Маркс жасаған. Маркстың пайымдауымда, қосымша айналым шығындары -- бұл ... ... ... ... ... ... жұмсалымдар, сондықтан олар тауардың өндірістік баға құрылымына енеді.
Айналымдағы таза шығындар өндіріс процесіне енбейді. Сондықтан саудагер, - К. Маркстің айтуынша, - ... ... ... қосып отырады. Егер айналымдаға шығындар тек сауда пайдасымен жабылып отырса, онда оның мөлшері өнеркәсіп ... ... ... еді, бұл нарықтың сала аралас бәсекелестік жағдайында болуы мүмкін емес.
Ұйымдастыру түріне қарай сауда ішкі нарықта көтерме және бөлшек ... ... ... ... - бұл бір ... ... тауарлардың ірі партиясын сатуы. Сауда жеке өнеркәсіп кәсіпкерлері мен сауда-коммерциялықтардың арасында, сондай-ақ мемлекеттік ұйымдарымен де жүргізіледі. Әдетте бұл ... ... ... ... ... ... ... көтерме нарығында, жәрмеңке, аукцион және тауар биржаларында. АҚШ-да 420 мыңға жуық көтерме сауда ұйымы бар және олар ... ... екі ... ... сауда көлемін жүргізеді.
Көтерме қызметті ұйымдастырудың жалпы үш категориясы бар:
* өндірушілердің көтерме қызметі;
* өз бетінше іс-әрекеттегі коммерциялық ұйымдардың көтерме ... ... пен ... арқылы көтерме қызмет.
Тәуелсіз көтерме коммерциялық ұйымдар тауарға меншіккерлік ... ... ... ... ... ... ... мен бөлшек сауда арасында делдалдар бар, әдетте оларды дистрибьюторлар дейміз - өндірушілердіңөкілдері. Американдық маркетингтің профессоры Ф. Котлердің ... ... ... ... ... ... фирма) әртүрлі аудандарда өз делдалдарын (дистрибьютор) табу мәселесі тұр. Олар өндірушілердің өнімін сатып алуға және оны ... ... ... ... 12 ... жуық ... тауарларымен айналысатын дистрибьюторлар бар, ал олардың айналымы 20 млрд.доллардан асады.
Бөлшек сауда - бұл ... ... ... ... ... сатуы.
Сауданың ең маңызды объектілеріне аз ассортиментті арнайы магазиндер (мысалы, ерлер ... ... және т.б.), ... универсам, универмаг. кең профилді универсамдар жатады. Соңғы аталған объекті қалыпты универсамныңсауда көлемі ... асып ... және ... алушыларды тамақ өнімдерімен толық қанағаттандыруға арналады.
Сонымен қатар сауда кешендері (олар Еуропада кең тараған) бар, олар өздеріне универсам мен бөлшек ... ... ... ... ... ... әртүрлі қызмет көрсететін бөлшек кәсіпорындар да жатады: клуб, мейманхана, асхана, шаштараз, киім ... ... және ... ... ... ... және ... теориялары
Қарыз капиталы - бұл өнеркәсіп капиталының оқшауланған бөлігі.
Қарыз капиталының құрылу мүмкіндігі өнеркәсіп капиталының шеңбер ... ... ... ... ... ... бір мезгілде барлық үш түрде бола алады: ақшалай, өндіргіш және тауарлы. Сондықтан капиталдың белгілі бөлігі ... ... ... ... және оқшаулануы мүмкін, сөйтіп қарыз капиталының қайнар көзіне айналады.
Қарыз капиталының ... ... көзі ... тауарды өткеру мен жаңасын сатып алудағы уақыттың сай келмеуі;
* қосымша күн ... ... ... ... ... ... ... амортизациялық кордың жабдықтары;
* амортизациялық төлемдер;
* жалақынытөлеуге арналған ақшалар;
* кәсіпорын пайдасы, түсіп ... ... ... ... ... және ... ... сілтемелердің барлығыда қарыз капиталын құрайды, бірақ капитал қозғалыссыз тұруы мүмкін емес, ол ... ... үшін ... түрде қозғалуы қажет.
Қарыз капиталының қозғалысы: А-А' болып бейнеленеді. мұндағы А'=А+Да, Да - ақшанын өсімі, пайда. Бұл жерде пайда қосымша ... ... түрі ... жүзеге асады. Мұндапайданың қайнар көзі жасырын түрде.
Қарыз капиталы (сауда капиталы сияқты) қазіргі ... ... ... ... өнеркәсіп капиталына қызмет жасайды. Өндіріс процесін үзіліссіз алға қозғалту үшін өнеркәсіп капиталы тұрақты еркін ақша қорларына мұқтаж. Еркін ақша ... ... ... ... өндірілген тауарды өткерудің ыңғайсыз нарықтық конъюктура қиындығымен өткізетін нарықтың алыстығы, байланыс және көлік құрал-сайманының жеткіліксіз ... ... ... ... ... ... еместігі, өндірілген тауардың бәсекелестік қабілеттілігінің төменділігімен және т.б. түсіндіріледі. Сондықтан өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... барынша тырысады. Сөйтіп өндірістің тоқтауына жол бермейді.
Айталық: өнеркәсіппен айналысатын кәсілкер 900 мың ... ... ... жылына 3% төлейді. Сөйтіп, өндіріске құрал-жабдығын сатып алу үшін 720 с мың ақша ... ал ... ... ... алу үшін ... ақша бірлігін салған, бұл кездегі қосымша құн ... Т=100% ... ... өндірілген өнім құны төмендегідей болып анықталады:
T=720c+180v+180m=1080 мың ақша бірлігі.
Өнеркәсіп кәсіпкері өндірілген тауарды өткізген соң, 900 мың ақша ... сапа ... және плюс 3% ... ... (900 мын ақша ... х 3%): 100=27 мың ақша бірлігі)
Барлығы 927 мың адам бірлігі ... Бұл ... ... ... 162 мың ақша ... ... (мұны біз жоғарыда қарастырдық), енді 18 мың ақша ... ... ... ... өткеруге жасаған қызметі үшін беру қажет, ал қалған ақша ... ... ... деп ... мың ақша ... - (27 мың ақша ... мын ақша ... 35 мың ақша бірлігі;
180 мың ақша бірлігі - (27 мың ақша бірлігі+18 мың ақша ... 35 мың ақша ... ... ... - бұл ... ... ... үшін төлем. Ол тауар - капиталдың бағасы ретінде жүзеге асады. Біздін мысалымызда қарыз капиталының (900 мың ақша бірлігі) ... 27 мың ақша ... тең. ... ... қайнар көзі өндіріс 125 саласында жасалған қосымша құн ... ... ... ... -бұл ... ... өзгерген түрі.
Қарыз пайызының мөлшері пайда мөлшеріне байланысты, ал ол болса өз кезегінде қосымша құн ... ... ... ... ... мөлшерінін максималды шектеулігі бұл орташа пайда мөлшері болып табылады. Пайыздың минималды шектеулігі анықтауға келмейді. Ол нолге жақын деңгейге ... ... ... Мұның барлығы қарыз капиталына сұраным мен ұсымым арқылы анықталады. Бұл К. Маркс моделі болып табылады.
теориясын жасаумен ағылшын ... Джон ... те ... ... ... пайызына деген өзінің көзқарасын баяндаған. Дж.Кейнс пайызды ретінде анықтайды оның ойынша, пайыздың негізінде ерекше ... ... күйі ... Оның мәні адамдардың барынша байлыққа қол жеткізу ниетінің болуы, яғни тезірек өткерілетін ақшалай түрде ... ... Ақша ... оны ... ... ... ұмтылады, ол өтімділеу мүліктен (қолда барынан айырылып қалудан бас ... бара ... ... дегеніміз байлықтың ақшалай түрінен уақытша айырылғанда меншіктерге төленетін ... ... ... ... ... екі факторға байланысты:
* Өтімділікті бағалауға>> - тікелейпропорционалды;
* айналымдағы ақша санынан - керіпропорционалды.
Дж. Кейнстін пайымдауынша, қарыз пайызынын ... ... ... ... ... ... ауқымының өсуімен және оның техниқалық базасының күрделенуімен негізгі капитал ұлғаяды. Ең ірі ... жеке ... өзі бұл ... алып ... және ... құрылысы кәсіпорынын, жол, порт, канал жәнет.б. салуға жеткіліксіз.
Осыдан барып бірнеше жеке капиталдардың ірі капиталға объективті бірігуі ... ... ... ... қоғам құрылады. Бірінші акционерлік қоғамдар капиталдың алғашқы қорлануы кезеңінде XVI-шы ғасырда пайда болды. Олардың жаппай құрылуы ХІХ-шы ғасырлық жартысьша келеді, ол ... ... ... электр жарығының ашылуы, іштен шығатын электр шигателдерінің пайда болуы, металл балқытудың жаңа технологиясы және т.б. Металлургиялық өнеркәсіптің, ... және ... ... дами ... Зауыттар салу көптеген қаржыны талап етті. Бірде бір ... осы ... өз ... ... ... ... Тек ... негізде ғана құрыла алды.
Акционерлік нысан ғана ірі және ең ірі ... ... ... болып табылды және қазіргі нарықтық, шаруашылықта шешуші роль атқарады. Мысалы, АҚШ-де 80-шы жылдардың ортасында 32 млн. ... ... және ... ... осы ... ... ... өнімнің 90% тиді.
Акционерлік қоғамды ұйымдастыру үшін оның құрылтайшылары банкке белгілі ақша сомасын салады. ... ... ... ... ... жолымен құрылады және оны барлық қоғам типтеріне байланысты алғысы келетіндерге сатады.
Қазақстан ... ... ... 85-ші ... сай ... қоғамды бір ғана тұлға құруы мүмкін немесе бір ... ... ... ... ... тек бір тұлғадан тұрады.
Акция - бұл бағалы қағаз, белгілі пайда ... ... ... ... ... Ол иегерде акционерлік қоғам пайдасынан дивиденд түрінде белгілі табыс ... ... ... ... ... ... пайдасымен байланысты.
Батыс елдерінде акционерлік қоғамның ірі құрылтайшылары көбінесе мол пайданы дивиденд түрінде ғана емес, сондай-ақ құрылтайшылық пайда түрінде ... ... ... - ... ... баға ... ... мен кәсіпорынға салынған нақты капиталдың арасындағы айырмасы.
Мысалы: айталық, акционерлік қоғамға құрылтайшылар 1 млн.доллар ... ... ... ... 100 ... ... ... бағасы) 10 мың акциясы шығырылады. Бір жылдан соң кәсіпорын (фирма) пайдасы 10% құрағандығы белгілі болып табылады, яғни әрбір 100 ... ... ... 1 ... ... құрылтайшылар, келесі жылдың басында барлық акцияларды 2 млн. долларға сатуы мүмкін. Айырмасы 1 млн. доллар құрылтайшылық пайданы құрайды.
Қарыз капиталының жинақталатын ... көзі - ... ... бос ақша қаражаттары, яғни мемлекеттің резервтік ақша қоры.
Қарыз капиталы құрылымының үшінші көзі - халықтың жинағы.
Олар ... ... ... ... ... ... ұзақ ... заттарды, қымбат тауарларды, жылжымайтын мүліктерді сатып алуға сақтап қойған жалақының бір бөлігі.
Бұндай жинақтауға негізінен аңдаушылық (сақтылық), саудагерлік, ... ... әсер ... жинақтаудың бұл аталған негізгі көздерінен басқаларын да атап өтуге болады. Мысалы, несие-қаржы мекемелерінің ақша қаражаттарының ... өтеу мен ... ... ... ... қалған сомасы.
Ақша қаражатын жинаудың ерекше бір формасы -- ол банктердің өз ... ... ... ... ... яғни ... айырылып қалу қаупін төмендету мақсатымен капиталын арнаулы несие жүйесі арқылы беруі. Сондай-ақ қоғамдық ұйымдардың жинағы жарнадан түскен ... ұйым ... ... қалған айырма ретінде қаралады.
Экономикадағы қарыз капиталын жинақтау негізінен үш формада жүреді: несие жүйесіне ақша ... ... ... ... алу, сақтандыру компанияларына ақша салу. Жинақтаушы субьектілер жинақтаудың белгілі бір формасын таңдап алады. Мысалы, кәсіпкерлер өздерінің уақытша бос ақша ... ... ... ... ... ... сатып алуға жұмсап, ия болмаса басқа фирмаларға несиеге береді. Салымдардың ішінде негізінен ... ... ... ... ... қысқа мерзімді салымдар көп орын алады.
Мемлекет ақша жинақтаудың үш ... ... ... әр ... ... ... ... бағалы қағаздарды сатып алу жолымен және резерв қорын құру түрінде ... бос ... ... ... - ... мекемелеріндегі (банктердегі, жинақкассаларындағы) шоттарғасалғансалымы; арнаулынесиемекемелеріне салғансалымы; ... ... ... ... акция сатыпалуғажұмсағанақшасы.
Несиеқатынастарыныңнақтыкөрінісіннесиенің даму формалары мен түрлерісипаттайды. Несиеніңмазмұны мен түрідиалектикалықбірліктеболады.
Несиеніңнегізгіекіформасы: ... ... ... қарызобъектісі, динамикасы, пайызмөлшеріжәнеқызмететуаясыбойыншаажыратылады.
Нарықты экономика несиеге берілгенкез-келгенресурстарғапайызтүріндеақытөлеудіқатаңталапетеді. Бірақпрактикадапайызқарызкапиталыныңбағасыретіндеқарастырылады. Қарыз капиталы капитал - ... ... бар ... ... Қарызберушініңқолындақарызғаберген капиталы үшінтөлемқарызпайызтүрінқабылдайды. Қарызпайызықосымшақұнныңерекшеформасы. Өндіріснемесесаудақызметіністеушіқызметиесі, қарыз ала отырып, ақшаиесінеалынғансоманыңбелгілібірбөлігінпайызтүріндетөлейді. Қарызпайызықосымшақұнныңбірбөлігі, оныңкәсіпкерлерқарызберушігеберугеміндетті. Қарызкапиталынантүскенпайдаекібөліккебөлінеді: капитал иесініңиемденетінпайызы мен қарызалушыиемденетінкәсіпкерліктабыс. Қарызпайызыныңбелгілідәрежесінемесенормасы бар. ... ... ... сомасынақатынасы. Қарызкапиталынпайдаланғаныүшінтөлемпайызнормасыарқылыкөрінісалады. Пайызнормасықарызкапиталынаналынғанжалдықтабыстыңбүкілқарызкапиталынақатынасыменөлшенеді. Егер, қарызғабергенкапиталды 100 мың доллар депұйғарсақ, ал осыданжылдықтабыс 6 мың ... ... ... 6пайызғатең. Қарызпайызыбелгісізөлшем, оның орта пайданормасыменбайланыстыболатыны, соңғысыеңжоғарғышек, әдетте, қарызпайызыоданасып кете алмайды. Бұданшығарқорытынды, пайданормасыныңтөмендеутенденциясыныңорыналуымен, пайызнормасы да төмендейді.Пайызқалайпайдаболадыжәнеие не үшін төленеді Жаңаклассикалықтеорияныңпайымдауынша ... ... ... мен ... ... ... ... Оның себебеі, бүгінгі күнгі ресурстарға иелік ету жеке адамның тұтыну таңдауын ұлғайтып қана ... ... ... болашақта жоғары табыс мөлшерін қамтамасыз ету үшін шараларды жүзеге асыру мүмкіндігін де береді. Сондықтан, ағымдағы ресурстарға иелік етуден бас ... оны ... ... оның орныны толтыруға есеп жасайды. Қарыз алушы ресурстарды пайдаланғаны үшін, яғни осы ... ... ... ... ... ... үшін ... төлейді. Демек, шешім қабылдау мен табыс алу арасында белгілі бір уақыт өтеді. Осы ... ... ... ... Осы ... де пайыз қарыз капиталының бағасы. Пайызының нарықтық экномикада ... ... ... Жаңа ... ... ... капиталды пайдаланудың әрқилы варианттарын таңдап алудың маңызды құралы;
- ... ... ... ресурстарды рационалды бөліп, капиталға ең пайдалы жобаларды жүзеге асыруға мүмкіншілік ... ... ... ұзақ мерзімді жоспарда тұтынуға деген бейімділікті жеңіп, ұқыптылық, үнемділікке ынталандырады. ... ... ... ... ... ... ... қатынаста бағаның тез өзгеріп отыруына байланысты ақшаның бірдей сомасы бүгін және бір жылдан кейін әрқилы бағада, сондықтан осы ақшаны банкке ... ... ол бір ... ... ... сома ... ... пайыз мөлшеріне ұлғаяды.Дамыған несие жүйесінде банктер ақшаны көбейту қабілетіне ие болады. Осыған мысал келтірейік
Жеррентасы-жерденалынатынтабысретінде.Рента ... ... ... бірі жер және оның ... байлықтар, одан алынатын табыс рента деп аталады.
Жерге тән ерекшелік: оның басқа еркін ұдайы өндірілетін ... ... жер ... ... оның ... ... өзгермейді және оны ұлғайтуға болмайды. Осыған орай, жер ұсынымы икемсіз.Жер ұсынымының икемсіз және шектеулі болйына байланысты ауылшаруашылығында баға белгілеу ... ... ... ... ... әртүрлі өндіріс тәсілдерінде де өмір сүрді: құл иеленуші және феодалдық қоғамында рестовщиктер және сауда пайдасы түрінде. Пайда ... ... де ... ... негізгі түрі ретінде сақталып келеді.
Пайда және оны максимизациялау ... ... ... ... ... және ... ... негізгі нақты мақсаты болып табылады. Сонымен қатар, атап айту қажет, экономикасы дамыған елдерде инфрақұрылымды қоғамдық шаруашылықтағы ... ала ... ... ... ... бөліп қолдануға тура келеді.
Пайданың нарық экономикасында түбегейлі қызметінде және экономикалық ... ... ... ... осы ... ... оның маңызына екі түрлі көзқарастар бар: Маркстік және ... ... ... ілім.
1. Маркстік көзқарас. Пайданың мәні К.Маркстың Капиталының ІІІ-томында зерттелген. Маркстың ұжырымдауынша пайда ... ... ... ... Бұл ... ... құнды өзгермелі капитал жасағанмен, ол барлық авансыланған тұрақты және өзгермелі капиталдың туындысы ретінде болады. Себебі өндіріс ... ... ... ... ... ... ғана емес, құрал-жабдықты қалай тиімді пайдаланғаны да қажет. Сондықтан пайданың көлемі ... ... құны мен оның ... шығындарының айырмасы ретінде анықталады (егер туар құны бойынша сатылса). Ескеретін жәй, пайданы тауар өндірушілер тек тауарды ... соң ... ... ... ... құн ақша ... ... (ауысады) да, пайдаға айналады (өзгереді), Пайда сатылған қосымша құн ... ... ... ... пен ... ... ауытқиды. Міне осы ауытқу тауар өндірушілер алатын пайда мөлшерін, анықтап, оларды кедей және бай деп ... бір ... ... ... капиталдың ауысуына әкеліп соқтырады, жеке пайда нормасын орта пайдасымен теңестіріп, өндіріс бағасын құрайды, оның айналасында нарықтық баға ауытқиды. ... ... құн ... төленбеген жұмысшы еңбегінің нәтижесі, сондықтан адамды қанаудың арқасында пайда болады.
2. ... ... ілім ... Олардың көзқарасы бойынша пайда, өндіріс факторларын (еңбек, жер, капитал) пайдаланудың нәтижесі. Сондықтан, пайда және ... ... ... ... ... ... ... қарастырады. Осыған байланысты төмендегідей анықтамалар береді:
- пайда ... ... ... ... ... ... ... жаңашылдығы, таланты үшін төленетін ақысы;
- пайда нарықта өндірушілердің (сатушылар) монополиялық жағдайынан пайда болатын табыс.
Ескеретін жәй, кәсіпкер міндетті түрде пайда алуы ... олай ... ол ... бір ... ... ақша ... екі ... да өмір сүруге құқылы К. Маркстың көзқарасындағы кемшілік - пайданың мәнін тікелей жеке меншікпен, ... ... ... ... ... ... ... практика көрсетіп отырғандай, мәселе жеке меншікте және төленбеген еңбекте емес, пайданы кімдер пайдаланады, яғни меншік пен басқару қатынасында болса керек.
Екінші ... ... ... не үшін ... ... анықтай отырып, оның шығатын көзін (источник) анықтамайды.Белгілі жәй, нарықта алынбайды, себебі бұл ... ... ... Т-Т. Бұл ... түскен пайда қайта бөліндеі. Осыған байланысты шындыққа ... ... ... пайда өндіріс нәтижесі.
Кәсіпорын пайдасы жалпы және таза болып екіге бөлінеді:Жалпы пайда - кәсіпорынға түсетін ... ... бір ... ол сан жағынан сатылған өнімнен түскен ақшадан (салықтар және т.б.) Таза ... ... ... қалады да, шаруашылықтың ішкі қажеттіліктеріне жұмсалады.Пайда өндіріс сферасында жасалады. Өзінің ерекше экономикалық түріне айналым сферасында ауысады, атап айтқанда ... ... сату ... ... ... сферасында тауар өндірушілер арасындағы бәсекелік күрес, сұраныс мен ұсыныстың тауар нарығының конъюктурасына орай өзгерістеріне байланысты қалыптасады.
Қоғамдық өндіріс бағасы ... ... ... ... жағдайлары арқылы емес, неліктен нашар жерлер жағдайымен анықталады деген сұрақ туындайды. Себебі, жер шектеулі және қоғамның бүкіл қажеттіліктерін орташа және ... ... ... өнімдер қанағаттандыра алмайды. Егер сұраныс ұсыныстан басым болса, онда ... ... ... жер ... алынатын тауарлар бағасының дәрежесіне көтеріледі.Осындай баршаға ортақ жағдайы барлық экономистер мақұлдайды, бірақ басқаша мәселелер бойынша әр ... ... ... ... иемдену мен оны пайдалану, жер иелерінің табыс көзі, ұсыныс үйлесімділігі, жер бағасы т.с.с.
Жер ... ... ... ... барлық түрлерінің көзі қосымша құн екендігін дәлелдейді. Демек, жер рентасы, пайда мен ... ... ... ... өзгерген түрі болып табылады. Маркстік теорияның маңызды қорытындысы, жерге ірі жеке меншіктің жойылуының керектігін дәлелдеуі. Осы теорияға сай ... ... ауыл ... ... көлемінде тұтас алғанда өндіргіш күштердің дамуына даңғыл жол ашады.
Жерді иемдену жеке тұлғаның немесе заңды тұлғаның белгілі бір жер ... ... ... ... иелік етуді жер иесі атқарады. Жерді пайдалану заң негізіне сай жүргізіледі. Жер иесі ... ... ... міндетті емес. Өмірде жерді иемдену мен оны пайдалану көп жағдайда бір-бірімен сәйкес емес. ... ... ... мен оны пайдалануды жеке немесе заңды тұлғалар атқарады. К.Маркстің басшылыққа алған жүйесі үш әлеуметтік топтың өзара қатынасына ... жер ... ... ... да емес жұмыскер.
Қазіргі кездегі нарықтық экономикасы дамыған Батыс алдерінде ... ... ... түрлері орын алуда: аристократияның жерге жекеменшігі (бұл түрі Ұлыбритания елінде орын алған); жерге буржуазияның меншігі, кәсіпкерлер деп аталатын жекелей ждер ... және ... ... иелігі (банктер, ірі өнеркәсіп және ауылшаруашылық компаниялар); жерге мемлекеттік меншік; жерге фермерлік меншік - жәй ... ... ... ... ... басты шартты жағдайы жерге деген ұсыныстың шектеулілігі, Еңбек пен капиталға деген ұсыныстың қалыптасуында осындай шектеулілік орын алмайды, өйткені оның ... де ... ... ... ... ... ... жер құрылыстың жер учаскелері де дәл осындай ... ... ... ... ... ... келмеуі ауыл шаруашылығында бағаның ерекше құрылуының маңызды себептері болып табылады.
Жер ... екі түрі бар. ... ... ... ... ... арқылы қарастырайық.
Қорыта айтқанда, қарыз капиталы (қоры) өндіріс және ... ... ... ... ... ... ... бос ақшасынан және халық пен мемлекеттің ақшалы жинағынан құралады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Шын мәнінде ... ... ... - ... ... саласында жалдамалы жұмысшылар жасаған қосымша құнның өзгерген формасы. Бұл өнеркәсіп капиталистері ... ... ... ... ушін, сауда ... ... ... ... бір ... ... және ... капиталистері жұмысшы табын бірлесіп қанайды, ал жұмысшы табы ... ... ... ... ... көлемді пайданы, бірдей көлемді капитал жұмсау принципі бойынша ... ... ең ... ... аз ... ... ... (мысалы, ерлер киімі дүкені және т.б.), сондай-ақ универсам, универмаг. кең профилді универсамдар жатады. Соңғы аталған объекті ... ... ... ... асып ... және ... алушыларды тамақ өнімдерімен толық қанағаттандыруға арналады.
Сонымен қатар ... ... ... ... кең тараған) бар, олар өздеріне универсам мен бөлшек қойма-магазиндерін өндіреді.
Қарыз капиталының құрылу мүмкіндігі өнеркәсіп капиталының шеңбер айналымымен ... ... ... ... капитал бір мезгілде барлық үш түрде бола алады: ... ... және ... ... ... ... ... тұрақты ақшалай күйде болады және оқшаулануы мүмкін, сөйтіп қарыз ... ... ... ... ... ... пайда мөлшеріне байланысты, ал ол болса өз кезегінде қосымша құн мөлшеріне ... ... ... ... ... ... ... бұл орташа пайда мөлшері болып табылады. Пайыздың минималды шектеулігі ... ... Ол ... ... ... ... ... мүмкін. Мұның барлығы қарыз капиталына сұраным мен ұсымым арқылы анықталады. Бұл К. Маркс ... ... ... ӘДЕБИТТЕР
* Абдильдина Л.И., Абдильдин С.С. Экономика предприятия. Алматы: Каз Нау ГРУ, 2004, 452стр.
* Жалпы экономикалық ... Ө.Қ. ... Б.А. ... Ү.С. ... ... ... ред ... Ө.Қ. Шеденов- Ақтөбе 2004
* Калдыбаев О., Темирбаев А. Экономика предприятия ... ... , ... ... А., ... Г., ... В., ... Ауганбаев А. Бизнес: составляющие успеха/ В помощъ предпренемателю. - ... ... ... Сабырбаев Б. Экономикалық орысша-қазақша түсіндірме сөздігі.-Алматы: Қазақстан, 1995

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 800 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның активтерін бағалау және тиімді басқару30 бет
Өндірістік шығындар туралы концепциялар4 бет
"Гетерогенді және өзгермелі ортадағы сұрыптау"4 бет
"Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер."8 бет
1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия 2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы7 бет
1.Қазіргі қазақ тілі лексикасының шығу арналары; 2.Өзге тілден енген сөздер; 3.Қазіргі қазақ тілі лексикасының стильдік мәні; 4.Лексикография7 бет
2010-2012 жылдары аралығында атмосфералық жауын-шашынның химиялық құрамының өзгеруі46 бет
21 ХҚЕС «валюталық бағам өзгерісінің әсері»23 бет
60-жылдардың екінші жартысында қазақстан дамуында болған өзгерістер36 бет
Xix ғасырдағы сауда сипатының өзгеруі17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь