Ұлттық банк-Қазақстан Республикасының Орталық банкі

ЖОСПАР

КІРІСПЕ

І ТАРАУ. Банк туралы түсінік және оның тарихы
1.1. Банктің пайда болу тарихы
1.2. Банк туралы пікірлер және банк жүйесі
1.3. Қазақстанның Ұлттық банкісінің қалыптасуы

ІІ ТАРАУ. Ұлттық банк.Қазақстан Республикасының Орталық банкі
2.1. Ұлттық банктің құрылымы мен басқару органдары
2.2. Ұлттық банктің қызметтері мен операциялары
2.3. Қазақстан Реапубликасының банкі «Банктердің банкісі»

ІІІ ТАРАУ. Ұлттық банк және оның негізгі қызметі
3.1. Ұлттық банк . үкіметтің бас банкирі, қаржы кеңесшісі және
агенті
3.2. Ұлттық банкісінің сыртқы экономикалық қызметі және алтын
валюталық резервтерді басқаруы
3.3. Банктік қызметті қадағалау және оны реттеу. Ақша айналысын
басқару

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОСЫМША

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Банктік жүйе – нарықтық экономиканың ең маңызды және біртұтас құрылымдарының бірі.
Банктердің және тауарлы - ақшалай қарым-қатынастардың дамуы тарихи тұрғыдан қатарлас жүрді және де олар бір-бірімен тығыз байланысты. Банктер халық шаруашылығы қызметінің барлық деңгейіндегі басқарумен тікелей байланысты болар. Олар арқылы ұдайы өндіріс үрдісіне қатысушыларының экономикалық мүдделерін қанағаттандыру жүзеге асырылады. Осы кезде банктер қаржылық делдал ретінде шаруашылық органдардың капиталдарын, халықтық жинақтарын және шаруашылық қызметтің үрдісінде босаған басқа да бос ақша қаражаттарын тарта отырып, қарыз алушылардың уақытша пайдалануына береді, ақшалай есеп айырысу жүргізеді және экономика үшін басқа да көптеген қызмет көрсетеді, соның арқасында өндірістің тиімділігі мен қоғамдық өнімнің айналысына тікелей ықпал етеді.
Банктік жүйе – жалпы ақша-несиелік механизмі аясында қызмет атқаратын ұлттық банктер мен басқа несиелік институттардың жиынтығы. Бұл жүйе орталық банк, коммерциялық банктер мен басқа да қаржылық несиелік институттардан құралады.

қаржылық- несиелік иституттар

Банктік жүйе

Коммерциялық банктер
Орталық банк


Орталық банк мемлекеттік эмиссиондық және валюталық саясатты жүргізе отырып, бүкіл жүйенің ядросы болып табылады. Банктік жүйелер стратегиялық маңызы бар мәселелерді шешу үшін қолданылады:
 -Экономикалық өсуді қамтамасыз ету;
 -инфляцияны реттеп, бақылау жасау;
 -төлем балансын реттеу.
Банктік жүйенің құрылымы: Орталық банк, банктік емес несиелік институттар, коммерциялық банктер, арнайы ұйымдар(банктік операцияларды жүргізбейтін, бірақ банктің қалыпты қызмет атқаруын қамтамасыз ететін ұйымдар: банктердің аудиті жөніндегі, банктердің рейтінгін анықтайтын, сондай-ақ банктерді материалдармен, ақпаратпен қамтамасыз ететін ұйымдар).
Курстық жұмысымның мақсаты: нарықтың экономиканың ең маңызды және біртұтас құрылымдарының бірі Ұлттық банк туралы дұрыс түсінік қалыптастырып, хабардар ету;
Курстық жұмысымның құрылымы: құрылымына келетін болсақ, курстық жұмыс 3 тараудан тұрады. Бірінші тарауда Банк туралы түсінік және оның тарихы жөнінде сөз, екінші тарауда Ұлттық банк-ҚР-ның Орталық банкі туралы сөз қазғалса үшінші тарауда ***айтылады. Бұл курстық жұмыста мынандай сұрақтар қарастырылады:
Банктің пайда болу тарихы, банк туралы пікірлер және банк жүйесі, Қазақстанның Ұлттық банкісінің қалыптасуы, Ұлттық банктің құрылымы мен басқару органдары, қызметтері мен операциялары, сонымен қатар, ҚР-ның банкі-«Банктердің банкісі» және оның сыртқы экономикалық қызметі мен валюталық резервтерді басқару және банктік қызметті қадағалау мен реттеу үшін қандай шаралар жасалады? Ақша айналымын қалай басқарады
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. “Қазақстан Республикасының банк қызметі туралы заңдары’’ 05. 1995ж.
2. “Банковскаое дело” Г.С. Сейткасымов, Алматы Қаржы-қаражат 1998ж.
3. “Бухгалтерский учет и отчетность в банках” Г.С. Сейткасымова, К.О.Шаяхметова, Г.Т. Абдраимова, Алматы, Қаржы-қаражат, 1998ж.
4. “Банки Казахстана” журналы № 6 2000жыл
5. “Банк хабаршысы” 2001жыл
6. “Деньги, кредит, банки” Ловрущин О.И. Москва 2000жыл
7. “Бағалы қағаздар нарығы” Көшенова, оқу құралы Алматы, Экономика 1999жыл 234 бет
8. ҚР-ның “Ұлттық банк туралы Заң күші бар” 1995 ж. 30наурыз. Жарғы
9. “ҚР-ның Ұлттық банк басқармасының № 331 қаулысы”
10. “Бағалы қағаздар нарығы карегорияларының орысша – қазақша түсіндірме сөздігі” Б.А. Көшенова
11. “ДКБ, Валюта қатынастары” Б.А. Көшенова, Оқу құралы Алматы, Экономика 2000ж. 328 бет
12. “Ақша айналысы және несие” Нақыш С.Б. Алматы 2004ж
13. “Управление банковскими рисками” Алматы 2002ж
14. “АНБ” Саиев М.С. “Қаржы және статистика” Алматы
15. “ДКБ” “Ценные бумаги” Практикум
        
        Жоспар
Кіріспе
І тарау. Банк туралы түсінік және оның тарихы
1.1. Банктің пайда болу тарихы
1.2. Банк туралы пікірлер және банк жүйесі
1.3. Қазақстанның Ұлттық банкісінің ... ... ... ... ... ... банкі
2.1. Ұлттық банктің құрылымы мен басқару органдары
2.2. Ұлттық банктің қызметтері мен ... ... ... банкі «Банктердің банкісі»
ІІІ тарау. Ұлттық банк және оның ... ... ... банк – ... бас ... ... ... және
агенті
3.2. Ұлттық банкісінің сыртқы экономикалық қызметі және алтын
валюталық резервтерді басқаруы
3.3. Банктік қызметті қадағалау және оны реттеу. Ақша айналысын
басқару
Қорытынды
Қосымша
Пайдаланылған ... ... жүйе – ... ... ең ... және ... бірі.
Банктердің және тауарлы - ақшалай ... ... ... ... жүрді және де олар бір-бірімен тығыз байланысты. Банктер
халық шаруашылығы қызметінің ... ... ... тікелей
байланысты болар. Олар арқылы ұдайы өндіріс үрдісіне ... ... ... ... ... Осы кезде банктер
қаржылық делдал ретінде шаруашылық органдардың капиталдарын, ... және ... ... ... ... ... да бос ... тарта отырып, қарыз алушылардың уақытша пайдалануына береді,
ақшалай есеп айырысу жүргізеді және ... үшін ... да ... ... ... ... ... тиімділігі мен қоғамдық өнімнің
айналысына тікелей ықпал етеді.
Банктік жүйе – жалпы ақша-несиелік механизмі аясында ... ... ... мен ... ... институттардың жиынтығы. Бұл жүйе орталық
банк, коммерциялық ... мен ... да ... ... институттардан
құралады.
қаржылық- несиелік иституттар
Банктік жүйе
Коммерциялық банктер
Орталық банк
Орталық банк мемлекеттік эмиссиондық және ... ... ... ... ... ... ... табылады. Банктік жүйелер стратегиялық
маңызы бар мәселелерді шешу үшін қолданылады:
➢ -Экономикалық өсуді қамтамасыз ... ... ... ... ... -төлем балансын реттеу.
Банктік жүйенің құрылымы: Орталық банк, банктік емес ... ... ... арнайы ұйымдар(банктік операцияларды
жүргізбейтін, бірақ банктің қалыпты қызмет атқаруын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... банктерді материалдармен, ақпаратпен қамтамасыз ететін ұйымдар).
Курстық жұмысымның мақсаты: нарықтың экономиканың ең маңызды ... ... бірі ... банк туралы дұрыс түсінік
қалыптастырып, хабардар ету;
Курстық жұмысымның құрылымы: ... ... ... ... жұмыс 3
тараудан тұрады. Бірінші тарауда Банк туралы түсінік және оның ... сөз, ... ... ... ... Орталық банкі туралы сөз
қазғалса үшінші тарауда ***айтылады. Бұл курстық жұмыста мынандай сұрақтар
қарастырылады:
Банктің пайда болу ... банк ... ... және банк ... Ұлттық банкісінің қалыптасуы, Ұлттық банктің құрылымы мен
басқару органдары, қызметтері мен операциялары, сонымен ... ... ... ... және оның ... ... ... мен валюталық
резервтерді басқару және банктік қызметті қадағалау мен ... үшін ... ... Ақша ... қалай басқарады?
І тарау. Банк туралы түсінік және оның тарихы.
1.1. Банктің пайда болу тарихы.
Банктің пайда болу тарихы, қоғамдық ... ... ... ... өнер мен ... ... ... қатар мәмілелердің
және төлемдердің өсуі мен тығыз байланысты. ... ... ... адам ... ... ... ... ақша орнында маңызды
тұтыну бұйымдары пайдаланылған (мал, ... ... ... және т.б.) ... болған. Айырбастау операциясының өсуі сондай-ақақша баламасын
жинау қажеттігін туғызды. Ежелгі Шығыс елдерінде ... ... ... жері – діни ... ... ... ... мемлекеттің, қауымдардың сақтандыру қоры болды. Онда елдің
басқа ... ... ... ... ... өнімдері
жиналатын болған,
• Діни ғимараттардан ешкім ол тауарлы-ақшаны ұрлай алмайды.
Храм шаруашылықтың орнықтылығы оларға ғасыр бойы орын алып ... мен ... ... ... Храм ... ... ақша ... қолдауда маңызды жағдай болды. Осы
тұрақтылық храмдарға ақша операцияларын жүргізуге, тауарлы-ақшаны ... ... ... табиғи бұзылуы – бағасының ... ... ... қажеттігі, храмдарға ақша ... ... ... Өз ... бұл ... ... ... ақша
операцияларын жүргізуді талап етті. ... және есеп ... ... ... ... ... сақталуын қамтамасыз еткені,
банк құрудың алғашқы қадамы болды.
Есептеу, есеп айырысу ... ... ... ... үлкен көлемді тауарлы-ақшаны жинақтау, сақтау, есептеу,
сұраптау қиынға түсетін болды. Сондықтан жаопыға бірдей ... етіп ... ... көп ... ... ... тауарды қолданудың қажеттігі туды.
Осындай жалпыға бірдей балама бөлуге бәрінен де ... ...... (мыс, ... күміс, алтын) Бара – бара ... пен ... ... ... басқа металдарға қарағанда қосымша сапасы: ықшамдылығы, яғни
құныжоғары, ал көлемікішкентай, сыртқы ... ... ... храмдар ушін ақша операцияның жаңа түрі – айырбастау пайда
болды.
Күміс пен алтын жетіспейтін жағдайда (олар көбінесе ... ... тек ... ғана ... ... ... ... алатын
болды. Сонымен қатар, храмдар металл және тауарлы-ақшаны ақысыз сақтаудан
бас тартып, енді ақы ақы ... ... және де олар ... ... ... ... бере ... Сөйтіп храмдар іс жүзінде банкілерге тән
барлық ақша операцияларын жүргізетін болды. ... ... ... Грециядан Римге кейін, орта ғасырларды Европа елдерінде пайда болды.
Ресейде банк қызметінің басталуы 18 ғасырдың ортасына келеді. Оның ... 1733 жылы ... ... ... ... ғасырда банк іісінің орталығы Италия, Германия, Нидерландыболып
саналса, ал ерте капитализм жағдайында Англия болған.
Капиталистік банктердің алғашқы ізашарлары ... мен ... ... ... ... негізінде, яғни әр түрлі е,лдер мен қалалардың ... ... ... ... ... операциялары ақшаны сқтауға
қабылдау мен ақшасыз есеп ... ... ... ... есеп ... мәні – екі ... ... банкирдің кітабына бір шоттан
екінші шотқа ... бір ... ... ... ... ол осындай
негізде Амстердамда 1609ж. Және Гамбургте 1618ж.ұйымдастырылды. бұл банк
ісінің арнайы түрі еді. Бұл ... ... ... және есеп айырысуға
қызмет еткенмен, оларды өндіріспен, өндірістік капиталдың ... ... аз ... ... ... ... ... де дамыған
жоқ.
Ал капиталистік банктер, керісінше ұдайы өндірістің, өнеркәсіп және
сауда капиталдарының қажеттілігінен ... ... ... ... ... мен ... айналысының дамуы есеп айырысу мен несиенің
маңызын арттырды. Жалдамалы еңбекке көшу халықтың ... көп ... ... төлеуге мәжбүр етті. Тұрақты ақша айналысы пайда болып, оны
ұйымдастыру мен техникалық жағынан қамтамасыз етуді банктер өздеріне ... ... ... ... ... ... былай деген: «Кәсіпкерліктің
ерекше саласы пайда болды, себебі ол ерекше сала ретінде барлық таптардың
ақша ... ... ... ол ... ірі масштабта
жүргізіледі....»
Сонымен ... ... ... ... ... ... өсім әкелетін
капиталды да » басқарады. өйткені банктер фирмалар мен үкімет мекемелерінің
және халықтың жинағы мен ... ... ... бос ақша ... ... және оны несиеге беру арқылы несие үшін ақы ... ... ... іріленген сайын тұтас несие беруші ретінде капиталистік
кәсіпкерліктің дербес ... ... Банк ... ... және банк жүйесі.
Банк туралы түрлі-түрлі пікірлер бар. Кейбір мамандар банкті кәсіп
орны, мекеме дейді. ... ... ... орны ... ... ... ... несиелік кәсіпорын деп сипаттайды. Ал
күнделікті тұрмыста банкті-ақша ... деп ... ... осы ... бәрі де ... не ... оның ... операциялар
жүргізетінін анықтайды. Жоғарыда келтірілген пікірлнрдің бәрін және банк
жүйесінің атқаратын қызметін жан-жақты талдау кезінде осы ... ... ... банк ... ... деп ... Банк ... несиелік
және қолма – қол ақшасыз есеп ... ... ... ... ... ақша ... даму сатысы. Банк басқа
материалдық өндірістің өнімдерінен өзгеше өнім шығаратын айрықша ... тек ... емес ... ... ақша және есеп ... құралдарын
шығарады. Сонымен, банк, ақша несие институты, барлық қолма-қол және қолма-
қол ... ... ... ... ... айналымның реттеушісі.
Үлкейтілген ауқымда банктер эмиссиялық және комерциялық банктер болып
бөлінеді. ... ... ... және оны ... ... дара ... ... орталық банкі эмиссиялық банк болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... болып есептеледі. Негізінде
олардың бәрі де комерциялық банктер. Халық шаруашылығының тек ...... ... ... жіне есеп айырысу қызметтерін көрсететін банк
мамандандырылған банк болады. Ал егер банк мұндай қызметтердің әр ... ... ... ... өкілдеріне көрсете алатын болса, ондай банк әмбебап банк
деп аталады. Бірақ қазіргі жағдайда қызмет етіп жүрген ... ... ... ... ... ... барлығы өздерінің көрсететін
қызметтерінің ұлғайып жетілдіруге тырысады. Олай ... ... ... бәсекелесе алмайды. Меншіктік нысанына қарай банктер
1. мемлекеттік
2. акционерлік
3. кооперативтік
4. меншіктік банк болып бөлінеді.
Әр түрлі белгілермен банктер ... ... ... ... ... көп ... бөлімшесіз, ірі, орта және шағын болып ... ... ... ... осы елге тән ... байланыстылығы мен банк жүйесін
құрайды. Банк жүйесі мынадай ерекшеліктермен сипатталынады.
• Банк жүйесіне, ... банк ... ... бар ... банк
деген мәртебесі жоқ элементтерге кіреді. ... ... ... жүргізуге рұқсат алған арнаулы қаржыинституттары ... ... ... ... ... және оның ... ... әсер
ететін мекемелер.
• Банк жүйесінің өзінше ерекшеліктері бар, бұл жүйе тек ... ... оның ... құрайтын элементтермен және
олардың арасында қалыптасқан қарым-қатынасымен анықталады. Әрине, банк
жүйесін зерттегенде алдымен осы ... ... ... ... ... ... олар банк ... банктік мәнер береді. Банк
жүйесінің мазмұны тек оның жеке элементтерінің мазмұнына ғана емес ... ... ... байланыстарына да көңіл аударады.
• Банк жүйесін біртұтас жүйе деп ... ... ... жеке ... ... ... күнде бірін-бірі ... ... егер банк ... тоқтатса оның клиенттері басқа
банктерден бұрынғы қызметтерін бұрынғы ... ала ... Банк ... әр ... өсу және ... жолында
• Банк жүйесі - жабық жүйе.
• Банк жүйесі өзін - өзі ... ... Егер елде ... ... жағдайлар және басқа да ахуалдар өзгеріп жатса, осыған
қарай ... ... ... өз бетінше өзгерте алады.
• Банк жүйесі басқарылатын жүйе, дербес заңды тұлға бола тұра ... ... ... ... және ... ... заңдардың негізінен
шығармайды. Олардың қызметтерін ұлтыық банк реттеп отырады. Ол үшін
ұлттық банк екінші дәрежелі ... үшін ... ... оларды бұзғаны үшін банктер банк операциясын ... ... ... яғни лицензиясынан айырылуы мүмкін.
• Қазіргі ұрпаққа банк ... екі ... ... ... ... ... және нарықтық экономикаға лайықты
банк жүйесі. ... ... ... шаруашылығында басқарудың әкімшіл-
әміршіл жүйесінде банк жүйесі мемлекеттік банктерге ... ... мен ... ... ... басқарудың құралы бола
тұра өзінің қызметін тек мемлекеттік мүддені қорғауға бағыттайтын
банктерде ... ... ... ... олар ... ... да
мүдделі болмады, өйткені пайданың барлығы дерлік мемлекеттік бюджетке
алынатын, ал оларға ең ... ... ... ғана ... ... керісінше мемлекеттік банктерге үстемдігі жоқ.
Банктерге әр ... ... ... тән, ... ... ... ... тұлғалар банк ашып алуға құқылы. Қолма- қал немесе қолма- қол
емес ... ... ... атқарымы бөлінген.
Қолма-қол ақшаны айналымға Ұлттық банк шығарады. Қолма-қол емес ақшаны
банк шығарады. Қолма-қол ақшамен немесе ... ... есеп ... ... шек жоқ. ... ... ... орнында әрбір банктің
өз саясаты бар. Қазіргі ... тек ... ... яғни соларды
сайлаған қолдамаушы кеңеске басқармаларға бағынышты. Кейбір ... ... ТМД ... банк жүйесі өтпелі кезеңнің банк ... ... ... ... ... ... ... кезеңнің банк
жүйесі жоқ. Қазіргі банк жүйесінің барлық ... ... ... ... Тек ... ... жетілмегендіктері бар, ол бұл уақытша
жағдай. Бара-бара нарықтық қатынастар жетілдірілген ... банк ... ... ... бәрі де өз ... ... Қазақстанда Ұлтық банктың қалыптасуы.
Қазақстанда банк мекемесі 19 ғасырдың аяғында пайда болды. Олар
қазыналық ... ... ... 1860 жылы ... ... ... ... түрінде шықты. Кеңес өкіметі барлық банктерді
мемлекет меншігіне ... оның ... ... ... ... ... халық банкісіне бағынған 1 ... ... ... ... ... кезеңінде банктер ... жеке ... ... банк болып құрылды. Оның үстіне жаңа
құрылған нарықтық банктер бұрынғы мемлекеттік ... ... ... ... Кейіннен барлық екінші дәрежелі банктер ашық ... ... ... ... ... 1999жылдың басында Қазақстанда 76
екінші дәрежелі банк істеді, оның ішінде 1 мемлекет аралық, 6 мемлекеттік,
20 шет ... ... мен ... ... ... Бұл 1994 жылы ... тек 33 % ... Басқалары түрлі себептермен жабылды, бірімен –
бірі қосылды, ... ... ... 1997 ... ... Ұлттық банк
екінші дәрежелі банктермен халық аралы стандартқа сәйкес болуды талап ете
бастады. Сол үшін көптеген ... ... оның ... ең ... негізгі қоры 1000 000 000 тенгеден кем болмау ... Осы ... ... банк ... ... 76 ... 3 ... бөлді.
1. Ең ірі. Негізгі қорлары 1 000 000 000 тенгеге жеткен 29 банк.
2. көрсеткіші орташа. Бірақ 2000жылдың басына дейін негізгі қорды ... ... ... бар 31 ... қалған 16 банк ешқандай келешегі жоқ, жабылуға тиісті банк болып
табылды. Осы саясаттың ... ... ... саны ...
жылға кеміп келе жатыр.
Сонымен, банк деген ұғым не? «Банк»деген ұғым италиян сөзі «bank» ... ... ...... ... дегенді білдіреді.
Банк ісі – қарыз капиталын жинақтаумен және оны ... ... ... түрі. Қазіргі кезде банктер көптеген операциялар
жүргізеді. Олар ақша ... мен ... ... ... ... ... сонымен қатар банктер арқылы халық ... ... ... ... қағаздарды сатып алу- сату,
ал ... ... ... келісімдер және мүлікті басқару
операциялары жүргізіледі.
Осы айтылған жағдайларды ... келе ... ... ... төмендегідей топтастыруға болады.
1. уақытша бос ақша қаражатын тарту,жинақтау және оны қарыз капиталына
айналдыру.
2. ... ... жеке ... ... беру, бағалы
қағаздармен операция жүргізу.
3. ақша айналымын реттеу. Банк - әртүрлі ... ... ... ... орталық. Банк өзінің есеп айырысу жүйесі арқылы
клиенттерге айырбас, капитал және ақша айналымын жүргізуге ... ... ... ... шығару. Банк клиентін тек жинаған уақытша
бос ақша қаражатымен несиелеп қоймай, ... ... ... ... ... де несиелейді.
5. экономикалық және қаржылық кеңес беру.
6. орындайтын айрықша қызметтеріне байланысты банктер. Эмиссиялық ... емес ... ... ... ... ... ақша белгілерін эмиссиялауға, ... құқы бар, ... ... ... Әр ... ... банк ... аталады. Мысалы. Бұрынғы КСРО – да ол ... деп, ал ...... ... ... банкі деп ... ... ... ... ... айналысқа ақша бірлігін
шығару, банктерге ерекше тауар – ақша белгісін сату және банк ...... ... ... ... Ол – ... екі ... банк
жүйесінің – жоғары деңгейіндегі банк.
Мемлекеттегі басқа банктердің ... да ақша ... ... жоқ ... емес ... Олар ... инвестициялық,
иновациялық , ипотекалық және т.б. ... ... ... көрсететін қызмет түрлерін үнемі ... ... ... ... Ал ... ... 1-2 қызмет түріне маманданған банктер.
Инвестициялық және иновациялық банктердің 2 түрі де ұзақ ... ... ... ... яғни олар ... ... ... бағалы қағаздар шығару арқылы ақша тартып, кейін ұзақ ... ... ... ... ... ... ... ал иновациялық
банктер технологиялық жаңалықтарды өңдеуді және оны игеруді несиелейді..
Ипотекалық банктер – жерді және жылжымайтын ... ... ... ... несие береді. Олар ипотекалық облигация, акция және басқа
бағалы ... сату ... ақша ... тарау. Ұлттық банк-Қазақстан Республикасының Орталық банкі.
2.1. Ұлттық банктің құрылымы мен ... ... ... ... ... мен ... ұйымдастырудың басқа да
мәселелері «ҚР-ның Ұлттық банкі ... Заңы және ... ... банкі
туралы» Ережесі негізінде анықталады.
Ұлттық банкі өзінің қызметтерін орындауы үшін басқарма, директорат, бас
аумақтық және ... ... ... ... да ... ... бар. Ұлттық банкінің 1996 жылғы құрылымы 1-сызбада көрсетілген.
Ұлттық банкінің ең жоғарғы басқару органы Ұлттық банк ... ... ... ... ... 9 ... тұрады. Оның
құрамына – Ұлттық банк төрағасы, оның 4 ... ... ... ... ... және ... ... Кабинетінің екі өкілі
кіреді. Басқарма мүшелері ҚР ... ... ... ... ... мемлекеттік ақша-несиелік саясатын жасайды;
- ұлттық банкі шығарған, банктер ісіне қатысты нормативтік актілерді
бекітеді;
- ... ... ... негізінде банкноттар мен монеталардың
номиналдық құнын және әшекейлік пішінін бекітеді;
- ... ... ... және ҚР-ның бюджетімен операциялар бойынша
пайыздық мөлшерлемесін бекітеді;
- ... ... ... бағамын анықтау тәртібін белгілейді;
- Сыртқы резервтерінде сақтауға алатын сыртқы ... ... ... ... ... туралы есеп береді, жылдық жиынтық ... ... банк ... ... ... банк құрылымын бекітеді және Ұлттық
банк департаментінің директорларын тағайындайды;
- ... және ... ... үшін ... нормативтерін
бекітеді.
Басқарма шешімдерін басқарма қаулылары формасында жүзеге ... ... ... ... ... |
|директорлар |
|кеңесі ... ... ... ... банкінің орталық |
|аппараты ... ... ... және ... ... тәуелсіз |
|бөлімшелері Мемлекеттік сақтау |
|орыны ... ... ... ... ... |
|Приборлық бақылаудың мемлекеттік|
|инспекциясы ... ... есеп ... ... ... және ... ... ... ... ... бюро; т.б. |
|Облыстық |
|(аумақтық) |
|басқармалар ... ... ... ... ... айына бір рет өткізіледі.
Кезектен тыс мәжілістер Ұлттық банк төрағасының немесе басқарманың үш
мүшесінің талабымен өткізіледі.
Ұлттық банк төрағасы ҚР ... ... алты ... ... банк ... ... банк атынан және сенімхатсыз мемлекеттік
органдармен, банктермен, несиелік, халықаралық және ... ... ... ... банк ... ... банк қызметі бойынша шұғыл және атқарушы-
бұйырушы ... ... ... банк атынан келісім-шарттар жасауға
өкілетті. ... ... ... ... ... кірмейді.
Ұлттық банк төрағасы басқарманы, директорлар кеңесінің қызметін
басқарады және Ұлттық банкіге жүктелген ... үшін ... ... ... мүшелеріне және директорлар кеңесі мүшелеріне жеке өкілеттіліктер
бере алады. Ұлттық банк төрағасы ... жоқ ... оның ... бірі ... банк ... ... екі ай бұрын жазбаша өтініш жазып
жұмыстан босатуын ... ... Ол ... ... ... орынбасарлары және басқарма мүшелері Ұлттық банк төрағасы арқылы
Президентке екі ай бұрын ... ... ... ... ... сұрай
алады.
Ұлттық банкінің жедел басқару органы-Директорлар кеңесі ... ... банк ... ... «ҚР-ның Ұлттық банкі туралы» Заңға сәйкес Ұлттық банкінің
қарауындағы, ... және ... ... ... ... ... ... қабылдайды.
Директорат құрамына – төраға, оның орынбасарлары және депортамент
директорлары кіреді. Ұлттық банкінің орталық аппараттарында ... ... ... ... бойынша): ақша-несие операциялары, банктік
қадағалау, ... ... ... ... ... ... есеп және бюджет, ішкі ... және ... ішкі ... ... жұмыстары, төлем жүйелері,
шетелдік операциялар, заң депортаменттері және ... ... ... банк ... ... қызметтерін жергілікті жерлерде өзінің
облыстық басқармалары, Алматы бас ... ... ... асырады. Олар
филиалдың құқықтарын пайдаланады және Ұлттық банк атынан қызмет етеді.
Ұлттық банктің басқарушы органы болып Басқарма және директорлар ... ... Оның ... органы – Басқарма, ол 9 адамнан тұрады.
Оған Ұлттық банктің төрағасы, бес ... ... және ... ... ... екі өкіл ... ... Республика Үкіметінен
және Ұлттық банктен кірген басқарма мүшелерін тиісінше Президент, үкімет
және ... ... ... ... және ... ... банктің төрағасын республика Президенті Парламентпен ... 6 жыл ... ... Егер төраға қызметтен кеткісі келсе 2
ай бұрын ... ала ... арыз ... құқылы. Оны қызметтен Президент
босатады. Төраға Ұлттық банктің қызметіне ... Оның ... ... ... ... төрағаның бекітілген мерзіміне
тәуелсіз 6 жыл мерзімге бекітеді. ... ... ... ... ... ... ... Сондай – ақ төрағаның
орынбасарлары өз еркінше қызметінен кеткісі келсе, онда 2 ай ... ... ... арыз береді.
Ұлттық банктің Басқармасының мәжілістері қажетті кезде, бірақ ... 1 рет ... онда ... банктің, жоғарыда айтылған қызметтерін
орындайды, ал Ұлттық банктің ... ... ... орган-
Директорлар Кеңесі. Директорлар Кеңесі Президенттің «ҚР-ның Ұлттық банкі
туралы» Заң күші бар ... сай ... ... ... ... ... ... қабылдайды.
Ұлттық банктің облыстық басқармалары өз қызметін Ұлттық банк белгілеген
уәкілдік шегінде атқарып, оған есеп беруге ... ... ... ... мен ... ... ... жүйесін реттеуші ұйым рөлін атқара отырып,
орталық банк экономикамызда басты орын алады.
Орталық банк еліміздің ... және ... ... ... ... ... және ... саясатын анықтайды. Оның қызметінің басты мақсаты пайда
табу емес, тек ақша – несие саясатын жүргізуге және ... банк ... ... ... ... ... ... банктің мемлекетпен
біріктірілген кең көлемдегі өкілеттілігі екі деңгейдегі ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Орталық банктің тарапынан ақша – несиелік реттеудің негізгі объектісіне
экономикамыздағы жалпы қолма-қол және қолма-қолсыз ақша ... ... ... ... банк туралы» ҚР президентінің заң
күші бар жарлығына (31.03.95) сәйкес Ұлттық банк Қазақстан Республикасының
банкін және ... ... ... ... деңгейін білдіреді.
Ұлттық банк – бұл бұрынғы қарапайым ... ... ... ... ... банктен орталық, эмиссиялық банкке
ауысқан, банктердің банкісі болып табылады, іс ... ... ... ... ... ... және олардың шаруашылық айналымына түсуі
Ұлттық банктер мекемелерінің коммерциялық банктер кассасын толтыру арқылы
жүзеге асырылады. ... ... ...... есеп ... ... ... арқылы жүргізе отырып, қажет жағдайларда ... ... ала ... банк – бұл ... ... ... оған қоса ... валюта резервтерден, басқа да ... ... ... ие болып табылатын заңды тұлға.
әлемдік тәжірибеде орталық банктің қызметін ұйымдастырудың әр турлі
келесідей құқылық ... ... ... 100% ... ... ... біртұтас банк
формасында (мысалы, Ұлыбритания, ГФР, Франция, Канада, ... ... бір ... ... ... ... ... қатысынсыз
акционерлік қоғам формасында «Жапония, Бельгияда»
• Орталық бантің функцияларын біртұтас ... ... ... «АҚШ ... АҚШ – та орталық банктердің мүлкіне мемлекет қатынаспайды, олардың
капиталы Федеральды резервтік жүйеге ... иесі ... ... банктердің қосқан жарнасынан тұрады.
Ұлттық банк өзінің атқаратын мәні жағынан біртұтас ұйым болып табылады,
ал мемлекет оның ... ... ... ... қорлары ғимараттардан,
құрылғылардан, құрал-жабдықтардан, көліктік құралдар мен ... ... ал ... ... банкке тиесілі болып табылатын меншікті
ақшалай қаражаттардан ... банк ... және ... да ... құрайды. Резервтік қор
жарғылық қор көлемінде құралып, меншікті пайда есебімен толықтырады ... ... ... зияндар мен шығындардың орнын ... ... ... ... таза ... сол қаржылық жылға
қатысты, нақты табыстар мен шығыстар арасындағы айналысқа ... ... ... ... оның ішінде банкнот пен монеталарды қоса
алғандағы шығыстардың айырмасы негізінде анықталады.
Ұлттық банктің таза табысы ... ... және ... ... ... құрауға бағытталады. Таза табыстың қалған бөлігі келесі
қаржы жылындағы республикалық бюджетке аударылады. Ұлттық банк және ... ... ... мен ... төлеуден босатылады.
Қазақстан Республикасы Ұлттық банкісінің басты міндеті ұлттық
валютаның ішкі және ... ... ... ету ... ... сияқты Ұлттық банкке келесідей қосымша міндеттер жүктеледі.
1. ақша айналысы, несие, банктік есеп – ... мен ... ... ... ... даму мақсатына
жетуге және оның әлемдік ... ... ... ... ... ... және ... ақша, несие және банктік жүйенің тұрақтылығын қамтамасыз ету.
3. банктік қызметті реттейтін нормативтік ... ... ... ... ... мен ... ... қорғау және олардың
орындалуына бақылауды жүзеге асыру.
Ұлттық банктің несиелік ресурсы төмендегідей көздерден ... ... ... ... ... ... тартылған және Ұлттық банкте шартты негізде
орналастырылған ақшалай ... ... ҚР ... ... ... ... мемлекеттік қорлар мен бюджеттің уақытша бос жатқан қаражаттар
есебінен
5. Қазақстанның Ұлттық ...... ... ... ... білдіреді.
Ұлттық банктің басқару органына: Басқарма және директорлар Кеңесі
жатады, яғни директорат.
Ұлттық банктің құрылымына департаменттер мен ... да ... ... ... ... өкілеттіліктері мен ұйымдары кіреді.
Ұлттық банктің орталық аппаратында мынадай департаменттер мен дербес
басқармалары бар.
• Зерттеу және статистика ... ... ... ... Ішкі ... ... ... байланыстар бөлімі
• Заң қызметі депортаменті
• әкімшілік депортаменті
• нақты ақшалар мен жұмыс ... ... ... қауіпсіздік жүйесін пайдалану бөлімі
• бухгалтерлік есеп депортаменті
• операциондық басқарма
• төлем ... ... ... ... ... ... жұмыс жасау басқармасы
• халықаралық қаржы ұйымдарының жобаларын іске асыру бөлімі
• мерзімді басылымдар және іскерлік ақпараттар ... ... ҚҰБ ... ... дербес бөлімшелер ле кіреді.
• Мемлекеттік сақтау қоймасы
• Ресей Федерациясындағы Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... есеп айырысу орталығы (ҚБЕО)
• Банктік сервистік бюро
ҚҰБ – нің жоғары басқару органы ... ... ... және ... ... ... жүктеледі.
• мемлекеттің ақша – несие саясатын дайындау;
• банк қызметіне қатысы бар ҚҰБ-нің ... ... ... ... ... ... ... бойынша ресми ... ... ... ... ... ... беру және оларды қайтарып алу туралы шешім
қабылдау;
• жекелеген банктік операциялар түрлерін жүргізуге ... ... ... қабылдау;
• банктер үшін резервтік талаптар нормасын бекіту
• алтын валюта активтерін басқарудың негізгі ... ... ҚР ... ... бағамын анықтау тәртібін бекіту
• ҚҰБ жұмыс туралы жылдық есепті қарау, ... және ... ... ҚҰБ- нің ... ... және ... мен зияны туралы есебін қарау
және бекіту;
• ҚҰБ туралынұсқауды, оның ... ... мен ... қордың
қалыптасу тәртібі, негізгі құралдарды және өзге де ... ... ... ... ... құрылымы және бюджеті,
депортамент директорларын , филиалдардың , ... ... ... ... ... ... ... бекіту;
• банктер үшін пруденциальдық нормативтер мен ... да ... және ... ... ... ... оған ақы ... жүйесі мен мөлшерін анықтау және
бекіту;
• ҚҰБ-нің халықаралық және басқа да ... ... ... ... ... Кеңесінің (Директораттың) құрамын бекіту;
• Бухгалтерлік есептің Қазақстандық стандартын ... ... ... ... ... саясатын және әдістерін анықтау;
Ұлттық банктің басқармасы тоғыз ... ... ... ... ... ҚҰБ ... және бес лауазымды тұлғалары, ҚР
Президентінен бір өкіл және ҚР ... екі өкіл ... банк ҚР ... қаржылық агенті болып табылады. ҚҰБ ҚР
Президентінің алдында есеп ... Есеп беру ... ... ... ... ҚР Президенті ҚҰБ-нің төрағасы 6 жылға
сайлайды және қызметінен ... ҚҰБ ... ... да ҚҰБ төрағасының ұсынуымен ҚР
Президенті 6 ... ... және ... ... ... жылдық есебін ҚР Президенті бекітеді;
➢ Ұлттық валютаның – теңгенің айшығының тұжырымын ҚР ... ... ҚР ... ... бойынша өзінің қызметіне байланысты
ақпараттарды беріп отыруы.
Ұлттық банктің оперативтік ... ... ... ... ... ... құрамына Ұлттық банк төрағасы, оның
орынбасарлары және құрылымдық бөлімшелердің жетекшілері кіреді.
Ұлттық банк ... ... ... ... жерлердегі облыстық
басқармасы Алматы қалалық бас филиалы арқылы ... Бұл ... ... атынан жұмыс істейді. ҚҰБ ... мен ... ... ҚҰБ ... ... шегінде ғана жүзеге асырады.
«Қазақстан Республикасындағы Ұлттық банк туралы» заң күші бар ... ... ... Ұлттық банк келесідей негізгі қызметтерді
атқарады:
✓ Айналыстағы ақша ... ... ... жолы мен ... ... саясатын жүргізеді және монетарлардың
монополиялық элементі ... ... ... ... ... ҚР ... мемлекеттік қағаздарына қызмет етуге қатынасады;
✓ Қазақстан аумағында банктердің, еншілес банктердің ... ... мен ... ашылуына, сол сияқты ... ... ... ... ... рұқсат қағазын
береді;
✓ Белгіленген тәртіпте банктердің бағалы ... ... ... ... ... эмиссиялау проспектісіне
мемлекеттік тіркеуге дейін міндетті экспертиза жүргізеді;
✓ Ьанктердің ... ... мен ... жүзеге асырады және
пруденциалдық нормативтер белгілейді;
✓ ҚР-да ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
Ұлттық банк мынадай операцияларды жүргізеді:
➢ Бірінші кластық ... ... алты ... ... міндеттемелерді қайта есепке алады;
➢ Мемлекеттік бағалы қағаздарды сатып алады және сатады;
➢ Депозиттік сертификаттармен қайтару ... бір ... ... бағалы қағаздарды сатып алады және сатады;
➢ Депозиттік және есеп-айырысу операцияларын жүргізе отырып, ... ... да ... сақтауға және басқаруға қабылдайды;
➢ Қаржы құралдарымен операцияларды жүзеге асырады;
➢ Қажет кезінде банктерде және ... ... ... ... ... ... ... береді;
➢ Жарғыға қайшы келмейтін өз міндеттемелеріне сай келетін басқа да
банктік операцияларды ... ... ... эмисссиялық қызметі
Қазақстан теңгелік банкнотын шығару құқығы Ұлттық банкке ғана берілген.
Бұл банкноталар заңды төлем құралы болып ... Әр ... ... ... ... ... ... шексіз көлемде қабылдауға
тиіс. Сондықтан да ... ... ... ... ақша ... ... ... экономикалық процесске қатынасушылардың төлем
операцияларды үздіксіз де, тиімді ... үшін ... ... ... ... өз ... ... ақшаны ауыстырушы шоттағы
салым формасын ұсынатындығы, соңғы кезекте ... ... ... ... банк ... кез ... уақытта нақты ақшаны өз
шотынан алуы мүмкін.
Ұлттық банктің бұл монополиялық ... ... ... ақша
айналыс шеңберінде шаруашылықтағы ақша айналысын жанама бақылауда ұстауға
мүмкіндік ... банк ... ... әртүрлі құндық белгілері бар он ... ... 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10 000 ... ... ... ... үшін әр ... құнды банкноттардың
мөлшері және жазылуы жағынан әр қалай болып келеді. Ең жиі ... 5, 10, 20, 50, 100, 200 ... ... ... ... ... шамамен 2/5 құрайды. 2, 1000, 2000, 5000, 10 000
теңгелік құны бар банкноттарға банкноттар айналысының саны жағынан біршама
бөлігі ... ... ... ... банкноттары өзіне жылына орташа
есеппен үш рет қайта келеді екен. Бұл ... ... ... тексерілуден өтеді.
Немістің федералдық банкі біздің Ұлттық банкке қарағанда 8 түрлі құндық
белгілері бар банкноттарды шығарады 5, 10, 20, 100, 200, 500 және ... ... және ... ішінде жиі кездесетін банкноты, бұл 100
маркалық ақша белгісі, яғни оның ... ... ... ... ... ... Ал 200, 500 және 1000 ... маркасындағы банкноттарға
жалпы банкноттар айналысының кішкене бөлігі келеді.
Банкноттан басқа Ұлттық банк айналысқа монеталар да ... Олар ... 5, 10, 20, 50, 100. ... ... ... ... ... күні оларды ең төменгі номиналдық белгілері мен төменгі айналысы
үшін айналымнан алынып тасталынды.
Немістің ... ... ... Ұлттық банкінен айырмашылығы;
неміс банкі айналысқа неміс маркасын немесе ... ... ... ... ... ... ақшалар айналысын құрайды.
Ұлттық банктің міндеті оның атқаратын қызметтері арқылы орындалады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ұлттық
валютасының ішкі және сыртқы тұрақтылығын қамтамасыз ету болып табылады.
Сонымен қатар, ҚР-ның ... ... ... ... ... ... дамуы және оның дүниежүзілік экономикаға
интеграциялануы мақсаттарына жетуге көмектесетін ақша айналысы, ... ... және ... ... ... ... ... және жүзеге асыру;
-ақша-несие және банк жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге
көмектесу;
-банктің және ... ... ... ... реттейтін ережелерді
жасау және олардың орындалуына бақылау жасау негізінде банк ... ... ... ... ... ... негізгі бағыттары:
-елдегі несиелік ресурстарды және ақша айналысын басқару;
-өзіне бағынышты мекемелер арқылы ақшалай ... ... және ... ... ... ... есеп айырысу және ... ... ... ... ... әдістемелік инструкциялық
нормативтік актілерді шығару (барлық банктерге міндетті), есеп жүргізу және
банктердің есеп беруін ұйымдастыру;
-банк ісін лицензиялау, ... ... ... ... ісін бақылау және қадағалау;
-елдің банк жүйесінің тәуелсіз ... ... және ... ... ... операияларды жүргізу ережелерін және ... ... ... ... ... және ... банктің несиелік ресурстары мыналардың есебінен құралады:
-меншікті қаражаты;
-басқа банктермен тартылған және келісім-шарт негізінде Ұлттық банкіге
орналастырылған ақшалай қаражаттар;
-ҚР-нан тыс ... ... ... ... ... және ... ... бос
қаражаттарынан.
2.3. ҚР Ұлттық банкі -“Банктердің банкі”.
Республиканың Ұлттық банкінің ең басты ... ... ... ... ... ету және ... барлық несие
жүйесінің қызмет етуіне жағдай жасау,есеп айырысу жүйесін қалпына келтіру,
банк ... ... ... ... Ол ... қаржы-несие құралдарымен
бәсекелеспейді және өз қызметінде ... табу ... ... және ... да ... мекемелер өз клиенттеріне – шаруашылық
субъектілері мен халыққа не ... ... ... соны ... ... банктер және басқа да несиелік мекемелер болды.
Осыдан келіп, ... ... ... ... деп атайды. Коммерциялық
банктер және жинақ мекемелері халықтан салымдарды қабылдап, оларға қарыздар
береді, сол ... ... ... банктерден және жинақ мекемелерінен
салымдарды қабылдап, оларға қарыздар береді.
Ұлттық (Орталық) банк «банктердің банкі» қызметін ... ... ... ... ... ... коммерциялық банктерге қысқа мерзімді ... ... ... ... ... ... ұлттық ауқымда қолма-қолсыз есеп айырысуларды жүзеге асырады;
- банктердің қызметіне қадағалау және бақылау жүргізеді.
Ұлттық (Орталық) ... ... ... ... және т.б.
несиелік мекемелердің резервтер деп аталатын салымдарын сақтау болып
табылады. ... ... банк ... және ... ... және ... туралы» Заңдарына сәйкес барлық мекемелер өз резервтерін Ұлттық
банкіде сақтаулары тиіс, өйткені ... ... ... ... ... ... ... несиелік қызметін реттеу және
өтімділікті қамтамасыз ету үшін стратегиялық ... ... ... банктерді және басқа да қаржылық-несиелік
мекемелерді несиелеу қызметін атқарады. ... ... ... ... ... ... деп ... Олар-коммерциялық банктерден есеп
мөлшерлемесін ала отырып, уақытша ... ... ... ... үшін несиелер береді. Әрине бұл несиелер, сауда вексельдерімен,
мемлекеттік бағалы қағаздарымен ... ... ... ... қамтамасыз етілуі тиіс.
ҚР-ның Ұлттық банкі, жалпы банктік жүйені қолдау мақсатында аукциондық
негізде, ломбардтық несиелерді және РЕПО операциялары арқылы несие береді.
Аукциондық ... ... (1993 ... ... ... көп
қолданатын директивті несиелерден ... ... ... ... пайыз
мөлшерлемесін белгілеуге мүмкіндік берді. Астаналық және аймақтық банктер
үшін аукциондар бөлек жүргізілді. Кейіннен ауыл ... ... ... салалардың қажеттіліктеріне қарай жабық аукциондар ... ... ... ... ... экономикалық нормативтері
және бұрын берілген орталықтандырылған несиелер бойынша шарттарды орындаған
банктер ғана жіберіледі. Банктерге берілетін аукциондық несиелер – ... ... ... ... ... пайда болуының алдында
қолданылатын ақша-несие саясатының уақытша құралы болып табылады.
Банктерге ... ... ... тек ақша ... ... ... Ұлттық банкінің лимитімен шектеледі. Ломбардтық несиелер банктік
қызметті жүзеге асыруға лицензия алған, өз ... ... ... қағаздары және олардың кепілдігі бар барлық банктердің
резиденттерін тарта алады.
Ломбардтық несиелер бойынша ... ... ... ... белгіленеді, әдетте, банкаралық нарық
мөлшерлемесінен төмен болмайды.
РЕПО операциясы-екі ... ... ... ... ... бөлімде
(РЕПО ашу) Ұлттық банк бастапқы дилерге (тек арнайы лицензиясы бар банктер
бастапқыдилер бола алады) бағалы қағаздарды сатады, ... бір ... ... келісімнің екінші бөліміндегі (РЕПО жабу) қатысушыларға ол
бағалы қағаздарды сатып алу міндеттемесін жүктеп, ал ... ... РЕПО ... ... ... ... банкіге ақша қаражаттарына
айырбастау үшін қайтаруды жүктейді. Кері РЕПО ... ... ...... РЕПО –ны жабу ... ... қайта сатып
алады.
Бұл операция банктерге қысқа мерзімді несиелеу немесе банктердің артық
өтімді қаражаттарын алу (егер ақша массасын ... ... ... ... үшін қолданылады.
Ұлттық банк банкаралық қома-қолсыз есеп айырысуларды жүргізеді.
Ұлттық банк банкаралық есеп айырысу сияқты жалпыхалықтық ... ... ... ұйымдастырушысы болып табылады. Осыған
байланысты ол келесі қызметтерді ... қома – ... және ... ақша ... ... ... бүкіл банктік жүйесі үшін бірыңғай ... ... ... есеп ... ... есеп айырысу, есеп жүргізу және есеп беру ... ... ... ... есеп ... екі ішкі жүйесі бар. Біріншісі –
коммерциялық банктер арасында ... есеп ... ...... ... ... ... арқылы жасалатын
орталықтандырылған есеп айырысулар.
Тұрақты байланыстары бар ... ... ... тікелей есеп айырысу үшін ... ... ... ... – коммерциялық
банктер өзара есеп айырысуларды ... ... ... банк пен ... ... ... есеп айырбастау кассалық
орталығы (ЕКО) клирингтік (қарама-қарсыталаптардың өзара есептелінуі)
режимде ... ... ... ... ... банкіге беру және
төлкм жүйесінің нормасына дейін орталықтандырылған банкаралық есеп мөлшері
міндетті қорлар (резервтер) ... ... келу ... ... резервтік жүйесі банкаралық есеп айырысуларды міндетті резервтер
сомасын реттеу арқылы жүзеге ... ... ... банктер
корреспонденттік шоттарды ашпайды.
1988 жылы банктік жүйені қайта ұйымдастыру ... ... ... бір банктің-КСРО Мемлекеттік банктің филиаларалық айналымдар (ФАА)
жүйесі арқылы жасалынатын ақша қаражаттары, КСРО ... ... ... ... аударылды. Жасалған аудару операциялары
тармақты есептеу орталықтарымен тексерілетін ... Олар бір ... ... ... ... ... есеп айырысуларды әр
түрлі тармақтардың арасында жүргізілген есеп айырысуларды, әр ... ... ... есеп айырысуларды КСРО Мемелекеттік
банкінің бас есептеу ... (БЕО) ... ... банк халық шаруашылығындағы есеп ... ... ... ... барлық мекемелері қатаң ұстанатын
бірыңғай әдістемесі әрекет етті.
1988 жылдан кейін арнайы банктер пайда болған кезде ФАА ... ... ... ... ... Банктің бір мекемесінен екінші
мекемесіне ... ... ... ... ... ... банкілік мекеменің белгілі бір арнайы ... ... ... ... есеп айырысулардың бір орталықтан
орталықтандырылған реттеуі жойылды. Филиаларалық есеп ... ... ... бірдей негізде жинақ банктері басқарды.
Клиенттермен жасалатын операцияларын өзіндік баланстарында бейнелейтін
арнайы банктердің ФАА жүйесіне автоматты қосылуы басқа ... ... ... ... қол ... ... етті. Осындай
нақты ақша қаражаттардың қозғалысы бейнелейтін ... ... ... ... ... ... «Несиелік ресурстарды реттеу қорына
арнайы банктердің аударған қаражаттары» 816 шоттың дебетінде, «ФАА» ... ... ... ... ... ... «Бенктік жүйенің
несиелік ресурстарын реттеу қоры» 815 ... ... ... ... ... көмегімен банктер арасындағы есеп айырысулардың
формалдығы, оларға ... ... ... ... ... ... туғызады.
Республикамызда банктік реформаның жүзеге ... ... ... бұл ... ... ... ... түрлерін өңдеуді, төлемдерді өтеуді,
республиканың ... ... есеп ... іске ... ... ететін
Ұлттық банкінің облыстық басқармаларының ... ... ... ... 1995 жылы ендіру аяқталды.
Ірі және ұсақ ... ... үшін ... ... ... 1995 ... 15мамырында Алматыда енгізілді. Бұл банкаралық
клиенттік жүйенің қатыстырушылары: ... ... және ... ... ... ... ... Алматылық клирингтік
палатасы болып табылады.
Қатысушылардың кез ... ... ... ... ... ... күнделікті шыққан барлық төлемдерді қарап алу үшін, ... ... оның ... ... ... ... үшін сұрауы да
мүмкін. Жүйенің қатысушыларына өздерінің төлемдерінің кезектілігін реттеуге
мүмкіндік беріледі. Есеп айыру арқылы ... ... ... қабыл
алмаған, қамсыздандырылмаған төлемдер құны түрінде қайтарылады.
Төлем жүйесінің реформасы шегінде екінші деңгейлі банктер операциондық
күнді және ... ... ... ... ... Біртұтас
корреспонденттік шотқа өту екі кезеңде жүреді. Бірінші ... ... ... өту ... ... ал екінші кезеңде-республика
деңгейінде өту қарастырылған.
ІІІ тарау. Ұлттық банк және оның негізгі қызметі.
3.1. ... ... бас ... қаржы кеңесшісі және агенті.
ҚР-ның Ұлттық банкі-Үкіметтің бас банкирі, қаржы кеңесшісі және агенті.
«ҚР-ның ... ... ... Заңында былай жазылған: ҚР-ның Ұлттық банкі
Үкіметтің бас ... ... ... әрі ... ... және ... ... өзара мәмілеге келуі бойынша әрекет етеді.
Ұлттық банк барлық үкіметтік қорлардың және ... да ... ... ... табылады. Ол органдардың ... ... және ... ... ... ... қаржылық
қызмет көрсетеді. Ол үшін үкіметтік мекемелер мен ведомствалардың шотын
жүргізеді, ... мен ... ... шоғырландырады және Қаржы
министрлігінің тапсырмасы ... ... ... банк ... ... орындалуы мен мемлекеттік қарызға қызмет
көрсетуі жағынан Үкіметтің ... ... және ... ... ... банк бюджеттік кассалық қызмет көрсету функциясын, ... ... ... мен ... түскен республикалық және
жергілікті бюджет шотындағы ақша қаражаттарының есебін жүргізу жолымен
атқарнды. Бюджет ... ... ақша ... ... ... ... және оның ... мекемелері Қаржы министірлігінің органдарына
хабар береді.
Қаржы министрлігі ... ... ... ... ... бюджетпен кассалық қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... банк ... заемның бір
бөлігін құрайтын, Үкіметпен шығарылған және кепілденген ... ... ... ... құқы бар, яғни ол ... заемдардың
нарықта орналасқаны және эмиссиясы бойынша операциялар жасайды.
Мемлекеттік ақша-несие саясатының және қаржы ... ... ... ету мақсатында Ұлттық банкіге Заңға сәйкес, келісім
– шарт негізінде Қаржы министрлігіне, 6 айдан аспайтын ... ... ... мен ... ... ... ішіндегі үзілістерді
жабуға, яғни бюджет тапшылығын жабу үшін қысқа мерзімді несие береді. Бұл
несиенің мөлшері шектеулі, оған ... ... ... ... ... ... ... несие бойынша, несие сомасы, оны
төлеу мерзімі және ... ... ... ... қол
қойылуы тиіс. ҚР-ның Парламентімен бекітілген несиелік ... ... ... ... ... Ұлттық банк Қаржы министрлігінен бағалы
қағаздарды, олардың бірінші орналастырған ... ... ... ... осы ... ... ... Ұлттық банк Үкіметке
мемлекеттік қарызды жабуға, ақы төлеу, қайтару, көздеген мақсатқа ... ... ... Ол ... несиелердің өтелу мерзімін бақылайды
және келісімде көрсетілген мерзімде олардың пайдалануын қамтамасыз ... банк ... ... ... отырып мемлекеттік заемдарды
өтеуге, пайыз бойынша ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бағалы қағаздарды шығару және
орналастыру жолымен қаражаттарды біршама ... ... ... ... ... ... нарығының қызмет жағдайына
байланысты. Өз кезегінде Қазақстандағы бағалы қағаздар нарығының толығымен
қалыптасуының болашағы екі ... банк ... ... ... бағдарламасының нәтижелеріне, экономиканың ... ... және ... тәуелді. Бірақ республикамызда бұл
жағдайлар жасалған жоқ және қалыптасқан бағалы қағаздар нарығы да ... банк ... және ... ... мәселелер бойынша
Үкіметтің және басқа да ... ... ... ... ... болашақта ақша қаржы, несие және ... да ... ... ... дәл және жедел көпшілік ақпараттарды иеленетін,
ірі экономикалық, ғылыми және ақпараттық орталық бола ... ... ... ... ... және ... валюталық
резервтерді басқаруы.
«Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі туралы» Заңға ... ... ... ... экономикалық қызметтерді ... ... және ... ... тәжірибеде қолданып жүрген
заңдарға сәйкес шетел валютасымен кез ... ... ... ... ... ... ... банктер деңгейінде мемлекетаралық қызметті ... ... яғни ... ... орталық банктерінде және халықаралық қаржы-
несие институттарында Қазақстан ... ... ... ... ... ... қатысуымен банктердің немесе еншілес
банктердің, сондай-ақ шетел банктерінің өкілеттіліктерінің ашылуына ... ... ... ... ... ... ... бағамын реттейді. Қазақстан
Республикасында ұлттық валютаның және ... ... ... ... ... анықтайды.
Валюталық операциялар бойынша шетел валютасымен есеп айырысуға банктік
қызмет көрсету және валюталық ... ... ... жүргізуге лицензия беру туралы ережелерді белгілейді, сондай-
ақ олардың қызметін бақылайды. Осындай лицензияларды пайдаланатын өкілетті
банктердің саны анықталады.
Мұндай ... ... ... ... ... ... анықталған
уақытта Ұлттық банк берілген лицензияларын қайтарып алады.
Ұлттық банк алтын валюта резервін құрып, ... ... ... статистикалық валюталық операцияларды және басқа да құжаттардың
біртұтас есебін және есеп беру нысандарын ... ... ... ... мен ... ... әрі валюталық операциялар туралы мәліметті
баспаға шығарады.
Ұлттық банк ... ... ... ... жүзеге
асыруға құқылы:
▪ шетел валютасын сату және сатып алу;
▪ қазыналық вексельдермен және т.б. ... ... ... ... ... ... мен ... қағаздар мен операциялар жүргізуге немесе оларды сату, сатып
алуға;
▪ алтын және ... да ... ... ... мен ... сай ... ... асыл тастарды қабылдауға, сақтауға,
өңдеуді қамтамасыз етуге;
▪ алтын және басқа да қымбат металдардың құймасы ... ... ... асыл ... ... және өңделмеген түрінде сату, сатып
алу операцияларын ... ... ... және ... ... асыруға;
Қазақстан Республикасы заңдарында көрсетілген валюталық реттеу және
валюталық бақылау аясында басқа да ... ... ... банкінің құқығы
бар.
Ұлттық банк мынадай алтын валюталық резервтерді құру мен басқаруға
тікелей қатысады:
... және ... да ... ... ... шетелде сақтандырылатын банкноталар, монета, банк ... ... ... ... ... сақталатын валюталық құндылықтар;
• Кез келген халықаралық деңгейдегі белгілі резервтік активтер;
• Аудармалы вексельдер, жай және ... ... яғни ... ... ... халықаралық қаржы мекемелерінің шығарғаны ... ... ... да ... егер ол ... ... мен қауіпсіздігі
қамтамасыз етілген ... және ... ... ... ... мен ... ... металдарды сатып алу қуатын қамтамасыз ... және ... ... ... ... ... қоры
пайдаланылады. Бұдан да басқа Ұлттық банк ... ... ... өз ... ... ... ... үшін шетел валюталық
қорларды сақтайды.
Ұлттық банк міндетті түрде активтердің өтімділігі мен қаіпсіздігін және
сыртқы валюта резервтерінің ... ... ... ... ... валюталық резервтерде қажетті деңгейде, Ұлттық ... ... ету және ... ... ... үшін, сондай-ақ
республиканың халықаралық келісім-шарттарды жасау тәртібін сақтауы қажет.
12 ай ... ... ... ... ... ... үшін Ұлттық
банк керекті шараларды үкіметпен келісіп жасайды.
Ұлттық банкінің ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ Ұлттық банкінің мамандарының
тәжірибесі мен біліктілігінің өсуіне байланысты ... ... ... ... ... ... ... жоспарлы түрде жүргізуге, алтын валюта резервтерін
тиімді ... және ... ... ... ... ... ... жасайды. Бұл шаралар негізінде валютаның, бағалы
металдардың ... ... ... және оған ... ... мониторинг қызметінің үнемі жүргізіліп отыруын талап
етеді. Сондай-ақ жасалған ... ... ... ету ... ... ... ... да жүзеге асырылады.
Алтын валюталық резервтермен жүргізетін операциялардан түсетін табыстың
негізгі көздерінің бірі-банкаралық депозиттер.
Егер 1994 жылы ... ... 37 ... операциялар
жүргізілген болса, ал 1995 жылы – 399-ға жетті.
«REUTER» жүйесінде жүргізілген депозиттік ... ... ... ... ... ... болды. Ұлттық банкінің 1995 жылы бағалы
қағаздармен жүргізген операциялары тек қана АҚШ-тың қазыналық ... ... және ... ... ... Бұл операциялар АҚШ
үкіметінің бағалы қағаздарын автоматты түрде инвестициялау бағдарламасын
жасасқан Федералдық Резерв банкісі (Нью-Йорк) арқылы жүзеге ... жылы ... ... ... ... ... Лондондық Ассоциация
өткізген аттестация нәтижесінде (LPMA). Өскемен мырыш-цинк комбинатында
өндірілетін Қазақстан күмісі Лондонның сапалы ... «GOOD ... ие ... Бұл ... ... ... қымбат
металдар нарығында танылғандығын білдіреді және де күмістен жасалатын
операциялардың тиімділігін жоғарлатуға ... ... ... ... ... жұмыс 1996 жылы жасалынды.
Халықаралық валюталық қордың стандарттарына сәйкес ... ... ... ... ... құрамына кірмейтінін ескере отырып,
Ұлттық банк 1994-1995 жылдары өз ... ... ... банктеріне
анағұрлым тиімді бағаммен шығарылған күмісті бірте-бірте сату тактикасын
ұстанды.
Жалпы алғанда, Ұлттық банк алтын қорларын басқару бойынша ... ... ... ... ... ... заттай көлемін
ұлғайту процесі жүргізіледі, ал дүниежүзілік нарықта ... ... ... орналастырумен шектеледі.
3.3.Банктік қызметті қадағалау және оны реттеу.
Ақша ... ... ... банк ... ... ... коммерциялық
банктердің қызметтерін қадағалау және реттеу жатады. Екі деңгейлі банктік
жүйе жағдайында Ұлттық банкінің ... ... ... ... макроэконмикалық деңгейде басқару процесін ұйымдастыру еліміздегі
банктердің және басқа да қаржы-несие иеституттарының қызметтерін реттеу,
банктік және ақша ... ... ... ... ... отыру болып
табылады.
Ұлттық банк банктік қызметтерді қадағалау және реттеу кезінде ... және ... ... әдістерді қолданады.
Мұндай әдістердің қатарына жататындар:
▪ Пруденциалдық нормативтерді және басқа да ... ... мен ... қою, ... ... ... оған ... және үмітсіз активтерге қарсы провизиялардың нормалары;
▪ Банктердің орындалуы міндетті ережелер мен басқа да ... ... Банк ... ... ... ... ... сауықтыру жөніндегі ұсыныстар беру;
▪ Бар кемшіліктерді жою жөніндегі міндеттеме хатты ... ету, ... ... хаты және т.б. ... ... ... қолдану;
▪ Банкті ашудан бастап, рұқсатты ... ... ... ... ... ... ... экономикалық әдістеріне Ұлттық банкінің
айналыстағы ақша массасынбасқару үшін қолданылатын қызметтері жатады (несие
беру және ... ... ... ... Банктік қызметтерге
әсер етудің мұндай жанама жолдары икемдірек және тезірек болып келеді.
Бір деңгейлі жоспарлы-орталықтандырылған банктік жүйе ... ... ... және ... ... әдістері басым болды. Ал екі
деңгейлі нарықтық типтегі ... ... ... ... ... ... ... елдердің барлығы да негізінен осы
әдістерге ... ... ... ... ... қарым-қатынастары келесі
қағмдаларға сүйене отырып қалыптасады:
Ұлттық банк:
✓ Банктік тораптың қызмет етуіне жалпы ... ... және ... ... ... ... өз септігін тигізеді;
✓ Банк қызметтерін заңға сәйкес реттейді (әкімшілік және ... ... ... жүйесінің тұрақтылығын ұстап тұру мақсатында банк
қызметтерін қадағалайды;
✓ Банктердің шұғыл қызметіне араласпайды.
Коммерциялық ... өз ... ... ... ... ... мен
ережелеріне сүйенеді. Ұлттық банк және коммерциялық банктер бір-бірінің
міндеттемелері бойынша жауап бермейді.
Ұлттық банк ... ... және ... ... ... ... және ... тіркеуді жүргізу (Қазақстан ... ... ... ... ... Республикасы банктері және
банктік қызметтер туралы» ... ... ... ... кіреді. Осы
мақсатта Ұлттық банк:
✓ Банктің құрылтайшыларын (акционерлерін), олардың бекіткен шектен
асқан акциялар ... ... ... ... ... бақылау
жасауға;
✓ Банктік басқару орындарына кандидаттардың іскерлік жарамдылығын
анықтауға;
✓ Банктерді және олардың филиалдарын тексеруге, соның ... ... ... ... ... ... ... бақылау және қадағалау
қызметтерін дұрыс жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... ... орындамаған жағдайында, оларға айып-
пұлдық жазалау шаралары қолданылуы мүмкін (VI бөлімде ... ... ... ... қатар, коммерциялық банктердің
қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету және ... ... ... ... мүдделерін қорғау мақсатында Ұлттық банк банктер үшін келесі
пруденциалдық нормативтерді белгілейді:
✓ Жарғалақ қордың ең төменгі ... ... ... жеткіліктілік коэффиценті;
✓ Баланстың өтімділік көрсеткіштері;
✓ Ұлттық банкіде орналастырылған міндетті резервтер мөлшері;
✓ Бір қарыз ... ... ... ең жоғары мөлшері;
✓ Банктің құрылтайшыларына, акционерлеріне, жарғылық капиталында ... ... ... ... тәуекелдің ең жоғары мөлшері;
✓ Ашық валюталық позиция лимиттері.
Ұлттық банк бекітетін пруденциалдық ... ... ... ... және ... ... балансы бар олардың
филиалдарына да қолданылады.
Қазақстан Республикасында инфляция процестерін ақша-несиелік реттеу
әдісімен ... ... емес ... ... ... ... несиелік салымдарына шек қою және сол ... ... ... ... ... банк ... сипаттағы, яғни барлық коммерциялық банктердің
орындалуы міндетті нормативтерді және ... ... мен ... ... ... нормативтерін қолданады.
Кейбір нормативтерге толығырақ тоқтала кетейін:
1. Банк балансының өтімділік ... ... ... ... нормативтік қатынасы түрінде, міндеттеменің өтелу мерзімі
және активтердің іске асу мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ... Банк капиталы және оның міндеттемелері;
✓ Несие сомалары және есеп айырысу, ... ... ... ... өтімді активтер сомасы және жалпы активтер сомасы және т.б.
2. ... ... ... ... ... ... шоттарындағы
белгіленген мөлшердегі қаражаттар қалдықтарын ұстап тұратын ... ... ... белгілейді; резервтік қордың
қаражаттары банкте таратылған ресурстардың бір бөлігін резервтеу ... Бір ... ... келетін тәуекелдің ең жоғары ... ... ... ... белгілі бір пайызы негізінде белгіленеді.
Бір қарыз алушыға келетін ең жоғары тәуекелдік есептеу кезінде, тәуекел
сөзінің ұғымына қарыз алушыға берілген ... ... ... ... оның ... ... берілген міндеттемесі кіреді.
Бір қарыз алушыға келетін тәуекелдің ең жоғары мөлшері банктің ... ... ... несие бойынша міндеттемесінің жалпы сомасы) банк
капиталына қатынасымен анықталады. ... ... үшін ең ... ... 1,0
Қазақстан Республикасының Ұлттық банк банктік қызметті қадағалау және
реттеу барысында клиенттердің мүмкін болатын шығындарын ... ... ... ... құру ... ... ... қорлар
банктердің табыстары есебінен қалыптасады.
Ұлттық банктің реттеу қызметі негізгі макроэкономикалық ... ҰӨ. Баға ... ... ... ... ... ... қатар нормативтік және бағалау көрсеткіштеріне,
есеп пен есеп беру ... ... банк ... есеп беру ... ... ... айдың бірінші күніне баланс;
✓ тоқсандық айналым ведомосы;
✓ «басқадай дебиторлар мен ... ... ... тоқсан сайынғы
ведомосы;
✓ Операциондық және түрлі табыстар мен шығыстар ( № 2 ... ... ... ... ... қоса алғандағы пруденциалдық
нормативтер есебі.
Шетелдерде ... ... ... ... және
банктердің жұмыс көлемі мен жүргізілетін операциялар ... ... ... ... үшін есеп беру ... беру тәжірибесі
қолданылуда. Ірі банктер шағын банктерге қарағанда жиі тексеріледі. Ірі
банктер Орталық ... есеп беру ... ай ... ... ... сайын, шағын банктер-жарты жылда бір рет тапсырады.
Қорытынды
Қазіргі уақытта Қазақстан банк жүйесі екі ... ... ... ... ... ... ... банк жүйелерінің құрамына
сәйкес келеді. Басқа елдердегідей жоғары дәрежеде елдегі банк ... ... ... ... банкісі тұр. Басқа да экономикасы өскен елдердегідей ҚР-
ның Ұлттық банкісінің жұмысын ... ... ... құжат “ҚР-ның
ұлттық банкісі туралы” заң болып табылады яғни ҚР ... 1995 жылы ... ... ... 2155 ... күші бар ... ... сәйкес ҚР-ң Ұлттық банкісі өз жұмысын ... ... да ... ... және де, ... ... құжаттарды басшылыққа
ала отырып жүргізеді. Қазақстанның Ұлттық банкісі тек ҚР-ң ... банк ... табу үшін ... банк ... ... банк ... ... оған қоса алтын валюта резервтерін, ... ... ... ие ... ... ... тұлға. Ұлттық банк өзінің
атқаратын мәні жағынан ұйым ... ... Ол ... ... оның ... иесі. Оның негізгі қоры ғимараттардан, құрал-
жабдықтардан, көліктік ... және тағы ... ... ... банк
таза табысы жарғылық қор және резервтік қорды обсалюттік соммада құруға
бағытталады, таза ... ... ... ... ... ... ... аударылады. Ұлттық банк және оның мекемелері ... ... да ... ... ... Ұлттық банк тігінен
басқарылатын жүйедегі біртұтас орталықтандырылған мекеме ретінде құрылымды
білдіреді.
Ұлттық банк ... ... ... оның ... ... ... Қазақстан Республикасының президенті бекітеді. Оның
мүшесі ретінде ең лауазымды депортамент кіреді.
Ұлттық банк жұмысын ... үшін ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының президентінің сұрауы
бойынша олар өзінің қызметіне ақпарат береді. ... банк ... ... – ол ... кеңесі болып табылады. Директорлар кеңесі
құрамына Ұлттық банк ... оның ... және ... ... Банк ... қызметтерін жергілікті басқармасын және
Алматы бас филиалы арқылы атқарады.
Ұлттық банк ... ... ... береді және стандарттық
формасы болады. Лицензияға коммерциялық банктің қызмет түрін ... ... ... ... ... ... мамандануын негіздейді,
ипотекалық банк бағалы қағаз нарығына қатысуы ... ... ... блып ... ... ... ... Республикасының банк қызметі туралы заңдары’’ 05. 1995ж.
2. “Банковскаое дело” Г.С. ... ... ... ... ... учет и отчетность в ... Г.С. ... Г.Т. ... ... Қаржы-қаражат, 1998ж.
4. “Банки Казахстана” журналы № 6 2000жыл
5. “Банк хабаршысы” 2001жыл
6. “Деньги, кредит, банки” Ловрущин О.И. ... ... ... ... ... ... оқу құралы Алматы, Экономика 1999жыл
234 бет
8. ... ... банк ... Заң күші ... 1995 ж. ... Жарғы
9. “ҚР-ның Ұлттық банк басқармасының № 331 қаулысы”
10. ... ... ... ... ...... ... Б.А. Көшенова
11. “ДКБ, Валюта қатынастары” Б.А. Көшенова, Оқу ... ... ... 328 ... ... ... және ... Нақыш С.Б. Алматы 2004ж
13. “Управление банковскими рисками” Алматы 2002ж
14. “АНБ” Саиев М.С. “Қаржы және статистика” Алматы
15. “ДКБ” “Ценные ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 41 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының ұлттық банкі – мемлекеттік орталық банк ретінде37 бет
Ұлттық Банк Қазақстан Республикасының орталық банкі5 бет
Қазақстан Республикадағы Орталық Ұлттық банк29 бет
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің ақша-несие саясатын жетілдіру бағыттары9 бет
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жайлы34 бет
Қазақстан Республикасының ұлттық банкіндегі ақша-несие саясатының даму жолдары84 бет
Ұлттық банктің банктік қызметті реттеудегі рөлі мен маңызы4 бет
Қазақстандағы Ұлттық банк жүйесінің дамуы25 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
Ақша-несие саясатының теориялары8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь