Құлық тәрбиесі

МАЗМҰНЫ
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.4
І тарау. Кіші мектеп жасындағы оқушылардың құлық тәрбиесі ... ... ... ... 5.8
1.1.Мораль және оның мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5.8
1. 2. Құлық тәрбиесінің міндеттері мен мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9.10
1.3. Тәрбиесі қиын балалармен жұмыс істеу мәселелерін басшылыққа алу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11.12

ІІ тарау.Кіші мектеп жасындағы оқушылардың азаматтық тәрбиесі ... 13.15

2.1. Азаматтық тәрбиенің мәні, қызметі, жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13.15
2.2.Кіші мектеп жасындағы оқушылардың бойында Қазақстандық патриотизм сезімі мен ұлт аралық қатынас мәдениетін тәрбиелеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16.17
ІІІ тарау. Кіші мектеп жасындағы оқушылардың еңбек тәрбиесі ... ... .18.19
3.1.Жеке адамның дамуындағы еңбектің ролі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18.19
3.2. Еңбек тәрбиесінің мазмұны және жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20.21
3.3. Оқушыларға кәсіптік бағдар беру жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22.23
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24.27
Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28.29
Кіріспе
Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне орай елімізде жүріп жатқан реформалау процесі, оның тек экономикалық саласын ғана қамтып қоймай, сонымен бірге әлеуметтік-гуманитарлық салада да зор өзгерістер жасалуда. Қоғамдағы білім беру жүйесін реформалау-соның айқын айғағы. Соған орай жалпы білім беретін мектептерде оқу-тәрбие жұмысын нәтижелі іске асыру педагогикалық оқу орындарында білім алып жаткан болашақ жас мамандардың білім, білік және дағды сапаларының дайындық дәрежесіне байланысты болатындығы бәрімізге мәлім. Осы қоғамдық аса маңызды міндетті шешуде «Педагогика» курсының атқаратын қызметі айрықша.
«Педагогика» курсы педагогикалық оқу орындары студенттерін мұғалім мамандығына дайындау жүйесінің негізгі бір саласы. Оның мақсаты болашақ мамандарды педагогика ғылымдарының теориялық негіздерімен қаруландырып, тәрбие мен оқыту процесін нәтижелі ұйымдастыруға қажетті педагогикалық білім, білік және дағды қалыптастыру.
Педагогикалық курстық жұмыс негізінен 5 бөлімнен құрылған. Әрбір бөлімде қарастырылған педагогикалық мәселердің негізгі идеялары мен мазмұны тыңғылықты айқындалып, ғылыми дәрежесі көтерілген, педагогикалық ойлауды дамытуға сай негізгі ұғымдар жеке қарастырылған. Сонымен бірге әрбір тақырып соңында студенттердің ойлау белсенділігі мен өзіндік жұмыстарын жақсартуға арналған бақылау сұрақтары берілді. Пәнде қарастырылған бөлімдер негізінен дәстүрлі түрде оқу стандартына сай құрылған. Атап айтсақ, «Педагогика курсының теориялық және әдіснамалық негіздері», «Тәрбие теориясы мен әдістемесі», «Дидактика: Білім беру және оқыту теориясы», «Қазақстан Республикасында халыққа білім беру жүйесі, мектептерді басқару және оған басшылық жасаудың педагогикалық негіздері» секілді тақырыптар қарастырылған.
Тәрбие-педагогикалық процесте өте маңызды, әрі күрделі де ұзақ мерзімді қажет ететін құрамдас бөлігі екендігі мәлім. Олай болса, оқушылардың сабақтан тыс уақытын тиімді ұйымдастыру, тәрбиелік шаралардың нәтижесін арттыру одан да күрделі мәселе. Мектеп жайында бұл жауапты мәселені жүзеге асыру сынып жетекшілеріне жүктеледі. Оның нәтижелі ұйымдастырылуы, сынып жетекшілерінің педагогикалық білім дәрежесінің сапасы мен педагогтік шеберлігіне байланысты болып келеді. Оған мектептің педагогикалық ұжымы мен балалардың ата-аналарын, тіпті жұртшылықты тарта білу қабілеттерін игерудің де маңызы ерекше. А.С. Макаренко ұстаздарға қажетті мұндай қасиеттерді өнер деп бағалаған. Сондықтанда осы пәнде тәрбие теориясының мақсат-міндеттеріне сай оның мазмұнын жүзеге асыруға бағытталған сынып жетекшісінің тәрбие жұмысының ұйымдастыру формалары мен әдістері топтамасы қатар қарастырылған. Жаңа технологияны меңгеруде мұғалімнің жан – жақты, білімі қажет. Бәрімізге белгілі, біздің қоғам аса күрделі жағдайларды бастан кешірді. Өтпелі кезеңге тән өмірдің ауыртпалықтарын ешкім жоққа шығара алмайды. Бірақ адам қандай жағдайда да өзінің биік адамгершілік сипаттарын, кісілік қасиеттерін сақтап қалуға тиіс. Тәрбиенің осы жақтарын қазақ жастарының санасына кішкентайынан терең енгізу қажет. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңында да мектеп оқушылары бойында адамгершілік және тұрмыс негіздерін қалыптастыру, азаматтыққа тәрбиелеу және олардың ақыл – ойын айқындау басты міндет екендігі айтылған. Олай болса, қоғам болашағы- жас ұрпақтың бойына адамгершілік, ізгілік, мейірімділік, ақыл-ой, сана-сезім қалыптастыратын салауатты тәрбие беру мазмұнын жаңаша құру қажет. Осы орайда, «Сабақ беру – үйреншікті жай шеберлік емес, ол – үнемі жаңадан жаңаны табатын өнер» деген, Жүсіпбек Аймауытовтың сөзін айта кету артық болмас.
Қорыта айтқанда осы курстық жұмыстың негізгі көздеген мақсаты –«Педагогика» курсы бойынша білім жүйесінің бірыңғай тұтастығын қамтамасыз ету болып табылады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:

1. Ақпанбек Г. Қазақтардың дүниетанымы – Алматы.Қазақ университеті.1989.
2. Айтмамбетова Б. Жаңашыл педагогтар идеялары мен тәжірибелері-Алматы, 1991.
3. Айтмамбетова Б. Бейсенбаева. Тәрбиенің жалпы әдістері – Алматы, 1991.
4. Айғабылова Н. Бала мінезінің қалыптасуы және оны тәрбиелеу жолдары.- Алматы, Өнер.1972.
5. Айтмамбетова Б. Бозжанова К.т.б. Балаларды семьяда адамгершілікке тәрбиелеудің кейбір мәселелері.- Алматы,1985.
6. Ахметов Ж. Балаларды мәдениеттілікке тәрбиелеу жолдары. Қазақстан мұғалімі,18 ақпан,1994.
7. Алмаханова Х. Жасөспірімдерге эстетикалық тірбие беру, Методикалық нұсқау. Алматы, 1990.
8.Ақназарова Б. Класс жетекшісі - Алматы, Мектеп 1973.
9.Әбенбаев С. Оқушы жастарға эстетикалық тәрбие беруді жетілдіру – Алматы, 1992 .
10.Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі- Алматы, 1999.
11.Әбдіразақов Е . Адамгершілік,имандылық тәрбиесі –Шымкент,1994.
12.Әбиев Ж. Педагогика тарихы.Алматы,2006.
13.Әбиев Ж. Бабаев С. Құдиярова А. Педагогика- Алматы «Дарын»2004.
14.Әбиев Ж. Жаңа адамды қалыптастыру- Алматы.1988.
15.Әбиев Ж. Еңбек тәрбиесінің педагогикалық негіздері-Алматы.1997.
16.Әбиев Ж. Оқушыларға тәрбие беру.Алматы // Қазақстан мектебі,1959,№3
17.Әбілова З. Оқушыларға эстетикалық тәрбие беру.- Алматы, 1972.
18.Әбілова З. Этнопедагогика- Алматы, 1997.
19.Әтемова Қ. Ата-аналар жиналысының мәні, Қаз.мем. 1-1996.
20.Бабаев С. Оңалбек.Ж. Жалпы педагогика.Оқулық.Алматы.Заң әдебиеті,2005.
21.Бап-Баба С. Жалпы психология. Алматы, 2006.
22.Бап-Баба С. Психология негіздері, Оқу-анықтамалық құрал.Алматы,2007.
23.Балдырев Н. Класс жетекшісі- Алматы, Мектеп 1980.
24.Богославский В. т.б. Жалпы психология – Алматы, Мектеп,1980,13 тарау.
25.Безкаравайный С. Жұмабаев Алматы, Мектепте өткізілетін тарихи-әдеби кештер- Алматы, Мектеп,1968.
Стандарттар, бағдарламалар
1. Жоғары кәсіптік ғылыми-педагогикалық білім (магистратура). 540350 – Педагогика дайындау бағытының ҚР мемлекеттік жалпыға міндетті білім стандарты. –Астана: Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі, 2001. (Р.Қоянбаев, Н.Д.Хмель, С.И.Қалиева, Т.С.Оспановтармен авторлық бірлікте).
2. 050102–Бастауыш оқыту педагогикасы мен әдістемесі мамандығының (Бакалавриат) мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты.– Астана: ҚР Білім және ғылым министрлігі, 2004. (Р.М.Қоянбаев, Т.Қ.Оспановтармен авторлық бірлікте).
3. 6N0102–Бастауыш оқыту педагогикасы мен әдістемесі мамандығының (магистратура) мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты. –Астана:ҚР Білім және ғылым министрлігі, 2004. (Р.М.Қоянбаев, Т.Қ.Оспановтармен авторлық бірлікте).
4. Бағдарламалар. Қазақ тілі. Жалпы білім беретін мектептің 2-4 сыныптарына арналған. –Алматы: ROND, 2003. –28 б. (Г.И.Уәйісова, Р.Ізғұттыновалармен авторлық бірлікте).
5. Бағдарламалар. 12 жылдық мектептің 1-4-сыныптары (байқау нұсқасы). Қазақ тілі. 2-4-сыныптар. –Алматы: Атамұра, 2004. –43-62 б. (Г.И.Уәйісовамен авторлық бірлікте).
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.......................................................................................................................3-4
І тарау. Кіші мектеп жасындағы оқушылардың құлық тәрбиесі................5-8
1.1.Мораль және оның мәні.....................................................................................5-8
1. 2. Құлық тәрбиесінің міндеттері мен ... ... қиын ... ... істеу мәселелерін басшылыққа алу..........................................................................................................................11-12
ІІ тарау.Кіші мектеп ... ... ... ... Азаматтық тәрбиенің мәні, қызметі, жүйесі...........................................13-15
2.2.Кіші мектеп жасындағы оқушылардың бойында Қазақстандық патриотизм сезімі мен ұлт ... ... ... тәрбиелеу.....................................16-17
ІІІ тарау. Кіші мектеп жасындағы оқушылардың еңбек тәрбиесі .........18-19
3.1.Жеке ... ... ... ... Еңбек тәрбиесінің мазмұны және жүйесі...................................................20-21
3.3. Оқушыларға кәсіптік бағдар беру жүйесі...................................................22-23
Қорытынды.........................................................................................................24-27
Пайдаланған әдебиеттер...................................................................................28-29
Кіріспе
Қазақстан ... ... орай ... ... ... ... ... оның тек экономикалық саласын ғана қамтып қоймай, сонымен бірге әлеуметтік-гуманитарлық салада да зор өзгерістер жасалуда. ... ... беру ... реформалау-соның айқын айғағы. Соған орай жалпы білім беретін мектептерде оқу-тәрбие жұмысын нәтижелі іске ... ... оқу ... ... алып ... болашақ жас мамандардың білім, білік және дағды сапаларының ... ... ... ... ... ... Осы қоғамдық аса маңызды міндетті шешуде курсының атқаратын қызметі айрықша.
курсы ... оқу ... ... ... ... ... ... негізгі бір саласы. Оның мақсаты болашақ мамандарды педагогика ғылымдарының ... ... ... ... мен оқыту процесін нәтижелі ұйымдастыруға қажетті педагогикалық ... ... және ... қалыптастыру.
Педагогикалық курстық жұмыс негізінен 5 бөлімнен құрылған. Әрбір бөлімде қарастырылған педагогикалық мәселердің негізгі идеялары мен мазмұны ... ... ... дәрежесі көтерілген, педагогикалық ойлауды дамытуға сай негізгі ұғымдар жеке қарастырылған. Сонымен бірге әрбір тақырып соңында ... ... ... мен ... жұмыстарын жақсартуға арналған бақылау сұрақтары берілді. Пәнде қарастырылған бөлімдер негізінен дәстүрлі ... оқу ... сай ... Атап айтсақ, , , , секілді тақырыптар қарастырылған.
Тәрбие-педагогикалық процесте өте маңызды, әрі күрделі де ұзақ ... ... ... ... ... екендігі мәлім. Олай болса, оқушылардың сабақтан тыс ... ... ... тәрбиелік шаралардың нәтижесін арттыру одан да күрделі мәселе. Мектеп жайында бұл жауапты мәселені жүзеге асыру сынып жетекшілеріне жүктеледі. Оның ... ... ... ... ... білім дәрежесінің сапасы мен педагогтік шеберлігіне байланысты болып келеді. Оған ... ... ... мен ... ... ... ... тарта білу қабілеттерін игерудің де маңызы ерекше. А.С. Макаренко ұстаздарға қажетті мұндай қасиеттерді өнер деп бағалаған. Сондықтанда осы ... ... ... ... сай оның мазмұнын жүзеге асыруға бағытталған сынып жетекшісінің тәрбие жұмысының ... ... мен ... ... ... ... Жаңа ... меңгеруде мұғалімнің жан - жақты, білімі қажет. Бәрімізге белгілі, біздің қоғам аса ... ... ... ... ... ... тән өмірдің ауыртпалықтарын ешкім жоққа шығара алмайды. Бірақ адам қандай жағдайда да өзінің биік адамгершілік сипаттарын, кісілік қасиеттерін сақтап қалуға ... ... осы ... ... ... санасына кішкентайынан терең енгізу қажет. Қазақстан Республикасының ... да ... ... ... ... және тұрмыс негіздерін қалыптастыру, азаматтыққа тәрбиелеу және олардың ақыл - ойын айқындау басты міндет екендігі айтылған. Олай болса, ... ... жас ... ... ... ізгілік, мейірімділік, ақыл-ой, сана-сезім қалыптастыратын салауатты тәрбие беру мазмұнын жаңаша құру қажет. Осы орайда, ... ... ... сөзін айта кету артық болмас.
Қорыта айтқанда осы курстық жұмыстың негізгі көздеген мақсаты - курсы бойынша ... ... ... тұтастығын қамтамасыз ету болып табылады.
І тарау. Кіші мектеп жасындағы оқушылардың құлық тәрбиесі.
1.1.Мораль және оның мәні.
Еліміздің әлеуметтік - ... ... жаңа ... жүргізіп отырған шақта адамдардың құлықтық саналығын тәрбиелеу қоғам ... ең бір ... ... ... ... табылады. Осы міндетті жүзеге асыру жолдарын жаңаша қарастыру үшін ең ... ... ... ... ... зерттеу керек.
Ғылыми, философиялық, психологиялық әдебиеттердегі құлықтық тәрбие
жалпы тәрбиенің аса ... ... ... ... айқындалған.
Шәкірттердің саналы тәртібі, пайымды мінезі туралы түсінігін қалыптастыру, оған сәйкес ... және ... ... ... ... ... іс-әректіне құлық тәрбиесіне байланысты.
Тарихқа көз жіберсек, қоғамдық өмірдің дамуында адамзат бойында ... - ... ... құндылық болып келеді.
Құлық-қоғамдық дамудың жемісі ол қоғам өміріндегі өзгерістерге
байланысты дамиды. Бірде-бір адамзат ... ... ... ... пайдаланбай өмір сүрген емес.
Құлықтық тәрбие туралы ой-пікірлер VI ғасырдағы Орхон-Енисей жазуларынан басталып, Орта ғасыр ғұламалары мен (Әл-Фараби, Ж.Баласағұн , ... ... т.б.) ... орда ... ... ... ... т.б.). XIV-XV ғасырда өмір сүрген ақын - ... ... ... ... ... Әсет т.б.) ... ... табады. 1 (8, 87-105 бет)
XIX ғасырдың II жартысында (Шоқан, Ыбырай, Абай) одан бертін келе ортамызға қайта оралған ... ұлы ... ... ... М.Дулатов, С.Сейфулин т.б. бүгінгі күнге дейін жалғасып келеді.
Әбу-Насыр Әл-Фарабидің (850-950) " Математикалық ... ... ... ... ... "Этикалық трактаттары" және т.б. шығармаларында адамзаттық игілікке, бақытқа, шаттық өмірге жету ... ең ... ... деп экономиканы, саясатты, мемлекеттік құрылысты, жанұяны және тәрбиені атаған .
Бұдан бірнеше ғасыр бұрын айтылған бір ... ... ... де өз ... ... ... ... гуманистік идеялары әлемге кең тараған. Ол ақыл-ой мен білімнің биік мәнін , ... ... , ... ... туысқандық пен достықты жырлайды. Оның "Бақытқа жету жолында барлық халық бір-біріне ... ... жер беті ... ... ... деген қағидасы да тап бүгін өте өзекті мәселе.
Білім - ғылымының барлық салаларының негізін қамтитын орасан мол мұра ... ... ... "Екінші ұстаз" атанды. Әлемнің негізгі тұрақтысы - адам. Адамның ақыл - ой парасаты ойдағыдай дамып ... ... ... ... ... ... мен жақсы мінез-құлық адамды бақытқа кенелтеді. Жаман мінез - құлық бұл рухани дерт, жақсы мінез-құлық пен ақыл-ой ... ... ... іс-әрекет үстінде ғана қалыптасады.
Қандай болсын әдіс, тәсіл (мақтау, бетіне басып ұялту, көзін жеткізу, көндіру )тәрбиешіден асқан ... ... ... ... ... ғана ол ... шындықты, адамгершілікті, сыпайылықты, әділдікті талап ете алады. Сондықтан мұндай қасиеттерге ұстаздың өзі де ие болуға ... ... - ... пен ақыл күші ... ... ... адамгершілік қасиеттер болып табылады. Біз қасиеттер дегенде әрбір нәрсенің игілікті жағын айтамыз. Адам бойындағы мінез-құлық сапаларының абзалы да, оңбағаны да ... ... ... тәрбие дегеніміз- адамның моральдық қасиеттерін белгілі бір ... ... ... мораль барлық қоғамдық өмірдің саласында - еңбекте, тұрмыста, саясатта, ғылымда, жанұяда және ... ... ... ... және ... ... ... - адамгершілікті тәрбиелеудің құрамды бөлігі. Мұның міндеті моральдық ... мен ... ... ... ... ... ету, оларды терең құлықтық сенімдеріне жоғары құлықтық қылықтарына және шын мінез - құлқына айналдыру. Құлық ... ... ... ... ... оның ... ... тәрбие әсемдікке көзқарас қалыптастыруда әлеуметтік тәрбие институттарының тәжірибелік жұмыстарын қамтиды. Құлық тәрбиесінде тәрбиешінің беделінің үлкен мәні бар. ... ... ... ... - ... тәрбиесіндегі өзекті мәселе.
Құлықтық сана - адамдардың көзқарастарында және елестетулерінде шындықты, қоғамдық болмысты бейнелейтін қоғамдық сананың бір ... ... ... іс- әрекетті, құлықтық қатынастарды бейнелейді және белгілейді. Ал бұлар құралудан бұрын адамдар санасынан өтеді. Құлықтық сана құрамына: ... ... ... құлықтық құндылықтар, моральдық сылтаулықтар, бағалаулар енеді.
Адам басшылыққа алатын моральдық межелер мен принциптер жиыны тұлғаның құндылық бағдарында көрініп, оның ... ... ... ... ... өзіндік мінез - құлық шеңберіне қатысты, қылықтарды таңдап алу мүмкіндігі болғандықтан адамдар ... ... ғана ... ... сезім - тұлғаның рухани құлықтық өмірінің көңіл - күйде ... жағы адам іс- ... ... орын алды.
Құлықтық сезімдерге намыс, ар, ұят, абырой, мақтаныш, махаббат, өшпенділік, жек ... ... ... ... атақ құмарлық т.б. жатады. Құлықтық сезім адамның түрлі жағдайларға өзіндік тұрғыда жауап беруі.
Өзінің әлеутеттік мазмұны жағынан олар қоғамдық болмысқа, өмірдің ... ... ... ... ... ... ... басқа адамға, өзінің - өзіне, жеке қоғамдық өмір ... ... ... ... тағы с.с. қатынасы. Құлықтық сезімнің әлеуметтік сипаты болады, олардың көбі адамның моральдық бейнесін сипаттайтын, оның сапаларына сәйкес келетін құлықтық санаман ... ... ... ... ... елестетулер, ойлар сияқты танымдық іс - әрекеттерден туындайды және адамның түрлі іс-әрекетімен тығыз байланысты.
Құлықтық сезімдер адамның ... ... іс- ... ... ... ықпал жасайды, оның әлеуметтік, тынымдық және басқа белсенділіктерін қуаттандырады, тұлға оянуын күшейтеді.
Құлықтық құндылықтар - ... ... адам ... мен ... құлықтарын, олардың моральдық жағынан қарағандағы жақсылық пен ... ... ... ... мүмкіндік беретін адамның мінез-құлқындағы бағдарлары.
Құлықтық қатынастар шеңберінде адамдар қылығының моральдық маңызы болатын себептері олар қоғамдық өмірге, қоғамдық құлықтың негізіне оң не ... әсер ... ... санада құлықтық құндылықтар адам башылыққа ала отырып лайықты әрекет жасайтын моральдық мұраттар, ... ... ... көрініс береді. Қайрымдылық пен зұлымдылық жөніндегі құлықтық талаптар мен түсініктерге сәйкес келетіндігі ретінде бұл әрекеттерге қоғам баға ... Бұл ... адам ... ... ... моральдық қалауы үшін жауап береді.
Құлықтық құндылықтар мұғалімінің, оқушылардың көз қарастары арқылы өтіп, құлықтың санасында қатысу мен ... ... жеке ... межелерінде бекіп, олардың бүкіл іс-әрекеттерінің өн бойын алып жатады.
Құлықтық сезім, сана, сенім ұғымдары мен оны іс ... ... ... ұзақ жол ... ... ... ... оқушылар күнделікті талапты жақсы білгенімен, оны ісінде істей алмайтынын байқаймыз.
Әдеп сақтау - адмгершіліктің белгісі. Әдеп сақтау ... ... - ... халқының тарихи қалыптсқан қоғамдық санасының практикалық көрінісі, әлеуметтік тәртіптің, борыш пен міндеттің заңды айғағы.
Халық өмірлік практикада ... тиым ... - ақ өз ... ... мақсат - мүддеге сәйкес әдептілкті, әдеп сақтау жүйесін қалыптастырған. Әдеп сақтаудың әлеуметтік (қоғамдық) мәні зор. ... ... ... кез - ... ... ... (жасына, нәсіліне қарамай) өз пікірін айтуға, тиым салуға ерікті, өйткені әдеп сақтау - әлеуметтік дәстүр.
Әдеп ... - ... яғни ... - құлық пен қарым - ... ... ... ... Ол ереже бұзылса, халықтық дәстүр де бұзылады, ұлттық намысқа нұқсан келеді. Әдеп сақтау ұлттық рәсімге, тәртіпке, ережеге амалсыз ... ... сол ... ... ... атап ... адамгершілік борышты өтеу болып табылады. "Әдептілік - әдемілік" дейді халық. ... - ... ... көпшілік деген сөз.
Бастауыш мектепте әдеп сақтау дәстүрі оқушылар ережесімен, балалар ұйымдарының тәрбиелік ... ... ... ... ... ... қалай түсінеміз", "әдептілік деген не?", "әдеп сақтау - адамгершілік", т.б. тақырыптарда сынып сағатын өткізеді.
Әдеп сақтау жөнінде мектеп қабырғасында әсем безендірілген ... бала ... ... әсер ... ... жөнінде мектепте арнайы апталық ұйымдастырып, оның соңын жалпы мектептік кешпен ұштастыру қызықты өтеді. Әдеп сақтау кешіне ата - ... ... өнер ... ақын - ... ... - ... өмірдің тарихи - әлеуметтік заңдылықтарына сәйкес, адамдар арасындағы адамдық қарым - қатынастар жүйесін реттеп отыруға негіз болып табылатын, ... ... ... игі іс - әрекеттер, мінез - құлықтағы имандылық пен инабаттылықты, әдептілік қалыптарын көрсететін терең мәнді ... ... ... - ... бір ... Қазақ халқының әлеуметтік өмірінде үлкенді сыйлау ұлттық дәстүрге ... ... ... ... әдеп - ... ... ... бағаланады. Адамдық қалыпты, әдепті сақтай алмаған адам "адагершіліктен" шыққан болып есептелінеді. Ертеде адамгершілік қалыпты сақтай алмаған адамдарды ... ... ... жөнге салып, жазасын тартқызып, тәрбиелеп отырған. Қазақтың ұлттық дәстүрі бойынша, үлкенді сыйлау, құрметтеу, оның кісілігін үйрену әрбір жастың парызы ... ... ... - ... ... ... сенім негізінен, дүниеге, өмірге көзқарас тұрғысынан анықталады. Егер оқушыға осы пікірмен қарағанда, сенімі күшті болса, онда оның ... ... ... 2. ... ... міндеттері мен мазмұны.
Құлық тәрбиесінің міндеттері мен мазмұны. ... ... ... ... ... ... нормасын орындауда қатыстыру.
Оқушылардың тәртіп пен мінез-құлық тәжірибесін ... ... және ... педагогикалық ықпал жасаудың бірлігін қамтамасыз ету.
Отанға, халқымызға, еңбек пен ... іс - ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру: біріншіден тәрбие процесінің объективті
және субъективті жақтарының бірлігіне яғни оқушыларға қойылатын педагогикалық талаптарға бұл объективті жағына: ал, жеке адамның ... ... ... - бұл тәртіп пен мінез-құлық тәрбиесінің субъективті жағына байланысты.
Адамгершілік тәрбиесінің принциптері:
Идеялық пен ... ... ... ... тәрбиелеу принципі.
Педагог балаға талап қоюды оның жеке басын құрметтеумен ұштастыра отырып жасау принципі.
Сезімге, санаға, мінез - құлыққа ... ... ... ... және ... ... ... талаптардың жүйелілігі, бірізділігі және бірлігі принципі.
Жеке - дара тәсіл принципі.
Бастауыш сынып оқушыларының дамуында бір-бірімен ... ... ... ... орын ... ... мұғалімнің, ата-ананың бас-көз болумен құлықтық ережелерді, қағидаларды өзінің күнделікті өмір сүру барысында біртіндеп қабылдайды. Алайда, құлықтық ережелер, үлгілер, нормалар ... ... ... ... Ол ... - экономикалық әлеуметтік жағдайдың, құрылыстың өзгеруіне байланысты өзгеріп, жаңарып отырады. Оқушыларды тәртіптілікке тәрбиелеудің маңызды ... бірі - күн ... ... дәл ... ... ... ... орындалуы оқушыларды өздерін бір қалыпты ұстауға, оларды аса қалжыратпай іс - әрекеттің бір түрінен екінші түріне дер кезінде ... ... ... пен ... сағаттарын алма - кезек ауыстырып тұруға мүмкіндік береді.
Мектепте оқушылардың мінез - құлқы біздің қоғамның моральдық ... сай ... ... ...
Мінез - құлық ережелері біртіндеп енгізіледі, өйткені І - сынып ... ... ... ... ... ... өз қылықтарын соларға сәйкес реттей алмайды. Оқушыларды ... бір ... сай ... - ... ... ... мұғалімнің бақылауы үлкен орын алады.
Бақылау мен бағалау әрқашан да қатар жүргізіледі.
Тәртіптілікке және мінез - құлық ... ... ... педагог балалардың мінез - құлқына ... ... ... күрделендіріп отырады, мұнда ол олардың тәжірибесін ережелерді игеру дәрежесін, мінез - құлқын саналы ... ... ... ...
1.3. Тәрбиесі қиын балалармен жұмыс істеу мәселелерін басшылыққа алу.
Тәрбие процесін басқару өте ... ол еш ... бір ... жағдайда өтпейді. Белгіленген мақсаттан ауытқып кетушілік болады. Өйткені педагогтар мен ата - ... ... ... ... қасиеттерінің қалыптасуында ағаттық, педагогикалық қателіктер жіберіледі. Осының ... ... қиын ... ... болады. Педагогикалық тәрбиесі қиын балалар деп - ... ... ... ... ... жоқ ... ... Тәрбиесі қиын балаларды тудыратын себептер мыналар:
Бірінші себеп - отбасы тәрбиесіндегі кемшілік, яғни балаларын оқытуда, тәрбилеуде ата - ... ... ... ... бала мінезінде мейірімсіздікті, қатыгездікті, дөрекілікті, өзімшілдікті туғызады.
Екінші себеп - бұл ... ... - ... ұрыс - ... ... ата - ... және ... отбасы мүшелерінің жеңілтек мінез - құлқы, ал бәрінен жаманы ажырасу - неке бұзу.
Үшінші себеп - ұл ... ... ... ... ... ... ... баланың ішкі дүниесін, тілектерін, ойларын, қайғысын, қоршаған ортаға қатынасын жете біле бермейді. Тату отбасында ата - ... ... ... ... мен іс - ... басшылық жасайды. Отбасы бала үшін өмір мектебі, онда мейірбандық, шындық, адалдық, ... ... т.б. ... пен мінез - құлық қасеттері дамиды және ... ... - бұл ... ... ... ... олқылықтары мен кемшіліктері. Тәрбиеі қиын балалар жөнінде сынып жетекшілерінің іс - ... ... ... ... ... ғана ... Олар: әңгіме, сынып және оқушылар жиналыстарында талқылау, оқушылардың ата - аналарын мектепке шақыру, олардың ата - ... ... ... хабарлау т.б.
Ғылыми деректерге қарағанда қиын ... ... ... ... аномальді қажеттілік (маскүнемдік, нашақорлық, ұрлық т.б.)
Екіншіден, тұрақты жаман қасиеттер жиынтығы (мейірімсіздік, жалақорлық, жалғандық, өзімшілдік)
Үшіншіден, ата - ... ... ... ... ... ... басқа адамның көмегінсіз өзін - өзі түзетуге қабілетсіздігі. Осы ... ... ... ... ... қиын ... жұмыс барысында мына мәселелерді еске алуы қажет: а) Тәрбиесі қиын балалардың жас және дербес ерекшеліктерін есепке алу; ә) Олардың ... ... ... ... - педагогикалық және медициналық мәліметтерін жете білу; б) Мектептерде мақсатқа бағытталған жоспар бойынша нақты ... ... ... ... ... ... ... жұмыс өнегесін озат мектептердің іс - тәжірибесінен көруге ... ... ... ұжым және ата - ... ... ... балалардың жағымсыз мінездерінің себебін анықтайды, оын іске асыру үшін шаралар белгілейді;
Екіншіден, мектептерде тәрбие жұмысындағы ... іске ... ... ... қиын ... ... жұмыстарға- жиналыстарға, түрлі жарыстарға, кештерге, өздігімен іс - әрекетіне, бастауыш сынып балаларын қамқорлыққа алуға т.б. белсенділікпен қатыстырады.
Төртіншіден, мұғалімдерді педагогикалық - ... ... ... үшін ... ... тұрақты семинарлар жұмыс істейді, оларға тікелей көмектеседі.
Отбасында теріс әрекеттерді болдырмаудың жолдары. Қазақ халқы өз ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелеген. Бұлар ата - бабаларымыздың тарихи дәстүрмен бірге жасаын куеле жатқан имандылық қасиеттер. Қазіргі заманда ... мен ... ... ... ата - ... ... ... шеберлігіне, мәдениетіне, ынтымақтастығына, отбасы мүшелерінің бір - бірін түсінушілігіне, өзара қарым - ... ... және ... ... ...
От басында ата - аналар тарпынан үстемдік жағдайында балалардың өз бетімен іс - әрекетін жасауына жол берілмейді, өз ... ... ... ... ... - бір мәселені шешуге үй - іші кеңесіне қатыспайды.
Осының нәижесінде бала отбасында болып жатқан ... ... ... білімге, мәдениетке, саясатқа байланысты мәселелерге қатыспай сыртта қалады. Бұл жағдай баланың танымдық қабілетінің дамуына, рухани және ... ... ... ... ... қылықтардың бірі - қақтығысулық. Бұл отбасы мүшелерінің арасындағы қайшылықтан туады.
Теріс қылықтарды болдырмаудың жолдары:
1. Аномальды мұқтаждық - ... ... ... ... ... ... т.б. болдырмау.
2. Мейірімсіздік, қаталдық, жалғандық, жалақорлық, өсекшілдік, өз ... ... ... ... болдырмау.
3. Ата - аналар және мұғалімдер жағдайының тұрақтылығы.
ІІ тарау. Кіші мектеп жасындағы ... ... ... ... тәрбиенің мәні, қызметі, жүйесі.
Адамның моральдық сапа ... ... ... ... ... адамгершілік жағынан одан әрі дамуы көп жағдайда осы процесстің қаншалықты ойдағыдай жүзеге асуына ... Әуел ... - ақ ... моральдық кодекстің жоғары принциптері рухында тәрбиелеу, онда қажетті адамгершілік сезімді, түсінікті қалыптастыру және солардың негізінде қоғам мінез - ... ... ... қылықтар қалыптастыру қажет. Бастауыш сынып оқушыларының іс - әрекеттерін ... ... ... ... ... ... сүю, айналадағыларға ықыласпен қарау, оларға көмектесуге ұмтылу, дербес іс - ... ... пен ... ... сияқты адамдарға мңызды сипаттарды қалыптастырады. Бастапқы бірлестіктерде құрдастар қаумында - ... ... ... ... ... ... - ... орнығып, бұл қатынастар мұғалімнің жетекшілігі арқасында ұжымдық ... ... ... жолдастық - достық сезім пайда болады.
Ересектермен қарым - қатынас жасау процесінде оларға үйір ... ... ... көру ... ... ... сай ... жасауға, оларды қуантуға жақын адамдарын ренжітетін қылықтар жасамауға ұмтылу пайда болады. ... ... ... қайырымдылық, жанашырлық, қуанышқа ортақтасу сезімдері қалыптасады. Сезім оқушыларды ... іс - ... ... ... қамқорлық жасауға, көңіл аударуға, жұбатуға, қуантуға итермелейді.
Оқушылардың өзінің туған өлкесін, еңбек адамдарын ... ... ... ... ... ... деген жауапкершілік қалыптасады.
Патриоттық сезімге: туған өлкесін, Отанын сүюге, басқа ұлттардың адамдарын құрметтеуге тәрбиелеудің ерекше маңызы бар. Мұғалім оқушыларда үлкендерге ... ... өз ... ... ... - қатынас жасауды, заттарға ұқыпты қарауды білдіретін сан алуан мінез - ... ... ...
Бұлар әдет бола отырып, мінез - құлық нормасына ... ... мен ... ... ... ... рахмет айту, алған затын орнына қою, қоғамдық орындарда өзін мәдениетті ... ... ... ... ...
Оқушыларды мінез - құлықтың азаматтық дағдылары мен әдеттеріне баули отырып, мұғалім өзі ... ... ... бір іс - ... сай ... ... дұрыстығын саналы түрде ұғынуға бағытталған үлкен түсінік ... ... ... алдында оқушылардың азаматтық түсініктерін дамыту міндеті тұрады, міне, осының ... ... - ... ... қалыптасады. Ол қалай істеу керек екендігін нақты мысалдармен түсіндіреді. Осы нақты түсіндірулер оқушыларға жалпы моральдық ұғымдарды (қайырымды, сыпайы, әділ, ... ... т.б.) ... - ... түсінуге көмектеседі.
Азаматтық тәрбие беру мұғалімнің оқушылармен жүргізетін барлық тәлім - ... ... беру ... ... ... ...
Бастауыш сынып оқушыларын тәрбиелеудің міндеттері мен мазмұны мынадай принциптер арқылы қалыптасады:
Идеялық пен мақсат көздеушілік принципі
Оқушыларды ұжымда тәрбиелеу принципі
Педагог оқушыға талап ... оның жеке ... ... ұштастыра отырып жасау принципі
Сезімге, санаға, мінез - құлыққа ықпал жасау бірлігі принципі
Мектепте және отбасында оқушыға қойылатын ... ... ... және ... ... дара ... принципі
Педагогикадағы негізгі қағидалардың бірі - оқушылардың іс - әрекетін орынды ұйымдастырудың тәрбиедегі ... рөлі ... ... ... табылады. Практикалық адамгершілік тәжірибені ұйымдастыру, жаттықтыруды жағымды қылықтарға пайдалану азаматтық тәрбиенің жетекші ... ... ... ... іс - ... бала ... ... жинап, өз құрбы - құрдастарымен, үлкендермен қарым - ... ... ... бала ... ... түсіну және дұрыс бағалай білу өте қажет.
2.2.Кіші мектеп жасындағы оқушылардың бойында Қазақстандық патриотизм сезімі мен ұлт аралық ... ... ... - еліміз азаматының аса маңызды азаматтық қасиеті. Патриотизмнің мәні - Отанға деген терең және саналы ... оған ... оның ... мен ... мақтан ету сезімі, оны бұрынғыдан да құдыретті және көрікті етуге барынша ұмтылу.
Патриотизмнің ... - бір өте ... ... - ... ... Бұл ... мақтаныш сезімінің бірлігінен, елімізді мекендеген барлық ұлттар мен халықтарға және бүкіл дүние жүзі еңбекшілеріне ... ... ... ... - ... ... ... өзінің сипатымен, Отанды сүю және оны өзінің еңбегімен нығайтуға, ... ... ... тұру сезімдерінің бірлігімен ерекшеленеді.
Патриотизмнің бүкіл халықтық сипаты Қазақстан халқының моральдық -саяси бірлігімен, Отанға берілгендігінен, ел басы Н.Ә. ... ... ... жолдау ісінің дұрыстығына кәміл сенуінен көрінеді.
Отанға деген сүйіспеншілік Қазақстан халқын еңбек және жауыынгерлік ... ... ... өміріне қоғамдық маңыз береді және рухани байытады. Оқушылардың Отанын сүю сезімі отбасындағы, мектептегі, бүкіл ... ... ... ... ... ... Қазақстан адамдарының Отан игілігіне сіңірген еңбегі, елімізде болып жатқан оқиғалар мен ... ... ... ... ... ... - ... мейрамдар, ғарышқа ұшу, түрлі ұлттардың өнері, спорт жарыстары және т.б. балалардың назарын өздеріне аударады. Туған табиғатпен қарым - ... болу ... ... ... ... сынып оқушыларын Отан қорғаушылардың өмірі, қызметі, ерліктері ... ... ... ... ... қоршаған өмір ықпалымен қалыптасады, бірақ мұнда ата - аналар мен мұғалімдердің ... ... ... рөл ... Отанға деген сүйіспеншілік сезімі балаға қамқорлық жасап, көңіл аударып еркелететін жақын ... ... ... ... пен ... ... Туыстарға деген сүйіспеншілік, құрмет сезімі бірте - бірте ұлғайып, басқа ... - ... ... көршілеріне және таныстарына ауысады. Үлкендердің мінез - ... үлгі ала ... ... ... ... ... сөйлеу мәнерін үйренеді. Оқушылар адамдар арасындағы қарым - қатынастардың, ерекшеліктердің сипатын жақсы ... ... - ... ... сүйіспеншілік пен үйірсектік сезімін неғұрлым саналы да пәрменді ету. Педагог бастауыш сынып оқушыларына ата - ... ... ... туралы әңгімелеп, олардың балаларына деген қамқорлығын көбірек атап көрсетеді. Бұл мақсатта ол әңгімеге ... ... ... ... ... ... ... Мектеп - баланың екінші отбасы, мұнда ол ... ... ... ... ... сүйіспеншілігіне бөленеді. Оқушылар ересектер еңбегіне ұқыпты қарауға, оларға көмектесуге тырысулары керек. Оқушылардың туған ... сүю, оның ... ... қабілетін тәрбиелеу, оның байлығын сақтап, аялап, молайта беруге баулу - мұғалімнің екініші бір ... ... ... ... оқушыларды туған елмен таныстыра отырып, мұғалім оларға өздерінің еңбегімен елін тамаша да құдіретті етуге қажеттің ... ... ... адамдары туралы, бұлардың Отанды бұрынғыдан да көркейте түсуге, ал барлық адамдар өмірін бақытты да ... ... ... ... ...
Отан табыстарының күзетінде тұрып, халқымыздың бейбіт өмірі мен еңбегін қамтамасыз етіп жатқандарға ... ... ... ... ... ... құрамды бір бөлігі болып табылады.
Педагогтың міндеті - оқушыларға олардың шамасы келетіндей етіп ... ... ... ... беру және ... ... оны сүюге, оны мақтаныш етуге және біздің сарбаздарымызға ұқсас, батыл, ... ... ... тату және ... ... ... оқушылардың Қазақстан әскеріне деген ынтасын ескереді: әуелі оларды әскери форманың әдемілігі, әскери ритуалдардың әсерлілігі қызықтырады. Мұғалім оқушыларды ... ... ... ... ... - Қазақстан сарбаздарының патриотизміне, Отанды қорғауға дайын ... ... ... ... ... беруіне қарай ойыстырады. Бұған әңгімелесу, әңгімелер және өлеңдер оқу арқылы қол жетеді.
Бастауыш сынып оқушылары Қазақстан әскерінің сарбаздық ерліктері мен ... ... ... суреттер мен иллюстрацияларды бар ықыласымен қарайды. Оқушыларды әр түрлі әскер түрлерімен, сарбаздық марапаттаулармен, азамат және Ұлы Отан ... ... ... ... ... ... ... гүлдер қою дәстүрге айналады.
Оқушыларды интернационалист етіп өсіру - мұғалімнің ... ... ... ... оқушыларға Қазақстан халқы - біртұтас отбасы, оған әр ... ... мен ... ... олардың бәрі тату - тәтті өмір сүріп, еңбек етіп жатыр деген негізгі идеяны жеткізеді. Әр түрлі ... ... ... ... әсер мен ... негізінде оқушыларда оларға деген ықылас, достық сезімі қалыптасады.
Бастауыш сынып оқушыларын Қазақстанның рәміздерімен: тумен, елтаңбамен, әнұранмен, ұлттық теңгемен ... Кіші ... ... ... ... тәрбиесінің жалпы адамдық аспектілері.
Тәртіптілік, тәртіпке әдеттену - өз мінез - ... ... ... ... ... ... және ... түрде бағындыру. Тәртіптің болуы кез - келген іс - әрекетті, әсіресе ұжым жағдайында, ұйымдастыру үшін өте ... ... ... ... ... адам ... мінез - құлық ережелеріне, өқзімен бірге еңбек етіп, бірге тұратын, бірге дем алатын ... ... өз ... де ... ... адамның қалыптасуында маңызды рөл атқарады, оның ұжымның ортақ талаптарына ... ... онда ... өмір ... ... ... мүдделерге немесе оны орындау мүмкіндіктеріне қарсы орынсыз тілектерден өзін тыя ... ... - ... ұйымшылдығы,тіл алғыш болу, өзін бақылай білу сияқты жақтарын тәрбиелеуге ... ... да ... бүкіл тәрбие жұмысының неәтижесі ретінде қаралуға тиіс. Бұл қағиданы А.С. Макаренко ерекше атап көрсетті.
Педагогика жеке адамның ... ... ... олардың сыртқы көрінісі мәнерінде, қарым - қатынас және мінез - ... ... ... ... ...
Мектеп оқушыларда белгілі бір мінез - құлық нормаларын ... ... ... ... ... ... ... - қатынасы бейнеленіп, мінез - құлық ... ... ... ... ... ... қарауға тәрбиеленеді. Заттарға қарау нормаларына оларды орнымен пайдалана білу, әрқашанда орнына қою жөндеу жатады. Бастауыш ... ... ... ... ... ... бейнелейтін мінез - құлық номаларын меңгереді. Оқушыларда бұл қарапайым еңбек ... бар ... ... айналасындағы адамдардың еңбегіне ықыласпен қарауынан көрінеді. Оқушыларды тәртіптілікке, мінез - құлық мәдениетін тәрбиелеудің неғұрлым маңызды шарты - ... мен ата - ... ... мен ... ... мәдениеті, оның оқушылармен қарым - қатынасының сипаты, өзара қарым - қатынас стилі олардың ... ... ... маңыз алады. Оқушылар беделді мұғалімдерге еліктейді, оның жылы сөзі мен әдептілігін ... ... ... - ... ...
ІІІ тарау. Кіші мектеп жасындағы оқушылардың еңбек тәрбиесі.
3.1.Жеке адамның ... ... ... ... және ... дамуында еңбек шешуші факторлардың бірі. Ал халық ... ... ... ... ... күре ... деп ... Адам еңбексіз дамымай, кері кетеді, азады.
Еңбек арқылы адамның денесі, көзқарасы, эстетикалық және ақыл-ой деңгейі дамып, жетіледі, еңбектің мәні және ... ... ... халқымыз жалпы еңбек сүйгіштікке тәрбиелей отырып, " он саусағынан өнері тамған " нақты кәсіп иесі болуын да көздеді. Бұл ... ... ... ... зор ... ... ... жақсы түсінді. Еңбек сапасы негізі көрсеткіш ретінде алынады.
Еңбекке тәрбиелеу, баулу және кәсіптік бағдар, мектеп оқушыларының қоғамға ... ... ... ... қатысуы оқуға деген саналы көзқарасты тәрбиелеудің, азамат болып өсудің, жеке адамды адамгершілік және зиялылық жағынан қалыптастырудың негізгі көзі ... ... ... ... мұны ... ... ... деп түсінуіміз қажет.
Мектепте еңбекке тәрбиелеудің басты міндеттері: біріншіден, еңбек сүйіспеншілік пен ... ... ... ... ... ... ... шаруашылығының салаларындағы еңбектің түрлерімен таныстыру, еңбек іс-әрекетінің барысында олардың дағдысы мен іскерлігін қалыптастыру; үшіншіден, мамандықты таңдауға дайындау.
Жасөспірімді, еңбекке тәрбиелеудің ... ... ... жеке ... ... ... іске ... Олар: балаларды еңбекке психологиялық және практикалық тұрғыдан ... ... ... дағдыларын қалыптастыру; еңбек мәдениеті дағдыларын дарыту, оқушылардың ынтасын және қабілетін дамыту.
Балаларды еңбекке психологиялық және ... ... ... бұл ... үшін ... пайдалы еңбекке даярлығын және талаптануын тәрбиелеу, еңбекті өз ... өз ... ... ... ... ... ... еңбекке даярлауды 1-сыныптан, ал отбасында балалық шақтан бастау, оларды еңбек ... ... ... еңбектің адамды қайратты және бақытты ететіндігіне сенімін қалыптастыру.
Еңбек мәдениеті дағдыларын дарыту басты мәселелердің бірі. Еңбек ... ... ... ... және тиімді істеу, уақытты ұтымды пайдалану, еңбек құралдарына, түрлі материалдарға құнттылықпен қарау. Еңбек мәдениетіне өзін көрсете білу, дербестік, еңбектің демалыспен ... ... ... ... ... ... білу, еңбек процесін талдау және іс-құжаттарын сауатты жасау жатады.
Балалардың ынтасын және қабілетін дамыту еңбек тәрбиесіндегі жеке ... ... ... ... ... ... компьютерлерді, эдлектрониканы, т.б. қолдану барлық мамандардан жоғары техникалық сауаттылықты талап етеді. ... ... және ... жұмысының барысында оқушылардың ынтасын ғылыми-техникалық білімді игеруге дамыту және тәрбиелеу қажет.
3.2. Еңбек тәрбиесінің мазмұны және жүйесі
Кіші оқушылардың еңбек тәрбиесі ... ... ... ... өткізіледі. Еңбек тәрбиесінің жүйесіне түрлі іс-әрекеттері кіреді. Олар: оқу барысындағы еңбек, сыныптан тыс ... және ... ... ... ... ету; қоғамдық пайдалы және өнімді еңбек.
Оқу барысындағы еңбек. Сабақ ... ... ... ... төзімділік, кейін жаппай еңбек іс-әрекетінің түрлерін де байқайды.
Еңбек тәрбиесі үшін өте маңызды еңбек сабағы, онда ... ... ... ... ... білімді игереді. Еңбек сабақтары барысында оқушылар жалпы және техникалық ... ... ... ... ... ... негізі болады, ал еңбек сабақтары мен тәрбие барысында оқушылар алған өмір тәжірибесіне теориялық білім жүйесі ... ... ... тәрбиелеу мен оқытудың міндеттері еңбек пәні сабақтарында ... ... ... ... қағаз қию, балшық пен пластилиннен бейне құру, өсімдіктерді күту, ағаш ... ... ... ... ... ... ... жанындағы үлесті жер бөлшектерінде еңбек етеді.
Сыныптан тыс үйірме және жаппай жұмыстың еңбек тәрбиесін іске асыруда ... ... өте ... натуралистер", "Жас техниктер" "Жас тәжірибешілер" және пән үйірмелеріндегі сабақтар оқушыларды еңбекке баулиды, олардың шығармашылық ойларының дамуына мүмкіндік ... ... ... ... ... ... шығармашылық қатынасы байқалады, олар еңбегін ұйымдастыру тәсілдерін іздестіреді, ғылыми зерттеу ... ... мен ... істеу, жазып алу, мәліметтерді жинақтай білу т.б.) төселеді.
Өзіне-өзі қызмет ету - ... ... ... ... ... ... өзіне-өзі қызмет ете отырып, әр түрлі еңбек іс-әрекеттерін орындаудың тәсілдеріне үйренеді, өздерінің жауапкершілігін сезеді, бұл менің адамгершілік борышым ... ... ... олар ... ... ... олардан үлгі алады.
Мектеп жағдайында өзіне-өзі қызмет ету - оқу ... ... ... ... ... ... үйін жөндеу, сыныптарды, шеберханаларды, спорт алаңдарын, мектеп ... ... ... өзіне-өзі қызмет етудің түрлеріне төсек - орынды, пәтерді жинау, ... ... және ... үй ... тазалау, кір жуу, %.тіктеу, киімді жамау, тамақ дайындау т.б. жатады.
Қоғамдық пайдалы еңбек - қоғамдық қажеттілікті қанағаттандыру, жеке ... ... ... ... ... құралы, мектеп жағдайында өткізілетін қоғамдық пайдалы жұмыстың тәрбиелік мәні өте зор. Қоғамдық пайдалы жұмыстың ... ... ... дүние танымы дамиды.
Қоғамдық пайдалы жұмыстың мектеп өмірінде ... ... ... ... тепкен жерлерді, мектептерді абаттандыру, көшелерді, алаңдарды көгалдандыру, жолды жөндеуге қатысу, экологиялық жағдайға байланысты тазалықты сақтау, табиғатты күту және қорғау.
Мәдени - ... ... ... белсенділікке, қоғамшылдыққа тәрбиелейді, олардың әлеуметтік ортамен қарым қатынасын кеңейтеді.
Шефтік жұмыс - ... адам ... ең ... ... Ол баланы қамқорлыққа, қайырымдылыққа, жауапкершілікке тәрбиелейді.
Өнімді еңбек - арқылы адам баласы ... және ... ... ... құндылықты жасайды.
Кіші мектеп жасындағы оқушылар мектепаралық оқу - ... ... ... ... ... ... жасап өнімді еңбектермен танысады.
Еңбекке тәрбиелеу бірқатар педагогикалық шарттарға байланысты:
Еңбекке тәрбелеудің нәтижелі жүруі баланың еңбекке неғұрлым ... ... ... ... ... ... мағынасы және идеялық - өнегелік негізі болуы керек;
Еңбек тапсырмасын орындағаннан кейін оның нәтижесі баланың өз күшіне сенімділігін ... ... ... ... ... психикалық және физиологиялық ерекшеліктеріне сай ұйымдастырылуы керек;
Еңбек іс-әрекеті барысында тек ... ... ... өз еңбегін өз бетімен үйрену керек.
3.3. Оқушыларға кәсіптік бағдар беру ... ... беру - ... ... ... өте ... ... мәселе. Өзінің әдістемесі және мазмұны жағынан оның психологиялық, педагогикалық, дәрігерлік - физиологиялық, ал әрекеттік аумағы жағынан ... ... ... ... ... экономикалық өміріне әсер етеді. Осымен қатар кәсіптік бағдар беру ... ... ... ... өндірудің маңызды құралы болып табылады.
Оқушыларға кәсіптік бағдар берудің орталығы жалпы, политехникалық білім беретін орта мектеп.
Кәсіптік ... беру ... ... диагностика, кәсіптік білім беру, кәсіптік консультация, кәсіптік іріктеу, кәсіптік адаптация кіреді.
Кәсіптік диагностика - ... ... беру ... ... ... ... зерттейді. Осының нәтижесінде мамандықты таңдауда оған баланың дайындығын, ынтасын, қабілетін анықтайды. Ол үшін мынандай әдістерді қолдануға болады: ... ... ... ... ... іс, ... журналы, шығармашылық жазбалар, қол өнер бұйымдары т.б.) талдау; практикалық іс-әрекетін, жүріс-тұрысын (мектепте, ... ... ... еңбекте) зерттеу, анкета мәліметтерін зерттеу; әңгіме-сұқбат; педагогикалық ... ... ... ... ... ... біразы педагогика, психология ғылымдарында да қолданылады.
Бақылау әдісіне қысқа мерзімді, дискретті және монографиялық бақылау әдістері жатады. Қысқа мерзімді бақылау ... ... ... ... ... ... жұмыс күні бойында жүргізіледі. Әдетте бақылау үздіксіз жүргізілуі мүмкін. Ал кейде бақылау оқтын-оқтын жүргізіледі. Мұны дискретті бақылау дейді. Монографиялық ... ... ұзақ ... ... білім беру - кейде ақпарат деп те аталады. ... ... беру - бұл әр ... мамандықтар және сол мамандықтардың адамға қоятын талаптары жөнінде оқушыларды ... ... ... ... беру барысында жастардың қызығушылығын, бейімділігін, психофизиологиялық қасиеттерін еске алу қажет.
Мамандықты саналы таңдауда екі факторды еске алу керек:
оқушылардың білім деңгейі;
оқушылардың жеке ... ... - ... ... беру ... ... басты элементтері-нің бірі. Әрбір оқушыны өзінің мамандығын анықтауда жан-жақты зерттеп, оған консультация беру арқылы ... ... ... ... ... ... ... өзінің дербес бейімділігін, психофизиологиялық мүмкіншіліктерін анықтайды, сол мамандыққа жарамдылығы ... ... ... ... ... түрін кәсіптік консультация деп атайды. К.К.Платонов кәсіптік ... үш ... ... ... аяқтау, анықтау. Кәсіптік дайындық консультациясы - бұл бүкіл мектеп жылдары ішінде оқу-тәрбие жұмысының барысында оқушыларға үнемі дұрыс ... ... ... ... отыруды қажет етеді.
Кәсіптік аяқтау консультациясы - бұл ... VIII және XI ... ... ... - ... ... бірігіп өткізеді. Бұл жерде оқушылардың мамандықты таңдауға ... ... ... сәйкестігі еске алынады.
Кәсіптік анықтау консультациясы кәсіптік -техникалық училищелерде, жоғары оқу орындарында, колледждерде, кәсіпорындарында өткізіледі.
Кәсіптік консультацияның екінші кезеңінде медициналық, ... және ... ... ... Бұл ... негізгі мақсаттары біріншіден, таңдаған мамандыққа жеке адамның денсаулығының сәйкестігін анықтау; екіншіден, жеке ... ... ... ... ... ... ... үшіншіден, еңбектің мазмұны және жұмысқа орналастыру жөнінде анықтамалық ақпарат алу.
Кәсіптік іріктеу мәселесімен арнайы орта жєне жоғары оқу орындары, түрлі мекемелер, ... ... Оқу ... оқуға түсетін жастарға нақты талаптар қояды. Кәсіпорындар жұмысқа қабылданатын жастарды іріктеп алады, өйткені олардың мамандықты ойдағыдай игеруін, оған байланысты міндеттерді ... ... ... деп ... ... мақсаты - жастардың белгілі бір мамандыққа жарамдылығын ... ... ... Ол үшін жеке ... ... ... ... жағымсыз жақтарын біліп қана қоймай, оған мамандық қоятын талаптарды да жете ... жөн. ... ... күні ... ... ... - бұл белгілі бір мамандықтың ерекшеліктерін жеткілікті бейнелеу (жазу).
Кәсіптік адаптация - бұл әр түрлі оқу ... ... және ... жұмыс істейтін жастардың кәсіби еңбек ету жағдайына бейімделу жүйесі.
Қорытынды
Адам биологиялық тіршілік иесі ... ... ... Оның ... ... ... үшін - тәрбиелеу қажет. Дәл осы тәрбие адамды ізгілендіріп, оған қажет қасиет сапаларды қалыптастырады. Қазіргі қоғамда тәжірибе жұмыстарын ... үшін ... ... ... Бұл ... ... білімді адамдар басқарады. Тәрбие жөнінде арнайы ... ... ... сол ... ... енді бастаймыз.
Адамды тәрбиелеу жөніндегі ғылым педагогика деп аталады. Ол өз ... грек ... - ... және - жетектеу дегеннен алған, тікелей аудармасында - сөзі бала ... ... ... ... ... ал сөзі бала ... ... білдіреді
Бұдан бұрынғы мыңдаған жылдардағыдай-ақ баланың өмірлік мектебі оның алғашқы демімен бірге басталады. Осыдан бастауыш мектеп педагогтары мәңгі мәселелер құрсауында ... Олар ірі ... ... адам ... ... дүниесіне енгізуді өзінің ең басты парызы деп біледі. Алайда, осы уақытқа дейін тәрбиелік қызмет мұнша қиын, күрделі және жауапты ... ... ... Дүние басқаша киіпте болған, онда бүгінгі балаларға төніп тұрған қауіп-қатерлердің кейбір түрлері тіпті болған емес. Отбасында, ... ... ... ... бастауыш мектепте болашақ азаматқа қандай негіз қаланса, оның ... ... мен ... ... ... берекесі соған тәуелді болып тұр.
Сонымен, бастауыш мектеп педагогикасы - арнайы ұйымдастырылған бастапқы тәрбие жөніндегі ғылым. Оның басты міндеті адам тәрбиесі ... ... ... ... және ... ... ... педагогикасы адамдарды тәрбиелеу, білім беру және оқыту заңдылықтарын ашып, ... ... алға ... ... ... ең пайдалы педагогикалық жолдары мен тәсілдерін көрсетіп отырады. Қазақ халқының да тәлім-тәрбиелік ... ... да ... Бұл ... халқымыздың тәлім-тәрбиелік қорына елеулі үлес қосқан арыстарымыз Абай, Ы. ... С. ... және т.б. ... ... - тәрбиелік өсиеттері талай зерттеулерге арқау болған. Кемеңгер Ахмет Байтұрсынұлының ... ... ... ... ... ... жаны ... Мұғалім қандай болса, мектебі һәм сондай болмақшы. ... Әуелі біз елді түзетуді, бала ... ісін ... ... керек. Неге десек, болыстық та, билік те, халықтық та ... ... ... ... неше ... кемшіліктің көбі түзелгенде оқумен -түзеледі>> - деген ұлағатты ескертпесі бүгінгі қазақ мектебінің ұлттық білім стратегиясының тұғыры ... ... ... мұғалімдеріне осы күнде үлгерім тестілерін кең қолданып жүр. Бұдан басқа мектеп практикасында ... оқу, ... ... арифметикалық амалдарды анықтау үшін элементар ептілік тестері де пайдаланылады.
80-жылдардың ақырында бұрынғы ... ... ... ... мен ... құру ... өріс ... Бұл қызметтестік педагогикасының туындауынан көрінді. Осы дәуірдегі жаңаланған педагогиканы дамытуға ат салысқан педагог ғалымдар мен бірегей шығармашыл мұғалімдер ... атын ... ... ... ... Ш.А.Амонашвили, Л.С.Соловейчик, Б.Ф.Шаталов, Н.П.Гузик, Н.Н.Палтышев, В.А. Караковский және басқалар ... ... елге ... ... ... ... ... мұғалімі С.Н.Лысенков атты кітабын жариялап, онда ... ... ... оқу ісін ... ... ... кестелер пайдалану арқылы басқару тәсілдерін көрсетіп берді. Сонымен бірге С.Н.Лысенкова әдістемесін жасады. Бүгінгі кезеңдегі педагогика өзінің диалектикалық, өзгермелі ... ... сай ... ... ... ... онжылдықтарда педагогиканың бірнеше салаларында келелі табыстар қолға ... ... ... ... ... ... және бастауыш мектептегі оқудың жаңа технологияларын жасауда көрініс берді. Сапалы оқу бағдарламаларымен жабдықталған қазіргі заман компьютерлері оқу ... ... ... жәрдемін тигізуде. Соның нәтижесінде оқу барысында аз қуат пен уақыт жұмсап, жоғары нәтижелерге жету мүмкіндіктері ... ... ... ... әдістемелерін жасау бағытында да пайдалы өзгерістер қолға тиді. Ғылыми - өндірістік, авторлық мектептер, эксперименталды оқу-тәрбие алаңдары - ұнамды өзгерістер жолындағы ... ... ... ... жаңалықтар еліміздегі жаңа және жаңаланған мектеп оқуы мен тәрбиесі басты назарда тұлға ... ... ... ... ... өрлеп, өрістеуде.
Сонымен, тәрбие тәжірибесі адамзат өркениетінің тереңдегі тарихи сатыларынан бастау алады. Тәрбие жөніндегі ғылым негіздері ежелгі, көне ... ... ... ... Тәрбие, оқу, білім берудің тиімді теорияларымен әдістемелері пайда болғанша педагогика дамудың ұзақ та қайшылықты жолын басып өтті.
Қазақ мектебінің қазіргі ... ... ... оқып жатқан жас өркен ұрпаққа бүгінгі күн көзқарасымен емес, Л.С.Выготский айтқандай, - ... ... ... басты қағидасы зерттеу жұмысының тұтас логикасында сақталынып отырды. Дегенмен дамыта оқытудың өзіндік ерекшеліктері ғылыми-теориялық бөлімде терең талданып, сол ... ... ... ... ... арнайы жаттығулар жүйесі жасалынып, арнайы оқу-әдістемелік кешен қолданылып, қазақ ... ... ... ... ... қабілетінің биік әрі кең екендігіне көз жеткізіліп, дамыта оқыту жүйесінің өзіне тән әдістемелік қоры мен ... ... ... ... анықталды.
1. Дамыта оқыту жаңа педагогикалық технологиялардың ішінде білім мазмұны мен білім үйрету ... ... ... жеке тұлғалық болмысына тереңнен назар аударуды қажет ететін, ... ... ... ... ... беру ... ... табылады.
2. Бастауыш мектепте дамыта оқыту әдістемесін практикаға кеңінен енгізу өмірдің өзіндік талаптарынан туындап отыр, өйткені қазіргі кезең - ... жаңа ... Ол ... барлығында қазіргі бала, келешек ересек адам өз бетімен білім іздей алатын, өзіндік шешімдер жасай алатын, өзінің жеке тұлғалық ... тани ... сол ... ... де өзіндей құрметтей алатын қазақ азаматы деп танылады. ... жеке ... ... - оқушының ана тілі болып саналатын қазақ тілін дамыта оқыту әдістемесінің басты өзегі ретінде анықталды.
3. ... ... ... алға ... ... жету үшін белгіленген міндеттер шешілді. Қазақ мектебінің бастауыш ... осы ... ... ... ... ... ... үдерісінде ішінара қолданылатыны анықталды. Бірақ арнайы әдістемелік жүйе жасалмайынша, дамыта оқыту жүйесінің сапалы мүмкіндігіне қол жеткізуге болмайтыны да ... ... ... ... нық та сенімді болуы - оның ғылыми-әдіснамалық және теориялық негіздерінің ... ... ... ... ... Сол ... ... жұмысының философиялық, іс-әрекет теориясы, дидактикалық, лингвистикалық, психологиялық, тәрбиелік бастау көздерінің талдануын, ... ... ... ... мәселелерінің талдануын қажет етті. Ұсынатын әдістемелік жүйенің мол теориялық бастау көздерін тірек ете отырып, ... ол ... ... тиімділігі педагогикалық эксперимент үдерісінде дәлелденді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:
1. Ақпанбек Г. Қазақтардың ... - ... ... ... Б. ... педагогтар идеялары мен тәжірибелері-Алматы, 1991.
3. ... Б. ... ... ... әдістері - Алматы, 1991.
4. Айғабылова Н. Бала мінезінің қалыптасуы және оны ... ... ... ... ... Б. Бозжанова К.т.б. Балаларды семьяда адамгершілікке тәрбиелеудің кейбір мәселелері.- Алматы,1985.
6. Ахметов Ж. Балаларды мәдениеттілікке ... ... ... ... ақпан,1994.
7. Алмаханова Х. Жасөспірімдерге эстетикалық тірбие беру, Методикалық нұсқау. Алматы, ... Б. ... ... - ... ... 1973. ... С. Оқушы жастарға эстетикалық тәрбие беруді жетілдіру - ... 1992 ... С. ... ... ... ... Алматы, 1999.
11.Әбдіразақов Е . Адамгершілік,имандылық тәрбиесі - Шымкент,1994.
12.Әбиев Ж. ... ... ... Ж. ... С. ... А. ... Алматы 2004.
14.Әбиев Ж. Жаңа адамды қалыптастыру- Алматы.1988.
15.Әбиев Ж. Еңбек ... ... ... Ж. ... ... ... // ... мектебі,1959,№3
17.Әбілова З. Оқушыларға эстетикалық тәрбие беру.- Алматы, 1972.
18.Әбілова З. Этнопедагогика- Алматы, ... Қ. ... ... ... ... ... С. ... Жалпы педагогика.Оқулық.Алматы.Заң әдебиеті,2005.
21.Бап-Баба С. Жалпы психология. Алматы, 2006.
22.Бап-Баба С. Психология негіздері, Оқу-анықтамалық құрал.Алматы,2007.
23.Балдырев Н. Класс жетекшісі- Алматы, ... ... В. т.б. ... психология - Алматы, Мектеп,1980,13 тарау.
25.Безкаравайный С. ... ... ... ... ... ... Алматы, Мектеп,1968.
Стандарттар, бағдарламалар
1. Жоғары кәсіптік ғылыми-педагогикалық білім (магистратура). 540350 - ... ... ... ҚР мемлекеттік жалпыға міндетті білім стандарты. - Астана: Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі, 2001. (Р.Қоянбаев, Н.Д.Хмель, ... ... ... ... 050102 - Бастауыш оқыту педагогикасы мен әдістемесі мамандығының (Бакалавриат) мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты. - Астана: ҚР ... және ... ... 2004. ... ... ... ... 6N0102 - Бастауыш оқыту педагогикасы мен әдістемесі мамандығының (магистратура) мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты. - ... ... және ... ... 2004. ... ... авторлық бірлікте).
4. Бағдарламалар. Қазақ тілі. Жалпы білім беретін мектептің 2-4 сыныптарына арналған. - Алматы: ROND, 2003. - 28 б. ... ... ... ... Бағдарламалар. 12 жылдық мектептің 1-4-сыныптары (байқау нұсқасы). Қазақ тілі. 2-4-сыныптар. - Алматы: ... 2004. - 43-62 б. ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай еңбектерінің негізінде ана тілі оқу сабағында оқушылардың құлықтық тәрбиесін қалыптастыру50 бет
"Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар."12 бет
XVIII ғасырдың екінші жартысы мен XIX ғасырдағы Қазақстан мәдениеті9 бет
«Отбасылық қарым-қатынас типтері»4 бет
Агрессия мәселесіндегі жеткіншектің мінез-құлық ауытқушылығы, яғни девианттық мінез-құлықтың пайда болуы.7 бет
Балалар бақшасындағы дене шынықтыру10 бет
Ислам дініндегі тәрбиенің мән-маңызы6 бет
Мектеп жасына дейінгі балаларға адамгершілік тәрбиесін беру әдістемесі35 бет
Отбасы мен мектептің өзара әрекеті8 бет
Отбасы туралы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь