Оқушылардың білім, білік, дағдысын бақылаудың теориялық негізі

Жоспар
Кіріспе

1. ОҚУШЫЛАРДЫҢ БІЛІМ, БІЛІК, ДАҒДЫСЫН БАҚЫЛАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗІ
1.1 Оқыту процесіндегі білім бақылаудың маңызы
1.2 Білім білік дағдыны анықтаудың педагогикалық бақылаудың түрлері

2. ТЕСТІЛЕУ АРҚЫЛЫ ОҚУШЫЛАРДЫҢ БІЛІМ, БІЛІК ДАҒДЫСЫН БАҚЫЛАУДЫҢ МАҢЫЗЫ
2.1 Бақылаудың бір түрі.тест және оны өткізудің әдістері
2.2 Жаңа материалдарды пысықтау кезеңіндегі өз бетінше жұмыстарды ұйымдастырудың дидактикалық негіздері.

ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ

Тақырыптың өзектілігі. Бүкіл адамзат қоғамның, XXI ғасырдың алғы шебіне, яғни ғылыми-техникалық прогресс пен өркениетті даму дәуіріне бет бұру кезеңінде жаңа қоғамға лайықты сапалы білімді, жетілген жеке тұлғаны қапыптастыру бүгінгі мектеп алдында тұрған негізгі міндет болып отыр.
Бастауыш білім - үздіксіз білім берудің алғашқы сатысы.
Бастауыш сатыда оқушыны бұрынғыша пәндік білім, біліктерінің белгілі бір жиынтығымен қаруландыру емес, оқу әрекетін қалыптастыру негізінде жеке бас тұлғасын тәрбиелеу мәселесі қойылған. Белгілі бір көлемдегі білік дағдыларды меңгерумен қатар табиғат, қоршаған орта туралы түсініктері кеңейте отырып, оларда шығармашылық бағытта жан-жақты дамыту бүгінгі күннің басты талабы болып отыр.
Оқушылардың білім, білік дағдыларын дамыту, оларды үнемі бақылау, әрине қоғам талабынан туындайды. Қоғам қашанда дарынды, қабілетті адамдарға мұқтаж болып келген. Қазіргі кезде мамандық атаулының барлығы білімділікті, ептілікті, ерекше ой қызметін, белгілі бір білім дағдыларының қалыптасуы, оларды керекті бағытына жаңаша ізденіспен бұра білу қабілеттілігін қажет етеді. Баланың қабілетін өрістететін, дамытатын тек мектеп қана.
Қазіргі кезде республикамызда білім беру ісін жаңғыртудың негізгі ұстанымдары ретінде демократияландыру, ізгілендіру ұстанымдары анықталды. Олардың талабы бойынша оқытудың басты мақсаты өздігінен білім алып, дами алатын жеке тұлғаны қалыптастыру. Сондықтан теориялық материалдардың мазмұны, оқушының өздігінен жаңа тақырыпты меңгеруіне қолайлы және қызықты мазмұндалуы қажет. Ең алғашқы білім бастауыш білім болғандықтан, бастауыш саты - үздіксіз білім берудің алғашқы басқышы. Осыған сәйкес оқушыға белгілі бір көлемдегі білім, білік, дағдыларды меңгерумен бірғе табиғат, қоршаған дүние туралы түсініктерін кеңейте отырып, оларды педагогикалық бақылаудың бір түрі - тестілеу бағытында жан-жақты дамыту бүгінгі күннің басты талабы. Осы талап тұрғысынан алғанда, оқу-тәрбие үрдісін ұйымдаструдың сан түрлі әдіс-тәсілдерін іздестіру, жаңа технологияларды тиімді пайдаланудың маңызы ерекше. [1]
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Қазақстан Республикасы жалпы орта білім берудің мемлекстгік
жалпыға міндетті стандарттары (жалпы бастауыш білім) - Алматы,
2003 - 135 б)
2. Әбиев Ж., Бабаев С, Құдиярова А. Педагогика. - Алматы , 2004 -443 б.
3. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі.
Педагогика және психология. Алматы. Мектеп, 2002 -956 б.
4. Жарықбаев Қ. Жантану негіздері. Алматы, 2002. -270 б.
5. Молдағалиев . Педагогика. Сөздік. Орал, 2004ж.
4. Қоянбаев Ж., Қоянбаев Р.М. Педагогика. - Алматы, 2002 ж. 383 б.
5. Сағындық ұлы. Педагогика. - Алматы, 1998 - 356 б.
6. Қозыбаев С. Педагогика.- Алматы, 1999 - 274 б.
7. Қоянбаев Ж.Б. Педагогика - Алматы, 2002 - 383 б.
9. Рахметова С. Тестік бақылау жүйесі. Бастауыш мектеп. № 6. 2004 ж.
10. Өмірбаева К.О. Оқыту процесіндегі инновациялық ізденістер. -Ақтөбе,
2003.
11. Рахметова С. Қазақ тілін оқыту методикасы. - Алматы, 1987. 392-6.
12. Жалпы бастауыш білім. Қазақстан Республикасы. Стандарт. -Алматы,
2003 ж. -23 б.
13. Нүржан Ж. Қазақ тілін оқыту технологиясы. - Алматы, 2004 - 439 б. Н.Оразбаева Ф. Тілдік қатынас: теориясы мен әдістемесі - Алматы, 2000ж. 15.Ергалиева М.Е. //Білім мазмүнын жаңалау арқылы оқу тәрбие үрдісінің сапасын жетілдіру. Бастауыш мектеп. № 11, 2003ж.
14. Жұбатқанова Б. //Тесттік тапсырма. Бастауыш мектеп. № 8, 2002.
15. Әбдірасейітова Г. //Ана тілі оқулыктарының тәрбие нышандары.
Бастауыш мектеп. №5, 2004
16. Бақтыбаева С. //БІлім деңгейін аньщтаудағы педагогикалық бақылау. Қазак тілі мен әдебиеті. № 5, 2002 ж.
17. К.Қыдырбаева Ж. //«Өзін-өзі тану» пәнінің мәні мен мазмұиы. Бастауыш мектеп №10, 2003ж.
18. Қожиақпарова К. //Тест құрастыру және оньт кабылдау қағидалары. Бастауыш мектеп. № 8, 2003.
19. Бағдарламалар. Казақ тілі. (2-4 сынып) - Алматы, 2003 ж. 22.Жалпы білім беретін мектептің оқу бағдарламалары. (І-ІҮ сыиьш) -
Алматы, 1987 ж.
20. Мүхамбетова С.Қ. Педагогика. Ақтөбе, 2002. 24.Мүхамбетова С.Қ. Жаңа технолоогия. Ақтөбе, 2003.
        
        Жоспар
Кіріспе
1. ОҚУШЫЛАРДЫҢ БІЛІМ, БІЛІК, ДАҒДЫСЫН БАҚЫЛАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗІ
Оқыту процесіндегі білім бақылаудың маңызы
Білім білік дағдыны анықтаудың педагогикалық бақылаудың түрлері
2. Тестілеу арқылы оқушылардың ... ... ... ... ... ... бір түрі-тест және оны өткізудің әдістері
2.2 Жаңа материалдарды пысықтау кезеңіндегі өз бетінше жұмыстарды
ұйымдастырудың дидактикалық негіздері.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ
Тақырыптың ... ... ... қоғамның, XXI ғасырдың алғы шебіне,
яғни ғылыми-техникалық прогресс пен өркениетті даму ... бет ... жаңа ... ... ... ... ... жеке тұлғаны
қапыптастыру бүгінгі мектеп алдында тұрған негізгі міндет болып отыр.
Бастауыш білім - үздіксіз білім берудің алғашқы сатысы.
Бастауыш ... ... ... пәндік білім, біліктерінің белгілі бір
жиынтығымен қаруландыру емес, оқу әрекетін қалыптастыру негізінде жеке бас
тұлғасын ... ... ... ... бір ... ... меңгерумен қатар табиғат, қоршаған орта туралы түсініктері
кеңейте отырып, оларда шығармашылық ... ... ... ... күннің
басты талабы болып отыр.
Оқушылардың білім, білік ... ... ... ... ... ... талабынан туындайды. Қоғам қашанда дарынды, қабілетті адамдарға
мұқтаж болып келген. Қазіргі кезде ... ... ... ... ... ой ... ... бір білім дағдыларының қалыптасуы,
оларды керекті бағытына жаңаша ізденіспен бұра білу қабілеттілігін қажет
етеді. Баланың ... ... ... тек ... ... ... ... білім беру ісін жаңғыртудың негізгі
ұстанымдары ретінде демократияландыру, ізгілендіру ... ... ... ... оқытудың басты мақсаты өздігінен білім алып, дами
алатын жеке тұлғаны қалыптастыру. Сондықтан ... ... ... ... жаңа ... ... ... және қызықты
мазмұндалуы қажет. Ең алғашқы білім бастауыш білім ... ... - ... ... берудің алғашқы басқышы. Осыған сәйкес ... бір ... ... ... ... ... ... табиғат,
қоршаған дүние туралы түсініктерін кеңейте ... ... ... бір түрі - ... ... жан-жақты дамыту
бүгінгі күннің басты талабы. Осы талап тұрғысынан алғанда, оқу-тәрбие
үрдісін ... сан ... ... ... жаңа
технологияларды тиімді пайдаланудың маңызы ... ... - бұл ... өмір шындығында өзін-өзі тануға ұмтылуы, ізденуі. Ол
үшін баланы бастауыш сыныптардан бастап тестілеу ... ... ... ... қабылдай алуға, практикалық ... ... ... ... ... ... ... негізделген технология оқушының ойлау,
елестету мен есте сақтауын, ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Біздің ойымызша, оқытудың мақсаты өз бетімен дами ... әр ... ... ... ... ... ... жеке тұлғаны, яғни
субьективті тәрбиелеп шығару. Оқытудың ендігі ... ... ... ... өз ... ... ... жасау әдістері мен
тәсілдерімен толығуын қажет етеді. Осыдан жаңа шарттар мен ... ... ... ... ... ... ... оқулық
әдістемелік, дидактикалық - өте ... ... ... тестлеуді
қажет ететін жұмыс.
Тестілеу қазіргі ... ... ... тапқанымен әдебиеттер мен
нұсқаулар ... ... ... жұмысы кез-келген мұғалімнің қолынан келе
бермейді. Тестік ... ... ... ... аз ... ... ... ғана тапқанын басшылыққа алады.
Қазақстандағы білім беру ісін өзгерту, стратегиялық міндеттерінің бірі ... ... ... ... дара ... терең білім беру. Осыған
орай білім сапасы жөнінде ... ... орын ... 1-3 ... ... жаңа буын ... мен оқу-әдістемелік
кешендері стандартпен оқу бағдарламасына сәйкес жетілдіріліп, толықтырылып,
«Атамұра» баспасынан шығарылды.
Жалпы бастауыш ... ... ... жалпыға міндетті стандарттарында
әрбір оқу пәні бойынша ... ... ... ... ... ... ... белгіленген. Міндетті деңгейге жету және бағалау кезінде
бастауыш ... ... ... ... ... ... ... стандартына қойылатын талаптарыыа қарай жүзеге асырылады.
Бастауыш ... ... ... ... міндеті дайындық деңгейіне
жетуін тексер, ауызша ... ... және ... ... жазбаша
тапсырмалар немесе такырыптық қортынды бақылау жұмыстары, диктант сынау,
тестілеу тапсырмалары арқылы жүзеге асады. Стандарт ... ... оқу ... ... ... яғни оқытудың бастауыш сатысының
соңында ... ... ... ... ... ... ... тексеру, бақылаудың бұл түрі
тестілеу болып отыр. Қазіргі бақылау мен бағалаудың, яғни тест түрімен
тексеру, барлық мектеп тәжірибесінде бар. Әлі де ... ... ... аса қойды деп айту да қиын. Осы тұрғыдан алғанда зерттеп отырған
мәселеміздің өзектілігін байқауға болады. [1]
Зерттеу объектісі: ... ... оқу ... ... Тестілеу - оқушылардың білім, білік.
дағдысын ... бір ... ... ... ... ... ... анықтау,
оны практикада жүзеге асырудың жолдарын
айқындау.
Зерттеу міндеттері.
- бастауыш сатыда оқушының іс әрекетін анықтау үшін ... ... ... жөнінде ғылыми әдебиеттерге талдау ... ... ... ... ... ... бақылау, салыстыру, тестілеу, талдау, сауалнама.
Курстық жұмысының теориялық қолданылымы:
Бастауыш мектептерде білім, білік дағдылары тестілеу тәсілі арқылы жүйелі
есепке алынып ... онда ... ... ... ... ... осыған
байланысты қағидалар мен тұжырымдар қазақ тілін ... ... ... ... ... ... толықтырады.
Курстық жұмысының практикалық қолданылымы:
Курстық жұмысында ұсынылып отырған ... ... ... ... ... ... ... мұғалімдеріне көмекші құрал бола
алады.
1. ОҚУШЫЛАРДЫҢ ... ... ... ... ... ... ... БІЛІМДІ БАҚЫЛАУДЫҢ МАҢЫЗЫ
Оқыту процесінде оқушылардың білім, білік дағдыларын есепке алу, бақылау
оның аса құрамдас бөлігі болып ... ... ... жүйесінде
оны дұрыс ұйымдастыра білуі көптеген жағдайларда оқу тәрбие процесінің
табысты болуының оң кепілі. Ол үшін ... ... оқу ... ... ... мен ... үнемі анықтап отыруы тиіс. Бұл бағытта
оқушылардың сабақтар жүйесінде білім, ... ... ... алу, ... ... орны ... Бақылаудың көмегімен теориялық білімді
меңгерудегі, сапа, біліктілік пен дағдының ... ... ... ... білім, білік, дағдыдыны есепке алу және бақылау ... және ... ... ... маңыздылығы ерекше.
Бақылаудың тақырыптық ... ... ... ... ... В.И.Иващенко, А.Қ.Исаков, Е.И.Теповский,
С.Ф.Сухорский, ... ... ... ... талдаған.
Бақылауды ұйымдастырудың жекеленген әдістемелік ... ... ... А.П.Пышкало, Т.Л.Доган теориялық талдау
жасаған. Осылардың ... ... ... педагогикалық мәселенің
теориялық аспектісі жеткілікті дәрежеде зерттелген деп ... ... ... «есепке алу» «бақылау» ұйымдастырудың мәні, олардың оқу-
тәрбие процесіндегі қызметі, формалары мен тәсілдері ... ... ... ... «5» ... ... оқушылар білімдерінің
нақтылы дайындық дәрежесін барлық ... ... ... Ондағы
негізгі кемшілік оның жеткілікті түрде ішкі және ... кері ... ете ... ... ... ... процесінде сапасын
арттыруда мұғалім әркезде бағалау жүйесін қолдана алмайды. ... ... ... ... ... ... пен дағды нәтижесін
есепке алу, бақылау мен бағалаудың теориялық талдауы мен ... ... ... әлі де ... ... бар ... үй ... беру білімді және емтиханды бағалауды оқыту
процесі жүйесінде қарастырмайды. Соның ... ... ... мұғалімнің бақылау жасау түрлері кең көлемде тартылды. Ол бір
жағдайда ... ... ... ... жауапкершіліксіздікке
әкелсе, екінші жағдайда, оқу сапасының төмендеуіне кері ... ... ... ... ... нәтежесін есепке алуды, бақылау
(Е.В.Гурьянов) және тәрбиелік қызметіне көптеп көңіл аударыла бастады.
40-60 ... бұл ... ... отандық білім мен практика тәжірибесін
жинақтау жұмыстары қолға алынды.
Онда білімді бақылау ... ... ... ... ... ... әрі ... әрі тәрбиелеуді көздесе,
кейіннен оны ... ... ... ... ... ... шешудегі оң қадам 70-жылдары Педагогика ғылым
академиясының ... ... мен ... ... ... ... зерттеулері негізінде бастама алды. Мұнда ... ... ... басқару және тексерудің диагностикалық қызметі
айқындалды.
80-жылдардан бастап оқыту нәтижесін есепке алу, ... ... ... мен ... ... ... негіздерін талдап, жасау
қолға алынды. Оның ... ... ... бағытталған мәселелер,
үлгерім нәтижелерін есепке алуды қатаң және ... ... ... ... ... ... ... [2]
«Білім», «Білік», «Дағды» деген ұғымдарды мағынасын анықтап алатын болсақ,
педагогикалық әдебиеттерде бұл ... ... ... ... шындықты танып білу процесінің нәтижесі, оның адам ... ... ... ой-тұжырымы, теория түрінде сәйкесті көрінісі. Шынайы ... ... ... ... - ... ... ... және логикамен
көз жеткізілген. Білім арқылы жеке адам ... және ... ... ... ... ... ... [3]
Білім - оқыту мазмұнының негізгі элементі. Ол ... мен ... пен ... ... заңдылықтарын танудың нәтижесі. Білім -
фактілер, ережелер ... ... ... ... ... ... түрлі салалары бойынша адамзат жинақтаған тәжірибе.
Бұл адам санасында түсініктер ұғымдар түрінде бейнеленеді. [4]
Білім жеке ... ... ... ... ... жігеріне байланысты жүзеге асады. Білім деген ұмтылу, іс-әрекет, сезім
қабылдауының бірлігі, теориялық ой-жүйе, оны тәжірибеде ... ... іске ... ... ... ... әрекетті ұштастыру
арқылы қажетке жарату. [5]
Білік іске асқан, қолданысын тапқан білім. Ал ... ... ... ... ... ... мен ... әдебиеттің
саналы мақсатты меңгеруге бағытталған ерекше қызметі деп көрсетілген.
Ю.Н.Бабанский қандайда болсын қызмет ... ... ... - ... ... Бұл ... мына ... негізделеді. Оқу қызметі ... ... ... арқылы іске асу әдісін меңгеру - білік. [6]
Дағды - оқушылардың белгілі бір міндеттер мен жағдайларға сәйкес ... ... ... әрекеттер комплексі.
Сондай-ақ дағды бірнеше рет қайталанған жаттығулар ... ... ... дағды біліктен бұрын қалыптасады деген пікір
айтылады. Оқушының күрделі ... әр ... ... ... ... бар білім мен ... ... ... пайдалануын білік деп
анықтайды.
Қандай болсын білікті, дағдыны оқушы ... ... ... адамдармен
қарым-қатынас жасау барысында меңгереді. Білік, дағды еліктеуден өз бетімен
атқаратын іс-әрекетке ұласады.
Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... үлгісі
қалыптасуда. Жаңа білім парадигмасы бірінші орынға баланың білім, білігін,
дағдысын білім алу арқылы дамуын ... ... ... ... ... меңгеруін жетілдіру, ой-өрісін тұрақты кеңейту. қабілетін
дамыту, ... ... ... ... ... жетекші орынға шығарады.
Ендеше қазіргі кезеңде оқушыға тек жаңа білім жүйесін берумен шектелмей,
оның оқуды және оған ... ... ... ... ... тәрбиелеу
керек.
Мұғалімнің ең алғашқы міндеті - оқушылардың білім, білік, ... ... ... ... өз ... ... ... үйрету.
Сөйтсе де, әлі де болса оқушылардың білім, білік, ... ... ... ... күнделікті бақылау-бағалау бес балдық жүйеден аса алмай
отыр. Қазіргі таңда, бақылау мен бағалаудың жаңа ... мен ... ... ... Адам ... ... бір ... бір мүддеге
саыалы түрде бағытталып отырады. Еңбекте болсын, оқуда ... адам ... ... ... ... бір ... шығаруға тырысады.
Дағдылану еңбектің түрлі салаларында өте үлкен орын алады. Ал ... ... ... адам ... ... меңгермесе, өзінің істейтін
жұмысының тетігіне жете алмайды, жұмысын дұрыс ұйымдастырып, ... ... ... әр уақытта күнделікті істейтін жұмысына шамадан тыс көп
жігер, көп күш жұмсайтын болады. Егер ... мен ... ... де ... мамандығына лайықты көп ... бар ... ... болады. Егер мұғалімді шахтаға
түсірсе, мұғалім жұмыстың тетігін білмегендіктен, шахтёр күніне 150 ... ... ... ... күніне бір тонна көмір табуы қиын болар
еді. Дағдыланудың педагогикалық ... ... орны ... Егер ... оқу
процесінде оқуға, жазуға, есеп шығаруға, тағы басқаларға машықтана алмаса,
олар жақсылап оқи да, ... ... ... де ... ... - ... сезімдермен және басқа нәсіл арқылы пайда болған
биологиялық әрекетпен салыстырғанда ... жеке ... ... ... ... - ... жаттығумен, бір әрекетті бірнеше рет
пайдаланумен дәл ... ... ... ... ... ... әдеттермен байланысып, жүзеге асады.
Дағдылану зейіні, ерік-жігері, күші ... да ... ... ... асып отырады. Бірақ барлық дағдылану автоматизм тәрізді деуге
болмайды. Кейбір өте күрделі дағдыланулар, мәселен, ... ... ... ... ... де мүмкін.
Дағдылану бір қалыпта өзгермей тұратын ... ... Егер адам ... ... ... жаттығу, қайталау арқылы атқаратын
болса - сол әрекетін басқа әрекеттерге де ... ... адам әр ... оң ... ... сол ... еш уақытта жазбаған
болса, ол сол ... де жаза ... ... өте ... ... ... жекелеген мысалдар келтіруге болады. Мысалы, мылтықты жақсы ататын
құрал ету үшін, ... оның ... ... жеке ... қандай қызмет
атқаратынын үйрену қажет. Адамда заттарды еске ... ... көп ... ... ... ... болмақ. Дағдылануды қалыптастыруда адам
баласында саналы ... ... орын ... Көбінесе біз ... ... ... ... ол ... неге ... біз неге оған ... оның қандай пайдасы бар, оны қалайша атқару
керек деген ... ... ... ... ... ... Бұл ... адам баласында дағдыланудың пайда болуы хайуанаттар
дағдылануынан өте айрықша екендігін көрсетеді. Дағдыланудың физиологиялық
негізі ... ... ... пайда болуымен байланысты.
Дағдыланудың физиологиялық ... ... ... ... Дағдылануды
сипаттарына қарай екі түрге ажыратуға болады:
Автоматизмге айналған дағдыланулар.
Автоматизмге айналмаған дағдыланулар.
Автоматизм ... ... ... ... ... болатынын бірақ әрекет
қатар адамның зейінін жұмсауды керек ететінін айтамыз. Мысалы: жүру, жүгіру
т.б. Автоматизмге ... ... ... ... ... адамның
сапасына бағынбайды, оның ықпалында ... ... ... ... ... шалдыққан адамдарда болады. Мұндай әрекетер адамның кейде
өте шаршағандығынан, зорыққандығынан, я болмаса бір жері ... ... ... ... ... ... ... тұрып кететін «лунатиктердің» әрекеттері санасыз
болады. Олар ... ... ... әрекет істегендігін, қалай жүріп-
тұрғандығын білмейді. ... ... ... ... ... ... ... жөн, бірақ оятам деп әрекет жасамау қажет. Себебі ол бір
дегеннен шошып, оянып кетіп, жүрегі жарылып өліп кетуі ... ... ... ... де ... болады. Әдеттердің адамға
пайдалылары да, пайдасызы да бар. Сондықтан ... ... ... пайдасыз, зиянды әрекеттерді үйретпеу жағын көздеу керек. Мысалы,
әдеттерге ерте тұру, уақытты дұрыс пайдалана білу, тапсырмаларды ... ... ... ... білу, т.б. жатады. Дағдылануды сипаттарына
қарай тағы да екіге бөлуге болады. Оиың бірі - ... ... ... (ақыл-ой) дағдылары. Дене ... ... ... болатын
дағдыларды қимыл-моторика дағдысы дейді. Мысалы, билеу, конъкимен сырғанау
т.б. ... бұл ... ... дене ... қимылға
түседі. Интелект дағдылар адамның ақыл-ойымен байланысты. Мысалы, оқу
үстінде шәкірттерді есепті ... ... ... шығара білуді үйрететін
дағдыландыру.
Дағдылануды мына төмендегі бағытпен жүріп ... ... ... ... ... ... байланысты: егер дағдыланатын әрекет өте қиын
болып, дағдылану нәтижесі бір дегеннен көңілдегідей болмаса, ол ... 2) Адам ... ... ... қатысты тәжірибесінде
болған әрекеттерді қалыптастыруда, оған қызығушылық пайда болып ол тезірек
дағдылануы мүмкін; 3) ... ... ... ... ... ... адам
дағдылануға тез үйренеді; 4) Егер оқыту, үйрету әдісі нашар, қиын болса ... ... ... ... ... ... хат ... тез
үйреніседі, есепті тез, қатесіз шығара алатын ... Ал, кей ... ... ... болмағандықтан, бала оқып-жазуға тез үйрене
алмайды, қате жазып, есепті дұрыс шығара алмайды. Дағдылану ... ... ... ... өсіп ... ... ... төмен түсіп кетуі де
мүмкін. Оның ... ... бар, ... ... және субъективтік
себептер деп бөлуге болады. Мысалы, кей оқушының оқу құралы өне бойы түгел
бола бермейді, т.б. ... ... ... дағдының қалыптасуына көп
әсерін тигізеді. ... ... ... көбіне физиологиялық
ерекшеліктері нашар ... ... да ... ... - ... адам ... орнығуы әрекетке ең алғаш кіріскен кезде
адам олақ, басы артық көптеген қимыл-қозғалыстар жасайды. ... бала ... ... бастаған кезде қаншама қимыл-қозғалыстар жасайды. Атақты
физик М.Лауэ оқу, ... ... айта ... ... - ... ... қалғанда, бойында сақталатыны», - дейді. Бұл сақталып қалатын не?
Ол - ... ... ... ... және ... Міне ... білім осылар!
«Дағды, - деп көрсетеді психог С.Л.Рубинштейн саналы түрде автоматталған
қимыл-әрекет түрінде көрінеді, ал сонан соң ... ... ... ... ... ... да ... дағдыға бала басқалармен қарым-
қатынас жасау барысында үйренеді. Бала үлкендерден естіген ... ... оған ... ... оны өзі ... бастайды. [7]
Білім, білік, дағды беріктігі - дидактика принциптерінің бірі. ... және ... ... арасында принципті үйлесімділік бар. Бастауыш
сынып оқушыларының білімді берік әрі саналы ... үшін ... ... тілдің құрылысы ғылыми тұрғыдан дұрыс қалыптасуы тиіс.
Сонда ғана білім әрі ... әрі ... ... ... ... -
бастауышта» деп бекер айтылмаған. Мысалы, дыбыс туралы ұғым беру әліппе
кезеңінін өзінде-ақ басталады Бұл кезеңде ... ... ... ... бір ұғымды танытуда сөздің басында, сөздің аяғында және ішінде
келтіріліп, оның ... ... ... Осы мағлұмат бірінші
класта қазақ тілін оқытқанда ... ... ... ... ... ... Бұл ... төртінші класта дыбыс туралы білім ... ... ... ... ... процесінде білім, білік, дағдыны бақылау өте
маңызды деп қарау керек. Өйткені бастауыш сынып оқушыларды ... ... ... алған білім нәтижесін бақылаудың ең оңайынан бастап,
күрделілендіріп ... ... ... әр ... өз ... ... ... сезеді, оны таразыға салып, тиімді жағын ойластыра бастайды. ... ... ала ... ... де, ... да сын көзбен
қарай бастайды. Жаңа заман талабына сай енгізілген бақылау түрлерін қазақ
тілі сабағында әр ... ... ... сәл ... тарау бойынша да,
аралық т.б. түрліше етіп, баланы жалықтырмайтындай ... ... ... Тест ... ... оқушы жақсы ажырата білуі керек және
оны пайдалану жолдарын да ... ... ... арқылы арнайы бақыланған
балалар тексерудің бұл әдісіне түсінгеннен соң ... де, ... ... ... өтілетін тестілеуге іштей ... ... ... дағдыны тесті арқылы үнемі тексеруден кейде баланың
қызығушылығы кемуі мүмкін.
«Сапа» ұғымы екі ... ... ... - ... ... - ... ... қанағаттандыру (бұл 12 жылдық оқуға ауысудың
бағдарламасында ескерілген ереже).
Бағалау - оқушы жұмысындағы дербестікті, ... ... ... ... ... және ... сапасын анықтау. Мектептің
бастауыш сатысындағы оқу пәндері бойынша оқушылар ... оқу ... ... ... ... оқу ... ... олардың білімді меңгеруіндегі кемшіліктерді анықтап, оны жетілдірі
мақсатында жүргізілетін күнделікті бақылау.
Мониторинг түсініктері: байқау, сынау, сараптау, ... ... ... ... ... жұмыс істеу
шығармашылық одақта бөлу, бірге басқару сияқты ... ... ... ... «Оқушы - оқытушы» ... ... ... оқушыны білімсіздіктен білімге қарай ұмтылдырады. Оқушылардың
білімін ... ... ... ... мен ... ... ... ретінде қарастырылады. Бастауыш білім мазмұнын игергендігін бағалау.
Берілген мазмұнның міндетті стандарттық деңгейде игерілген білім ... ... ... ... мазмұнын жаңалау және оқыту сапасын жақсарту
мақсатында ... ... ... орта ... ... мемлекеттік
жалпыға міндетті стандарттары жасалып, бекітілді және Базистік оқу ... Оқу ... (1-4 ... ... ... ... ... анықтаудың педагогикалық бақылаудың түрлері
Педагогика ғылым саласында білім, білік, дағдыны бақылаудың ... кең ... ... ғалым-педагогтар Ю.К.Бабанский, Н.А.Сорокин
бақылауды күнделікті, оқтын-оқтын ... ... ... ... ... - ... тақырыптық, оқтын-оқтын қортынды және емтихан
деген көзқарастарын білдірді. У.А.Дмитриев -күнделікті, тақырыптық ... ... ... ... келген. Профессорлар Ж.Б.Қоянбаев,
Р.М.Қоянбаевтың ... ... ол ... ... ... және қортынды бақылау деп бөлінген.
Бақылау - бұл педагогикалық ... және ... ... функциясы. Бақылаусыз жеке адамның дамуы мен ... ... ... психолгиялық, педагогикалық мәні оқушыларға
дер кезінде көмек көрсету. ... ... ... ... ... оқушылардың оқу тапсырмасын нәтижелі етіп орындау үшін ынталандыру
және іске ... ... ... ... ... ... ... құрмет сезімін
білдіруі тиіс. Егер кейбір оқушы тапсырманы ... қате ... ... ... ... айтып, ескерту жасауға болмайды. [8]
Сабақтың барлық кезеңдерінде бақылаудың мазмұны ... ... және ... ... дамыту болуы тиіс. ... ... ... ... игеруі және баянды етуі бойынша оқу
жұмысының сапасы туралы ... ... алуы өте ... Осыған байланысты
бақылаудың бірнеше түрлерін атауға болады. Тақырыптық ... ... ... тақырыптар бойынша өткізіледі. Сабақтың тақырыбы
және әрбір кезеңдері негізінде ... ... ... ... тексерілед. Сонымен бірге мұғалім жаңа ... ... ... өткен сабақтардағы оқу материалдарымеы толықтырады, кейбір
ұғымдарды, анықтамаларды, ғылыми тәжірибелерді оқушылардың есіне салады.
Тараулар ... ... ... ... ... аяғында оқу
бағдарламасының тарауын оқып болғаннан кейін беріледі.
Қорытынды бақылау барлық пәндер бойынша жыл ... ... ... ... және ... ... ... нәтижелері есепке алынады.
Оқушылардың жыл бойында алған теориялық және ... ... ... және ... жылдық үлгерім бағалары болады. Емтихан және
жылдық үлгерім бағаларынан ... ... ... ... ... ... ... әдістері арқылы оқушылар жұмысының тиімділігі
мен ... ... кері ... ... етіледі. Оқу ... ... ... ... ... ... деңгейін
анықтаудың бұрынғы сапалық сипаттау жүйесіне көшуге мүмкіндік ... ... ... ... rаtіng» деп аталатын бұл жүйе бойынша оқушылардың
күнделікті сабақ үстінде, сондай-ақ аралық және қортынды ... ... ... ... ұпай ... есептеліп, бір ортаға жинақталады.
Бақылау түрлерінің біріне тестілер де жатады. Бақылау арқылы мұғалім өз
жұмысының ... мен ... ... осы ... әр кезеңдегі
бақылаудың нәтижесінде жоғарғы нәтижеге жетуді көздейді
Ш.И.Амоношвили, В.М.Полонский М.Н.Скаткин, ... ... ... және басқа да әдіскердің еңбектерінде айтылмыш екі мәселе
жіктеліп, әрқайсысы жеке-жеке ... ... ... - бұл ... ... алу ... ... көрсетті Оқушы программаны қаншалықты
меңгергендігін мұғалімнің басқаларға көрсете білуі.
Бағалауға екі объект ... ... ... ... бағаланушы.
Бағаланушы пікірін, ойын сөзбен немесе сандық балмен білдіреді. Бағалаушы
маман баға ... ... ... терең біледі, берген сұрағына
айтылатын жауаптың моделін алдын ала ... ... оған ол ... ... болып қалған, ешқандай қиындығы жоқ, сондықтанда ... ... ... ... ала ... Бағалау барынша кең түсінік, ол
тек баға қоюмен ғана шектелмейді, ауызекі пікірден және баға ... ... ... ... - баға ... ... нәтижесі, үрдіс-
іскерліктің қортындысы, шартты формальды түрі екенін айтқан.
Оқытудың негізгі технологиясында оқушылардың білімін ... ... ... ... ... ... ... қортынды бақылау сияқты үш
құрамдас бөліктен тұратын ... ... ... - ... ... ... ... және сабақ
барысында оқушылардың оқу-танымдық әрекетіне ... ... Ол ішкі ... ... ... ... асыруға мүмкіндік туғызады. Соның
негізінде оқушылардың келесі оқу әрекетіне ықпал етеді. ... ... ... немесе жекелеген оқушылар жұмысына жүйелі түрде бақылау
жасау көмегімен жүргізіледі. Бақылаудың бұл түрі оқушылардың сынып ... ... өз ... орындауға деген ниеттері мен берілген
тапсырманы орындауға деген олардың қызығушылығы және жауапкершілік ... ... ... ие ... ... ... ... белгілі тақырыптар бойынша өткізіледі Сабақтың тақырыбы
және әрбір кезеңдері негізінде ... ... ... ... ... Сонымен бірге мұғалім жаңа ... ... ... өткен сабақтардағы материалдармен ... ... ... ... ... ... есіне салады.
Күнделікті бақылау немесе ағымдағы бақылаудың бұл түріне әр ... ... ... ... ... ... ... бұл түрінін
формалары: ауызша сұрау, тест тапсырмаларына жауап беру, қысқа-қысқа ... ... есеп ... лекция немесе арнаулы әдебиеттердің
конспектісін тексеру.
Аралық бақылау. Бұл оқу материалдарының белгілі бір бөлімін ... ... ... ... ... тілінен фонетика, лексика бөлімдерін, сөз
таптарынан зат есім, сын ... сан ... ... ... ... ... әдістемесінің әр тарауын өткеннен кейін, солардың
мазмұны бойынша жүргізілетін ... ... ... ... ... ... шамамен 10-15 сабақтан кейін бір аралық бақылау
жұмысын алу қарастырылады.
Бақылаудың бұл ... ... ... және ... ... ... жаттығу тапсырмалар, тестілер.
Қортынды бақылау - барлық пәндер бойынша жыл ... ... ... тақырыптық және тарау бойынша бақылау нәтижелері есепке алынады.
Оқушылардың жыл бойында алған теориялық және ... ... ... қортынды бақылаудың негізі емтихан және ... ... ... болады. Емтихан мен жылдық үлгерім бағаларынан
педагогикалық ... ... ... ... ... шығарылады. Бақылау
әдістері арқылы оқушылар жұмысының тиімділігі мен ... ... ... ... ... ... ... ауызша, жазбаша және
графикалық бақылау әдістері жатады. Жоғарыда айтылған талаптарды ... ... ... ... ... ... өздерінің алдында тұрған
міндеттерінің орындалуын қамтамасыз етеді, бақылауда әр түрлі қателіктер
мен сәтсіздіктердің ... ... ... ... білік, дағдыларын бақылау бағалау - педагогика ғылымы
мен ... ... бір ... ... ... жүзеге асады.
Олар мыналар: ... ... ... жеке-дара, топтық,
фронтальдық сұрақ).
Жазбаша бақылау ... ... ... ... ... ... (лабораториялық ... ... ... ... ... ... (бақылау ... ... ... ... бақылау (қателерді болдырмау, оларды түзеу, оқудағы өз
жетістіктерін бағалау, соған сәйкес балл қою).
Оқыту процесінде бақылаудың ... ... және ... ... Оның тиімділігі мұғалімнің оларды дұрыс
ұйымдастыруына байланысты.
Фронтальдық (жаппай бақылау) жағдайында барлық оқушыларға
сұрақтар немесе ... ... ... ... Оларды
орындау барысында оқушылар арасында ынтымақтастық, жолдастық
сезім пайда болады. Бір-біріне ... ... ... ... ... өз ара ... іске асырады. Демек, бірігу ... ... ... ... ... ... ... оқушылар
тобы сабақ барысында мұғалімнің тапсырмаларын ... ... ... ... бағдарламаны бақылау әдістерінің өзіндік ерекшелігі
бар. Олар машиналы және машинасыз ... ... ... ... бағдарламалар бақылау әдістері бойынша перфокарталар және бақылау
карталарын қолданып, оқушылардың теориялық және ... ... ... ... және білім беру мазмұны, бөлімі бойынша 20-25
сұрақтар дайындап, әрбір сұраққа ... ... ... ... ... бір сұраққа ғана жауап беріледі. Қалған сұрақтар ... ... ... немесе бағдар тектес ұғымдарға сәйкес келеді.
Бақылаудың тағы бір бөлігі, кейбір жағдайда тапсырмалар түрі ... ... ... ... зертханалық-тәжірибелік жұмыс, шығарма,
диктант, т.б.) немесе оқушылар әрекетінің бірі болып ... ... ... ... ... ... беру, т.б.) деп ұғынылады.
Білімді бақылау ғылыми ... ... ... ... ... ... ... жүйелілік, жеке даралық,
диференциялық және тәжірибелік). ... ... ... ... баға ... мен ... ... қатысты) бұл субъективтік
факторларды болдырмауды көрсетеді.
Жүйелік, бірізділік - әрбір сабақ, тақырып бойынша оқушылар оқу әрекетінің
басқа ... ... ... ... процесінің барлық
кезеңдерінде бақылау жүргізуді көздейді: ... ... ... ... ... ... ... сабақтар бойынша балл қою т.с.с.
Жеке дара қатынас. Әрбір оқушының ерекшелігін ... ... ... ... оқу әрекеті, т.б.) қарастырылады.
Жан-жактылықты бақылау. Оқу бағдарламасының ... ... ... ... ... интеллектуалдық және практикалық дағдыны,
бақылауды қамтамасыз етеді.
Дифференциалды қатынас. Әрбір ... ... ... ... ... ... жеке дара ... ескеріп, соған сәйкес
бақылаудың әр түрлі әдістері мен ... ... әдеп ... ... Оқыту процесінде оқушылардың өзін-өзі бақылауы өте қажет. ... ... ... оқу ... ... мен ... іскерлігі,
дағдысының беріктігі жайлы ақпарат алуын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... сенімі артады, орындаған жаттығу, есеп
шығару және тәжірибе жұмыстарының нәтижесін бағалайды.
Зачёт (сынақ) - ... ... ... ... ол ... бір ... ... бойынша атқарылған оқу жұмыстарының бүкіл өн бойында ... ... ... ... ... ... қойылады. Ол оқу
бағдарламасының негізгі бөлімдері және тақырыптардағы білім, ... ... ... тереңдету міндеттерін шешеді.
Емтихан - оқушылардың білімін қортынды бақылаудың арнаулы ... ... ... және бір ... келтіруге, оларды оқу жылы
бойына оқуға ынталандырады, оқу ... ... ... ... ... ... оқушылардың білім, білік дағдысын бақылауДЫҢ МАҢЫЗЫ
2.1. Бақылаудң бір түрі-тест және оны ... ... ... ... мағынаны білдіреді.
Тестердің біздің өмірімізде қолданыла бастағанына көп уақыт өткен жоқ.
Тестік бақылау жүйесі - ... өз ... ... ... ... оқытудың тиімділігіне қол ... ... ... ... ... ... қоса оқушылардың алған
білімдеріндегі оқулықтарын ... ... ... ... ... ең алғаш рет 1864 жылы Англияда жеке тұлғаның даму деңгейін анықтау
әдісі ретінде ... ... ... ... ... Ол XX ... жаңа психологиялық және педагогикалық тест болып бөлінді.
Тест мақсатына қарай мынадай түрлерге бөлінеді:
а) жеке дара топтық объектіні таңдап алу;
ә) іс-әрекетінің сипатына ... ... ... ... ... ... (сынып) зертханалық жағдайда жүргізу орнына;
в) кинотест, телетест;
г) сөздік, сандық, ... ... ... формасына қатысты.
Формасы мен құрылымына байланысты тет сұрақтары мына ... ... ... ... ... тапсырмалар;
ситуциялық берілген тапсырманы берілген үрдістегі модельді ... ... ... ... ... ең ... таңдап алу;
берілген тасырмалардан «дұрыс», «дұрыс емес» жауалты белгілеу;
бір жолда бірнеше жауаппен берілген тапсырмала негізінде жазылған тест, ... ... ... ... ... алу ... ... сұрақ-жауап бір-біріне сәйкес келетін;
- көп сатылы тест, өзара ... ... ... ... ... ... ауқымның тапсырмалары көп, соғұрлым оның
сенімділігі жоғары.
Әр тапсырманы жан-жақты өңдеу, оған ... ... ... ... ... ... жауабын да тексеру, бұл текстің
сенімділігін анықтауға мүмкіндік береді.
Тәжірибеге ... ... ... ... ... ... есептеуді жеңілдету берілген әрбір үлгі және трафарет
арқылы есептеу.[10]
Уақыттың талабын нақтылап айтсақ түрлі оқу орындарында ... ... ... мұғалімдергеде осы бағыттағы жұмыстарын
жандандыруды ... етіп ... ... өзі ... Осы ... ... ... негізінен тестің теориялық қыр-сырын анықтайтын әдіс
болмақ. Оқушылардың білімін тексерудің ғылыми ... ... ... бір ғасырдан астам уақыт бойы белгілі. Бұл әдіске қойылатын талаптарды
көрсеткен ағылшын ғалымдары.
Тест сұрақтары бойынша ... беру үшін ... ... ескеру қажет:
Тест ашық түрде беріледі, оған ... ... ... ... ... ... жабық түрде беріледі, оған қосымша «Иә» немесе «Жоқ» деп
жауап беріледі.
Тест сұрақтары мен оның ... ... ... ... ... түсініп ал.
5. Сұрақтардың бірнеше вариантарының біреуі ғана дұрыс екенін ескер.
6. Егер бір сұраққа жауап ... ... оны ең ... қалдыра тұруға
болады.
7. Тест сұрағының жауабы төмендегідей жазылады:
1. Бұйыру рай формасында тұрған сөзді тап:
а) ... ... ... ... ... ... : ... Тест сұрақтарының 65% жауап берген оқушы ғана қанағаттанарлық
баға ... Тест ... мен ... ... ... ... ... қабылдаушы мұғалімге тапсырылады.
Тест түрлерінің мынадай түрлері кездеседі:
Толықтыру тесті (берілген нүктелердің орнының толықтыру)
Еске түсіру тесті (қайталау бойынша жауап)
Үйлестіру ... (екі ... ... ... тест ... ... ... тест (кәсіп бойынша сұраққа жауап)
Баламалы тест («иә», «жоқ», не «+» деп белгі қою). [11]
Тест ... ... ойға ... ... тез ... ... үнемделеді,
оқушылар өзін-өзі бақылайды.
Бұл тест бойынша санмен белгіленген, жұмбақпен ... ... яғни ... шешімі беріледі. Оқушы шешімі дұрыс жауапты
шешіп, олардың сандық белгілерін сәйкестендіреді. ... ... ... ... ... салыстырып, тексереді.
Бұдан басқа өлшемдік тест деп аталатын тестің тағы бір ... ... ... ... тест ... білім дәрежесін тексеру үшін жүргізіледі. Бұл
тест ... бұл ... ... ... беріледі: бірі толық әрі ... ... ... үшіншісі жартысынан азы дұрыс, ... ... ... ... ішінен ең дұрыс жауабын тауып көрсетуі керек.
Тестілер (ағылшын test - ... ... жеке ... даралық,
психологиялық касиеттерін, сондай-ақ білімін өлшеуге, белгілі бір машығын
салыстырмалы шамалармен өлшеуге ... ... ... ... негізгі әдістемелерінің бірі тестілер,
модельдік жағдайлар болып ... Олар ... ... тән ... ... ... ... көрсеткіштерінің жиынтығы
есептеледі. Тестілерді әртүрлі негіздер бойынша саралауға болады. Қолданылу
мақсаты ... ... ... ... мүдделерін анықтау,
өткізілу нысанасына қарай даралық және топтык, мазмұн ... ... ... ... ... ... верьбальді және верьбальді емес,
анализдік және ... ... ... материалдар бойынша бланкілік (карандаш пен қағаз арқылы
орындалатын), заттың (белгілі бір ... мен ... ... ... ... ... ... (арнайы техникалық жарақтарды
талап ететін) түрлері болады.
Бақылау кең ... бір ... ... ... ... ... ... процесінде оқушылардың оқу әрекетіне ... ... ... олардың творчестволық күші мен қабілетінің дамуына ... ... ... франц соntrole) тексеру және белгіленген мақсаттан
ауытқулар мен олардың себептерін ... ... ... ... ... іс ... ... сәйкестік дәрежесін
анықтайтын басқару функциясы [1].
Педагогикада бақылау оқушының білім сапасын анықтау үшін ... ... ... оқу ... ... тақырыптар бойынша
жүргізіледі; тараулық (тоқсандық) бақылау тоқсанның ... ... ... оқушылардың жыл бойы алған теориялық және ... ... ... ... ... мен ... үлгерім
бағаларынан педагогикалық кеңестің шешімі бойынша қортынды шығарылады. [8]
Бақылауға қатынасатын оқушылар санына қарай
Бақылаудың осы ... ... ... де тест ... ... Бұл
әдіс дұрыс жүргізілген жағдайда оқушылардың білім ... ... әрі ... анықтап, әр оқушының табиғи қабілетін мүмкіндігінше дәл белгілеудің
бірден бір тиімді әдісі ретінде ... ... ... ... ... ... талаптар мыналар:
- барлық сыныптағы тест тапсырмаларға бірдей жағдай жасалу
керектігі ;
- тест жұмысын өткізу уакытының бір сағаттан ... ... үшін ... ... ... ... ... санына қарай нұсқалар саны бірнеше болуы;
қортынды, аралық күнделікті бақылау түрлеріне қарай тестке
алынатын тапсырмалар санының көлемі болуы;
алынған материалдар оқушылардың өтілген материалдарының
негізінде ... ... ... құрастыруда мынадай талаптар қойылады:
тестік тапсырмалар бақылау материалының белгілі бір бөлшегі
болады;
әр тапсырманың реттік номері болады;
тапсырманы орындау үшін арнайы нұсқау ... ... ... тест бір ... көп ұпаймен
бағаланады;
тесте екі немесе бірнеше дербес тапсырма берілмеуі керек.
Тест тапсырмаларды тексерудің әр түрлі әдістерін жоққа шығармайды. Олармен
қатар оқушы ... ... ... үшін ... Тест ... ... ретінде емес, оқушыларды үйрету машықтандыру үшін де ... тест ... ... ... білім деңгейін нақты және тез
анықтауға ... ... ... ... ... ... ... әдісі.
Тест әдісінің артықшылығы:
- тексерудің, бақылаудың обьективті болуы;
тест арқылы бағалау нақты әрі сараланған (дифференцияланған)
даралық ... ... ... ... ... ... уақыт үнемделеді, уақыттың шектеулігі;
Тестің мәні оның адам ... ... ... ... ... ... «Тілдік қатынас, теориясы және әдістемесі» ... ... ... ... тесті
Таңдамалы тест
Қосымшалық тест
Жұмбақтық тест
Толықтырмалы тест (еске түсіру)
Өлшемдік тест [13].
Енді ... ... ... ... ... ... келтірейік.
Баламалы (альтернативті) тест. Мысалы: «баланы, ағасын, інісін,
дәптерді» сөздерінің ... ... ... сөз бе? деп ... Оған тек «Иә» ... «жоқ» деп жауап береді.
Таңдамалы тест. Бұл тест бойынша бір сұраққа бірнеше жауап (3-4)
беріледі, оның біреуі, дұрыс басқалары қайшы болып келеді. ... оның ... ең ... ... дәлелдеп, таңдап алуы
керек. Мысалы қай қатарда жіңішке дауыстылар берілген
а) а, о, ү, ы; б) ү, ө, і, ... б, в, г, д; в) ұ, ж, і, ... ы, о, ү, і; ... ... Қосымшалық тест. Қазақ тілінің жалғамалы ерекшелігін оқушы
меңгере алды ма, жоқ па ... ... ... ... өткізіледі.
Сөйлемдер, текстер беріліп, оның сыртында нөмірленген бірнеше
жұрнақтар, жалғаулар тізбегі көрсетілген.
Сөйлемдегі қай сөздің қосымшасы түсіп қалған (көп ... ... ... ... ... ... цифрмен белгілейді.
4. Жұмбақтық тест. Тілдегі сөздерді, олардың мағынасын қолдану
аясын жете ... ... ... ... білдіреді,
тестің жауабын шешемін оқушы жұмбақтың мазмұнына, оның
құрамындағы сөздердің ішкі мағнасына ерекше ден қояды, ... ... тест ... ... ... бірнеше жұмбақпен
номерленген бірнеше жауаптар, яғни жұмбақтың шешімі беріледі.
Оқушы дұрыс ... ... ... сандық белгілерін сәйкестендіреді.
Жауаптың дұрыс шешімін оқытушы өзіндегі теспен салыстырып, тексереді:
Мысалы: 1. Айдалада ақ отау
Аузы, мұрны жоқ отау . 1 ... ... ... жібек шашылды. 2. Таба нан
3. Көк көйлекті жеңешем
Көлбен ... ... 3. ... Асты тас, үсті тас
Ортасында піскен ас ... 4, 3, 2, ... ... ... Бұл тесте жаттығу құрамындағы сөйлемдердің
кейбір сөздерінде тіркестері түсіп қалады. ... ... ... нөмірмен
соңынан беріледі, оқушы ... ... ... қажет сөзді тауып,
сөйлемді толықтырады. Мысалы:
Еңбек етсең , тояды қарның ... ... ... ... Өлшемдік тест. Бұл тест ... ... ... ... үшін
жүргізіледі. Бүл тест бойынша бір сүрақтың бірнеше ... ... ... әрі ... екіншісі жартылай дүрыс, үшіншісі жартысынан азы дүрыс,
төртіншісі ... ... ... ... ... ең дұрыс жауабын тауып,
көрсетуІ керек. Мысальт: Зат есім деген не?
Заттың санын білдіретін ... ... ... ... сөздер;
Заттың атын білдіретін сөздер;
4. Затың атын, санын, кимылын білдіретін сөздер.
Жауабы : 3)
Бақылаудың әмбебап ... - ... ... ... ... ... Әлсіз оқушылармен жеке жүмыс жүргізІліп, көмек беріледі.
Бақылаудың тестік жүйесінде ... ... ... ... ... ... тапсырмалары тексерудің дәстүрлі әдістерін жоққа шығармайды, олармен
қатар оқушы білімнің сапасын анықтау үшін ... ... ... ... ... ... ... керектігі, тест жұмысын өткізу
уақытыньщ бір сағаттан аспауы, тапсырманы орындау үшін ... ... ... болуы керек. Тест тапсырмалары тек бақылау ретінде емес,
оқушыларды үйрету, машықтандыру үшін де ... ... ... оқушы білім деңгейін нақты және тез аныктауға болады.
Тест сүрақтарын құрастыруда ... ... ... 1. ... ... материалының белгілі бір бөлшегі болады. Әр тапсырманың
реттік нөмірі болады. Тапсырманы орындау үшін арнайы ... ... ... ... тек ... ... ... ... байланысты тест бір үпай немесе нөл
үпаймен бағаланады
3. Тесте екі немесе ... ... ... ... ... ... ... тұрады.
Тест тапсырмаларының негізгі төрт турі бар :
тұйық;
ашық;
сәйкестерді табу;
ұғымдарды ретке келтіру.
Бұл төрт ... оқу ... түрі мен ... ... ... ... Тұйық турі басқа формаларға қарағанда жеңілдеу болады.
Сондықтан олар көбінесе тақырыптык, қортынды тексерулере қолданылады.
I. ... ... яғни ... ... ... ... ... Ереже бойынша жауаптың саны бесеуден аспау керек. Жауапты
қүрастырғанда оларды қысқа, мазмұнды, ... ... ... жауап, көңІл аударарлықтай болғаны дұрыс.
Түйык тапсырманы орындау үшін мына нүсқауды орындаған жөн: тапсырманы және
дурыс ... ... ... жазыңыз.
Мысалы: әрі етістік, әрі есімдІк кызметін атқаратын ... түрі ... ... б) етіс
ә) есімше в) ... ... ... Ашық ... яғни ... жетіспей тұрған сөзді немесе
белгіні жазу. Бүл күрделі тапсырма. Тапсырмада пән ... ... ... ... ... ... Ашық ... жолы мынадай: Сүрақ қойылады, оған тольщ және қысқа
жауап жазылады. Сызықшаның ... ... ... сөзді жазамыз.
Мысалы, мағыыалық жағынан бІр бІріне жуық өзара мәндес сөздерді
дейміз.
III. ... ... ... ... яғни ... қағазы
орналасқан сол жақтағы элементтердің сәйкестігін анықтайды Бүл - тестін
күрделі түрі.
Тесті орындағанда сәйкестіліктІң ... ... ... ... ... болып табылады.
Мысалы:
1 .Септік жалғау а) терезеде
Көптік жалғау ә)оқушымен
Тәуелсіздік жалғауы б) ... ... в) ... ... ... : 1-а, 2-6, 3-в, ... ... оң жақтағы элементтердің көбірек болғаны дүрыс.
IV. Берілген ұымдарды ... ... ... Бүл ... ... ... игеру деңгейін тексеру ... ... ... ... ... түрады:
1. Жүрнақ, 2, Жалғау, 3. Түбір. Жауабы: 1. Түбір; 2. ... 3. ... ... ... ... ... ретімен жазамыз [7]
Текст (мәтін)
Буын
Дыбыс
Сөз тіркесі
Сөйлем
Жауабы: 3,2,5,4,6,1:
Жауап тек нөмірмен жазылады. ... ... ... ... тілінің барлық салаларынаы оқушылардың білім
деңгейін тексеруге дайьшдауға мүмкІндІк болады. Тест тапсырмалары белгілІ
бір тақырыпты бекіту, ... ... ... ... шеберлігіне
қарай қолданылады. Оқушылар көбіне өткен материалдарды калай түсінгенің,
ойлау ... ой ... ... ... ... ... сабақ соңында тесті пайдалану оқушылардың білімін (барлық
оқушылардьщ) бағалауға пайдасы мол ... ... ... ... ... пайдалану қажеттілігі арта бермек.
Ал жас мүғалімдерге қиындық кездессе «Білім беру мен ... ... ... ... ... ... ... тілі тестілер жинағы» кітапшасын пайдалаиып ... ... ... ... ... ... негізінен екі түрлі формада
жүзеге асырылады:
Ауызша сұрау;
Жазба жұмыстары.
Қолданыста жүрген білім білік дағдысын тексеру мен бағалаудьщ «5» ... оның ... ... анықтап белгілеуде барлық жағдайларда
объективтік түрғыда қамтамасыз етпейді. Соның ... ... ... оқу ... ... процесіыдегі рейтинг-тестік жүйе оқу-таным
әрекетІнін сапасын анықтайтыи бақылаудың жаңа түрі өміргекелді. [15]
Рейтинг ағылшын тілінде Іогаі - ... ... ... өлшемі» деген
үғымды білдіреді. Рейтинг жүйесіиің ... ... ... нәтижесін арттыру;
оқу-таным әрекетінін сапасын тексеру, ... ... және ... ... ... ... ... дағды сапасьш, дәрежесін
бақылауда жүйелілікті камтамасыз ету;
- ... ... ... ... тексеруде уақытты үнемдеу;
Бүл жүйенің ерекшелігі оқытушының ... ... мен ... ... ... ... ... туғызады, оқу процесішқ барлық
кезеңдерінде олардьщ білім, бІлік, дағды нәтижелерін тексеру, бақылау ... ... ... ... ... ... ... ерекшелігі, оқу материалдары
логикалық түрғыдан аяқталған бөлік, ... ... ... саналатын
модульдерге біріктіріледі. Модульдердін саны оқу пөндерінің мазмүнының
көлеміне байланысты белгіленеді. ... ... оку ... бір ... ... Әрбір модуль нақтылы міндеттерден және өз
бетінше тереңдетіп оқу тақырыптары мен тапсырмаларынан ... ... ... ... немесе ағымдық
ә) аралық
б) корытынды бақылау жатады
КүнделіктІ ... ... ... ... ... ... ... Ол
оқудың белгілІ бір тараулары немесе бөліктері, болмаса күрделі тақырьттары
аяқталған ... ... ... ... модуль (порция) аяқталған кезеңде жүргізіледІ.Осы
аралыкта коллоквиум, реферат қорғау, өзіндік жұмыстарын қолдануға болады.
Дегенмен де ... ... ... ... ... болады. Себебі:
тест бағалау нәтижесІн накты көрсетеді;
уақытты үнемді пайдалануға мүмкіндік туғызады;
бақылау бір мезгелде барлық оқушыларды қамтуға қол ... ... ... ... ... окушылар бірдей тең
жағдайда болады.
Қортынды бақылау: зачет, емтихан.
Зачет (сынак) жұмыстары бақылаудың дәстүрлі тәсілдері ... ... ... негізінде жүргізілдедІ. Тестік тапсырманың
түрлері бақылау нысанасы мен ... ... ... Ол бІрнеше нұсқада жасалуы қажет.
Қортынды бақылауға тек күнделІкті және аралық бақылау қортындысын жинақтап
орта есеппен 41% жоғары балл жинағанда ғана ... ... ... қиыншылықтарға қарамастан отандық білім беру жуйесі
белсенді түрде дамып келе ... ... ... білім біру мекемелерІ
қалыптасып, оқу ағарту ісінде жаңа технологиялар пайдаланылуда.
СебебІ, бұрынғы дәстүрлі оқытудьщ ... ... ... тиімді бола
бермейді. Сондықтан студенттерге теориялық білімді ғана емес, ... ... ... жаңа ... ... керек.
Жоғары оқу орындарында кез келген пәнді оқыту әртүрлі оқу-өдістемелік
қүралдарды кеңінен қолдануды талап етеді.
Стандарттың ... 8.2 ... ... ... пәні ... мІндеті (минимум) дайындық деңгейІне жетуін тексеру пункті
былай деп ... ... ... ... оқушылардың тексеруге ерекше мән
беріледі, бастауыш сыныпта оқушылардың білім, біліктерін тексеру ... ... ... ... асырылады:
ауызша сұрау;
жазбаша жұмыстары.
Тест арқылы тексеру түрі де пайдаланылады. Ауызша жауаптарды бағалауда
мынадай өлшемдер ... ... 1) ... ... және ... болуы:
білімді саналы түрде меңгеру дәрежесі:
баяндау жүйелілігі және ... ... ... ... ... мыналар жатады:
көшіріпжазу
диктант
грамматикалық талдау.
Бақылау жұмысы ретінде диктант жургізіледі және диктантқа ... ... ... екі ... ... ... Жазба бакылау
жұмыстарыньщ саны негізгі бағдарламалық материалдармеи жеке ... ... ... ... ... тексеру қажеттігіне қарай
аньщталады.
Қортынды бақылау жұмыстары көлемді ... ... ... ... және ... ... аяғында, оқу жылынын, I жарты жылдығы біткен соң және
оку жылының соңында жүргізіледі.
ТестІк бақылауға қойылатын ... ... ... ... ... ... болуы
керек;
«Қазақ тілі» пәні бойынша тестілік сынақтар басқа оқу пендері
бойынша жүргізілетін тестілік бақылаулардан оқшау жүзеге ... ... ... ... ... ... тиіс»,-
делінген".[11]
«Қазақ тілі» пәні оқушылардың міндетті (минимум) дайындық децгейін тексеру
осы стандарттын 8.1 пунктінде ... ... ... ... ... тестілеу - тестілеу әдісі мен тест ... ... ... ... ... ... ... қазіргі тандағы
өзекті мәселелерінің бірі. Айтылған ойлар ... ... ... ... етеді. Оқыту процесінде тестілеуді қолдану мақсат
емес, тек окыту ... меи ... ... ... ... ... ... көрсете отырьш. окушыларды
дайындау сапасын арітыруымыз ... ... бес ... тест ... жүргІзген тиімді
екендігі ғылыми тұрғыдан дәлелдеиген.
Тестік нұсқаудағы ... ... ... ... ... ... тест нұсқасының қиындық деңгейі;
Сапалык мөлшерІ;
Тест нұсқасының қолданылу ... ... ... ... ... ... т.б.);
5) Тест бақылаудың білімді тексерудің дәстүрлі әдістерімен ... ... Тест ... айкындау жөніндегі т.с.с. көптеген сүрақтар жауапсыз
қалуда.
Сонымен бүгінгі таңда тест қоры ... ... бірі ... Ал
өрбір тест - өз ... ... ... тест
блоктарының арасьшан өзінің нақты орнын табуы одан да күрделі мәселе.
2.2. Жаңа материалдарды пысықтау кезеңіндегі өз ... ... ... ... ... ... процесінде оқушының назары оқу-танымдық
әрекетке, жаңа оқу материалдарын меңгеруге ... ... да ... бар. ... айтуынша, материалдарды жақсы есте сақтау
үшін оқушы ол матриалдармен түрліше жағдайда ең ... алты рет ... ... қалыптастырудың процесін оны меңгерту әрекет-тәсілін
қалыптастыру мен дамытудан (ол сабақтың ... ... ... ... алып ... болмайды.
Шын мәнінде, оқушы мұғалімнің сөзін дұрыс түсініп, қабылдауы үшін ... қоры мол ... ... ... ... ... меңгеріп,
мұғалімнің айтқанын түсініп тыңдай білуі керек.
Осыдан келіп, ... ... ... ... ... жататын
көптеген жалпы оқу икемділіктері мен машықтарын қалыптастыру мұғалімнің
басты міндеті болып табылады.
Бірақ, сабақтың бұл ... тек ... ... дамытылуы
қажет деген түсінік тумайды. Мұнда, ең ... ... ... ... жинақтау, жүйеге келтіру қалыптастырылып отырады.
Оқушылардың ойлау белсенділігін қамтамасыз ету үшін ... ... бұл ... ... желісіне жалпы оқу шеберліктеріне есте ... ... ... мотивация сияқты іскерліктерді кірістіреді: негізгі
ойды ажыратып ала ... үлгі ... және ... ... ... оқу материалдарын бөліктерге бөле білу, оқулықты ... ... үшін оның ... қоры мол ... тиіс, байланыстырып сөйлеу
дағдысын меңгеріп, сурет сызбалармен жұмыс істей алу, тез ... ... ... ... ... жаза ... сөздерді, ережелерді есте сақтау, өлеңдерді
оқи білу т.б. сияқты икемділіктерге ... ... ... ... және ... - ... жаңғырту
мақсатымен қысқаша толық бейнелеп суреттеп көрсететін тапсырмалар жүйесін
орындау арқылы жүзге асады.
Енді оқыту әдістеріне тоқталайық. Білім алу ... ... ... ... былайша топтастырады.
Оқыту әдістері сөз жүзіндегі әдістер болып бөлінеді.
Көрнекі әдістер, іс-тәжірибелік әдістер болып бөлінеді.
Сөз жүзіндегі ... ... ... ... оқу - ... ... жұмыс.
Көрнекі әдістер: бақылау, байқау, бейнелеу, көрнекі құралдармен, бейне,
көркем - ... ... ... көрсету, эксперимент.
Іс-тәжірибелік әдістер: жаттығу, жазба жұмыстары, сызба, графиктік,
машықтану жұмыстары.
Оқыту ... ... ... ... ... ... топтастыру.
Оқыту әдістері: түсіндірмелі иллюстративтік, репродуктивтік, ділгірлік
баяндау, жеке (жартылай) ізденіс эвристикалық зерттеушілік.
Оқыту әдістерін топтастыру: М.А.Данилов. В.П. ... ... ... ... ... танымдық белсенділігін
арттыру әдістері:
- әңгіме, түсіндіру, дәріс, бейнелеу мен ... ... ... әдістері:
- әңгіме, оқулықпен жұмыс:
Жаңа материалды меңгеру, қабылдау, түсіну ... ... ... ... ... әдістері:
- оқулықпен жұмыс, зертханалық жұмыс;
Алған білімдерін іс-жүзінде қолдану үшін ... мен ... үшін оқу ... ... ... жазбаша және іс-тәжірибелік жаттығулар;
Оқушылардың білімін, икемділігі мен дағдысын тексеру мен ... ... ... ... ... ... сұрау.
Сабақтың бағалау, баға қою, тексеру, бақылау жұмысын, үй жұмысын ... ... ... ... ... баяндау, оқушылардың танымдық белсенділігін
арттыру әдістері.
Өтілген материалды бекіту әдістері.
Жаңа ... ... ... түсіну саласында оқушылардың өз
бетінше істейтін жұмыстарының ... өз ... ... ... не? Ол туралы ғалымдардың пікірі қандай?
"Өзіндік жұмыстың мәнін анықтауды оқушылардың оқу сабақтарына арналған және
өзіндік дайындығына ... ... ... ... ... оқу
орындары процесінің құрылысына қарастыру керек" - дейді С.И.Архангельский.
М.А.Гарунов ... ... ... ... оқу ... оқу процесінің талабы
мен ерекшеліктеріне сай, оқулық және ғылыми ілімтану түрінде қарастырады.
Р.Г.Лемберг; ... ... ... мына ... ... ... жұмысының мақсатына айқын түсінуі; жұмыстың жемісті
аяқталуына; оның алдыңғы нәтижесіне қызығуы; жұмысты өз ... ... — деп ... ... Н.И.Галашвили өзіндік жұмыстармен бірге оқушылардың жауабына, сонымен
қатар мәнжазбаларды орындауын да, өз бетімен дайындалу ... ... ... ... Ол ... ... ... бастты мәні
оқушылардың өз бетімен білім
алуы, өз бетімен оқыту тәсілдерін игеруі деп ... ... ... ... есіне" деген тезисінде мынадай
нұсқаулар береді:
Өздігінен білім алу үшін ең алдымен сол жұмысқа ... ... ... дағды, анықтама әдебиеттерді пайдалана
білу, оқығанды ... алу, ... ... алу ... ... ... ... құрал,
әдебиет т.б. болуын ) керек етеді.
Өздігінен білім алатын адам нені ... ... ... ... ... жасау керек.
Алғашқы кезеңдерде тәжірибелі адамдардан кеңес алудың пайдасы бар.
Өздігінен білім алу жұмысын асықпай, көп үзіліс жасамай
жүргізген жөн.
Оқыту процесі - екі ... ... ... ... ... ... басшылығымен қатар оқушылардың дербестігін, олардың қызығып, өз
ықыласымен жасайтын әрекетін де керек ... ... ... ... мен ... ... М.Н.Скаткин т.б.) оқушылардың
өзіндік жұмыстарының негізгі ерекшеліктері - олардың ықыласына және ... ... ... ... деп ... ... ... оқушылардың өзіндік жұмысына, мұғалімнің
тапсырмасы бойынша, олардың өздері ықпал жасап, істің тәсілін анықтап, оның
нәтижесін бағалап ... ... ... ... қатар оқушылардың
өзіндік жұмыстарының жоғары формасына олардың өз еркімен жаңа амал-тәсілдер
жасайтын шығармашылық жұмыстарын жатқызады.
Эстондық ғалым-педагог О.А.Нильсон оқушылардың ... ... ... ... ... (ойлау амалдарын қолдануға байланысты.
Психологиялық-дидактикалық (оқушылар жасайтын әрекетке байланысты).
Дидактикалық (жұмыстың атқаратын ... ... ... ... ... байланысты).
Әдістемелік (берілетін хабар қандай құралдар, жағдайлар негізінде берілуге
байланысты).
Ұйымдастыру-әдістемелік (жұмыстың орындалуын басқаруға
байланысты).
Ұйымдастыру ұстанымдары (жұмысты ұйымдастыру формасына байланысты).
Р.Г.Лембергтің пікірінше ... ... ... мына ... ... мақсатын айқын түсінуі;
ә) жұмыстың жемісті аяқталуына, оның ... ... ... ... өз ... ... орындауы.
Психологтар (Кабанова-Меллер т.б.) оқу жұмысының ... ... ... ... ... ... ... оқу жұмысын ұйымдастыруға ... ... ... ... дұрыс пайдалану, оқу мен тынығу тәртібін
ұйымдастыра білу, өз жұмысын бақылау т.б. 2. ... ... ... ... жаңа білім мен дағдыларды ... және ... ... ... ішінде ерекше орын алатыны - оқу ... ... ... ... білу ... ... ... талдау, ондағы ең
негізгі мәселені басқаларынан айыра білу, оларды салыстыру, топтастыру,
жүйелеу, кестелер, ... ... білу ... ... ... дидактикалық шарттары мен ерекшеліктеріне
қарай бес ... ... ... ... ... ... арналған өзіндік жұмыстар.
Жаңа эмперикалық және практикалық білім алуға арналған
өзіндік жұмыстар.
Білім және дағдыны қалыптастыруға арналған өзіндік жұмыстар.
Шығармашылық бағыттағы өзіндік жұмыстар.
Алған ... ... және ... ... ... ... Жаңа ... білімді игеруге арналған өзіндік жұмыстар. Өзіндік
жұмыстардың бұл ... ... ... мен ... ... ... оның кәсіби әрекетіне, байланыстылық дәрежесіне ... ... ... өз ... ... оқу, ... ... тапсырмаларды орындау, өз бетінше әңгіме жазу, ғылыми түсініктер
қалыптастыратын түрлі жұмыстар жасау.
Көрсетілген жұмыстардың дидактикалық ... мен ... ... - ... педагог әрекетіне байланыстылығы. Оқытушы жаңа, түсініксіз
болған терминдердің мағынасын оқушыларға түсіндіріп, қажет ... ... ... ... түсіру, бағыт беру керек.
Өзіндік жұмыс істеу шеберлігімеи дағдылары өзінен-өзі пайда болмайды, ... оқу ... ... және өз ... ... ... сипаттағы әр түрлі тапсырмаларды орындау ... ... ... қатарына мыналарды жатқызуға болады:
• өзіндік тапсырмаларды орындау кезінде, мұғалімнің-кәсіптік ақпараттық ой-
өрісінің, ... ... және ... ... ... ... ... игеруі;
оқушылардыд өз бетімен тапсырмалар жүйесін орындау барысында
өздерінің ... ... сай, ... ... отырып, білімдерін бекіту;
оқушылардың теориалық және практикалық тапсырмалар орындау
арқылы өз ... ... ... дамыту;
оқушылардың кәсіптік бағдарлауын, педагогикалық қабілеттілігін,
мүмкіндігін, кәсіби ынтасын ескере ... ... ... ... бағытын қалыптастыру.
Оқушылардың білімінің жоғары ... ... ... ... мәдениеттідігіне дұрыс ұйымдастырылған оқу ісінен
тыс өзіндік жұмыс арқылы қол жеткізе алады. Осы пікірді А.Н.Леонтьев ... Оның ... ... жеке ... ... шын ... тек жеке бас ... мен табиғи дарындылықтарына ғана
емес, осы бағыттағы нақты жүргізілетін жүйелі жұмыстарға байланысты.
Ю.К.Бабанский ... ... ... мен ... жөнінде тоқтала
келе, оларды былай анықтайды:
"Мұғалімнің ... ... ... ... ... Ол әр ... белгілі мақсаттарды шешуге бағытталған, өзара қарым-қатынаспен
байланыста болатын ... ... ... ... ... Дағды
ұғымымен салыстырғанда білімділік мұғалімнің әрбір іс-қимылынан байқалып,
оны саналы түрде оқушылардың ой-өрісін шығармашылық ... ... ... ... мамандарға қарағанда өз білімі мен жұмыс әдістерін
жиі жаңартып отыруы ... ... да ол ... ... ... ... мен ... көрсетіп отыруы тиіс ". [10.250]
Оқу және ғылыми-зерттеу жұмыстарын, өзіндік жұмыс тапсырмаларын дайындаған
да алдын-ала мынадай екі міндетті шешу ... ... ... ... ... ескере отырып, оқу
кезеңінің дидактикалық міндеттеріне сәйкес, ... ... ... ... ... дайындау.
Тапсырмаларды орындауды ұйымдастыруда оқушылардың түрлі
ізденімпаздық деңгейлерін анықтау.
Оқушылардың өздігінен білім алу әрекеті ... ... ... ... ... жұмыс істеуді талап етеді. ... ... алу ... ... ... ... ... мектептің қазіргі
кездегі маңызды міндеті болып табылады. Өздігінен білім алу ... ... ... ... ... ... ... анықтап, іске асыруына байланысты. Ал. оларға кеңес, нұсқау, жалпы
бағыт беріп, ... ... ... ... Бұл ... ... ... әрі қарай сабақтан тыс уақыттарда жалғасуы тиіс. Оқу жұмысы —
оқушылардың өзін-өзі ... ... ... ... ... ... құрал.
Сондықтан оқыту мен оқушылардың дербес білім алу ... ... ... ... деп санау қажет.
Оқушылардың білім алу әрекетіне ... әсер ... ... ... байланысты туатын мотивтер. Өздігінен ... алу ... ... алдына қойған мақсатына қарай өзгеріп отырады, сондай-ақ
ғылыми білімдермен; саяси білімдермен және өнермен шұғылдану.
Өздігінен ... ... ... көзі - кітап және мерзімді баспасөз,
интернет.
В.А.Сухомлинский жүйелі түрде ... алу ең ... ... ... ... ... айтады. Ол оқушылардың өздігінен, өз ... ... ... ... ... ... ... деп санаған:
"Кітап - дейді В.А.Сухомлинский, баланың өмірінде бала жақсы оқи білуге
үйренгенде ғана ... роль ... Мен ... ... біртіндеп жеке
кітапхана жасауына, кітап, оқу баланың маңызды рухани қажеттігі болуына қол
жеткізуге тырыстым", - дейді. ... ... өз ... ... ... ең ... көркем әдеби шығармалардан бастап, одан әрі
ғылыми - көпшілік әдебиеттерге, содан ... ... ... ... жөн
көреді. "Егер адам өз өмірінде екі мындай кітап оқитын ... ... ... және жастық шақта оқуға тиісті",- дейді Сухомлинский.
Кітаппен ... ... ... ... оңай емес, күрделі процесс. Кітап
оқуда оқушылар сол кітаппен мазмұнын толық түсінуге, одан ... ... ... ... ... ... жету кітапты бір рет оқып
шыққанда іске аса қоймайды. Кітаптың мазмұнын ғана ... ... ... ... автордың әрбір ойына және фактілерге назар аударып,
кітаптың әр тарауы мен бөлімі бойынша мұқият оқуымыз керек. Кітаптан ... ... ... ... білген жөн.
Психо-педагогика ғылымында, өздігінен білім алу ... ... ... ... деп ... білімінің тиянақтылығының ең басты шарты - материалдың ... ... Егер жаңа ... ... баяндауы арқылы
түсіндірілсе, оқушының бірі ... ... ... ала ... ... бір бөлегі естуі бойынша-ақ ойланып, тиісті
қорытындылар ... ... бәрі де ... ... дей ... - ... ... ең басты қажеттілігі - оқушыны ойға
жетелеуінде, ойланта отырып, өзіндік қадам жасатуында болмақ. Оқушылардың
өзіндік ... ... ... ... оны ... жұмысқа
жетелейді. Шығармашылық ... ... ... ... ... ... Ғылым-білімді меңгеруді масаттандырады, өзінің барар жерін, жеңер
қиындығын, шығар биігін
айқып етеді. ... ... ... ... сан алуан өзіндік
қадамдары бірігіп, бір тұтас дүниеге айналады.
Сонымен оқушылардың өзіндік ... ... не? Бұл ... ... ... ... еңбектері бар. Ғылыми
еңбектерде өзіндік жұмыс мәселесі жайлы бір жақты ... жоқ. ... оны ... ... бірі деп ... ... оны ... бірі деп есептеді. Әрине, өзіндік жұмыс жайлы мұндай ... ... ... оны әр ... ... ... ... Біздің ойымызша, өзіндік жұмыс ... ... ... оның мән-мағынасын толық ашады деп есептейміз. Ол былайша
пікір айтты: Ең ... және ... ... ... ... үстінде оқушылардың белсенділігін арттырудың бірден-
бір жолы оқу жұмысында ... ... ... ... болып
табылады. Қазіргі сабақтарда ол ерекше нәтижеге жетіп ... ... ... ... ... ... ғана оқушы білімді
меңгеруінде қол жеткен жетістікке жетеді. Сабақ ... ... ... өздігінең еңбектену қажет, ал мұғалім - ... ... ... барысын жетекшілікке алып оны орындауға тапсырма беру
қажет. Оқу үрдісінде ... ... деп, ... ... ... әрекетін белгілі уақыт ішінде алға ... ... ... бағытталған; білімді ... ... ... білік және ... ... және ... жүйелеу және талдап қорытуды айтамыз. ... ... ... ... өз ... бір жағынан оқу тапсырмасы, яғни оқушылардың
орындауы қажет ... ... ... ... түрі: ес, ойлау,
шығармашылық қиялы оқушылардың оқу тапсырмасын орындауда, бұрын ... ... жаңа ... ... әрекет үрдісінде алған білімдерін
толықтыруды және кеңейтуді ... ... ... ... ... мынадай құралы:
• әр нақтылы дидактикалық мақсаттар мен міндеттерге сәйкес келуі;
• оқушыда оның әр ... ... ... білуге, білім, білік және
дағдыларының қажетті көлемі мен дәрежесін белгілі танымдық міндеттер тобын
шешуге және ... ... ... ілгері төменнен жоғары дамуына
сәйкес келуі;
• оқушылардың психологиясын ... ... ... ... ғылыми және қоғамдық жаңалықтар төңірегінде жаңа танымдық
міндеттерді шешуге төселдіруге бейімдеу;
• педагогикалық жетекшіліктің басты ... және оқу ... ... ... ... ... ... табылады.
Осыған байланысты педагогика ғылымдарының докторы, профессор Т.Сабыровтың
"Оқушылардың белсенділігін ... ... атты ... ... ... ұйымдастырудың маңызы мен міндеттерін айрықша ашып,
былайша анықтама ... ... ... жеке өз алдына оқыту әдісі бола алмайды. Оның
себебі: мұндай жұмыстардың өзі әр ... ... ... іске ... ... ... оқушылардың өзіндік жұмысын қамтиды. Оқыту
әдісінің міндеті - оқушылардың дербестігін арттыру, ... ... ... ... ... ... өз ... оқыту негізі бола
алмайтынының тағы бір ... - оның өзі ... ... ... ... ... білім алудағы оқушылардың
белсенділігі мен
саналылығы, ең алдымеп оқушылардың дербестігін; өздігінен оқу, ... ... ... ... ... ... олардың өзіндік
жұмыс оқу әрекетінің бір түрі ғана.
Оқушылардың өзіндік жұмысының маңызын толығырақ ... ... ... ... мен ... атап ... жөн. Олар:
Оқушылардың дербестік қасиетін мейлінше арттыру.
Олардың алған білімінің саналылығы мен беріктігіп қамтамасыз ету.
Оқушыларда оқуға қажет біліктер мен ... ... ... ... ... ... ... және мектептен тыс дербес білім алуға
әзірлеу.
Оқушылардың оқуға ынтасын арттырып, үлгермеушілікті болдырмауға әсер ... ... ... оқушыларымен өзіндік жұмыстарын ұйымдастыруда
бірқатар кемшіліктер ... ... ... жұмысына берілетін
тапсырмалар негізінен балалардың дағдысын бекіту және қалыптастыу мақсатын
көздейді, өткен материалды ... ... ... оқытудың
дамытушылық функциясы, өздігінен оқу жұмысын орындау үрдісінде ... ... ... мақсатымыз оқушылардың мектептегі пегізгі әрекеті - оқу
әрекеті болғандықтан, соның ... ... ... ... ашып ... ... оқу ... оның тиімділігін мейлінше жетілдіре білуіне ... ... ... ... ... ... өз ... жұмыс істеу қабілеті ... ... алу ... ... ... ... ... оянып
қалыптасса, соғұрлым оның жүйелі шығармашылық еңбек етуіне мол ... ... ... ... жүр. ... олай ... әрбір
адамды осындай білім алу жүйелеріне мектеп қабырғасынан бастап дайындаған
дұрыс.
Қорытынды
Егемендігін алған ... жаңа ... ... ... бағытталған рухани
жаңартудың іргетасы қадануда.
Осыған орай ... ... ... ... ... ... бір түрі ... бүгінгі күні мектеп өмірінде басты нысана
блып отырғанын жэне де бүл ... ... ... өзін-өзі бағалау
дағдысының қалыптасуына жол ашып, білім, білік сапасын арттыратындығына көз
жеткізіп те ... ... ... адамның ішкі мүмкіндіктерін дамытып, іске
қосатын құралдарды таңцай, пайдалан білу, ... ... ... ... анықталады.
Бастауыш мектеп оқушыларының білім, білік, дағдысын ... ... ... ... ... төмендегідей корытындыға келдік:
Тестілеу — оқушының білім, білігін тексеруде қазақ-тілі сабақтарында
бақылаудың ... ... ... ... ... ... жасына келгенде, окушының тежеліп, ... ... ... ісін неғұрлым ерте қолға алып, әр оқушының
қол жеткен нәтижесіне үнемі талапты өсіре беру қажет.
Бастауыш сынып оқушыларын оқыту ... ... ... ... ... ... ... етеді. Әр ... ... ... ... ... тест ... ... оны тұрақты өткізуге блады.
Қорытьтндылай келе, жоғарыда ... ... ... жағдайда
бастауыш сынып оқушыларының білім, білік, дағдылары тестілеу тәсілі арқылы
жүйелі есепке алынып отырса, онда:
оқушылардың ... ... ... ... ... оқушылардың кейін өзін-өзі бағалау дағдысының қалыптасуына жол ашады деп
көпрсеткен ... ... ... ... ... ... Республикасы жалпы орта білім ... ... ... ... бастауыш білім) - Алматы,
2003 - 135 б)
2. Әбиев Ж., Бабаев С, Құдиярова А. Педагогика. - Алматы , 2004 -443 б.
3. ... тілі ... ... ... ... және ... Алматы. Мектеп, 2002 -956 б.
4. Жарықбаев Қ. Жантану негіздері. Алматы, 2002. -270 б.
5. Молдағалиев . Педагогика. ... ... ... Ж., ... Р.М. Педагогика. - Алматы, 2002 ж. 383 б.
Сағындық ұлы. Педагогика. - Алматы, 1998 - 356 ... С. ... ... 1999 - 274 б.
Қоянбаев Ж.Б. Педагогика - ... 2002 - 383 ... ... С. ... бақылау жүйесі. Бастауыш мектеп. № 6. 2004 ж.
10. Өмірбаева К.О. Оқыту процесіндегі инновациялық ізденістер. -Ақтөбе,
2003.
11. Рахметова С. Қазақ тілін ... ... - ... 1987. ... ... ... білім. Қазақстан Республикасы. Стандарт. -Алматы,
2003 ж. -23 б.
13. Нүржан Ж. Қазақ тілін оқыту технологиясы. - ... 2004 - 439 ... Ф. ... ... ... мен ... - ... 2000ж.
15.Ергалиева М.Е. //Білім мазмүнын жаңалау арқылы оқу ... ... ... ... ... № 11, ... Б. ... тапсырма. Бастауыш мектеп. № 8, 2002.
Әбдірасейітова Г. //Ана тілі ... ... ... ... №5, ... ... С. //БІлім деңгейін аньщтаудағы педагогикалық бақылау. Қазак
тілі мен әдебиеті. № 5, 2002 ж.
17. К.Қыдырбаева Ж. ... ... ... мәні ... ... ... №10, 2003ж.
18. Қожиақпарова К. //Тест құрастыру және оньт кабылдау қағидалары.
Бастауыш ... № 8, ... ... ... ... (2-4 сынып) - Алматы, 2003 ж. 22.Жалпы білім
беретін ... оқу ... (І-ІҮ ... ... 1987 ... ... С.Қ. ... Ақтөбе, 2002. 24.Мүхамбетова С.Қ. Жаңа
технолоогия. Ақтөбе, 2003.
-----------------------
|Жеке ... ... ... өз ... жеке ... ... жеке ... білімі |
|тексеріліп, бағаланады. ... ... ... ... ... топ ... ғана ... сынып бойынша бір тапсырма бойынша жалпы сынып оқушылары түгел |
|жұмыс істелінуі. ... ... ... түрлері ... ... ... ... ... ... ... күн-делікті ... ... баша ... ... ... ... ... |
|Аралас ... ... ... ... ... ... ... түріне қарай тест |
|түрлері ... - ... ... ... ... ... ... -бағдарлы |

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Оқушылардың білім, білік, дағдысын бақылаудың теориялық негізі туралы58 бет
Оқушылардың білімін, дағдылыры мен ептіліктерін анықтау әдістері32 бет
Төменгі сынып оқушыларының білімі мен дағдысын бақылау әдістері21 бет
Информатикадан оқушылардың іс-әрекетін бақылау мен бағалау негіздері58 бет
Ақыл-есі кем балаларды оқуға үйрету10 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының сөйлеу дағдысын қалыптастыру әдiстемесi (1-2 сынып)119 бет
XII – XIII ғасырдағы Моңғолдың тарихындағы Шыңғысханның билік құру кезеңі13 бет
«Билер мектебі – билік үлгісі» (қазақ халқының сот тарихынан)10 бет
Ішкi бақылаудың негiзгi элементi – түгендеу27 бет
А.гитлердің германияға жеке билік режимінің орнауы21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь