Оқушылардың тәрбиесін анықтаудың педагогикалық аспектілері

ЖОСПАР:
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.4

І ТАРАУ. ОҚУШЫЛАРДЫҢ ТӘРБИЕСІН АНЫҚТАУДЫҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1.Оқушыларды жеке тұлға ретінде қалыптастыруда мұғалімнің қызметі
мен маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5.10
1.2. Педагогикалық процестегі мұғалім мен оқушылардың өзара қарым.қатынасының мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10.16

ІІ ТАРАУ. МҰҒАЛІМНІҢ ОҚУШЫЛАРДЫҢ ТӘРБИЕ БЕЛСЕНДІЛІГІН АНЫҚТАУ ӘДІСТЕМЕСІ
2.1.Оқушылардың шығармашылық белсенділігін анықтау
ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17.20

2.2. Оқушылардың шығармашылық белсенділігін қалыптастыру
жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20.25

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26.27

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28.29
Курстық жұмыстың өзектілігі: Қазақстан Республикасы Президенті Н.Назарбаевтың қазақстандықтарға Жолдауында «Ғасырдағы экономикалық және әлеуметтік ұмтылыстағы негізгі жетекші күш – адамдар, олардың еркі, жігері, табандылығы, білімі» делінген. Олай болса, алға қойылған мақсаттарды орындау үшін еліміздегі оқушы жастарымыздың шығармашылық әлеуетін жан-жақты өсіруге ден қою қажеттілігі туындайды.
Қазақстанның орта білім жүйесінің алдына бүкіладамзаттық құндылықтар, ұлттық рухани мұралар, адамгершілік пен ізгілік, елжандылық тұғырнамасында қалыптасқан, тәні және жаны сұлу, өзіне өзі сенімді, ғылыми-теориялық білімділігі мен тәжірибелік қабілеттері арқылы күрделі әлемдік, өмірлік әрі әлеуметтік кеңістікке еркін ене алатын қасиеттерге ие дарында тұлға тәрбиелеу міндеті қойылып отыр.
Әрбір оқушының еркін дамып, оның ішкі даралық және дарындылық мүмкіндіктерінің ашылуын және педагогтарының шығармашылықпен нәтижелі жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін мектепті басқару жүйесінің демократиялық пен ізгілік негізде құрылуының маңызы зор.
Білім беру жүйесінде мектептің оқыту мен тәрбиелеу тұжырымдамаларын бұрынғыдай «адамның күні адаммен»емес, «адамның күні адамзатпен және табиғатпен»деген анықтамаға лайықтап құрып, оны төменедегідей бағыттарын анықтадық:
- оқушыларды бүкіладамзаттық даму үрдісінің, білім мен ғылымның, технологияның даму бағыттарына бағдарлап, соларға лайықталуына;
- нарықтық экономиканың жағдайында интеллектуалдық, экономикалық және әлеуметтік бәсекеде қажетті іскерлік қабілеттері мен қасиеттерін қалыптастыру, ақпараттық технология, халықаралық экономикалық, құқықтық қатынастар және әртүрлі білім-ғылым салалары бойынша энциклопедиялық білім мен тәжірибелік қабілеттер қалыптастыруға;
- жаһандану дәуірінде ұлттық рухани қазыналарымызды, қасиеттерімізді, тіліміз бен ділімізді сақтай білуге тәрбиелеу.
Қазіргі кезеңде көптеген рухани құндылықтар теріске шығарылып, оқушылардың сана-сезімі мен моральдық бейнесіне, жан-дүниесіне қатыгездік пен азғындаушылық көріністерін насихаттаушы ақпараттық қысым көрсетіліп отырған жағдайда оқушылардың санасында, ой-өрісінде жалпы азаматтық, адамзаттық рухани құндылықтар мен жоғары адамгершілік қасиеттерді қалыптастыру, оқушы тұлғасының даму барысын психологиялық жан-жақты және үздіксіз зерттеу, оның даралық ерекшеліктерін таңдап дұрыс бағытта дамыту, әртүрлі әлеуметтік және моральдық психологиялық жағдайларда қолдау көрсету көкейкесті мәселеге айналып отыр.
Курстық жұмыстың мақсаты:
1.Оқушыларды жеке тұлға ретінде қалыптастыруда мұғалімнің қызметі
мен маңызы;
2.Шығармашылық белсенділікті дамыту – мұғалімнің басты міндеті;
3.Оқушылардың шығармашылық белсенділігін анықтау ерекшеліктері;
4. Оқушылардың шығармашылық белсенділігін қалыптастыру
жолдары.
Курстық жұмыстың зерттеу объектісі: педагогикалық процесте оқушылардың шығармашылық белсенділігін анықтауды ұйымдастырылу жүйесі.
Курстық жұмыстың зерттеу пәні: Оқушылардың шығармашылық белсенділігін анықтаудағы мұғалім қызметтері мен мақсаттары.
Курстық жұмыстың міндеттері: Оқушылардың шығармашылық белсенділігін анықтаудағы мұғалімнің қызметінің тиімділігі:
- Шығармашылық белсенділік ұғымына анықтама берілуі;
- Оқушылар тұлғасын қалыптастырудағы мұғалімнің маңызын анықтау;
- Шығармашылық белсенділікті дамытудың жолдарына сиапттама;
-Оқушылардың шығармашылық белсенділігін қалыптастырудың ерекшеліктері;
Зерттеу көздері: Зерттеу мәселесі бойынша педагог –ғалымдардың әлеуметтанушылардың, психологтардың еңбектері; ҚР «Білім беру туралы » Заңы; ҚР этномәдениеттік білім беру концепциясы; Елбасшысының халыққа жолдаған «Қазақстан - 2030» үндеуі; ҚР 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасының педагогикалық және жас ерекшелігі психологиясы теориялары, ұлттық тәлім-тәрбие туралы ғылыми зерттеулер мен теориялық әдебиеттері негіздеріне сүйеніп жасалған.
Зерттеу әдістері: тақырыпты зерттеу барысында қолданылған педагогикалық және психологиялық әдебиеттерге, ғылыми мерзімді басылымдарға ғылыми талдау жасау, педагогикалық эксперимент өткізу, анкета және интервью әдістері қолданылды.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың халыққа жолдаған «Қазақстан -2030» үндеуі,1997.
2. ҚР этномәдениеттік білім беру концепциясы, 1996.
3. ҚР 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасы, 2004.
4. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р.М. Педагогика. Алматы, 2000.
5. Педагогика. Дәріс курсы./ Құраст. Хмель Н.Д., Жампеисова Қ.К және т.б. Алматы: Нұрлы әлем,2003.
6. Қалиұлы С. Қазақ этнопедагогикасының теориялық негіздері мен тарихы. Алматы, Білім, 2003.
7. Табылдиев Ә. Қазақ этнопедагогикасы. Алматы, Санат,2001.
8. Мектептегі тәрбие жұмысының теориясы мен әдістемесі./ред.басқар. С.Қалиев, т.б. Алматы,1999.
9. Методика воспитателной работы. / Под ред. Л.И. Рувинского. М,1989.
10. С. Әбенбаев. Тәрбие теориясы мен әдістемесі. Алматы, Дарын, 2004.
11. Ә. Құтпанбаев, Е. Райымжанов. Еңбекке баулу және ұлттық тәрбие. Алматы,2001.
12. Қожахметова К. Сынып жетекшісі. – Алматы,Әлем,2000.
13. Рожков М.И., Байбородова Л.В. Теория и методика воспитания. М, 2004.
14. Қалиев С. Үлгілі үйдің ұл-қызы. Алматы, Атамұра, 2001.
15. Қалиев С., Майғарапова Ш. Оқушылардың тұлғалық қасиетерін дамытудың педагогикалық негіздері. Алматы,Білім,2001.
16. Қожахметова К. Мектептің ұлттық тәрбие жүйесі: теория және практика. Алматы: РБК,1997.
17. Ильясова А. Класс жетекшісінің жүргізетін тәрбие жұмысының жүйесі. Алматы, Мектеп, 1991.
18. Ұзақбаева С.А. Тамыры терең тәрбие. Алматы, Білім, 1995.

19. Құлмағамбетова, Исанова А, Исингарина М, Көккөзова М, Құрманғалиева М, Айтжанова П. Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А, Білім. 2000 жыл.
20. Кәтенбаева Б. Етістікті оқытуға байланысты грамматикалық таблица. А, 1980 жыл.
21. Жаниязов Ә. Лексиканы оқытуға арналған таблица. А, 1970 жыл.
22. Қазақ тілі мен әдебиеті. 2. 2004 жыл. 78-бет.
23. Айдосова. Грамматикалық ойындар арқылы оқушылардың
белсенділігін арттыру.
23. Қанжанова Г. Ізденімпаздықтың жемісі. Қазақ тілі мен әдебиеті. 2003. 3. 19-бет.
24. Оралова А. Қазақ тілі сабақтарында тіл ұстарту. Қазақ тілі мен әдебиеті. 2004.5.
25. Әбдразаков Е. Адамгершілік имандылық тәрбиесі.-Шымкент, 1994 жыл.
26. Әбиев Ж. Жаңа адамды қалыптастыру.-Алматы, 1988жыл.
27. Әтемова Қ. Ата-аналар жиналысының мәні. Қаз. Мем. 1-1996 жыл.
28. Безкаравайный С. Жұмабаев А. Мектепте өткізетін тарихи-
әдеби кештер .- Алматы, Мектеп, 1968 жыл.
29. Бержанов Қ. Оқу- ағартудағы халықтар достығы.- Алматы,
1976 жыл.
30. Бабанский Ю. Педагогика.- Москва .1988 жыл.
        
        ЖОСПАР:
КІРІСПЕ.....................................................................
..................................................3-4
І ТАРАУ. ОҚУШЫЛАРДЫҢ ТӘРБИЕСІН АНЫҚТАУДЫҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1.Оқушыларды жеке ... ... ... ... ... ... Педагогикалық процестегі мұғалім мен оқушылардың өзара ... ... ... ... ... ... ... ӘДІСТЕМЕСІ
2.1.Оқушылардың шығармашылық белсенділігін анықтау
ерекшеліктері...............................................................
...................................17-20
2.2. Оқушылардың шығармашылық белсенділігін қалыптастыру
жолдары.....................................................................
....................................20-25
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
......................................26-27
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ТІЗІМІ......................................................28-29
КІРІСПЕ
Курстық жұмыстың ... ... ... ... ... ... «Ғасырдағы экономикалық және
әлеуметтік ұмтылыстағы ... ... күш – ... ... еркі, жігері,
табандылығы, білімі» делінген. Олай болса, алға қойылған мақсаттарды
орындау үшін ... ... ... ... әлеуетін жан-
жақты өсіруге ден қою қажеттілігі ... орта ... ... ... ... ... ... мұралар, адамгершілік пен ізгілік, елжандылық тұғырнамасында
қалыптасқан, тәні және жаны ... ... өзі ... ... мен ... ... ... күрделі әлемдік, өмірлік әрі
әлеуметтік кеңістікке ... ене ... ... ие ... тұлға
тәрбиелеу міндеті қойылып отыр.
Әрбір оқушының еркін ... оның ішкі ... және ... ... және педагогтарының шығармашылықпен нәтижелі жұмыс
істеуін қамтамасыз ету үшін мектепті басқару жүйесінің демократиялық ... ... ... маңызы зор.
Білім беру жүйесінде мектептің оқыту мен ... ... ... күні ... ... күні ... және
табиғатпен»деген анықтамаға лайықтап құрып, оны төменедегідей бағыттарын
анықтадық:
- ... ... даму ... ... мен ... даму ... ... соларға лайықталуына;
- нарықтық экономиканың жағдайында ... ... ... ... ... ... ... мен қасиеттерін
қалыптастыру, ақпараттық технология, халықаралық экономикалық, құқықтық
қатынастар және әртүрлі білім-ғылым салалары ... ... ... тәжірибелік қабілеттер қалыптастыруға;
- жаһандану дәуірінде ұлттық ... ... ... бен ... сақтай білуге тәрбиелеу.
Қазіргі кезеңде көптеген рухани құндылықтар теріске шығарылып, оқушылардың
сана-сезімі мен моральдық бейнесіне, ... ... ... ... насихаттаушы ақпараттық қысым көрсетіліп отырған
жағдайда оқушылардың санасында, ой-өрісінде жалпы азаматтық, адамзаттық
рухани ... мен ... ... ... ... ... даму барысын психологиялық жан-жақты және үздіксіз зерттеу, оның
даралық ерекшеліктерін таңдап дұрыс бағытта дамыту, ... ... ... ... ... ... ... көкейкесті мәселеге
айналып отыр.
Курстық жұмыстың мақсаты:
1.Оқушыларды жеке тұлға ретінде қалыптастыруда мұғалімнің ... ... ... ... – мұғалімнің басты міндеті;
3.Оқушылардың шығармашылық белсенділігін анықтау ... ... ... ... ... ... зерттеу объектісі: педагогикалық процесте ... ... ... ... ... ... ... пәні: Оқушылардың шығармашылық белсенділігін
анықтаудағы мұғалім ... мен ... ... ... Оқушылардың шығармашылық ... ... ... ... Шығармашылық белсенділік ұғымына анықтама берілуі;
- Оқушылар тұлғасын қалыптастырудағы мұғалімнің ... ... ... ... ... жолдарына сиапттама;
-Оқушылардың шығармашылық белсенділігін қалыптастырудың ерекшеліктері;
Зерттеу көздері: Зерттеу ... ... ... ... ... ... ҚР «Білім беру туралы »
Заңы; ҚР ... ... беру ... ... ... «Қазақстан - 2030» үндеуі; ҚР 2015 жылға дейінгі ... ... ... педагогикалық және жас ерекшелігі ... ... ... ... ... зерттеулер мен теориялық
әдебиеттері негіздеріне ... ... ... ... ... ... қолданылған педагогикалық
және психологиялық әдебиеттерге, ғылыми мерзімді басылымдарға ғылыми талдау
жасау, педагогикалық эксперимент өткізу, анкета және ... ... ... ОҚУШЫЛАРДЫҢ ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ БЕЛСЕНДІЛІГІН АНЫҚТАУДЫҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ
АСПЕКТІЛЕРІ
1.1.Оқушыларды жеке тұлға ... ... ... ... ... ... үздіксіз білім беру жүйесі саясатының басты
мақсаттарының бірі – жан-жақты, жоғары ... ... ... ... ... туралы» Заңда (8-бап) білім беру жүйесінің басты ... ... және ... ... ... ... мен тәжірибе жетістіктері
негізінде жеке адамды қалыптастыруға, дамытуға және ... ... ... алу үшін ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартында оқу
бітіруші түлектердің біліміне қойылатын ... ... ... ... ... ... оқу мазмұнын білу,
әлеуметтік жағынан қажетті ділгірліктер мен үрдістерді ... ... ... ғылыми әдістерді кәсіптік және әлеуметтік қызметтің әр ... ... ... адамның адамға, қоршаған ортаға қарым-қатынасын реттейтін этикалық және
құқықтық ... ... ... экологиялық және әлеуметтік іс жобаларын
әзірлеуде ескере білу;
- ... ... ... ... ... асыруға байланысты мақсат
қойып, оларды шешу үшін өзі оқып-үйренген ... ... ... өз ... ... негізде үйымдастыра білу, кәсіптік қызметі саласында
қажет ақпаратты жинау, сақтау мен ... ... ... ... ... қызметінің түрі мен сипатының өзгеруіне ... ... ... ... және ... жағынан дайын болу.
Бұл талаптар – маман даярлығына қойылатын жалпы талаптар. ...... ... ... ... ... ... жинақталуы, өндірістің жетілдірілуі, әлеуметтік прогресс педагог
қызметінің мазмұндық сипатын өзгертуді талап етеді, себебі ол ... ... ... тиіс. Қазіргі кезеңде мектептегі жас
ұрпақ тәрбиесі, оның жеке тұлғасының жаңаша қалыптасуы, ... ... ... ... ең алдымен, мүғалімге байланысты.
Мұғалімнің негізгі әлеуметтік қызметі- жас ұрпаққа қоғам міндеттеп отырған
талаптарға жауап беретіндей ... ... ... Осы ... ... ... ... мектептер мен жаңа типті мектептердың ( лицей, гимназия,
колледж, атаулы, арнайы мамандандырылған мектептер) саны да ... ... ... ... ... ... ... тиімділігін одан
әрі жетілдіру ерекше маңызға ие болып отыр. Бұл, ... ... ... ... ... ... ... ие. Осы бағытта педагогика
ғылымы тұлғаның барлық жағынан жарасымды болып ... ... ... ... ... деп ... Ол ... білім беру мен кәсіптік
даярлық жүйесін үздіксіз жетілдіруді, теориялық білімді өнімді еңбекпен,
қоғамдық өмірмен ... ... ... міндеттейді. Мұндағы мақсат-
өскелең жас ұрпақты қоғам ... ... ... ... Ендеше
тұлғаның адами қасиеттерін барлық жағына дамыту, оның тек жеке басының
қажеттілігін ғана ... ... ... соны мен ... өзі өмір
сүріп отырған қоғамның мүддесін де қорғайды.
Жеке тұлғаның ... ... ... ... ... оның ... мен ... қорғауға
дайындаған, бейбітшілік үшін, ... ... мен ... ... ... үшін ... даярлықта тәрбиелеу;
- ғылым, мәдениет, техника сласындағы білімдер жүйесін және ... даму ... ... ... ... ... ... барынша құрметтеушілік, адамдарға ... ... және ... ілтипатпен қараушылық, жолдастық пен адалдық,
шыншылдық, жауапкершілік сезімдерге тәрбиелеу;
- еңбекте адал ... ... ... үшін материалдық өндіріс
саласында еңбек етуге даяр болуы, еңбек ету ... ... ... құрмет етуге тәрбиелеу;
- әсемдікті барынша сезіне білуді, шын көріктілікті жасандылықтан ... ... ... ... ынтасын үнемі жетілдіруге талпынысын,
құштарлығын, табиғатты сүюге тәрбиешілерді тәрбиелеу;
- денсаулығы мықты және дене құрылысы ... ... дене ... үнемі шұғылданатын адамды тәрбиелеу;
- табиғатты қорғау, оның байлығын көздің қарашығындай сақтау, адам өмірінің
бастауы – жер, су, ауа, аң, ... ... ... ... ... ... мектеп мұғалімінің алдында, міне осындай оқушы тұлғасын тәрбиелеп
шығару ... тұр. Бұл ... шешу ... ... ... ... жасөспірім шақтарында жүзеге асырудың маңызы ерекше.
Тұлғаны барлық жағынан дамытып тәрбиелеу, жас ұрпақты қоғам ... ... ... ... мектеп арқылы жүзеге асырылады.
Мектепте білім және ... алу ... жас ... ... ... қасиеттері қалыптасады, ой еңбегіне төселеді, рухани өмір
байлығын меңгереді, эстетикалық сезім, талғамы артады... Соған сәкес ... беру ісін ... ... ... ... ... етеді.
Мүғалім еңбегі басқа қызметтермен салыстырғанда, өзіндік ерекшелігі мол
шығармашылықты ... ... ... ... ... ... пен
әлеуметтік іс-әрекетіне дайындау мүғалімдерді көп іздендіріп, ойландыратын
жұмыстың ең басты ... Олай ... ... ... орта ... ... педагогтық білім алумен қанағаттанып қоймай, ол ... ... ... жолдарын үнемі іздестіріп, өз жұмысында пайдаланып ... ... ғана ... жаңашыл, оқушыларға тәрбие және білім берудің
теориясы мен практикасын ... ... күші және ... ... бола
алады.
Мұғалім еңбегінің ғылымға негізделе отырып, ... ... ... ... ... оңайдан қиынға, жеңілден ауырға, ... ... ... ... ... ... және оқушылардың
жасы мен дербес ерекшеліктерін еске алмайынша оқу және ... ... ... жету ... ... ... ... басты міндет –
оқушыларды біліммен қаруландыра отырып, ойлауға , сөз ... ... ... ... және ... бүгінге ғана емес, ертеңге, болашаққа қызмет істейді. Ол заман
дамуынан артта ... ... ... ... үшін ... ғылыми-теориялық білімін және педагогтық мамандығын күнбе-күн
жетілдіріп отыруға талаптанады.
Мұғалім өз мамандығына байланысты ғылыми-теориялық ... ... ... ... талаптарға сәйкес меңгеруі тиіс. Егер ол ... ... өмір ... сай ... ... онда ... жан-
жақты дамытып, тәрбиелеуге шамасы келмейді. Социологтардың зерттеу мәліметі
бойынша ... ... ... ... 6-8 ... ... Ал ... жағдайды болдырмау үшін мүғалім үнемі ізденіп жұмыс
істейді. Сондықтан оның шығармашылық ... ... ... мен ... ... жарияланатын тың мәселелермен таныс
болуы, ғылыми семинарлармен конференцияларға белсене қатысып үлес қосуы ой-
өрісін ... ... ... мен озат ... ... заман
талабына сай меңгеру оқушыларға білім мен тәрбие берудің ... ... ... ... ... ... ... мектеп өңірінде
жүзеге асырыла бастаған және асырылатын ең басты мәселелер: оқытудың ғылыми
негіздерінің өмір және еңбекпен ... ... ... арнаулы факультативтік курстар; бағдарламалап және дифференциялық
оқыту; қоғамдық пайдалы және өнімді ... оқу мен ... ... ... ... бағдар беру, техникалық құралдарды, компьютерлерді, оқыту
машиналарын кеңінен қолдану болып отыр. Осы мәселелерді іс ... ... ... ... және педагогикалық білім деңгейіне
байланысты. Сондықтан ол оқушылардың жас ... ... ала ... ... және педагогика ғылымдарындағы құбылыстардың
негізгі ұғымдарын, ... ... мен ... және ... ... ... ... И.М.Сеченов, И.П.Павлов, белгілі
психологтар А.А.Смирнов, А.Н.Леонтьев, А.А.Давыдов, дидактар Б.П.Есипов,
М.А.Данилов, Л.В.Занков, М.Н.Скаткин тағы басқа ғылымдардың ... ... оқып ... ... ... ғана мүғалім шығармашылық еңбектің тамаша
шебері бола алады.
Қазіргі кезеңде білімнің ... ... ... ... ... құнсызданып отырғанына қарамастан ... ... ... ... ... ...... Себебі, білім беруді
гуманитарландыруда педагог-маманның мәртебесін көтеру елімізді ... ... ... басты шарты деп есептейміз. Мұғалім туралы
қазақтың аса ... ... ... аудармашы-ғалым А.Байтұрсыновтың
«Ең әуелі мектепке керегі білімді, әрі педагогикалық әдістемеден хабардар,
оқытып білетін мұғалім» - деп баға ... бұл ... де өз ... ... орай педагог маманның моделін ұсынамыз:
- педагог – ол шын ... ... даму ... ... ... барысына тікелей қатысы бар маман;
- педагогикалық процеске ие бола ... ... және ... ... бар, ... ... қабілеті жетілген, өзінің білім алуға өзін-
өзі тәрбиелеу дағдысы қалыптасқан, ... ... ... ... ... ... ... қазіргі заманның өркениетті, прогресшіл бағытына сай ең жоғары
мәдениетті маман.
Мұғалімнің ... ... ... ... және т.б.
бірнеше бағытта жүргізіледі:
Ұйымдастырушылық бағыт мұғалімнің оқыту ... ... ... ... ... Бұл оқу ... іріктеу, оқу жіне тәрбие
жұмыстарының түрлі формаларын, ... ... ... ... т.б. ... ... ... заңдылықтарды білуге тиіс:
- мектептегі педагог қызметті ұйымдастырудың негізгі формаларын;
- ұлттық бағдарламаның мазмұнын, оның идеялық-теориялық негізі дидактикалық
принциптері мен әдістері;
- ... жас ... ... ... ... ... формалары мен әдістерін сынып
деңгейіне ... ... ... ... ... ... ой-қызметін басқаруға байланысты
құрылады.
Бұл үшін мұғалім:
- ғылыми ... ... және ... ... мен дағдының дидактикалық принциптерінің қалыптасып қадағалауға;
- танымдық процестердің мүмкіншіліктерін және ақыл-ой қызметін бірте-бірте
жетілдіру арқылы ... ... ... ... ... ... білім беруге;
- өткен материал мен өтілетін материалды ... ... ... ... ... ... ... алуға өз еркімен ұмтылып тәрбиелеуге;
Эмоционалдық бағыт- мұғалімнің білімге ... ... ... ... ... кеңейтіп, табиғатқа деген сезімін жоғарылату.
Ізденушілік бағыт –мұғалімнің оқу ... ... ... және
профессионалдық шеберлігін көтеруі арқылы көрінеді.
Бұл мұғалімнің психологиялық-педагогикалық қызметін талдаумен және ... ... жаңа ... ... ... ... білімін ұштастыруы.
Мұғалім ғылыми зерттеулердің теориялық негізін және зерттеу жұмысын ... ... ... ... ... ... ... шеберлігіне мына
талаптар қойылады:
- оқу процесін бақылауға және талдауға;
- педагогикалық фактілерді бір жүйеге келтіруге;
- кез ... ... ... ... ... ... пән ... құрылымына жаңа формалар, әдістер қолдану жолында үнемі
ізденіс үстінде болуға;
- сабақтың тақырыбын ашу мақсатына ... ... ... ... ... ... ... білуге;
- оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамытуға;
- үнемі білімін жетілдіруге, орындаушылық тәжірибесін, ... ... ... ... ... ... процестегі мұғалім мен оқушылардың өзара әрекетінің мәні
Оқу-тәрбие ... ... ... ... ... ... жасап
отыратын екі тұлға бар. Олар: мұғалім және ... Осы екі ... ... ... ... қойылған уақытта ғана оқу-тәрбие жұмысы бойынша
алға қойылған міндеттер дұрыс жүзеге асырылады.
Мұғалім өзі оқытатын пәні бойынша материалдарды ... ... ... ... әдіс-тәсілдермен, құрал-дармен түрлендіріп ... ... мен ... ... ... құрмет-сый, сыйласым болмаса,
оқушы мұғалімді ынта-ықыласымен тындағысы келмесе, іс нәтиже ... ... ... ... қойылып отырған, халыққа білім беру саласы
алдына қойылып отырған негізгі ... ... ... ... сай ... адам факторын жандандыру, демократияландыру, ізгі-адамгершілікке
тәрбиелеу мәселелеріне сай болу ... Осы ... ... ... ғана ... жұмысы өз дәрежесінде нәтижеге жетеді. Сондықтан да
оқушылар мен мұғалімдер арасындағы мәдени - қарым-қатынас ... ... ... ... ... құралы. Ол: оқушылар мен мұғалім
арасында ынтымақтастық түрде демократиялық, ... ... ... қажет.
Педагогикалық қарым-қатынас-мұғалім мен оқушы арасындағы оқу-тәрбие жұмысын
жүзеге асыруға қажетті маңызды ... ... ... ... қатынасы.
Оқушылармен мұғалім арасында мәдени ... ... ... ... ... ... ... педагогтар А.С.Макаренко,
Н.К.Крупская, С.Т.Шацкий, А.В.Луначарский, В.А.Сухомлинский т.б. Өздерінің
еңбектерінде атап көрсетіп, іс-тәжірибелерінде дәлелденген болатын.
Мысалы, А.С.Макаренко оқушы мен мұғалім ... ... ... ... ете ... оның жеке басын құрметтей білу" принципінде құрылу
керек деген болатын. В.А.Сухомлинский ... ... ... білу ... ... балалармен қалай сөйлеудің мәнін көрсетеді.
"Мектеп қабырғасында айтылған әрбір сөз - ойластырылған, ... ... ... сөздер болуы керек, айқайлап сөйлеу мектеп
ішінде оқушыға өте жат. ... ... ... қарау керек. Баланы
мұғаліммен еркін сөйлесе білуге тарту керек" - дейді.
Оқушы мен мұғалім ... ... ... ... ... ... жалтақ, өзіне-өзі сенімсіз ... ... ... ... ынтасы, ықыласы төмендейді. Мұғалім мен ... ... ... туады.
Мұғалімдердің оқушылармен қарым-қатынас жақарым-қатынас жаей ... ... бір ... ... ... ... қарым-қатынасты шешуге
тура келетін қаншама педагогикалық айла-әрекеттер, проблемалар, қақтығыстар
қайшылықтар бар. Осының бәрін ... ... ... қас-қағымда
шешуге тиіс.
Мұғалім мен оқушы арасындағы мәдени қарым-қатынасты жасап, ынтымақтастық
орнату. Соның ... ғана ... ... ... нәтижеге
жетуге болатындығын жаңашыл эксперентатар педагогтардың өздерінің іс-
тәжірибелерінде дәлелдеп отыр. ... олар ... ... Е.Н.Ильин: "Қарым-қатынас өнері", В.Ф.Шаталов: "Баршаны да,
әркімді де оқыта білейік", ... ... ... ... ... тағлымы", И.П.Иванов "Коллектившілдерді тәрбиелеу"
т.б.
Олардың "ынтымақтастық" ... ... мәні ... мұғалім
әрқашан балаларға жәрдем көрсетуші, оқушының жеке басын құрметтеу рухында
ғана балалармен тіл табысып ... ... іс ... ... ... ... ... атқарады: Хабар - алмасу
функциясы, жеке адамды танып білу функциясы, ... ... білу - ... функциясы.
Хабар алмасу функциясы - оқу тәрбие жұмысындағы ... ... ... ... ... ... Бірлесіп ойлау - ... ... ... ... Педагогикалық қарым-қатынастың мына
төмендегідей құрылымдары болатындығын атап көрсетеміз:
Қарым-қатынасты моделдеу кезеңі,
Қарым-қатынасты ұйымдастыру кезеңі.
Жүзеге асырылған қарым-қатынасты талдау ... ... ... ... - ... ... ... толық танысып, материалды сұрыптап, оқыту үстіндегі
білім берумен, ... беру ... ... кейін, алдағы
оқушылармен қарым қатынасты орнату жөнінде мұғалімде ... ... ... ... ... ... ... негіз
болатьш қажетті әлеуметтік-психологиялық жағдай жасау жүзеге асырылады.
Мұның өзі сабақ ... ... ... ... ... ... ... т.б. көрсетілуі тиіс. Бірте-бірте бұл күрделі процесс
өздігінен асырылады.
ә) Қарым-қатынасты үйымдастыру кезеңі
Кластың алғашқы ... ... ... ... ... ... ... зор, өйткені сабақта оқушылардың танымдық әрекетін меңгеру
ең алдымен қарым-қатынасты меңгеру арқылы жүзеге асырылады.
Мәселен оқыту тәсілдерін ... ... ... ... ... қарым-
қатынастық сыр жатыр.
Қарым-қатынаста табысқа жетуге мынадай әдістерді ... ... ... бастапқы ұйымдастыру кезеңінен жедел нақты іспен жекелей қарым-
қатынасқа тікелей ауысу.
Кластағы әлеуметтік-психологиялық ... ... ... алу, ... ... ... тиым ... балалардың бірлескен әрекетін
енгізу, класпен тұтастай байланыс орнату.
Коллективті жұмылдыруға ықпал ететін мәселелерді қою және жөн жоба беретін
педагогикалық ... ... ... ... жарқын жүзділік сияқты сыртқы
коммунинактивтік сипаттарды қамтамасыз ету.
Өзара әрекеттестікті қамтамасыз ... сөз, оның ... ... ... ... ... ... оқушылармен өзара түсінісуді, мұғаліммен жалпылама
пікір алысуды қалыптастыру керек болады.
б) ... ... ... ... үшін ... толып жатқан коммуникативтік
міндеттерді шешуі керек. ... ... ... ... өзіне қарай
зейінін тартады. Оның өзі бет-әлпетімен жаратпағандық көрсету, тақтаны
тықылдату, ... көз ... ... ... ... ... жағы - ... материалға қызықтыра білу, класта бірлескен
ізденіс туғызу, жеке оқушының ... көре ... ... ... ... ... оны ... процестің
өзгермелі жағдайына ыңғайлай білудің, ... ... ... ... ... бар.
Оқушымен қарым-қатынас орнатқан уақытта оқушының темпераментін біліп, соған
лайық қарым-қатынас орнатудың да мәні бар. ... ... ... ... ... ... болады. Кей уақытта "нашар" оқитын оқушы ... ... өзі ... ... сай ... өте ... баяндайтын болса, кейбір холарик мүғалім мұндай оқушыны толық
тындамай ... ... ... оқушылар қатарына қоса салуын бір жағынан
мұғалімнің, ол оқушының темпераментін білмегендіктен болса, екінші ... ... ... ... ... ... деп ... Қарым-қатынасты талдау
Балалармен өткенде жүзеге асырылған қарым-қатынас сипаттарын ... ... еске ... ... ... ... ұйымдастырылған қарым-қатынастың
оңтайлы түрімен ыңғайсыз түрлеріне талдау жасап отырудың үлкен маңызы бар.
Оқушылармен қарым-қатынас орнату процесінің тиімді ... үшін ... ... ... ... ілтипатты сөйлесе білу және ... ... ... ... ... үндестігін іске асыру.
Балалармен қарым-қатынас жасағанда өз ... ... ... ... ... ... ... оқушының мінез-құлқын, жүріс-тұрысын, сөйлеу ,мәнерін тани білу, сөйтіп
қарым-қатынас жасағанда кіммен ... ... ... ... ... білу ... ... іс жүзінде ұйымдастыру үшін, ... ... ... бар. ... ... класс оқушыларының зейінін
өзіне аударудың мынадай вариантарын ұсынуға болады: класпен ауызша қарым-
қатынас жасау үшін сөйлеу вариантын іске ... ... ... ... ... ... ... үшін қолданатын варианты - үзіліс жасау, қозғалыс
жасау варианты - ... ... ... ... жүре ... ... ... тақта алдына ілу.
Осы аталған факторлардың ... ... ... вариант туады да,
кәсіптік-педагогикалық қарым-қатынасты басқаруда ерекше маңызы болады.
Оқушының ... ... ... ... ... ... ... жаңадан келген жас мұғалім географиядан алғашқы сабағын
өткізгенде өте абыржушылық жағдайда өткізді. Оқу ... ... ... ... әр ... ... сөйлеушілік бірімен-бірі
әңгімелесу, құлу, дабырласу ... ... ... дейін тиылмады. Мұғалім
материалды қаншама мәнерлеп айтып ... ... ... ... ... ішіндегі дабыр-сыбыс басылмады. Мұғалімнің оқушыларды сөз
жүзінде тыныштыққа шақыру еш нәтиже бере қоймады. Мұғалім жаңа ... ... ... ... ... ... өткіздім дегенмен
сабақтың барысына қанағаттанбай ренішпен шықты. Класта тыныштык, орната
алмады. Оқушылар жаңа ... ... ... Ол ... ... Келесі сабағын берер алдында ол ой ... ... ... ... ... ... ... барлық оқушылар зейінін бірдей озіне
тарта алмауының себебін іздеп ойлана түсті.
Сөйтіп, ол мұның ... ... ... ... ... ... ... қортындыға келді. Енді оның барлық ойы, қолданатын тәсілі
баланың зейінін бірден өзіне тартып, ... ... тіл ... кету ... ... келесі сабақта класқа кірген бетте, тақтаға балаларға ... ... ... ... ... ... баяндай отырып, балалардың
зейінін карта нүктелеріне аударды. Бұл қолданылған карта балаларға таныс
емес, мұғалімнің өз ... ... ... бояюлармен безендірілген карта
еді. Сонымен бірге мұгалім картаның екі жағына ... ... ... дене қозғалысымен үштастырды. Муның өзі оқушыға дағдыдан тыс оқиға
болып көрінеді де балалар бәрі бірде ... ... ... ... ... ... ... кейін мұғалім кла-ста ... ... ... ... өте қызғылықты баяндады. Сабақ қортындысы
бойын-ша оқушылар ... ... ... ... ... ... Педагогикалық қатынас стилі
Қарым-қатынас стилі дегеніміз - педагог пен оқушылардын, ... ... ... ... ... мұғалімнің әзіндік қол
таңбасы.
Педагогикалық қарым-қатынастың мынадай ... ... атап ... ... ... әуестенуге байланысты.
Қарым-қатынас, шекаралық (дистанциялық) ыңғайластыққа.
Қорқытып-үркітуге негізделген ... ... ... ... ... стилдерін жеке-жеке атап танитын болсақ:
а) Бірлескен творчестволық іс-әрекетке әуестенуге байланысты қарым-қатынас
- ... ... ... ... үшін ең ... ... ... шығармашылық ізденіске әуестенушіліктің табысты болуы
мұғалімнің коммуникативтік қызметінің негізіне ғана емес, оның ... ... ... ... көзқарасына да байланысты. Оның өзі
бірлескен оқу-тәрбие қызметінде ... ... ... Бұл ... ... ... оның да белгілі бір шегі болатындығын ескеруіміз
керек. ... ... ... ... ... ... аралық (дистанциялық) қарым-қатынас оқушының тәрбиеге
көнігуі, ықпалға көнуі және ... ... ... ... ... Егер ... ... жетекшілік ролін сезінсе және оның
ақыл-кеңесіне ден қоятын болса, онда педагогпен озара қатынас ... ... ... элементтері шектеледі. Тәжірибеде бұл
дистанциялық (шеңбер-шекті) қарым-қатынасты жас ... де, ... ... Жас ... бұл қатынасты қолданған уақытта өзін
білетін педагог ретінде танытамын деп есептейді де, олар бұл стилді ... шама ... ... ... тіл ... құралы ретінде
пайдаланады.
Мұғалімде болатын бедел дистанцияны (өзінің мұғалімдік ... ... ... ... ... ... шығармашылық процесс арқылы, яки
педагогтың шығармашылық жұмысының ... мен ... ... ... алу қабілеті арқылы орнығуы тиіс.
Кейбір кездерде мұндай дистанциялық (шеңбер-шекті) қатынаста өзін көрсетпек
болып "Сен ... оны мен ... ... ... мен
үлкенмін менің айтқаным дұрыс, мені ғана тындауың ... ... ... ол бір ... ұғым ... және ... ... Қорқытып-үркітуге негізделген қарым-қатынас. Дистанциялық қарым-
қатынасты шығармашылық нәтижесімен ... ... ... ... ... қарым-қатынасқа ауысады.
Қорқыту арқылы қарым-қатынас орнату көбінесе істі дұрыс үймдастыра алмайтын
жас мұғалімдерде кездеседі. Негізінде бұл қатынастың ... ... ... ... ... ... ... қолайсыздық жағдай
туғызады. Балалардың шығармашылық ізденісіне, жұмыс істеу ... ... ... қарым-қатынасты татулықты жояды.
Творчестволық іс-әрекетте кері кетіреді. Ол мынадай сипатта айтылады: "Сен
мені тыңдап ... ... екі ... "Сен ... алдына тұрғызып
қоям" т.б.
в) Әзіл-қалжыңы аралас қарым-қатынас.
Бұл қарым-қатынастың да көптеген ... ... бар. ... ... түрі ... ... ие ... тырысудан туады. Муның өзі қарым-
қатынасты ... ... ... ... ... ... тез тіл табысуды көздегенмен шын ... ... ... ... ... ... кейде мәнсіз бос
сөзге ауысып кетуі жиі кездеседі. Кейде негізгі тақырыптан басқа жаққа ауып
кетеді де, оқушы ынта ... ... ... ... сөз ... ең ... ... мұғалімнің өзіндік стилді түсінуінің мәні зор. ... ... ... ... уақытта ғана әр педагогтың ... ... ... ... ... ... келетін педагогикалық қарым-қатынас
стилі дұрыс табылған жағдайда комплексті ... ... ... ... қарым-катынасы жеңілдетеді, әрі ... ... ... ... арта ... қарым-қатынас кезеңі эмоциялық
қолайлы жағдайда өтеді.
Сондықтан да жас мұғалімдердің ... ... бірі ... ... ... ... ... дербес стилдерін қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... жүрген студенттер өзін-өзі сынау,
қарым-қатынас стилдерін зерттеу, ... ... беру "Мен ... ... ... ... ... шығарма жазу.
Жеке қарым-қатынас стилі негізінде педагогикалық қарым-қатынас элементгерін
меңгеру ... ... ... ... ТАРАУ. МҰҒАЛІМНІҢ ОҚУШЫЛАРДЫҢ ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ БЕЛСЕНДІЛІГІН АНЫҚТАУ
ӘДІСТЕМЕСІ
2.1.Оқушылардың шығармашылық белсенділігін анықтау
ерекшеліктері
Педагогика ғылыми мектеп пен жоғары оқу орындарының алдына жеке ... ... ... ... шын мәнінде оның ... әлі де ... ... таба ... ... мәселелер жеткілікті.
Қоғамның даму деңгейі мен әлеуметтік сұраным талаптарына үндес жүйеленген
білім көлемі ... мен ... ... ... ... іріктеліп,
оны меңгерту үрдісі педагогикалық психологияың жаңа ... ... ... ... жағдайда көзделген мақсатқа қол жететі аян. Ол
үшін оқушылардың даму деңгейіне сай білім беріп қана қоймай, ... ... ... ... саласына қызығуын, қабілетін дамытуға, өз ортасындағы
өзгерістнргн сай сабақтан тыс уақытта өз ... ... ... ... ... қажет.
Оқыту, білім беру деген сөзден «нені қалай оқыту керек?» деген сұрақ туады.
Осы сұраққа ... Абай ... ... ... ... Абай ... ... тану жайында педагогикалық теорияға үйлесімді даналық
пікірлерді дәл ... ... ... ... ... игеру, бекіту,
жүзеге асыру, қолдану, іздену.
Халқымыздың ұлы ойшылы, ақын Абай «он бесінші қара сөзінде»: «Әуелі – ... ... ... соң дүниеде ешбір нәрсені қызық көрмей жүре алмайды
екен, сол қызықты нәрсесін іздеген кезі ... ең ... ... ... ... ... есті адам орынды іске қызығып, құмарланып, іздейді
екен-дағы, күнінде айтсақ құлақ, ойласа ... ... ... ... ... іске ... ... адамның қалаған мақсатына жетуіне негіз
болатынына арнайы тоқталады.
Сонымен қатар Қызығу мәселенің өнер-білімді жаңғыртуда ... ... ... ... А. Байтұрсынова, М.Жұмабаев еңбектерінде де
қарастырылады.
Осы орайда ... ... ... ... түрткі
туындайды. Ал танымдық қасиеттердің әрекеттері қалыптасады. Танымдық
қызығудың сабақтастығына орай ... ... жолы ... ... ... Ж. өз ... ... пен арнайы оқу орындарындағы байланыстың
болуы бірден-бір маңызды жағдай екенін, еңбекке ... ... ... ... ... Олай ... адам бойында
қажеттілі, түрткі ... ... ... ... т.б. ... ... ... Танымдық қызығушылық ... ... ... белсенділік оқушыны білімге, кәсіпке, іскерлікке,
әрекеттілікке, т.б. ... ... ... ... ... бөліктерге бөлінеді:
- мотивациялық құндылықтары;
- оқу объектісіне бағыттау;
- технологиялық;
- шығармашылық.
Соның ішіндегі шығармашылық – ... ... ... ... ... бағыттылығын дамыту.
Оқушылардың танымдық қызушылығын қалыптастыруда шығармашылық ... ... зор. ... жұмыстар арқылы оқушылардың бойында
еңбекқорлық, шыншылдық, қанағатшылдық, қамқорлық, өтірік айтып ... пен ... ... ... ... ... ептілікті, шығармашылық
белсенділікті, болашақ маманның шығармашылық –ізденушілік ... ... Оған ... ... ғылыми-зерттеу жұмыстарына өзіндік
талдау жасай ... өз ... ... ... ... болуы мен
инновациялық әдіс-тәсілдерді ... ... ... ... ... және жаңалықты шығармашылықпен қолдана алуымен
сипатталады.
Оқушыларда жаңа ... ... ... даярлықты
қалыптастыру мына көрсеткіштері қамтиды: мотивациялық құндылықтар,
мазмұндық, ... ... ... ... Осы ... ... ... білім, кәсіп, іскерлік,
іс-әрекет, игер, нәтиже құралады.
Оқушылардың шығармашылық белсенділігін, ... ... тыс, ... ... ... ұйымдастыруда шығармашылық ой, пәндік
апталықтар мен ғылыми-шығармашылық апталық, жобалар, пәндік үйірмелер мен
факультативтік сабақтардың ... зор. ... ... ... таңдауы мен ұсыныстарын ескеру қажет. Оқушылардың танымдық
ізденімпаздығы мен белсенділігін, ... ... ... ... ...... танымдық қажеттіліктерін қанағаттандыра
алады. Сондай-ақ, мектептегі пәндік ... ... ... ... ... ... шығармашылық кештер оқушылардың ізденіс
қабілетін ұштап, дербес оң нәтижеге жетуге ықпал етеді.
Сонымен ... ... ... ... және ізденімпаздығын
қалыптастыруда мұғалімнің педагогикалық шеберлігі қажет.
Мұғалім оқушыларға шығармашылық ... ... ... түрлі
танымдық тапсырмалар дайындауда мынадай талаптар қойылады:
- шығармашылық тапсырмалар ... ... ... жеке ... ... шығармашылық тапсырмалар түрлі деңгейде болуы;
- кезекті тапсырма ... ... ... ... және бір ... ... мен біліктерін жетілдіретіндей болуы;
- тапсырмалардың қарапайымнан күрделіге өзгеруі;
-оқушының жеке қабілеттерін ашатындай болуы және шығармашылық ... ... ... керек.
Сонымен, оқушылардың дербес, шығармашылықпен жұмыс істей алу әрекеті
мейлінше ... ... ... ... жүйелі
жұмыс істеуді талап етеді, оны оңтайландыру, ... ... ... ... орта ... қазіргі кезеңдегі маңызды міндеті.
Шығармашылық – оқушының танымдық қабілеттеріне мотивациялық ... ... ... ... ... әртүрлі сапада көрінуі мүмкін. Оның ... өзі оның жеке адам ... ... ... күші ... ... ... белсенділігін қалыптастырудың мәні мынада
деген тұжырымға келуге болады:
- қоғамда болып жатқан өзгерістерді ... ... ... ... ... ... ... оқу-танымдық міндеттер мен мақсаттарын орындауға талпыну;
- білім алуға, шығармашылық жұмыстарға тұрақты қызығушылық;
- оқушының ... ... ... ... жеке ... сапалық көрсеткіші ретінде көрінетін қабілеті мен
қасиеттернің дамуына;
- тұрақты ізденімпаздық шығармашылық іс-әрекетінің нәтижелі дамуына ... пен ... ... әдеби-шығармашылық, тарихи-тағлымдық
кездесу кештері ... ... ... ... ... ... өскелең жастардың халқымыздың тарихы мен салт-дәстүрлерін,
тарихи тұлғаларды,яғни, өнер мен ... ... және ... ... мен ... ғұламаларын танып білуде болатын өмірге,
әдемілікке, әсемділікке, ... ... ... ... ... ... ... қорын бойына сіңіруіне үлесі мол. ... ... ... ... ... тән тазалығын дарытып,
ақыл-ойын дамытып, танымдық қызғуын арттыру үшін ... пен ... ... ... жетілдіру қажет.
Еліміздің мектепрінде барлық оқушылыарды жоғары оқу орындарына түсуі ... ... иесі ... ... ... ... ... мен мүмкіндіктеріне байланысты икемделелінеді. Оқушыларға бағыт-
бағдар беруде келеңсіздіктерге жол бермеу үшін орта ... ... ... оқу ... ... атқаратын жұмыстары көп-ақ. Сондықтан
оқушылар мен олардың ата-аналарымен өндірістік бағдар беру ... ... ... өз ... осы ... ішінен іздеуге
бағыттау керек. Содан кейін барып кәсіптік бағдар жұмысын жүргізген ... ... ... ... ... ... ескерген
дұрыс.
2.2. Оқушылардың шығармашылық белсенділігін қалыптастыру
жолдары.
Оқушылардың шығармашылық белсенділігін ... ... ... – жеке ... ... ... шығармашылық іс-әрекет
тәсілдерін меңгеру мен жүйелі білім алуы, ... пен ... ... ... мен сезімін дамыту, интеллектуалдық ой-өрісін кеңейту. Нағыз білімді
адам деп өзінің ... ... ... ізденімпаз, өз пікірін
дәлелдей алатын, ... ... ... дербес, білімді жеке
тұлғаны айтамыз.
Жеке тұлғаның жан-жақты дамуын қалыптастыру И.Я.Лернер мен ... беру ... ... ... ... ... дағды жүйесін
түсіндіруде, шығармашылық іс-әрекет пен ерікті сезімтәжірибесін ... ... ... ... ... ... ... ауыл мектебінің
дамуына көңіл бөлу т.б. жаңа талаптарға сай міндеттердің ... ... ... да ... Оқушының жеке тұлғалық дамуындағы
шығармашылық іс-әрекеттің мәні мен ... көп ... ... отыр.
Қоғамның әлеуметтік тапсырысы білім мазмұнының жеке ... ... ... ... ... кез ... іс-әрекетті
шығармашылықпен шешетін азамат тәрбиелеу болып ... ... ... ... ... қажеттілігі
маңыздылық бағыты мен жеке тұлғаның қызығушылығына, ізденімпаздылығына
байланысты болу керек.
Оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... жетілген азамат
қалыптастыруға негізгі құрал болып табылады.
Шығармашылық ... ... ... ... ... жаңа ... іске ... Бұрыннан белгілі іс-әркеттерді қалыптастырудың ... ... ... қазіргі жағдайда іс-әрекеттің жаңа
тәсілдерін өздігінен іске ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыруды
мазмұндық жағынан қамтамасыздандыру мынандай принциптерге сүйенеді:
- шығармашылық белсенділігін мазмұнының элементтері мен ... ... ... ... ... даму ... мен гуманистік
демократиялық қоғамның негізгі талаптарына сәйкес келеу принципі;
- оқу материалының ... ... ... мазмұндық және
шығармашылық іс-әрекетін есепке алу принципі. Бұл принципті ... ... ... ... ... байланысы оқу жоспарына енген барлық оқу
пәндерінде көрініс табуын көздейді;
- білім мазмұнының, біліктерінің ... ... ... ... принципі. Ол шығармашылық іс-әрекет компоненттерінің өзара ... және ... ... көздейді.
А.В.Хуторский, В.А.Сластенин еңбектерінде талдау жасай отырып, айтылған
тұжырымдар негізінде ауыл ... ... ... ... ықпал ететін шығармашылық сабақ түрлерін 4-ке
бөліп қарастырамыз: 1) танымдық; 2) ... 3) ... ... ... зерттеу сабағы;
- философиялық қорыту сабағы;
- түпнұсқамен жұмыс сабағы;
- практикалық сабақ;
- ... ... ... ... ... ... ... болжау);
- кіркітіру сабағы;
- проблемалық сабақ.
Эвристикалық:
- диалог сабақ:
- өнертапқыш сабақ;
- саяхат-сабақ;
- қиял ... ... ... ... ашу ... ... ... сабағы;
- олимпиада сабағы;
- шығармашылық жалпылау сабағы т.б.
Әдіснамалық:
- жеке бағдарламалық сабақ;
- ізденістер сабағы;
- топтық ... ... ... ... ... ... бағалау сабағы;
- сынақ сабақ;
- рефлекциялық сабақ;
- жалпы қорыту сабағы т.б.
Коммуникативтік:
- бинарлық сабақ;
- пікірлесу сабағы;
- көрме-сабақ;
- аукцион – ... ... ... сайыс-сабақ;
- КВН-сабақ;
- «дөңгелек үстел» сабақ;
- спектакль- сабақ;
- шығармашылық есеп сабағы, т.б.
Шығырмашылық ... ... ... ... ... оқушылардың
шығармашылық белсенділігін еске ала ... ... ... ... мен ... қарастырайық.
1. Шығармашылық сбақ жоспары – мұғалімнің өзінің білім беру бағдарламасын
жүзеге ... ... ... сабақты жоспарлау тақырыпты (бөлім , ... ... ... өзара байланысты бірнеше сабақты: мақсаты,
тақырыбы, ... ... ... ... ... ... ... жалпы бағдарлама негізінде және оқытылып отырған тарау бойынша
оқушының мүмкін ... ... ... негізгі білімдік нәтижелерді
белгілейді.
2. Оқушылардың шығармашылық әлеуетін ескеру. Мұғалім сабақ өтетін ... ... еске ... ... ... ... ... Оқушының тақырыпқа, проблемаға көзқарасын ойша
елестетіп, жоспарлап отырған сабақтың мазмұны мен құралдарын ... ... ... ... жеке ... ... Осы ... сабақ
тақырыбы бойынша мұғалім түрлі кітаптармен ... ... ... ... ... ... мәнін анықтау. Пәндік мақсаттар мен сабақ ... ... ... мәні және ... ... тақырып мазмұны әр кітапта түрліше
болуын ескеру ... ... ... және ... ... ... нәтижелерге негізделген
сабақ идеясы жасалады. Оқушының қабілеттерін, жеке ерекшеліктерін көрсетуге
мүмкіндік беретін сабақтардың бірнеше түрі ... ... жеке ... ... ... ... ... материал, құралдар,
әдістер мен тәсілдер тандалынады.
7. Оқушының ... ... ... беру стандарттарымен сәйкес
келу. Жоспарланған шығармашылық нәтижеге оқушы алдын ала ... ... ... ... ... оқушы әр ғасырда
өмір сүрген ғалымдар еңбегімен танысады.
8. Оқытудың түрлі ... ... ... түрліше дәрежедегі сбақ
мақсаттары жазбаша құрастырылып, нақтыланады.
9. Сабақ құрылымының бірнеше варианттарын ойлап ... ... ... ... ... ... ауысып отыруы қажет.
10. Сабақ жоспарын жасау. Оның үлгі ретіндегі ... ... ... ... сыныбы, уақыты;
- сабақ түрі;
- сабақ мақсаттары;
- сабақтың құрал-жабдықтары;
- оқушының жоспарланып отырған іс-әрекетіне бағытталғанн іргелі білім беру
объектілері;
- сабақтың негізі ... (бір ... ... ... ... ... ... түрі мен кезеңдерін минуттық жіктеп жазу;
- сабақтың әр кезеңдеріндегі оқушы тапсырмасын құрастыру.
Шығармашылық сабақ тапсырмаларының орындалуы ... ... ... мысалы,
«Өз жан-дүниенің әлемін бейнеле» деген сияқты орындалу варианттары бір-
біріне ұқсамайтын ... ... ... ... ... мүмкін болатын нәтижелері;
- қарастырылып отырған проблеманың тарихи-мәдени нұсқаулары;
- суреттер, тапсырмалар, кесте, сызбалар;
- оқушы іс-әрекетіндегі рефлексия бойынша тапсырмалар;
-бақылау түрі және сабақты ... үй ... ... ... ... ... ... (оқулықтар, интернет жүйесіндегі сайт
т.б);
- мұғалімнің сабаққа дайындалу кезінде пайдаланылатын ... ... ... ... өткізілген сабақты талдау формасы, ... ... ... ... пікірлері бойынша қорытынды.
Жоғары сынып оқушылыраның шығармашылық белсенділігін ... ... мәні ... ... сабақ пен біз ұстанып отырған
шығармашылық сабақ әдістемсінің маңызы зор. Оны салыстырмалы ... ... мен ... мына ... ... болады.
Шығармашылық сабақтың ерекшеліктері
|Дәстүрлі сабақ ... ... |
| | ... ... ... мақсаты: ... ... ... жаңа ... |а) ... ... оқушылардың жаңа |
|беру; ... ... ... ... ... үшін: жаңа білімді |ұйымдастыру; ... |б) ... ... шығармашылық «өнім» ойлап|
| ... |
| ... ... түрі; |Сабақтағы іс-әрекет түрі; |
| | ... ... ... жаңа ... |а) мұғалім үшін: оқушының шығармашылық |
|түсіндіру; ... ... ... ... ... жаңа ... |б) ... үшін: жаңа объектіні зертеу, |
|тыңдау, еске сақтау. ... ... |
| | ... ... ... бойынша |Сабақтың құрылымы- жағдайға байланысты |
|өтілуге міндетті. ... ... ... |
| | ... ... ... – |Сабақ тақырыбна көзқарас – проблемаға |
|кітапта ... ... ... ... ... ... бір | ... | ... ... жеке тұлғаның тұрақты сапалық белгісі ретінде
оқушының жан-жақты дамуына жағымды ... ... ... және ... оның ... ... ... қабілетін, эмоциясын белсендіретін
қызықты интелектуалды іс-әрекетінде көрініс табады. Ол жеке ... ... ... және оның ... баға бере ... ... ... әлеуметтік-экономикалық өміріндегі болып жатқан ... мен ... ... жоғары оқу орындарының алдына ... ... ... ... ... еңбектене алатындай
етіп даярлау, оқушыны әрекеттің объектісінен субъектісіне айналдыру, яғни
оның бойында белсенді түрде өз ... ... ... білу мен ... ... басқару және өзін таныта білуді қалыптастыру мақсатын қойып отыр.
Тұлғаны барлық жағынан дамытып тәрбиелеу, жас ұрпақты ... ... ... әзірлеу міндеттері мектеп арқылы жүзеге ... ... және ... алу ... жас түлектердің ақыл-ойы дамиды,
адамгершілік қасиеттері ... ой ... ... ... ... ... ... сезім, талғамы артады... Соған сәкес мектеп
тәрбие беру ісін бірыңғай мақсатты., ... ... ... ... еңбегі басқа қызметтермен салыстырғанда, өзіндік ... ... ... ... жеткіншек ұрпақты өмірге, еңбек ... ... ... ... көп ... ... ең басты түрі. Олай болса, әрбір мүғалім орта немесе жоғарғы
дәрежелі ... ... ... ... ... ол ... ... тиімді жолдарын үнемі іздестіріп, өз жұмысында пайдаланып отыруы
тиіс. Сонда ғана ... ... ... ... және ... берудің
теориясы мен практикасын дамытудың қозғаушы күші және ... ... ... заман мұғалімнің жаңа проблемаларды жүйелі түрде оқуын және ... ... ... ... ... оқу, ... ... тәрбие және ұжымды
басқару теорияларымен, педагогикалық-психологиялық мәселелерімен, ... және ... ... ... ... ... кәсіби шеберлігін жетілдіруде екі жағдайды ескеру керек. Олардың
бірі – мұғалімнің жеке жоспарына сәйкес өз бетімен білім алу ... ... ... ... ... ... ... қандай болса да педагогикалық еңбекке ... ... ... ... және ... отыруды қажет етеді.
Қазіргі кезеңде білімнің беделі төмендеп, мәдениеттің, рухани ... ... ... қарамастан гуманитарлық білім беру
мәселесін шешуде негізгі тұлға – ... ... ... беруді
гуманитарландыруда педагог-маманның мәртебесін көтеру елімізді өркениетті
мемлекеттер деңгейіне жеткізудің басты ... деп ... ... туралы
қазақтың аса көрнекті қайраткері, ақын, аудармашы-ғалым А.Байтұрсыновтың
«Ең әуелі мектепке ... ... әрі ... ... ... ... мұғалім» - деп баға бергені бұл күнде де өз мәнін ... ... де әр ... ... ... ... ... міндеттерді дұрыс шешуді үйрену болашақ жастарға оңайға
түспегенімен өте ... ... ... ... өзі ... ... шығармашылық процесс.
Шығармашылық дегеніміз не?.. Сөздікте бұл сұраққа былайша жауап ... – бұл ... ... ... жаңа материалдық немесе
рухани байлықтар жасалады. Педагогикалық еңбектің шығармашылық ... не ... ... ... ...... жаңа қоғамның
құрылысшылары. Өмірінің алдына енді ғана қойылатын дер отырған ... ... ... ...... ... міндеті. Ол жедел
дамып келе жатқан қоғам қажеттігін алдын ала көре ... ... ... отырғандарға қоятын талабын көре білуі тиіс.
Адамның бүкіл әлемге, басқа адамдарға өз еңбегіне ... ... ... – ол ... ең ... рухани байлық. Мұғалім осы
күрделі міндетті іс-жүзінде шеше отырып, жаңа шешімдерді іздестіруге, жаңа
міндеттерді ... ... ... ... ... әзір болуы
тиіс. Педагогикалық шығармашылықтың басты жемісі – міне осында ».
Оқушылардың ... ... ... ... тыс, жеке, ұжымдық жұмыстар ұйымдастыруда шығармашылық ой, пәндік
апталықтар мен ғылыми-шығармашылық апталық, жобалар, пәндік үйірмелер ... ... ... зор. ... ... ... таңдауы мен ұсыныстарын ... ... ... танымдық
ізденімпаздығы мен белсенділігін, шығармашылық бағыттылығына негізделген
жұмыс ... ...... ... қажеттіліктерін қанағаттандыра
алады. Сондай-ақ, мектептегі пәндік ... ... ... ... ... ... шығармашылық кештер оқушылардың ізденіс
қабілетін ұштап, дербес оң нәтижеге жетуге ықпал етеді.
Сонымен ... ... ... ... және ізденімпаздығын
қалыптастыруда мұғалімнің педагогикалық шеберлігі қажет.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
ҚР ... ... ... ... «Қазақстан -2030»
үндеуі,1997.
ҚР этномәдениеттік білім беру концепциясы, 1996.
ҚР 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту ... ... Ж.Б., ... Р.М. ... ... ... ... курсы./ Құраст. Хмель Н.Д., Жампеисова Қ.К және ... ... ... С. ... ... ... негіздері мен тарихы.
Алматы, Білім, 2003.
Табылдиев Ә. Қазақ этнопедагогикасы. Алматы, Санат,2001.
Мектептегі тәрбие жұмысының ... мен ... ... Алматы,1999.
Методика воспитателной работы. / Под ред. Л.И. Рувинского. М,1989.
С. Әбенбаев. Тәрбие теориясы мен әдістемесі. ... ... ... ... Е. ... Еңбекке баулу және ... ... К. ... жетекшісі. – Алматы,Әлем,2000.
Рожков М.И., Байбородова Л.В. Теория и методика воспитания. М, 2004.
Қалиев С. Үлгілі үйдің ұл-қызы. Алматы, Атамұра, 2001.
Қалиев С., ... Ш. ... ... ... ... ... Алматы,Білім,2001.
Қожахметова К. Мектептің ұлттық тәрбие жүйесі: теория және практика.
Алматы: РБК,1997.
Ильясова А. Класс ... ... ... ... ... ... 1991.
Ұзақбаева С.А. Тамыры терең тәрбие. Алматы, Білім, 1995.
19. Құлмағамбетова, Исанова А, Исингарина М, Көккөзова М, Құрманғалиева ... П. ... ... ... ... А, Білім. 2000 жыл.
20. Кәтенбаева Б. Етістікті оқытуға байланысты грамматикалық таблица. ... ... ... Ә. Лексиканы оқытуға арналған таблица. А, 1970 жыл.
22. ... тілі мен ... 2. 2004 жыл. ... ... ... ... ... оқушылардың
белсенділігін арттыру.
23. Қанжанова Г. Ізденімпаздықтың жемісі. Қазақ тілі мен ... 2003. ... ... А. ... тілі ... тіл ... ... тілі мен
әдебиеті. 2004.5.
25. Әбдразаков Е. Адамгершілік имандылық тәрбиесі.-Шымкент, 1994 жыл.
26. Әбиев Ж. Жаңа адамды ... ... ... Қ. ... ... ... Қаз. Мем. 1-1996 жыл.
28. Безкаравайный С. Жұмабаев А. Мектепте өткізетін тарихи-
әдеби ... .- ... ... 1968 ... Бержанов Қ. Оқу- ағартудағы халықтар достығы.- Алматы,
1976 жыл.
30. Бабанский Ю. Педагогика.- Москва .1988 жыл.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"педагогикалық психология ғылым ретінде"18 бет
6м010100- "мектепке дейінгі оқыту мен тәрбиелеу" мамандығының магистратураға қабылдау емтиханының бағдарламасы28 бет
Ауыл мектептеріндегі педагог-психолог қызметі71 бет
Ағылшын елдерінде болашақ әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлау ерекшеліктері80 бет
Ақпараттық - коммуникациялық технологияны қолдануда пән мұғалімдерін дайындау36 бет
Бастауыш сынып мұғалімінің педагогикалық шеберлігі және оны қалыптастыру мәселелері47 бет
Бастауыш сынып оқушыларының мінез-құлық дағдыларын оқу-тәрбие процесінде тәрбиелеудің педагогикалық негіздері51 бет
Жаңа педагогикалық технологияларды пайдалану83 бет
Информатика пәні бойынша критерийлі-бағытталған тест тапсырмаларын жасау әдістері.24 бет
Мектеп педагогикалық ұжымының оқушы отбасымен байланыс орнатудың психологиялық-педагогикалық негіздері50 бет
"педагогикалық психология ғылым ретінде"18 бет
6м010100- "мектепке дейінгі оқыту мен тәрбиелеу" мамандығының магистратураға қабылдау емтиханының бағдарламасы28 бет
Ағылшын елдерінде болашақ әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлау ерекшеліктері80 бет
Ақпараттық - коммуникациялық технологияны қолдануда пән мұғалімдерін дайындау36 бет
Бастауыш сынып мұғалімінің педагогикалық шеберлігі және оны қалыптастыру мәселелері47 бет
Жаңа педагогикалық технологияларды пайдалану83 бет
Информатика пәні бойынша критерийлі-бағытталған тест тапсырмаларын жасау әдістері.24 бет
Мектептегі басқарудың ғылыми-педагогикалық негіздері15 бет
Мұғалімдердің педагогикалық және әдістемелік білім деңгейін жетілдіру10 бет
Отбасы және балаларға әлеуметтік көмек67 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь