Оқытудың заңдылықтарымен принциптері

МАЗМҰНЫ
І. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3.6
ІІ. Негізгі бөлім. Оқытудың заңдылықтарымен принциптері
2.1. Оқыту заңдылықтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7.8
2.2. Принциптер мен ережелер туралы ұғым ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9.12
ІІІ. Педагогиканы оқытудың заңдылықтары мен принциптері ... ... ... ..13.15
3.1. Педагогиканы оқытудың заңдылықтары мен принциптері ... ... ... ... ... ..13.15
3.2. Педагогикалық пәндер интеграциясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16.18
3.3 Педагогиканы оқыту үдерісінің ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19.28
ІV. Оқыту әдістері, тәсілдері, құралдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29.30
4.1. Оқыту әдістері, тәсілдері, құралдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29.30
4.2. Оқыту әдістерінің көп түрлілігі, оларды топтастыру ... ... ... ... ... ... .31.32
V. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..33.36
VІІ. Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..37.38
Кіріспе
Қазақстан Республикасының Конституциясында жазылған «Орта білім алу міндеттілігі» қоғамның дарынды адамдарға деген қажетін қанағаттандыру талабын оқыту, білім беру жүйесінің алдына баланың жеке қабілеті мен әлеуметтік белсенділігінің дамуына жол ашу, шығармашыл тұлға қалыптастыруын қойып отыр.
Ел Президентінің Қазақстан халқына «Қазақстан-2030» жолдауында
«Біздің жас мемлекетіміз өсіп, жетіліп кемелденеді, біздің балаларымыз бен немерелеріміз онымен бірге ер жетеді. Олар өз ұрпағының жа уапты да жігерін, білім өресі биік, денсаулығы мықты өкілдері болады…» деген сенімі жай айтылған сөз емес. Бүгінгі білім беру талабына орай білім беру мазмұны, мақсаты қайта қаралып, түбегейлі жаңартылуы керек.
«Орта білім берудің мақсаты жылдам өзгеріп отыратын дүние жағдайларында алынған білімнің, кәсіби дағдылардың негізінде еркін бағдарлай білуге, өзін-өзі іске асыруға, өзін-өзі дамытуға және өз бетінше дұрыс, адамгершілік тұрғысынан жауапты шешімдер қабылдауға қабілетті жеке тұлғаны қалыптастыру» - деп Қазақстан Республикасы 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасында нықтап атап көрсетілген.
Бүгінгі таңда еліміздегі білім беру ісі балалардың жас ерекшелігіне
сай бағытталуы, ортаның әлеуметтік - мәдени өзгеруіне икемделіп отыруы , ең алдымен оқушылардың жеке тұлғалық дамуы мен жалпы дамуға дайындығы мәселелерінің бірлігін шешуі керек. Мемлекеттік күш-қуаты ең алдымен өз ісіне шығармашылықпен қарайтын, ғылымның , техниканың , өнердің, өндірістің ойдағыдай дамуына өзінің жекелей еңбегімен ықпал етуге қабілетті адамдардың санымен анықталады. Сондықтан да баланың әр уақытта қоғамдық санасының, жеке тұлғасының жан-жақты дамыған еңбек білігі мен шығармашылық қабілеті қалыптасқан адам болып өсуі өзекті де көкейтесті мәселе болып отыр.
Осы мақсатта педагогика ғылымын дамытуға үлес қосқан ірі тұлғалы ғалымдар, философтар, педагогтар ертеден-ақ аз болмады. Аристотельдің «Жан туралы» еңбегі, Я. А. Коменскийдің «Ұлы дидактикасы», И.Г.Пестолоцци мен А.Дистервег еңбектері оқытудың негізгі теориялық мәселелеріне сүйеніп, жеке тұлға дамуы шығармашыл әрекет арқылы қалыптастыру мәселесінің маңыздылығын көтереді.
Біріншіден, педагогиканы оқыту әдістемесі біз үшін педагогикалық білім саласы болып қаралады.
Екіншіден, біз педагогиканы оқытудың әдіснамалық негізін салуға тырыстық, өйткені әдіснамалық негіздерді ұғынып алмайынша аталған ғылым саласы бойынша білім мәнін, практикалық қолданылуын, ондағы таным үдерісінің ерекшеліктерін білу мүмкін емес. Осыдан педагогика мазмұнын меңгеру философияның теориялық және әдіснамалық негіздерімен атап айтсақ, гносеология, тұлға мен іс-әрекет теорияларымен тығыз байланысты екендігі шығады.
Үшіншіден, педагогиканы оқыту әдістемесі – теория мен тәжірибенің бірлестігі болғандықтан, оның теориялық және әдістемелік негіздерін жиынтықта қарастырдық. Бұл жол білім алушыларға оқу пәнін тұтасымен қабылдауға, теория мен практика арасындағы өзара байланысты көруге мүмкіндік береді, сонымен қатар теориялық білімдерін практикалық іс-әрекетте қолдануға көмектеседі.
Төртіншіден, педагогиканы оқыту әдістемесі педагогика мен дидактиканың түйіскен жерінде қаралады, сондықтан педагогиканы оқытудың формаларын, әдістері мен тәсілдерін таңдау жалпы педагогикалық және негізгі дидактикалық ережелерге сүйенеді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:
1. Ақпанбек Г. Қазақтардың дүниетанымы – Алматы.Қазақ университеті.1989.
2. Айтмамбетова Б. Жаңашыл педагогтар идеялары мен тәжірибелері-Алматы, 1991.
3. Айтмамбетова Б. Бейсенбаева. Тәрбиенің жалпы әдістері – Алматы, 1991.
4. Айғабылова Н. Бала мінезінің қалыптасуы және оны тәрбиелеу жолдары.- Алматы, Өнер.1972.
5. Айтмамбетова Б. Бозжанова К.т.б. Балаларды семьяда адамгершілікке тәрбиелеудің кейбір мәселелері.- Алматы,1985.
6. Ахметов Ж. Балаларды мәдениеттілікке тәрбиелеу жолдары. Қазақстан мұғалімі,18 ақпан,1994.
7. Алмаханова Х. Жасөспірімдерге эстетикалық тірбие беру, Методикалық нұсқау. Алматы, 1990.
8.Ақназарова Б. Класс жетекшісі - Алматы, Мектеп 1973.
9.Әбенбаев С. Оқушы жастарға эстетикалық тәрбие беруді жетілдіру – Алматы, 1992 .
10.Әбенбаев С.Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі- Алматы, 1999.
11.Әбдіразақов Е . Адамгершілік,имандылық тәрбиесі –Шымкент,1994.
12.Әбиев Ж. Педагогика тарихы.Алматы,2006.
13.Әбиев Ж. Бабаев С. Құдиярова А. Педагогика- Алматы «Дарын»2004.
14.Әбиев Ж. Жаңа адамды қалыптастыру- Алматы.1988.
15.Әбиев Ж. Еңбек тәрбиесінің педагогикалық негіздері-Алматы.1997.
16.Әбиев Ж. Оқушыларға тәрбие беру.Алматы // Қазақстан мектебі,1959,№3
17.Әбілова З. Оқушыларға эстетикалық тәрбие беру.- Алматы, 1972.
18.Әбілова З. Этнопедагогика- Алматы, 1997.
19.Әтемова Қ. Ата-аналар жиналысының мәні, Қаз.мем. 1-1996.
20.Бабаев С. Оңалбек.Ж. Жалпы педагогика.Оқулық.Алматы.Заң әдебиеті,2005.
21.Бап-Баба С. Жалпы психология. Алматы,2006.
22.Бап-Баба С. Психология негіздері, Оқу-анықтамалық құрал.Алматы,2007.
23.Балдырев Н. Класс жетекшісі- Алматы, Мектеп 1980.
24.Богославский В. т.б. Жалпы психология – Алматы, Мектеп,1980,13 тарау.
25.Безкаравайный С. Жұмабаев Алматы, Мектепте өткізілетін тарихи-әдеби кештер- Алматы, Мектеп,1968.
26.Бержанов Қ. Оқу-ағартудағы халықтар достығы. Алматы,1976.
27.Дәрженов С. Бүгінгі ислам,- Алматы, Білім қоғамы,1988.
Стандарттар, бағдарламалар
1. Жоғары кәсіптік ғылыми-педагогикалық білім (магистратура). 540350 – Педагогика дайындау бағытының ҚР мемлекеттік жалпыға міндетті білім стандарты. –Астана: Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі, 2001. (Р.Қоянбаев, Н.Д.Хмель, С.И.Қалиева, Т.С.Оспановтармен авторлық бірлікте).
2. 050102–Бастауыш оқыту педагогикасы мен әдістемесі мамандығының (Бакалавриат) мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты.– Астана: ҚР Білім және ғылым министрлігі, 2004. (Р.М.Қоянбаев, Т.Қ.Оспановтармен авторлық бірлікте).
3. 6N0102–Бастауыш оқыту педагогикасы мен әдістемесі мамандығының (магистратура) мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты. –Астана:ҚР Білім және ғылым министрлігі, 2004. (Р.М.Қоянбаев, Т.Қ.Оспановтармен авторлық бірлікте).
4. Бағдарламалар. Қазақ тілі. Жалпы білім беретін мектептің 2-4 сыныптарына арналған. –Алматы: ROND, 2003. –28 б. (Г.И.Уәйісова, Р.Ізғұттыновалармен авторлық бірлікте).
5. Бағдарламалар. 12 жылдық мектептің 1-4-сыныптары (байқау нұсқасы). Қазақ тілі. 2-4-сыныптар. –Алматы: Атамұра, 2004. –43-62 б. (Г.И.Уәйісовамен авторлық бірлікте).
        
        МАЗМҰНЫ
І. Кіріспе....................................................................................................................3-6
ІІ. Негізгі бөлім. Оқытудың заңдылықтарымен принциптері
2.1. Оқыту заңдылықтары........................................................................................7-8
2.2. Принциптер мен ережелер туралы ұғым...................................................9-12
ІІІ. Педагогиканы оқытудың ... мен ... ... ... ... мен ... ... пәндер интеграциясы .............................................16-18
3.3 Педагогиканы оқыту үдерісінің ерекшеліктері...........................................19-28
ІV. Оқыту әдістері, тәсілдері, құралдары.........................................29-30
4.1. Оқыту әдістері, тәсілдері, құралдары..............................................29-30
4.2. Оқыту ... көп ... ... ... ... ... ... ... ... ... жазылған қоғамның дарынды адамдарға деген қажетін ... ... ... ... беру ... алдына баланың жеке қабілеті мен әлеуметтік ... ... жол ашу, ... тұлға қалыптастыруын қойып отыр.
Ел Президентінің Қазақстан халқына ... ... ... жай ... сөз емес. Бүгінгі білім беру талабына орай білім беру ... ... ... ... ... ... керек.
- деп Қазақстан Республикасы 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту ... ... атап ... ... ... ... беру ісі балалардың жас ерекшелігіне ... ... ... ... - мәдени өзгеруіне икемделіп отыруы , ең ... ... жеке ... ... мен ... дамуға дайындығы мәселелерінің бірлігін ... ... ... ... ең ... өз ісіне шығармашылықпен қарайтын, ғылымның , техниканың , өнердің, ... ... ... өзінің жекелей еңбегімен ықпал етуге қабілетті ... ... ... Сондықтан да баланың әр уақытта қоғамдық санасының, жеке тұлғасының ... ... ... ... мен ... ... ... адам болып өсуі өзекті де ... ... ... ... ... педагогика ғылымын дамытуға үлес қосқан ірі тұлғалы ғалымдар, философтар, педагогтар ... аз ... ... еңбегі, Я. А. Коменскийдің , ... мен ... ... ... ... ... мәселелеріне сүйеніп, жеке тұлға дамуы шығармашыл әрекет арқылы қалыптастыру мәселесінің ... ... ... ... ... ... біз үшін ... білім саласы болып қаралады.
Екіншіден, біз педагогиканы оқытудың әдіснамалық негізін салуға тырыстық, өйткені әдіснамалық негіздерді ұғынып алмайынша аталған ғылым ... ... ... ... ... ... ондағы таным үдерісінің ерекшеліктерін білу мүмкін емес. Осыдан педагогика мазмұнын меңгеру философияның теориялық және әдіснамалық негіздерімен атап ... ... ... мен ... теорияларымен тығыз байланысты екендігі шығады.
Үшіншіден, педагогиканы оқыту әдістемесі - теория мен тәжірибенің бірлестігі болғандықтан, оның теориялық және ... ... ... ... Бұл жол ... ... оқу пәнін тұтасымен қабылдауға, теория мен практика арасындағы өзара байланысты көруге ... ... ... қатар теориялық білімдерін практикалық іс-әрекетте қолдануға көмектеседі.
Төртіншіден, педагогиканы оқыту әдістемесі педагогика мен дидактиканың ... ... ... ... ... ... формаларын, әдістері мен тәсілдерін таңдау жалпы педагогикалық және негізгі дидактикалық ережелерге сүйенеді.
Жоғары айтылғандардан аталған оқу ... ... ... ... ... ... теориялық және әдіснамалық аспектілерін баяндау туындап отыр.
деп аталатын бірінші бөлімде педагогика ғылым ретінде де оқу пәні ... де ... оның ... ... ... сипатталады. Педагогиканы оқыту әдістемесінің әдіснамасы диалектілік философия, гносеология, қисын мен әлеуметтанудың негізгі ойларымен, білім беру мен тәрбиелеудің, ... мен ... ... ... ... оқу пәнін оқыту әдістемесінің зерттеу әдістерімен қаланған. Дидактика мен әдістеме, ... мен ... ... мен ... ... мен өзара байланысы көрсетілген. Педагогиканы оқыту әдістемесінің ғылыми мәртебесін дәлелдейтін пәнді оқытудағы заманауи концепциялар қарастырылған. Педагогиканы оқыту әдістемесінің мәні ... оның ... ... ... және ... аппараты таңдалынып алынған.
деп аталатын екінші бөлімде , ұғымдарының мәні анықталған; педагогикалық білім беру мазмұнының компоненттері мен деңгейлері, ... ... ... ... ... ... мәселелері қарастырылады. Қазақстан Республикасының жоғары білім беру ... ... ... ... ... беру ... ... интеграциясы аясында, нақтылай айтсақ Болон үдерісіне қосылу мәселесі бойынша педагогикалық білім беру мазмұнын жетілдіру ... ... ... ... беру ... ... ... құжаттарға сипаттама беріліп, педагогика бойынша бағдарламаларды құру тәсілдері қарастырылған.
атты ... ... ... ... ... ... ... қызметтеріне, заңдылықтарына, принциптері мен ережелеріне арналған. Педагогиканы оқыту технологияларын өндірудің ... ойы ... ... ... ... ... бөлімде білім алушылардың педагогиканы оқыту барысындағы уәжін арттыруға көп көңіл бөліне отырып, педагогикалық білімдерді игеру үдерісі сипатталған, болашақ ... ... ... ... ... пен дағдыларын қалыптастыру шарттары мен тәсілдері қаралған. Педагогика пәні оқытушысының студенттердің бойындағы танымдық қажеттіліктер мен қызығушылықтарын қалыптастырудағы рөлі ерекшеленеді.
... ... ... ... ... әдістері, тәсілдері мен құралдары туралы толық сипаттама жасалған. Оқытудың белсенді әдістері кеңінен қарастырылып, оларды педагогиканы оқыту практикасында ... ... ... Бөлімде оқытудың ақпараттық технологиялары, әсіресе, компьютерлік оқыту ... ... ... де ... ... аударылған.
деген бесінші бөлім деген ұғымның мәнін толығымен ашып көрсетеді. Бұл ... ... ... зертханалық сабақтар және т.б. оқытудың ұйымдастырушылық формалары туралы сипатталады; дәрістерді, ... ... мен ... ... ... ұйымдастырып өткізудің дидактикалық талаптары да қарастырылады.
Халық ағарту ісінің белгілі қайраткерлері К.Д,Ушинский еңбегінде, ... ... ... ... ... Я.А.Пономарев т.б. өздерінің еңбектерінде, Қазақстанда ағартушылық идеяны көтерген ... , ... , ... , ... , ... т.б. еңбектерінде жастарға білім беру саласында өскелең өмір жағдайында ... ... ... көп ... осы ... ... бөлініп жатса, тәрбие мен білімге бағытталған жұмыстар жеткіліксіз.
а) бастауыш мектеп жасындағы ... ... ... және осы ... ... педагог-психологтардың еңбектеріне талдау жасау.
ә) ... ... ... ... ... үшін еңбекке баулу сабақтарында қолдануға болатын жаңа ... ... ... ... ... ... тақырыбының өзектілігі, сондай-ақ тақырыпқа қатысты ұлы ғұламалар мен оқымысты ғалымдардың еңбектеріне шолу жасалған.
Кіші мектеп жасындағы балалардың ... ... ... дамытудың психологиялық, педагогикалық ерекшеліктері деген параграфында оқушылардың шығармашылық қабілеттерін арттыруға бағытталған ... беру ... ... Ә.Науийдың, Л.С.Выготскийдың еңбектерінен мысалдар келтірілген. Бастауыш мектепте пәндерді оқытуда оқушылардың шығармашалаған дамыту мәселелері атты параграфында америка психологы М.Корненің тұжырымдамасынан ... ... ... туралы пікірлері, Қ.Жарықбаевтың ой-пікірлері келтірілген.
ІІ. Негізгі бөлім. Оқытудың заңдылықтарымен принциптері
2.1. ... ... ... ... ... процесі іске асады.Құбылыстармен процес тер арасындағы байланысты дамытудан заңдылық туындайды.
Оқыту процесінің ... ... ... ... ... ... оның ... әдіс-тәсілдері,ұйымдастыру нысандарының өзгеруі, жаңаруы заңды процесс.
2. Білім беру, тәрбие, дамыту қызметінің бірлігі.
3. Кез келген апарат бірлігі, ... ... ... ... айкалу үшін мұғалім оқушының санасындағы білім, іскерлік, дағды деңгейіне сүйену керек.
4. Дидактиканың заңдылықтарының ерекшелігі-оқыту процесінің бөліетері-оқытушы іс-әрекеті (оқыту), ... ... ... ... ... ... ... тәуелділіктер.Оқыту оқушының белсенді іс-әрекеті арқылы жүреді. Кез-келген оқыту оқытушы мен оқушы және ... ... ... ... ... ... туї арқылы жүзеге асады.
5. Жеке адамды үйрету тек іс-әрекет пасату арқылы ... ... пәні ... ... ... және жеке ... ... Дидактика әрі теориялық, әрі қолданбалы ғылым болғандықтан ғылыми - теориялық және қолданбалы қызметтер орындайды.
Дидактиканың ... - ... ... білім беру мен оқыту процестерінің мәні мен заңдылықтарын, мазмұнын, ... ... ... мен ... ... Дидактиканың қолданбалы қызметі: білім мазмұнын оқыту мақсатына сәйкестендіру, оқыту принциптерін белгілеу, ... ... ... мен ұйымдастыру формаларын анықтау, жаңа технологияларды жасап енгізу.
Дидактика ... ... іс - ... ... ... ... ... қатар педагогиканың жалпы категорияларын, міндеттері, мазмұны, түрлері, әдістері, құралдары, ... ... ... өз ... да бар: ... беру, оқыту, оқу, оқыту принциптері, оқыту процесі, оқыту әдіс-тәсілдері, оқыту формалары т.б. Кейбір категорияларға анықтама ... - ... ... ... ... ... бағытталған алдын - ала жоспарланған іс әрекет.
Оқыту мазмұны - өкімет арнайы таңдап анықтаған белгілі салада ... ... үшін ... ... ... ... Ол - ... нәтижесі болатын білім, білік, дағды, тұлғалық қасиеттер ... ... - ... ... ... (1592 - 1670). Оның 1632 жылы ... "Ұлы ... кітабында оқыту мақсаты, әдістері, принциптері, сынып - сабақ ... ... ... Ол ... ... - ... оған жету жолы - білім беру және оқыту деп санады. "Көп емес, өмірге керекті ... ... ... оны ... үшін ... практикалық әдістерді қолдануды ұсынады. Оқушыны жақсы сезімге бөлейтін әдістердің пайдаланылған дәлелдеді. Я.А.Коменский саналылық және белсенділік, көрнекілік, ... және ... ... және ... ... ұсынды. Коменский сынып - сабақ жүйесін терең ... ... ... ... ... ... ... сынып - сабақ жүйесінің элементтерін атады. Дидактикаға үлес ... ... ... ... ... Н.И.Пирагов, К.Д.Ушинский, Л.Н.Толстой, Ы.Алтынсарин, А.Байтұрсынов, М.Жұмабаев, М.Дулатов, Ж.Аймауытов т.б. ғалымдардың еңбектері игі әсер ... ... мен ... ... ұғым
Принцип - латын сөзінен аударғанда, негіз деген ... ... ... мен ... жұмысын реттеп отыратын ережелер. Сондықтан ол барлық пәндерді оқытқанда қолданылыды. Оқыту принциптеріне сәйкес оқытуға қойылатын талап тар тұжырымдалады. Оларды орындаған ... өз ... ... ... ... принциптерінің жүйесін тұнғыш ұсынған Я.А.Каменский. Ол адам табиғаттың бір бөлігі болғандықтан, оқыту да табиғат пен адам ... ... ... ... екенін дәлелдейді. Сондықтан оның пікірінше, оқытудың ең басты принципі - табиғатқа сай болу ... ... ... ... ... ... бағалап, он логикалық ойлауды дамытатын маңызды құрал деп санаған. К.Д. Ушинский ... ... ... баса ... ... оқытудың принциптерін психологиялық тұрғыдан қараған. Ы. Алтынсарин оқыту ережелерін қазақ мектептеріндегі білім берудің ... ... ... ... ... Оқыту процесі - білімді, біліктілік пен дағдыны ... ... ... күш қайратын, қабілеттерін тәрбиелеп дамытатын іс - әрекет барысы. Оқу барысында оқушының сана - ... ... ... ... ... тұлғалық қасиеттері қалыптасып дамиды.
Оқытудың психологиялық, педагогикалық ерекшеліктеріне назар аударайық.
Оқыту - ... ... ... ... ... ... ... мазмұны мен міндеттері қоғам талабынан туындап, ұдайы өсіп, жаңарады.
Оқыту - таным процесі. Танымдық ... ... ... ... ... ұдайы өсіп арта түседі.
Оқытудың міндеті - оқушыны ... ... ... ... және адам ... ... заңдылықтарымен қаруландыру. Оқушы дүние тануда бұрын ғылымда белгілі болған, зерттеліп дәлелденген жаңалықтарды, заңдылықтар мен тұжырымдарды әрі қарай дамыта түседі.
Оқытуда ... ... оқып ... өзі, ғылым тарихымен, оның әдістерімен танысу, ұлы ғалымдардың өмірі мен қызметі жайлы ақпарат алады.
Оқыту - даму ... ... ... ... тән ... екі ... организмнің өзіндік дамуына жүйелі түрдегі көмек және жеке бастың жан - жақты жетілуін ... - екі ... ... ... ... мен ... ... бірлесіп жасайтын әрекетінен тұратын күрделі процесс. Өйткені, ... - ... ... берудегі негізгі іс - әрекеті болса, оқу - баланың ... ... ... ... Сөйтіп, оқушының таным әрекеті мұғалімнің басшылығы арқасында ғана жүзеге асады.
Оқыту - ... ... ... оқушылардың жалпы рухани дамуын жүйелі қамтамасыз етуі үшін оқыту процесін жоспарланған, ұйымдастырылған түрде жүзеге асырады. Оқушы білімді ... ... ... ... ... мұғалімнің және арнайы жазылған оқу құралдарының көмегіне сүйене отыра меңгереді.
Сөйтіп, оқыту процесі оқушылардың жас ерекшеліктерінің сәйкестігін ескере отырып, таным қызметінің ... мен ... ... орай ... ... ... - бұл күрделі процесс. Ол тұлғаға білім беру, тәрбиелеу және ақыл - ойы мен творчестволық қабілетін, ... ... мен ... дамыту негізінде жүзеге асырылады. Мұның мәнісі, жеке тұлғаға біртұтас (комплексті) ықпал жасауды көздейді. Осы негізде, оқыту ... ... ... - ... ... ... беру, біріншіден, ғылым негіздеріне сай оқушыларды нақты фактілермен, қағида және түсініктермен, заңдылықтармен қаруландыруды қамтамасыз ... ... ... ... ... әртүрлі құбылыстарға олардың ғылыми көзқарасын қалыптастыру.
Екінші қызметі - тәрбиелеу. ... ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалық қасиеттерін қалыптастырып дамыту. Сонымен бірге оқыту барысында тәрбиенің мақсат, міндеттері және мазмұны мен ... ... ... ... мен ... байланысы біржақты қарастырылмайды, керісінше біртұтастық принципке негізделіп, бірлікте қолданылады. Демек, тұлғаға білім бере отырып, оны ... ... ... ... ... Сөйтіп, тәрбие процесі дұрыс ұйымдастырылған жағдайда оқытудың барысына қолайлы ықпал ... ... ... ... ... ... мен оқуға деген қызығушылығы артады.
Үшінші қызметі - дамыту. Оқыту барысында оқушыларға білім беру, оларды тәрбиелеу негізінде тұлғаның ақыл - ойы, сана - ... ... ... т.б. ... ... қасиеттерінің дамуына, біліктіліктері шыңдалып, қабілеттерінің артуына оң әсер етеді. Демек, тұлға жан - ... ... ... ... ойы, есі, ... ... психикалық процестері де қарастырылады).
Даму қызметінің ерекшелігі сол, ол өз алдына жеке өмір ... ... ... білім беру мен тәрбиелеу қызметінің жалғасы боп есептеледі. Сондықтан, дамудың ... жан - ... әрі, ... ... ... беру мен ... қандай дәрежеде іске асырылуына байланысты. Бұдан шығатын қорытынды, оқытудың ... беру мен ... ... ... ... ... даму өз ... олардың қызметінің нәтижелі болуына қолайлы ықпал етеді. Дидактикада процесі 1960 жылдардан басталды. Осы ... Л.В. ... ... Д.Б. ... В.В.Давыдов, М.А.Данилов, М.Н. Скаткин еңбектерінде оның жолдарын шешу үшін ... ... ... Солардың ішінде Л.В.Занковтың оқу процесі арқылы білім беруді қарқынды ұйымдастыру, оқушылардың оқуды саналы ... ... ету ... ... Бұл, ... тек ойды ... ғана ... ол тұлғаның дамуына оңтайлы әсер етеді.
3.Оқытудың әдіснамалық негіздері. Оқытудың жалпы ... ... мен ... ... ... ... ... педагогикалық процестің жалпы әдіснамасынан дамиды. Сонымен қатар, оқыту оқушылардың ... ... ... ... ... ... оның әдіснамалық негізін арнайы құрастыру қажет.
Бихевиоризм және прагматизм - оқып ... ... ... ... мүмкіндік жасайтын, оқытудың кең таралған тұжырымдамалары. Бұл бағыттарға экзистенцализм және неотомизм де қосылады. Олар оқытудың ролін төмендетіп, ... ... ... ... ... бұл позицияның мәні тек жеке дәйектерді тануға, олардың заңдылықтарын ұғынуға болады ... ... ... ... ... ерекше назар аударуға тұратыны: Д.Бруннер (АҚШ) жасаған тұжырымдамасы. Д.Бруннердің тұжырымдамасына сәйкес оқушылар ... ... ... ... ... ... ететін және саналы ойлауға қабілетін дамытуға тікелей әсер ететін, өз бетінше ... ... ... ... ... ... тиіс. Шығармашылықта оқытуға тән ерекшелік, Д.Бруннердің пікірі бойынша, ... бір ... ... ... жинақтап, бағалау және осы негізде тиісті қорытындыны жасау ғана емес, сонымен қатар, оқылып отырған ... ... тыс ... да ... ... ... ... негізінде жатқан, қазіргі таңдағы дидактиканы төмендегі ерекшеліктері сипаттайды:
1.Оның әдіснамалық негізін ... ... ... заңдылықтары құрайды.
2.Материалистік диалектика негізінде жасалған, қазіргі таңдағы дидактикалық жүйедегі ... мәні мен ... ... ... беруді, не болмаса оқушылардың өз беттерінше жеке ... аша ... ... ... Оның ... ... жеке пікірлері мен тәуелсіздігі, белсенділіктерінің, педагогикалық басқарымның саналы үйлесімділігінде.
Оқыту ... ... ... ... дүниені танудың арнайы түрін және ғылымның танымын ... ... ... ... ... ... түсіндіруге болады.
Ғылым объективті жаңаны, ал оқушы-субъективті жаңаны таниды, бірақ қандай да бір ғылыми жаңалықты ашпайды, тек ғана ғылым жинақтаған ... ... ... ... ... ... дәйектерді меңгереді.
Ғалымның танымын эксперимент, ғылыми ойлау, сараптау, қателіктер, теориялық пікірлер құрайды, ал оқушының танымы мұғалім шеберлігінің көмегімен біршама жылдам және ... ... ... Оқу ... ... және жанама түрдегі оқушының көмегін міндетті түрде пайдаланады, ал ғылым тұлға аралық өз-ара әрекеттің көмегінсіз таниды. Мұғалім мен ... ... ... осы зор ... ... бұл процесстер негізін ұқсас, яғни әдіснамалық негіздері бірдей.
4. Оқыту процесінің ... ... ... - ... ... ... тән, сондықтан оқыту процесінің ішкі қайшылықтарын ашу керек. Осы мәселені зерттеушілердің бірі М.А.Данилов (1899 - 1973) оқу ... ... ... күші ... ... ... отыратын мұғалімнің оқу және практикалық міндеттері мен ... ... ... ... білімдері, іскерлігі және ақыл - ойлары арасындағы қайшылық екенін анықтады. Басқа қарама - қайшылықтар, оқу ... ... ... мен оқушылардың меңгеруі арасында, мұғалімнің түсінігі мен оқушы түсінігі, ... ... және ... ... қолдану, оқу процесіндегі қиындықтың деңгейлері, сипатын анықтау және оларды оқушылардың түсінуі, мұғалімнің материалды фронтальдық баяндауы және ... ... оны ... ... болады:
Мысалы, ынтымақтастық педагогикасы дәстүрлі педагогиканың кемшіліктерімен күресіп, ондағы көптеген қарама - қайшылықтарды шешуге ат салысты.
ІІІ. ... ... ... мен ... ... ... ... мен принциптері
Оқу үдерісін ұйымдастырудың жалпы нормалары оқытудың заңдылықтарымен, принциптерімен байланысты. Заңдылық бүтіннің ... ... ... ... қайталанатын, тұрақты, негіздік, объективті байланыстарынан көрініс табады [1, 24-бет].
Оқыту заңдылықтары дегеніміз бұл оқыту үдерісінің құрамдық бөліктерінің арасындағы объективті, мәнді, ... ... ... [2, ... ... ... ... үдерісінің компоненттері арасындағы байланысты көрсетеді. Заңдылықтардың жалпы және жеке, ішкі және ... ... және ... ... және ... ... ... Заңдылықтардың мысалдарын қарастырайық.
Педагогиканы оқытудың мақсаты мен мазмұны қоғамның тұлғаның білім алу деңгейіне деген талабына байланысты болса, ол - ... ... ... оқытудың нәтижелілігі оқушының саналы түрдегі іс-әрекетіне байланысты болса, бұл - жеке заңдылық.
Педагогиканы оқытудағы оқу үдерісінің тиімділігі білім беру ... ... ... байланысты, бұл сыртқы заңдылық. Педагогика бойынша оқу материалын меңгеру ... мен ... ... ... мен дербестігіне байланысты, бұл ішкі заңдылықтың мысалы.
Педагогиканы оқыту қорытындылары білім алушылардың оқытудың мақсатын ... мен ... тура ... ... болса, бұл дидактикалық заңдылық. Оқу материалын меңгерудің табысты ... ... ... деңгейіне байланысты, бұл оқу-танымдық заңдылық мысалы. Білім ... ... ... адамдардың, яғни өзара тура және жанама байланыстағы адамдардың дамуына байланысты болса, бұл - ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруына және басқаруына байланысты болса, бұл - ұйымдастырушылық заңдылық.
Сондықтан да, педагогика оқытушысы ... ... ... ... және студенттің) нәтижесі заңдылықтардың әр түрлі типтеріне байланысты екенін анық түсінген жөн.
Заңдылықтар педагогиканы оқыту принциптерін ... ... ... ... оқытуда тұрған оқу үдерісінің обьективті заңдылықтары мен мақсаттарын бейнелейді.
Принциптер - ... ... ... мен ... ... ... нормативтік талаптар [2, 247-бет]. Оқытудың барлық принциптері ... ... ... ... жүйе ... ... жөн. Бұл жүйе ... дидактикалық және ұйымдастырушылық-әдістемелік принциптерден тұрады. Дидактикада көрсетілген оқыту принциптерінің педагогиканы оқыту принциптеріне де ... ... бар ... айта ... жөн. Енді сол ... ... дидактикалық принциптер - оқу мазмұнын ... ... мен ... ... ... ... теорияның, концепциялардың негіздері [3, 348-бет]. Олар мынандай принциптер:
-білім берушілік, дамытушылық және тәрбиелеу принциптерінің бірлігі педагогикалық білім мен іскерліктер жүйесінің қалыптасуына, жеке ... ... ... ... ... аса ... құндылықтарды тәрбиелеуге мүмкіндік береді;
-оқу үдерісінің мазмұны мен әдістерінің ғылымилық принципі ғылыми ... ... мен ... ... байланыстылығын анықтайды;
-оқытудың практикамен байланыстылығы принципі білім алушылардың шынайы педагогикалық үдеріс кезінде педагогикалық ... ... ... пен бірізділік принципі оқыту мен оқуды белгіленген бір тәртіппен ... ... ... Бұл ... ... ... үдерісінің және мазмұнының қисындық құрылуын талап етеді. Мысалы, педагогиканы оқытуда алдымен бөлімін, одан ... , ... ... ... ... ... ... білім алушыларға педагогика бойынша оқу материалын терең әрі саналы түрде ... үшін ... ... ... мен ... ұсынады;
-саналылық пен белсенділік принципі білім алушылардың оқу мақсаттарын айқындап, өз жұмыстарын жоспарлап, оқу міндеттерін шешудің тәсілдерін өз бетімен ... ... ... ... ... ... белсенділік дегеніміз оқудағы жедел ақыл-ойлық және практикалық жақтары мен ... ... ... ... ... ... ... шарты мен нәтижесі болып саналады;
-беріктілік принципі білімнің білім алушылар ... ... ... ... талап етеді, ол үшін студенттер танымдық белсенділіктерін танытып, оқығандарын практикада жиі қайталап, еске түсіріп отырулары керек;
-бағыттылық принципі ... ... беру ... ... педагог тұлғасын дамытуға әрекет етеді;
-сәйкестілік принципі педагогикалық ... беру ... ... ғылымдардың даму тенденциясына және кәсіби-педагогикалық іс-әрекеттердің ұсынған ... ... ... ... ... ... ... принциптер - педагогиканы оқыту үдерісінің ұйымдастырушы формалары мен әдістерін анықтайтын ережелер [3, 349-бет]. Енді оларды қарастырайық:
-педагогиканы оқыту үдерісінің ... мен ... ... ... пен ... алушының іс әрекеттерінің бірлігі мен өзара байланысын көрсетеді;
-оқу жұмыстарының топтық және ... ... мен оқу ... ... тең ... ... ... мазмұнын меңгертудің тиімділігін арттырады, ол үшін білім алушыларды ұжымдық, топтық, жеке жұмыстардың түрлеріне тарта білу керек. Сонымен ... ... ... ... клубтар және т.б. жұмыстарына қатыстыру қажет;
-оқуға деген жағымды қатынасты қалыптастыру принципі ғылымның әр ... ... ... ... көздейді, педагогикалық білімдердің өмірдегі практикалық мәнін түсіндіреді.
Әр принцип белгілі бір ... ... ... ... ... жекелеген аспектілерін ашып көрсету, принциптерді нақтылау. Олар педагогқа белгілі бір педагогикалық жағдаяттар туындағанда не істеу ... ... ... береді.
Мысал ретінде 1950 жылдары жарық көрген оқытудың саналылық пен белсенділік принциптерінен шығатын оқыту ережелерін қарастырып көрелік:
* Оқу материалын жеңілдетпей ... оқы, анық әрі ... ... ... ... ... ... қатты қызықтыра біл, олар сені тыңдай отыра ассоциация ... ... ... ... ... Сабақты жүргізе отырып, оқушылардың іс-әрекеттеріне, ойларына бақылау жасай біл, сұрақтар мен ... ... ... ... ... Өмірден, практикадан көптеген мысалдар келтір.
* Өткенге сүйеніп түсіндір, ... ... ... ... ... отырып әңгімеле.
* Сұрақ-жауап кезінде білім алушыға жауабының ... ... ... ... ... ... Әрқашан білім алушыға құбылыстың себебін және салдарын табуға үйрет [4, ... ... ... ... ... педагогикалық іс-әрекеттің және оқыту үдерісінің нәтижелілігіне бағытталған оқыту үдерісінің заңдылықтарына сүйенген жалпы ережелер, ұсыныстар ретінде қарастырылады.
3.2. ... ... ...
Жалпы алғанда оқыту принциптері бір-бірімен тығыз байланысты, олар өзара тәуелді және бірін-бірі толықтырып отырады, оқыту тәрізді бұл екі ... ... ... және оның ... бір-бірімен тығыз байланысты.
Педагог принциптер жүйесіне сүйену қажет, сол арқылы оқытудың мазмұнын, әдіс-тәсілдерін, құралдарын ... ... ... ... мазмұнын, оқыту технологияларын өндірудің концептуалдық ойы ретінде педагогикалық пәндер интеграциясы табылады.
Интеграция (лат. іnteger - ... - ... ... ... ... ... қалпына келтіру дегенді білдіреді [1, 33-бет].
Интеграция педагогикалық категория ретінде педагогикалық шынайылықтың жалпы қасиеттері мен байланыстарын көрсететін ғылыми ұғым ... ... ол бір ... педагогикалық құбылыстар мен фактілердің белгілі бір тобын көрсетсе, екінші жағынан педагогика ... ... ... ... - ... ... ... бір тұтас бірлік ретінде меңгеруге әкелетін, педагогикалық дайындық жүйесі аясында өтетін үдеріс.
Педагогикаға ... ... ... кең көрініс тапты. Пәнаралық интеграция - болашақ педагог даярлығының барлық кезеңіндегі білімдер мен практикалық іс-әрекеттер бірлігі.
Интеграцияның ... ... ... - ... берудің бір саласына қатысты бірнеше пәндерді біріктіретін курс құру. Бұл ... әр ... ... ... ... ... бірдей, ал олардың өзара араласуы мазмұнды сапалы жаңа ... ... - оқу ... ... ... бір саласы немесе бір пәннің негізінде блогке біріктіру.
3-модель - әр түрлі, бірақ тең дәрежедегі, сонымен ... ... өз ... сақтайтын, ал қалғандары көмекші негізде болатын өзара жақын білім беру ... ... ... ... ... - оқу үдерісінің вариативті бөлігі алыстатылған білім беру салаларының пәндері біріктірілетін интеграцияланған курстарды құруды жорамалдайды.
5-модель - ... ... пен жаңа ... ... ... ... кез ... кезеңінде жүзеге асады:
-педагогикалық мақсаттар деңгейіндегі интеграция (белсенділік, дербестік, креативтілік секілді тұлғаның интеграциялық қасиеттері мен сипатына бағдарлану);
-мазмұн ... ... ... бағдарламалар, интеграциялық оқу курстары);
-технология деңгейіндегі интеграция (интеграциялық формалар мен педагогикалық әрекеттестік әдістерінің вариативтілігі) [5].
Педагогикалық пәндер интеграциясының нұсқалары әр түрлі болуы ... ... ... - ... ... педагогика - әдістеме, педагогика (немесе әдістеме) - педагогикалық шеберлік негіздері және т.б. Осындай жақындасудың тиімді ... біз ... ... - оның ... - ... ... асыру әдістемесі деген парадигма негізінде көре аламыз.
Педагогикалық пәндерді осындай қисында оқыту ... ... ... ... мен ... ... іс жүзінде жүзеге асыруға, тәжірибенің ондаған жыл бойы жинақталуын күтпестен, кәсіби іскерлік білімдерін іс-әрекетте белсендендіру ... ... ... ... ... алушылардың танымдық іс-әрекетін белсендендіру туралы сұрақтың педагогикалық шешімін іздестірудің бір бағыты болып саналады. Ол студенттердің тұтас, ... ... ... мен оқу үдерісінің пәндік құрылымы арасындағы қарама-қайшылықтар ... ... ... ... ... оқыту үдерісінің интенсификациялау тәсілі болып табылады және студенттерді педагогикалық шынайылықты ... ... ... ... мен анықтауға, педагогикалық ойлауды дамытуға бағыттайды.
Сонымен қатар, педагогика сабақтарында тарихи, экологиялық, өлкетанулық және т.б. материалдарды қолдану білім ... оқу ... ... ... артуына, оқылып жатқан бөлім мазмұнының практикалық бағыттылығын ұғынуына және педагогикалық ойлауын қалыптастыруына негіз ... ... ... ... бірі болып пәнаралық интеграция саналады. Педагогиканың басқа оқу пәндерімен пәнаралық интеграциясының бір нұсқасы 1-кестеде берілген.
1-кесте. Педагогиканың басқа оқу ... ... ... беру ... ... ... , , , , , , , және т.б. ... философиялық аспектісі
Тарих
Білім беру жүйесін қалыптастырудағы тарихи тұлға рөлі
Психология
, , , , , , , , және т.б. ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері: мәні, құрылымы, қозғаушы күштері, уәжі, қызығушылықтары және қажеттіліктері
Әлеуметтану
Білім беру жүйесінің қоғамның даму ... мен ... ... беру ... көшудің экономикалық алғы шарттары
Осылайша, педагогикалық интеграцияны мақсат, принциптер, білім беру мазмұны бірлігі және оқу пәндерінің өзара байланысы негізіндегі ірілендірілген педагогикалық ... құру ... ... жөн. ... ... ... және ... бағытталған педагогиканы оқыту үдерісін құруға қажетті өзара байланысқан компоненттер (субьектілер, үдерістер, мазмұны, әдістері, құралдары және т.б.) үйлесімділігін көрсетеді.
3.3. ... ... ... ... үдерісінде студенттердің оқу іс-әрекеті ерекше орын алады. Адамның ... ... ... ... білуі оның әрбір өмірлік қадамында, әрбір іс-әрекетінде (ақыл-ой еңбегі, әлеуметтік-пайдалы еңбек, көркем шығармашылығы және т.б.) ... ... ... аян. Осы орайда таным ерекше сипатқа ие болуы мүмкін. Тек ... ... ғана ... нақты ұйымдасқан, мақсатты бағытталған оқу-танымдық іс-әрекетті білдіреді.
Психология-педагогикалық әдебиеттерде білім алушылар іс-әрекеті әр тұрғыда сипатталған: танымдық ... ... ... оқу, ... ... ... ... және ілім. Педагогика ғылымы мен практикасы дамуының әр кезеңінде қалыптасқан кейбір анықтамаларға ... ... ... - бұл ... ... және ... ... түрде меңгерудегі гностикалық сипаттағы ( - білім) ең басты іс-әрекеті, ерекше қызметі [6, 12-бет];
-танымдық іс-әрекет - бұл ... ... ... ... және ... ... ... [7, 198-бет].
Студенттердің оқу-танымдық іс-әрекеттерінің ерекшеліктері іс-әрекеттің феноменіне ... ... ... Сол ... ... ерекшелік студенттердің оқу-танымдық іс-әрекетінің мәртебесіне байланысты. Ол кәсіптік білім, іскерлік, дағдыларын меңгеру мен болашақ педагогты тұлға ... ... ... ал ... ... көп ... студенттер өз бетімен игереді.
Екінші ерекшелік, студент көбінесе оқу-танымдық іс-әрекеттің негізгі субьектісі болады, сол себепті де оның ... ... ... ... ... оқу-танымдық іс-әрекетінің үшінші ерекшелігі оны ұйымдастыру сипатында болмақ. Студенттердің оқу іс-әрекеттерінің мақсат, міндеттері, мазмұны, тәсілдері ... ... ... беру ... ... ... ... белгілі, сондықтан студенттің атқаратын іс-әрекеті оның белсенділігі мен ... ... әр ... ... ... мүмкін. Жоғары мектеп тәжірибесінде білім алушының оқу-танымдық іс-әрекетін сипаттайтын өнімділік (продуктивтік), проблемалық, шығармашылық ... ... ... ... ... ... аталған түрлерінің болуы заңды, өйткені оқылатын ғылымдар динамикалық даму үстінде қарастырылады, ал жаңа ... ... үшін ... пен өзіндік жұмыс істей алу қабілеттері керек. Бұл жағдайда, ... ... ... ... ... субьект-субьектілік қарым-қатынас орнайды.Оқу-танымдық іс-әрекеттен өнімсіздік (репродуктивтілік) элементтері алынып тасталмайды, егер оқылатын оқу материалы көлемі жағынан ауқымды, мазмұны ... ... ... ... оны игеру алгоритмдерсіз қиын болған жағдайда қажет деп ... ... ... ... ... оның құрылымында. Оның құрылымына мынандай құрамдас бөлшектер енеді: мақсаттылық, мазмұндылық, іс-әрекеттілік және нәтижелілік. Іс-әрекеттің нәтижелілігі ... ... ... ... ... ... белгілі, ал ол тек қана білім алушылардың іс-әрекеттік қимылына ғана байланысты емес, түрткі ... ... ... ... ... және ... бір педагогикалық жағдайларға тікелей байланысты болады.
Студенттердің оқу-танымдық іс-әрекетінің бесінші ерекшелігі оның қайта өзгеріске түсе алуы, яғни, ... ... ... ... ... ... ... істейтін саласымен байланысады, ал болашақ мамандығының саласымен байланысқа түсуі білім, байқау, практикалық әрекетпен жүзеге ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекет субьектісін құруға негіз болады, ойлау тәсілдерін, уәжділік ... ... ... ... басқаша айтқанда, оқу-танымдық іс-әрекетті қайта құрушылық сипаты оның тұлғаға ... ... ... ... ... студенттердің оқу-танымдық іс-әрекеті мынандай ерекшеліктерімен сипатталады: іс-әрекеттің кәсіби және әлеуметтік мәртебесі, студенттің субьектілік позициясы, іс-әрекеттің өнімділік сипаты, құрылымдық бөлшектерінің ... ... ... шарт және ... өзара байланысы және қайта құрушылық сипаты.
Педагогикада оқу үдерісін сауатты түрде ұйымдастыру үшін оқытушыға оқу-танымдық іс-әрекеттің ерекшеліктері туралы білімнен басқа, білімді ... ... де білу ... ... ... ... үдерісінің негізіне деген танымның классикалық сызбасы ... ... ... ... ... ... классикалық сызбасы
Білімді игеру үдерісінің құрылымын қарастырайық.
Бірінші кезең - нақтылы пайымдау (сезімдік таным) - бұл ... ... ... жаңа ... ... ... тануға жұмылдырылуы. Сезімдік таным түйсік және қабылдау секілді танымдық үдерістермен ... ... ... - ... ... ... ғана ... үдеріс. Қабылдау - заттардың немесе құбылыстардың адам санасындағы сезім мүшелеріне әсер ету арқылы бейнеленуі.
Қабылдауға көптеген факторлар әсер ... көру және есту ... ... қабілеттілігі, ақпаратты беру жиілігі, жылдамдық, білім алушының жеке бас қабілеттілігі, сонымен ... оған ... ... ... ... ... ... - ойлаудың аналитика-синтетикалық жұмысы (абстрактілі ойлау), ол өзара байланысты түсіну, ұғыну және ... ... ... ... - ... ... (құбылыстың, үдерістің) арасындағы байланыс пен қарым-қатынастың алғашқы мәнін ашу, оның ... ... ету ... мен көздерін анықтайтын үдеріс.
Ұғыну - ... ... ... және ... ... және салғастыру, топтау және жүйелеу үдерісі.
Жинақтау - заттың немесе құбылыстың нақтылы ортақ ... ... және ... ... ... өту, ... ... қалыптастыру, өзіндік қорытындылар мен дәлелдеулерге өту үдерісі.
Оқу-танымдық ... ... ... - білімді практика жүзінде қолдана алу болып табылады. Ол өзара байланысқан бекіту және білімді қолдану ... ... ... - екінші қайтара ұғу және оқылған материалды бірнеше рет еске ... ... ... Білімнің беріктігі, пәрменділігі практика жүзінде тексеріледі.
Білімді практика жүзінде қолдану - абстрактілі білімді нақтылы практикалық міндеттерді шешуде пайдаланатын ... ... ... ... ... ... әрі шарттасқан үш кезеңнен тұрады. Алғашқы екеуі - нақтылы пайымдау мен ... ... бір ... ... ... және ... себептеседі. Үшінші кезең - практика, нәтиже ретінде және алғашқы екі ... ... ... ... іске ... Осы арада белгілі қытай философы Конфуцийдің деген сөздері осы жағдайға тура ... ... ... ... ... жалпы жағдайына тоқталдық, енді педагогикалық білімді меңгеру ерекшеліктеріне тоқталып көрейік. Білім оқыту мазмұнының түйіні екеніні белгілі. Білім алушылардың білімдері ... ... пен ... ... және ... ... ... білім адамгершілік қағидаларының, эстетикалық талғамдарының және дүниетанымдарының ... ... ... Педагогикалық білімді игеру - әр түрлі ... мен ... ... тұратын күрделі үдеріс. Педагогикалық жүйелер теориясына (В.П. Беспалько) сүйене отырып, біз таным ... ... ... ... ... ... меңгерудің бірнеше деңгейлерін анықтадық [8] (3-кесте).
Педагогикалық білімді меңгеру үдерісі бірнеше деңгейден тұрады. ... ... өз ... бар. Ең ... (нөлдік) деңгей түсіну үдерісіне сай болып келеді, ал ең жоғары деңгей (IV) шығармашылық деңгейі деп аталады. Педагогиканы оқу барысында ... бұл ... ... түрде өтеді. Олар алдымен педагогикалық білімді репродуктивті түрде, содан соң продуктивті және шығармашылық түрде меңгереді. Білім алушылар педагогикалық білімді ... ... ... ... ... ... оқу үдерісінің нәтижесін сол деңгейлермен салыстыру керек.
3-кесте. Педагогикалық білімді ... ... ... (В.П. ... ... ... ... атауы
Меңгеру деңгейінің сипаттамасы
0 (нөлдік)
Түсіну
Білім алушылардың ... ... ... ... ... болмауы. Дегенмен де олардың бойында жаңа ақпаратты қабылдауға ... ... пен ... бар, бұл ... ... ... түрткі болатын жайттың бар екендігін де көрсетеді
I
Тану
Педагогикалық фактілер, құбылыстар, олардың байланысы, ... мен ... ... ... ... бойынша білім алушылар оларды танып біледі, ажыратады және бұдан басқа да құбылыстарды таниды. Сипаттамаға немесе ... ... ... ... бір ... ... ... жүзеге асырады
II
Еске түсіру
(қайта жаңғырту)
Білім алушылар педагогикалық білімдерін жаңғыртып, бұрын қарастырған жағдаяттар негізінде естің немесе алгоритмнің деңгейінде педагогикалық білімдерін өз бетімен іске ... ... ... ... ... ... ... емес жағдаяттар негізінде қолданады, бұл жағдайда олардың іс-әрекеттері өнімді болып саналады
IV
Шығармашылық
Білім алушылар ... ... ... ... ... ... ... жағдаяттар негізінде жаңа ережелер мен іс-әрекеттер алгоритмін түзе алады; мұндай өнімді ... ... ... ... ... ... педагогика бойынша оқытылатын материалды білу дегеніміз не? Педагогика бойынша оқытылатын ... білу ... ... ... ... мен басқа теориялық жинақтаулардың мәнін түсіндіре алу;
-меңгерілген теориялық ережелердің дұрыстығын ... ... ... ... ... ... мен ... көрсете алуы;
-алған білімін практика жүзінде қолдана алуы, яғни, педагогикалық міндеттерді шешіп, сызбалар құрастыра білу, практикалық жұмыстарды орындай алу;
-оқылып ... ... мен ... ... оқу ... ... ... орната білу;
-меңгерген білімді басқа құбылыстар мен фактілерді түсіндіруде қолдана алу;
-оқу материалды мағыналық ... ... алу, оның ... және ... ... жоспарын құра алу;
-оқу материал бойынша ең негізгісін анықтап көрсете алу;
-саналы және толық ... еске ... ... ... еске түсіре алу;
-оқылған материал бойынша сұрақтарға жазбаша жауап бере алуы;
-оқылып жатқан материал бойынша дүниетанымдық және адамгершілік-эстетикалық ойларды анықтай алу, оған ... ... ... білу.
Жоғарыда келтірілген ерекшеліктер оқу материалын игеру, оны механикалық түрде жаттаумен ешбір байланыстың жоқ екендігін көрсетеді. Керісінше, оны ... әрі ... ұғу және ... ... ... ... мен дағдыларын жетілдіру керек.
Меңгеру үдерісінің сапасы мен нәтижелілігі оған уәж болар себептерге байланысты. Уәж - ... пен ... ... бір , ол ... бір ... пен қажеттілікті қанағаттандырумен тығыз байланысты.
Уәж әр түрлі болады: әлеуметтік, танымдық, моральдік, қарым-қатынас, өз бетімен білім алу, ... ... және т.б. Ол ... үшін ... ... бойынша ерекшеленеді және деңгейлік жүйені құрайды, ол индивидтің жасына, біліміне, адами мәдениетіне, өмірлік жағдайы мен ... ... ... ... Өмір мен ... ... егер адамға түрткі болар жағдай нақты анықталса және ол адамның ... ... ... ... сол адамды белсенді түрде қиындықты жеңуге итермелейді. Барлық уәжді ... және ішкі деп екі ... ... ... ... Ішкі ... адамды іс-әрекетке, өз мақсатына жетуге ұмтылдырады. 10-суретте студенттердің оқу-танымдық іс-әрекетінің негізгі уәждері көрсетілген.
Оқу-танымдық іс-әрекет сәтті өту үшін ... ... ... ... болуымен қатар өз іс-әрекетін белсенді ұйымдастыра білу керек. Сол үшін де кәсіби педагогикалық уәжділікке өтетін анық танылған оқу уәжі ... ... ... мен қызығушылығына тығыз байланысты. Қызығушылық - әлеуметтік қажеттіліктің таңдаулы бағыты. Сондықтан да оқу ... ... болу ... Сол үшін ... оқу ... ... ... еш қатысы жоқ студенттің бойында бар қызығушылыққа сүйене отырып, оқыту пәнінің өзіне жаңа қызығушылықтарын ... білу ... Тек ... қызығушылықтарды ғана толыққанды оқу қызығушылығы деуге болады.
Қажеттілік пен қызығушылық арасындағы қатынасты айта отырып, олардың арасындағы байланыс міндетті түрде тура әрі ... болу ... деп ... ... ... ... ... рейтинг;
-болашақтан игі істерді күту және т.б.
Ішкі уәждер
-болашақ мамандығына деген қызығушылық;
-өзін-өзі ... мен ... ... ... ... ... қызығушылық т.б.
4-сурет. Оқу-танымдық іс-әрекеттің негізгі уәждері
Бұл байланыстар ... ... де ... ... ең ... ... қызығушылық белгілі бір қажеттілікті тудырары қақ. Адамды қажеттіліктің заты емес, оны игерудің құралдары да қызықтыруы мүмкін (мысалы, студенттердің танымдық іс-әрекеттерінің ... ... ... ... өте келе оқу ... өзіне ауысады). Бізге осы жағдайда Г.И. Щукина ұсынған ереже өте маңызды болып табылды: танымдық қызығушылық тұлғаны қалыптастырудағы ... ... ... ... ... ... даму құрылымында басқа да уәждермен тығыз байланыста жүзеге асады [6, 28-бет].
Студенттердің ... ... мен ... ... ... ... ... Біз төменде студенттердің педагогиканы оқу барысында қалыптасатын танымдық қажеттіліктері мен ... ... ... ... ... ... ... алушылардың танымдық қажеттіліктерін қалыптастырудың маңызды құралы әрі шарты болып педагогикалық білім мазмұны мен ... ... ... олар білім алушылардың танымдық шығармашылық белсенділіктерін, өз бетімен жұмыс істеу ... ... ... ... ... ... ... мен дамуының шарты болып сабақтағы және одан тыс уақыттағы мақсатты түрде бағытталған педагогикалық әрекеттестік ... ол ... ... ... ... ... ... мен тәсілдерімен қарулануды, ақыл-ой іс-әрекетін белсенді етуді қажет етеді.
* Танымдық қажеттіліктің дамуы біртіндеп жүзеге асады, оқытушы білім ... ... ... ... ... ... оқу пәндері бойынша дайындықтарын есепке алады, сонымен қатар педагогиканы ... әр ... ... іс-әрекеттің әдістері мен мазмұнын толық игеру деңгейінің белсенділігін де ... ... ... ... ... ... ... және даму құралы болып табылады, ол студенттерді ойлауға үйреткен кезде танымның ғылыми теориясының қисынын игеру ... ... ... ... ... алушылардың іс-әрекетінің тәжірибесін шығармашылық түрде пайдаланады.
* Педагогиканы оқу кезінде тұрақты танымдық қажеттіліктердің дамуына ... ... ... ... орнына қоятын оқыту әдістері мен оқу сабақтарын ұйымдастыру формалары ... атап ... ... ... ... зерттеу және дәрістік-практикалық әдістері, семинарлар, конференция мен пікірталастар және т.б.
Педагогиканы оқыту кезіндегі ... ... ... ... ... ... ... жасайтын танымдық қызығушылықты қалыптастырудың тәсілдеріне тоқталайық. Біз тәсілдерді мазмұн уәжіне әкеп жинақтадық (6-кесте).
Қысқаша айтқанда, мазмұн уәжі оқу ... ... ... ... ... пәніне қызығушылықтарын қалыптастырудың бір тәсілі болып табылады. Ол үшін қызықтыру элементтер мен өмірлік жағдаяттарды талдау, ... ... ... ... көрсету және т.б. тәсілдерді пайдалануға болады.
5-кесте. Мазмұн уәжі
Тәсіл
Дәйектеме
Қызықтыру элементтері
Жаңа педагогикалық ... ... ... ... ... үшін әр ... қызықты жағдаяттарды, фактілерді қолдану
Өмірлік жағдаяттарды талдау
Студенттер өздеріне беріліп отырған педагогикалық міндетті шешудің, нақтылы бір тақырыпты оқып ... ... ... ... Бұл ... олар үшін өте ... сондықтан белгілі бір тақырыпты оқығанда өмірмен тікелей байланысты жерлерін білгендері жөн, сонымен қоса ол жайттар тек ... қана ... ... ... жақын болғаны дұрыс. Туындаған кәсіптік педагогикалық жағдаятты білім, іскерлік және дағды көмегімен шешудің маңыздылығын ... білу аса ... ... ... ... көпшілігі өз көңілдерін тек өз мамандықтарына тікелей қатысы бар пәндерге ғана бөледі. Ал қалған оқу пәндеріне аз ... ... ... ... де көп күш ... ... ... бойынша оқу материалын меңгерту барысында алған білімді кәсіби-тұлғалық деңгейде де қолдана алуға болатынына назар ... білу ... ... мазмұны студенттердің барлығына бірдей түсінікті әрі меңгеруге оңай бола ... Тек ... ... ғана ... ... ... ... дереккөзді қолдануға болады, ол - білім ... ... ... біз оны ... уәжі деп ... ... уәжі дегеніміз білім алушыларды танымдық іс-әрекетке белсенді түрінде қатыстыру, ол үшін ... ... ... ойындар мен байқаулар өткізу, сөзжұмбақтар мен ребустарды шешу және т.б. тәсілдерді қолдануға болады.
6-кесте. Үдеріс ... ... ... ... оны игеру барысында кездескен қиындықтарды жеңе білгенде немесе оны меңгеру барысында белгілі бір көлемдегі жұмыстар атқарылғанда жақсы игеріледі. Сондықтан да ... ... ... үшін бар ... мен ... міндеттерді шешетін мүмкіндіктер арасында қарама-қайшылықтарды туғызған жөн
Рөлдік амал
Басқа адамның немесе ... ... болу ... білім алушыларға өздерінің шығармашылық қабілеттерін шыңдай түсуге себеп болады, қатал талаптардан шығып, жағдайға басқа қырынан ... және ... ... ... меңгеруге де негіз болады
Ойындар, байқаулар, сөзжұмбақтар, ребустар және т.б.
Білім алушылар үшін олардың назарын үнемі белгілі бір материалда ұстау немесе бір ... ... ... ... ... беру өте ... сондықтан әр түрлі ойын элементтерін немесе тапсырмаларын қолдана отырып, оқу материалын ... ... ... ... ... ... және дағдыларының қалыптасу тәсілдеріне мыналарды жатқызуға болады:
-толыққанды білім жеткіліксіз болған жерде сұрақтар қою, тапсырмалар беру;
-сұрақтан жауапқа ... ... өз ... ... оны ... білу позициясын қалыптастыру;
-әр түрлі көзқарастарды тоғыстыру және сыни ойлауды дамыту;
-семинарлардың пікірталастық сипатта өтуі;
-ғылымды практикамен байланыстыру;
-студенттердің өзіндік ... ... ... ... ... ... - Біз білеміз... - Біз үйренеміз...;
-қорытындыларды бірлесіп жасау, рефлексия өткізу: - Біз ... - Біз ... - Бұл ... мына ... ... ... - Біз болашақ педагогтар ретінде...және т.б.
Педагогикалық білім, іскерлік, дағдылардың қалыптасуына бірден-бір ықпал ететін жайт ... ... ... ... ... ... араласып, өзін-өзі бақылау, өзін-өзі талдау жасау арқылы өзіндік кәсіби саналарын дамытуы ... ... ... ... білімге, іскерлікке деген танымдық қызығушылықтары мен қажеттіліктерінің қалыптасуына әсер ететін әрі шешуші рөл атқаратын педагогикалық үдерісті жүзеге асыратын педагогика ... ... ... ... ... байланысты оқытушы мынандай ережелерді білуі керек:
-оқытушының өзінің педагогикалық іс-әрекетке деген оң ... ... ... ... ... әлеуметтік мәнін ашып көрсету;
-білімді қалыптастыру барысында мамандық үшін аса қажет ұғымдарға ... ... ... ... ұғымдар, педагогикалық қызметтер, педагогикалық этика және т.б.), оқылатын материалға эмоционалдық қатынас туғызу, мысалдарды ... алу, ... ... ... ... ... меңгеру барысында студенттер бойында педагогикалық іс-әрекетке деген оң көзқарасты қалыптастыру;
-студенттердің белсенділіктерін ... әрі ... ... ... ... ... және т.б.);
-іс-тәжірибе тапсырмаларын құру (алған білімдерін нақтылы педагогикалық іс-әрекетпен байланыстыру үшін).
Оқу үдерісі екіжақтылық болғандықтан педагогиканы оқыту әдістемесінің негіздерін ... ... ... үшін ... де ережелер ұсынылады:
-оқу пәнін оқуда мақсатты бағдарды айқын аңғару, оның педагогикалық іс-әрекетке даярлықты қалыптастырудағы рөлін түсіну;
-педагогиканы оқыту әдістемесінің ... ... ... ... ... ... мақсаты, міндеттері, әдістері, тәсілдері, оқыту құралдары, оқытуды ұйымдастыру формалары, танымдық іс-әрекет, педагогикалық іс-әрекет және т.б.;
-оқу пәнінің құрылымын түсіну, ... ... ... қисынын нақты аңғару, тірек сызбаларды, кестелерді және т.б.қолдана алу;
-әр сабақтан кейін өз нәтижесін ... ... ... ... ... педагогиканы оқыту әдістемесіне пәні ретінде оң көзқараспен қарау. Оң сезімдер іс-әрекеттің ... ... ... ... ... мынадай пікірге: назар аударулары керек.
Сонымен, біз педагогиканы оқыту технологиясымен таныстық, атап айтсақ, педагогиканы оқыту үдерісінің құрылымы, оның заңдылықтары мен ... ... ... ... іс-әрекетінің ерекшеліктері және т.б. Аталғанның барлығын іске асыру үшін әдістер, тәсілдер мен құралдар керек. Олардың мәні, тиімді пайдалану туралы ... ... ... ... Оқыту әдістері.
4.1. Оқыту әдістері, тәсілдері, құралдары.
Оқыту әдісі дидактиканың негізгі бір құрамды бөлігі болып табылады. Себебі, оқыту процесі оның ... ... ... және ... формаларының біртұтастығы болып табылады. Әдіс деген сөз гректің "metodos" деген сөзінен шыққан. Метод деген ұғым ... ... ... ... жетудің жолдары деген мағынаны білдіреді. Оқыту әдістері туралы әрбір автор өз анықтамасын береді.
Қысқаша психологиялық - ... ... ... - ... қол ... жол, тәсіл, белгілі жолмен тәртіпке салынған іс - әрекет" - ... ... ... әдісі - оқушыларға білім беру және оларды ... ... ... мен ... ... ... қызметі мен қарым - қатынасының тәсіл - амалдары - деген де ... ... ... - ... мен оқушылардың жұмыс істеу әдісі, оның арқасында білім, іскерлік, дағды қалыптасып, ... ... ... мен ... ... ... ... - мұғалім мен оқушылардың бірлесе жасайтын әрекеті.
Оқыту әдістері - ... мен ... ... әрекетінің барысында білім алу жолдары.
Оқыту әдістері - мұғалім мен оқушылардың өзара әрекетінің негізінде ... ... және ... процесін жетілдіру. қатысты анықтамаларда бәріне ортақ пікір: .
Олай болса оқыту әдістері - ... ... - ... сай оның ... ... меңгертуде мұғалім мен оқушылардың қолданатын амал - тәсілдері мен құралдарының жиынтығы болып табылады. Мұғалім ... ... ... ... ... беріп, олардың тәжірибелік әрекетін ұйымдастыруда өзінің іс - әрекетін ... ... ... ... ... байланыстырады.
Мұғалім оқытудың нәтижесін арттыруда оқыту әдістеріне қатысты амал - тәсілдерімен қатар оның құралдарын да пайдаланады. Оқу құралдарына оқу ... ... және ... ... ... Оқу ... - ... оқу - әдістемелік кітаптар, анықтамалар, сөздіктер, есептер жиыны т.б.
2. Көрнекі құралдар - ... ... ... ... ... альбомдар, тарихи, экономикалық - географиялық карталар т.б. ... ... - ... ... ... ... ... т.б.
4.2. Оқыту әдістерінің көп түрлілігі, оларды топтастыру.
Оқыту әдістері педагогика саласында талас тудыратын күрделі мәселелердің бірі болып табылады. Соған орай бүгінгі ... ... ... ... және ... топтастыру мәселесінде ортақ пікір қалыптаспаған. Бұл мәселені зерттеуші авторлар (С.И.Архангельский, С.И. ... Н.В. ... Т.А. ... Н.Д. ... т.б.) ... әдістеріне әдістеріне түрліше анықтама беріп, оларды әр түрлі негізде топтастыруды ұсынады. Ғылыми ... ... ... ... астам түрі бар екен.
1. Оқушылардың таным белсенділігіне қарай (М.Н. Скаткин, И.Я. Лернер):
* ... - ... ... ... әдіс;
* проблемалық баяндау әдісі;
* эвристикалық әдіс;
* зерттеу әдісі;
2. Оқытудың мақсаттары мен құралдарына қарай (М.А.Даниалов, Б.П. ... Т.А. ... жаңа ... беру әдісі;
* біліктілер мен дағдыларды қалыптастыру әдісі;
* техникалық құралдармен жұмыс істеу әдісі;
* өзіндік жұмыс ... ... ... ... ... ... программаланған оқыту әдісі.
3.Тұтас педагогикалық әрекеттің тәсілдеріне қарай (Ю.К. Бабанский):
- оқу-танымдық әрекеттерді ұйымдастыру;
- оқуға ынталандыру;
- оқытудағы бақылау және өзін - өзі ... ... ... және психологиялық сипатына қарай (Р.Г.Лемберг):
- ауызша баяндау әдісі;
- есеп шығару әдісі;
- өнер құралдарын пайдалану әдісі.
5.Мұғалім мен оқушылардың жасайтын әрекетінің ерекшеліктеріне ... ... жаңа ... ... әдісі;
- өзіндік білім әдісі;
- проблемалық әдіс;
- көркем әдебиет пен өнер құралдарын пайдалану әдісі.
Солардың ішінде ең көп тарағаны - ... ... ... ... (И.Т. ... С.И. ... Е.Я. Голант):
* сөздік немесе ауызша баяндау әдісі;
* көрнекілік әдістер;
* тәжірибелік әдістер. Бұл әдістің ерекшелігі: егер мұғалім оқу ... ... ... онда ... алу көзі ... сөзі ... ... меңгерту қандай жолдармен немесе тәсілдермен іске асса да, оқыту әдістерін таңдау негізінен, білім берудің мазмұны сияқты, оқытудың ... ... және ... ... ... Оқу процесінде білім берудің көздеріне қарай қолданылатын әдістер:
Сөздік әдістер: түсіндіру, әңгіме, әңгімелесу, лекция, кітаппен жұмыс.
Көрнекі әдістер: иллюстрация және ... ... ... ... ... ... әр түрлі жаттығу жұмыстары.
Оқыту процесінде ең көп тараған дәстүрлі әдіс - сөздік ... ... ... ... ... Бұл әдіс ... ... басқа әдістерге қарағанда жетекші роль атқарады. В.А. ... - деп оның ... ... ... ... сөзі ... тартымды, сенімді, сондай - ақ дауыс ырғағы мен мимикасы мәнерлі және бай болғаны қажет. Бұл ойымыз дәлелді болу үшін ... ... ... ... ... қолданғанда мұғалім оқушыларға білім берумен қатар олардың таным белсенділігін арттыруға (зейін, қабылдау, ойлау т.б. процестерін) байланысты әрекет жасайды.
Мұғалімнің оқу материалын ... ... көп ... ... ... және ... құралдарды пайдаланумен ұштастырылады.
Ауызша баяндаудың тағы бір ерекшелігі, оқытушының түсіндіруі мен оқушылардың ұғыну процесінің қатар жүруінде. Түсіндіру барысында әңгіме, әңгімелесу, ауызша - ... және ... ... қажетіне сай қатар қолдану керек.
Түсіндіру - оқу материалын мұғалімнің логикалық тұрғыдан ... де ... ... Оның ... түрлі заңдылықтар мен ережелерді түсіндіру белгілі дәрежеде логикалық жүйелікті қажет етеді.
Түсіндіру әдісінің мақсаты: заттардың елеулі белгілерін ашып көрсету, фактілер мен ... ... ... ... оқу ... ... ... пайымдау, қорыту, дәлелдеу көп болды.
Түсіндіру әдісінің ең маңызды мәселелері - оқушылардың алдына жаңа мәселені ... ашық етіп ... оқу ... ... баяндап шығу. Түсіндіру әдісінің ... ... ... ... ... қаншама сәтті қолдана білгендігіне де байланысты.
Түсіндіру әрқашанда заттар мен ... ... ... ашу, ... ... ... негізінде оқушыларға жаңа білімді баяндауда оны терең және түсінікті ұғынуларына мүмкіндік туғызады. ... ол ... жас ... сынып және пән ерекшеліктеріне қарай өзгеріп отырады.
Әңгіме - мұғалімнің сабақ барысында оқушылармен араласуының неғұрлым ... ... ... ... ... ... жаңа ... түсіндірудің неғұрлым қарапайым және түсінікті түрі.
Әңгіме барысында мұғалім құбылыстарды бірізділікпен көркем суреттей отыра, өз сөзін әртүрлі ... ... ... фотосурет) мен көрнекі құралдарды қолдану арқылы жалғастырып ... ... ... ... ... фактілер мен құбылыстарды жақсы түсініп, ұғынуына көмектеседі.
Бұл әдісті қолдану барысында мұғалім мен оқушылар арасында диалог ... ... ... оқытудың түрлі міндеттерін орындауға бағытталады: жаңа білімді хабарлау, оны бекіту мақсатында қолданылатын әңгіме; өткен материалды жаңамен байланыстыру, ... ... оны ... және ... үшін қолданылатын әңгіме.
Әңгіме әдісі көбінесе бастауыш немесе орта буын сыныптарда ... ... ... ... ... қолдану ұзақтығы, берілетін оқу материалының сипатына байланысты болып келеді.
Әңгімелесу - ... мен ... ... жаңа ... хабарлау, пысықтау, қорытындылауды дұрыс ұйымдастырылған сұрақ - ... ... ... ... әңгімелесу оқытудың аса күрделі әдісі болып есептеледі. Бұл әдісті ... ... ... тарапынан өте мұқиат дайындықты талап етеді.
Әңгімелесу барысында мұғалім оқушылардың жеке басының ... ... (т.б. ... ... ... ... танып біледі, баяндап отырған немесе өтілген оқу материалын олардың қалай ... ... ... ... қорытынды болады. Бұл әдіс,сонымен қатар, сұрақ - жауап тәсілі арқылы да іске асады. Ол үшін мұғалімнің сұрақтары дәл, ... ... ойын ... ... ... болуы тиіс.
VІ. Қорытынды
Адам ... ... иесі ... ... ... Оның ... ... жетілуі үшін - тәрбиелеу қажет. Дәл осы ... ... ... оған ... ... сапаларды қалыптастырады. Қазіргі қоғамда тәжірибе жұмыстарын жүргізу үшін ... ... ... Бұл үдерісті кәсіби білімді адамдар басқарады. Тәрбие жөнінде арнайы ғылым қалыптасқан. ... сол ... ... енді ... ... жөніндегі ғылым педагогика деп аталады. Ол өз атамасын грек ... - ... және - ... дегеннен алған, тікелей аудармасында - сөзі бала тәрбиесін бағыттау өнері дегенді аңдатады, ал сөзі бала ... ... ... бұрынғы мыңдаған жылдардағыдай-ақ баланың өмірлік мектебі оның алғашқы демімен бірге басталады. ... ... ... ... ... ... құрсауында келеді. Олар ірі қоғамда баланы адам аралық қатынастар дүниесіне енгізуді өзінің ең басты парызы деп біледі. Алайда, осы уақытқа ... ... ... мұнша қиын, күрделі және жауапты болып көрінген емес. Дүние басқаша киіпте болған, онда бүгінгі балаларға төніп тұрған қауіп-қатерлердің ... ... ... ... ... ... мектепке дейінгі балалар мекемелерінде, бастауыш мектепте болашақ азаматқа қандай негіз қаланса, оның барлық өмірі мен бақыты, бүкіл қоғамның берекесі соған ... ... ... ... мектеп педагогикасы - арнайы ұйымдастырылған бастапқы тәрбие жөніндегі ғылым. Оның басты міндеті адам ... ... ... білімдерді жинақтау және жүйелестіру. Бастауыш мектеп педагогикасы адамдарды тәрбиелеу, білім беру және оқыту заңдылықтарын ашып, соның негізінде алға қойылған мақсаттануға ... ең ... ... ... мен тәсілдерін көрсетіп отырады. Қазақ халқының да тәлім-тәрбиелік жүйесі ұланғайыр да мәуелі. Бұл ... ... ... ... елеулі үлес қосқан арыстарымыз Абай, Ы.Алтынсарин, С. ... және т.б. ... ... - ... ... ... зерттеулерге арқау болған. Кемеңгер Ахмет Байтұрсынұлының өткен ғасыр басында.
Қорыта ... ... жаны ... ... ... болса, мектебі һәм сондай болмақшы. ... Әуелі біз елді түзетуді, бала оқыту ісін түзетуден бастауымыз ... Неге ... ... та, ... те, ... та ... ... Қазақ ішіндегі неше түрлі кемшіліктің көбі түзелгенде оқумен -түзеледі>> - деген ... ... ... ... ... ұлттық білім стратегиясының тұғыры ретінде қабылдануда.
Бастауыш мектеп мұғалімдеріне осы күнде үлгерім тестілерін кең қолданып жүр. ... ... ... ... жүргізіп оқу, жазу, қарапайым арифметикалық амалдарды анықтау үшін ... ... ... де ...
80-жылдардың ақырында бұрынғы Кеңес республикасында мектепті жаңалау мен ... құру ... өріс ... Бұл ... ... туындауынан көрінді. Осы дәуірдегі жаңаланған педагогиканы дамытуға ат салысқан педагог ғалымдар мен бірегей шығармашыл ... ... атын ... ... ... арасында Ш.А.Амонашвили, Л.С.Соловейчик, Б.Ф. Шаталов , Н.П.Гузик, Н.Н.Палтышев , В.А. Караковский және басқалар болды. ... елге ... ... ... ... ... мұғалімі С.Н.Лысенков атты кітабын жариялап, онда бастауыш мектеп оқушыларының оқу ісін сұлба, тірек үлестірмелер, кестелер пайдалану арқылы ... ... ... ... ... ... ... әдістемесін жасады. Бүгінгі кезеңдегі педагогика өзінің диалектикалық, өзгермелі ғылым сипаттарына сай болуымен тартымды дамуда. ... ... ... бірнеше салаларында келелі табыстар қолға кіргізіліп, әсіресе мұндай ... ... ... және бастауыш мектептегі оқудың жаңа технологияларын жасауда көрініс берді. Сапалы оқу бағдарламаларымен жабдықталған қазіргі ... ... оқу ... ... үлкен жәрдемін тигізуде. Соның нәтижесінде оқу барысында аз қуат пен уақыт ... ... ... жету ... пайда болды. Тәрбиенің жетілген әдістемелерін жасау бағытында да ... ... ... ... ... - ... авторлық мектептер, эксперименталды оқу-тәрбие алаңдары - ұнамды өзгерістер жолындағы елеулі көзге ... ... ... ... жаңа және ... мектеп оқуы мен тәрбиесі басты назарда тұлға ... ... ... гуманистік бағытта өрлеп, өрістеуде.
Сонымен, тәрбие тәжірибесі адамзат өркениетінің тереңдегі тарихи сатыларынан бастау алады. ... ... ... ... ... көне дәуір философиясының арнасында дамыған. Тәрбие, оқу, білім берудің тиімді теорияларымен әдістемелері пайда болғанша педагогика дамудың ұзақ та ... ... ... өтті.
Қазақ мектебінің қазіргі кездегі бастауыш сыныптарында оқып жатқан жас өркен ұрпаққа бүгінгі күн ... ... ... ... - ... ... технологиясының басты қағидасы зерттеу жұмысының тұтас логикасында сақталынып отырды. Дегенмен ... ... ... ... ғылыми-теориялық бөлімде терең талданып, сол негізде арнайы білім мазмұны іріктелініп, арнайы жаттығулар жүйесі жасалынып, арнайы оқу-әдістемелік кешен қолданылып, қазақ ... ... ... ... ... ... биік әрі кең екендігіне көз жеткізіліп, дамыта оқыту жүйесінің өзіне тән әдістемелік қоры мен базасы жасалуы керек екендігі ... ... ... жаңа ... ... ... білім мазмұны мен білім үйрету үдерісіне, оқушының, мұғалімнің жеке ... ... ... ... аударуды қажет ететін, тіпті талап ететін ерекше білім беру жүйесі болып табылады.
2. Бастауыш мектепте дамыта ... ... ... ... енгізу өмірдің өзіндік талаптарынан туындап отыр, өйткені қазіргі кезең - болашақтың жаңа сүрлеуі. Ол ... ... ... ... ... ... адам өз ... білім іздей алатын, өзіндік шешімдер жасай алатын, өзінің жеке тұлғалық ... тани ... сол ... ... де ... ... ... қазақ азаматы деп танылады. Осындай жеке тұлғаны қалыптастыру - ... ана тілі ... ... ... тілін дамыта оқыту әдістемесінің басты өзегі ретінде анықталды.
3. Зерттеу жұмысы барысында алға қойылған мақсатқа жету үшін белгіленген міндеттер шешілді. ... ... ... ... осы ... ... дамыта оқыту элементтері оқыту үдерісінде ішінара ... ... ... ... ... жүйе ... дамыта оқыту жүйесінің сапалы мүмкіндігіне қол жеткізуге ... да ... ... оқыту әдістемесінің нық та сенімді болуы - оның ғылыми-әдіснамалық және теориялық ... ... ... ... ... ... Сол ... зерттеу жұмысының философиялық, іс-әрекет теориясы, дидактикалық, лингвистикалық, психологиялық, тәрбиелік бастау көздерінің ... ... ... ... ... ... талдануын қажет етті. Ұсынатын әдістемелік жүйенің мол ... ... ... тірек ете отырып, жасалынды, ол әдістемелік жүйенің ... ... ... ... ... ... Ақпанбек Г. Қазақтардың дүниетанымы - Алматы.Қазақ университеті.1989.
2. Айтмамбетова Б. Жаңашыл педагогтар идеялары мен тәжірибелері-Алматы, ... ... Б. ... Тәрбиенің жалпы әдістері - ... ... ... Н. Бала ... ... және оны тәрбиелеу жолдары.- Алматы, Өнер.1972.
5. Айтмамбетова Б. Бозжанова К.т.б. Балаларды семьяда адамгершілікке тәрбиелеудің ... ... ... ... Ж. ... ... тәрбиелеу жолдары. Қазақстан мұғалімі,18 ақпан,1994.
7. Алмаханова Х. Жасөспірімдерге эстетикалық тірбие беру, Методикалық нұсқау. Алматы, 1990.
8.Ақназарова Б. ... ... - ... ... 1973. ... С. Оқушы жастарға эстетикалық тәрбие беруді жетілдіру - ... 1992 ... ... ... ... ... Алматы, 1999.
11.Әбдіразақов Е . ... ... - ... Ж. Педагогика тарихы.Алматы,2006.
13.Әбиев Ж. Бабаев С. Құдиярова А. Педагогика- Алматы 2004.
14.Әбиев Ж. Жаңа ... ... ...
15.Әбиев Ж. Еңбек тәрбиесінің педагогикалық негіздері-Алматы.1997.
16.Әбиев Ж. Оқушыларға тәрбие беру.Алматы // Қазақстан мектебі,1959,№3
17.Әбілова З. Оқушыларға эстетикалық тәрбие ... ... ... З. ... ... ... Қ. ... жиналысының мәні, Қаз.мем. 1-1996.
20.Бабаев С. Оңалбек.Ж. Жалпы педагогика.Оқулық.Алматы.Заң әдебиеті,2005.
21.Бап-Баба С. Жалпы психология. Алматы,2006.
22.Бап-Баба С. ... ... ... ... Н. ... ... ... Мектеп 1980.
24.Богославский В. т.б. Жалпы ... - ... ... ... С. Жұмабаев Алматы, Мектепте өткізілетін тарихи-әдеби кештер- Алматы, Мектеп,1968.
26.Бержанов Қ. Оқу-ағартудағы халықтар достығы. ... С. ... ... ... ... ... ... Жоғары кәсіптік ғылыми-педагогикалық білім (магистратура). 540350 - Педагогика дайындау бағытының ҚР мемлекеттік жалпыға ... ... ... - ... ... ... ... және ғылым министрлігі, 2001. (Р.Қоянбаев, Н.Д.Хмель, С.И.Қалиева, Т.С.Оспановтармен авторлық бірлікте).
2. 050102 - ... ... ... мен ... ... ... мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты. - Астана: ҚР Білім және ғылым ... 2004. ... ... авторлық бірлікте).
3. 6N0102 - Бастауыш оқыту педагогикасы мен әдістемесі мамандығының (магистратура) мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты. - ... ... және ... ... 2004. ... Т.Қ.Оспановтармен авторлық бірлікте).
4. Бағдарламалар. Қазақ тілі. Жалпы білім беретін мектептің 2-4 сыныптарына арналған. - Алматы: ROND, 2003. - 28 б. ... ... ... ... Бағдарламалар. 12 жылдық мектептің 1-4-сыныптары (байқау нұсқасы). Қазақ тілі. 2-4-сыныптар. - Алматы: Атамұра, 2004. - 43-62 б. ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарықтың салық жүйесі6 бет
Тұтас педагогика ұғымы29 бет
Қазақ тілінің заңдылықтары мен методикалық принциптері16 бет
Қазақстан Республикасының «білім туралы» заңы3 бет
ҚР-ның прокуратурасы8 бет
"Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер."8 бет
«Адамдардың табиғатсыз күні жоқ, Табиғаттың мұны айтуға тілі жоқ»5 бет
Биофизика6 бет
Салт-дәстүрлерді орнықтырудағы мұғалімдердің қызметі16 бет
Т. Ахтанов прозасындағы қаһарманның адамгершілік әлемі58 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь