Қола дәуіріндегі Қазақстаны мекендеген Андронов мәденеті

Жоспар:
1. Қола дәуірі.
2. Андронов мәдениеті.
3. Дәндібай.Беғазы мәдениеті.
1917 жылы Аляск қаласында дероевниясынан табылған сондықтан оны Андронов мәдениеті аталған. Өзге тайпалар мәдениеті Қарағанды этнографиялық басты айырмашылығы – өлікті жерлеу ерекшілігі. Зираптары қыратқа салынған. Қабірдің іші таспен өрілген, беттіне қақпақ тас жамылған. Өкіліктің аяқ – қолын бауырына жиіп, қырынан жатқызып қоюы әдетті басым. Б.з.б. 2 мың жылдықтың ортасында Қазақстан тайпалары қола заттарын жасауды меңгерген. Қола әр түрлі өлшемдегі мыс пен қалайынның, кейде сүрменің, күшаланың, қорғасынның қорыптасы. Мыспен салыстырғанда қола өте қатты және балқыту температурасы төмен, түсі алтын сияқты әдемі болып келеді. Ол еңбек құралдары мен қару жасау үшін қолданылатын негізгі шикізат болып табылды. Қазақстан жерінде түсті металдар өңдеуге, әсіресе, мал өсіруге мықтап көңіл бөлген. Сөйтіп, б.з.б. 2 мың жылдықтың аяғында – I мың жылдықтың басында дала халықтары шаруашылықтың жаңа түрі - көшпелі мал шаруашылығына ауысады.
Пайдаланған әдебиеттер
1. Қазақ Энциклопедиясы, 8-том
2. Қаржы-экономика сөздігі. - Алматы: ҚР Білім және ғылым министрлігінің Экономика институты, "Зияткер" ЖШС, 2007.
        
        Жоспар:
* Қола дәуірі.
* Андронов мәдениеті.
* Дәндібай-Беғазы мәдениеті.
Қола дәуіріндегі Қазақстанда мекендеген Андронов мәдениеті
Алғашқы ... таза мыс ... қола ... ... ... ... ... Андронов мәдениетін біріне - бір жалғаса дамыған 3 кезеңге жіктеуге болады:
I. Ерте немесе ... ... 18 - 16 ...
II. Орта немесе ала көл (б.з.б 15 - 12 ... ... ... 12 - 8 ... жылы ... ... ... табылған сондықтан оны Андронов мәдениеті аталған. Өзге тайпалар мәдениеті Қарағанды ... ... ... - өлікті жерлеу ерекшілігі. Зираптары қыратқа салынған. Қабірдің іші таспен өрілген, беттіне қақпақ тас жамылған. Өкіліктің аяқ - ... ... ... қырынан жатқызып қоюы әдетті басым. Б.з.б. 2 мың жылдықтың ортасында Қазақстан тайпалары қола ... ... ... Қола әр ... ... мыс пен ... кейде сүрменің, күшаланың, қорғасынның қорыптасы. Мыспен салыстырғанда қола өте қатты және балқыту температурасы төмен, түсі алтын ... ... ... ... Ол ... ... мен қару жасау үшін қолданылатын негізгі шикізат болып табылды. Қазақстан жерінде түсті металдар ... ... мал ... ... ... бөлген. Сөйтіп, б.з.б. 2 мың жылдықтың аяғында - I мың жылдықтың басында дала халықтары шаруашылықтың жаңа түрі - ... мал ... ... дәуіріндегі экономикалық басты-басты екі бағыттағы: мал шаруашылығы мен металл өңдеу кәсібінің тез дамуы, ең алдымен ... ... ... ... ... өзі қоғамда еркектер рөлінің күшебне әкелді. Сөйтіп, аналық рудың орнына аталық ру ... ... ... Қоғамдық өмірдегі ірі өзгерістер өндірістік күштердің өсуіне, қоғамдық еңбектің ... ... ... ... ... еді. Жеке ... ... оқшауланды, меншік ұлғайып кеңейді, рулық қауым ішінде мүлік теңсіздігі көрініс бере ... ... ... ... және Орта азияның кең-байтақ далаларын тегі және тарихи тағдырының ортақтығы жағынан туыс тайпалар ... Бұл ... бір ... бір-біріне ұқсас мәдениет қалдырды. 1917 жылы Аляск қаласында дероевниясынан табылған сондықтан оны Андронов мәдениеті ... ... ... ... ... бірі - ... жері Археологиялық деректерге қарағанда, Андронов мәдениеті дәуірінде халықтың басым көпшілігі отырықшылықта өмір сүрген. Өзендердің, көлдердің жағасындағы жайылымы мол жерлерге ... ... ... үйлері мен үлкен жер төбелері болған. Олардың жанынан әр түрлі шаруашылық жайлар мен мал қамайтын орындар салынған. Өйткені, бұл ... мал бағу ... ... еді. ... ... ... шұғылданды.
Андронов мәдениеті дәуірінде адамдар металдан еңбек құралдарын, қарулар және сәндік заттар жасауды жақсы білген. Олар түбі ... ... ... ... бар пышақтар, балға, шоттар, найзалар мен жебелердің ... ... ... айналар, моншақтар және әр түрлі ілмешектер, егінді оратын ... ... ... ... ... ... ... жасап күнделікті тұрмыста кеңінен қолданды.
Андронов мәдениетінің алғашқы ескерткіштерін 1914 жылы А.Я. Тугаринов ашты. Содан бергі өткен уақыт ішінде Кеңес ... ... ... Қазақстанда бұл мәдениетке қатысты орасан көп археологиялық материалдар ... ... ... қола ... ... ... (б.з.б. XVIII-XVI ғасырлар) және орта кезеңін (б.з.б. XV-X ... ... ... ... қола ... соңғы кезеңінде (б.з.б. X-XIIIғасыр- лар) Андронов мәдениетімен салыстырғанда ... ... ... ... болғанын білеміз. Ол Қарағанды қаласы маңындағы Дәндібай ауылында және ... ... ... ... ... қола ескерткіштерінің алғашқы қазылған жеріне қарай аталған. Дәндібай - Беғазы мәдениеті Атасу өзенінен Ертіске ... ... ... ... ... ескерткіштерімен сипатталынады. Олардың қатарына Ақсу-Аюлы-2, Ортау-2, Байбала-2, Бесоба, Бұғылы-3, ... ... Бұл ... тән ... бір ... Андроновтық дәстүрлердің сақталуы, екінші жағынан, мәдениеттің жаңа элементтерінің,тұрпаты ерекше бәйттік тамдардың, жатаған, домалақ ыдыстардың пайда болуы. Жерлеу ғұрпы да ... ... тән ... Әдеттегі бүктелген қаңқалармен қатар аяқтарын созып, шалқасынан жатқызылған қаңқалар да ... ... ... ... ... ерте ... ... Қазақстан жерінде тұрған малшы тайпаларда кеңінен тараған.
Беғазы мәдениеті дәуірінде дерленгендерден мүлік теңсіздігінің болғанын да байқаймыз. Басына обалар жасалып, оның айналасы ірі ... ... ... ... да кездеседі. Бұл патриархаттық-рулық қоғамның көрнекті мүшелерінің қабырлары. Тағы малдарды, жануарларды қолға үйрету ... ... ... ... ... жерінде мал шаруашылығымен қатар неолит дәуірінен бастап ... ... ... ... ... ... ... табылған қыстырма орақтар егіншіліктің болғанын көрсетеді. Тастан астық үгетін құралдар: астық түйгіштер, тоқпашалар, келілер, келсаптар жасалған. Егін ... ... ... ... ... ... соңғы қола дәуірінде әр түрлі қола және мыс орақ, шалғы ... ... ... бидай, қарабидай, тары егілген.
Қола дәуірінде адам қоғамының өндіргіш күштерінің дамуына мал өсіру және егін ... ... әр ... ... ... тас пен ... ... аса маңызды роль атқарған. Оған Қазақстан жеріндегі ... ... және ... бай кендерінің болуы қолайлы жағдай жасаған.
Қола дәуірінде Қазақстан жерінде мекен еткен тайпалардың қоныс жайларын анықтау мақсатында бірнеше қазба ... ... ... дың ... ... ... қоныс өзендердің жағасында, жайылы- мы мол мүйісте, көлдің маңына орналасқан. Қоныстар 6-10 үйден 20 үйден ... Өзен ... олар бір ... екі ... ... ... Мүйістегі үйлердің ортасынан кең алаң-қотан қалдырылған. Тұрғын үйлердің аумағы кең 100 шаршы метрден 300-400 метрге дейін жеткен.
Қола дәуірінде Қазақстан ... ... ... керекті және үй тұрмысына қажетті заттарды істеп шығара бастағанын байқаймыз. Мал шаруашылығы адамдарды тек тамақтандырып қана ... жоқ, ... ... ... және аяқ ... де ... ... Сойған малдың жүнін түтіп, оны иіріп киім етіп қию үшін жаңадан ұршық және қарапайым тоқыма станогі пайда ... ... ... ... ... ... өзі сол тұста қазақ даласындағы үлкен жетістік еді. Адамдар малдың терісін өңдеп, ... тон, ... ... аяғына киім етіп киетін болды. Жүн киімдер қойдың ... жүні мен ... ... ... мекендеушілерге керамика ыдыстарын жасау кеңінен дамыған. Оның бәрі ... пен ... ... ... Бұл ... ... ... көбі әйелдер екен. Күйдірген балшықтан ыдыс-аяқтардың бірнеше түрі жасалған. Ыдыстарға әшекейлеп өрнек салынған. Соңғы қола ... ... дені иіні ... ... ... ... ... дәуіріндегі тайпалар жауынгерлік қару жасап, оларды үнемі жетілдіріп отырған. Ол кездегі негізгі қарулар найза, күрзі, дүмі ... ... шот. ... ... ... ... азық-түліктің көбеюіне байланысты артық заттарды айырбастау, осындай айырбас сауда барысында ... ... етек ала ... Малт шаруашылығының қарқынды дамуы қоғамдық алғашқы ірі еңбек бөлісін туғызды, басқалардан өз ... ... ... ... Сол сияқты егіншілік кәсіпте біраз өзгерістер болады. Өңделіп егілген жерлердің көлемі өседі. Бұл өзгерістер қоғамдық еңбекте үлкен ... ... ... ... патриархаттық-рулық қатынастармен ауыса бастады.
Патриархаттық отбасылық қауымның бірнеше сатыдан өткенін айту керек. Ерте кезде ... ... әке ... туыс ... ... ұрпағынан құралады және аумағы 200 шаршы метрдей, немесе одан да кең үлкен үйлерде бірге өмір сүрді. Әрбір патриархаттық-рулық қоныс-мекен ... ... ... ... ... ... ... ұжым болды, ал ұжымдық еңбек тұсында өндіріс құрал-жабдықтары мен өндірілген өнім ортақ меншікке айналды.
Кейін, әсіресе соңғы қола дәуірінде кейбір ... ... ... ... ... ... барған сайын оқшаулана түсті. Мұның өзі алғашқы қауымдық құрылыстың ыдырауына, отбасылық меншіктің пайда болуына әкелді. Ол туралы кейінгі тақырыптарда ... ... ... ... 8-том
* Қаржы-экономика сөздігі. - Алматы: ҚР Білім және ғылым министрлігінің Экономика институты, "Зияткер" ЖШС, 2007.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қола дәуіріндегі Қазақстан6 бет
Қола дәуірі кезеңіндегі Қазақстан4 бет
Орталық Қазақстанның қола дәуірі5 бет
Менің Қазақстаным!9 бет
Қазақ халкынының өнері мен музыкалық мәдениеті5 бет
Әнұран – елдік пен егемендіктің белгісі7 бет
"Қола дәуірі."23 бет
«Ойын–технологиясы негізінде қолайлы орта туғызу – баланы субъект ретінде дамыту шарты»5 бет
«Экологиялық қолайсыз аймақтардың құқықтық режимі»25 бет
Алтын Орда дәуіріндегі 6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь