Ұлы Француз революциясы және оның тарихнаманың дамуына ықпалы

Мазмұны

Кіріспе . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3

І.тарау Ұлы Француз революциясы және оның тарихнаманың дамуына
ықпалы. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11

1.1. Ұлы Француз революциясының тарихнамалық дамуға ықпалы . . . 11

ІІ.тарау Ревалюцияның кезіндегі тарихнаманың дамуы . . . . . . . . . . 26

2.1. Ағартушылық бағыттағы тарихнама А. Н. Кондорсе, А. Барнав,
К.Ф.Вольней шығармалары . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . 26

2.2. Француз ревалюциясы кезіндегі коммунистік утопистік ағым және
оның өкілдері . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38

Қорытынды . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45

Сілтемелер тізімі . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48

Пайдаланған әдебиеттер тізімі . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50
Кіріспе

Тақырыптың өзектілігі. Қазіргі тарихи даму бағытында тарихнамалық дүниеге мол көңіл бөлінуде. Жалпы тарихи ойдың дамуы жөніндегі ой- пікірлер қай тарихшыны болмасын елеңдеттетіні анық. Ең алғашқы уақытта өзіндік ғылым ретінде танылмаған және белгіленген мамандардың қарауында болмаған тарих, бүгінде ауқымды дүниесімен, барлық ғылымдардан еш бір қалыс қалмайтындай дәрежеге жетіп отыр. Тарихи ілімдердің ішіндегі әліде аз талданып, әліде қарастыруларды талап ететін бөлім тарихнамалық ілімі болып табылады. Бұл орайда жекеленген мемлекеттердің тарихнамасы немесе жекеленген кезеңдердің тарихнамалық даму бағыты, сонымен қатар қандайда бір оқиға кезіндегі тарихи ойдың даму жағдайын қарастыру үлкен талқылауларды және ерекше зерттеулерді талап етіп отыр. Сондықтан тарихнамалық даму бағытын үлкен талқылаулардан және ерекше сараптаудан өткізген қандай да бір жұмыс болмасын бағалы және тарих ғылымының дамуында ерекше орынды иемденетіні сөзсіз.
Жалпы тарих ғылымының айналымында өзіндік ерекше орынды иемденетін, маңызын ешқашанда жоғалтпайтын, қай заманда болмасын қайта қарастырудан шықпайтын тақырыптар мол. Осындай тарих айналымында ерекше орынды иемденетін тақырыптардың бірі Ұлы Француз буржуазиялық революциясы болып табылады. Ұлы Француз буржуазиялық революциясы тарихи шындықтың қандай бұрышынан қаралмасын ерекше ауқымдылықты және тарихи мәнділікті иемденеді. Ал, Ұлы Француз буржуазиялық ревалюцияны тарихнамалық жағынан қарстыру екі еселік ғылыми қызығушылықты оятады. Біріншіден, басқа тарихи кезендерден қарағанда Ұлы Француз буржуазиялық революциясы ерекше тарихи кезеңді қамтиды, бұл аталмыш кезенде бүкіл тарихи тағдыр қарама-қайшылықтарға толы болды. Екіншіден, Ұлы Француз буржуазиялық революциясы кезінде жалпы идеологиялық көзқарастардың даму жағдайы бойынша жарылыспен салыстыруға сайып келетіндей еді, яғни революция жаңа көзқарастардың қалыптасып дамуына әкелді. Бұл тарихи ойдыңда дамуында байқалды. Ұлы Француз буржуазиялық революциясы кезіндегі тарихи ойдың даму бағыты өзгеше көріністерді байқатты. Осы кезде тарихи көзқарастардың дамуы жаңаша яғни ревалюциялық көңіл күйге толы болғаны анық болатын.
Осылайша, Ұлы Француз революциясы кезіндегі тарихи ойдың дамуы қандай жағдайларда дамып, қандай бағытта дамығандығын анықтау арқылы оның тарихнамалық дамудағы орнын анықтау жұмыстың басты өзекті мәселесі болып табылады. Сонымен қатар Ұлы Француз революциясы кезіндегі тарихи ой, тарихи дерек ретінде маңыздылығын анықтауда маңызды мәселе ретінде алға қойылғандығын ескере кету қажет.
Жұмыстың зерттелу дәрежесі. Бүгінгі күнде тарихи ойдың түрлі бағыттар мен көзқарастардың толастаған күндері қандай да бір тақырып болмасын оны жан жақты тарихи шындықты тұстарымен қарастыруға мүмкіндік береді. Себебі қазіргі кезде тарихи көзқарастар ешқандайда идеологиялық бұғаумен шектелмеген, олар еркін дамып, қай тарихшының болмасын еркін пайдалануына мүмкіндік береді. Бұл дегеніміз қазіргі уақытта қандай да тарихи оқиғаны болмасын ерекше тарихи дүниелермен талдауға зерттеушінің мүмкіндігі бар, оның осылайша өзіндік көзқарастарында қалыптастырады.
Ұлы Француз революциясы кезіндегі тарихи ойдың дамуы тақырыбы ерекше зерттеу тақырыбы, себебі мұнда тарихи көзқарастарға талдау жасалу қажеттігі туындайды, сондықтан тақырыпты зерттеу барысында тарихнамалық еңбектер молынан пайдалануы қажет болып табылады. Бүгінгі тарихи зерттеулерді түрлі бағыттар мен түрлі көзқарастармен дамуытуға мүнкіндік бар жағдайда Ұлы Француз революциясы кезіндегі тарихи ойдың дамуы мәселесінде де бірқатар бағыттарда жазылған еңбектерді қарастыруға мүмкіндігіміз бар. Алайда жалпы тақырыптың
Пайдаланған әдебиетер тізімі

1. Алкатов М. А. Политические идей Французской буржуазной историографии ХVІІІ века. М., 1949.
2. Волгин В. П. Французский утоический коммунизм М., 1960.
3. Бендрикова Л. А. Французская историография во время ревалюции. М., 1969.
4. История Франции в 3-х Т. под ред. А. З. Монфред М., 1972.
5. Кропоткин П. А. Великая Французская ревалюция (1789-1793) М., 1979.
6. Монфред А. З. Великая Французская буржуазная ревалюция
ХVІІІ века. М., 1956.
7. Ревуненков В. Г. Очерки по истории Великая Французская ревалюции М., 1983.
8. Далин В. М. История Франции ХVІІІ-ХІХ вв. М., 1981.
9. Жорес Жан Социальная история Французской ревалюции под ред. Адо В. А. М., 1960.
10. Бабеф Г. Сочинения: В 4х т. под ред. Далин В. М. М., 1975.
11. Тюрго А. Р. Избранные философские произведения. М., 1937
12. Кондорсе Жан Антуан. Эскиз исторической картины прогресса человеческого разума. М., 1936.
13. Луппол И. К. Дени Дидро М., 1960.
14. Французские просветители ХVІІІ в. о религии. Состав. Статей
А. М. Казарин М., 1960
14. Ям К. Е. Жан Мелье и Французский атеизм ХVІІІ века. М., 1979.
15. Вольней К. Ф. Избранные атеистические произведения М., 1962
16. Филипов И. С. Великая французская революция и судьба
феодальных архивов // Французский ежегодник. 1987. М., 1989
17. Тарле Е. В. Национальный архив в Париже //Тарле Е. В. Соч.
В 12 Т. М., 1958. Т.ІҮ
18. Албина Л. Л. Вольтер историк в своей библиотеке // Новая и Новейшая история. 1979. № 2.
19. Кузнецов В. Н. Французкий материализм ХҮІІІ века. М., 1981
20. Попов-Ленский И. А. Антуан Барнав и материалистическое понимание истории. М.. Л., 1926.
21. Моряков В. И. Из истории эволюции общественно- политических взглядов просветителей конца ХҮІІІ века.
22. Парижские коммунары о религии и церкви.
Сборника документов и материалов. Состав С. М. Моневич,
М., 1971.
23. Кожурин Я. Я.
Из истории борьбы за науычный атеизм. Ленинград, 1972
24. История свободомыслия и атеизма В Европе.
под ред. Н. П. Соколова М., 1966.
25. Собуль А. Философы и Французская революция
// Французский ежегодник М., 1984.
26. История в Энциклопедии Дидро п Д`Аламбера. Л., 1978.
27. Пименова Л. А.
Дворянсво накануне Великой французской революции. М., 1986.
28. Монтескье Ш. Избранные произведения. М., 1955.
29. Момджян Х. Н. Французское Просвещение ХVІІІ века. М., 1983.
30. Барг М. А. Эпоха и идеи. М., 1983
31. Шапиро Л. А. Историография с древнейших времен по ХVІІІ век.
Курс лекций. Л., 1982
        
        Мазмұны
Кіріспе _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ _ _ _ ... Ұлы ... ... және оның ... ... _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ _ _ _ _ ... Ұлы ... ... ... ... ... _ _ ... Ревалюцияның кезіндегі тарихнаманың ... _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ ... ... ... ... А. Н. ... А. ... шығармалары _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ __ _ _ _ _
_ _ _ _ _ ... ... ... ... ... ... ағым ... өкілдері _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ _ _ _ _ ... _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ _ ... ... _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ _ ... ... ... _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ ... ... ... ... даму ... ... мол ... бөлінуде. Жалпы тарихи ойдың дамуы ... ... қай ... ... ... ... Ең ... өзіндік ғылым ретінде ... және ... ... ... ... бүгінде ауқымды дүниесімен,
барлық ғылымдардан еш бір ... ... ... ... ... ... ішіндегі әліде аз ... ... ... ететін бөлім тарихнамалық ... ... ... ... жекеленген мемлекеттердің тарихнамасы ... ... ... даму ... ... ... ... бір
оқиға кезіндегі тарихи ойдың даму ... ... ... және ... зерттеулерді талап етіп отыр. Сондықтан
тарихнамалық даму ... ... ... және ... ... қандай да бір жұмыс болмасын бағалы және тарих
ғылымының ... ... ... ... ... ... ғылымының айналымында ... ... ... ... ешқашанда жоғалтпайтын, қай заманда болмасын
қайта ... ... ... мол. Осындай ... ... ... иемденетін тақырыптардың бірі ... ... ... ... ... Ұлы ... революциясы тарихи шындықтың қандай бұрышынан ... ... және ... мәнділікті иемденеді. Ал, ... ... ... ... ... ... ... ғылыми қызығушылықты оятады. Біріншіден, басқа ... ... Ұлы ... ... революциясы ерекше
тарихи кезеңді қамтиды, бұл аталмыш кезенде ... ... ... толы ... Екіншіден, Ұлы Француз буржуазиялық
революциясы ... ... ... ... даму ... ... салыстыруға сайып келетіндей еді, яғни революция
жаңа ... ... ... әкелді. Бұл тарихи ойдыңда
дамуында байқалды. Ұлы ... ... ... ... ойдың даму бағыты өзгеше ... ... Осы ... ... ... жаңаша яғни ревалюциялық көңіл күйге
толы ... анық ... Ұлы ... ... ... ... ... дамуы
қандай жағдайларда дамып, қандай бағытта ... ... ... ... ... орнын анықтау жұмыстың ... ... ... ... Сонымен қатар Ұлы ... ... ... ой, ... ... ... ... анықтауда
маңызды мәселе ретінде алға қойылғандығын ... кету ... ... ... ... күнде тарихи ойдың түрлі
бағыттар мен көзқарастардың толастаған күндері ... да бір ... оны жан ... ... ... ... ... береді. Себебі қазіргі кезде тарихи көзқарастар ешқандайда
идеологиялық ... ... олар ... ... қай
тарихшының ... ... ... ... ... ... ... уақытта қандай да тарихи оқиғаны болмасын ерекше
тарихи ... ... ... ... бар, ... өзіндік көзқарастарында қалыптастырады.
Ұлы Француз революциясы кезіндегі тарихи ойдың дамуы тақырыбы ерекше
зерттеу ... ... ... ... көзқарастарға талдау жасалу
қажеттігі туындайды, сондықтан ... ... ... ... ... ... қажет болып табылады.
Бүгінгі ... ... ... ... мен ... ... мүнкіндік бар жағдайда Ұлы Француз революциясы кезіндегі
тарихи ойдың ... ... де ... бағыттарда жазылған
еңбектерді ... ... бар. ... ... ... даму жағдайын талдамас бұрын жұмыстың ... ... ... «Сочинение» кітабында XVIII ... ... ... ... және ... ... яғни утопиялық
социолизм мәселесін француздық ... ... ... Шетелдік
тарихшылардың ішіндегі Ұлы Француз революциясы кезіндегі тарихи ойдың
дамуы ... ашу ... ... ... ... Л. ... «Избранные атеистические произведения» атты ... ... ... ... ... ... ... сондықтан
мұнда француздық тарихи көніл күйдің XVIII ... ... ... болғандығын толық ашып көруге болатынын атап өту ... ... ... ... Ұлы ... буржуазиялық
революция мәселесіне жалпылама тоқталып өткен және ... ... ... ... ... тұстарға мән берген
Жан ... ... ... ... ... атты еңбегінде
көрсеткендігін байқауға ... ... ... ... ... ... дамуы тақырыбына
байланысты жоғарыда айтқандай негізгі мұнда қолға тиетін ... ... ... болып табылады. Бұл орайда Ұлы Француз
буржуазиялық ... ... ... ... ... ... А. Э. Монфредті атап айтуға болады. Жалпы А. Э. ... ... ... ... Франция болғаны рас, ... ... ... ... ... ... ... өмір сүрседе және оның ... ... кете ... ол ... ... ... шындыққа бағыт ұстанғандығын
байқауымызға болады. Қай зерттеуші ... Ұлы ... ... ... болса А. Э. Монфред еңбектерінен аттап ... ... Оның «Три ... ... ... «Великая
Французская буржуазная ... XVIII века ... ... және тағы ... ... Ұлы ... буржуазиялық
революциясына байланысты ... жан ... ... ... Э. ... ... мен жұмыстың күрделілігі жағынан
қатарласа келетін Е. В. ... ... атап ... «Наполеон», «Талейран: из мемуаров ... ... Ұлы ... ... ... ... ... және зерттеудегі көзқарастарымен ерекшеленеді. Жалпы А.
Э. Монфред және Е. В. ... ... ... өмір ... ... шектелген болсада, олар ерекше ... ... ... ... үлгі ... ... ... мазмұнын зерттеу барсында ерекше көңілге түйіп ... бірі В. П. ... ... ... коммунизм»
кітабы болып табылады. ... ... ... ... бастауын
алатын француздық утопиялық ... ... даму ... және ... еңбектердегі орнын анықтап беруге
ұмтылыс жасалған.
Келесі зерттеудің тақырыбына ... әсер ... ... Д. ... «Французская революционная историография» зерттеуі ... ... ... ... ... ... жазылған француздық
тарихи ... ... ... ... орын ... А. ... ... идеи французской ... ... ... ... ... ... бөле ... революциялық кезеңдегі буржуазиялық тарихнамаға да
ерекше тоқталып ... ... ... қатар П. А. Коропаткиннің «Великая Французская революция
(1789-1793)» және В. Г. ... ... по ... Великой
Французской революции» ... ... Ұлы ... революциясы жөнінде тарқатылып зерттелгендігін көрсетеді
және кеңестік дәуірдің ... ... ... ... тұсында, яғни ... ... ... ... сараптап көрсетеді.
Осылайша Ұлы Француз революциясы ... ... ... ... ... ... ... кеңестік әдебиеттер қолданылған,
алайда осыған қарамастан бүгінгі ... даму ... ... ... айта кету қажет.
Деректер. Ұлы ... ... ... ... ... ... негізгі деректерді Францияның XVIII ғасырдың аяғы ... ... ... ... ... жұмыстың өзіндік тақырыбына
арналған дерек көздерінің ... ... ... ... ... ... жұмыстың құрылымына байланысты бірнеше
деректер ... яғни ... ... ... ... буржуазиялық революция мәселесін және негізгі Ұлы ... ... ... ... ... ... сәйкес деректер
қолданылған. Осыған қарамастан ... ... ... негізін ашуға
көмек ... ... ... ... Л. Ф. ... «Избранные
атеистические произвендения» ... және ... ... ... ... Г. ... «Сочинение» еңбектері
қолданылған. Қосымша дерек көздері ... Ұлы ... ... ... ... ... алға ... Ш. М. Талейран
«Мемуарлары» (Е. В. Тарленің жетекшілігімен басып шығарылған) А. ... «Три ... ... ... Франции. Сборник статей»,
«Великая Французская буржуазная революция XVIII века ... мен ... ... ... ... қарастырылған.
Жұмыстың мақсаты мен ... Ұлы ... ... ... ... ... тарихи көңіл күйді көрсету жұмыстың басты мақсаты
болып табылады. Аталған мақсатқа орай ... ... ... Ұлы ... ... даму ... мен идеологиялық
сипатын анықтау;
- Ұлы Француз революциясының ... ... ... Француз ағартушылық бағытындағы тарихнама өкілдері А. Н.
Кондорсе, А. ... және К. Ф. ... ... жасау;
- Ұлы Француз революциясы кезіндегі ... ... ... Утопистік коммунизм ... ... ... және А.
Бабефтің бағытының ерекшеліктерін көрсету болып табылады.
Жұмыстың құрылымы Ұлы Француз революциясы ... ... ... ... ... барысында неғұрлым тарихи обьективтілікке жету,
ғылыми сипат беру және ... ... ... ... ... ... бөлімдерге бөлініп жазу қарастырылды.
Мұнда тақырыпты ... үш ... ... байқалды.
Бірінші бөлім – кіріспе жалпы жұмыс ... ... ... жол ... ... тақырыптың өзектілігі – яғни тақырыптың
ғылыми ... орны мен ... ... ... ... ... ... өзек немесе негіз етілгендігі көрінген; жұмыстың
зерттелу ...... ... ... ашу ... және
жұмыстың ғылыми дәрежесін ... ... ... ... ... әдебиеттер мен зерттеулерге анализ
жасалынған; жұмыстың мақсаты мен ...... ... ашудағы
алға қойылған мақсаттар мен міндеттер қарастырылған; ... ... ... ... және жан-жақты зерттелуі мақсатында ... мен ... ... ... ... ... шеңбері – тақырыптың жалпы қамтитын ... ... ... көрсетеді.
Екінші бөлім – негізгі бөлімде жұмыстын негізгі мәтіні ... ол ... ... ... ... ... Бірінші тарау -
Ұлы Француз буржуазиялық ... және оның ... ...... ... ... революцияның барысына,
идеологиялық ағымына, ... осы ... ... ... ... ... оның осы ... ... ... ... әсер еткендігін көруге болады. Екінші тарау – Ағартушылық
бағыттағы ... А. Н. ... А. ... К. Ф. ...... ... ... Ұлы Француз буржуазиялық
революциясы кезіндегі ағартушылық ... ... ... ... ... ... ... болады. Үшінші тарау –
Француз революциясы кезіндегі коммунистік ... ағым және ...... ... ... ... ... утопия
ұғымының түсінігін, Ұлы Француз ... ... ... утопиялы коммунизм ағымының өкілі еді және ... мен ... ... оның ... орнын анықтап айтылған.
Қорытынды бөлімінде ... ... және ... жұмысты
тұжырымдап, жұмыстың түйіндемесі ... ... ... ... әр ... ... ... қорытындылау және талқылап
түйіндеу айқындалған.
Жұмыстың хронологиялық шеңбері. Жалпы ... ... ... ... және ... ... үшін ... хронологиялық
шеңберіне тоқталмай кетуге болмайды. Ал ... ... ... ... ... ... ... қандай уақыттың
әсерінде болуын байқаумен маңызды ... ... Ұлы ... ... ... ... дамуы тақырыбындағы хронолигиялық
шеңбердің маңызы да ... ... ... Себебі Ұлы Француз
революциясы кезіндегі тарихи ойдың дамуын білу үшін осы ... ... ... ... және ... шеңберін анықтаумен
заманның талаптары мен тарихнамалық ағым ... ... ... ... ... ... болған Ұлы ... ... ... ... күйдің және утопиялық коммунизм идеологиясына тура
келді. Осылайша Ұлы ... ... ... ... ... ... XVIII ғасырдың соңын, яғни дәлірек айтқанда ... ... ... ... ... ... Франциядағы
иделогиялық шеңбердің өзгеруіне ... ... ... Ұлы ... ... және оның тарихнаманың дамуына ықпалы
1. Ұлы Француз революциясының ... ... ... ... ... ... монархия шегіне жетіп,
революциялық жағдайдың туындауына ... ... ... ... ... ... шарықтап XVIII ғасырдың соңында
шегіне ... ... ... ... ... ... орынды иемденетін, сауда мен өнеркәсіп орындарын өз ... ... ... ... ... ... ... Саяси құқықтарды иемденбеген ол мұндай ... ... және оған ... де жету үшін ... ... ... қажеттігін түсінді. 1788 жылы ... ... ... тап ... ... әкелді. 1989
жылдың ерте көктемінде Францияның барлық ... ... ... болып өтеді. Сонымен қатар ... ... ... да ... ... ... реформаларды жүргізуді жөн ... ... ... ... мен ... ... ... Жердің феодалдық
меншігінде болуы, мемлекеттің ішіндегі ... ... ... ... ... Қала мен ауылдардағы ... ... ... ... ... үшінші сословие өз өмірін осылайша
өткізуден бастарта ... ... ... ... алмайтын
еді.(1) 1789 жылы революциялық ... ... ... ... жылы 12 ... жалпы толқулар күшейе түседі, ... 1788 жылы ... ... ... ... және ... ... Неккер отставкаға ... ... ... ... ... ... ... Әскери адамдарда
халықтың жағына шықты. Ескі париждік ... ... ... ... ... ... ... құрады. 13 шілдеде
Комитет ... ... ... 14 ... ... халық
бұқарасы қару-жарақтармен қамтамасыз ... ... ... ... ... ... құлауын байқатты. Людовик ХVІ
революциялық әрекеттерді ескере отырып ... ... ... ... ... қайтарды. Ескі билік ... ... ... сословиеден тұратын әсіресе буржуазиядан ... ... ... ... ... ... билік органдарын
шешуші істерге итермеледі.
Тағайындалған ... ... ... және ... деклорациясын» жариялады. Алайда мұны ... ... ... ... ... халықтың Версальға жорығына
алып ... ... ... ... ... ... қоймай, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... клубтардың рөлі ... ... ... ойлармен жиналған қауымдар өзінің мақсаттарын
жүйелеген болатын. ... ... клуб деп ... ... Париж қаласына көшіп ... және ... ... Мирабодан бастап Робеспьерге ... ... ... клуб ... деп ... 1790 жылы ... ... ол якобиндік клубына қарағанда демократиялық ... Ал 1791 ... ... ... қашуына байланысты клубтар
демократиялана бастады және елді ... ... күй ... ... ... ... ... париждегі Марс
алаңына жиналып монархияның тіптен алынуын талап етеді, ... ... ... және ... халықтың жазықсыз өлуі мен ... ... ... ең ірі ... бірі ... жаңа әкімшілік басқаруының орнауы болатын. Жаңа құрылымға
сәйкес ... ... ... ... 83 ... ... ... бірегей әкімшілік, салықтық жүйе орнатылды, ... ішкі ... және ... ... ... алғашқы жылдарындағы декреттер 1791 ... ... ... ... ... орай ... заң
шығарушы билік Заң шығарушы ... ... оны екі ... екі ... сайлау арқылы орнықтырды. Атқарушы билік король
және оның ... ... оны ... өзі ... олар ... ғана бағынатын болды. Король заңдарды ... және ... ... жіберуге мүмкіндігі бар ... жаңа ... елде ... ... ... ... ... бойынша сайлау жүйесі билікте буржуазияны
бекіткен болатын. ... ... ... либералдық дворянға
және ірі буржуазияға ... ... ... берді, олар
революцияның тереңдеуін ... ... 745 ... ... 260-ы конституциялық монорхистер болатын, 136 ... ... ... олар ... бөлінген еді.(3)
Жирондистерді ... ... ... ... және ... ... және тағы басқалар басқарған болатын. ... ... ... ... ... ірі ... жаңа жер ... ... ... ... ... ... немесе тіпті ... ... ... және олардың жерінің
конфискеленуін қалады. ... ... ... ... ... ауылдардағы феодалдық ... ... ... жиналысы корольдік билікті шектеп, ... ... ... Франция үшін күресті Париждің 48 ... олар 60 ... ... 1790 жылы ... болатын.
Бұл секциялардың өкілдері 1792 ж. 9 ... ... өзін ... революциялық органы деп атайды. 10 ... ... ... ... ... ... ... сарайын
қоршайды. Заң шығарушы жиналыс корольді биліктен ... оны ... ... болды. Монархия түбегейлі құлатылды. Париждік коммуна
демократиялық ұйымға айналды, ол ... ... ... жауапты
болды. Ол шешуші істерді қолға алып отыз ... ... ... ... ... ... осы ... бағасынан асыруға тыйым
салады, реакциялық газеттерді жауып және ... ... ... ... ... ... жиналыс республиканы жариялап, корольді жазалаудан ... және көп ... ... ... ... деп ... ... кейін құрылған жаңа ... ... ... жирондистер
енді. Коммунананың қысымымен 15 тамызда ... ... ... 1793 жылы 21 қаңтарда Конветтің көпшілігінің шешімімен
король Людовик ХVІ өлім ... ... жылы 20 ... Конвентке сайлаудың нәтижесі ... ... ... өтеді, мұндағы демократтардың қысымымен
Конвент Францияны ... деп ... ... ... ... ... жирондистер иемденді. Жирондистер либералдық өкілдерді
құрады, олар – ... ... ... ... өз
мақсатына жетті деп есептеп, оның ... ... жол ... ... енді оның жалғасуы буржуазиялық меншікке кедергі
болады деп ... ... ... ...... ... ... қатар конвентте өз ... ... да ... олар ... сайланды және Якобиндердің
ішінде үлкен ... ... ... ... конвентте
жирондистер мен монтаньяр арасында үлкен ... ... ... ... 1793 жылы 4 ... ... алғаш рет баға
максимумын, яғни бидай мен ұнға ... ... ... ... ... ... азық түлікке қажеттілігін қанағаттандыра
алмады. Жалпы елдегі ауыр ... ... ... территориясын бірте ... ... ... ... ... ... экономикалық қыспақты көруі,
вандейлік ... азық ... ... үнемі өсуі халықты
шарасыздыққа әкелді. Нәтижесінде 31 ... - 2 ... ... ... қоршауға алып жирондистерді қамауға алу талабы
орындалды. ... ... ... көзі ... ... алайда
бұл кезде Франция құлдырау шағында болатын. Сонымен ... ... ... ... ... кетуіне қарсы болды,
департаменттер якобиндік ... ... ... ... ... ... бас ... Жер-жерлерде ... ... ... ... ... ... Конветнттің
алдында кейінге қалдыруға ... ... ... ... ... ... ... қажет еді, баға ... ... ... жол ... ... қала ... мен ... жақсату керек болатын. ... бұл ... ... халықтың қолдауы қажет еді, ал оны табу үшін ... ... ... тез арада шешу керек ... ... жылы ... ... мен ... ең ... байқатқан конституцияны қабылдайды. Мұнда барлығына
бірдей сайлау құқы ... заң ... ... тең болды, діни
және сөз бостандығы ... ... ... ... ... ... қамтамасыздыққа рұқсат берілгенімен, оның ... ... ... ... деп атайды. ... ... ... ішінде наразылықты тудырды, ... ... ... ... өтіп, Дантонның орнына ... ... М. ... 1793 жылы 17 ... жарияланған Декреттің ... ... ... ... Якобиндіктердің аграрлық
реформалары әсіресе ... ... ... ... ... беру ... ... шықты.(5)
Бірте-бірте департаменттердің көпшілігі ... жаңа ... ... ... ... батыс пен оңтүстіктің
басқармалары қарулы қарсыластық ... ... ... оның ... шілдеде көптеген якобиндіктер өлтіріледі.
27 шідеде 1793 жылы ... өлім ... ... ... ... бұл шешімдер азық түлік ... шеше ... ... тек ... ... сондықтан 5 қыркүйекте
«революциялық әскерді» құру шешімі қабылданды, ол ... ... ... азық түлікпен қамтамасыз ... ... жылы 10 ... Уақытша революциялық үкіметінің құрылуы жөнінде
заң шығады, ол заңды ... ... ... ... ... ... ... билігін қоғамдық құтқару Комитеті
және ... ... ... ... ... ... жүргізетін
болды. Комитеттер елдегі жағдайды реттеу ... ... ... Комитеті әскери өзгерістер енгізе отырып, әскердегі
көңіл ... ... ... ... 1793 жылы ... әскерге
жалпы шақыру декреті жарық көреді. 500 ... ... ... ... 1793 жылы ... ... ... зауыттар жұмыс атқарды және күніне 700 шамасында қару ... ... 1793 жылы ... Австриялық әскер ... ... ... саны ... өсіп отырды.
Якобиндер бірегей топ болған емес, олар ... ... ... ... ... буржуазияны, қалалық плебейлер және
көпшілігі шаруалар ... ... ... өзара қарама
қайшылықтары өткен кезендерде де байқалған еді, ... 1793 ... бұл ... ... түседі. Париждік коммунаның басшылары
кедейлердің ... ... ... ... бұл ... ... болатын. Ал Эбер бастаған топ якобиндіктерді қатал
сынға алып, халықты ... ... ... ... және ... ... ... алынды және өлім ... ... ... ... әрекеті солшыдардың ... ... ... және ... солшыл топтарды қатал
жазалаудан соң якобиндік билік ... ... ... алайда
Робеспьер үкіметі халықпен байланысты ... ... ... Жалпы Робеспьерге қарсы Конвенте, қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... құрылды, тек
якобиндік клуб қана әлі де оны ... ... 1794 жылы ... ... ... Комиттердің құрамын ... ... ... 27 шілдеде (9 термидорда) Конвенттің ... ... ... мен оның ... қамауға алады және
кейініректе өлтіреді, ... ... ... мүшелері де үлкен
қыспаққа алынып, өлтірілген болатын. ... ... ... ... ... ... Францияның революциясы шын ... ұлы ... ... ... ... Францияны қоштастырды және жаңа
прогресивті ... ... ... Ұлы ... революциясы
монархияны да құлатқан болатын. ... ... ... рет
плебейлік топтардың шешуші рөл атқарғаны байқалады.(7) Мұнда ... ... ... тек ... қолдауымен ғана
революциялық әрекеттерді жасай ... ... ... ... оны демократиялық атына да ие етті.
Ұлы Француз революциясы кезіндегі қалыптасқан ... ... ... ... ... ... ХVІІІ ғасырда ағартушылық
сипатқа ие болған еді. ... ... ... бастамасын
ағылшындық ағартушылықтан алды. ... ... ... заманына сәйкес келетін идеологиялық сипатқа тән ... ... ... ... ... ... ... негізінде қоғам өзгертілу керек деп ... және ... ... ... құқықтары қорғалу қажет деп
шешілді. Француздік ... ... ... ... ... ... сол кездегі тәртібін қатал сынға ... ... ... алу ... өткенді де сынауға әкелді. Француздік
ағартушылар ... ... және ... ... ... ... еңбегі мен мұндағы Д`Аламбердің алпысқа ... алты ... жуық ... ... ... ... ... мағына береді.
Ағартушылардың іс-әрекеті белсенділенген ... ... ... деген қызығушылық өрістеген болатын. ХVІІІ ... ... ... ... «эрудиттік» ағымын жоғалтпады. ... ... ... ... шығаруын жалғастырды. Тек осы
ХVІІІ ғасырда бірқатар фундаментальдік ... ... ... ... ... ғасырдың екінші жартысында ... ... ... жоғарлай түседі. Француздік қоғамның тарихи деректерге
қызығушылығының тууы ... ... ... ... мен
француздік халықтың ұлттық санасының ... әсер ... ... ... ... ... арналған 60-қа жуық еңбектер жарық
көрді және көп ... ... рет ... ... Мәселен «История Франции со времен устоновления монархии и до
царствования ... ХVІ» ... ... ... ... ... ... Францияның тарихы) үлкен көлеміне қарамастан
үш рет ... жж ... ... болатын, ал 1744 жылы ... ... ... ... ... ... ... тарихының жаңа қысқа хронологиялық баяндамасы) ... ... ... он екі рет басылып шықты.(8)
Көптеген тарихи еңбектер саяси сипатта болды. ... ... ... ... және әскери оқиғалардың, мемлекеттік басшылар,
әскери қолбасшылар, діни ... ... ... ... ғылыми пән ... ... ... әліде қалыптасу шағында болды. ХVІІІ ғасырдың ... ... ... тарихи кафедралар ашылды, мұнда
ұлттық тарихқа байланысты ... ... ... осы ... ... ... ... ұғымдар ... ... ... ... ... маңызды қадамдарды
француздік ағартушылармен жасалған ... Олар ... ой ... ... ... ... ... теологиялық көзқарастар жойылып, одан «киелі тарихты», ... ... ... ... ағартушылардың тарихи көзқарастарының басты сипаты – бұл
олардың ... ... ... қарауға көңіл ... ... ... ... да ... ескі тарихнамаға қарсы
тұрды, ал ескі ... ... ... ... ... мен фактілерге сүйенген ... ... ... ала ... ағартушылар сынның басты ... тура ақыл ойды ... ... өмір ... ... келетін дүниеге сенудің қажеті жоқ» (9) деп ... ... ... ойын ... «тарихи фактілерді тексеру үшін
өткен ғасырлардың тәжірбиесі мен ... ... ... ... болып табылады» (10)
Француздік ағартушылардың ... ... ... тән ... ... ... ... байқалады.
Ағартушылар қоғам өмірінің прогессі ... оның ... ... ... айтуынша қоғам тарихында өркениеттің ... ... ... сана мен адамның табиғи құқықтарының
сәйкес ... ... ... ... көрсетеді деп
табуы ... ... ... ағартушылардың арасынан болашаққа
сенімділікпен қараушыларда болғаны белгілі.
Француздік ... ... ... өмірінде маңызды орынды
иемденетінін түсіне білді. Философиямен ... ... олар ... ... яғни ... ... маңызды құралы, өткен
ұрпақтың тәжірбиесінің дерегі ретінде ... ... ... және ... мен заң ... ... болып
табылатын құрал ретінде айқындады. Францияның ағартушылары ... ... ... ... аса ... ... бөледі. Олар
ағартушылардың ойынша ... ... ... оңайлатылған және
әсемделген стильде болуы қажет еді. Маблидің 1782 жылы жарық ... ... ... ... ... жазудың әдісі) еңбегінде
«Егер тарих ... ... ол тек ... ... пен ... беру
үшін жасалады» (11) деп көрсетеді.
Тарихқа аса үлкен ... бөле ... ... ағартушылар өзінің
басты мақсаты ... бір ғана ... ... ... көңіл аудармайды, олар тарихи процесті түсінудің ... ... ... әлем тарихын жаңаша тәжірбиелік
көзқарастармен ... ... ... ... мен мәселелерін
қайта қалыптастыруға ... ... Міне ... ... ұстануы да
олардың тарихнамалық ... ... ... ... ... ... ... Рейналь) деректерге арналған ерекше
тарихи ... де ... ... болатын. Ағартушылар жалпы
бенедиктиндік эрудициядан айырылып ғылыми ... ... ... ... олардың арасындағы айырмашылықтарды айқындауда ... ... ... Ағартушыларды антикалық дәуірдің тарихы
үлкен қызығушылық туғызады. ... ... олар ... ... ... және ... тоқыраушылығын көре білді.
Антикалық тарихтың деректерін ... ... ... ... ... ... ... тарихи сананың
өсуіне және революция ұрпағының қалыптасуына алып ... ... ... ... халық римдік киімдермен, римдік
сөздермен көшелерге ... ... (12) ... ... ... революция кезінде ағартушылардың ... ... ... ... деп ... керек. Бұл жалпы Ұлы
Француз революциясы қарсаңындағы ... ... ... ... ... кезіндегі тарихнаманың қалыптасуы мәселесіне
байланысты маңызды ... ... ... Ұлы ... ... ... толыққанды сипатын анықтау ... ... ... қандай ... ... ... рөлді иемденеді. Сондықтан жоғарыдағы
мәселелер революциялық ... ... ... анықтағанда
маңызды болып шығады.
Ұлы Француз революциясы кейінгі ... ... ... ... қалыптасуына үлкен әсер еткен болатын. ... ... ... революциядан кейінгі уақытта да, ... ... ... мен ... барлық
масштабтарда өзіндік белгілерін ... ... ... ... ... ойы мен тарихнамада елдегі
болып жатқан революциялық процестің үлкен ... ... Бұл ... ... жоқ. ... қатысушылары мен оның жақтаушылары
толығымен өткен шақтан ... және жаңа ... ... ... байқалды. Бұл «ескі тәртіп» ұғымының ... ... ... ... алынуына дейінгі жүйенің барлығы аталды. Ал
1793 ... ... жаңа ... ... басталды – 1789 жылды
«бостандықтың бірінші жылы» , 1792 ... ...... ... 1 ... 1 жылы деп ... «Шын мәнісінде Францияның
тарихы Революциядан бастау алады» (13) деп ... Х ... ... ... ... ... шаққа немесе
тарихқа, яғни Франция тарихына осындай ... ... ... ... ... ... ... сыналып ешқандай көңілге алынбауға ... ... ... ... бойында жиналған әртүрлі
архивтердегі құжаттарды революциялық ұрпақ , ... ... ... ... ... білімді және ... ... ... ... мен дерек ретінде емес, қауіпті құлатылған
ескі тәртіптің сипаты деп ... ... 1792 жылы ... Заң
шығарушы жиналыстың ... ... ... ... ... ... әкімшіліктердің қағаздарын және
басқада осы секілді құжатарды жою ... ... ... ... қарсыласындай еді» деп көрсетіледі. Кейініректе
1793 жылы ... ... ... сөз сөйлегенде
«республикандықтар ... ... ... түсіретін құжаттар
мен жазбаларға жеркенішпен ... (14) деп ... ... ... – кейде қағаздар мен пергаметтердегі құжаттар жинағы
макулатура ... ... ... ... оқты ... беріліп отырды.
Бұл жағдайлардың барлығы тарихи өткен шақты ... ... жоқ. ... ... тарихнамалық бағытын жақсы талдай
алуымен белгілі болған Ж. ... бұл ... ... ... ... ... ... қатар тарихтың дамуына
тарихи зерттеулер жүргізетін және ... ... ... ... да кері ... ... болатын. 1793
жылы Француздік академия, ... ... ... ... ... 1792 жылы – ... ... Нәтижесінде тарихнамада «эрудиттік» бағыттың
өмірі тоқтатылды, ХVІІ ... соңы – ... ... басталған
көптомдық құжаттардың басылуы аяқталды.
Осыған қарамастан революцияның бағытын ... ... ... ... ... ... ең ... оның тәрбиелік
рөлін алға қойды. Жаңа білім беру ... ... ... ... құрған орта мектептерінде тарихты оқытуды басты етіп ... ... ... ... ... ... ... атау және оны жоғары ... ... ... ... ... 1794 жылы құрған педогогтарды ... ... ... де ... ... Ұлттық
кітапхана ішінде 1795 жылы ... ... курс ... Осы 1795 жылы ... ... революцияға дейінгі
академиялардың орнына өзгеше жоғарғы ... ... ... ...... ... мен өнер ... үш бөлімге бөлінді,
бөлімнің (кластың) үшіншісі «моральдік және саяси класы» деп ... ... ... ... да ... ... үлкен қоғамдық
әсерде ... ... ... ... ... ... тақырыбына, оның ішінде тарихқа да ... ... ... ... ... 1799 жылдың сәуірінде
қоғамға «Франциск І ... 1789 ... Бас ... шақырылуына
дейінгі кезенде Франциядағы еркіндік жігерінің ... ... ... ... ... ұсынылған еді.
Идеологиялық және саяси себептерге ... ... ... жоя ... ... революция сонымен қатар алғашқы
рет ... ... ... ... ... ... оның басында Париждегі Ұлттық ... ... ... құра отырып, Конвент тәжірбиелік тәртіпті ... ... ... мемлекеттің маңызды құжаттарын, ... ... ... ... маңызды болды. Алайда архивтік
фондтардың ... ... ... ... ... ... ... ғылымына және ... ... ... ... Кейінгі тарихшы-ғылымдарының ұрпақтары үшін Конвенттің
ұлттық архивтерге ... ... ... ену ... ... ... бұл бүгінгі күнге дейін осылайша сақталған.
Француз революциясы оның ... мен ... ... ... өзекті мәселелерді туғызды, олар ... тез ... ... ... ... ... ... алғашқы күндерінде-ақ
қоғамдық ойдың ... ... ... ... бұл әсіресе тарихи-
әлеуметтік сипатта ... ... ... идеялық және рухани ... ... ол ... ... ... болатын, себебі ол «сана
мен ақыл-ойдың ... ... ... ... олар 1789 ... ... қадамдарын қолдады. Тек революцияның дамуы ақыл-
ойдың талап ...... ... ... ... ... ... бағытпен емес өзге жолмен жүрді. Оқиғалардың
өрбуіне халық бұқарасының ... ... әсер ... Ағартушылардың
ұсынған ойлары өзгеше, яғни радикалдық тұрғыдан талқыланды. ... ... ... ескі ... қатал сынға ... ... ... ... ... Г. Рейнальдің ұлттық ... ... ... біз ешқашанда философиялық концепцияларды
тікелей өмірге, мемлекеттік ... ... ... керек деген
жоқпыз... мен айналамнан нені керемін?.. ... ... ... ... заң шығаратын киелі жер ... ... олар ... немесе қарсыласушы болып көрінеді... қоғамдық күшті ... ... ал онда ... және ... ... ... ... саяси мәселені сынға алады.» (16) ... ... ... монархияның 1792 ... ... ... ... ... ... қарамастан энциклопидистер Ағартушылардан
қоғамдық ... ... етіп ... бұл ... ... жұмыс жүргізуге қарқын ... ... ... ... қабылдауда жәрдем болды, себебі осы ... ... да ... әсер ... ие ... ... жасаушылардың өздері қоғамдық дамуды ... ... ... ... ... ... санасы
рационалистік, әмбебап жақтан қару болып ... ... ... төңкеріліс деп түсінді, бұл ... ... ... ... ... ... орнауына әкеледі деп күтілді. ... тек ... ... ғана ... сонымен
бірге бүкіл адамзаттың талаптарын қанағаттандырды. Францияның ... ... ... ... ... ... ... қажетті құқықтарының қалыптасуына ... ... ... ... кезеңінде узурпациялаудың
нәтижесінде өзгеріске ... деп ... Тек қоса ... бұл ... ... ... өмірдің қойған мәселелеріне
ағартушылықтың мирас етіп ... ... ғана ... ... ... барысында-ақ қоғамның өмірі мен оның ... жаңа ... ... ... қорытындылай келетін болсақ, Ұлы ... ... ... ... ... жалпы
революцияның саяси барысын да қарастыру ... ... ... ... революцияның барысы қарастырылды. Францияның 1789
жылғы ... ... ... ... ... ... кезеңнің тарихи сипатын анықтай отырып, осы кездегі
тарихнаманың ... ... ... ... ең алдымен
революцияның саяси дамуын қарастыру ... ... Ұлы ... ... ... қоғамдық ойдың бағыты және
Конвенттің ... ... ... мен маңызды ... ... ... ... дамудың жағдайына әсер еткен болатын.
Францияда ... ... ... ... ... ... радикалдық бағытта болуы кейінгі ... ... әсер ... ... қатар революциялық ... ... ... ... ... ... Француз революциясы кезіндегі тарихнама Ағартушылық бағытының
жалғасы немесе ... ... ... табылды. Ағартушылық
қалыптастырған сананың прогресттік өсуі жөніндегі ... мен ... ... ... ... ... ... тарихнамсына әсер етті. Ағартушылардың өзі ақыл ... ... ... ... қатар ағартушылық ... ... ... ... ... өмірге айналдырылды.
ІІ тарау Революцияның кезіндегі тарихнаманың дамуы
2.1. ... ... ... А. Н. Кондорсе, А. Барнав,
К.Ф.Вольней шығармалары
Кеңестік тарихнаманың атап ... ... ... ... ... ... концепциялық идеологияға
негізделіп, жаңа ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қайшылықтар, ... ... ... және ... ... ... көптігі
Франция тарихнамасында бірқатар ағымдарды алып келді. (17)
Францияның ... ... ... ... ... орынды иемденеді. Егер ...... ... да ... ... ... болса, ал тарихи
методорониялық зерттеулер ... оның ... ... ... тарихи ғылымға әсер ету жағынан франциялық ... ... ... тарихи ғылым ұзақ әрі ... ... ... ... ... бойында Францияның тарихнамалық орны өзгеше болды.
Жекелеген кезеңдерде ... ... ... ... байқатты. Мәселен ... ... ... ... тарихындағы таптар күресін, ... ... ... деп қана ... ... Ал ... ... революциялық кезеңіндегі тарихнама ... ... және ... ... толығымен құтылған
болатын, сонымен ... осы ... ... ғылыммен аса жақын
айналысқан ... ... ... ерекше пікірлері мен
көзқарастары арқылы өзіндік ... ... ... ... дәуіріндегі тарихи ойдың негізгі сипатын
көрсеткен ... мен ... ... ұстанған бағытының
мазмұнын ... ... осы ... ... ... ... ... өтсек. Революциялық дәуірде Францияда
өзгеше ... ... ... үлкен тұлғалар бар. ... мен ... ... ... осы кездегі дәуірдің
тарихи ... даму ... ... ... ... ... линиясын Вольтер мен Тюргоның ... ... ... Жан ... ... ... Атақты математик, ... ... ... Кондорсе энциклопедистердің кіші ұрпағына енген болатын және
1793 жылға ... ... ... ... ... болды. ... ... ... келуі Кондорсеге
жирондистердің биліктен кетуі жасырын ... ... 1794 ... ... ... қаза болады. Жасырып ... ... ... ... ... еңбегін жазды, ол ... ... ... ... ... ... санасы
прогресінің тарихи сипатының эскизі) деп ... ... ... ... ... сай ... адамзат тарихының жалпылық концепциясына ... ... ... ... ... ... ... тарихының дәуірлері
кезендерінің ретін көрсете отырып ... ... ... ... ... ... ... тарихи-
әлеуметтік идея прогресстің идеясы болып ... ... ... ... Вольтер және әсіресе Тюрго теорияның прогрестің
теориясын қалаған ... ... ... О. Старосельская-
Никитинаның ... ... рет ... ... ... ... өту керек, жақсы ... ... ... ... ... жасаған Кондорсе ... ... ... ... бүкіл тарихы Кондорсенің айтуынша, бұл кезекті
және ... ... ... ақыл ой мен ... ... қозғалыс болып табылады, ол табиғи түсінікке сай ... ... ... ... үшін ... даму мен
дүниені ... ... ... еркіндіктің жетістіктері мен
табыстары болып табылады. Кондорсе ... ... пен ... ... еркіндіктің тығыз және ... ... ... ... жүгінген болатын. Осылайша адамзат ұрпағының ... ... күш пен ... басты себепті оның ... ... яғни ... пен ... ... болуы болып
табылады.
Бұл ... ... ... ... ... ... болатын, тарихи кезеңдерді ол тоғыз ... етіп ... ... бес ... алғашқы қауымдық құрылыстан антикалық дәуірге
дейінгі ... ... ... Рим ... ... ... яғни орта ... алғашқы ғасырларын (алтыншы
дәуірді) ... ... ... кезі деп ... ... ... ретінде – ХІ ғасырдан кітап басуға ... ... ... ... ... қайта осыған дейінгі жоғалтқан энергияны
қалыпқа ... ... ... ойлап тапты, ... ... ... ... ... (Италия, Щвецария,
Англия) еркіндіктің белгілері байқалды деп ... ... ... ... дамуын сегізінші дәуір байқатты –
«кітап басудың үйренуі мен ... мен ... ... ... ... ... яғни ХV ... ... ... ортасына дейінгі аралықты ... ... ... ... ... босап, жаңа күштерін жинап ... ... ... жақындата түседі. Ал ... ... ... түсуі Кондорсенің айтуынша тоғызыншы дәуірге ...... ... ... ... ... дейінгі
аралықты қамтиды»: ... ... ... ... Міне осы ... ... ұзақ уақыт бойындағы
адасулардан, ... ... ... ... ... ... бұл ... қолдауды жалғыз жолы үшін ... ... ... ... ... құқықтарын түсіну, халықтың
жағдайын жақсарту қажетілігі, ... ... ... ... ... ... ... - Кондорсенің жазбаларында – сананың және табиғаттың
принциптерінің қалыптасуы – болмай қоймайды. Ең ... ол ... ... және ... әлем ұлы ... ... ... және өзінің еліне конституция мен заңдарды
бергенін ... ... ... ... ... ... ... – мұнда халық барлығынан ... ... ... түрде еркін емес мемлекет ретінде ... ... ... ... ... ... Кондорсе бірқатар
тарихи тәртіпке ... ... сыни ... атап ... ... ... және ... өкілдерге ғана арналып қойған
жоқ, сонымен қатар ... ... ... деп ... ... айырмашылығы ретінде ол Американдық революцияда
феодалдық ... ... ... ... діни
бұғаулардан босатып және шіркеулік жазалаулармен күресудің ... Ал ... ... ... ... ... өмірін қамтуы, әлеуметтік қарым-қатынастардың ... ... ... ... ... ... ... жетуі қажет
болды. Сондықтан ол Американдық ... ... ... ... ... ішкі ... ... құлатқан болатын.
«Француздар... бір кезде ... ... және ... ... билігін... ақсүйектер мен феодалдардың
үстемділігін атқылады» (19) ... ... ... ... сипаты байқалады.
Кондорсе тарихтың рөлінің жоғары ... ... ... ... ол тарихтан тек ... мен ... ... ғана ... жоқ. Тарих ең алдымен болашақты
болжауға мүмкіндік ... Оның ... ... ... ... оны ... бағыттап және тездетуге жағдай жасайды,
«өткен шақты ... ... ... ... ... ... және оның ... мүмкіндік береді.»(20) Осы ... ... ... ... ... ... ... келесі оныншыны енгізді – бұл ... ... ... деп ... ... ... отырып Кондорсе үлкен ... ... ... Оның түсігінше сананың әрмен ... ... ... ... ... ... ... жоғарылайды,
әлеуметтік институттардың дамуына әкеледі деп ... және ол ... ... арасындағы теңсіздіктің жоюлуына, кедейліктің және
байлықтың шыңдарының өшуіне, жыныстық ... ... ... деп ... Ерекше жоғарғы деңгейге ... ... ғана ... ... бірге оның физикалық тұрғысы ... ... ... және өзінің өмірінің ... ... ... ... ... ... Бұл ... сол кездегі
төменгі дәрежелі Азия мен Африка халықтарына да ... ... ... адамзат өзінің санасынан ... ... ... ... ... ... ... прогрестің – теориясы рационалды
болып ... және ... ... ... ... теологиялық сипаты тән, яғни тарихтың дамуы мақсат қоюға
жетелейді ал бұл өз ... сана мен ... ... ... Міне ... және ... буржуаз революционер
Кондорсенің ... ... ... ие болды. ... ... ... ... гуаманистік ойлауды
байқатарды, сондықтан оның ... және ... ... ретінде де
атауға болады.
Француз революциясы кезінде ... ... ... ... ... ... Кальвенистік, адвокаттың
отбасынан шыққан және өзі де адвокаттық мамандығының иесі ... ... ... ... ... ... ... қатар өзінің ... ... ... ... ішінде лидерлердің бірі болды. Құрылтай жиналысының
таратылуынан кейін ол ... ... ... кетеді, отаны
Гренобльге оралады және болып ... ... ... ... бастайды. Осы кезде 1792 жылы оның ең негізгі ... ... ... во ... революцию» (Француз
революциясына кіріспе) жарық көреді, мұнда ... рет ... ... мен ... ... ... ... Сонымен
қатар осы жерде оның ... ... ... ... 1792 жылдың
10 тамызындағы көтерілістен соң ... оның ... ... ... ... ... тұтқындалады. Ол 1793 ... ... ... көзқарастарының қалыптасуына ... ... ... ... тигізген болатын. Барнавтың
көзқарасынша ... ... ... ... және ... табылады. «Саяси дамудың ... ... ... ... ... ... ала көрсететін тұрақты және
дұрыс ... бар, ол ... ... соң ... ... ... (21) деп Барнав өзінің ойын ... ... ... ... ... белгілеуге ұмтылған Барнав
плюралист ... ... Ол ... ... ... ... ... байланыты салаларды» атап ... ...... «әлеуметтік кезеңі» (яғни белгіленген қоғамдық ... оның ... ... ... оның байлықтары,
қажеттіліктер, ... ... (22) ... ... ... ... ... Барнав материалдық және экономикалық
факторларға аударды, ... ... өсуі мен ... ... ... өсуі, өмірге қажетті игіліктерді және
меншіктің формасының өзгеруінің атауға ... ... ... ... ... ... себептерін
түсіндіруге келгенде, үлкен көңіл ... Дәл осы ... ... схемасын көруге тырысты. Егер «адамзат
аңшылықпен айналықан ... ол ... ... емес және ... жетістігі деп қарастырады, ал мал ... ... ... ... және ол ... ... ықпал етеді. Жерді
өңдеуге ... ... ... ... ... ... барлық
жағдайлар енеді және олар саяси биліктің орнығуына әсер ... ... оның ... ... ... басты рөлді
иемденетінін көрсетеді. Міне осы жер ... және оның ... ... туындайды бұл ақсүйектер мен феодалдардың
билігінің негізі ... ... ... ... алға қояды.
Кейінгі тарихи дамудың факторы және қоғамның дамуының табиғи жолы
ретінде ... өсуі мен ... ... ... ... қояды, бұл манфактурлардың,
сауданың, ... ... ... ... ... ... ... жағдай дайындалады: жаңа ... ... ... ... ... Дәл ... ... билігінің орнығуына әкелсе, ... ... ... меншігі халықтың (буржуазияның) билікке жетуіне мүмкіндік
береді.
Бұл ... ... ... ... ... ... нақты
Батыс ... ... ... ... ... ... ... тарихты мысал ретінде ала отырып анализдеуге
тырысты. Өзінің басты ... ... ол ... ... ... даму жолы ... ... түсіну, және оның ... ... ... ғасырдың соңында ұшығуын
дайындаған себептерді қарастыру деп ... ... ол ... ... жүз ... аса үлкен назар аударды.
Еуропалық институттардың ... және ... пен ... ... ұлы ... сипаты, Барнавтың пайымдауынша
халық (буржуазияның) ... ... ... және ... мен ... ... болып табылады. Бұл процестің маңызды
қадамы ... ... ... ... мұнда Француз
революциясында көрген ... ... – жер ... ... ... көрсетеді. Бірнеше жүз ... ... ... қозғауымен болған өндірістің жоғарлауы ... ... ... Оның ... ... ... болуын Барнав географиялық жағдайлармен түсіндіруге тырысты:
егер Францияның ... ... және ... ... тоғысқан
торабында болса, онда ол ... ... және ... ... ... еді, ... жағдайда аз ... жер ... ... ... алу әрекеті
басталар ... ... ... ... он ... таптардың күресін байқады,
яғни белгілі бір күштердің ... ... ... ... ... Ол мұны ... мен ... «үшінші сословиенің» арасындағы күресі ... ... ол ... мен ... ... ... ... қоймайды деп көрсетпеді. Бірегей бағытта ... ... өкіл ... ол ... ... ... ... меншік иесі мен иесі ... ... ... ... «өндірістік байлықтың» табиғаты байлық пен ... ... ... ... ... идеялары мен оның тарихи
кезеңдеулерінің ... ... ... ... сонымен
қатар историзм белгілері байқалады, бұл оның ... үшін ... ... ... ... ... ... теориясымен
салыстырғандағы айырмашылық бірден көзге түседі. ... ... ... ... формаларының өзгеруін көрсеткен Барнав
оның себептерін ашу ... ... ... мұны ... ... ... Жер және ... немесе өндірістік
меншіктің соқтығысы Барнав үшін ең алдымен ... ... ... ... ие болғандардың ... оны ... ... ... өндірістік қатынастардың ... ... ... ... ... және оның ... ішінде
жалғыз өзі Француз революциясын рухани және ... ... жоқ, ол ... әлеуметтік-экономикалық себептерді
анықтауға бағыт алды және ... ... ... ... ... ... ... Ж. Жорес
тарихтың материалистік көзқарасымен таңқалды. ... ... ... Барнав жарқын материалистік жарқылын көре ... ... ... талап еткен болатын, ол ... ... ... ... байқатты. 1791 жылы бұл
қызығушылыққа байланысты бұл ... ... ... тек ... ... революциялық жолға итермеледі.
Барнавтың интелектуалдық ойының бұрышына бет ... ... ... ... ... ...... жартысында пайда болған
ағартушылық ойдың ... ... ... ... кезінде
және революциялық ... ... ... ... ... ... ... тарихи-әлеуметтік көзқарастарын
ағартушылық дәуірдің үлкен ... ... ... қабылданды.
Бірқатар жақтарымен оның идеялары ХІХ ... ... ... ... ... да асып ... болатын.
Революциялық дәуірде тарихи ойды әрмен дамытқан ... ... ... ... ... Вольней деген есімді
алған ... ... ... Вольней революцияға
белсенді қатысады, ол ... ... ... ... саяси
жоспарда ол жирондистерге жақын болды. 1791 жылы ... ... ... о ... империй» ... ... ... ... ... ... ... мемлекттердің
шарықтауы мен құлдырауының адамзат ... ... ... ... ... Шіркеу реформасы кезінде жазылған ... ... ... ... ... ... де ... түсті. Якобиндік
диктатурасы орнаған кезде тұтқындалған Вольней ... ... ... 1795 жылы ... ... ... тарихтан лекциялар ... ... ол ... ... мен ... байланысты бірқатар тиімді идеяларды
атайды.
Өзінің ... ... ... ... Вольней
энциклопедистерге ... ... ... ... ... қорғады. Тарихи ... ... ... жағынан ол ... ... ... Вольней қоғам жөніндегі ғылымды қалыптастырмақ ... діни ... бас ... ... ... ... бөлігі етуді мақсат етеді. Вольтер мен ... ... ... Вольней адамзаттың даму тарихында прогрестілік
идеясын ... Оның ... ...... ... барлық
құрмет пен мақтау айтамын. Сен ... ... ... ... анықтадың, бұлттар мен ... ... бен ... бағындырдың және барлық апаттарды өзіңе бас
игіздің» (24) деген ... ... ... ... өз ... ... болған діннің дамуы мен қалыптасуын
тарихи жақтан ... ... ... ... тән ... ... пен ... пайда болды деген ойларға ол
аса терең ... ... ... ... пайда болуы мен
дамуын ... ... ... ... ... ... ... адамның санасындағы қиялынан қалыптасқан.
Құдай жөніндегі ... ... ... ... ... зат ... ... болған және оны адамның санасы
сезінгенде пайда ... Бұл ... оның ... ... адамның санасының даму деңгейіне байланысты»
(25) деп көрсетілді.
Вольнейдің ... ... ... ішіндегі орнын анықтауға
байланысты көзқарастары «Лекциях по ... ... ... ... ... ... Вольнейдің түсінігінше
физикалық және математикалық ғылымдардан ... Бұл ... ... бар, зерттелетін және сезілетін фактілермен жұмыс
жасайды. Ал ... ... ... олар дәл өлі ... жасауға болмайды; осылайша тарихи факт физикалық ... ... бола ... ... бас ұрмай Вольней тарихи
фактілерді шынайылығы мен ... ... ... ... атап өтті. Дәл осы позициядан Вольней ... ... мен ... материалдарды сынмен қарады. ... ... ... мәселесін алға қоя отырып, Вольней тарихи ... мен ... ... ... және ... ... қарастыруды жөн санады.
Тарихты жазудағы әдіс мәселесін ... ... ... ... ... ... бүкіл әлемдік, салыстырмалы түрде
болуы қажет. Ол ... ... ... салыстыру арқылы жазылуы
керек.
Сонымен ... ... ... Ұлы Француз революциясының
кезіндегі тарихнама ағартушылық бағытты жалғастырды ... ... ... ... ... кейінгі тарихнама ... ... ... ... ... ерекше көзқарастарын ұсына
алды.
Кондорсе энциклопедистердің кіші ұрпағы бола ... ... ... алайда оның философиялық-тарихи ... ... ... ... разума» еңбегіндегі
басты ... идея ... ... ... ... ... линиялық прогрестің – теориясы ... ... және ... ... ... ... теологиялық сипаты тән, яғни тарихтың дамуы мақсат қоюға
жетелейді, ал бұл өз ... сана мен ... ... ... Міне ... және ағартушы буржуаз революционер
Кондорсенің ... ... ... ие ... ... үлкен ... ... ... ... ... оның ... және ерекше ойшыл ... ... ... ... ... во ... революцию» негізгі тарихи-
философиялық еңбегінде бірінші болып және оның ... ... өзі ... ... ... және саяси
процестермен байланыстырған жоқ, ол ... ... ... бағыт алды және ... ... ... ... ... ... ... тұрғыдан қарастыру кезінде және революциялық жағдайда
материалистік тенденцияның ... жол ... ... оның
көзқарастары ағартушылық дәуірдің үлкен ... ... ... ... қатар оның идеялары ХІХ ғасырдың бірінші жартысындағы
буржуазиялық ... ... тең ... ... или ... о ... империй» еңбегінде
прогрестің басты ... ... ... пен ... бас тартып,
табиғи ғылымдарды және адамның рөлін ... Ал ... ... сезімінің деңгейі мен ... ... деп ... ... по ... ... тарих ғылымының өзге
ғылымдардан айырмашылығын анықтап, оның өгеше зерттеу ... ... ... қарастыруды ұсынады және мұны ... ... ... ... ... ағартушылық бағытқа өзіндік ... және ... ... бүкіл тарихнамалық айналымда
белгілі болып қалды.
2.2. ... ... ... ... утопистік ағым және
оның өкілдері.
ХҮІІІ ғасырда Францияда жеке меншікті ... және ... ... ерекше еңбектер көп шықты. Алайда ... ... ... ... жекелеген жазушылардың ... ... ... ғана ... ... ... соңында революция дәуірінде коммунизм алғаш рет ... ... ... ... болды.
ХҮІІІ ғасырда Францияда ... ... ... ... ... болатын. Осылайша осы кезде Францияда ерекше
коммунистік утопистік ... ... Бұл ағым ... ... ... де жұмыс атқарған болатын, алайда дәл
революция ... ол ... дами ... және ... қызығушылық
қолдауын табады. Жалпы Францияның революциялық ... ... ... ... даму ... ... алдында оның
ерекшелігі мен Франциядағы ... ... атап ... ... ... ... ... өкілі Морелли болып
табылады. Морелли Франциядағы ... ... ... ... ... ... ... оқытушысы мен ... ... ... ... ... зерттеген ғалымдар
үшін ...... және ... природы» еңбектерімен
қызықтырады. ... - ... ... ... ... ... ... болып табылады. Мұнда бір ... дана заң ... ... коммунистік ... ... ... Ал ... природы или истинный дух ... ... ... ... теориялық негізін
жасаған трактаті болды. ... ... ... ... белгілі болған бабувизм ағымының байланыстары ешқандай сынды
көтермейді. Морелли сонымен ... тек ... ... ... жетекшісі ретінде ғана емес ... ... ... ... ... ... дәрежесін иемденді. Морелли ... ... ... сол ... тән ... ... иесі болды. ... ... ... ... ... оны табиғаттың заңдылығы деп ... ... ... халықтар өзінің өмірінің басында
қандай қоғам ... ... ... ... Олар ... ... ... пайдаланды және оның жетістікке бет
бұратынына мән ... Тек ... жыл ... соң ... заңдары, басқарудың түрлі формалары, олардың игіліктің ... ... ... ... Осылайша адамзат ... ... ... коммунизмге өтеді деп түсінді.
Болашақтың коммунистік ... дәл ... ... ... орталықтанған шаруашылық ... ... ... ... қоғам өз мүшелерінің ... ... ... ... Мореллидің көрсетуінше
табиғаттың әрекетіне байланысты құрылымның ... үш ... ... ... жеке ... ... ... заңы
азаматқа «тіршілік етуге ... және ... ... беру, үшінші
заңы екіншісін толықтырады, азаматтардың ... ... ... еңбектегі міндеттерін анықтау болып табылады.
Мореллидің әлеуметтік ... және оның ... ... ... ... ... ... белгілі
болады және сондықтан оның әрмен дамуында ... ... ... ... ... ... ... коммунизмнің
қалыптасуына ықпал жасаған қарама-қайшы тұлғалардың бірі ... ... ... ... ... ғасырдағы бір-бірінен алыс келетін
қоғамдық ойдың өкілдері ... олар ... ... ... және кең қарастыруға тырысады, сонымен ... ... ... ... түсті.
Коммунизмге деген ... ... ... ... ... ... еткен, ... ... ... ... өкілі болған – Дидродан табамыз. Міне ... ... ... ... ... және өзінің
заманында атақты тарихшы, үлкен ... ... ... ... ... ішінде әлеуметтік құрылыстың мәселелері
қарастырылды, әсіресе қоғамдық немесе ... ... ... ... бұл ... к путешествиям Бугенвиляда»
көрінді. Бұл ... ... ... ... ... жатқанға дейінгі өмірі мен дәстүрлерін көрсету тұрды. ... ... ең ... утопиясы болды, көркем очерк, ... ... және мұны ... жасыруға тырыспады.
Маблидің айтуынша көп ойшылдар табиғи ... ... ... ... ... ақ ... деп ... алайда бұл
жүйе адамның ... тән ... ... оған ... ... ұмтылуы қажет деп табады. (25) Қоғам таптарға ... ... ... қызығушылықтарды иемденеді. Мұндай ... ... ... ... ... ... ... жоқтығында атап ... ... ... қарсылығын айқындап көрсетеді, бұл ... ... ең ... ... идеясының айқындалуы болып
табылады.
Буржуазиялық ... ... шегі ... Өзінің теориялық
құрылымындағы батыл ойлар буржуазиялық мәселерді ... шыға ... жылы ... ... ... ... ... көңіл аударған Фоше мен ... ... топ ... ... ... орта ... теңестіруші болып табылады,
алайда оның бірқатар ... ... ... ... да айқын атайды. Фоше адамның табиғи ... ... атап өте ... ... жер ... құқы бар деп тапты.
«Қоғамның құқығы ... ... ... ... ... ... құқықтарын орнату қажет және осылайша теңдікке жетудің
мақсатын қою ... (26) ... ... жеткізеді.
Францияның революциялық кезеңіндегі утопистік коммунизм немесе
«теңдік атындағы ... деп ... ... ... ... дамыды. Бұл қоғамдық бағыттың басында Гракх (Франсуа Ноэль)
Бабеф және оның ... ... ... Бұл ... барысында ең алғашқы рет қоғамдық ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қарама-қайшылықтары
жағдайында бабувистер «ең жоғарғы теңдік» ... ... ... ... ... жеке ... және ... басталуы керек болатын. Қозғалыстың ішіндегі өкілдердің бірінің
сатқындығынан қозғалыс түгелімен ... оның ... 1797 ... ... ... ... ... өсуіне әкелді.
Олар жұмысшылардың әлеуметтік ... ... ... ... ... Революцияның кезінде коммунистік бағыт
жаңа болған жоқ. ... өзі ... ... ... ... ... 1787 жылы Аррасам ... ... ... хатында Бабеф коммунистік тәртіптің орнатылу
мүмнкідігі мен ... ... ... ... ... ... халықтың әлеуметтік ... ... ... ... ... иеленетін меншігі етуде ... ... еді» (26) ... ойларын алғаш қалыптастыра бастағанын байқауғак
болдады.
1789 жылы жарық көрген «Cadastre ... ... ... Бабеф қоғамдық тәртіптің орнатылуын ... құру ... ... ... ... ... ... бақыты.
Адамдар әртүрлі меншікті иемденеді, бұл қоғамға ... ... ал ... бұл ... ... ... және оның мүшелері
оның жемістерін бірдей үлесте ... ... Бұл ... ... ... ... теңдей етіп бөлу қажет.» (27) деп ... пен ... ... жолдарын атайды.
1789 жылы ... және оның ... ... ... ... ... үкіметке ұсынады, алайда оның ... ... ... түсінбейді.
Бабувистер құқықтардың орнатылуы үшін күрестің тарихи процестен
көрсету ... ... мен ... ... күресін
үздіксіз жүргізілуін алға қояды. «Бұл байлар мен ... ... ... ... ... ... ол мәңгілік ... бұл ... ... байлықты өзгелерге беруші
институттардың ... ... ... (28) деп Бабеф ... ... ... отырып Бабеф Француз революциясын
патрицилер мен плебейлердің ... бір ... ... ... және ... ... жоспары жағынан қарама-қайшы екі
партияны ерекшелеймін, Олар екеуіде ... ... ... ... ... ... мемлекетті қаласа,
екіншісі халықтық және демократиялық ... ... (29) ... ... ... коммунистік құрылысты
аграрлық және қолөнерлік қоғамда көрсетуге ... ... ... ... және ... ... ... индустрияландыру
және пролитарлықтың дамуына дейінгі қоғамды ... ... ... ... алдыңғы уақытындада
белгілі болған. Алайда тек «теңескендер ... ғана ... ... ... өзінің мақсаты ретінде ... ... ... ... болатын. Бұл оның ... ... ... ... ... ... ... жоспары бойынша ол
ағартушылық түсініктен пайда болды. Ол жаратылыстық ... ... ... ... ... ... негізделді. Алайда
революцияның кезіндегі бабувистердің толық теңестіруге жету ... ... құру ... ... ... ... айналды және бірқатар идеялардың ... ... ... ... ... ... да байқалды. Жаңа ... ... ... ... ... барлығын қайта
қарудың қажетілігін туғызды. Ең ... ... ... ... күрес тұрғысынан қарауды алға ... ... ... орынды меншіктік теңсіздіктің
пайда ... ... ... ... ... ... деген
түсінік қалыптасқан. Жаратылыстық ... ... ... ол жеке ... бұл құқықтарға енгізбейді. Осылайша ... – бұл ... ... ... пайдалануынан және
қанауынан пайда болған тарихи орнығуды ... ... ... ... ...... ... дамыған емес деп
көрсетеді.
Алайда бабувистер ХVІІІ ... кең ... ой ... үлесінде қосты, табиғи тәртіп үшін үздіксіз және ... ... ... Жоғарыда аталғандай олар тарихтан
билеушілер мен бағынушылардың арасындағы таптық ... ... ... ... жеңілістер меншіксіздердің бұһарасын шыдамсыздыққа
әкеледі, міне осында қаналушылардың ... ... ... ... (30) - бұл ... тізбекте болатын жағдай ... ... соң ... ой ... ... ... ол ... кітабындағы Бабефке қарсы құпия
қастандық жөнінде жазуымен және ... ... ... ... бас ... болатын. Коммунизм ... ... ... және ... ... ... ... кең
және терең тамырын жайған болатын.
Сонымен бөлімді ... ... ... ... ғасырда
Францияда ағартушылық бағыт дамыған ... оның кең ... де ... ... осы кезде қоғамдық ой ... ... ... отырып бірегей ағартушылық сипатынан шыққаны
белгілі. Міне осы кезде ... ... ... да ... ... болды. Жалпы ғасыр бойында Францияда ... мен ... ... ... коммунизммен қызыққан
болатын. Алайда утопистік коммунизмнің белестерінде жарқын ... мен ... ... ... ... ... ... рационалдық сиапатын жасаған Морелли болатын. Ал ... ... ... кезіндегі утопистік коммунизмнің өкілі және
өкілі ғана ... ... ... оның ... идеялар арқылы
бағытын қалаушы. Коммунизмге ... ... мен ... ... ... ... пен оның ... тарихи
процесті табиғи тәртіппен дамымаған және оның ... ... әсер ... деп ... Француз революциясының кезіндегі тарихнаманы даму ... ... ... Ұлы Француз революциясының кезіндегі
тарихнамалық бағытты анықтауда жалпы ... ... ... ... ... ... ... Францияның 1789 жылғы Бастилияның
халықтың басып алуынан ... ... ... ... ... ... ... осы кездегі тарихнаманың дамуын қарастыру
қажетілігін ең ... ... ... ... ... ... қанағаттандыру мақсат етілді. Ұлы Француз революциясының
барысында ... ... ... ... және ... түрлі
тарихи мекемелер мен ... ... жою ... ... дамудың жағдайына әсер ... ... ... ... ... қоғамдық ойдың әсеріндегі ерекше
радикалдық ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар революциялық дәуірдегі тарихнама ... ... ... ... Француз революциясы кезіндегі тарихнама Ағартушылық бағытының
жалғасы немесе жалғастырушы ... ... ... ... ... прогресттік өсуі жөніндегі ойлар мен ... ... ... ... сипатталуы революциялық
дәуірдің тарихнамсына әсер ... ... өзі ақыл ... ... ... ... ... ағартушылық бағыттағы
бірқатар теориялар ... ... ... ... айналдырылды.
Ұлы Француз революциясының кезіндегі ... ... ... ... осы кездегі өзінің тарихи туындыларымен кейінгі
тарихнама ғылымында танымал ... ... ... ... ... ... ... энциклопедистердің кіші ұрпағы бола отырып, ағартушылық
бағытының ... ... оның ... ... картины прогресса человеческого ... ... ... идея ... идеясы болып ... ... ... ... – теориясы рационалды
болып ... және ... ... иемденді. Оған
тарихтың ... ... тән, яғни ... дамуы мақсат қоюға
жетелейді, ал бұл өз ... сана мен ... ... ... Міне батыл және ... ... ... ... ... сипатқа ие болды. Кондорсенің
концепциялары ... ... ... ... ойлауды
байқатады, сондықтан оның гуманист және ... ... ... де
атауға болады.
Адвокат Барнав «Введение во ... ... ... ... еңбегінде бірінші болып және оның ... ... өзі ... революциясын рухани және ... ... жоқ, ол ... ... ... бағыт алды және ... ... ... ... ағартушылық ... ... ... қарастыру кезінде және революциялық жағдайда
материалистік тенденцияның ... жол ... ... ... ... ... үлкен жетістігі ... ... ... ... оның ... ХІХ ... ... жартысындағы
буржуазиялық историзм идеяларымен тең келді.
Вольней «Руины, или ... о ... ... ... ... ... ... саясат пен діннен бас тартып,
табиғи ... және ... ... ... Ал ... адамның
сана сезімінің деңгейі мен қажеттіліктен ... деп ... ... по истории» еңбегінде тарих ғылымының ... ... ... оның ... ... ... мен
талаптары арқылы қарастыруды ұсынады және мұны ... ... ... аталған тарихшылар ағартушылық ... ... ... және ... ... ... ... айналымда
белгілі болып қалды.
Ұлы Француз ревллюциясы ... ... ... ... ... ... ... бағытының дамуына келіп тіреледі. ... ... ... бірқатар ғалымдар мен саяси қайраткерлер
утопистік ... ... ... ... ... ... ... көрінген Марелли мен Бабеф ... ... ... ... ... рационалдық
сиапатын жасаған Морелли болатын. Ал Бабеф Ұлы Француз ... ... ... ... және ... ғана ... ... оның ерекше идеялар арқылы ... ... ... ... мен ... ... себептерін
анықтауда Бабеф пен оның ... ... ... ... ... және оның ... ... институттар әсер
еткен деп көрсетеді.
Жалпы Ұлы Француз революциясы ... ... ... ... ... осы кезегі тарихнаманың даму ... ... ... ... байланысты және ... ... ... ... ... ... эрудиттік
бағыттан босап рационалистік бағытты ерекше бұрыштық ... ... ... ... ... ... ... да
тарихнамада өзіндік рөлге ие болды.
Сілтемелер тізімі
1. ... Л. ... ... во ... ... М., 1969. 12 ... Бұлда сонда 15 б.
3. Бұлда сонда 15 б.
4. История Франции в 3-х т-х Т. 2 под ред. А. З. ... М., 1972. ... ... ... 368 ... ... ... 372 б
7. Бұлда сонда 372 б
8. Бендрикова Л. ... ... во ... ревалюции. М., 1969. 19 б.
9. Бұлда сонда 26 б.
10. Бұлда сонда 27 ... ... М. А. ... идей ... ... ... века. М., 1949. 236 б.
12. Бұлда сонда 271 б.
13. ... Л. ... ... во время ревалюции. М., 1969. 94 б.
14. Алкатов М. А. Политические идей Французской ... ... ... М., 1949. 239 б.
15. Бұлда сонда 287 б.
16. Бұлда сонда 316 б.
17. Французские ... ... в. о ... состав. статей
А. М. Казарин М., 1960. 58 б.
18. Бұлда сонда 69 б.
20. Бұлда сонда 96 ... ... И. ... ... и материалистическое понимание истории.
М.. Л., 1966. 29 б.
22. ... ... 98 ... ... сонда 106 б.
24. Вольней К. Ф. Избранные атеистические произведения М., 1962. 267
б.
25. Бұлда сонда 273 ... ... ... 314 ... Бабеф Г. Сочинения: В 4-х т-х Т. 2. под ред. Далин В. М.
М., 1976. 67 б.
28. Бұлда сонда 216 ... ... ... 345 ... ... ... 272 б.
Пайдаланған әдебиетер тізімі
1. Алкатов М. А. ... идей ... ... ... ... М., ... Волгин В. П. Французский утоический коммунизм М., 1960.
3. Бендрикова Л. А. Французская историография во время ревалюции.
М., 1969.
4. История Франции в 3-х Т. под ред. А. З. ... М., ... ... П. А. ... ... ревалюция (1789-1793) М.,
1979.
6. Монфред А. З. Великая Французская буржуазная ревалюция
ХVІІІ века. М., 1956.
7. Ревуненков В. Г. ... по ... ... ... М., ... Далин В. М. История Франции ХVІІІ-ХІХ вв. М., 1981.
9. Жорес Жан Социальная история Французской ... под ... В. А. М., ... ... Г. ... В 4х т. под ред. ... В. М. М., 1975.
11. Тюрго А. Р. Избранные философские ... М., ... ... Жан ... ... ... картины прогресса
человеческого разума. М., 1936.
13. Луппол И. К. Дени ... М., ... ... просветители ХVІІІ в. о религии. Состав. Статей
А. М. Казарин М., 1960
14. Ям К. Е. Жан ... и ... ... ... ... ... Вольней К. Ф. Избранные атеистические произведения ... ... И. С. ... французская революция и судьба
феодальных ... // ... ... 1987. М.,
1989
17. Тарле Е. В. ... ... в ... ... ... Соч.
В 12 Т. М., 1958. ... ... Л. Л. ... ... в своей ... ... и ... ... 1979. № ... Кузнецов В. Н. Французкий ... ... ... ... ... И. А. Антуан Барнав и материалистическое
понимание истории. М.. Л., 1926.
21. ... В. И. Из ... ... ... ... ... конца ХҮІІІ века.
22. Парижские коммунары о ... и ... ... и ... Состав С. М. Моневич,
М., 1971.
23. ... Я. ... ... ... за науычный атеизм. Ленинград,
1972
24. ... ... и ... В ... ред. Н. П. ... М., ... ... А. Философы и Французская революция
// Французский ежегодник М., ... ... в ... ... п ... Л., 1978.
27. ... Л. ... ... ... ... ... М.,
1986.
28. Монтескье Ш. Избранные произведения. М., 1955.
29. ... Х. Н. ... ... ... ... ... Барг М. А. Эпоха и идеи. М., ... ... Л. А. ... с ... времен по ХVІІІ
век.
Курс лекций. Л., 1982

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 45 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
18 ғасырдағы ерте буржуазиялық мемлекеттер(еуропа), Британдық Үндістан(18-19 ғғ.)5 бет
1.ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері. 2.Қазақ зиялылары ұлт қамы жолында. 3.Әдеби бағыттардың ерекшеліктері мен ортақ бірлігін ажырату32 бет
1905-1907 жылдардағы революцияның Қазақстанға саяси дамуына әсері.9 бет
1917 ж. Қазан революциясы және Қазақстанда Кеңес өкіметінің орнауы7 бет
1978-1979 жылдардағы Иран революциясы. Хомейни ролі41 бет
XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басындағы қоғамдық жағдайдың Отырар өңірі ақындары шығармашылығына ықпалы11 бет
XXI ғасыр басындағы Қазақстан-АҚШ өзара ынтымақтастығына энергетикалық әлеуеттің ықпалы және мәні107 бет
«Палестина-Израиль» қақатығыстарына әсер етуші факторлар негізінде қарастырып Араб шығысындағы мемлекеттердің шиеленістегі алған орны мен саяси ұстанымдардың халықаралық қатынастарға ықпалы63 бет
ІV Француз Республикасының конституциясы және саяси шиеленістері91 бет
Алматы қаласының техникалық жөндеу орталықтарының қоршаған ортаға ықпалы27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь