Қазақстан Республикасындағы сайлау құқығы мен сайлау жүйесінің түсінігі

Жоспар
1. Қазақстан Республикасындағы сайлау құқығы мен сайлау жүйесінің түсінігі
2. Сайлау процесі түсінігі мен негізі, сатылары
3. Сайлау алдындағы үгіт жүргізу тәртібі
Дүние жүзі мемлекеттерінде сайлау жүйесінің тепе-тең және мажорлық екі жүйесі бар.Тепе-тең сайлау жүйесі алған дауыстар мен жеңіп алынған мандаттар арасындағы тепе-теңдік принципіне құрылады. Тепе-тең жүйенің жұмыс істеуі үшін бірқатар ерекше шарттардың болуы қажет.Бірінші- үлкен аумақтық сайлау округтерін құру қажет. Әлбетте, аумақтық сайлау округтерін тепе-тең жүйенің ерекшеліктеріне лайық өзгертуге болады. Екінші- тепе-тең жүйенің тиімді жұмыс істеуі үшін кемінде қалыптасқан екі партияның болуы қажет.Осыған орай Қазақстанда әлі де саяси партиялар әлсіз және азаматтардың елеулі бөлігі саяси партиялардан тыс тұруына байланысты, тепе-тең сайлау жүйесі қабылданған жоқ.Мажорлық сайлау жүесінің: абсолюттің көпшілік және біршама көпшілік деген екі жүйесі бар.Бұл орайда мажорлық жүйеде 1) егер оларға сайлаушылар тізіміне енгізілген бірінші тур сияқты екінші турда да азаматтардың елу пайызынан астамы қатысса, сайлау өткен болып есептеледі; 2) егер кандидатқа берілген дауыстар саны дауыс беруге қатысқан сайлаушылар санының елу пайызынан асса ол сайланған болып есептеледі. Мажорлық жүйе кезінде біршама көпшілік сайлау дауыс беруге қатысқан сайлаушылар санына қарамастан өткен болып есептеледі, ал егер оған сайлаушылар тізіміне енгізілген азаматтар санының 25 пройенттен астамы дауыс берген жағдайда басқа кандидаттарға қарағанда көп дауыс жинаған кандидат сайланған болып есептеледі. Қазақстан Республикасында абсолюттік көпшіліктің мажорлық сайлау жүйесі қабылданған. Қазақстан Республикасының сайлау жүйесі мен сайлау құқығы халықтық егемендіктің бір көрінісі болып табылады, өйткені оларды пайдалана отырып, азаматтар мемлекеттің жоғары өкілді органдарын қалыптастырады.Президент пен Парламент депутаттарын сайлау кезінде дауыс беруді есептеудің мынадай жүйесі қолданылады: 1) егер дауыс беруге сайлаушылардың не Парламент Сенатының депутаттарын сайлаған кезде таңдаушылардың елу пайызынан астамы қатысса, сайлау өткен болып есептеледі; 2) дауыс берудің бірінші турында дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың елу пайызынан астам дауысын жинаған; Мәслихат депутаттарын сайлаған кезде дауыстарды есептеудің мынадай жүйесі қолданылады: 1) егер дауыс беруге сайлаушылардың мелу проценттен астамы қатысса сайлау өткен болып есептеледі. 2) егер оның кандидатурасына дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың елу проценттен астамы, ал қайтадан дауыс берген кезде – басқа кандидат пен салыстырғанда сайлаушылардың елу проценттен астамы болуға тиісті сайлаушылардың көп санын жинаған кандидат сайланған болып есептеледі.
Пайдаланған әдебиет:
Нормативтік құқықтық акт:
1. ҚР Конституциясы. 30.09.1995. өзгертулер мен толықтырулар 21.05.2007ж. енгізілді.
2. «Сайлау туралы» ҚР Конституциялық заңы, 28 қыркүйек 1995ж.
Негізгі әдебиеттер:
1. Ғ.Сапарғалиев «Қазақстан Республикасының құқығы», Алматы, 2004ж «Жеті Жарғы»
2. С.Қ.Амандықова Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы Астана 2001 ж.
        
        Жоспар
1. Қазақстан Республикасындағы сайлау құқығы мен сайлау жүйесінің түсінігі
2. Сайлау процесі түсінігі мен негізі, ...
3. ... ... үгіт жүргізу тәртібі
I. Дүние жүзі мемлекеттерінде сайлау жүйесінің тепе-тең және мажорлық екі жүйесі бар.Тепе-тең ... ... ... ... мен ... ... ... арасындағы тепе-теңдік принципіне құрылады. Тепе-тең жүйенің жұмыс істеуі үшін бірқатар ерекше шарттардың болуы қажет.Бірінші- үлкен ... ... ... құру ... Әлбетте, аумақтық сайлау округтерін тепе-тең жүйенің ерекшеліктеріне лайық өзгертуге ... ... ... ... ... жұмыс істеуі үшін кемінде қалыптасқан екі партияның болуы қажет.Осыған орай Қазақстанда әлі де саяси партиялар әлсіз және ... ... ... ... партиялардан тыс тұруына байланысты, тепе-тең сайлау жүйесі қабылданған жоқ.Мажорлық сайлау жүесінің: абсолюттің көпшілік және ... ... ... екі ... ... орайда мажорлық жүйеде 1) егер оларға сайлаушылар тізіміне енгізілген бірінші тур ... ... ... да азаматтардың елу пайызынан астамы қатысса, сайлау өткен болып есептеледі; 2) егер ... ... ... саны ... ... ... сайлаушылар санының елу пайызынан асса ол сайланған болып есептеледі. Мажорлық жүйе кезінде біршама көпшілік ... ... ... ... сайлаушылар санына қарамастан өткен болып есептеледі, ал егер оған сайлаушылар тізіміне енгізілген азаматтар санының 25 ... ... ... ... жағдайда басқа кандидаттарға қарағанда көп дауыс жинаған кандидат сайланған болып есептеледі. Қазақстан Республикасында абсолюттік көпшіліктің мажорлық ... ... ... ... ... ... жүйесі мен сайлау құқығы халықтық егемендіктің бір көрінісі болып табылады, өйткені оларды пайдалана ... ... ... жоғары өкілді органдарын қалыптастырады.Президент пен Парламент депутаттарын сайлау кезінде дауыс беруді есептеудің мынадай жүйесі қолданылады: 1) егер дауыс ... ... не ... ... ... сайлаған кезде таңдаушылардың елу пайызынан астамы қатысса, сайлау өткен болып есептеледі; 2) дауыс берудің бірінші турында дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың елу ... ... ... ... Мәслихат депутаттарын сайлаған кезде дауыстарды есептеудің мынадай жүйесі қолданылады: 1) егер дауыс ... ... мелу ... астамы қатысса сайлау өткен болып есептеледі. 2) егер оның кандидатурасына ... ... ... ... елу проценттен астамы, ал қайтадан дауыс берген кезде - ... ... пен ... ... елу ... астамы болуға тиісті сайлаушылардың көп санын жинаған кандидат сайланған болып есептеледі. Қазақстан Республикасының сайлау құқығының бастауы болып табылатын ... ... ... ... ... ... пен Сенатының, мәслихаттардың депутаттарын және жергілікті сайлау органдары мүшелерін сайлауға әзірлік және сайлау өткізу кезінде туындайтын қатынастарды реттей отырып, азаматтардың ... ... ... ... ... ететін кепілдіктерді белгілейді.
II. Қазақстан Республикасындағы сайлау Республика азаматтарының сайлау және сайлау құқығының еркін ... ... ... ... принциптері Қазақстан Республикасының Қонституциясы мен, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 жылғы 28 қыркүйектегі Конституциялық заң күші бар ... мен ... ... принциптер. Жалпыға бірдей сайлау құқығы принциптері жынысына, ұлтына, нәсіліне, ... ... ... шығу ... және тағы ... қарамастан ҚР-ның белгілі бір жасқа толған барлық ... ... ... ... ... ... және сайлануға құқығын білдіреді.Жалпыға бірдей сайлау құқығы белсенді сайлау құқығына және ... ... ... ... ... ... ол ... 18 жасқа толмаған азаматтың сайлауда дауыс беруге қатсу құқығы. Бәсең сайлау құқығы- ол ҚР азаматтарының ҚР Президенті, ҚР Парламентінің, Мәслихатының депутаты ... ... өзін өзі ... органына мүше болып сайлану құқығы.Әлбетте, бәсең сайлау қүқығы белсенді сайлау құқығынан ерекшеленеді.Бәсең сайлау ... ... ... ... ... субъекті болып табылады.Бәсеңдіктің мәні мынада, ол сайламайды , оны ... ... ... сайланатын азаматтарға бірқатар талаптар қояды.Бұл талап сайлау органдарының мемлекеттік механизмдегі сипатына ерекшеліктеріне, ... ... ... ... Президент орнына сайлану үшін жасына,біліміне, мемлекетке қатысына дәне басқаларына байланысты талаптар қойылады.Осы ерекше ... ... ... ... пен ... ... айрықша зор жауапкершілігіне орай қойылады. Парламенттің, Мәслихаттардың депутаттығына ұсынылған кандидатураларға да бірқатар талаптар қойылады.Аталған Конституциялық талаптар ... ... ... ... ... табылмайды. Жалпыға бірдей сайлау құқығы сайлау құқығының шектелуін белгілеу мүмкіндігін теріске ығармайды.ҚР-ның Конституциясы ... ... деп ... ... сайлауға және сайлануға, Республикалық референдумға қатысуға құқығы болмайтынын белгілеген. Бұл жүйкесі кемістігіне ... ... ... ... ... ... және азаматтық міндеттерін орындауға қабілетсіз азаматтардың сайлау құқығының шектелетіндігін білдіреді. Бірақ мұндай шектеу тек сот тәртібі мен ... сот ... ... деп ... тек ... ғана ... ... құқығы шектеледі. Басқа ешбір мемлекеттік органның қандай себептер мен болсын азаматтың сайлау ... ... ... жоқ.Заңдық күшіне енген сот үкімімен еркінен айырылу орындарындағы адамдардың сайлауға және сайлануға құқығы жоқ.Тиісінше, қамауда ... ... ол ... ... ... ... болса, оның сайлау құқығы шектелмейді.Президенттің Жарлығында тергеу ... мен ... ... ... сайлау учаскелері құрылатыны және ондағы адамдардың сайлаушылар тізіміне енгізілетіні белгіленген. Қазақстан ... ... ... құқығындағы тепе-теңдік принципі сайлаушылардың Президент, Республика Парламентінің Мәжілісі мен мәслихаттары депутаттары сайлауына тепе-теңдік негізде және әр сайлаушының бір ... ғана ... ... ... ... ... тек бір тізімге ғана енгізіледі және осы сайлауда бір-ақ рет ... бере ... ... жеке ... ... құжаттар бойынша беріледі.Кандидаттардың да сайлауға қатысуға тең құқығы болады. ... ... ... ... ... ... ... басқа сайлаушыға қарағанда ешқандай жеңілдігі болмауын қамтамасыз етеді. Мысалы, өкілдік нормаларына сәйкес халықтың саны ... ... ... ... ... ... азаматтардың сайлау құқығы заңмен бірдей деңгейде қорғалады.Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі ... ... ... ... ... асыруына кедергі келтірушілікке қылмыстық жауаптылық белгіленген. Қазақстан Республикасында Парламентке депутаттарды төте және жанама ... ... ... сайлау құқығы принципі Республика Президентін, Парламент Мәжілісінің және мәслихаттарының депутаттарын, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүшелерін ... ... ... ... ... ... ... Сенатының депутаттарын сайлауғтаңдаушылардың, яғни мәслихаттардың депутаты болып ... ... ... ... ... Сенат депутаттары сайлауына тепе-теңдік негізде қатысады және Сенат депутатын сайлау кезінде әр сайлаушы бір дауысқа ие болады.Сенат депутатын ... ... ... ... ... ... сессияларында Қазақстан Республикасы Конституциясында белгіленген шектеулермен жүзеге асырылады. Дауыс берудің мұндай принципі болуының мәні мынада, республиканыңі Президентін, Парламент ... мен ... ... Мәслихат депутаттарын, жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелерін сайлау жабық өткізіледі. Дабық дауыс беру сайлаушылардың еркін білдіруге бақылау ... ... ... қысым жасау мүмкіндігін жоққа шығарады.Дауыс берілетін орындарда сайлаушылардың өз еріктерін еркін білдіруі үшін арнайы кабинеттер жабдықталады.Жабық дауыс беруде ... ... ... және ... ... ... ... дауыс берушінің жеке бастарын анықтауға жол берілмейді.Дауыс берудің бұзылуына кінәлі лауазымды ... ... ... ... Республикасы азаматтарының сайлауға ерікті түрде қатысу принципісайлауға қатысуға немесе қатыспауға күштеу мақсатында сайлаушыларға ... ... ... ... ... ... кезінде ерік білдірудің еркіндігі сайлау күні үгіт жүргізуге жол берілмейтіндігімен де ... ... ... тұратын немесе шет жерде болған Қазақстан Республикасының азаматы сайлау құқығына толық иелі болады. Бұл, атап айтқанда, ... ... шет ... өкілдіктері жанындағы, Қазақстан Республикасына қарайтын және сайлау күні жүзуде жүрген кемедегі сайлау учаскелері бойынша сайлаушылардың тізімдері аталған өкілдіктердің басшылары мен кеме ... ... ... ... ... ... ... Сайлау алдындағы үгіт үшін жағдай жасау сайлауды ... мен ... ... ... ... ... алдындағы үгіт кандидаттарды тіркеу мен басталады және сайлау алдындағы күні ... ... ... 00 ... ... ... белсенді сайлау алдындағы үгітті жүргізуге құқылы. Мемлекет қай кандидаттың болсын кедергісіз үгіт жүргізуіне ... ... ... ... үгіт ... ... ... ақпарат құралдары пайдаланылады, сайлау алдындағы жария шаралар өткізіледі. Баспа,дыбыс жазу және басқа үгітшілік материалдар шығарылады және ... ... ... ... басқару органдардың, лауазымды адамдардың өздерінің қызметтік міндеттерін орындау ... ... ... үгіт ... ... ... тыйым бағдарламасын қолдайтын кандидатураның сайлануы үшін сайлаушылардың өз еріктерін ... ... ету ... болдырмау қажеттігінен туындап отыр. Сондай-ақ әскери бөлімдерге, әскери ... және ... ... ... мүшелеріне де сайлау алдындағы үгіт жүргізуге тыйым салынады.Сайлау алдындағы үгіттің объективті болуы үшін бұқаралық ақпарат құралдары қызметкерлерінің тіркелген кандидаттар мен не ... ... ... ... ... ... құралдары арқылы жариялануына қатысуына болмайды. Жоғарғы Кеңеске 1994 жылғы сайлау кезінде кандидаттардың сайлаушыларға арзан тауарлармен көрсеткен ... аз ... ол ... барысы мен түпкі нәтижесіне әсер етпей қоймайды.Осындай теріс тәжірибені ... ... заң ... ... немесе жеңілдетілген тауар беруге не сатуға, көмек көрсетуге, ақшалай ... ... не ... деп уәде беруге тыйым салынады. Алайда, баспа материалдарын, омырау белгілерді, жалаушыларды және тағы басқаларын тегін таратуға тыйым салмайды.Сайлау комиссияларында ... ... ... ... бұқаралық
Пайдаланған әдебиет:
Нормативтік құқықтық акт:
* ҚР Конституциясы. 30.09.1995. өзгертулер мен ... ... ... ҚР Конституциялық заңы, 28 қыркүйек 1995ж.
Негізгі әдебиеттер:
* Ғ.Сапарғалиев , Алматы, 2004ж
* ... ... ... Конституциялық құқығы Астана 2001 ж.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасында ауылшаруашылығы мақсатындағы жерлердің құқықтық жағдайы53 бет
Ақш президент сайлау жүйесі, ерекшеліктері10 бет
Жергілікті өкілді органдар, олардың жүйесі міндеттері, сайлау тәртібі31 бет
Жергілікті өкілді органдар, олардың жүйесі, міндеттері, сайлану тәртібі және құрылымы19 бет
Орта Азия мен Саха (Якутия) тұрғындарын сайлаушылар есебінен атымен шығарып тастауы8 бет
Президенттік сайлау жүйесі7 бет
Сайлау жүйесі6 бет
Сайлау жүйесі жайлы13 бет
Сайлау жүйесі туралы13 бет
Сайлау жүйесінің ұғымы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь