Ұлы Жiбек жолының даму тарихы

Ж О С П А Р

1. Кiрiспе.

2. Негізгі бөлім.
1 тарау : Дала жiбек жолы .
1.1 Жiбек жолы мәдениеттiнiң Iшкi Қытайға ықпалы
1.2 Жiбек жолы саудасының деуiрленген кездерi.
1.3 Жiбек жолы сiлемдерi мен қалалары .

2 тарау : Ұлы Жiбек жолының даму тарихы .
2.1 . Жiбек жолының жолдары
2.2 . Сауда .саттық және тауарлар
2.3. Мәдени мәлiметтерi және дiн жолдары .

3. Қорытынды .

4. Сілтемелер

5. Пайдаланылған әдебиеттер
Кiрiспе
ЮНЕСКО ұйымының Бас конференциясының 24-ншi сесиясында 1987 жылы қабылданған шешiм бойынша ұлы жiбек жолын кешендi түрде зерттеп бiлудiң халық аралық жобасын жүзеге асыру қолға алына бастады.Мұндай зерттеулер жүргiзу жөнiндегi шешiм Греция,Египет, Индонезия ,Италия, Шри-Ланка және ССРО елдерiнiң ынтасымен қабылданды. Бұл жоба ЮНЕСКО –ның Адамды қоршаған орта жер мен теңiз қоры және Мәдениет пен келешек атты екi iрi бағдарлама бойынша жүзеге асырылмақшы .Жобаға байланысты шаралар Бiрiкен ұлттар ұйымының шешiмiмен қазiргi кезде өткiзiлiп жатқан мәдениеттi өркендетудiң Дүниежүзiлiк онжылдығына ауқымды жүргiзiлетiн болды.Ұлы Жiбек жолы –Жерорта теңiзiнен Қытайға дейiн Еуразияны көктейлi өтiп жатқан керуен жолдарының тоғықан тоқсан торабы.Ол сонау ежелгi дәуiрдегi орта ғасырдағы осы аймақтардың сауда және мәдени байланыстарының арасында қалыптасқан тұңғыш бейбiт қарым -қатынас, сырын жан-жақты зерттеп бiлудi мақсат етiп отыр .Ол осы жiбек жолы көктей өтетiн елдердiң Ғылыми және мәдени топтарының өзара пiкiр алуына мемлекетер арасында қалыптасқан мәлiмге келу байланыстарын орнатуға септiгiн тигiздi .
Осы жобаға баға бере отырып ЮНЕСКО-ның Бас директоры Фредрина Майор былай деп аттап өттi. . Жiбек жолы ұшы қиырсыз далашар көл –көсiр теңiздер мен қуаң шөлдер арқылы өтетiн өзара байланыстар мен пiкiр алмасуларды қалыптасыруға ғаламат мүмкiндiктер бере отырып озық өркениеттi өзара бiрлесiп байтуға септiгiн тигiздi. Жiбек жолы кешендi зерттеу жобасының түпкi мақсаты- бүгiнгi күнi осы жол бойында жатқан халықтардың өзара пiкiр алысуды қайта жаңғырту қажет екендiгiн ұғынуға өзара түсiнусудiн қатынасудын және өркениеттi бiрлесе байытудың қолдағы тарихи мән-маңызы бар мүмкiндiктерiн пайдалануына септiгiн тигiзу.
Он жылға есептелген бұл жоба өзi қамтып отырған екi бағыт бойынша бiр жағынан өзара тәртiптiк ғылыми зерттеулер мен халықаралық және ұлттық дәрежеде кездесулер өткiзу арқылы, екiншi жағынан дуниежүзi жұртшылығының көпшiлiк назарына зерттелiп отырған мәселеге аудару үшiн бұған бұхаралық хабарлама құралдары мен ғалымидардың мәдениет қайраткерлерiнiң ресми бiрлестiктерiн қатыстыру арқылы өрiстетiледi .Бұл жоба құрамында ғалымдар телевизия мен баспасөз өкiлдерi бар халық аралық топтардан құралған экспедисияның қайта жүрiп өтетiн негiзгi жолдарын оның жазуға мүмкiндiк бередi .
Келешекте адамгершiлiк ынтымақтастықты жолға қоюдың тиiмдi құралы болуы ықтимал осы жобаның жүзеге асуын қамтамасыз ету үшiн ЮНЕСКО барлық мемлекетердiң қалауынша және мүмкiндiгiнше жеке үлестерiн қосуға шақырады .
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Археология , этнология және қазақстан тарихы кафедрасы
Тақырыбы: “Ұлы Жібек жолының даму тарихы.”
Орындаған:
Тексерген:                                      
Ж О С П А ... Ұлы ... ... даму ... .
1. ... ... ... ... : Дала ... жолы .
1. ... жолы ... Iшкi ... ... Жiбек жолы саудасының деуiрленген кездерi.
3. Жiбек жолы ... мен ... .
2 ... : Ұлы ... ... даму ... ... . Жiбек жолының жолдары
2.2 . Сауда –саттық және тауарлар
2.3. ... ... және дiн ... .
3. ... .
4. ... ... ... ұйымының Бас конференциясының 24-ншi ... 1987 ... ... ... ұлы ... ... ... түрде зерттеп бiлудiң
халық аралық жобасын жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... Греция,Египет, Индонезия ,Италия, Шри-Ланка және
ССРО елдерiнiң ынтасымен қабылданды. Бұл жоба ЮНЕСКО –ның ... ... жер мен ... қоры және Мәдениет пен келешек атты екi iрi бағдарлама
бойынша жүзеге асырылмақшы .Жобаға байланысты ... ... ... ... қазiргi кезде өткiзiлiп жатқан мәдениеттi өркендетудiң
Дүниежүзiлiк онжылдығына ауқымды жүргiзiлетiн болды.Ұлы Жiбек жолы ... ... ... Еуразияны көктейлi өтiп жатқан керуен жолдарының
тоғықан тоқсан торабы.Ол сонау ежелгi ... орта ... ... ... және ... ... арасында қалыптасқан тұңғыш
бейбiт қарым -қатынас, сырын жан-жақты зерттеп бiлудi мақсат етiп отыр ... ... жолы ... өтетiн елдердiң Ғылыми және мәдени топтарының өзара
пiкiр алуына мемлекетер арасында ... ... келу ... септiгiн тигiздi .
Осы жобаға баға бере ... ... Бас ... ... ... деп ... өттi. . ... жолы ұшы қиырсыз далашар көл
–көсiр теңiздер мен қуаң ... ... ... өзара байланыстар мен пiкiр
алмасуларды қалыптасыруға ғаламат мүмкiндiктер бере отырып озық өркениеттi
өзара ... ... ... ... Жiбек жолы кешендi зерттеу
жобасының түпкi мақсаты- бүгiнгi күнi осы жол ... ... ... пiкiр ... ... ... қажет екендiгiн ұғынуға өзара
түсiнусудiн ... және ... ... ... ... ... бар ... пайдалануына септiгiн тигiзу.
Он жылға есептелген бұл жоба өзi қамтып отырған екi ... бiр ... ... ... ... ... мен ... ұлттық дәрежеде кездесулер ... ... ... ... ... ... назарына зерттелiп отырған мәселеге
аудару үшiн бұған бұхаралық ... ... мен ... ... ... ... қатыстыру ... .Бұл жоба ... ... телевизия мен баспасөз
өкiлдерi бар халық аралық ... ... ... ... өтетiн негiзгi жолдарын оның жазуға мүмкiндiк бередi .
Келешекте адамгершiлiк ... ... ... ... ... ... осы ... жүзеге асуын қамтамасыз ету үшiн
ЮНЕСКО барлық мемлекетердiң ... және ... ... ... шақырады .
1- тарау Дала Жiбек жолы
1.1 Жiбек жолы мәдениетiнiң Iшкi ... ... ... ... ... зор ... жасағаны сияқты батыс
елдерiнiң мәдениетi Iшкi ... да ... ... ... ... ... : будда мәдениетiнiң iшкi өлкелерге таралуы. Ғалымдар
Үндi будда мәдениетi ... өңiр ... Iшкi ... ... ... ... ... романындағы Таңсық бастаған топтың ... ... ... ... де ... емес. Будда дiнiнiң қасиеттi киелi
буттарының ... ... ... көне ... Дун ... ... ... оған жапондықтардың әр жылы ... ... ... ... қазiргi Шыңжан өңiрiнiң Нушар Тұрпан жерлерiнен
Бутхана ... ... iшкi ... ... он мыңдаған
қонақтардың батысқа нол ... ... ... .. Жiбек жолымен тынбай
ағылуы қаңлы елiнен шыққан қаңлы Шайхы 643-712 ... ... ... қытай тiлiне аударып хан елiнiң “ ел ... ... ... ... ... елiнiң қыруар шайхы ... ... ... толық айғақ1 .
Будда мәдениетi iрi қалаларда ғана емес дала ... де ... iзiн ... ... .Мен ... құрастырған
“ шыңжаның жартас жазулары” деген кiтабының қолжазбасын қарағанын
айтады .Қарт ... ... ... өңiрiндегi көптеген
жартас суреттерi мен ... жиып оған өз ... ... түсiнiк бере алмаған бiр сөзi ... және ... ... едiм, ... ... бұл жартас жазулары
көне тибет ... ... ... ... ... ... будда дiнiнiң
жауқары ең қасиеттi делiнетiн дұға “умани будумахум” деген сөз ... Бұл жазу ... ... жерiнен табылыпты. Сондай көркем
жазумен ... ... бұл ... ... ... жоғары бағалады
.Оның күштiлiгi соншалық ... олар ... ... кезiнде Суң
Унуңдi 500 жыл-бойы тау ... ... ... ... ... ... жазып "Умани бадумахум “дұғасын түсiнгеннен ... ғана ... ... көтерiп кететiн құдырет ... екен .Бұл ... ... дiнi алғаш тараған кезде ... ... ... ... 6-7 ... , яғни жiбек жолы мәдениетi
гүлденген таң дәуiрiнде ... деп ... ... ... ... ... мәдениетi ислам мәдениетi сияқты көне ... жолы деп ... ... ... жолы ... ... кездерi .
Әлемге әйгiлi Жiбек жолының ең алғашқы жолы дала Жiбек жолы ... ... ... 10 ... Хуанхэ дариясы мен Сыр дариясының
арасындағы кең - ... ... ... ... қалыптастырып, Тянь-
Шаньның солтүстiгiндегi дала жолымен оңтүстiгiндегi ойпат жолы ... мен ... ... ең ... сауда жолын ашушы дала
халықтарын ... мен ... ... ... мәлiм .2 Чунчижу –Жанго
дәуiрiнде (заманымызға дейiнгi 772-221 жылы) ... ... және ... ... атты ... ... пайдаланылды . Арбаға
жегудi ... ... ... ... ... иузлер және сақтармен
жақын қатынас орнатқан Орта Азия мен ... орыс ... осы ... өздерiнiң көшпендi тұрмысы арқылы қытай мен
сонау қиырдағы грек елi ... ең ... ... жолы
саудагерлердiң рөлiн атқарған . Ең ежелгi Жiбек жолы мiне осы ... ... ... жолы ... ... қазiргi
Ниншаның солтүстiк өңiрiнен яки байырғы Чаңғы ... ... ... ... ... ... одан ... Каспий өңiрiн басып
Европаға шеру тартып отырған .Қос Жин және ... ... ... орта ... ... орта Азияның ... сүт ем ... ... тығыз сауда қатынасын ... ... ... ... iрi ... тоғанақтары үзбеи келiп ..бiр
ретiнде бiр тоғанақиақы 240 ... 600 ... 10 ... топ
жiбек кездемелерге сауда жасаған .
Хан дәуiрiнде ( бiздiң жыл ... ... 3-1 ... ... мен ... ... достық және сауда қарым-қатынастарының
өте тығыз болғандығын Хан елi ... ... ... ұзатқанда мың
жылғы қалың мал алып жек ... ... ... ... ... ... дала ... жолының ең алғаш дүниеге келген кезi әрi
алғаш дәуiрлеген кезi ... ... ... 10 ... мен 1
ғасырдың аралығындағы сақ-үйсiн дәуiрi .Алғашқы ... ... ... ... мен Сыр ... ... мен Грецияның аралығына
алғаш саудагерлiк ... ... Чың Фууй ... ... ... ... –. сақтар мениузлер және үйсiндер мен қаңлылар . Мұның
осылай ... ... жыл ... ... 490- 425 ... ... атақты Грек жиқангезi Герадот та ... ... ... ... ... ... . Ол ... патшасы Кирдiң
сақтар мен массагеттерге ... ... ... “ Дала ... ... ... ... рет ауызға алған адам .
Әрине әрқандай заттың ... түзу ... ... ... .Сол сияқты Жiбек жолы ... да ... ... бiрде
баяулап , кейде тiптi үзiлiп ... . Сол бiр ... ... жолы ... талай- талай соғыс жарақаттары ... ... ... ... адамзат ... есiн жиып ... ... ... ... . Дәл сол сияқты Жiбек жолы
саудасының ... бiр ... ... ... ... 6 ... , яғни Қытайдың Таң дәуiрiне тура ... .
6 ... ... ... ... ... әрi де сол ... үйсiн дәуiрiндегi сияқты ат- жiбек саудасы болған .Әтөңiр ... ... ... ... –қаңлы жылқылары мұқым хан ... ... етiп ... ... ... .Осының нәтижесiнде
хан елiнде “Атың болса, әлемге жетесiң” ... ... сөз ... . Хан ... ... ... ... қосып аттың әсем
сипатын өз ... ... ... . Ақын пiрi атанған Ду - жу да ... атын ... ... ... .
Ферғана Худың аттары .
Сымбатына адам тойғандай .
Неткен әсем ... қиып ... ... ... ... ... тұяғы сыпылдап
Самал жел боп ескендей, – деп тебiрене ... ... ... Таң ... ... ... арғы ата- бабалары
әхулар .. ... ... деп ... ... Су ... “Хан патшалығы дәуiрiндегi үйсiн -қаңлылардан тартып
заманымыздың 6-12 ... тiптi тау ... Орта ... ... ... ... ... қазақ даласы болатын.”4 Ат
саудасының Алтын дәуiрi ... осы Таң ... ... 10 ... ... ... оған 40 мың топ ... төлейдi екен . Кейде тiптi
бiр аттың құны 50 топ тарғынға ... кезi де ... ... –бабаларымыз Астана Чаңғы қаласына Жiбек саудасымен ... ... . Сол ... қазақ даласының ... Сояб ... ... ... iрi сауда орталығы ретiнде ... ... ... елiнiң ақындары бұл қаланы ... ... ... ... 12 ... ... ... созылған .
Дала Жiбек ... ... ... ... ... ... пен батысты бiрiне-бiрi жалғастырып ... ... ... ... батысқа жеткiзiп отырған . Мiне ... ... 56 ... пайда болғаны .
Миң ... ... 1371 ... ... 1547 жылға
дейiнгi аралықта Жiбек жолы саудасы қайтадан ... ... . ... ... ... –ақ ... өзiнiң қорғанысын күшейту
үшiн шайт-ат саудасына ерекше көңiл ... ... 1.5 млн ... 30 мың ат ... ... ... ... ат-май саудасы
мүлдем тоқтап мұның орнына ат-жiбек саудасы ... ... жылы ... ... ... салуымен ғана жасаған ат-
жiбек саудасы ... емес ... ... жақындай түскен . Бұдан
Манчин өкiметi де орасан зор ... ... . 1769 жылы ... ... ... 3700 ат ... 1801 жылы ... жеткен .
18-19 ғасырдағы Жiбек жолы бойындағы Үрiмжi, ... ... ... сауданың көлемi саудаға түскен заттардың ... ... ... ... алғанда тарихтағы саудалардың ... ... ... ... ... ... жолы ... мен қалалары
Жiбек жолының ең алғашқы сiлемi Чаң Эн бүгiнгi Ши ЭН мен Дұң ... яғни хан елi мен ... ... ... ... ... да ең ... осы екi ел арасында үйсiн елiнiң ... ... ... ... ... ... ... “Тәңiр
тұлпары” атанған үйсiн елiнiң жылқылары хан елiн ... ... . ... ... хан ... өзi бас ... оны ... . Хан дәуiрiндегi “ханнама” музыка дерегiндегi ... ... Таң ... ... ақындары Ли Бай , Ду ... ... ... ... ... ... үзiлмеген .
Әрине замана тегершiгi өзiнiң бiр ... ... ... ... ... ... ғой, сақ- ... осылайша негiзi қаланған дала жiбек жолы ... бiр ... ... ... , аударыспақтар болып , 607
ғасырдағы ... ... ... қайта гүлденшген .Бұл Қытайдың
Таң дәуiрiне тура келедi . Жiбек жолын ... ... ... Лу ... ... ... ... Жiбек жолының солтүстiгi қайта гүлдене
бастады .Бұған солтүстiк ... ... , ... , ... ... үлес ... . Дала ... жолының көркеюiне байланысты
жол бойында бiр қалдыру жаңа ... ... ... . Бұл ... : ... Таң Жоу ,Лун Тай ,Гоң Бо ,Рi Хай, ... ... едi .6 ... ... ... ... ... қағанатының ордасы
тұрған жерде пайда болған(.айналасы ... ... ... ... ... ... ( “Энши” 7-13 ғасырларда ... ... деп ... ) ... 4 ... ... ... деп
түсiндiредi . Бұлжерде мен ардагер ... ... ... еске ала ... . Тiрi ... ... бiр әңгiмесiне
тоқталсам : “Мына АраТүрiк ауданы кезiнде ... ... ... ... ... қағанаты арасындағы шекара қала екен .Екi ... осы қала ... ... Ара ... ... . ... Бөрi ... қазiргi Баркөл өңiрiнде болған”,-дегенi есiмде
.Осыған негiзделгенде Ара Түрiк Батыс Түрiк ... мен ... ... астанасы . Өз кезiнде гүлденген сауда ... , ... ... Суяб ... ... ... деп жобалаймын . Өйткенi ... ... ... ... адам ... мен жер ... әрпiнiң өзiн алады да , аяқ жағын өз ... ... ... . ... , ...... ... ... Алатауды “Ала Сан» деп алуы осы дағдының жалғасы ... ... Суяб ... ... деп ... деп ... ... Жiбек жолы Жетiсуда жалпы ... ... ... ... болуына себеп болды. Жiбек ... ... ... ... ... 7 ғасырда өмiр ... ... дiнiн ... Цзян ... болып табылады . Оның ... ... ... ... ... ... ,Тянь –Шяньды
жағалай отырып ... ... ... ... . ... Цзян ... көл” немесе “ ... ... ... ... ... ... туралы айтылады дейдi .
Жiбек жолы негiзiнiң қалануы тым аридан ... . Оны ... ... .. ...... бастау керек .Бадахшанда (Орта Азия)
өндiрiлген көктал ( ... ) ... , ... , ... ... жеттi,
дәл осы көрiнiстер Орта Азияны Үндiстан мен Қытайды байланыстырды
Б . з б 1 ... “ Дала жолы “ ... ете ... . Дала ... бағалы маталарды , аң терiлерiн , кiлемдердi ... ... ... айналды .Жiбек матаның Қытайдан Батыс ... ... б .з .д 6-5 ... ... . Жiбек тоқу кәсiбi
бұдан бес мың жыл ... iске ... ... қазбалар
дәлелдейдi .
Халықаралық керуен жолының өркендей түсуiне Соғды ... ... ... . ... ... Жапон жерiне оның ... ... ... ... ... ... , Қиыр ... “Бұлғын жолы”
дейтiн жол арқылы байланыстырылған .6-7 ғасырларға ... ... ... жол ... болуы ,бiрақ түрлi себептермен .Осы тұста
Қытайдан басталып, ... мен ... ... ... ... ... түстi .
Сауданың дамуы 7 ғасырда қалалардың саны көбеюiне ... ... ... сол ... өзiнде маңызы бар ... әрi ... ... . Суяб , Тараз ,. “Ақ ... ... ... ... ( ... ) ... қалалар .
Әсiресе, олардың қанат жаюы Кореядан Қара ... ... алып ... - ... қағанатының тұсына келедi . Оның бiрнеше
тармақтары орын алады .Ең iрi ... ... ... ... ( ... ) ... беттедi . Ол жерге Мерв Бонх Бұхара
Самарханд ... ... ... ... . ... ... Испиджабтан
бiрнеше-кiшiгiрiм қалаларда болып өтiп , Таразға ... .
2. 2- ... Ұлы ... ... даму тарихы
2.1 Жiбек жолының жолдары
“ Жiбек ... ... не ол ... ... ... , қандай кәдеге
жарады , қай жерлердi басып өтiп, әркiмдi –ақ ... ... ... ... ... ( аудармасы – будда дiнiндегi ) қажы ... жылы ... ... ... ... көру және дiн ... ... үшiн ... ... сапар шектi . Ол ... ... ... және техникалық жаңалықтарға дiни
мұраттармен ... ... ... ... ... ... жолмен жүредi .
Чань-Ашан шыққан саудагерлердiң қоспақ-түйелi ... ... ... ... Дунхан арқылы “Ұлы ... ... ... ... Хами мен Турфан алқаптарын ,Музур Ола ... ... ... мен оның ... ... ... жеттi .Оның “Ыстық
көл” деп аталуына қарай кәдiмгi Есiл ... еске ... қиын ... Қажы осы ... ... тiп ... ... сонау Қара
теңiзге дейiн ... ... ... ... әмiршiсi – түрiк
қағаны тұрған . Суяб қаласына келуi ... Цзян ... ... ... жанпелiндегiлер жөнiнде былай сипаттайды: “ Бұл жателдiктердiң
астары ... екен . ... ... ... ... ... киген жалаң
басына ұзындығы бiр ұтан ( 3.2м ) ... ... ... ... ... орап алған .Оған оқалы-зерлi шопан киiп шаштарын айдар
тұлымдап ... екi ... ... ... ерiп ... . ... терi ... киiп бастарына жұмсақ бас киiмдер киiп
айбалта ... ... ту ... жүредi .Түйеге атқа
мiнгендердiң көптiгi сонша көзбен ... өзi ... емес ... өзiн ... ... ... ... Сюань –Цзян түрiк
зиялыларының салтанатты ... ... ... ... ... ... ... бiрге өзiне көрсетiлген сый-сияпат iшiнде
.Қызғылт түстi ... ... ... неше алуа ... ... ... жiбек бергенi жөнiнде хабарлайды”.
Жiбек жасап шығару және ... ... ... ... күнi ... ... ... дейiнгi 1 мыңжылдық деп ... ... ... 6-5 ... ... ... басқа елдерге оның iшiнде Батысқа
да ... ... . ... ... ... ... бiрiншi
бiздiң дәуiрiмiзге дейiнгi 5 ... ... ... ... тiгiлген жiбек жашылғы ( ат жабуы ) ... . ... және ... Европа аудандарынан б.д.д 6-5 ғасырларға
жататын ... ... ... ... ... ... шашақтарда табылған " Жiбек жолы” тек б.з.д 2 ... ... ... қала тұрақты ... мен ... ... ... . Ал осының бәрi Император У ... ... ... ... ... Чжон-Цзян 13 жылдан кейiн ... ... ... ... ... шет ... жете алды және ... iшкi
аудандарынан Орталық Азияға тура жолмен тұңғыш рет жүрiп өттi ... соң ... ... ... ... ... ... аттанып, Қытайға
Жерорта теңiзiнен Таяу және Орта ... Орта ... ... ... ... ... ... сауда тiзгiнi Орта Азияның ... ... ... мекендеген соғда елiнiң саудагерлерi қасына
күштi . Түркiстанның “ ... және ... ... ... ... ... сауда орталығы ... ... ... тарта соғдылықтар тұрды . Соғдылар ... ... ... ... ... кiрiп , ... ежелгi астанасы
Нарды биледi .Сондағы храмдардың ... ... ... ... ... тұр ... ... Ферғананың үстiнен өтiп баратын бұрынғы ... ... ... ... ... мен ... ... арқылы
өтетiн жаңа жол 6-7 ғасырларда ... ... ... ... ... ... былайша түсiндiруге болады . Бiрiншiден
Жетiсуда Орта Азия арқылы өтетiн ... ... ... ... қағандары отырды ... ... ... жол 7
ғасырлардағы өзара қырқысулар ... ... ... ... .
Үшiншiден, түрiктiң ауқатша қағандары мен олардың жанпелiндегiлер
теңiздiң арғы ... ... ... ... iрi ... ... жолы шеңберiне ену қарсаңында Қазақстанның ... ... ... ... дi ... ... :Бұл ... көшпелi түрiк
тайпалары мен отырықшы ... ... ... ... ... ... .Оның үстiне этникалық ... ... ... ... да ... ... бiркелкi
этникалық саяси қадамға ... ... едi . ... ... өз ... ... өзара әсер етуi мен
байытып ... ... ... ... ... -күретамырын
болуы .
Қазақстан мен Орта Азия ... ... ... ... ... жерiнде тұратын ... ... ... ... көп ... ... болды.
Мәселен б.з.д 6-3 ғасырларда бұл жерлердi ... және ... ... ол ... ... ... оның iшiнде
Белиотыр , Есiк, ... ... ... ... бойынша
баршаға мәлiм . Сол кездiң өзiнде-ақ сақтардың Қытаймен, Үндiмен Таяу
және Орта ... ... ... ... ... Орта Азия мен
Ираннан әкелiнген аса ... ... ... ... да ... .Iрi ... ... түгiскендегi сәулеттi де ... ... . Оған ... шеберлер қатыстырылған болуы керек деген ойға
келтiрiлдi .6 ... ... ... ... мен ... ... , Қара теңiзге дейiнгi iрi көшпелiлер мемлекетi –
Түрiк қағанаты құрамына кiрдi ... 6 ... ... ... және ... ... ... болып
екiге бөлiндi . Олардың орталығы – Жетiсу, ал ... Суяб ... ... жолы осы ... ... ... мен Оңтүстiк Қазақстан
қалаларындағы феодалдық мәдениеттiң өркендеуiнде маңызды рөль ... ол ... ... орталық негiзгi қалануына мұрындық
болып , Қазақстанның ... ... осы ... ... немесе осымен сауда сораптарымен ... ... тез өсiп ... ... ... .
Бұл жерде осындай қалалардың қаулап өсуiнiң өзi iс ... жолы ... ... ... ... рөль ... ойын одан әрi айқындай ... ... ... мен ... ... Қытайда
теңiз жолдарының игерiлуi бұл ... ... ... титықтатып
күйдiруге жеткiзгенге дейiн , яғни 14 ғасырға ... Орта ... ... мен ... ... өтетiн Жiбек жолынан керуен
оралған жоқ.
2.2 ... ... және ... жолы ... өткенiмiздей алғашынды Қытай Жiбегiн ... ... ... еттi . ... ... бұл жол мен Рим,
Византия, Индия, Иран , Араб хамфатынан , ол ... ... ... сол елдерде өндiрiлген ... да ... .Осы ... әр ... зәру тауарлардың түр-түрiн тiзiп ... қиын ... ... ... мен ладан хош иiстi јара шабырлар да ... мен ... да ... жұпар жаңғағы да женшен мен атдағы
өтедi де ,кiлемдер мен ... ... және ... шикi заттары
да , ... мен асыл ... ... мен ... пiл
сүйектерiмен , балық ... да ... пен алма ... ... теңгелер , садақтар мен жебелер де , алдаспан ... көп ... ... ... ... тағы басқалар да бар едi .
Жiбек жолы мен өтетiн ... мен ... ... ... осы ... ... қалаларында белгiлi бiр бөлiгi осы
жолдағы ... ... ... жатқаны әбден табиғи нәрсе
.Бұған архиологиялық қазбалар кезiнде ... ... ... ... бола алады .2
Отырар алқабындағы мардан мауыры кесенесiн қозған кезде ... ... ... ... 1-4 ... жатады . Бұл
құйма ... ... ... Чжан ... ... Батысқа оның
сауда iшiнде қаңлы мемлекетiнiң ... ... ... ағысы шенiне сапар шекен Қытайдың сауда керуенiмен байланысты
екенi ... .Сол бiр ... ... ... ... ... ... . Шетелдiк Америкалармен қарым-қатынас байланысын керi
аңсап отырған және бәрiнен бұрын ... ... ... ... ие ... ерекше қастерлейтiн Қытай ... ... ... ... ... ... ... iшiнде Жетi судам
Византиялықтарға елiктеп Крест ... ... ... құймаларды
атап айтуға болады . Құмыраны жасаған ... оны айна ... ... ... ... күш ... .Күрекшiлердiң бiрiнiң
тұтқасы иiлiсiнде адам баласының ежелгi ... ... ... Византиялық үлгiге елiктеуге ... ... ... тән ... ... туса ... .
Жамбыл қаласында Тараз ойысының бiр ... ... киiп ... ... ... екiншi бетiнде қанша крест ұстаған жеңiс
құдай әйел ... ... 1 ... ... ... құймасы табылды
.Бұл жерде Византияның алтын теңгелерi кең ... ... ... ... айта ... жөн 3. 6 ... ... жататын Кузма Инденоплавтың ... және ... ... ... ... деп таласқаны туралы бар
әңгiмесi белгiлi .Парсы ... ... ... теңгелерің
көрсетiлгенде Вйзантия көпесi бүкiл жер жүзiнде ... ... ... кеткен .
Шетелдiң былтырғы олжасы Еске –Талғар қаласы жұртынан да табылды.
.Мұның өзi ... көп ... ... ... құлақ
тәрiздi медгиоплдармен шектескен бейнесi түбiрлi өрнектелiп салынған
Қытайлардың 4 қыш ... ... ... ... ыдыстардың
айшықтар сырын шешiп көрер болды .Еркектер әулетiн көбейтуге ... ... да ... ... Бұл ... құрамында сондай-ақ
сынған жанап тастаған сынықтарда болды .Оның iшкi жағында ... ... ... ... 11 ... 1 ... салынған . Барлық кеiпкерлер де алтын жалатқан ... ... 6 киiмi ... , 6 қара .Алты мен ... ... ... жағында нұрға малынған алтын пұт-құдай ... ... ... ... ... ... қою қастары ерекше
көзге түседi . 8 ... ... , 8 ... бар . ... тұрған еркек
өзгелерiнен iрiрек ұзын шашы шалқысы салбыраған мұрты мен ... ... Оның ... ... тәжi, оң ... ... ... көзi ақи өңi ақ
көздерi қысық қастары доғаша ... аузы ... басы ... ... ... ұзын ... ... жауып тұр . Адам ... ... ... ... ... ... ... сыртқы жағынан да осы адам бейнелерi 2 ... ... ... ақ ... айдаһар басы ... ... ... ... иероглифтар жазылған жазу бар ... мен ... ... ... ... ... ... ғасырдың басы мен 13 ғасырдың бас кезiнде келген .
Осы қазына құрамына ... 3 ... ... ... ... ... жатады .Соның iшiнде жақсылау ... ... 49.5 см ... iшкi ... ойылып түсiп сынған . Iшкi
шеңбер алақаның ортасына ... ... әйел ... ... ... қос қанатты 2 ... ... ... ... ... ... бiр-бiрiне арқасын тiреп тұр, құйрықтарын шалыстыра
айқастырып жүздерiн қырын ... герб ... тұр ... доға ... қанаттары жоғары ... ... ... ... ... . ... сыртындағы шеңбер ... ... ... -қуаласқан хайуандар бейнелермен
толтырылған . Осындай ұқсас ... ... ... ... ... ... бейнелерi салынған түрлi ыдыстар көп –ақ . ... ... ... таяу және орта ... ... айналар плпстиналар . Дәлiрек айтқанда ... ... ... ... ... болды. Олар және олардың ... ... ... жолы ... туыс-туысқа таралды.
Шетелдiк ... ... орта ... қалаларының жұртын
әсiресе 20 ... ... ... жатқан Отырардың ... ... ... ... ... иiлiп жатқан жолбарыспен барыстың ... ... ... ... ... ... 2.3 3.5 см ... бекiтiп
қоятын құлақшалары бар .Бетiндегi ... ... ... шегiп тұрған
Қытайлықтар Хайуандардың ... ... ... ... ... және ... тәрiздi қасиеттi ақ жолбарыс ... ... ... ... ... ... ... Тжаз дәуiрiнiң
Чжанго кезеңiне жатады . Жапсырма белгiлердiң ... ... ... ... Суң дәуiрi болуы мүмкiн. Мүмкiн жапсырма пайцзе ... ... ... ... таңбасы болған шығар .
Жiбек жолымен бұйымдар ғана ... ... жоқ, ... ... ... ... сәнi де өрiс алды . ... олар ... ... бiр ...... ортаның әлеуметтiк тағлымына
қарай тапсырыстар жасауына жол ашты ... қыш ... ақ ... көк түстi өрнек мазуларымен әшекейлеу мәнерде
.Осы Жiбек жолы бойынша ... ... пiкiр бар ... ... Юань ... ... ... Қытайдың императорлық
шеберханаларына еркiн енiп ... ... мен Орта ... ... ... ... ... қыш тостағандар мен сауыттар
әлемнiң көптеген музейлерi көрмелерiн ... тұр ... ... ... және дiн ... ... ғасырдың бас кезiнде Азияда ұланғайыр аймақтармен елдердi ... ... ... әлемнiң төрт ... ... пiкiр кең етек алды . Осы ... ... ... ... ... ғана тән ортақшылығы мен танылды .
Суйдың (589-618 )одан соң ... (618-907 ... ... ... ... ... жағалауындағы Налауджа қаласы болған ... ... ... Тынық мұхиттан, Қара теңiзге ... ... ... ... мен ... тәрiздi қуатты
мемлекеттердiң құрылуы дүниенiң төрт тұсына орналасқан ... ... ... ... ... ... болды :Пiлдер патшасының
империясы ... ... ... патшасының империясы ... ... ... ... ... . Ал осы ... авторлары былай таратты: пiлдер патшасы-Үндi ... ... жасы ... ... өнер ... қарай мемлекеттiк
басқарумен өнеркәсiп патшасы аттанды ,ал батыста екi ... ... ... бiрi патшалардың патшасы Персияның ... ... ... ... еркектер патшасы жұртшылығының
келбеттiлiгiне ...... ... ... ... ... ... салынған мәнерi мен үлгiсi
Афраслаб пен ... ... ... мен ... ... ... салыну мәнерлерiнен ... ... өзi ... ... жалғамы мен Халифат астанасыны
астаналық мәнер –сәнi отырықшы ... ... ... ... ... жолы ... таралғанын тайға таңба басқандай көрсетедi
.
Әр түрлi ... ... сол бiр алыс ... ... бiр ... қай салада озық болғанын жазып қана ... ... өз ... өзге ел ... ... жақтарын
талай игергенi және дүниежүзiнiң ... ... бiр ... мәнi де ... ... ... де ... .
Тауарлар қол өнердiң сәулет ... ... ... ... мен эталондарын Шығыс пен Батыс ... ... ... мен би ... ... ... ... яғни өзiнше ортағасырлық “ эстрадалар” да ... ... . ... ... ... мен ... ... үйретушiлердiң ... ... ... ... ... жылдам жайыла түстi. Бұл өнер
тәртiмалауды керек те ... , ... ... үшiн тiл ... жоқ. “ ... дене ... қимылды түсiндiрудi
жұрттың бәрi бiрдей түсiндi”- деп жазды Эразм ... ... ... және ... ... ... ... би және
балет өнерiне де ... ... ... ... . ... ... бишi жiгiттер мен қыздар ерекше кең ... . “ ... ... ... ... ... ұлан ... кең көйлек моншақ ... , биiк ... ... ... ... билейтiн .Олар билеген кезде ұштары желбiреп жүретiн ұзын
түрмебелдеумен орап ... ... ... ... түстi кесте салып
сыртынан ... ... ... ... жұқа ... (халат) киген
екi балғын қыз билейдi ... ... тар ... ... ... ... ... тағылған үшкiр бөрiк аяқтарына
қызыл жылтыр мата ... киiп ... . ... бишi ... ... үйрiлген Батыс арулары ” биiн де ... .Оны ... ... ... ... ... ... етiк киген соғды қыздары
секiре қарғып шар үстiнде тұрып ... ... ... ... ... мұсылман елдерiнде күнi кешеге дейiн ұзақ уақыт
сақталған . Бағдатта ... ... ... т ... көз ... кигендер өнер көрсеткенi белгiлi ... отыр ... ... ... ... ... кезде музыка және
театр саласындағы даму барысымен өзара бiрiн-бiрi ... ... ... ... ... ... . Бұған Таң дәуiрiндегi
саздан күйдiрiп жасаған түйе бейнесiнiң қос ... ... ... бишi жiгiттериен қыздардың бетке киген ... ... ... санаты жатады . Осы ... ... Орта Азия ... ... ... . ... ... Афрашабтың Танграққала мен Шығыс
Түркiстан ... ... ... ... мен беткей
киген актерлердiң ... ... ... Пенжикенттен бишi
қыздың ағаштан ... ... ... ... .Сырдария бойындағы
Хедар қаласын ... ... 10-11 ... ... қыштан жасалған
артистiң беткебi табылған .
Жiбек жолымен дiни сенiмдерде ... әр ... ... ... ... ... ... арғы бетiнлегi
елдерге де ала ... . ... Орта ... ... ... будда дiнi , ал Сириадан Иранмен Арабтан әуелi ... ... ... дiнi ... ... ... қарағанда будда дiнi Қытайға Үндiден Орта
Азия ... ... Бұл дiни ағым б.з.д ... орта шенiнде
тараған. Шығыс Түркiстан мен Қытайда будда дiнiнiң ... ... дiни ... мен дiн ... ... соғдылар мен
парфяндар қаңлылар маңызды роль атқарды . ... ... ... ... ... әсер еткен болуы ... , ... ... 2-3 ... өте белсендi түрде таралды .Ерте орта ... ... дiнiн ... ... ... ... ... атқарды. Будда дiнiнiң Орта Азияға таралуында да тұтастай
алғанда осы соғдылықтар ... ... ... . “ ... орта ... ұйғыр қытай тiлдерiне соғды тiлiнен ендi . Шығыс
Түркiстаның ... ... ... сөз ... ... ... көргенде , олардың соғдылықтардың аралық дәнекерлiгi
арқылы алыс ... ... ... екенi көрiнедi . Жапоның Нора
астанасындағы будда шiркеуi ... ... ... ... ... ... жолының Орта ... қиып ... ... ... ... табылған. Қаратүбедегi
Термезден 1-3 ғасырларда салынған будда ... көп ... ... ... ... санзар алқабында жеке басқа табыну ғимаратты
болған ... ескi ... Гуяр - ... да ... ... ... музейiнiң төбесi тегiс жабылған . Оның ... ... ... ... және ... ... ... Олардың
құрамында төрт бұрышты жобамен салынған шағын шiркеу бар. ... бойы ... ... ... мен ...... ... .Ғимаратқа кiре берiстiң екi ... ... ... ... ал олардың үстiнде аяғын
еденге түсiрiп жiберiп ... ... ... болғанға ұқсайды
.Ғибадатхананың еденiнен Будданың суреттi бейнеленген алтын ... ... ... ... ... ... қатар Батыстан Шығысқа қарай христиан
дiнi де таралып ... 5 ... ... жартысында Шығыс ... ... ... ... яғни ... ... пiр
тұтушылар сектасы келiп ендi .Бұл ... дiни ағым ... ... ... жоқ ... туды , ... ... (Айса) тек қасиеттi
рух иесi “құдай ... ғана деп ... ... ... зираттар кешендерiнде ... де ... ... бой ... ... ... ертеректегi бiр
тобы ескi ... ... ... аршылды .
Сырдарияның төменгi ағысындағы Сырылташ мазары -12 ... . Оның ... ... сары саз ... биiк қас бетi бар 11-12 ... салынған . Сәндiк
үлгiлердiң таратушысына айналған ... ... ... ... да ... тiлек тежгiн және дiни мазмұнды сөздер
жазылып әшекейленген ... бiр ... ... ... да ... ... проблемаларына қысқаша тұйықтай келсек, ұлан-ғайыр қазақ
даласы сахарларында биiк ... мен ... ... алқаптарды
кәсiп етiп, Европадан Азияға дейiн және оған ... ... ... ... ... ... бере отырып , сондай-ақ сол
жолдармен аталған сан-алуан таңсық ... ... ... ... ... ... келiп, орта ғасырлық тарих пен ... аса ... ... атап ... ... . Шығыс пен
Батыс Азия мен Европа ... ... ... ... түсулерiне аса қолайлы жағдай ахуал туды .Өзара қарым-қатынас
жасау ... ... ... мен ... ... ... ... алқасында ... ... ... жасай алады .
Қорытынды
Жеңiл де шапшаң ... ... кең ... байланыстар жасауға
дағдыланған 20 ғасырдың адамдары өткен дәуiрлердегi ... ... ... . я ... ... ғана ... ... . Және де ғасырлар тiзбегiнiң ... ... ... ... тән ... да қиындай түсетiн ... ... ... француз Вильгельм Рубруктың ... ... ... ... ... ... қалдырған жазбалары бiр қарағанға
фантастика сияқты болып ... . Оның ... ұзақ ... жазбаларда түрлi ғажайыптар мен ... ... ... ... ... Үндi ... бiр тұсында хош иiстi
ағаштар мен ... ... ... арал бар деп ... ... өмiр ... жемiсi бар тiршiлiк бәйтерегi өсiп ... ... ... мiнiп жүйткiген шабандоз әйелдер басы адам денесi
жылқы ... ... ... ... үстi басын түк басқан
жалғыз көздi дәулер ... ... ... ... ... өз
сөздерiне сенген. әйгiлi саяхатшы Марко Поло Суматтардағы ... ... адам ... ... ... ... ... мүйiздi мақұлыққа айналдырды.: “ ... ... ... , ... ... ... қақ ортасында қап-
қара жуан ... бар: олар , мен ... , ... ... ұзын ... бар , мiне , сондықтан олар ... ... ... ... ... ... сауда қылу дипломатиялық
сапарлар ... алыс ... ... аударуы сонау көне
дәуiрлерде жиi болып тұрғаны барған ... ... ... ... әсiресе орта ғасырларда ... ... ... ... ... ... ... мен алыс –берiс жасауға ұмтылған.
Солардың бiр ... ... ... ... болып табылады. Қазақ даласын
шөлдi өлкелерi мен тау асуларын ... ... бiр ... ... . Онда ең ... сауда желiлерiнiң және ең ... ... аса iрi ... және ... ... ... мол тармақтарының бағыттары жайында айтылады .
Қазiргi кезеңде анықталғандай Ежелгi ... ... ... ... ... . Оның ... ... Евразияда өндiргiш
шаруашылығының дамуы және дала мен ... ... ... даму ... ... .
Бұл жетiстiктер Евразия аймағында ... және ... ... ... .Бұл кезең б.з.д 2 мың жылдықтың
ортасы мен 1 мың ... ... ... .Орталық таулы аймақтар
мен Орта Азияның Батыс пен Шығыс ... ... ... ... 3 ... мың жылдықтың басында орта Азияның ... өңiрi ... ... ... ассулардағы жолдар игерiлдi .
Жiбек жолының дамуына Қытай саяхатшысы Чжан ... ... ... . Б.з.д 138 жылы ... мен жаңа ... ашты . Ол Батыста
Қытайларға белгiсiз мемлекеттер мен қалаларды ашты ... пен ... ... ... ... ... ... асуы болды .
Ұлы Жiбек жолы бұл ... ... ... ... ... ... Рим ... аяқталды .
6 ғасырдан кейiн Жiбек жолының саяси және ... ... ... ... бақылау жасады .Негiзгi жол тармақтары
Оңтүстiк пен Жетiсу өңiрiн басып ... .Бiр ... Ұлы ... жолы
ұлы географиялық ашуларға дейiн өмiр сүрген .
Ұлы ... жолы 2 мың жыл бойы өмiр ... .Бұл әлем ... ... ... ... .Жiбекпен сауда жасау б.з.д 2 және б.з.д 1
мыңдықты ғана ... ... жолы ... ... ... ... және ... жолы Евразиядағы көшпендiлер мен ... ... ... ... ... жолы ... жолы ... .
І тарау бойынша сілтемелер:
1 “Шинжяңның жергілікті тарихы”, қазақша, 144 бет
2 “Сұң дәуірінен бұрынғы батыс солтүстік саудасы”, қытайша, 3- ... Чың ... ... мен ... мәдениетінің алмасу тарихынан”
4 “Қазақтың мәдениет тарихы”, қытайша, 183- бет
5 “ Миң тарихы”, 80- том, шежіренің 56 бөлімі
6 “Батыс өңір ... ... ... 3 кітап, 185-187 беттері.
ІІ тарау бойынша сілтемелер:
( “Атамекен” ,4-бет, ... ... ... 1992 ... “Мұралар нені айтады”, 52-бет
3 “Қазақтың мәдениет тарихы” , қазақша, 186-195 беттер
4 “Қазақтың мәдениет тарихы”, ... ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Ұлы Жібек жолының – Қазақстан туристік экскурсияны жандандыру мен дамытудағы маңызы»65 бет
Қазақ мәдениетінің бастаулары. Ұлы Жібек жолының пайда болу тарихы27 бет
Ұлы Жібек жолының бағыттары мен тармақтары14 бет
Ұлы жібек жолының географиясы мен туристік мүмкіндіктері67 бет
Ұлы Жібек жолының ежелгі тайпалар өміріндегі рөлі8 бет
Ұлы Жібек жолының пайда болу тарихы3 бет
Ұлы жібек жолының тарихы10 бет
Ұлы Жібек жолының тарихына шолу29 бет
Ұлы жібек жолының Қазақстандық бөлігінің туристік әлеуетін бағалау және оның Қазақстан Республикасы туризмінің дамуындағы маңызын анықтау66 бет
Ұлы жібек жолының құрылу себептері мен құрылуы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь