Ақан Сері Қорамсаұлы лирикалық ақын

Жоспар
Кіріспе
Өмірі мен өскен ортасы
Ақан — лирик ақын
Ақанның Құлагері
Алтынды қорлағанмен жез болмайды
Ақанның дінге деген көзқарасы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
Кіріспе
XIX ғасырдың екінші жартысында қазақ халкының ұлттық мәдениетіне өлшеусіз үлес қоскан, сан қырлы өнер иесі — Ақан (Ақжігіт) сері Қорамсаүлы 1843 жылы қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы, Айыртау ауданында Қоскөл деген жерде туған. Ақынның өмірі, балалык, жастык шағы Көкшетау өңірінде өтеді. Аканның әкесі Қорамса дәулетті, елге сыйлы адам болған. Көп қыз баланың ортасында жалғыз ер бала Ақанды еркелетіп өсіреді. Жалғыз ұлының болашағынан зор үміт күткен әкесі Аканды каршадай кезінен-ақ ауыл молдасынан дәріс алуға береді. Сөйтіп, аз уақытта сауатын ашып, хат таныған зерделі бала Шығыс әдебиеті мен шариғат жолдарын жаксы меңгереді. Өлең-жырға ерте әуестеніп, замандас-қүрдастарына арнап өлең де шығаратын болады. Ойын-тойда ән салып, жұрт көзіне түсе бастайды. Он үш жасқа толғанда, елінен ұзап, Қызылжарға келеді. Онда Уәлиахун деген кісінің медресесіне түсіп, үш жыл окиды. Мұсылманша өте сауатты Ақан қалада жүріп, орыс тілін де біршама үйреніп алады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. «Қазақ әдебиеті» энциклопедиясы, Алматы, 2001;
2. «Қазақстан» ұлттық энциклопедиясы (10 томдық), Алматы, 1998 – 2007.
Маңғыстау»энциклопедиясы, Алматы, 1997
        
        АҚАН СЕРІ ҚОРАМСАҰЛЫ (1843-1913)
Жоспар
Кіріспе
Өмірі мен өскен ортасы
Ақан — лирик ақын
Ақанның Құлагері
Алтынды қорлағанмен жез болмайды
Ақанның дінге ... ... ... тізімі:
Кіріспе
XIX ғасырдың екінші жартысында қазақ халкының ұлттық мәдениетіне өлшеусіз
үлес қоскан, сан қырлы өнер иесі — Ақан (Ақжігіт) сері Қорамсаүлы 1843 ... ... ... ... ... ауданында Қоскөл деген жерде
туған. Ақынның өмірі, балалык, жастык шағы Көкшетау өңірінде өтеді. ... ... ... елге ... адам ... Көп қыз баланың ортасында
жалғыз ер бала ... ... ... ... ... ... зор үміт
күткен әкесі Аканды каршадай кезінен-ақ ауыл ... ... ... ... аз уақытта сауатын ашып, хат таныған зерделі бала Шығыс әдебиеті
мен шариғат жолдарын жаксы меңгереді. ... ерте ... ... ... өлең де ... ... Ойын-тойда ән салып, жұрт
көзіне түсе бастайды. Он үш жасқа толғанда, елінен ұзап, Қызылжарға келеді.
Онда Уәлиахун ... ... ... түсіп, үш жыл окиды. Мұсылманша өте
сауатты Ақан қалада жүріп, орыс тілін де біршама үйреніп алады.
Өмірі мен өскен ортасы
XIX ... ... ... ... ... ұлттық мәдениетіне
өлшеусіз үлес қоскан, сан қырлы өнер иесі — Ақан (Ақжігіт) сері ... жылы ... ... ... ... Айыртау ауданында Қоскөл
деген жерде туған. Ақынның өмірі, балалык, жастык шағы ... ... ... ... ... ... елге сыйлы адам болған. Көп қыз
баланың ортасында жалғыз ер бала Ақанды ... ... ... ... зор үміт ... әкесі Аканды каршадай кезінен-ақ ауыл
молдасынан дәріс алуға ... ... аз ... ... ... хат ... бала Шығыс әдебиеті мен шариғат жолдарын жаксы меңгереді. ... ерте ... ... ... өлең де ... ... ән салып, жұрт көзіне түсе бастайды. Он үш ... ... ... ... келеді. Онда Уәлиахун деген кісінің медресесіне
түсіп, үш жыл окиды. Мұсылманша өте сауатты Ақан ... ... орыс ... ... ... ... алты жасында еліне оралған Ақан ит жүгіртіп, құс салып, аңшылык,
әншілік, серілік өнердің соңына ... ... ... да ... ... ... Шындығында, шаруаға онша кыры жоқ ұлының ... ... ... оны мал ... ... қоюды қош көрмейді. Сөйтіп
жүргенде, Ақанға сегіз ұлдың ... ... ... ... ... ... ... кұда түседі. Амал не, болашак келіні Фатима наукасқа душар
боп, Ақанның босағасына келмей жатып ... ... ... ... жолы ... Ақан ... жолдас-жораларын
ертіп, қолына домбыра, сырнай алып, ел аралап, ... ... ... ... оның ... да ... көркем үні ел назарын өзіне аударады.
Ақының аялай білетін дүйім жұрт оған енді "сері" ... атақ ... ... ... Ақан ... ... ... айтылатын әйгілі Құлагерді ол Шөкетай
деген кісіден бір ат, бір сиыр және ... бес сом ... ... ... ... ... ... Әлібек деген досы өзінің жанына балаған Қараторғай
атты қыран кұсын қалтқысыз көңілмен сыйға тартады. Сайрат ... ... атты ... ... жаңа көтерген күшігін алып, енді бір жақын
жора-жолдасының Көкжендет деген ... ... ... ... қондырады.
Осылайша жолдасына жұғымды, халқына қадірлі сері Ақан — жұйрік ат, ... ... ... ... ... ... ... ортасында Ақан сері Кіші жүзді аралайды. Осы
сапарында кейінде аты аңыз болған Ақтоқты ... ... ... Ал ... бос ... Оны сол ... ... адамы Сүтемгеннің ұлы Шамұқанға
атастырып қойған-ды.
Ақан тіпті ... ... ... өжет ... ... Ақтоқтыны алып
қашпақ та болады. Бірақ бұл әрекетінің ақыры насырға шабарына көзі жетеді.
Осылайша сүйгенімен қосылуға қолы ... ... ... ... ... бір ыстық күн желі тынық,
Басына түскен жанның көңілі сынық.
Торығып сағым қуған ... ... су енді ... ... ... жұк түсірген қайғылы оқиғадан соң, соқа басы сұр ... ... ар ... Ақан сері көп ... ... қожаның Бәтима атты қызына
үйленеді. Ақылына көркі сай Бәтима — Ақанға адал жар, үш бірдей ... ... ... "Жазмыштан озмыш жоқ" демекші, он шақты жыл отаскан
соң, Бәтима да ауырып, өмірден ... одан ... ... жары ... да ... не бары үш-ақ ай бірге
отбасын құрап, шешек ауруынан кайтыс болады. Мұнан ... ... ... де көз ... ... ... қайғы-қасірет нәзік жүректі ақын Ақанға ауыр
соққы боп тиеді.
Ендігі жерде сүйген жар, сүйікті ... ... ... қайсар
мінезді Ақан серінің бар куанышы да, жұбанышы да жалғыз — Құлагері еді.
Бірақ ... де ... ... ... ... ... үш жүзінен арнайы кісілер шақырылған Керей
Сағынайға ұлан-асыр ас беріліп, бұл аска Ақан да ... Үш жүз ... ... ... ат жарыс бәйгесіне Ақан сері де өзінің Құлагерін қосып, ... ... де ... әуелден тісін қайрап өштесіп жүрген бай балалары
Батыраш, Қотыраштар тап осы ... ... ... ... ... ... ... қапысын тауып мерт етеді. "Бота тірсек, қыз сағақ,
сандал керім" деп ... ... ... қазасы жалғыз ғана Ақанның
трагедиясы емес, ел трагедиясына айналады. Құлагер өлімінің үстінде ... ... ... пен ... ... ... ... күйзелген
ақынның жан айқайы іспетті зарлы да шерлі "Қүлагер" атты әнін ... ... ... ізі ... ... не бары екі үш ай ... қоса ... Онсыз да ой-санасын қара бұлт ... ... ... ... қаралы көніл күйдегі әнші-ақынның ішқұсасы "Қараторғай" ... ... ... ... ... ... арқалаған Ақан енді ел-жұртынан алыстап, мылқау
баласын касына ерткен бойы құла түз — Қоскөлдегі қопа-қамысты ... ... ... ... ... ... маза ... ішкі ыза-кегі мен
мұң-зарын, қимасына деген сағыныш-іңкәрлігін жырға қосады. Айнала төңірегін
жаңғырта ән ... ... ... ... ... ... сырласады.
Жалғыз серігі — мылқау баласы да ah ұрған әкесінің арманын үнсіз тыңдап,
іштей тебіренеді. Тау мен ... ... ... ... Ақанның басқалардан
бөлекше тірлігінің өзі дұшпандарының "күдігін" тудырды. Олар оның ... әр ... ... ел ... сан ... ... ... тырысты.
Әйтсе де, тағдыр-талайы аянышты, айрықша талантымен тамсандырып қана
қоймай, ғажайып ... өзі де ел ... ... ... Ақан ... ... ... өлмес өнерінен қол үзген жоқ. Тауқыметі көп тірлік
кешкен біртуар тұлға — Ақан сері ... 1913 жылы ... ... ... — лирик ақын
Ақан серінің көптеген өлеңдерінің ... ... ... ... ... ... тұрған кезінде сауық-сайран, ойын-тамашаның
бел ортасында болған өнерлі ... ... ... ... болмауы
мүмкін емес еді. Ал әдемі қыз, ару әйел де ақын ... ... ... ... ... ... ... аруларға деген
сүйіспеншілік сезімі өлең боп өріліп, ән боп төгілді. Ақындық пен серілік,
сазгерлік пен әншілік бір ... ...... ... арттыра
түсті. Ақан әнін жастар жағы іліп әкетіп, ел ... ... ... Ақан
Ақтоқтыдай аруға арнап, "Ақ ... ... ... ... лирикалық
кейіпкер сүйген сүлуын: "ақ жамбырға", "қоңыр қазға", ... ... ... ақ ... ... ақ ... ... қыз серуенге шықса дағы,
Ішінде сен коңыр қаз ... ... ... ... ... айтар сөзден тартынбаған.
Болғанда сен аққу қүс көлде жүзген
Лашын құс не болады талпынбаған?
Көз ... ... ... не ... ... ... қызға арнаған "Қалка бала" атты өлеңінде ақын сезімі терендей
түседі. ... ... ... ... үні ... ... рух
беріп отырғанын байқатады:
Аспанда үшып жүрген сен ақ түйғын, —
Екеуден үшке жеткен тілегіңіз,
Сұксырдай су ішкенде ... ... ... жұр ... ... ... еткен түнегіңіз?
Түн қайтып түнегіңнен ұшканыңша
Үзілмес, сірә, сізден күдеріміз,
Жұмысым көңілімдей бітер еді,
Жамал қыздың ұзатылатын ... өр ... Ақан ... ... ол қайғыны көтере алмайтыныН сезген аҚын Жүсіп төренің қонысы
Сырымбет тауыныН бөктерінде, қыз ... ... ат ... жүріп Жамалға
арнаған ең соңғы атақты Әні "Сырымбетті" шырқайды. Түнгі дауыс тау-тасты
жаңғыртып, Жамалдың ... ... ... жастардың құлағына жетеді.
Ақандай ардақты ақын, әнші-серінің арман-мұңы жастардың жүрегін ... ... ... ... ... ақ ... баласына.
Бидайықка лайық, қарағым-ай,
Бөктергіге қор болып барасың ба?
Ей еркем!
Қарындас-ай!
Енді есен бол-ай!!!
Осынау "Сырымбет" әні Ақанның соңғы музыкалық ... ... ... ... сөз ... сөздерді айшықтауда өзіне ғана
тән стильдік ерекшелігі бар. Ғашықтық жырларында іңкәр жүрек ... ... ... ... ... сюжетті картина жасайды. Осы орайда "Торыны
талға байлап мінген қандай?" өлеңі бейне бір ... ... ... ... байлап мінген қандай?
Үкілеп әсемдетіп жүрген қандай?
Тұсынан қызды ауылдың ән шыркатып,
Сыбанып ақ білекті түрген қандай?
Күніне уағда еткен қалқа жанның
Жетуге ынтызар боп ... ... қыз ... қайда екен деп,
Жүгіріп сайлау жермен келген қандай?
Атынды бір тасаға байлап тастап,
Түсына ақ боз үйдің төнген қандай?
Сөз салып қалқажанға жеңгесінен,
Құрбыңмен ... ... ... ... өз ... тұрмыс-тіршілігі мен әдет-ғұрпының әсерлі көріністерін
дәлме-дөл береді. Бұл ... ... ... бір ... қайталанып келуі —
өлең мазмұнын тереңдете түскен. Тап бір "мына тұска назар ... ... ... Ақан ... ... көркі сай, мінезге бай сұлу
жандар төңірегінде ғана тоғысады.
Ақан серінің ... ... ... кез ... өлеңінде
кейіпкерлерінің сыртқы келбеті де көрікті, әрі оның ақыл-парасаты да ... ... тұра Ақан ... ... көбі өз ... ... ескі ... мал-дәулеттің құрбаны болып кете барады. Бұған табиғаты еркіндікті
сүйетін Ақан сері талант куатымен қарсылық ... ... ... ... болуын қалайды. Сол себепті де оның "Бал Қадиша", "Үш ... ... ... ... ... ... өз теңіне қосылуын
аңсаған ақын жүрегінің айрықша тебіреніс-толғанысын білдіреді.
Ақан—махаббат жыршысы. Адами сүйіспеншілік сезімін ... ... ... ... ұрпаққа қалдырған өлмес өнерінің өзімен-ак
жұртшылық жадынан ұмытылмақ емес. Ірі ... ... ... Ақан сері ... ... атап айтқанда, I. Жансүгіровтің "Қүлагер" поэмасының,
Ғ. Мүсіреповтің "Ақан сері— Ақтоқты" пьесасының, С. Жүнісовтің "Ақан ... бас ... ... ... сері жеке-дара, салт жүріп, серілік, ... ... ... ... ... ... ... қолдап отыратын Атығай Қарауылдың
ішіндегі ... ... ... ақын ... ... Ол суырыпсалма
ақындығымен қоса қызыл тілдің шешені әрі әнші-сазгерлігімен де ел ... ... ... ... ... тағы бар. Ол ... жолынан аттап, елге тізесін батырған талайларды тәубесіне келтіреді.
Тіпті турасын айтамын деп ... да ... ... ... сері ... аралап ән салады, серілік кұрады. Жанындағы сайдың
тасындай іріктелген жиырма шақты жолдастары ... ... ... ... ... Шеттерінен өңкей бір түсті тайпалған жорға, топжарған
жүйрік ат ... Енді ... ... ерек ... боп ... шыға келеді. Бұлардың жүрген жері әманда ... ... ән, ... ... Дуылдаған дүйім жүртпен бірге қосыла
хормен ән ... Ат ... неше ... ... ойындар көрсетеді. Тек қана
сол ма, жиналған ... ... ... ... ... де
көрсетеді. Бұл — Ақан мен Ақан достарының ел арасындағы өнерлері.
Ал түзде ... ит ... құс ... ... кұрып, аттарын баптап,
бәйге жарыска дайындайды.
Расында, дүниенің бар қызығы серілік, әншілік деп түсінген
Ақанның өмірге өкпесі жоқ еді. ... атын ... ең ... ... тарту еткен сан қырлы таланты болса, екіншісі аты Ақан ... ... ... ...... еді. ... ... шабысқа
түсіп, алдына жан салмайды. Ол кезде ел-елде ас-жиындар көп болатын. Сонда
болған бәйге-жарыстарда үш жүз, төрт жүз ... ... ... ... Бірде Алтай Аққошқар Сайдалының асы болады. Құлагер 200 ... бір ... ... озып ... Осы аста ... ... Қуандық
руынан шыққан бай, Жүсіп мырза озбаған атының ашуын Ақаннан алмақ боп ... ... ... ... ... түбіңе жетемін, сен сиякты қу
кедейді ат-матыңмен жоқ қылуға дәулетім жетеді", — деп күш көрсетеді. ... ... ... ... ... келсе, білгеніңді істе. Сенің байлығың
мен бектігін маған көк тиын," — деп төтесінен кайырады.
Құлагердің даңқы үш жүзге тарайды. ... Ақан ... ... ... ... итін сатып алуға келушілер көбейеді. Бірақ қанша мал,
дүние берсе де, Ақан үш ... ... ... бұл оның ... біте ... ... үш бірдей тірегі болатын.
Аңдысқан жау — алмай коймайды. Көзсіз қызғаныш пен көреалмаушылық қашанда
қылмысқа итермелейді. 323 ат ... ... ... бәйгеде Жүсіптің
жігіттері Құлагерді қақ маңдайдан ... ... ... ... ... жас бала ... ... "Баспа-бас қызға бермес" ұүлагерінің
кұлаған жерінде Ақан еңіреп жылап, тау мен ... ... ... ... бір күн бір түн ... ... Ақанмен бірге асқа жиналған калын ел
де қапылыста Құлагердей пырақтан айырылып қалғандарына қамығып, Ақанның ащы
зарынан ... ... жас ... Ел ... Құлагердің құнын ұсынғанда,
Ақан сері: "Маған байлык, мал-дүние қажет емес, Құлагермен бірге жаным ...... Тек бір ...... ... ... ... тартылуын
өтінеді. Бірақ Жүсіп жазаға тартылмайды.
Елін емірене сүйген, бойындағы бар өнерін халқына сыйлаған, адам біткенді
өзіне дос, бауыр ... ... ... "Не үшін ... не ... неге сонша мені қорлады?" — ... ... ... ... ... тірелген тұста адам атаулыдан онды жауап ала алмаған
Ақан тау мен ... ... ... ... ... кетеді. "Құлагер",
"Қараторғай", "Көкжендет" сынды әндерін ... ... ... ... Жүсіп: "Ақан сері жігіт көркі, сөздің ... еді. ... ... ... соң ... ... бастан тайды, шын сорлы ... ғой", — ... ... — Ақан трагедиясының шырқау шыңы, күйзелісті ... ... ... үн кімнің де болсын жүрегіне зар ұялатады.
Атбегі Ақан жүрегі бір жамандықты сезгендей болады.
Жел соқса, қамыс басы майда ... ... ат ... айда ... ат ... ... ... болды,
Жығылмаса Қүлагер кайда деймін?
Атының озып келетініне күмәні болмаған Ақан алдыңғы аттың ... ... ... бір ... ... ... ... атка отыра салып
шабады.
Құлагер мерт болды деп естігенде,
Жұлдым да сақалымды, ойбайладым, —
деген акың ... ... ... ... ... ... Ақан ... Құлагердің айрықша сымбатын, қасиетін
суреттегенде де оқырманын "шіркін-ай, өттеген-ай!" ... ... ... ... еді шапқан жерің,
Шаттанып тұрушы еді қосқан елің.
Атығай-Қарауылға олжа салған,
Бота тірсек, қыз сағақ сандал керім.
Ендігі жерде ақын тұлпарының шын ... көзі ... ... ... ... бе, ... ... аяқтай төменгі ернің.
Баспа-бас қызға бермес жануарым,
Басылмас бір сөйлемей менің шерім.
Рас, ақын ... ... кем ... ... ... Ақан ... ауыр ... серілік өміріне түскен жасындай еді. Елі жұбата алмаған қаяу
көңілін ақын өзі ... ... ... ... ... ... шешең сұңқар, әкең тұлпар,
Соғып ең дененінде сегіз аркар.
Сен өлсең, орның басар көк бесті бар,
Болады ... ... о да ... Ақан ... осы бір өлең ... да байқаймыз. Құлагер қазасы
өлмес өлең тудырды. Дәл "Құлагердей" психологиялық жан ... ... күні ... ... ... ... Ақан — өнер ... қүрбандыққа шалған ақын. Әрине, ол ... ... ... ... өнер ... ... бұл ... тағдырдың ақынға тартқан ащы сыйы.
Ақаннан соң Құлагердей тұлпарға ... ... ... ақын — ... еді. Оның ... поэмасы — қазақ әдебиетінің алтын қорына
енген бірегей туынды.
Ал Сәкен Жүнісовтің ... ... ... ... ... ... ... суреттеледі: "..Ақтық рет ышқынып, басын көтеріп ... ... ... домалай түсіп, тізерлеп отыра кеткен Ақанның құшағына жағып
төседі. Ағыл-тегіл боп ақкан көз ... ... ... ... жалғыз
қалдырмай жеттің бе, үлгердің бе? Менің қазам енді ... ... ... батыл бол!" — деп, кісінеген Құлагердің ашық қалған көзінде
мөлтілдеген жас ... ... тұр. ... ... бір тамшы жас өлі көзге
үзіліп түскенде, жан ... дір ... Ақан "аһ" ... он жыл ... ... ... ... көзін жапты".
Демек, ақынға да, жазушыға да асқақ рух сыйлаған — Ақанның "Құлагері".
Өлмес өнер сан рет ... әр ... ... жазылғанымен, айналып
келгенде, алғашқы ... ... ... оны ... тереңдей
сезіндіруді мақсат тұтады.
Ақан серінің өзге ақындардан өзгешелігі — табиғатпен ... ... ... ... атын ... бір ... ... өбектейді. Бір
жолы Көкжендет атты қаршығасы ұшып кетіп, қайта ... ... ... ... қалу ... нәзік ақынға ауыр соғады. Ақын қаршығасына
арнап ән ... Ол ән ... ... ... аузында қалады.
Ақанның "Қараторғай" атты қыран құсына арнаған ... ... ... ... ... ... ... Қараторғай атты бүркіті әбден
қартайып, ұшуын ұшқанымен, жерге қона алмай шырылдайды. "Құс ... ... ... ... ... құйрығының қауырсыны түсіп,
қона алмай құлап қалғанын көріп тұрған Ақан кезінде ... ... ... ... ... халіне жүрегі ауырады.
Қараторғай, ұштың зорға-ай,
Бейшара шырылдайсың жерге қонбай, —
деп ... ... ... ... ... ... сезімін білдіреді.
Ақан осынау әнінде алғашында Қара торғайын өз ойына өзек ете ... ... ... ... ... ... де ... Қараторғай қанат қағып,
Астына канатының маржан тағып.
Бірге өскен кішкентайдан, беу, қарағым,
Айырылдым қапияда сенен неғып, —
деп, өкінішке толы інкәрлігін, сағынышын ақтарып салады.
Ақан сері — ... ... ... ... біліп, ақырына дейін ақ-
адал пейіл танытқан Ақандай талант иесі тым ... Оның ел ... ... туыңдылары "Құлагер", ... ... "Екі ... атты ... ... ... қастерлі мүрасына
айналды.
Алтынды қорлағанмен жез болмайды
Ақан сері шығармашылынының бір шоғыры — ... ... ... қастық, ерлік, ездік, жақсылық, жамандық туралы мәселелерге өз
көзқарасын білдіріп, өлең жазады. Өмірдегі жағымсыз әрекеттен ... ... Ақан ... карап айткан сөз" деген өлеңінде:
Жай жату — тек бүгінгі жанның қамы,
Қаперсіз шөп жейтұғын малдың қамы,
Өзді-өзін талап жеген әлі ... ... ... ... Абай ... ... аяқ" өлеңіндегі) оймен сабақтасып
жаткан өлең жолдары, бүгінгі күінге де сабак боларлық.
Алтынды қорлағанмен жез болмайды,
Жібекті ... без ... әр ... бәрі ... ... көз ... сөздің Ақаннан шығуы заңды. Жігіттің сұлтаны, парасатты Ақан
қандай ортада да беделге ие еді. Ел ... ... ... ... ... бөленді. Бірде Шокан Уәлихановтың әкесі Шыңғыс төре Ақанды Омбы
каласының патшаның мұрагері келген кезде оны ... ... ... барады.
Мәжілісте ән салған Ақанның әні отырғандардың бәріне ұнайды. Әншінің
талантына, ... ... әсем ... ... ... таңданып, патша мұрагері Ақанды алтын медальмен марапаттайды.
Ақан сері өз заманындағы атақты ақын, әнші серілердің бәрімен жолдас,
сыйлас болтан. ... ... ... ... ұстаз санайды, бірге жүріп әнін
үйренеді.
Қаусырма жак, қызыл тіл — қара сөздің хас ... ... ... ... ... ... де үзеңгі жолдас болып, ғибратты сөздерін
тыңдайды. Естай, Жаяу Мұса, Иман Жүсіп, ... т.б. ... ... ең жақын достары болады. Ақанның Мәшһүр Жүсіп, Нұрқожа ... сөз ... ... де ... ... ... ... кездерінде Балуан ПІолақ, Доскей, Естай сияқты ақындар Ақан серінің
нөкер жолдастары болып отырады.
Ақанның дінге деген ... сері — діни ... ... адам. Діни мектепте мандай алды шәкірттердің
бірі болған Ақан бір ғана ... — Алла деп ... өзін ... ... деп есептеді. Дінді құрмет тұтты. Өмірінің небір
киын тұстарында, ... ... ... тіпті елден жырак кетіп,
таутасты паналаған кезінде де бір Алладан үміт үзген жоқ.
Заманында татардың бір ... ... ... деп ... ... Ақан сері ... астыңда былай деп парыксыз пендені өлтіре сынайды:
Мүхаммед — Алла досы, пайғамбары,
Пайғамбарды көрген жоқ ... ... ... ... ме ... Орак мүрын, шегір
коз, ак жал сары? Аллага, пайтамбарга ...... ... ... ...... ... дейді. Бүдан артык соз
болмайды.
Аканның Қүдайды, Қүранды, Пайгамба|)ды, нслпм діпіи ... ... шын ... ... да рас. Кезінде ел ішінде "Акан
сері казакты Ресейден бөлінш, Түркията косылуга шакырған өлең ... де ... ... Мүны ... күн түргысынан алып карасақ, акынның
оз елінің еркіндігін коксеген көкейкесті ізгі арманы деп түсінген жөн.
Қорытынды
XIX ғасырдың ... ... өмір ... ... халқының дарынды
перзенті, ақын, әнші, сазгер Ақан сері ... 1843 жылы ... ... ... ... ауданында Қоскөл деген жерінде дүниеге
келген.
Ақан сері алты жыл діни ... ... ... ... ... Мухаммед пайғамбардың өмірі мен хадистерін жақсы білген. ... ... ... ... ... ... ... мұсылманның
парызы, уәжіп (ислам дінінің жеңілдеу шарты), мақбұб (сүйіспеншілік), т.б.
туралы ой толғайды.
Ақан ... ... ... ... ... ... ... ғашықтық жырлары, мысалы: ... ... ... ... т.б. ... ... ... білген.
Ақан серінің бізге жеткен өлеңдерінің басым көпшілігі — ... ... мен жеке ... ... ... лирикалық
жырлары және бірқатар дидактикалық өлеңдері, "Тағрипык" атты сюжетсіз
махаббат лирикасы.
Ақан сері 1913 жылы ... ... ... болады.
Ақан серінің атақты ән-өлеңдері: "Құлагер", "Көкжендет", "Қараторғай",
"Маңмангер", "Сырымбет", "Балқадиша", "Торыны ... ... ... ... "Ақ ... "Қалқа бала", "Үш тоты", т.б.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1.  «Қазақ ... ... ... ... ... ұлттық энциклопедиясы (10 томдық), Алматы, 1998 – 2007.
Маңғыстау»энциклопедиясы, Алматы, 1997

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақан Қорамсаұлы (1843-1913)9 бет
Қазақ романдарындағы өнер адамдарының образдық жүйесі66 бет
"Ай Ер Нур" Жауапкершілігі шектеулі серіктестігін бойынша өндірістік іс-тәжірибе есебі37 бет
CISCO 5500 series қондырғысының негізінде есептеуіш желілердің құрылымы60 бет
«Kaz Commerce Egineering» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жалпы сипаттамасы11 бет
«Агросервис Шапағат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің есептіліктері мен алғашқы құжаттары33 бет
«Альмурат - К» Жауапкершілігі шектеулі серіктестік14 бет
«АСМЕЛ» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің ұйымдастыру - экономикалық сипаттамасы27 бет
«АУРА» ЖАУАПКЕРШІЛІГІ ШЕКТЕУЛІ СЕРІКТЕСТІГІНІҢ ЖОСПАРЛАУ ЖҮЙЕСІНІҢ НЕГІЗДЕРІ30 бет
«Тан» сериясы сусындарының микрофлорасына морфо-биохимиялық сипаттама беру36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь