Ғ. Мүсірепов шығармаларының көркемдік ерекшеліктері.

Кіріспе
Ғ. Мүсірепов шығармаларының көркемдік ерекшеліктері.
Ғ. Мүсіреповтің әңгімелері.
Ғ. Мүсіреповтің пьесалары
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
ҒАБИТ МҮСІРЕПОВ (1902-1985)
Қазақ әдебиетінің кеңестік дәуірдегі көрнекті қайраткерлерінің бірі — көркемсөз зергері Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов 1902 жылы қазіргі Солтүстік Қазақстан облысының Жамбыл ауданында кедей шаруаның отбасында дүниеге келген.
Ол алғаш өз ауылында ескіше оқып, хат таныған. 14 жасында (1916 жылы) Обаған деген жердегі нағашысының көмегімен орыс мектебіне окуға түседі, бұл мектепті бітіріп, Преснегорьковтағы екі кластық орыс мектебінде оқьш, жеті жылдық мектептің көлемінде білім алады. 1923-26 жылдары Орынбор қаласындағы жұмысшы факультетіне (рабфак) оқуға түсіп, оны бітірісімен Омбыдағы ауыл шаруашылық институтында бір жыл ғана оқиды. Содан кейін кеңестік дәуірдегі баспасөз, халық ағарту, көркем өнер мекемелерінде әр түрлі жауапты қызметтерді атқарады.
Жазушының әдеби-шығармашылық еңбегі жиырмасыншы жылдардың аяқ шенінен басталады. Оның жазушылық еңбегіне үлгі болған Пушкин, Лермонтов, Гоголь, Крылов, Чехов, Толстой, Салтыков-Щедрин сияқты орыс классиктері болды. Әсіресе оның шығармашылық еңбегіне ерекше әсер еткен Гоголь, Чехов, Горький сияқты әңгіме, очерк, хикаят, роман жазушы сатириктер еді. «Мен, — деп еске алады өзінің «Автобиографиялық әңгімесінде, — сол кездегі Орынбор рабфагін кейбір жоғары дәрежелі мектептермен теңесе алады-ау деп ойлаймын!... Орыс әдебиетін оқығанда Гоголь, Чехов, Горький шығармалары ойыма қона қалушы еді. Қабырға газетіне бірінші рет ұзақ әңгіме жаздым (кейін ол «Тулаған толқында» деген повеске айналып, менің бірінші басылып шыққан әдеби еңбегім болды»).
Сол кезден бергі уақыт ішінде жазушы жиырмадан астам әңгіме, хикаяттар («Қос шалқар», «Талпақ танау», «Ана туралы новеллалар», «Автографиялық әңгіме», т.б.), ондаған пьесалар («Қыз Жібек», «Қозы Көрпеш-Баян сұлу», «Ақан сері — Ақтоқты», «Аманкелді», «Қынаптан қылыш т.б.), «Қазақ солдаты», «Ұлпан», «Оянған өлке» атты романдарын, қара сөзбен жазылған «Кездеспей кеткен бір бейне» поэмасын жазды.
Орыс, батыс классиктерінің шығармаларын қазақ тіліне аудару ісімен де шұғылданды. Оның жүзге тарта публицистикалық мақалалары жарық көрді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. «Қазақ әдебиеті» энциклопедиясы, Алматы, 2001;
2. «Қазақстан» ұлттық энциклопедиясы (10 томдық), Алматы, 1998 – 2007.
Маңғыстау»энциклопедиясы, Ал
        
        Ғабит Мүсірепов шығармаларының көркемдік ерекшеліктері
Жоспар
Кіріспе
Ғ. Мүсірепов шығармаларының көркемдік ерекшеліктері. Ғ.
Ғ. Мүсіреповтің әңгімелері.
Ғ. Мүсіреповтің пьесалары  
Қорытынды
Пайдаланылған ... ... ... ...      ... ... ... дәуірдегі көрнекті қайраткерлерінің бірі
— көркемсөз зергері Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов 1902 жылы қазіргі ... ... ... ... кедей шаруаның отбасында дүниеге
келген.
Ол алғаш өз ... ... ... хат таныған. 14 жасында (1916 жылы)
Обаған деген жердегі нағашысының көмегімен орыс ... ... ... ... ... ... екі кластық орыс мектебінде оқьш, жеті
жылдық мектептің көлемінде білім алады. 1923-26 ... ... ... факультетіне (рабфак) оқуға түсіп, оны бітірісімен Омбыдағы ауыл
шаруашылық институтында бір жыл ғана ... ... ... ... ... ... ... көркем өнер мекемелерінде әр ... ... ... ... ... ... ... аяқ шенінен
басталады. Оның жазушылық еңбегіне үлгі болған Пушкин, Лермонтов, ... ... ... ... ... орыс ... болды.
Әсіресе оның шығармашылық еңбегіне ерекше әсер еткен Гоголь, Чехов, Горький
сияқты әңгіме, ... ... ... ... ... еді. ... — деп еске
алады өзінің «Автобиографиялық әңгімесінде, — сол кездегі ... ... ... дәрежелі мектептермен теңесе алады-ау деп ойлаймын!... Орыс
әдебиетін оқығанда Гоголь, Чехов, Горький ... ... қона ... ... ... бірінші рет ұзақ әңгіме жаздым (кейін ол «Тулаған
толқында» ... ... ... ... бірінші басылып шыққан әдеби еңбегім
болды»).
Сол кезден бергі уақыт ішінде жазушы жиырмадан астам әңгіме, хикаяттар
(«Қос шалқар», «Талпақ ... «Ана ... ... ... т.б.), ... ... («Қыз Жібек», «Қозы Көрпеш-Баян сұлу»,
«Ақан сері — ... ... ... ... т.б.), «Қазақ солдаты»,
«Ұлпан», «Оянған өлке» атты ... қара ... ... ... бір ... поэмасын жазды.
Орыс, батыс классиктерінің шығармаларын қазақ тіліне аудару ... ... Оның ... ... ... мақалалары жарық көрді.
Сөйтіп, Ғ. Мүсірепов қазақ әдебиетінің барлық жанрын дамытуда аянбай ... ... ... ... Оның осы еңбектері жоғары бағаланып,
бірнеше орден, медальдармен ... Алты ... ... ССР ... 1958 жылы КСРО ... ... депутат болып сайланды. 1974 жылы
Ғ. Мүсіреповке кеңес әдебиетін өркендетуде сіңірген еңбегі үшін ... Ері ... ... ... Мүсірепов шығармаларының көркемдік ерекшеліктері. Ғ. ... ... ... ... ... мінез-
кұлқымен, өмірге деген өзіндік көзқарасымен дараланып берілген. Ол ... ... ... ... ... оқушының жадында ұзақ сақталып
қалады. Сол себепті де ... ... оның ... ... ... ... ... күткен.
Жазушы шығармаларының тілдік ерекшелігі — аз сөзге көп мағына сыйғыза
білуінде, ащы сарказм, юморды жиі қолдануында ... ... әр ... орын-орнына қолдана білетін, жеке сөйлемдерге,
синтаксистік сөз тіркестеріне аса зор ... ... ... ... сөз зергері, нағыз стилист жазушы. Жазушыны өзгеден ... ... ... ... ... ... қасиеті оның
өзіндік стилі болып саналады.
Стиль — өте кең ... Ол ... ... ... бастап, шығарманың
идеялық мазмұны, жанры, ... ... ... сөз қолданысы,
поэтикалық, тілдік көркемдігі, т.б, толып ... ... ... Осы ... ... ... көзге түсетін шебер жазушылардың
бірі және бірегейі — Ғабит Мүсірепов.
Ғ. Мүсіреповтің әңгімелері.
Жазушының 1930 жылдардың бас ... ... ... бөлген тақырыбы -
ауыл шаруашылығын ұжымдастыру мәселесі болды. Оның осы ... ... ... ... «Қос ... (1929) ... еді. Әңгіменің оқиғасы
Қазақстанда егіндік, шабындық жерлерді бөліске салу, ауыл шаруашылығын
ұжымдастыру мәселесіне ұласады. ... ... ... ... ... малын
баққан Күсен сияқты кедейлердің артель болып ұйымдасуы, байлар ... ... ... ... ... ... шындық өмірі
суреттеледі.
Жазушы «Қос шалқар» атанған әсем көлдің атырабына үш рет жолы ... ... осы ... ... ... сөз ... Мүсіреповтің бұдан кейінгі жазған екі әңгімесі — «Көк үйдегі көршілер»
(1929), «Күсен» (1930) де осы тақырыптың жалғасы іспетті ... ... ... ... ... ... ... қиыншылық, таптық талас-тартыс
әңгіме болады. Ғ. ... 1932 жылы «Бір адым ... екі адым ... әңгімесін жазды. Онда да таптық күрес, астыртын әрекеттер, ауылдың бай-
кедей болып бөлінуі, жаңа заманға өткен ... ... риза ... тұруы суреттеледі. Әңгіменің басты кейіпкерлері — колхоз бастығы
Рамазан мен оның орынбасары Жанғалилар өз ... ғана ... ... қоздырады. Ал Сүгір молда мен Есентай сияқты өткен қоғам
өкілдері астыртын әрекет ... ... ... ... асыл ... өлтіру арқылы жаулық әрекет жасайды.
Бұның бәрі ... ... ... ... ... ... 1930 жылдардағы
ұжымдастыру кезеңіндегі өмір шындығы ... ... ... бір ... ... оның ... жаңа қоғам келгенде адамдардың идеялық талас-
тартысының болуы, ескі мен ... ... ... ... кұбылыс, өмір
шындығы еді. Жазушы осы адамдар ... ... ... ... адамдардың идеялық көзқарас өзгешеліктерін дөп басьш, шебер
суреттеген ... ... ... (1934). Бұл ... де ... ауылындағы
колхоздастыру кезеңінің шындығы баяндалған. Онда еңбекшілерді ұжымдастыру
мәселесіне байланысты колхоз ... ... ... ... ... ... ... түлікті өсіруі, қазақ ... жаңа ... ... ... шалы ... ... ауыл адамдарының оған шошына, ... ... ... ... ... орын ... ескі ... пен
жаңа көзқарастың қақтығысы сипатталады.
Отызыншы жылдардың орта шенінде жазушыны М. Горькийдің ана ... ... ... ... Гуманист жазушы М. Горькийдің
адам деген ардақты атты жоғары бағалауы, өмірге рух себуші, тіршілік иесі
аналардың ... рөлі Ғ. ... ... ой салды. Ол М. Горькийдің
«Адамның анасы» және «Өлімді жеңген ана» атты екі новелласын ... ... ... ... ... ана>>, «Ананың арашасы (1934), «Ер ана» (1942),
«Ақлима» (1944) атты әңгімелерін жазды.
«Ананың анасы» (1934) атты әңгімесінің мазмұны ел ... кең ... ... ... елді шауып, жазықсыз жас қызды зорлап алып ... ... қыз ... ... ... ... сөйтіп, оның қызын
жау қолынан азат етуі баяндалған. Шығарманың мазмұны, Әйтілес ақсақалдың
«етектей сақалын ... ... ... ... ... ... өмір
оқиғасын баяндауынан басталады. Әңгімеде намысқа шабар білегі, әділетті
таныр жүрегі бар, бірақ ел әкімдерінің алдауына ... ... ... ... Бала бидің қолшоқпары болуы, жүрегін жарып шыққан қызының
тағдырына шырылдап ... бола ... ... ... өжеттігі айтылады.
«Ашынған ана» (1934) әңгімесі 1916 жылғы ұлт-азаттық; ... ... ... ... ... жазып, майданға қара жұмысқа
жібермек болған болыс пен оның қолшоқпары Қарасақалға ... ... ... ... онда 17 ай ... ... оны ... түрмеден
босатуы баяндалады. Жазушының суреттеуінше, қиыншылық пен зорлық-зомбылықты
көп көріп, азап шеккен: «... Өмір өзін сондай ... ... бұл ... ... Енді ... өзі сілкуге жарап қалған қайратты ана...»
Ал Ғ. Мүсіреповтің «Ананың арашасы» (1934) атты әңгімесінде Антоновтың ақ
бандыларының ... ... ат ... ... ... атып-асуы,
Нағиманы "большевик балаңды тауып бер" деп ... ... ... ... ... бағып, ақтар армиясының солдаттарының шымбайына батар ... ... өз ... ... ... ... олардың Антоновты
өлтіріп, Қызыл Армияға қосылуымен аяқталады.
Ақтар армиясының бандыларының ... ... ... суреттейді:
«... Ана арқасында қайыс қамшы жыландай жүйткіп жүр... ... ... ауыл ... ... ... Тек отыз өрім ... ... арқасында жыландай ысылдайды. Анада үн жоқ. Асыл жігер мен ... ... ... ... ... ... тізе ... емес. Қара көк
жапырақты ақ көйлек қызыл қанға айналып, арқа жағы ... ... ... Қанға боялған қамшы ана денесінің ашынған жерлерін ... ... ... ... ... тиеді. Қамшы сарт етіп қалғанда, ана
көзінен от ... да жалт ете ... ... ... табан аудармай, кек
кернеген ана да тұр, мың сұрауына бір жауап ала алмай ызаға булығып Антонов
та тұр. Ана ... тіл ... тас ... ... ... әрі өжет ... адамгершіліктен жұрдай жауыздығын бетіне басып, өршелене түседі.
Жазушы қара күштің ана ... ... ... ... ... «Ана
алдында өлім де мойын ұсынады. Өлімді өмір жеңеді» дегенді бейнелеп беріп
отыр.
Ғ. Мүсірепов Ұлы Отан ... ... да ана ... ... оралып, екі
әңгіме жазды. Оның бірі --«Ер ана» (1942). Онда жау ... ... ... ауру ... ... ... ананың партизандар көмген минаны
жарып, ... ... ... мектеп үйін өртеп, ... ... ... Ал ... (1944) ... жалғыз
ұлы соғыста ерлікпен өлген ананың ... ... ... оралған Сапар
деген жігітті асырап алып күтуі, оны өз баласы ... кем ... Отан ... ... ... Украина, Ресей жерлерінен
келген орыс, неміс, шешен, ингуш, ... ... ... ... ... ... Ал ... бірдей шөрке боп қалған ... ... ... ... күту ... ұлы ... ғана ... келетін қасиетті
іс-әрекет еді. Жазушы осы арқылы ана жүрегінің ... ... ... ... ... «Ана» тақырыбындағы шығармаларының жиынтығы ретінде 1974 жылы
«Ұлпан» романы ... ... ... — бүкіл аналардың жиынтық бейнесі
тәріздес кесек полотно.
«Ұлпан» — тарихи ел ... ... ... ... ... ... жүз жылдық тұрмысы, әдет-ғұрпы, барымта, қалыңмал беріп, қыз
айттыру, бай мен кедей арасындағы, ел арасындағы жер ... ... дауы ... сөз болады. Романдағы бас кейіпкер Есеней - қалың Керей-Уақтың
билігін қолына мықтап ұстаған аузы ... биі, ... ... Ол ... ... ... тең ... өткір сөзді, алып денелі, қара нар
іспеттес қайраткер. Жасында жауынгер, найзагер ... да ... ... ... кескілескен ұрыста ерлік көрсеткен, екі жүз сарбазын
тұтқындап ... ... ... ... орыс-казактары дәрігерлерінің
көмегімен ажалдан аман қалған. Ол қалың жылқысын өзінің жауынгер досы,
бүгінде аяқ қолы топ ... ... ... ... ... ... жайып келе жатқанда оның алдынан ерекше киінген кесек ... қызы ... ... шығып, Есенейді еселі сөзбен жеңіп, айып
төлетеді. Ол бұдан он үш жыл ... ... ... ... ... ... оқып ... еркелеп мойнына асылыш, «Мен түйеге мініп кеттім! Әке,
сен үйде қалдың!» деп маза бермейтін қара қыз. ... ... ... ... ат ... ойнап өскен батыр қыз.
Екі баласы бір күнде шешектен өлген, бүгінде елуден асып, ел ағасы
болған ... ... ... бір ... зар ... жүріп, өзінен қырық жас
кіші қара торы өткір қыз ... ... ... Есенейдің уыздай Ұлпанды
қолға түсіруіне екінші себеп — айттырған ... ... ... ... ... ... ... отырған кезіне тап болады. Мыңғырған малы
бар, бір уез елді ашса — алақанында, ...... ... ... ... ... қойған жерінен арашалап алып, айғыр үйір жылқы
беріп, Ұлпанды екінші ... ... Бес ... ...... ... ... малын өзі айтып, «Есеней, екеуміздің арамызда ең кемі ... ... бар. ... ... ба?»- ... ... ... нардың бұлы
болса да мал-жанды аямауға бел байлаған Есеней: «Қырық жыл болса ... ... ... ... ... сен ... Оған дейін сен менің
Есенейім бола тұр... Мен саған сұлу деп, жас деп ... ба, ... ... ... болатын адам деп қызықтым ба? Оны өзім де ... ... осы ... ... ... ... ... — деп кесіп
жауап береді. «Есеней қатал еді, озбыр еді. Енді оның жан ... ... ... ... ... ... ... бес жылда Ұлпан дүйім
елді билейтін ақылды ана болады. ... ... ... ... аты ... ... жайылады. Ұлпан өлгеніне жетпіс бес жыл болған нағашы атасы
Сырым ... ... ... ... ... ... ... ертіп, Сыр
бойына айғыр үйір жылқы айдап барып аза ... асын ... Осы ... ... бес жыл ... (1906 ж. ... Орынбор — Ташкент темір
жолы салынған ... ... ас ... көл» ... ... темір жол
стансасының атын «Ұлпан» атайды (Шалқардан кейінгі станса).
Ұлпанның шалы Есеней тоғыз жыл топ ... ... ... ... ... ... қызы Біжікенді Ұлпан Торсан деген пысық жігітке үйлендіріп,
қолына күшік ... етіп ... ... Ол Есенейден қалған мал-мүлікті
пайдаланып, ағайын-туғандарымен араздасып, Ұлпанды «отырса — ... ... ... ... ... ... алмаған ер мінезді Ұлпан: ... ... өз ... келсін»,—деп қарғап, бір түнде у ішіп өледі. Ел анасы
болған ... ... ... Торсанның үлкен ұлы Шоқан болыс әкесінің
зұлымдығына шыдай алмай ... ... ... ... 1920 жылы ... ... ... өліп, балалары қаңғып кете барады да, Торсанның
шаңырағы ... ... ... уез елді ... билік айтушы, дүйім елдің үлкен-кішісіне басшы,
ақылгөй болу—Ұлпан сияқты дана ... ғана тән ... ... ... ... болған. Мәселен, Төле бидің келіні Данагүлді, Шыңғыстың
анасы Айғанымды бүкіл қазақ елі пір ... ... ... ... ... ... атын шығарған Ұлпан қазақ әйелдерінің
жиынтық образы деуге болады. ... ... ...... анасы, ел
билеген көсем, сөз бастаған шешен, аузы дуалы, сөзі куәлы ... ... Ана ... ... ... тақырыптағы төл
туындысы — «Қазақ солдаты» хикаятын (1945 ж., кейін «Қазақ солдаты» ... ... ... 1953 жылы ... «Оянған өлке» романының тақырыбы —
Қазан төңкерісінен бұрын Қарағанды ... ... ... онда ... тобының құрыла бастауы, Оралдан келген орыс, украин жұмысшыларымен
өндіріске жаңа тартылған қазақ кедейлерінің ащы ... ... ... біте ... ... ... мақсатты терең түсінісіп, орыс
капиталистері мен қазақ байларына қарсы тізе қоса бастауы, ... ... ... суреттеледі. Романның екінші кітабы «Жат қолында» атты
роман ширек ғасыр өткен соң — 1984 жылы ... ... Онда ... ... ... ... тонауы тартымды сипатталған.
Ғ. Мүсіреповтің "Жапон балладасын" қара сөзбен жазылған баллада-жыр
деуге ... ... ... ... қолданылған атом бомбасының ауыр
зардабын шеккен жапон халқының жан түршігерлік трагедиясын жазушы поэзиялық
леппен, ... ... ... ... ... Автор: "Арқаның
әңгімесі", "Көздің әңгімесі", ... ... ... XX ... ... ең ... ... — атом апатын әшкерелейді. Жазушы қара мрамор
тасты сөйлету арқылы сұрапыл апат жайын, темір ... күн, тас ... ... адам баласының бұл маңайда түгел қырылып жоқ болғанын баяндайды.
"Көздің әңгімесінде" ... жыл бойы ... ... ... қыз ... ... ... Ол: "Мен бұл апатты ешкімге тілемеймін. Әсіресе тоқсан
қабат, жүз қабат үйлердің мұндай ... ... ... Сол ... илеуіндей ығы-жығы тұратын адамдардың үйіліп, өртеніп жатқанын
тілемеймін", — деп жан ... үн ... Ал ... ... ... ... ... картасындай", — деген сөздері
арқылы автор ауыр апаттың азабын дәлелдей ... Ол ... ... ... ... он алты рет жаматқан. Атом бомбасынының әсерінен екі үлкен
қаланың қақ ... ... қас ... ... жоқ ... жігіт сенгісі
келмейді, бірақ бұл ауыр кайғы, ащы шындық екенін жазушы ... ... ... ...  
Ғ. Мүсірепов — қазан төңкерісінен кейін ... ... жаңа ... ... ... ... Ол қазақ драма жанры жаңа туып,
дамып келе жатқан ... ... ... осы жанрмен белсене
айналысқан. Ғ. Мүсіреповтің қаламынан туған «Қыз Жібек» (1934) ... ... осы ... ... ... ... «Қозы Көрпеш—Баян
сұлу» (1939), «Ақан сері—Ақтоқты» (1941) пьесалары ... ... 50-60 жыл бойы ... ... ... орын алып келеді.
Жазушының бұл пьесалары тартысты оқиғаларға, ... ... дара ... ... ... сарынына құрылған
аса құнды шығармалар. «Қозы Көрпеш—Баян сұлу», «Қыз ... ... ауыз ... ... ... ... ... Жазушының
ерекшелігі сол — халықтық жырларда суреттелетін Қозы, Баян, Қодар, Қарабай
образдары мен ... ... ... ... ... ... ... бейімдеп, көрермен көкірегінен мәңгі өшпес орын алатын
бейне етіп шығара білуінде. ... ... ... ... ... ... адамгершілік қадір-қасиеттерімен, мінез-құлық, іс-
әрекеттерімен дараланып ... ... ел ... халықтық
кейіпкерлерді әлеуметтік ортаның заңымен байланыстыра сомдап шығарған.
«Қозы Көрпеш — Баян сұлу» ... ... ... ... ... Жарқын сияқты жалынды кейіпкерлер мен Қарабай, Қодар, Жантық сияқты
жағымсыз ... ... ... өрбіген. Пьесаның бас
кейіпкерлері Қозы мен Баян — өз ... ... ... сол ... да ... кездескен кедергілерді жеңуге бел буған тәуекелшіл
жастар. Ал оларға қарсы тұрған — ... ... ... малды артық
көретін қатал, қара жүрек әке Қарабай, дүлей қара күштің иесі Қодар, ... ... ... арасынан пайда табуды көздейтін, алаяқ, қу, жатып
атар — ... ... ... тұрған тұлға — Қарабай. Әлемдік әдебиетте ... ... де ... ... ... образы жасалған. Мәселен, орыс
әдебиетіндегі Плюшкиндер ұрпақтан-ұрпаққа аңыз болып кеткен сараңдардың
типтік тұлғасы. Осындай әлденеше ғасыр өтсе де, ... ... ... ... мұра ... келе ... образ — Қарабай.
Ол мал үшін жалғыз қызы Баянды да құрбан қылады. ... ... малы ... ... ... ... қарсы болып, қалыңмал берем деген Қодармен қол
ұстасуы да сол дүниеқорлықтың ... ... жыл ... жеті ... ... ... ... пайдасын, қызығын көрмеген Қарабай мал үшін
өз жанын беруге де даяр. Араны ашылған осы ... ... ... ... ... ... жұрттың бәрі оның малына көз тігіп,
қызығып тұрғандай, талап алуға дайын тұрған ... ... ... ... бұл ... қызықпайтыны болсайшы! — дейді ол, — тек
талап алайын деп отыр... Түс көрсе, менің жылқымнан басқаны ... ... ел!.. Ел ... ... Ел ме екен осы? Жау емес пе ... ... Адыра қалсын, бүйтіп ел болғаны!.. Қайран қолдан-қолға таланғалы
тұрған иесіз дүниелік..." деп зар ... ... осы ... ... да ... Қарабай образын шегіне жеткізе, ерекше типтендіріп, сараңдық пен
дүниеқорлықтың жиынтық бейнесі етіп шығарған.
Жазушының ерекше даралап сомдап шығарған образы — ... ... ... таласқан екі жақты сүзістіріп жіберіп, Қарабайды жеті жыл көшсе де
қалың кұм, шөлейттен шыға алмас ... ... ... ол бір боранда
олай-бұлай болып кетсе, осы малға өзім ие болсам ... ... қара ... ... қу. Ол осы ойын іске ... үшін адасқан бетінен түзелмек
болған Қодарды да азғырып қайта зұлымдық жолға ... ... ... қанжар
салғызады. Бірақ көп кешікпей өзі де сол Қодардың қанжарынан қаза табады.
Бұл жерде жазушы ... ... ... ... үкім ... ... ... қаскөй, алдамшы Жантық жиынтық бейне ретінде ... ... ... Хлестаковы, Шекспирдің Ягосы сияқты, қазақ
әдебиетіндегі өзіндік ... ... ... ... ... ... кейіпкерлердің бірі — Қодар. Халық жырындағы
Қодар бейнесі пьесада да сомдала ... Ол — ... ... ... ... күш ... қыз ... санасу оның ойында жоқ. Оның ойынша,
әке берсе, қыз ешқайда кете алмайды, сондықтан ол Қарабайдың ... ... ... мал соңына еріп малшы, құсшы, кұл болуға даяр. Ол бір сәт
алған бетінен қайтпақ ... ... ... ... Жантықтың айдап
салуымен жалған намысты қуып, Қозыны өлтіріп тынады.
Пьесадағы қосалқы кейіпкерлер — Жарқын ақын мен қос мұңлық ана ... ... ... де ... ... жылы ... осы пьесаның оқиға желісін арқау ете отырып, «Махаббат
туралы дастан» атты көркем суретті ... ... ... ... орыс
тіліне аударылып, Мәскеу театрларында қойылып, жоғары баға алды.
Ғ. Мүсіреповтің драма жанрындағы аса ... ... ... пьесасы. Бұл шығарма тарихи тақырыпқа арналған. Мұнда әйел
теңдігі, ... ... сөз ... Махаббат бостандығына ұмтылыс
жасайтын бас кейіпкер — Ақан мен Ақтоқты. Жазушы өмірде болған тарихи тұлға
... бас ... етіп ... ... ... ... үлкен
әлеуметтік астары бар мәселе ... ... Бір жағы — ... бастаған ескішіл кертартпа, жыртқыш топ, екінші жағы — ... ... ... ілгерішіл қауым, әділдікті пір тұтқан өскелең ... ... ... ... ... береді. Науан қазірет мешітті
көз ғып ұстап, өзінің арам ... ... ... Ол өзін ... ... ... көбінше бейхабар. Оны Науанның өзі ... ... ... ... ... ем! Бірі — жүген, бірі ... бұл ...... ол ... Сары ... жатқан қараңғы елге оның
істемейтін зорлығы жоқ. Ең ... өз ... ... ... ... ... ... Тосын көзге бұл оқиға оқыстау көрінгенмен, ертедегі ... ... ... ... ... ... адамдармен де қалай
сөйлесудің ебін Науан біледі. Ол төре ... ... ... ... ... ... сұлу қызы ... әперетін болып, жаңа бір қиянат
бастайды. Жазықсыз жапа шеккен жеңгесі ... үшін ... ... Ақан сүйгені Ақтоқтының еріксіз ұзатылуы тұсында ерекше
тебіреніске ... ... ... ... аяғына дейін жауыздық,
зорлық иесі Науанмен алысушы, олардың астамдығы мен арамдығын әшкерелеуші
Ақан болады. Жақсылықты, ... ... жас ... ... ... Аканның
зорлықшыларға қарсы күресі халықтың мұқалмас ар, жігерінің жарқын көрінісі
секілді. Аканның айтқан әзіл ... ... ... көтеруі күштілер мен
тістілерге түрпідей тиеді. Олар ... ... ... ... ор
қазады. Ақынға тілектес, ниеттес, халық өкілдері — ... ... тым ... күш. Ал ... ... ... топ — ... діндар,
қожа, төре, бай мен би, атқамінерлер мен пысықтардың қалың тобыры. Түптеп
келгенде, патшалық әкімшілік те ... ... ... ... ... ... қара ... тұтасып түнерген
әділетсіз қоғам алдында амалсыз тізе ... ... ... Ол — өмір ... заңы. Ақан осы заңның амалсыз құрбаны болған азамат. Дегенмен де Ақан
бастаған жаңашыл топтың іс-әрекеті, ... ... ... ... із қалдырды, жаңалықтың, бостандыққа ұмтылудың ұрығын септі. ... ... ... Ақан ... ... ... тақырыпқа жазған елеулі шығармасының бірі ... ... (Б. ... бірге жазды). Бұл пьеса алғаш 1936 жылы
жазылған. Кейін біраз түзетулермен қайта жазылып шықты. ... ... ... түсірілді. Аманкелді пьесасында 1916 жылғы Торғай
облысында Аманкелді бастаған ұлт-азаттық қозғалысы, қазақ ... ... ... ақ ... ... күресі суреттеледі.
Пьесаның оқиғасы патшаның 1916 жылғы июнь жарлығы бойынша майданға, ... ... ... алу ... ... ... ... наразылықтан
туындайды. Жергілікті болыстар халық көтерілісінің басшысы ... ... үйін ... ... жала ... ... ... Достары Петр Логинов, Пластунов, Жайнақ, Кете батыр, т.б. оны
түрмеден босатып алып ... ... ... ... ... ... ... қазақ даласында Кеңес өкіметінің орнауымен аяқталады.
Аманкелді отрядына ішкі жаулық ниетпен ... ... бір ... ... ... ... ... Аманкелдіні сыртынан атып өлтіреді.
Аманкелді өлгенмен, Жайнақ, ... ... ... ... топ ... туды ... Кеңес өкіметін орнатады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1.  «Қазақ әдебиеті» энциклопедиясы, Алматы, 2001;
2.  «Қазақстан» ұлттық энциклопедиясы (10 томдық), ... 1998 – ... Ал

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауызекі және көркем шығарма мәтініндегі диалог: лексикалық, синтаксистік, стилистикалық сипаттама153 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың көркемдік-шығармашылық қабілеттерін қалыптастыру33 бет
Әдеби тек. эпос. лирика,драма13 бет
Бердібек Соқпақбаев шығармаларының аударылуы31 бет
Төлен Әбдіковтің прозалық шығармаларының жанрлық, тақырыптық және көркемдік ерекшеліктері38 бет
Әдебиеттің тектері мен түрлері7 бет
"Бұқар толғауларындағы абылай мен тарихи абылай (тарих және көркемдік шындық)"12 бет
"Жоқтау" өлеңдердерінің көркемдік аспектілері12 бет
"Шу" дастаны және оның идеялық мазмұны, көркемдік сипаты (әдеби талдау). "Оғыз қаған" дастаны және оның нұсқалары10 бет
60-90 жылдардағы қазақ поэзиясындағы көркемдік ізденістер29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь