Тәрбиенің әдістері, анықтамасы, жіктелуі

Жоспар:

1. Тәрбиенің әдістері, анықтамасы, жіктелуі.
2. Адамгершілік (қоғамдық) сананы қалыптастыру әдістері.
3. Қоғамдық мінез.құлықты қалыптастыру және іс.әрекетті ұйымдастыру әдістері: үйрету, жаттықтыру, ойын, тапсырма, педагогикалық талап.
4. Тәрбиедегі ынталандыру әдістері: жарыс, мадақтау, жазалау, оған қойылатын талаптар.
5. Өзін.өзі байқау және бақылау әдістері.
Тәрбие әдісі дегеніміз - оқушылардың тұлғалық қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тәрбиешілер мен тәрбиеленушілердің өзара байланысты педагогикалық жұмыс тәсілдері.
Әдістерді мұғалім тәрбиенің мақсатына, мазмұнына балалардың жас және дербес ерекшеліктеріне, тәрбиелік деңгейіне қарай іріктейді. Әдістер тәрбие мақсатына жетуге, оқушыларды қоғамдағы тәртіп ережелерін үйретуге, адамдармен қарым-қатынас жасауға, олардың жақсы тәжірибесін алуға көмектеседі.
Қоғамдағы әлеуметтік-экономиқалық өзгерістерге байла-нысты тәрбие маңсаты мен мазмұнының өзгеруі әдістер жүйесін жаңартады. Қазіргі кезде әдістер жүйесінің ондаған жіктелісі бар, олардың біреулерінің тәжірибелік, ал екіншілерінің теориялық маңызы басымырақ.
Сипатына қарай топтастырылған тәрбие әдістері: сендіру, жаттықтыру, мадақтау және жазалау, іс-әрекетті ұйымдастыру, оқушының тәртібіне ықпал ету әдістері.
Нәтижесіне қарай топтастырылған тәрбие әдістері:
• адамгершілікті қалыптастыруға бағытталған түрткілер, қатынастар, түсініктер, идеялар тудыратын әдістер.
• әдептілікті және тәртіптілікті қалыптастыратын әдістер. А.П.Пинкевич тәрбиені екі топқа бөліп, бірінші тобына педагогикалық ұзақ мерзімді әсер ету әдісін, ал екінші тобына өтпелі әдісті, яғни белгілі-бір жағдайда нәтиже беретін әдістерді енгізген. Жеке тұлғаны қалыптастыруда ұзақ мерзімді педагогикалық әдістер тиімді деп саналады. Олар: ұзақ мерзімді жаттықтыру, оқыту әдістерінің жүйесі, тәрбиешінің басының үлгісі.
Қазіргі кезде тәрбие әдістерін жіктеудің 11-ден астам түрлері бар. СолардыңішіндеТ.Е.Конникова, Г.И.Щукина В.С.Сластенин жасаған тәрбие әдістері жіктеуінде бірізділік байқалады. Бұл жіктеу мектептерде қолданылады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
- Ә.Иржанова. Жаңа стандарт негізінде бала танымын қалыптастыру. Республикалық ғылыми-педагогикалық журнал «Тәрбие құралы» №5, 2010 жыл. 39-41 б.
- Р.Омарова. 12 жылдық мектепке оқушылардың оқу-танымдық іс-әрекетін ұйымдастыру. Оқу құралы. Ақтөбе. 2007 ж.
- Е.Б.Моргунов. позновательные процессы и способности в обучении. М., 1990. 321 бет.
- Формирование творческих способностей: сущность, условия, эффективность. Сб.науч. тр. Свердловчк. СИПИ 1990.
- Сайт бетінен А.З.Сисенованың «Ақпараттық технология-бүгінгі күн талабы» атты мақаласы
- Сайт бетінен Б.Жолмұханова «Ұрпақ тәрбиесі-ұлт болашағы» атты мақаласы.
        
        Жоспар:
* Тәрбиенің әдістері, анықтамасы, жіктелуі.
* Адамгершілік (қоғамдық) сананы қалыптастыру әдістері.
* ... ... ... және іс-әрекетті ұйымдастыру әдістері: үйрету, жаттықтыру, ойын, тапсырма, ... ...
* ... ... әдістері: жарыс, мадақтау, жазалау, оған қойылатын талаптар.
* Өзін-өзі ... және ... ...
1. ... ... ... - ... тұлғалық қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тәрбиешілер мен тәрбиеленушілердің ... ... ... ... тәсілдері.
Әдістерді мұғалім тәрбиенің мақсатына, мазмұнына балалардың жас және дербес ерекшеліктеріне, тәрбиелік деңгейіне қарай іріктейді. Әдістер тәрбие мақсатына ... ... ... ... ережелерін үйретуге, адамдармен қарым-қатынас жасауға, олардың жақсы тәжірибесін алуға көмектеседі.
Қоғамдағы әлеуметтік-экономиқалық ... ... ... ... мен ... ... ... жүйесін жаңартады. Қазіргі кезде әдістер жүйесінің ондаған жіктелісі бар, олардың біреулерінің тәжірибелік, ал екіншілерінің теориялық ... ... ... топтастырылған тәрбие әдістері: сендіру, жаттықтыру, мадақтау және жазалау, ... ... ... тәртібіне ықпал ету әдістері.
Нәтижесіне қарай топтастырылған тәрбие ... ... ... ... ... ... идеялар тудыратын әдістер.
:: әдептілікті және тәртіптілікті қалыптастыратын әдістер. А.П.Пинкевич тәрбиені екі ... ... ... ... педагогикалық ұзақ мерзімді әсер ету әдісін, ал екінші тобына өтпелі әдісті, яғни белгілі-бір жағдайда нәтиже беретін әдістерді ... Жеке ... ... ұзақ мерзімді педагогикалық әдістер тиімді деп саналады. Олар: ұзақ ... ... ... ... ... ... басының үлгісі.
Қазіргі кезде тәрбие әдістерін жіктеудің 11-ден астам түрлері бар. СолардыңішіндеТ.Е.Конникова, Г.И.Щукина ... ... ... ... ... ... байқалады. Бұл жіктеу мектептерде қолданылады.
Осыған орай тәрбие ... төрт ... ... ... қалыптастыратын әдістер.
* Іс-әрекет және қоғамдық тәртіп тәжірибесін қалыптастыратын әдістер.
* Тәртіпке, іс-әрекетке ынталандыратын әдістер.
* Мінез-құлық пен іс-әрекетке бақылау жасау, өзін-өзі ... ... және ... баға ... ... ... асыру әдістері.
Тәрбие тәсілдері дегеніміз - әдістің бір бөлігі. Тәрбие тәсілдері:
1.Тәрбиенің мақсаттарын, ... ... ... ... ... ... - ... Бағдарлау - іс-қызмет.
* Қатынас.
* Бағалау.
Тәрбиеніңмақсаттары мен міндеттерін және оларға жетудің жолдарынұсыну тәсілін қолданып мұғалім ... ... ... көзқарастармен қаруландырып, өз еңбегі мен ұжым еңбегін жоспарлауға, ұйымдастыруға, еңбекпен іс-қызмет ... жету ... ... іс-қызметтің сапасы мен нәтижелерін олардың алдағы мақсаттарға сәйкестігін анықтатуға ... - ... ... ... ... ... ... етіп, еңбек белсенділігін туғызып, іс-қызметке жауапкершілікпен қарауды, халық игілігін молайту жолында еңбек ету қажеттігі сенімін қалыптастырады. Балалар күнделікті іс-қызметке ... ... ... ... ... және еңбек бағдарларын дұрыс таңдап дамытады.
Қарым-қатынас тәсілі ... ... - ... мен ... ... ... ... негізделіп, оқушылардың қоғамдық мінез-құлық нормаларын игеруіне көмектеседі. Оқушылар тәртіп ... ... ... ... ... мектепте құрастырып, оны төменгі және жоғары сынып оқушылары, мұғалімдер, ата-аналар, ... ... ... ... тәсілі көмегімен мектеп оқушылары адамдардың қимыл-әрекеттерін, көзқарастарын, сенімдерін, тәртіп-бағыттарын айқындауға, негіздеуге, өз іс-кызметін, оқу мен ... ... ... ... ... ... ... Оқушы іс-қызметтің адамгершілік жақтарын бағалауға жаттығады. Мұғалім бағалауды, өзіне-өзі баға беруді ... ... ... Баға беру ... ... ... байланыстырып, оған жаңа қасиет береді.
Тәрбие құралдары дегеніміз - оқушының адамдың қасиеттерін қалыптастыратын, мұғалім мен баланың санасына тәуелсіз материалдар. ... ... ... ... ... еңбек);
* заттар (ойыншықтар, электронды есептегіш машиналар);
* рухани және материалдың мәдениет (өнер, қоғам, өмір);
* бұқаралық ақпарат құралдары;
* педагогикалық ... ... ... Жеке ... ... қалыптастыру әдістері.
Жеке адамның санасын қалыптастыру әдістері (ұғым, байымдау - пікірін айту, баға беру, ... ... ... ... ... лекциялар;
* өнеге;
* көндіру (суггестия).
Сананы қалыптастыру әдістерінің синонимі - сендіру әдісі арқылы тәрбиеші оқушыға адам ... ... ... ... ... ... ... маңызы туралы айтып, оның дұрыстығына баланың көзін жеткізуге ұмтылады. Баланы жақсы сөзбен іске сендіру үшін мұғалім тілді қолданады. ... ... ... ... сөзі ... өтімді болады.
* Этикалық әңгіме - этикалық, эстетикалық мәселелерді оқушыға талдату. Мұғалім оқушылармен әңгімелескенде, олардың ойын тыңдап, ... ... ... жұмыс істеп, адамның мінез-құлқына, жүріс-тұрысына қойылатын талаптарды бұзған оқушылардың іс-қылықтарын талдайды. Әңгімені бастауға ... ... ... ... ... ... әңгіменің жақсы өтуіне әсер ететін жағдайлар:
* бір мәселе төңірегінде бірнеше пікірлердің ... ... ... мұғалімнің мақұлдауы, оған өзінің жауап беруіне көмектесу;
* әңгіменің дайын жауаптарының болмауы;
* ... өз ойын ... ... ... ... ... мәдениеті, мұғалімнің оқушы дәлелді пікір айтқанша шыдамдылық көрсетуі;
* әңгімені лекцияға айналдырмау;
* әңгіменің жылы шырайлы ... ... ... ішкі ... айтуға көмектесуі;
:: әңгіме материалдарын баланың өмірінен алу;
:: түрлі пікірлерді біліп, оларды бір-бірімен салыстыру, дұрыс пікір шығару;
* жас ... сай ... ... ... ... ... сөздер айтпауы.
Мұғалім тәртіп бұзған оқушылармен жеке сөйлесіп, оның қателігін өзіне әдепті түрде түсіндіреді.
Әңгіме тақырыбына ... ... ... ... ... ... сөзінен басталады. Ол оқушыларға мәселелі сипаттағы сұрақтар қойып, талдатып, қорытындылайды.
:: Пікірталас. Пікір білдіру, баға беру оқушының дүниеге сенімін арттырып, ондағы қателіктер мен ... ... ... ... ... ... ... ақыл-ой қызметін, сезім белсенділігін талап етеді. Мұғалім пікірталасты өткізбес бұрын оның тақырыбын, сұрақтарын тұжырымдап, жүргізушіні ... ... ... ... ... ... ережелерімен таныстырады.
* Түсіндіру. Бір топқа, жеке оқушыларға жаңа ережелер (басқа адамды құрметтеу, өзін басқа кісінің орнына қою, т.б. ... ... ... ... ... ... қылық екенін түсіндіре берудің қажеті болмағандықтан басқа әдіс қолдану керек. Мұғалім адамшылық қасиет туралы баланың пікірін ... ... ... ... ... ... баланы теріс қылығы үшін ұялтып, түзелуге бағыттайды.
* Өнеге. Мұғалім ... ... және ... ... ... үлгі ... ... өзінің ішкі жан-дүниесіне үңіле бастайды. Бала басқа адамға еліктегіш. Бастауыш сынып оқушылары барлық адамдарға еліктейді. Жеткіншектер ... ... ... ... әдеби және тарихи кейіпкерлерге, құрбыларына, ересектерге, ата-аналарына, мұғалімдерге, бұқаралық ақпарат кұралдарының, өнердің жас ... үлгі ... ... ... ... өз ... баланы сендіргісі келіп, оған былай дейді: "Ақымақ - жаман адам, себебі ол өз ісіне есеп ... ... ... ... дәлелдеу үшін: "Бәріміздің ойымызды бөліп жіберетіндіктен, адамдардың кешіккені ұнамайды,", - дейді.
Мәдениеттіліктің пайдасына оқушының көзін жеткізу үшін, мұғалім: "Суды ... іш, ... ... ... ... - ... ... қарым-қатынастың маңызын ашу үшін: "Сен газетті үйіңе ұмытып ... ... ... ... ... - ... әдісін қолданатын мұғалім: "Мен осылай ойлаймын, сендер қалай ойлайсыңдар", - деп сөйлеседі.
Пікірталас жұмыс барысында пайда болады немесе оны ... өзі ... ... ... ... мұғалім оқушыға былай білдіреді: "Мына портреттегі адам екінші портреттегі адамға қарағанда сұлу".
3. Қоғамдық мінез-құлықты қалыптастыру және оқушылардың іс-әрекетін ұйымдастыру.
Іс-әрекет - ... ... ... ... ... негізгі нысаны, ішкі жан дүниесінің көрсеткіші, дамуының, өздігінен ... ... ... ... ... ... қарым-қатынас ерекше әсер ететіндіктен, іс-әрекеттен тыс тәрбиенің болуы мүмкін емес.
Балаіс-әрекетіне қойылатын ... ... ... ... ... оның жеке ... қоғамға, ұжымға пайдалылығы, оқушының ынта-ықыласын, қабілеттілігі мен іскерлігін ескеру; оқушылардың ортақ істі ... ... ... ... ... баланың мүддесімен бейімділігін ескере отырып, оның көңілінен шығатын, шамасы жететін қоғамдық жұмысқа, еңбекке қатыстыру өздігінен әрекет ету тәжірибесін кеңейтеді.
* іс-әрекетті ... ... ... ... ... Жұмысты жоспарлау, жеке тапсырмаларды бөлу, оның нәтижесін тексеру, т.б. міндеттерді балалар шешіп отыруы ... ... ... ... балалардыңынтасынарттыру. Жұмыстыңмазмұныментүрлерін, әдістерінжандандыратынматериалдықжәнеморальдықжағдайдысаңтау.
* оқушыларұжымыныңқоғамдыңпікіріарқылыіс-әрекеттіңнәтижесінқорытындылау.
Педагогикалықталапәдісііс-әрекеттердіңбіртүрінтежеу, ендібіртүрінмадақтаутәрбиеленушініңсанасындамытады. А.С.Макаренко: "Егержекеадамныңбасынатиістіталаптарқойылмайтынболса, ондаұжымдықұруға, ұжымішіндетәртіпорнатуғадаболмайтындығы, әрине, өзінен-өзітүсініктінәрсе. Менжүйелітүрдеталаптарқойылуынжақтайтынадаммын", -деппедагогикалықталапәдісініңбасқаәдістергеқарағандаерекшелігінкөрсеткен.
Оқушылардыңөміріндепедагогтіңталапқоюышешушірөлатқарады. Нақтылыпедагогикалықжағдайғабайланыстыталаптыңтүрі, мазмұныіріктеледі. Тәрбиешіментәрбиленушініңөзараәңгімесіменбайсалды, сенімдіқарым-қатынаспедагогикалықталаптыңнәтижеліболуынаықпалжасайды. ТҰтаспедагогикалықпроцестетәрбиеленушігепедагогикалықталапҚоюмендұрысіс-әрекетістеугемәжбүретуқатаржүреді.
4. ... ... ... ... тәрбиеленушілердің мінез-құлықтары мен іс-әрекеттерін ретке келтіру, дер кезінде түзету және ынталандыру қызметін атқаратын әдістер.
Олар мектеп оқушыларының қылықтары мен ... ... ... ... ... ... ... мақтау, ал теріс қылықтарын тежеу мақсатында қолданылады.
Бұл әдістерді қолдануда педагогикалық-психологиялық тұрғыдан ескеретін ... бірі - бала ... тек қана ... ... тәрбиенің субъектісі болып табылатындығы.
Баланың табиғатында "Мен өзім" деген белсенділігі бар, ол ... ... және ... ... мен ... ... ... бағасына енжар қарамайды. Сондықтан, тәрбие мен баланың өзін-өзі тәрбиелеуі үнемі қатар жүреді.
Мадақтау - оқушылардың тәртібін, ... ... және ... ... ... ... ... тиімді жолы.
Мадақтау оқушының өзінің адамгершілігін сезінуіне, мінез-құлқы мен көңіл-күйіне бақылау жасауға, өзін-өзі тәрбиелеуге көмектеседі. Мадақтау әдісі ... ... ... мінез-құлқы қандай болуы керектігін түсінеді, жағымды мінез-құлыкты дамытып, ісінің дұрыстығын көріп, өзіне сенімділігі артады, жақсы істерді жалғастыруға ... ... ... әсері оқушыны теріс әрі келеңсіз істерден сақтандырып отырады.
Мадақтау түрлері: алғыс айту, мақтау, сыйлық беру, ... ... - ... мінез-құлқы мен іс-әрекетінің теріс екендігін балаға ұғындыру және істеген теріс ісіне қынжылту. Мұғалім мектептегі ... ... өте ... ... ... Оған қойылатын талаптар:
:: жазаны талап қою әдісімен ұштастыру;
* жазаның кек алу, баланың басының адамгершілік қасиетін кеміту, намысын қорлау, жәбірлеу түрінде ... ... ... ... жаза ... тәрбиеленушілерден алыстатып, ұжымнан бөлектенуіне әкеліп соғады;
:: жаза қолдануда педагогтік әдепті сақтау. Тәжірибелі педагогтар оқушылар ұжымының көмегіне,қолдауына сүйеніп, тәртіпсіз ... ... ... ... жас және дара ерекшеліктеріне сай болып, тәрбиенің басқа тәсілдерімен байланысты болуы шарт. Жазалаудың түрлері: ескерту, сөгіс, т.б.
Жарыс ... ... ... ... ... ... көрсету үшін қолданылады. Жарыс оқушының іс-әрекетіне жаңа серпін, жаңа өріс беріп, өзіне талап қоюына мүмкіндік туғызады.
5.Өзін-өзі ... және ... ... ... ... оның ... және ... анықтау және талдау үшін мінез-құлық пен іс әрекетке бақылау жасау, адамның өзін-өзі бақылауы және өзіне-өзі баға беру әдістері ... ... және ... ... ... ... бірі -тәрбиелейтін жағдаят туғызу әдісі. Тұтас педагогикалық процесте жеке адам ең алдымен әр түрлі әрекеттер барысында қалыптасып дамиды. Сондықтан баланың ... ... ... деген қарым-қатынасын ұйымдастыру ісі белгілі міндетті шешуге барынша жауап ... ... ... өмірде әртүрлі жағдаяттарды шешуге тура келеді. Зерттеулер бұл ... ... ... ... ... ... ... отырғанда жаныңа келген қарт кісіге орын бересің бе? Ескертуді естімеген боласың ба? - ... ... ... ... өзінің көзқарасына, мінез-құлқына сүйеніп жауап беруі жаңа талаптарға сай іс-әрекеттері мен қарым-қатынасын өзгертеді.
Тәрбиежұмысыныңнәтижелеріноқушылардыңмінез-құлқыменіс-әрекетін, өзін-өзітәрбиелеуінпедагогикалықбақылаужүргізуарқылыбілугеболады. ... ... ... ... ... ... - ... өміртәжірибесіне, педагогикалықжағдаяттарғатәуелді.
Тәрбиеәдістерінеқойылатынпедагогикалық-психологиялықталаптар:
:: оқушылардыңжасжәнедараерекшеліктерінзерттеп, оқу-тәрбиепроцесінбаладамуыныңзаңдылықтарынасүйеніпұйымдастыру.
:: тәрбиепроцесініңүздіксіз, әрікешендіерекшелігінескеру.
Пайдаланылған әдебиеттер:
- Ә.Иржанова. Жаңа стандарт негізінде бала танымын қалыптастыру. Республикалық ғылыми-педагогикалық журнал №5, 2010 жыл. 39-41 ... ... 12 ... ... ... оқу-танымдық іс-әрекетін ұйымдастыру. Оқу құралы. Ақтөбе. 2007 ж.
- Е.Б.Моргунов. позновательные процессы и ... в ... М., 1990. 321 ... ... творческих способностей: сущность, условия, эффективность. Сб.науч. тр. Свердловчк. СИПИ 1990.
- Сайт ... ... атты ... Сайт ... ... атты мақаласы.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Педагогикадан мемлекеттік емтиханға дайындық40 бет
1 Стресс,анықтамасы,жіктелуі,себебі. 2 Домбығу немесе ісіну18 бет
Инвестициялардың анықталуы мен жіктелуі25 бет
Стреске анықтама, этиологиясы,кезеңдері,жіктелуі. Домбығу. Домбығу этиологиясы3 бет
Аналитикалық химия пәнінен дәрістер жинағы59 бет
Корпорация қаржыларын ұйымдастыру98 бет
Қатты дененің еркін қозғалысы19 бет
Қылмыстық процестегі айғақтар және жедел іздестіру әрекеттері60 бет
Тәрбие беру4 бет
HTML тілінде телефон анықтамасын құру35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь