Бала дамуына әсер ететін әлеуметтік, биологиялық, психологиялық факторлар

Жоспар:
1. Негізгі ұғымдар.
2. Бала дамуына әсер ететін әлеуметтік, биологиялық, психологиялық факторлар.
3. Жас ерекшеліктері туралы ұғым. Белгілі кезеңдерге бөлінуі
Анықтауыш қасиеттер - жеке адамның әлеуметтік сипаттамасы, оның себептері, мүдделері, мансаттары.
Жеке адам болу үшін психикалық дамудың белгілі бір дәрежесіне өтіп, басқа адамдарға қарағанда ерекшелігі бар екенін білетіндей біртұтас тұлға болуы тиіс.
Өмір бойы даму мен тәрбиенің нәтижесінде жеке адамның орнығып, жетілуін қалыптасу деп атайды.
Жеке адамның қалыптасуы - күрделі, ағзаның өсуі мен жетілуін, стихиялы әсерлерді, мақсатты, ұйымдасқан тәрбиені қамтитын қарама-қайшылықты процесс.
Жеке адамның қалыптасуы өмірге келген сәтінен басталады, жеткіншек және жасөспірім шақта жедел жереді, ересек шақта өзінің біршама аяқталу кезеңіне жетеді.
Сондай-ақ жеке адамның дамуы деген ұғымды анықталық.
Даму ұғымына ағзаның өсуі мен пісіп жетілу процесін жатқызады. Бұл процестер психикалық дамумен өзара тығыз байланыста өтеді, оған ықпал жасайды, бірақ адамның жеке адам ретінде қалыптасуын белгілеп бере алмайды. Жеке адамның дамуы - бұл оның рухани өсуінің, жетілуінің процесі жеке адам үшін елеулі болып табылатын барлық сфераларды іс-әрекетте, өзін қоршаған құбылыстарға, адамдарға деген қарым-қатынасына, танымдық процестерінде сапалық өзгерістер процесі.
Жеке адамның әсіресе балалық және жасөспірім шақтарында дамып,жетілуі ең алдымен тәрбиенің ықпалы арқылы жүріп отырады. Бірақ тәрбие әсерінің дәрежесі мен сипаты көп жағдайда тәрбиенің даму заңдылықтарын қаншалықты ескергеніне байланысты болады. Сөйтіп, тәрбие мен дамудың арасында екі жақты байланысы болады. Сондықтан жеке адамның даму заңдылықтарын тереңірек қарастырған жөн.
Әдебиеттер:
1. А.С.Макаренко. Тәрбие туралы лекциялары. - Алматы, 1968.
2. В.А. Сухомлинский. Балаға жүрек жылуы. - Алматы, 1976.
3. Караковский В.А. О подростках. - М.: Педагогика, 1970.
4. Божович Е.И. Личность и ее формирование в детском воз-расте.-М.,1968.
5. А.Г.Хрипкова, Д.В.Колесов. "Жаманнан жирен", "Зиянды әдебиеттер және одан алдын ала сақтандыру туралы". - Алматы: Мектеп, 1988.
6. Ильин Е.Н. Пугь к ученику. - Москва: Просвещение, 1988.
7. Дубровский А.А. Открытое письмо врача учителю. - М.: Просвещение, 1988.
8. Фридман Е.М. Изучение личности учащегося и учени-ческих коллективов. -М.: Просвещение, 1985.
9. Т.Сабыров. Балаларға ақыл-ой тәрбиесін берудің кейбір мәселелері. - Алматы, 1977.
10. .А.Уманов, В.А.Парфенов. Бала бағыты. - Алматы, 1979.
11. Никитин Б.А., Никитина А.П.. Мы и наши дети. - М.: Московский рабочий, 1988.
12. А.Г. Хрипкова. Ұл есейсе, Қыз өссе. - Алматы, 1988.
13. Хрипкова А.Г. Биологическое и социальное в развитии, формировании и воспитании человека. Библиотека "Актуальные проблемы педагогики и психологии". - М.: Знание, 1970. Вып.2.
14. ХарламовИ.П. Педагогика. - М.,1990.
15. Р. Қоянбаев. Тәрбиетеориясы. - Алматы, 1991.
16. Ж. Қоянбаев, Р. Қоянбаев. Педагогика. - Астана, 1998.
17. Е. Сағындықұлы. Педагогика. - А, 1999
        
        Жоспар:
1. Негізгі ұғымдар.
2. Бала дамуына әсер ететін әлеуметтік, ... ... Жас ... ... ... ... ... бөлінуі
1. Жеке адамның бір-бірінен ажырағысыз және оған пәрменді түрде ықпал
ететін биологиялық белгілері мен ерекшеліктері бір-бірімен байланысты.
Анықтауыш қасиеттер - жеке ... ... ... оның себептері,
мүдделері, мансаттары.
Жеке адам болу үшін психикалық дамудың белгілі бір дәрежесіне ... ... ... ... бар ... ... біртұтас тұлға болуы
тиіс.
Өмір бойы даму мен тәрбиенің нәтижесінде жеке адамның орнығып, жетілуін
қалыптасу деп ... ... ... - күрделі, ағзаның өсуі мен жетілуін, стихиялы
әсерлерді, мақсатты, ұйымдасқан тәрбиені ... ... ... ... ... ... ... басталады, жеткіншек және
жасөспірім шақта жедел жереді, ересек шақта өзінің біршама аяқталу ... жеке ... ... ... ... ... ... ағзаның өсуі мен пісіп жетілу процесін жатқызады. Бұл
процестер психикалық дамумен өзара тығыз байланыста өтеді, оған ықпал
жасайды, бірақ адамның жеке адам ... ... ... бере алмайды.
Жеке адамның дамуы - бұл оның рухани өсуінің, жетілуінің процесі жеке адам
үшін елеулі болып табылатын барлық ... ... өзін ... ... ... қарым-қатынасына, танымдық процестерінде
сапалық өзгерістер процесі.
Жеке адамның әсіресе балалық және ... ... ... ... тәрбиенің ықпалы арқылы жүріп отырады. Бірақ тәрбие әсерінің
дәрежесі мен сипаты көп ... ... даму ... ... ... ... ... тәрбие мен дамудың арасында екі
жақты байланысы болады. Сондықтан жеке ... даму ... ... ... ... мен ... ... қарым-қатынасы философия, психология,
педагогика, т.б. қоғамдық қылымдардың көптен айналысып жүрген көкейкесті
мәселелері. Бұл жөнінде кейінгі жылдары жарық көрген философиялық,
педагогикалық, психологиялық, этикалық,ұлтаралық ... ... ... ... ... Б.С.Гершунскийдің "XXI ғасырда білім берудің философиясы"
(1993), Г.К.Нұрғалиеваның "Тұлғаның зандылық бағытын ... ... ... ... ... ... ... көрді.
Адам баласы материалдық және рухани өмірдің ортасында тіршілік етеді де,
өзі өмір сүріп отырған қоғамның, ұжымның, ұлттық, рудың мүшесі ретінде
өзіндік ақыл-парасатымен, жеке ... ... тән ... ... ... ... көрінуге тырысады. Қоғам мүшелерінің бәріне ортақ
біркелкі мінез-құлықты,қасиеттің болуы мүмкін емес. Әр адам өзінше жеке
тұлға.
Жеке тұлғаның ерекшелігі дегеніміз — оның ... тән ... ... ... ерекшелігімен даралануы.
Қоғамдық талаптарға ортақ этикалық бірыңғай талаптардың болуына қарамастан,
қоршаған орта жөнінде әр ... ... ... ... ... олардың өзі өсіріп-білген құбылысқа деген көзқарасын,
ой-пікірін білдіруі заңды құбылыс. Мәселен, біреулер - айналасындағы
құбылысқа таңдана, тамашалай ... енді ... - сын ... ... ... сын ... ... мүмкін.
Адамдардың қоршаған ортадағы құбылыстарды түсініп қабылдауы да әр түрлі. Ол
әр адамның жеке басына тән физиологиялық, психологиялық, биологиялық
ерекшеліктеріне байланысты. Жеке ... ... ... көлемінің
толысуына байланысты оның өмірге көзғарасы, белгілі құбылыстарға баға
беруінде де өзгерістердің болуы, толысып жаңарып отыруы заңды құбылыс.
Өмірде бір анадан ... егіз ... түр ... ... ұқсас
болғанымен, мінез-құлқы, іс-әрекеті, өмірге деген икемділігі, қабілеті
бірдей болмайды. Сондықтан әр адамды өзінше даралаған жеке ... ... ... ... ... ... ... оның санасы
болып табылады. Сана ақыл-ойдан туындайды. Адамның ақыл-ойы ... ... ... ... ... жіберуі де мүмкін. Кейбір
адамдар өзінің жеке басын басқалардан артық бағалауға тырысады.
Жеке тұлғаға тән қасиеті - ... ес, ... ... өзінің сана-сезім
өлшемімен қарап бағалауға бейім тұруы. Сондықтан өмірді танып білу -
миллиондаған жеке ... ... ... ... тұлғаның еске сақтауы өзге адамдардың тәжірибесін жинақтауға да
негізделеді. Әрбір ... ... ... ... оқығанын, естігенін, көргенін
өз ойына тоқып, содан сабақ алу арқылы да өзінің іс-әрекетін, мінез-құлқын,
сана-сезімін байытады.
Адам өмірде өзі жіберген қателіктерден де, ... ... ... алады. Оны қайталамауға тырысады. Мұны педагогикада адамның ... деп ... ... өнегелі іс-әрекетінен үйрену, оны өзінің
жақсы қасиетіне айналдыру өмір заңы.
Тұлға — жеке адамнығ мақсатының ... ... іске ... ... ... ... іске асыруға дайындығы және оны іске асыруының
нәтижесі. Ерік-жігер ... ... - ... ... тән ... асыруы. Адам ойына келген іс-әрекетті іске асыруда ерікке жол береді.
Бірақ адам бір нерсені істерде алдымен еркін ақыл-парасат ... ... іске ... жөн бе, ... оған ... қарар екені -деген ойға салады.
Ерік-жігердің іске асырылуы ақыл мен санаға ... ... ... бір ... іске асырарда өте байыппен қарап,
осының нәтижесі қалай болар екен деп ойланып, жүз толғанып іске кіріседі,
ал кейбіреулер бірден ойына ... ... іске ... ... опық ... Осының бәрі адамның ерік-жігер күшінің түріне байланысты. Тұлға
дегеніміз - сезімнің, өсердің, ішкі күйініш-сүйініштің бойға жинақталған
көрінісі.
Алайда, әр тұлғаның эмоциялық сезім дүниесі әр ... ... ... ... бақырып, ішкі сезімінің сыртқа шығуына еркіндік берсе,
екінші біреу іштей булығып, көгеріп-сазарып, тас-түйін болып қатып қалады.
Бұл әр тұлғаның ... ... ... ... алу ... ... даму және ... жайында осы уақытқа дейін өр түрлі пікірлер
мен теориялар орын алып келеді. Атақты грек ... ... ... ... дамуын, алдын-ала тағдыр белгілеген тұқым қуалаушылық
табиғатынан деп дәлелдеді. Аристотель бұл болушылық немесе бағынушылықты
табиғаттық заңы дейді.
Тұқым қуалаушылық теориясын қолданушы және уағыздаушылардың бірі ... ... - XVIII ... биология саласында үстемдік еткен,
адамның дамуы жайлы диалектикаға қарсы философиялық ағым. Преформистер
ересек адамдардың барлық қасиеттері мен ... ана ... ... ... ... жеке адамның дамуын алғашқы рет ұрықта пайда
болған қасиеттердің өрістеп күшеюі мен сан жағынан артуы деп қарастырады.
Баланың дамуына әсер ... ... және оның ... - жеке адамды жетілдірудің өте күрделі және диалектикалық процесі.
Балада анадан туа ... ... ... мен ... және ... ... байсалды мінез болмайды. Плланың адамгершілік, әуестік, белсенділік
және батылдық сияқты ... даму ... ... ... ... ... ... әлеуметтік тәрбие мен орта әсер етеді. Адаманың
дамуы және оның дүниені ... ... ... ... ... оның мінезінде әр түрлі ерекшеліктер мен процестер пайда болады.
Баланың ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
орта, тәрбие, т.б. жатады.
Тұқым қуалаушылық – ұрпақтың ... ... ... ... ... сыртқы пішініне қарап, бірден қалай әкесіне не
шешесіне ұқсап ... деп ... ... бұл кездейсоқ нерсе емес.
Өйткені, баланың шашы мен көзінің бояуы, терісінің пигменті, бет келбеті
мен басының формасы, жүрісі мен өзін ... ... ... ... арқылы
берілетін биологиялық ұқсастықты еске түсіреді. Бала қозғалыс мүшелерін,
нерв жүйесінің функциялық қасиеттерін, ал кейде дауыс тембрі, музыкаға,
биге, математикаға қабілеттілігі ... өте ... ... ... арқылы алады. Бірақ, өте нәзік ерекшеліктердің тұқым қуалау жолымен
берілуі өте сирек кездесетін ... ... ... ұлы ... ... Бахтың ұрпақтарында 300 жыл ішінде тек қана 20 адамдай
музыканттар болған. Мұны бір ... ... ... ... ... болуына, екінші жағынан отбасындағы музыкалық
дәстүрге, музыкалық тәрбиеге байланысты деп қарастырған жөн.
Орта - адам ... ... және ... орта ... ... орта - бұл түрлі табиғат жағдайының адам тұрмысына қызметіне ықпал
жасауы. Жылы және суық климат жағдайы халықтардың тұрмысына өрекетіне
елеулі ықпал ... ... ... ... егін ... ... ... жерде балық, бұғы шаруашылымығен айналысады. Табиғат
жағдайына байланысты олардың мінез-құлықтары да ерекшеліктер байқалады.
Әлеуметтік орта - жеке ... ... ... ықпал жасайтын
әлеуметтік қатынас, олардың көп қырлы іс-әрекеттері. Әлеуметтік ортаға
мектептің ықпал ... ... ... ... ... ... осы ... болымды қасиеттері дамып қалыптасады. Егер адамдардың
қалыптасуына ортаның ... ... ... онда орта ... талабын
қанағаттандырмайды. Сондықтан адам өзінің дамуы үшін қажетті материалдарды
осы әлеуметтік ортадан жинайды. Егер бала әлеуметтік ортадан тыс қалса,
онда оның даму ... ... ... ... ... Инденезия елдерінің ормандарында Түрлі себептерімен
аңдардың үңгірлерінде әлеуметтік ортадан тыс өмір сүретін жас баланың
санасын ояту, қабілетін дамытудың мүмкін емес ... ... ... бола алады. 1920 жылы ҮндістанныҢ Гадамури деревнясында тұрғындардың
хабарлауымен аңшылар қасқырдың інінен бет әлпеті адамға ұқсайтын, бірақ
төрт ... ... екі қыз ... табады. Оларға Камала және Амала дейтін
ат қояды. Камала 7-8 жаста, ал Амала 2 жаста. Камала күн сәулесінен және
оттан ... ... тек шикі ет жеп қана күн ... төрт аяқтап жүріп,
көбінеесе күндіз ұйықтап түнде бөлме ішін кезіп жүрген, өзінің кешкі ... ... ... ... таңға жақын, үш мезгіл ұлыитын уақыты
болған. Камаланы адамға айналдыру өте қиын болған.
Адам арасында жүрген 2 жылдан кейін ... ... ... және екі
аяғымен жүріп, бірте-бірте түнде ұйықтап, тамақты қолымен ... ... ... ... ... да қиын ... Жеті жыл ... Камала 45 сөз ғана
тұсіне білді. 15-ке келгенде оның есі екі жасар баладай, ал 17-ге келгенде
ой-өрісінің дамуы 4 жастағы баланың ... әрең ... ... 17 жасқа
дейін өмір сүрген.
Адам жеке тұлға болып ... өсуі және ... үшін тек қана ... өмір ... қажет. Соңғы кезде орталық Австралияда және Филиппиннің
Менданао аралы ормандарынан табылған жабайы адамдардың сана-сезімінің өте
төменгі сатыда ... ... ... ... ... де ... жабайы адамдардың өмір сүріп, күнін көру әрекетінің ұқсастығы
анықталады.
Педагогика адам дамуындағы әлеуметтік ортаның ықпалын мойындайды, оған ... ... ... ... ... және ... ала ... фактор деп
қарастырмайды.
2. Тәрбиенің бала дамуындағы рөлі. Жеке адамды дамытудағы басты
факторлардың бірі – тәрбие. Тәрбие балалардың жеке және дербес
ерекшеліктеріне, ... мен ... ... іске ... ... іс-әрекеттерін ұйымдастырады. Ол үшін тәрбиеші алдын ала
жасалған арнаулы жоспар бойынша тәрбие жұмысын мақсатқа ... ... ... мен ... және ... ... тиімді етіп пайдаланады.
Тәрбиенің рөлін педагогика тарихында, аса артық бағалаушылар да ... ... ... ... ... мен адамгершілік
қасиеттерін жасайтын негізгі құрал, адам тәрбие арқылы жақсы болады" - деп
сыңаржан пікір ... Бала ... ... оның жаны ... ақ, ... сондықтан тәрбиеші өзіне керек адамды жасап алады деп, тәрбиенің
рөлін аса дәріптеп, тұқым қуалау мен әлеуметтік ортаның ... ... онша ... В. Г. ... ... баланың жаны таза тастай
емес, тақта да сапалы, жазу да ... болу ... ... ... ... ... бағалап, адам дамуындағы тұқым қуалаушылық пен ортаның әсерін
де ескерген жөн ... т.б. ... ... ... арқылы адамды түрлі
дәрменсіздіктен, кемістіктен құтқаруға болады. Демек, олар тәрбие арқылы
адам баласының тұрмысын жақсартуға және санасын өзгертуге болады деген
жорамал ойға келді.
Тәрбие ... ... ... ... үшін материалистік педагогика
таптық қоғамды жойып, демократиялық қоғам құруды ұсынды.
Тәрбиеші тәрбие арқылы баланың түрлі іс-әрекеттерін ... ... оның ... ... ... іріктеп алады, айналадағы табиғи және
әлеуметтік ортаға көзқарасын дамытады.
3. Акселерация оның әлеуметтік және педагогикалық мәні. Адамның ... ... ... ... Ал, бұл ... әр ... әр қалай
болады. Баланы дұрыс тәрбиелеу үшін олардың жас және дара ерекшеліктерін
білу қажет.
Мектептегі кезеңнің өзі бастауыш (6-10 жасқа дейін), ... ... ... орта мектеп оқушылары (15-18-ге дейін) болып үшке бөлінеді. Баланың
дене дамуындағы ең маңыздысы - орталық ... ... ... ... ... осы ... жүйке жүйесіне байланысты болады.
Балалардың дене және психикалық дамуында соңғы жылдары айқындалған күрделі
өзгерістердің бірі - ағзаның жедел дамуы. Бұл құбылыстарды акселерация
(латынша ... деп ... - ... ... ... ... жақсаруы сонымен
бірге радио толқындардың және географиялық-климаттың жағдайлардың өзгеруі
аталған құбылыстың пайда болуына әсер етті. Әрине акселерация құбылысы
жайлы түпкілікті ... ... ... ... бұл әлі де зерттеуді
қажет етеді, дегенмен акселерацияға байланысты мектеп жиқаздарына, сырт
және аяқ киімдерінің тлгілеріне, дене ... және ... ... қарауға тура келіп отыр. Акселерацияның ақыл-ой дамуына ықпал
жасайтындығы байқалуда. ... ... ... ... ... ... ықпалымен жүретін күрделі педагогикалық, психологиялық процесс
болып табылады.
4 Белсенділік - адамның іс-әрекеті үстіндегі жағдайын айтады. ... ... ... адамның қарым-қатынас жасау, таным және өзін-өзі
төрбиелеу белсенділігі дамиды.
Бала белсенділігінің ең ... ... бірі - ... ... Бұл ... ... өмірінде дамитын белсенділік. Балалардың
жас ерекшеліктеріне сәйкес басқа адамдар мен қарым-қатынас ... ... ... ... ... жасына дейінгі балалар
ересек адамдардың әрекеттеріне үңіле қарап, үйренеді, оларға еліктейді.
Балалардың ... ... ... ... ... ... белсенділік
дейді. Бұл жастағы балалардың үлкендердің әрекеттеріне және олармен өзара
қарым-қатынас жасауға еліктеуі рөлге құрылған ойындарды атқару барысында
байқалады. Ойын барысында балалардың ... ... ... ... ... қабылдау арқылы түрлі рөлді ойындарды атқара отырып, әлеумет
өмірінің, өндіріс ... ... ... ... және ... қарым-қатынаста көрсетсен белсенділігіне
қарап оның қоғам және ұжымға жарамдылығын жете анықтау ... ... Бала ... ... комплекстік ғылым болып табылатын педогогия
ғылымының басты "айыбы"- балалар мәселелері мен әр типті мектептердегі
шәкірттердің жан ... ... ... мен тест ... шамадан тыс
пайдалануы, сондай-ақ осы ғылымның "Бала ой-өрісінің дамуы түрліше болып,
әлеуметтік ортасына қарай олардың ойы, зердесінің деңгейі біреуде жо?ғары,
біреуде төмен болады," - ... ... ... деп ... ... ... қазақ педогогиясының бірнеше жыл басы-қасында
жүрген Х.Досмұхамедұлы осы саладағы ... ... ... ... өз ... бала психологиясының қалыптасу жолдарын, қазақ
халқының ұлттық ерекшеліктерін негіздей отырып түсіндіреді. Сол кездегі
көрнекті кеңес ... ... мен ... де ... ... тұжырымдарға жүгініп отырған.
6. Жас ерекшеліктері туралы ұғым. ... ... ... Белгілі бір
шақтың кезеңге тән анатомиялық-физиологиялық және психологиялық
ерекшеліктерді әдетте жас ерекшеліктері деп атайды. ... ... ... балалардың жас ерекшеліктеріндегі ширақтықты,
өзгерімпаздықты айқындайды, тәрбиеленушінің және қоршаған ортамен жасайтын
қарым-қатынастар жүйесіне тәуелді болатынын атап көрсетеді. Балалардың өсіп-
жетілуінің бір ... ... ... кездейсоқ емес. Әр жастағы
кезеңге тән психологиялық ерекшеліктердің ұштасуын жиі ... ... дене ... ... ... жас ерекшеліктеріне
байланысты. Баланың жасы өскен сайын бойлары өсіп, денелері тұлғаланып,
ақыл-саналары дамып, білімдері тереңдей бастайды. ... ... ... алу, ... мен ... ... ... принциптердің
бірі. Қоғамда атқаратын рөлі, белгілі құқығы бар ... жеке адам ... Ал, ... ... - ... жеке ... дамуы мен
тәрбиесінің нәтижесінде жетілуі, саналы өмір сүруге дайын болуы.
Жас ұрпақты қоғамдық өмірге және еңбекке араласуға дайындау міндетін ... ... жеке ... ... әсер ... ... ... орта және тұқым қуалаушылық. перзент сүю - ата-ананың бақыты,
олардың қоғам алдындағы табиғи ... ... ... - ... ... ... ... Адам табиғат-тан тыс өмір сүрмейді, олай
болса, оның табиғи заңына орай дүниеге ұрпақ өкеледі. Адам өзінің баға
жетпес ұрпағы үшін бар ... ... ... балалардың жас ерекшеліктерін ескеріп отыру қажеттігін
педагогика ғылымы ерте кезде-ақ ... еді. Ал ... ... ... ... беру кезінде бала табиғатын, оның қабылдау,
ойлау ерекшеліктерін еске алып отыруға өндеген болатын.
Қазіргі ... және ... ... ... мен жеткіншектердің
дамуындағы биологиялық фактордың рөлін айрықша көрсетеді. Педагогика ғылымы
жас ерекшеліктерін анықтауға баланың дамуын үнемі қозғалыс үрдісі ... ... бұл ... сан ... жинақталу, сапа жағынан
елеулі өзгерістер болатынын алға тартады. Мәселеге бұлайша қарау балалардың
дене және психикалық дамуының ... ... ... ... ... негізінде мектеп жасындағы балалар мен жасөспірімдердің өсіп-
жетілуін мынадай кезеңдерге бөлу ... ... ... ... ... (7 ... 11 жасқа дейін);
2) негізгі мектеп шағындағы жеткіншектік кезең (12 жастан 15 жасқа дейін);
3) орта мектеп шағындағы ... ... (15 ... 18 ... ... ... симпозиумда қабылданған жас кезеңдерінің сызбасына жаңа туған
баладан бастап ... ... ... ... ... Олардың
сатылары:
1. Жаңа туған бала (туған сәттен бір-екі айға ... ... шақ ... айдан бір жылға дейін);
3. Ерте сәбилік шақ (бір ... үш ... ... ... дейінгі балалық шақ (төрт жастан 7 жасқа дейін);
5. Бастауыш мектеп жасы (7 жастан 11,12 ... ... ... шақ (11, 12 жастан, 14, 15 жасқа дейін);
7. Жасөспірім шақ (14,5 ... ... 17 ... дейін).
Тәрбие мен оқыту осы жас сатыларына сәйкес жүргізілуі керек. Өйткені, адам
жасының табиғи ... - жас ... ... ... ... сатылары.
Әдебиеттер:
1. А.С.Макаренко. Тәрбие туралы лекциялары. - Алматы, 1968.
2. В.А. Сухомлинский. Балаға жүрек жылуы. - Алматы, 1976.
3. Караковский В.А. О ... - М.: ... ... Божович Е.И. Личность и ее формирование в детском воз-расте.-М.,1968.
5. А.Г.Хрипкова, Д.В.Колесов. "Жаманнан жирен", "Зиянды әдебиеттер және
одан алдын ала ... ... - ... ... ... Ильин Е.Н. Пугь к ученику. - Москва: Просвещение, 1988.
7. Дубровский А.А. Открытое письмо врача учителю. - М.: Просвещение, ... ... Е.М. ... личности учащегося и учени-ческих коллективов.
-М.: Просвещение, 1985.
9. Т.Сабыров. Балаларға ақыл-ой тәрбиесін берудің кейбір мәселелері. -
Алматы, 1977.
10. .А.Уманов, В.А.Парфенов. Бала ... - ... ... ... Б.А., Никитина А.П.. Мы и наши дети. - М.: Московский рабочий,
1988.
12. А.Г. Хрипкова. Ұл есейсе, Қыз ... - ... ... Хрипкова А.Г. Биологическое и социальное в развитии, формировании и
воспитании человека. Библиотека "Актуальные проблемы педагогики и
психологии". - М.: Знание, 1970. ... ... ... - ... Р. ... ... - ... 1991.
16. Ж. Қоянбаев, Р. Қоянбаев. Педагогика. - Астана, 1998.
17. Е. Сағындықұлы. Педагогика. - А, 1999

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адамдар санасына жарнама әсерінің теориялық аспектісі37 бет
Тұлғааралық коммуникациядағы сөйлеу тiлi мен мәдениетiнiң рөлi14 бет
Сұраныс және ұсынысқа әсер ететін факторлар, сұраныс және ұсыныс заңы, өзара байланысы26 бет
Экологиялық факторлар. Абиотикалық факторлар9 бет
Өндірістік санитария және адам тіршілік әрекетіндегі химиялық және биологиялық қауіпсіздік туралы жалпы ұғымдар8 бет
1.ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері. 2.Қазақ зиялылары ұлт қамы жолында. 3.Әдеби бағыттардың ерекшеліктері мен ортақ бірлігін ажырату32 бет
1905-1907 жылдардағы революцияның Қазақстанға саяси дамуына әсері.9 бет
Адам ағзасына әсер ететін фаторлар19 бет
Адам организіміне қауіпті әсер ететін факторлар14 бет
Адам эволюциясына әсер ететін факторлар8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь