Мінез түрлері мен типтері

Жоспар
Мінез түрлері мен типтері
Мінездік бітіс асқынуы
Мінездің ұлттық ерекшеліктері
Мінез және адамның жас сатылары
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Мінез түрі өзінің құрамындағы бітістердің жалпы сипатына тәуелді келеді, ал бітістер негізгі немесе жетекші және қосалқы болып бөлінеді. Негізгілері адамның бағыт-бағдарын айқындауға ықпалын тигізіп, яғни адамның тұрақты мінезінің сипатын береді де, қосалқылары мінез қылықтарын толықтыра түседі. Мысалы, тылсыздық, қорқақтық және альтуристік бітістердің алғашқы екеуі жетекші мәнге ие болса, онда адам секемшіл мінезді келіп, бірен жақсылық, яғни альтуристік қадамында жалтақшыл, күдікті болуынан көздеген ісіне бара алмайды. Керісінше, альтуристік қасиеті басым келсе, алғы екі жағымсыз бітістерді қаймықпай басқа қайырымдылық ісінде батыл мінезді қадам жасайды.
Адам мінезінің белгілі түрде қалыптасуы оның қоршаған қатынасына байланысты. Бұл қатынастардың мәні адам араласып, байланысқа келген өмірлік объектілердің маңызымен анықталады:
Басқа адамдармен қатынасына қарай.
Орындалатын іс қызметіне орай.
Өз басына болған қатынасына байланысты.
Заттарға қатынасынан (сақи-ашкөз, ұқыпты –салақ)
Аталған қатынастардың бәрінің де мінез түрінің қалыптасуы үлкен маңызға ие екені сөзсіз, дегенмен тұрақты, нақты мінез орнығуы ең алдымен адаммен, қоғамға араласып, қатынас дәрежесіне тәуелді. Ұжымнан тыс тұлғаның жолдастық, достық, махаббат, т.б. формаларда көрінетін ізгі ниеттерінен бөлек мінез түрі болмайды. Адамдар өзара ұзақ қатынасқа келе отырып, бірі екіншісінің мінезіне таңбасын салады, осыдан кейін адамдар әрекет қылығында өзара ұқсастыққа келеді немесе қарама қарсы, бірақ бір бірінің кемшілігін екіншісі толықтыратын бітістерді игереді. Алайда, еңбек, іс-әрекет қарынастарында қалыптасқан мінез бітістері мәндірек келіп, мінез түрінің басқаларынан ажыралуына себепші болады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Алдамұратов А. Жалпы психология, Алматы-1996.
2. Жарықбаев Қ. Жантану негіздері, Алматы-2002.
3. Зимняя И.А. Педагогикалық психология, оқулық, Алматы-2005.
4. Намазбаева Ж.И. Психология, оқулық, Алматы-2005.
5. Тәжібаев Т. Жалпы психология, Алматы-1993.
        
        Жоспар
Мінез түрлері мен типтері
Мінездік бітіс асқынуы
Мінездің ұлттық ерекшеліктері
Мінез және адамның жас сатылары
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Мінез ... мен ... түрі ... құрамындағы бітістердің жалпы сипатына тәуелді
келеді, ал бітістер негізгі немесе ... және ... ... ... ... бағыт-бағдарын айқындауға ықпалын тигізіп, яғни адамның
тұрақты мінезінің сипатын береді де, қосалқылары мінез қылықтарын толықтыра
түседі. Мысалы, тылсыздық, ... және ... ... ... ... мәнге ие болса, онда адам ... ... ... ... яғни ... ... жалтақшыл, күдікті болуынан көздеген
ісіне бара алмайды. Керісінше, альтуристік қасиеті басым ... алғы ... ... ... ... қайырымдылық ісінде батыл мінезді қадам
жасайды.
Адам мінезінің белгілі түрде қалыптасуы оның қоршаған қатынасына
байланысты. Бұл ... мәні адам ... ... ... ... ... ... адамдармен қатынасына қарай.
Орындалатын іс қызметіне орай.
Өз басына болған қатынасына байланысты.
Заттарға қатынасынан ... ... ... ... ... де ... ... қалыптасуы үлкен
маңызға ие екені сөзсіз, дегенмен тұрақты, нақты мінез орнығуы ең ... ... ... ... ... тәуелді. Ұжымнан тыс тұлғаның
жолдастық, достық, махаббат, т.б. формаларда көрінетін ізгі ... ... түрі ... Адамдар өзара ұзақ қатынасқа келе отырып, бірі
екіншісінің мінезіне таңбасын салады, осыдан кейін адамдар әрекет қылығында
өзара ... ... ... ... ... ... бір ... кемшілігін
екіншісі толықтыратын бітістерді ... ... ... ... ... мінез бітістері мәндірек келіп, мінез түрінің
басқаларынан ажыралуына ... ... әр ... өзінше көрініске ие, солай да болса, оның құрамында
белгілі топ адамдарына ортақ бітістерді ... ... ... мінез
түрі – адамдардың кейбір тобына тән қасиеті біреудің дара мінезінде нақты
көрінуі. Мұның түпкі себебі – ... тума ... әр ... ... ... өкілі болуынан оның өмір жағдайы мен ... ... жеке ... және ... ... ... ... ортаға
иемдесуін қамтамасыз етуші жалпы қылық тәсілі – мінез типтерін ажыратуға
болады. Мінез типін анықтауда ... ... ... ... да ... ... ... ескеріледі.
Осыған орай мінез келесі типтерге бөлінеді:
Үйлесімді мінез типі – ... ... ... ерекшеленеді.
Мұндай мінезді адамда ішкі қарама-қарсылықтар болмайды, ойлаған ойы мен
істеген ісі ... сай ... ... ерік күші мол, ... ... Өмірдің барша қиын жағдайларында таңдаған бағыт –бағдарынан
қайтпайды, ... ... ... ... –мұраттары мен
принциптері үшін күреске дайын. Бұл адамдардың өмір сүру тәсілі ... ... оны өз ... орай ... ... бірақ сырттай келісімді мінез адамды. ... ... ішкі ... мен сырт ... ... ... ... өзінің қоршаған ортамен қатынасында әлеумет талаптарына ыңғай
береді, іс-әрекетін соларға ... ... ... ... Өзін ... ... босатпайды, жан, ой дүниесін сырттай ... ... ... ... ... ... ... болған араздықты мұндай адамдар өздерінің ... ... ... ... ... іздестіру және
әлеумет қолдамаған күнделікті тұрмыс кейбеңіне ... ... ... ... ... мүшелері қабылдаған рухани құндылықтарды мойындайды,
бірақ сыртқы жағдайларды өзгертуге ынталы ... кем, ... ... ... ... ... ... борыштары арасында үйлеспестік орын алған, шамданғыш, ұнамсыз
эмоциялары басым, тілдесу қабілеті нашар дамыған, іс-әрекетін ақыл ... ... Бұл ... ... тән ... қоршаған дүниемен
арақатынасын нақты әрекет-қылық жүйесіне келтірмеген, өмір желісі қарапайым
бағытты – тез өзгеріп тұратын ... олар ... ... да ... бір ... ... тиіс.
Олар өмір үшін күреске дағдыланбаған, қажырсыз. Балалық шағында бұл
адамдар шектен тыс ... ... ... ... ... ... ... Осыдан, әрқандай кедергіден
қорқады, ойланып, жол іздестіруге ... ... ... ... ... ... ... айналып өтуге тырысады.
Тиянақсыз мінезі адам – бағыт-бағдарының тұрақсыздығынан, принциптік
бостығынан төңіректегі жағдайға ... ... Жеке ... ... ... мінез-құлығы қаланбаған, осыдан барша іс-әрекетінде қоршаған
ортаға ыңғайлану қатынас адамдарына ... бұл ... ... сіңген
мінездік көрініс.
Мұндай адамдардың ішкі жан дүниесі дөрек қарапайымдылыққа негізделген;
тіршілік үшін болған әрекет-қимылы ... ... ... мүдделеріне
жетуде ойланып-толғануды білмейді, өз мүдделерін шектей алмайды. Олар үшін
кей біреу-ақ – сыртқы; ішкі сапалық, жандүниелік ... ... ... бар ... – мол, оңай ... бір мемлекеттік игілік. Бұл
адамдардың барша ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету. Ыңғайласу, жағымпаздықпен ... ... ... ...... ... ... бітіс асқынуы
Мінездік бітіс асқынуы психологияда – мінездің кейбір бітістерінің
қалыптан тыс дамып, тұлға ... ... ... ... ... адам ... ... қасиеттерге ие бола тұра, кейбір
әсерлерге өте шәмшіл, ... ... ... ... ... қиын жағдайларда
төзімділіктен айрылған мінез-құлығының ақаулығын жасыра алмайды. Тұрақтылық
мінез асқынуына тап болған адам қоршаған орта ... ... ... соққы болып тиетіндей жағдай болса, адам қылығы күрт ... ... тыс ... ... адам ... ырық бермей, басқа
ұнамды қасиетерінін бәрін жоққа шығарады. Кейбір адамдардың жәй әзіл немесе
сын көтермеуі, екіншілердің – ... ... тіке ... ... – осы ... ... ... мысалы. Мінездің мұндай ұнамсыз жәй ... ... ... ... ... ... күйге түсуі мүмкін, ал ... ... ... ... болса, психикалық сырқаттарға тап
қылады.
Мінездің ұлттық ерекшеліктері
Ұлттық мінез адамдардың тарихи қалыптасқан бірлестігі мен ірі ... ... ... ... ... өмір ... мен әлеуметтік
жағдайының тұтастығы арқылы танылады. Әрбір халық пен ... ... ... ... ...... шындық және
объектив фактор. Қазақ халқының түркі тектес өзге халықтардан ... ... ... бар. Ыбырай Алтынсарин еңбектерінде өз
халқының мінез құлқына тән бірсыпыра ... атап ... ... ... халқына қарапайымдылық пен кішіпейілділік, ашық-жарық
көңіл мен кеңпейілділік, өзге нәсілді адамдарға деген достық және сыйластық
көзқарас, қонақ-жайлылық пен ... ... ... тән. ... ... өзге де ... ... бар. Бұл орайда, қазақтардың
өз жері мен Отанына, туған еліне деген ... ... ... ... өмірдің қиыншылықтарымен әділетсіз істерге
төзімділігі сөз өнерін ардақтауы, шешендік қабілеті, еңбек ... ... ... ... ... ... болып табылады. Әрбір ұлт пен
ұлысқа, этнос пен ... тән ... жай ... ... ... –этникалық психологияның зерттейтін төл пәні.
Мінез және адамның жас сатылары
Адамның алғашқы өмір қадамдары тіршілік проблемаларын шешуден ... ... ... мен ... ... ... ... қатынасқа түсе отырып, бала болмыс мәнін түсінуге
ұмтылады. Соған ... өз ... ... орынды не орынсыз екенін
бағамдай бастайды. Бағаның сезімталдығы жас ұлғайған сайын кеми бастайды.
Солай да болса, ... ... ... тәжірибе мен білім бозбалалық
кезеңінің ... ... ... ... ... шақтың өмірге қойған талаптары өте ... да ... ... ... ... ... күйзелісі мол, ерік
күшін керек ... өмір ... ... ... гөрі ... қиын.
Көрер көзге әдемі іс, оқиға, зат нақты орындауға келгенде сүйкімсізде ауыр
болуы мүмкін. Жағдайға билік ету оңай ... ал ... өзің ... одан
да күрделірек. Өмір бұрқасында әрекет ете білу алғы шарт, ал ... өз ... ... ... ... ... керек. Бұрын
жағымды түс-түс, әуенге толы ... енді ... ... ... ... ... ... Бозбалалық шақтың дағдарысынан балалық
шақтағы жасанды бағыт моделі құрала кетіп, «бақыт» ... ... ... деген ұмтылыс енді «бақыт-сыздықтың» қорқынышына ... ... ... қуат мол, сондықтан қиыншылықтардың өтпелі. Болашаққа
деген сенім шексіз. Сонымен бірге, дербес, бір де біреуге керегі жоқ ... ... ... түсесің. Бірақ дүние жұмбақ, оны тануға ... өте ... ... өмір ... көп ... ... да басу кейпіне келе
бастайды. Өмірдің бәрі тек бақыттан тұрмайтынын ... адам ... бой ... қажет болғандай түседі. Қиялдық өмірден кешегі
бала ... ... ... көп ақиқат өмірге өте ... ... бар қуат ... ... да қажетті, қолынан келер іске
бастайды.Тәжірибе нақты іс ... ... жас ... бойжеткен
бұрынғы жалған түсінік, ұығмдарынан арыла ... Ол енді ... ... ... ... ... ... түседі. Тұлғаның әлеуметтік
кемелденуі байқалады. Бірақ әлі де ... ... ... өз ... ... ... ... достық, әлеуметтік қатынастардың басқа да
формаларында өзінің тұлғалық ... ... ... ... адам ... жаңа ... деңгейіне көтеріледі. Осы шақтан
бастап өмір қуаты кеми бастайды. ... бұл ... ... рухани
құндылықтар молдығынан онша байланыс бермейді.
Ал адам егде тартқан сайын оның көптеген рухани құндылықтары ... көбі ... ... өмір жеке ... ... ретінде еске
алынады. Тек өмірдің алғашқы ... ғана ең ... ... әрі ... ... жадқа береді. Қалған шақтардың бәрі қысқа да сарсаң өмір
күйбеңінен көрінеді. Көп жайт естен ... ... ... ... мәнін жоғалтып, елуден қалады. Осы жайтты даналықпен
түсінген ұлы бабамыз Қожа Ахмет ... ... ... «Баз ... елу ... ... артық емес бір жанымнан». Ендігі өмірдің әр күні
жылдарымдай ағып, ізін жуып-шайып, ... ... ... ... ... ... тұманданып, көз алдыңнан кете ... ... бәрі ... ... ... ... ... сақталып қалмай, оның кейбір
көріністері ғана бекіп қалатынын ... ... ... мәні ... өмір бөлігінде топталған
материалды және рухани қордың шамасымен күні ілгері анықталады.
Адам мінезінің сан-қилы көріністері жас сатыларына ... ... ... ... ... шумақтары:
Ғашық боп жиырма сегіз жасымда мен, жан кешіп, мехнат шегіп, ... ... ... елу сегізде сезіндіріп, Тыя гөр, қаһарлы ием, өзің
біліп, Құдайым бар нәпсімді безендіріп».
Қ.А.Яссауи
Кейбір ... ... ... ... енді ... –ересек
кезінде көрікті әрі іскер. Ал кей тұлғалар егде жасында қайырымдылығымен
ымырашылдығы және ... ... ... тартады. Осыдан әрбір адам
мінезінде белгілі бір жас сатысында қандай да ... ... ... бір ... ... ... деген ой келеді. Ал осы факторлардың
табиғаты ғылым үшін ... ... ... ... жалған сенімдер ғайып болып, өмір ... ... ... шынайы мінез көрініс береді, әлеуметтік рөл
мән-мағынасын жоя бастайды.
Қоғамда әдейі, мансап иелену үшін ... ... ... ... ... ... қойып, кәрілік ақиқат дүние құндылықтарына
объектив баға береді
Кәрі адамның ең күшті психикалық қасиеттері ... ... ... ... жетілген адамдық дәрежесі және жемісті іс әрекеттерінен
қанағат рахатын тауып, мәңгілік өмір дариясының бір ... ... ... Бұл ... бақи ... ... алып ... шақта да
адам өзінің мәңгіліктен өшіп кетпейтінін біліп, оны медет тұтады. Оның
өмірі адамзаттың ... ... ... себін тигізді; мұны түсіну
кәрілік даналығы.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Алдамұратов А. Жалпы психология, ... ... Қ. ... ... ... Зимняя И.А. Педагогикалық психология, оқулық, Алматы-2005.
4. Намазбаева Ж.И. Психология, оқулық, Алматы-2005.
5. Тәжібаев Т. Жалпы психология, Алматы-1993.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алгоритмдік тілдің негізгі мінездемелері. Алфавиті, ережелері және мәліметтер типтері14 бет
Ақша жүйесінің типтері және олардың мінездемесі30 бет
«Девиантты мінез – құлқы бар балаларды анықтау және оқыту проблемаларын шешудің болашақ даму жолдары»9 бет
Іс-әрекет және мінез-құлық мотивациясы. сана мен зейін бірлестігі7 бет
Адам темпераменті27 бет
Ақтөбе нарығындағы тұтынушылардың мінез-құлқын талдау60 бет
Девиантты мінез-құлық5 бет
Девианттық мінез-құлық12 бет
Жалпы психология213 бет
Кентау экскаватор зауытының модернизациядан өткен механикалық цехті электр энергиясымен жабдықтау36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь