Педагогикадағы тұлғаның дамуы

Жоспары:
1. Тұлғаның даму процесі
2. Нəсілдік жəне қоршаған орта
3. Іс.əрекет жəне тұлға дамуы
4. Даму диагностикасы
Даму – адамның сандық жəне сапалық өзгерістерінің жүрісі мен нəтижесі. Даму нəтижесінде адам биологиялық түр жəне əлеуметтік тіршілік иесі болып жетіледі. Адамның биологиялық сипаты өз ішіне морфологиялық, биохимиялық, физиологиялық өзгерістерді қамтыған тəн- дене дамуынан көрінеді. Ал əлеуметтік даму оның психикалық, рухани, интелектуал кемелденуінен байқалады.
Егер адам сана жəне өзіндік санаға ие болып, өз бетінше жаңғыртушы іс-əрекет орындауға қабілетті болса, онда ол адам тұлға деп аталады. Адам тұлға болып туылмайды, ол қасиеттік дəреже даму барысында қалыптасады. “Адам” ұғымынан өзгеше “тұлға” түсінігі – адамның қоғамдық қатынастар, басқа адамдармен араласу ықпалында қалыптасқан əлеуметтік сапа-қасиеттерін білдіреді. Тұлға ретінде əрбір адам əлеуметтік жүйеде мақсат бағдарлы жəне ойластырылған тəрбие барысында қалыптасады. Əрбір тұлға, бір жағынан, қоғамдық тəжірибені игеру деңгейімен, екінші жағынан, материалдық жəне рухани құндылықтар қорына қосқан қоғамдық үлесімен танылады. Тұлға болып жетілу үшін адам өзіне табиғаттан берілген жəне өмір мен тəрбие желісінде қалыптасқан ішкі қасиеттерін нақты практикалық қызметте аша білуі шарт.
Адам дамуы – бұл өте күрделі, ұзақ мерзімді жəне қарама-қайшылықты процесс. Біздің ағзамызда болып жатқан өзгерістер өмір бойына ұласады. Ал адамның тəн-дене болмысы мен рухани дүниесі, əсіресе, балалық жəне жас өспірімдік шақта қарқынды ауысуларға кезігеді. Адамның дамуы сандық өзгерістердің қарапайым жиынтығы немесе төменннен жоғарыға бағытталған ілгерілі қозғалыс тобы емес., бұл процестің өзіне тəн ерекшелігі – сандық өзгерістердің тұлғаның физикалық, психикалық жəне рухани сапалық қасиеттеріне диалектикалық түрде өтіп, жаңалануы. Бұл құбылыстарды түсіндіруде əртүрлі көзқарастар қалыптасқан. Мамандардың бір бөлігі адамдардың дамуын кездейсоқ, басқарымға келмейтін өзінше жүрісі бар, даму өмір шарттарына тəуелсіз, сондықтан, тумадан берілген күштерге байланысты; адамның дамуын ешкім, еш уақытта өзгертуі мүмкін емес, тағдыр белгілейді. Ал басқа бір зерттеушілер тобының пайымдауынша: даму – бұл əуел бастан қозғалысқа қабілетті тірі материя. Даму жолында көне жойылып, жаңа туындап барады. Өмірге енжар икемдесуші жануарлардан адам өз дамуы үшін қажеттерін өз еңбегімен жасай алатындығымен ажыралады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
- Ә.Иржанова. Жаңа стандарт негізінде бала танымын қалыптастыру. Республикалық ғылыми-педагогикалық журнал «Тәрбие құралы» №5, 2010 жыл. 39-41 б.
- Р.Омарова. 12 жылдық мектепке оқушылардың оқу-танымдық іс-әрекетін ұйымдастыру. Оқу құралы. Ақтөбе. 2007 ж.
- Е.Б.Моргунов. позновательные процессы и способности в обучении. М., 1990. 321 бет.
- Формирование творческих способностей: сущность, условия, эффективность. Сб.науч. тр. Свердловчк. СИПИ 1990.
- Сайт бетінен А.З.Сисенованың «Ақпараттық технология-бүгінгі күн талабы» атты мақаласы
- Сайт бетінен Б.Жолмұханова «Ұрпақ тәрбиесі-ұлт болашағы» атты мақаласы.
        
        red89;Педагогикадағы тұлғаның дамуына байланысты проблемалар‭ 
Жоспары:‭
1.‎ ‏Тұлғаның даму процесі‭ ... ... ... ... орта‭
3.‎ ‏Іс-əрекет жəне тұлға дамуы‭
4.‎ ‏Даму диагностикасы‭
3.1.‎ ‏Тұлғаның даму процесі‭
Даму‭ ‬– адамның сандық жəне сапалық‭ ... ... мен ... ... ... адам ... түр ... ‬əлеуметтік тіршілік иесі болып жетіледі.‭ ‬Адамның биологиялық сипаты‭ ‬өз ішіне морфологиялық,‭ ‬биохимиялық,‭ ‬физиологиялық‭ ‬өзгерістерді‭ ‬қамтыған тəн-‭ ‬дене дамуынан көрінеді.‭ ... ... даму оның ... ... ... ... байқалады.‭
Егер адам сана жəне‭ ‬өзіндік санаға ие болып,‭ ‬өз бетінше жаңғыртушы ... ... ... ... ... ол адам ... деп ... ‬Адам тұлға болып туылмайды,‭ ‬ол‭ ‬қасиеттік дəреже даму барысында‭ ‬қалыптасады.‭ “‬Адам‭”‬ ... ... ... ... ‬– ... ... ... ‬басқа адамдармен араласу ықпалында‭ ‬қалыптасқан‭ ‬əлеуметтік сапа-қасиеттерін білдіреді.‭ ‬Тұлға ретінде‭ ‬əрбір адам‭ ... ... ... ... жəне ... ... барысында‭ ‬қалыптасады.‭ ‬Əрбір тұлға,‭ ‬бір жағынан,‭ ‬қоғамдық тəжірибені игеру деңгейімен,‭ ‬екінші жағынан,‭ ‬материалдық жəне рухани‭ ‬құндылықтар‭ ‬қорына‭ ‬қосқан‭ ‬қоғамдық‭ ... ... ... ... ... ... адам‭ ‬өзіне табиғаттан берілген жəне‭ ‬өмір мен тəрбие желісінде‭ ‬қалыптасқан ішкі‭ ‬қасиеттерін нақты ... ... аша ... ...
Адам дамуы‭ ‬– бұл‭ ‬өте күрделі,‭ ‬ұзақ мерзімді жəне‭ ‬қарама-қайшылықты процесс.‭ ‬Біздің ағзамызда болып ... ... ... бойына‭ ‬ұласады.‭ ‬Ал адамның тəн-дене болмысы мен‭ ‬рухани дүниесі,‭ ‬əсіресе,‭ ‬балалық жəне жас‭ ‬өспірімдік шақта‭ ‬қарқынды ауысуларға кезігеді.‭ ‬Адамның ... ... ... ... ... ... төменннен жоғарыға бағытталған ілгерілі‭ ‬қозғалыс тобы емес.,‭ ‬бұл процестің‭ ‬өзіне тəн ерекшелігі‭ ‬– сандық‭ ‬өзгерістердің тұлғаның ... ... жəне ... ... ‬қасиеттеріне диалектикалық түрде‭ ‬өтіп,‭ ‬жаңалануы.‭ ‬Бұл‭ ‬құбылыстарды түсіндіруде‭ ‬əртүрлі көзқарастар‭ ‬қалыптасқан.‭ ... бір ... ... дамуын кездейсоқ,‭ ‬басқарымға келмейтін‭ ‬өзінше‭ ‬жүрісі бар,‭ ‬даму‭ ‬өмір шарттарына тəуелсіз,‭ ‬сондықтан,‭ ‬тумадан берілген күштерге байланысты‭; ‬адамның ... ... ‬еш ... ... мүмкін емес,‭ ‬тағдыр белгілейді.‭ ‬Ал басқа бір ... ... ... ... ‬– ... ... бастан‭ ‬қозғалысқа‭ ‬қабілетті тірі материя.‭ ‬Даму жолында көне жойылып,‭ ‬жаңа туындап ... ... ... икемдесуші жануарлардан адам‭ ‬өз дамуы‭ ‬үшін‭ ‬қажеттерін‭ ‬өз еңбегімен жасай алатындығымен ажыралады.‭
Дамуды‭ ‬қозғаушы күш‭ ‬– ... ... ... ... ... ‬қайта жасалулар мен жаңғыртулар дүниеге келеді.‭ ‬Қарама-қарсылықтар‭ ‬– бұл‭ ... екі ... ... ... ... туындайтын диалектикалық процесс.‭ ‬Адам‭ ‬қайшылықтарды іздеп немесе ойдан шығарып,‭ ... ... ... ... ‬қадам сайын‭ ‬өмірлік‭ ‬қажеттіктердің‭ ‬өзгеру салдарынан пайда болып отырады.‭ ‬Табиғатынан адамның‭ ‬өзі де‭ ‬қарама-қайшылықты ... ... ... ... ... ... ықпал жасаушы ішкі жəне сыртқы,‭ ‬жалпы‭ (‬əмбебап‭)‬,‭ ‬сонымен бірге‭ ‬қарапайым материалдық жəне ең жоғары рухани‭ ‬қажеттерінің жəне ... ... ... арасындағы‭ ‬қарама-қайшылықтар‭ ‬əмбебап сипатқа ие.‭ ‬Ішкі‭ ‬қарама-қайшылықтар‭ ‬əр ... ‬өз ... ... ... ... ... ... көрінеді.‭ ‬Негізгі ішкі‭ ‬қайшылықтардың бірі‭ ‬– жаңадан ... ... ... мен ... іске ... ... арасындағы алшақтықтар.‭ ‬Мысалы,‭ ‬оқушылардың‭ ‬өз психикасы мен интеллект,‭ ... ... ... ... ... толысқан ересектермен бірге іс алып‭ ‬баруға‭ ‬ұмтылуы.‭ “‬Қалаймын‭ ‬-‭“‬қолымнан келмейді‭”‬,‭ “‬білемін‭”‬ -‭ “‬білмеймін‭”‬,‭ “‬мүмкін‭”‬-‭“‬болмайды‭”‬,‭ ...... ... ... ... ... ... дамуын зерттей отырып,‭ ‬ғалымдар даму жəне оның нəтижелері‭ ‬– бір жағынан,‭ ‬жəне оларға ... ... ... ‬– ... ... ... ... байланыстарды аңдатушы бірнеше маңызды тəуелділіктерді ашты.‭
Неліктен кей адамдар‭ ‬өз дамуында‭ ... биік ... ... ‬ал ... біреулер‭ ‬-‭ ‬ондай мүмкіндікке ие емес‭? ‬Бұл процестің жəне оның нəтижесі неге байланысты‭? ‬Ұзаққа созылған зерттеулер осы сұраққа орай жалпы ... ... ... ... ішкі жəне ... жағдайларға тəуелді.‭ ‬Ішкі жағдайлар‭ ‬– адам ағзасының физиологиялық жəне психикалық‭ ‬қасиеттері.‭ ‬Сыртқы жағдайлар‭ ‬– бұл адамның‭ ‬қоршаған ортасы,‭ ‬ол ... жəне ... ... ... ... ықпалды араласу процесінде адамның ішкі мəні‭ ‬өзгереді,‭ ‬жаңа‭ ‬қасиеттері‭ ... ‬ал ... ‬өз ... алдағы‭ ‬өзгерістерге жол ашады.‭
Сонымен,‭ ‬адамның дамуы ... жəне ... ... ... ... нəтижесі.‭ ‬Даму барысында адам тұлғаға айналып,‭ ‬сана мен‭ ‬өзіндік сана,‭ ‬дербес жаңғыртушы іс-əрекет иесі болып жетіледі.‭ ‬Дамудың‭ ... ... ... ... ... ішкі жəне ... ... анықталады.‭
3.2.‎ ‏Нəсілдік жəне‭ ‬қоршаған орта‭
Дамудың‭ ‬қай‭ ‬қырлары адамның‭ ‬өзіне тəуелді жəне‭ ‬қай тараптары сыртқы жағдайларға,‭ ... ... ... айқындаушы себептер тобы‭ ‬– жағдайлар деп аталады,‭ ‬ал сол‭ ‬қарапайым себептердің ішіндегі ең ... ... ... ‬– ... ... ... аталады.‭ ‬Даму процесі мен оның нəтижесіне‭ ‬əсер етуші жалпы жағдайлар мен ... ... ... ... ... даму ... мен оның ... ‬үш‭ ‬өзекті жағдаяттардың бірлікті‭ ‬əрекетімен жасалады,‭ ‬олар‭ ‬–нəсілдік,‭ ‬қоршаған орта жəне тəрбие.‭ ‬Негізге‭ “‬нəсілдік‭”‬ деп ... ... ... ... ... ... ‬Нəсілдік‭ ‬– бұл атадан балаға берілетін тұрақты сапалар мен ерешеліктер.‭ ‬Нəсілдікті тасушы‭ ‬– биологиялық ген‭ (‬грек сөзі‭ ‬-‭ ‬туындатушы‭)‬.‭ ‬Организм‭ ... ... ... ... кодтарда‭ ‬өрнектеліп,‭ ‬белгілі ақпарат күйінде тіршілік‭ ‬өкілі тəнінде сақталатынын жəне ... ... ... ... ... ... ... отыр.‭ ‬Генетика‭ ‬– адам дамуының нəсілдік бағдарлама‭ ‬құпияларын ашып,‭ ‬жариялайды.‭ ‬Адамның нəсілдік ... ... адам ... танытатын жалпы,‭ ‬сонымен бірге‭ ‬əрбір адамның басқаға‭ ‬ұқсамас‭ ‬өзгешілігін білдіретін айрықша детерминатты‭ (‬тұрақты‭) ... ... ... ‬өз ... ... ... ... т‭ ‬ұ р а‭ ‬қ т ы бөлігі адамзаттық‭ ‬ұрпақ жалғастыру жəне адам тегіне тəн нышандарды‭ ‬– сөйлеу,‭ ‬тік ... ... ... ... ... ‬– ... етеді.‭ ‬Атадан балаға адамның сырт-қы белгілері:‭ ‬дене‭ ‬құрылысы,‭ ‬шаш,‭ ‬көз,‭ ‬тері түстері‭ ‬– ... ... ... ... ‬ағзадағы ақуыздардың‭ ‬əртүрлі бірігімі‭ ‬қатаң генетикалық бағдарламаға тəуелді түзілген.‭
Адамның жүйке жүйесі,‭ ‬мінезі,‭ ‬психикалық процестердің‭ ‬өту ерекшелігі осы нəсілдік‭ ... ... ... ... ... ... жүйесінің кемшіліктері,‭ ‬олардың арасында психикалық күйзеліс,‭ ‬сырқаттар‭ ‬– патологиялық ауытқулар‭ ‬ұрпақтан-ұрпаққа‭ ‬өтіп отырады.‭ ... ... ... ... ... ... ... эндокриндік бұзылыстар,‭ ‬мысалы‭ ‬– ергежейлілік,‭ ‬нəсілдік сипатқа ие.‭ ‬Ұрпаққа ауыр зиян келтіретін жағдаяттардың бір ... ‬– ... ... ... жəне ... зиянды‭ ‬əдеттерінен.‭
Нəсілдік бағдарламаның ауыспалы бөлімі адамға тіршілік жағдайларының‭ ‬өзгермелі шарттарына ... ... ... тигізеді.‭ ‬Нəсілдік бағдарлама жетілдіре алмаған адамның сапа-қасиеттері‭ ‬өмір бойы жүріп жататын тəрбиемен толықтырылады.‭ ‬Бағдарламаның бұл бөлігін‭ ‬əрбір ... ‬өз ... ... ... ... табиғат‭ ‬əрбір адамға‭ ‬өзіндік даму жəне‭ ‬өзіндік жетілу жолымен‭ ‬өзінің адамилық мүмкіндіктерін іске асыруға жол ... ... ... ... адамға оның табиғатынан берілген.‭ ‬Балалар‭ ‬өз ата-аналарынан нені мұра етіп алады‭ ‬– ақыл‭ ‬əрекетіне дайын‭ ‬қабілеттерді ме немесе‭ ... ... ... ... ‬мүмкін болған нышандарды ма‭? ‬Эксперименталды зерттеулерде топталған ... ... бұл ... нақты бір жауап мүмкіндігін берді:‭ ‬нəсілдіктен‭ ‬өтетін‭ ‬қабілеттер емес,‭ ‬тек‭ ‬қана‭ ‬– нышандар.‭ ‬Əулетке‭ ‬өткен нышанның кейін дамуы да мүмкін не‭ ... ... ... ... кетуі де ықтимал.‭ ‬Бəрі жағдайға байланысты:‭ ‬егер адамның нəсілдік бастаулары ... ... ... ... кез ... жəне тұрмыс шарттары,‭ ‬тəрбиесі,‭ ‬адам мен‭ ‬қоғамның‭ ‬қажеттері орынды‭ ‬үйлесім тапса,‭ ‬нышан‭ ‬қабілет деңгейінен көрінеді.‭
Барша‭ ‬қалыпты адамдар табиғатынан‭ ... ақыл жəне ... ... ... ... ие,‭ ... ... шексіз рухани дамуға‭ ‬қабілетті.‭ ‬Жоғары жүйке‭ ‬қызметі типтеріндегі айырмашылық ойлау процестерінің жүрісін‭ ... ... ... ‬ал ... ... ... ... ешқандай‭ ‬əсері жоқ.‭ ‬Солай да болса,‭ ‬бүкіл дүние ... ... ақыл ой‭ ... дамуына кедергі де болатынын айғақтайды.‭ ‬Мысалы,‭ ‬маскүнемдерден туған балалардың бас миындағы енжар жасушалар,‭ ‬нашақорларда болатын гендік‭ ... ... ... нəсілдік психикалық сырқаттар‭–‬ қабілеттердің орнығуына көп кедергі келтіреді.‭ ‬Шылымкеш ата-аналардан туған балалар‭ ... ... ... ... ... ‬əрекетіне негіз‭ ‬–жалпы нышандармен бірге арнайы нышандар да‭ ‬ұрпақтан-ұрпаққа беріледі.‭ ‬Белгілі іс‭ ‬əрекет түрінде ... ... ... осы арнайы нышандарда.‭ ‬Егер адамға‭ ‬қажетті жағдайлар жасалса,‭ ‬арнайы‭ ‬нышандар ерте жастан-ақ белгілі болады.‭ ‬Мұндай ... ... ... ... ... ... ‬спорт жəне т.б.‭ ‬үлкен маңызға ие.‭
3.3.‎ ‏Іс-əрекет жəне тұлға дамуы‭
Дамуға нəсілдіктің,‭ ‬қоршаған ортаның жəне тəрбиенің ықпалына‭ ‬қосымша‭ ‬əсер ... ... ... ... жəне бірі‭ ‬– бұл тұлға іс-əрекеті.‭ ‬Іс-əрекет‭ ‬ұғымы‭ ‬қандай да жұмысты орындау‭ ... ... ... ... ... ... ... тұңғиығынан іс-əрекет бабында небір дана бақылаулар бізге дейін жеткен:‭ «‬балаңның немен жəне‭ ‬қалай шұғылданатынын айтсаң,‭ ‬оның‭ ‬қандай адам болып жетілетінін ... ... ... ... ... да,‭ ... жете алмаған‭»‬; «қанша тер төксең‭ ‬– сонша емерсің‭»‬,‭ «‬адам‭ ‬өз бақытының‭ ‬ұстасы‭»‬; «ерте тұрғанның ... ... ... ... ‬– ... «өнерлінің‭ ‬қолы гүл‭»‬ т.б.‭ ‬Даму нəтижелері мен іс-əрекет‭ ‬қарқындылығы арасында тікелей ... ... ... ... ‬Бұдан даму процесінің жəне бір жалпы заңдылығы ашылады:‭ ‬оқушы ... ... ... ... ... жасаса,‭ ‬оның сол саладағы даму деңгейі соншама жоғары келеді.‭ ‬Əлбетте,‭ ‬бұл заңдылықтың шексіз‭ ‬қолданыла беруі мүмкін емес.‭ ‬Ол ... ... ... ... ... ... ... ‬қарқындылығы мен‭ ‬ұйымдасуына тəуелді келеді.‭
Іс-əрекет барысында адамның жан-жақты жəне біртұтас тұлғалық дамуы жүріп жатады,‭ ‬оның‭ ... ... ... ... ‬қалыптасады.‭ ‬Таңдалған іс-əрекет көзделген тұлғалық‭ ‬қасиеттердің‭ ‬қалыптасуына ықпал етуі‭ ‬үшін оны‭ ‬қажетті деңгейде‭ ‬ұйымдастыру жəне келелі ... ... ... ... ... практикасында‭ ‬өте күрделі іс.‭ ‬Өкінішке орай,‭ ‬көп жағдайларда осы күрделілік даму мүмкіндіктерін шектейді‭; ... ... ең‭ ... ... ... ‬– қоғамдық,‭ ‬еңбек,‭ ‬таным‭ ‬əрекеттеріне белсенді араласа алмай,‭ ‬енжар бақылаушы күйінде‭ ‬қалып,‭ ‬дайын ережелерді ... ... ... ... ... мен ... іс-əрекеттерінің негізгі түрлері‭ ‬– ойын,‭ ‬оқу,‭ ‬еңбек.‭ ‬Бағдары бойынша іс-əрекет танымдық,‭ ‬қоғамдық,‭ ‬спорттық,‭ ‬көркем‭ ‬өнерлік,‭ ... ... ... ... ‬болып ажыралады.‭ ‬Барлық жастағы оқушылардың іс-əрекеттерінің ерекше түрі‭ ‬– тілдесу,‭ ‬қатынасу‭ ... ... ... бойынша белсенді‭ (‬актив‭) ‬жəне енжар‭ (‬пассив‭) ‬болуы мүмкін.‭ ‬Тіпті,‭ ‬құрттай‭ ‬ғана сəбидің‭ ‬өзі белсенді тіршілік иесі ... ... ... ‬Ол ... ‬қарамай‭ ‬үлкендерге,‭ ‬қатарына‭ ‬қандай да талаптар‭ ‬қояды,‭ ‬төңірегіндегі кісілерге,‭ ‬заттарға,‭ ‬болып жатқан ... ... ... ... ... ... озуымен‭ ‬қоршаған орта жəне тəрбиенің ықпалы арқасында белсенділік көтерілуі де мүмкін,‭ ‬кейде төмендеуі‭ ‬де ықтимал.‭ ‬Мысалы,‭ ‬адам көп жұмыс ... ... ... ... ... ‬көңілі‭ ‬құламай,‭ ‬орындалуы‭ ‬қалай болса,‭ ‬солай‭ ‬– енжар.‭ ‬Əлбетте,‭ ‬мұндай іс-əрекет адамды жоғары нəтижелерге жеткізбейді.‭ ‬Дамудың тиімді болуы іс-əрекеттің белсенділігіне,‭ ... ... ... ... ... ... ... кірісіп,‭ ‬өзіндегі бар мүмкіндіктердің бəрін іске жұмылдырып,‭ ‬өзін кемелденген тұлға ... ... ... ... ‬Мұндай‭ ‬қызмет адамға‭ ‬қанағат лəззатын‭ ‬əкеліп,‭ ‬шабыт пен‭ ‬қуаттың көзіне айналады.‭ ‬Сондықтан да,‭ ... ... ... ... ‬ғана емес сол‭ ‬əрекетте көрінетін тұлға белсенділігінің деңгейіне байланысты.‭
Белсенділік оқу барысында шəкіртке тезірек жəне табысты‭ ‬əлеуметтік ... ... ... ... ... ‬қарым-қатынас,‭ ‬тілдесу‭ ‬қабілеттерін дамытады,‭ ‬қоршаған болмысқа деген көзқарасын‭ ‬қалыптастырады.‭ ‬Баланың ... ... ... ... ... ... ‬Бұл‭ ‬үшін балаға танымдық мəселелерді шешуімен бірге игерілген білімдерді ... ... ... де тəн ... ... ‬Себебі еңбектегі белсенділік тұлғаны‭ ‬өзінің рухани жəне адамгершілік дүниесін тез арада жəне тиімді‭ ‬қалыптастыруға ынталандырады,‭ ‬оны көп жəне ... ... ...
Белсенділіктің барша көріністерінің негізінде бір‭ ‬ғана тұрақты дерек көзі-‭ ‬қажеттік орын алған.‭ ... ... көп ... оларды‭ ‬қанағаттандыру‭ ‬үшін‭ ‬қолданылатын іс-əрекеттердің де сан‭ ‬қилылығын туындатады.‭ ‬Өсіп келе жатқан адамға белсенділіктің пайдалы бағыттарын көрсетіп,‭ ‬алдамшы‭ ... ... ... ‬– ... ... ... да ... ‬өте күрделі де міндет.‭ ‬Күрделілігі‭ ‬– адамның жеделдете кемелденуі дəуірінде іс-əрекет‭ ‬қажеттері мен ... ... ... ‬өте‭ ‬қозғалмалы жəне ауыспалы келеді.‭ ‬Сондықтан,‭ ‬əртүрлі жас сатыларында іс-əрекет түрлері ... ... ... ... мектептік тəрбиенің‭ ‬өзгерістер ізімен‭ ‬үлгере орындалуы‭ ‬өте‭ ‬қиын,‭ ‬солай да бола,‭ ‬əрқандай тəрбиелік іс мезетінен бір де ... ... ... ... алдын алып отыруы‭ ‬қажет.‭
Əрбір адамның‭ ‬өзіндік белсенділігі оның‭ ‬қабілеттері мен дарынының дамуы жəне табыстарға ... ... ... ... ... ‬қандай да бір‭ ‬ғажайып тəрбиеші шұғылданбасын,‭ ‬оқушының‭ ‬өз‭ ‬əрекет-‭ ‬ықыласы ... ... ... ... ... емес.‭ ‬К.Д.Ушинскийдің пікірінше,‭ ‬бала‭ ‬өзі оқуы тиіс,‭ ‬ал педагогтың‭ ... ‬– оған ... ... ... ‬ұсынып беру,‭ ‬оның оқу процесін басқару.‭ ‬Осыдан,‭ ‬дұрыс‭ ‬қойылған тəрбиеде оқушы педагогикалық ықпалдың тек объекті‭ ‬ғана емес,‭ ‬ол сонымен ... ‬өз ... ... ‬өз‭ ‬қолына алған-‭ ‬субъект.‭
Іс-əрекет сияқты тұлға белсенділігі де ... ... ие.‭ ... ... ... ... ... ‬солардың ішінде адамның‭ ‬өз‭ ‬қажетіне сай келген,‭ ... ... ... ... ... болмысқа деген оның жеке көзқарастарына сəйкес ықпал болса‭ ‬ғана,‭ ‬бала дамуы‭ ‬қарқынды жүреді.‭
Тұлғаның белсенділігі дамудың тек алғы ... ... ... ... де.‭ ... ... ‬ынталы,‭ ‬шығармашыл жəне‭ ‬өзі мен төңірегіндегі‭ ‬қатысқан адамдардың ... ... ... ... ... беретін тұлға‭ ‬қалыптастырушы тəрбие‭ ‬əрдайым‭ ‬өз мақсатына ... ... ... ... ... ‬өтіп,‭ ‬ұйымдастырылған оқушы іс-əрекеті белсенділіктің‭ ‬қай түрін де‭ ... ете ... ... келе жатқан адамға толық іс-əрекет мүмкіндігін ашып беру,‭ ‬өз күш-қуатын белсенді‭ ‬қолдануға‭ ... ... ... ... ... ерекшеліктерді жете зерттеу жəне‭ ‬əр тұлғаның болмысындағы табиғаттан берілген нышандар мен дарындылықты мейлінше жайып салу-‭ ‬əрбір тұлғаның даму ... ... ... ... ‬өз ... мен‭ ‬қоғам алдындағы борышы.‭ ‬Сонымен,‭ ‬оқушы дамуының маңызды жағдаяттарының бірі‭ ‬– оның меншікті‭ ‬өз‭ ‬əрекет‭ ‬–қызметі.‭ ‬Мұғалім‭ ‬қаншама жақсы бола ... ... ... ... оқушы көздеген мақсатына жете алмайды.‭ ‬Əрқандай іс-əрекет оқушы ықылысымен орындалып,‭ ‬шартты түрде белсенді ... ... ... ... шəкірт лəззат жəне‭ ‬қанағат табуы лəзім.‭ ‬Белсенді іс ешқашан шаршатпайды.‭
3.4.‎ ‏Даму диагностикасы‭
Педагогикалық практикада оқушының даму деңгейіне байланысты ... дер ... ... ... ... ... ... маңызға ие болуда.‭ ‬Бұл‭ ‬қажеттік тұлғаның‭ ‬қалыптасу процесін тиімді ... ... ... ... жатқан‭ ‬өзгерістердің тереңдігін,‭ ‬қарқыны мен ерекшеліктерін білу керектігінен туындаған.‭ ‬К.Д.Ушинский‭ ‬:‭ «‬Егер педагогика адамды барша ... ... ... ... ол сол ... ең алдымен жан-жақты білуі шарт‭»‬ -деп‭ ‬өз уақытында диагностиканың ... оқу ... ... ... баса ... ... (‬грек сөзі:‭ ‬диа‭ ‬– ашық,‭ ‬айқын жəне гнозис‭ ‬-‭ ‬білу‭) ‬– зерттелуші объект немесе процесс жөніндегі ... күні ... ... ... тəсілі.‭ ‬Педагогикалық даму саласындағы диагностиканың мəн-мағынасы,‭ ‬медицинадағы сырқатты күні ... ... ... ‬Диагностика жолымен тəрбие процесіндегі‭ ‬қандай да‭ ‬өзгерістердің белгілері мен себептері,‭ ‬оның сипаты анықталып,‭ ‬ол тəрбиені болашақта дұрыс жолға ... ... ... береді.‭ ‬Дұрыс орындалмаған диагностика барлық еңбекті зая ... ... ... ... ... ... ... түгіл,‭ ‬оны асқындырып жібереді.‭ ‬Сондықтан да,‭ ‬даму желісін диагностикалау жоғары мамандық пен ... ... ... ‬өте маңызды практикалық іс.‭
Оқушының тəн-дене дамуын диагностикалау‭ ‬қиындық тудырмайды.‭ ‬Бұл‭ ‬үшін бүкіл ... ... жəне ... сапалардың даму дəрежесін‭ ‬өлшестіруші ерекше тестер‭ (‬нұсқау-көрсетпелер‭) ‬қолданылады.‭ ‬Берілген тапсырманы орындауына‭ ‬қарай оқушының‭ ‬қажетті ... ... ... ... ‬өлшемдерге сəйкестігі анықталады.‭ ‬Алынған деректер жас мүмкіндіктермен салыстырылады.‭
Рухани,‭ ‬əлеуметтік дамуды диагностикалау‭ ‬үлкен‭ ‬қиындық тудырады.‭ ‬Бұл мақсатта‭ ‬қолданылатын‭ ... ... ... ... дəлдігін‭ ‬қамтамасыз ете бермейді.‭ ‬Диагноз анықтаудың сенімділігін көтеруге орай комплексті тексерістер,‭ ‬антропометриялық,‭ ‬əлеуметтік жəне ... ... ... ... ... ‬ал бұл‭ ‬үшін арнайы жабдықталған клиникалар мен зертханалар,‭ ‬дайындықты мамандар‭ ... ... ... практикада мектеп психологтары мен мұғалімдері тұлғаның жекеленген‭ ‬қасиет-сапаларын ... ... ... ... ... нəтижесіне негіздеп,‭ ‬даму‭ ‬құрылымдарына жалпы баға беріп болмайды.‭ ... ... ... ерекшеліктерді диагностикалау-дың‭ ‬қарапайым‭ ‬əдістерін‭ ‬үйреніп алу кəсіби педагогикалық дайындықтың аса маңызды шарты.‭ ‬Мектеп мұғалімдерін аса‭ ‬қызықтыратын жəйттер‭ ‬– оқушылардың ... ... ... сеп-‭ ‬түрткілерін,‭ ‬қажетсіну деңгейін,‭ ‬көңіл-күй шабытын,‭ ‬əлеуметтік бітістер дамуы мен т.б.‭ ‬маңызды сапаларын күні ... ... ... ... ... кең ... ... ‬-‭ ‬бұл тестілеу.‭
Пайдаланылған әдебиеттер:
-‎ ‏Ә.Иржанова.‭ ‬Жаңа стандарт негізінде бала танымын қалыптастыру.‭ ‬Республикалық ғылыми-педагогикалық журнал‭ «‬Тәрбие құралы‭»‬ №5,‭ ‬2010‭ ‬жыл.‭ ... ... ... ‬12‭ ‬жылдық мектепке оқушылардың оқу-танымдық іс-әрекетін ұйымдастыру.‭ ‬Оқу құралы.‭ ‬Ақтөбе.‭ ‬2007‭ ‬ж.
-‎ ... ... ... и ... в ... ... ... ‬321‭ ‬бет.
-‎ ‏Формирование творческих способностей:‭ ‬сущность,‭ ‬условия,‭ ... ... ... ... ... ... ‏Сайт бетінен А.З.Сисенованың‭ «‬Ақпараттық технология-бүгінгі күн талабы‭»‬ атты ... ... ... ... ... тәрбиесі-ұлт болашағы‭»‬ атты мақаласы.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Педагогикадағы тұлғаның дамуына байланысты проблемалар 10 бет
КӘСІПТІК ПЕДАГОГИКА18 бет
Мектептің педагогикалық жүйесі және оны басқару нысаны29 бет
Орта мектепте жаңа оқыту технологиялар көмегімен оқушылардың физика сабағына қызығушылығын арттыру47 бет
Оқушылар тәрбиесінде халық педагогикасын қолдану13 бет
Оқыту технологиясың мәні және интергралдық сиппатталуы23 бет
Педагогикалық процесті басқарудағы әлеуметтік иституттардың өзара әрекеттестігі30 бет
Тәрбие аясы жеке адам және оның дамуының ішкі, сыртқы факторлары7 бет
Халық ауыз әдебиеті үлгілері арқылы ұлттық мәдени дәстүрге тәрбиелеу19 бет
Халықтық педагогикадағы жастарды тәрбиелеуінің негізгі мәселелері32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь