Құқық тәрбие

Жоспар

Кіріспе
1. Енбек тәрбиесінің маңызы мен міндеттері
Еңбек тәрбиесі
2. Еңбек тәрбиесін ұйымдастыру жүйесі
1. Құқықтық тәрбиенің қоғамдағы мәні, мазмұны мен міндеттері
2. Мектеп жасындағы жастардың құқық нормаларын бұзу факторлары
3. Мектепте жүргізілетін құқықтық тәрбие жұмысының жүйесі
4. Құқық тәрбиесінің адамгершілік және халықтық тәрбиемен байланысы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Педагогика көп салалы ғылым. Оның тарихы, әдістемесі бар. Соған сай оның теориясы қалыптасқан. «Теория» ұғымы грек тілінде «зерттеймін» («исследую») деген түсінікті білдіреді. Ол педагогика саласында тәрбие және оқытудың мәні, мақсаты, принциптері, мазмұны жайындағы көзқарастардың жүйесін білдіреді. Бұл жүйе педагогикалық теорияның құрылымын анықтайды.
Теория педагогтарды әртүрлі жастағы адамдарды тәрбиелеу және білім беру процестерінің ерекшіліктері жайында кәсіби білімдермен қаруландырады, әр түрлі жағдайдағы оқу-тәрбие процестерін жобалауға және оны жүзеге асыруға, оның нәтижесін бағалауға көмектеседі. Соған сәйкес оқыту, білім беру және тәрбиелеудің жаңа технологиясы педагогикалық зерттеу жұмыстарында, зертханаларында пайда болады.
Тәрбие - күрделі әрі ұзақ процесс. Оған белгілі бір дәрежеде білім, тәжірибе, шеберлік қажет. Ондай болмаған жағдайда тәрбие саласында белгілі бір нәтижеге қол жеткізу қиындыққа түседі. Сондықтан да біз тәрбиені шығармашылық жұмыстарының жемісі деп білеміз. Тәрбие, сонымен бірге педагогикалық әрекетте
- мәдени құбылыс;
- педагогикалық ықпал ету;
- балалардың әрекетін ұйымдастыру;
- қарым-қатынас құралы ретінде жан-жақты қарастырылады.
Тәрбие теориясы-тәрбиенің негізгі заңдылықтары, принциптері, ұғымдары туралы білімдердің жүйесін құрайды. Методика яғни, әдістеме соған негізделіп оқытылады. «Методика»-ол белгілі бір мақсатқа жетудің немесе жету үшін қолданылатын түрлі амал-тәсілдердің жиынтығы. Педагогика ғылымында методиканың немесе әдістеменің екі түрі бар. Олар оқыту методикасы және тәрбие методикасы болып бөлінеді.
Тәрбие методикасы немесе әдістемесі-тәрбие процесін оның мақсат-міндеттеріне сай ұйымдастырудың көптеген амал-тәсілдерінің жиынтығы болып есептелінеді. Ондағы мақсат тәрбие процесін ұйымдастырудың көптеген амал-тәсілдері және түрпішіндерін анықтап, белгілеу. Соған сәйкес тәрбиешілерге оны меңгеруде нақтылы көмек көрсету.
Педагогика ғылымының жетілуі барысында тәрбие беру әдістемесі де өзіндік бет-бейнесі, бағыт-бағдары бар ғылыми пән ретінде қалыптасып және дамып келеді. Соған сәйкес соңғы жылдары педагогикалық жоғары және арнаулы кәсіби педагогикалық оқу орындарында тәрбие беру теориясы мен әдістемесі жөнінде арнаулы курстар мен практикалық сабақтар кең етек жаюда. Ондағы көздеген міндеттер қатарына студенттердің тәрбие беру саласындағы білімдерін кеңейту және біліктіліктерін тереңдетуді көздейді. Мұндай көзқараста осы бағыттағы педагогикалық талаптарды ескере отыра, оларды басқару өнерімен қаруландыру. Бұл, әрине әте күрделі өнер. Оны педагогикалық тәжерибеге ғана емес, сонымен қатар тәрбие беру теориясы мен әдістемесі жөніндегі терең де жан-жақты білімдер жүйесіне сүйене отырып меңгеруге болады.
К.Д.Ушинский «Адамға тәрбие беру әдістері» атты іргелі еңбегінде «Тәрбие беру өнері жұрттың бәріне дерлік таныс және түсінікті іс, ал кейбіреулерге тіптә оңай іс болып көрінетін ерекшелігі бар – бұл, адамның онымен теориялық немесе практикалық таныстығы неғұрлым азырақ болған сайын соұрлым түсініктірек және оңайырақ болып көрінеді. Жұрттың барлығы дерлік тәрбие беру төзімділікті талап ететінін мойындайды, кейбіреулер бұл үшін туа біткен қабілеттілік және іскерлік, яғни дағды керек деп ойлайды, бірақ төзімділік, туа біткен қабілеттілік пен дағдыдан басқа, арнаулы білім де қажет екеніне... көз жеткізеді»
Пайдаланылған әдебиеттер

1. Алмаханова. Х. Жас өспірімдерге эстетикалық тәрбие беру /Методикалық нұсқау/. – А., 1990.
2. Амантурин Ш. Мұғалім және оқу-тәрбие жұмысы. –А., 1978.
3. Ахметова З. «Кәусар бұлақ» бағдарламасы. – А., 1994.
4. Жұмабаев Ә. «Қиын» оқушыларды мектеп жағдайында тәрбиелеу мәселелері. – А., 1974.
5. Көпбаев О. Жастар және праволық тәрбие. А, 1998
6. Омарғазинова Б. Өнер тәрбиелейді А,1988
7. Сапарғалиев Г. Оқушыларға праволық тәрбие беру туралы А,1988
8. Ахмет Қ Ахметова Ф. «Мың бала»оқушы жастар қозғалысы А, 1999
9. Наурызбаев Ж. Ұлттық мектептің үлы мұраты, А, 1995
10. Әбенбаев С.Ш. Тәрбие теориясы мен әдістемесі; Оқу құралы Алматы 2004.
        
        Жоспар
Кіріспе
1. Енбек тәрбиесінің маңызы мен міндеттері
Еңбек тәрбиесі
2. Еңбек тәрбиесін ұйымдастыру жүйесі
1. Құқықтық тәрбиенің қоғамдағы мәні, мазмұны мен міндеттері
2. ... ... ... ... нормаларын бұзу факторлары
3. Мектепте жүргізілетін құқықтық тәрбие жұмысының жүйесі
4. Құқық тәрбиесінің адамгершілік және халықтық тәрбиемен байланысы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Педагогика көп ... ... Оның ... ... бар. ... оның теориясы қалыптасқан. «Теория» ұғымы грек тілінде «зерттеймін»
(«исследую») деген түсінікті білдіреді. Ол ... ... ... ... мәні, мақсаты, принциптері, мазмұны ... ... ... Бұл жүйе ... ... ... анықтайды.
Теория педагогтарды әртүрлі жастағы адамдарды тәрбиелеу және
білім беру процестерінің ... ... ... білімдермен
қаруландырады, әр түрлі жағдайдағы оқу-тәрбие процестерін жобалауға және
оны жүзеге асыруға, оның ... ... ... ... ... ... беру және тәрбиелеудің жаңа технологиясы педагогикалық зерттеу
жұмыстарында, зертханаларында пайда ... - ... әрі ұзақ ... Оған ... бір ... ... ... қажет. Ондай болмаған жағдайда тәрбие саласында
белгілі бір нәтижеге қол ... ... ... ... да біз
тәрбиені шығармашылық жұмыстарының жемісі деп білеміз. Тәрбие, сонымен
бірге педагогикалық әрекетте
- мәдени ... ... ... ... балалардың әрекетін ұйымдастыру;
- қарым-қатынас құралы ретінде жан-жақты қарастырылады.
Тәрбие теориясы-тәрбиенің негізгі заңдылықтары, принциптері,
ұғымдары туралы білімдердің жүйесін ... ... ... ... соған
негізделіп оқытылады. «Методика»-ол белгілі бір ... ... ... үшін ... түрлі амал-тәсілдердің жиынтығы. ... ... ... ... екі түрі бар. Олар ... және ... ... болып бөлінеді.
Тәрбие методикасы немесе әдістемесі-тәрбие процесін оның мақсат-
міндеттеріне сай ұйымдастырудың көптеген амал-тәсілдерінің ... ... ... ... ... ... ... көптеген амал-
тәсілдері және түрпішіндерін анықтап, белгілеу. Соған сәйкес ... ... ... көмек көрсету.
Педагогика ғылымының жетілуі барысында тәрбие беру әдістемесі де
өзіндік бет-бейнесі, бағыт-бағдары бар ... пән ... ... ... келеді. Соған сәйкес соңғы жылдары педагогикалық жоғары және арнаулы
кәсіби педагогикалық оқу орындарында тәрбие беру теориясы мен ... ... ... мен ... сабақтар кең етек жаюда. ... ... ... ... ... беру саласындағы
білімдерін кеңейту және ... ... ... ... осы бағыттағы педагогикалық талаптарды ескере отыра, ... ... ... Бұл, әрине әте ... ... ... ... ғана ... ... ... тәрбие беру теориясы мен
әдістемесі жөніндегі терең де ... ... ... сүйене отырып
меңгеруге болады.
К.Д.Ушинский «Адамға тәрбие беру әдістері» атты іргелі еңбегінде
«Тәрбие беру ... ... ... ... ... және ... іс, ... тіптә оңай іс болып көрінетін ерекшелігі бар – бұл, ... ... ... ... ... ... азырақ болған сайын
соұрлым түсініктірек және оңайырақ болып көрінеді. Жұрттың барлығы ... беру ... ... ... ... кейбіреулер бұл үшін
туа біткен қабілеттілік және ... яғни ... ... деп ... ... туа ... ... пен дағдыдан басқа, арнаулы білім де
қажет ... көз ... ... ... ... маңызы мен міндеттері
Қоғамдық құрылыста еңбек тәрбиесі – тәрбие жүйесінің негізгі бір
саласы болып ... ... адам ... ... - ... ... адам ... өзгерте отыра, өзі де өзгереді» деген қағидаға
сүйенсек , еңбек әрекетінің нәтижесінде адамның дене және ... мен ... ... дамып және одан әрі жетіліп отырады. Бұл
әрине адамның тұлғалық дамуының табиғи заңдылығы. Ол ... ... ... ... және дене ... ... ... туғызады. Тұлғаның дамуына оқу мен еңбектің байланысын
орнықтыру, оның ... ... ... адамгершілік-ізгілік
қасиеттері мен дене күштерін қалыптастырады. Сондықтан да мектептегі еңбек
тәрбиесінің мақсаты оқушыларды еңбекке ... ... оған адал ... ... ... сүю, ... адамдарын құрметтеу, еңбектің қарапайым
әдістері мен құралдарын пайдалана ... ... ... ... қарашығындай сақтауға дағдыландыру.
Ол үшін, оның міндеттерініе:
1. Біздің елде әрбір еңбек ... ... ... еңбек етуге
міндеттілігін оның сенімі мен санасына орнықтыру.
2. Еңбек етуге деген қажеттілік пен ... ... ... ... қатысты білім, білік, дағды ... ... ... ете ... дағдыландыру.
4. Оқушылардың кәсіби мамандыққа даярлығын қалыптастыру, ол үшін олардың
талап тілектері мен белгілі бір ... ... ... болашақ мамандықты таңдауларына жағдай жасап, көмектесу т.б
Еңбек тәрбиесінің ... ... және ... ... ... ... ... жетіліп отырады.
Балаларды еңбекке тәрбиелеу мәселесі Н.К. Крупская мен ... ... ... айрықша аталып, кеңес мектептеріндегі
еңбек тәрбиесінің орны мен даму жолдарына үлкен мән ... ... мен В.А. ... ... ... оқушылардың еңбегін коммунистік тәрбиенің негізгі факторларына
айналдырды.
А.С. Макаренко балалар ұжымын құруда еңбекті қолданудың ... ... ... ... ғылыми жүйесін жасады. Ол ... ... ... ... барлық түріне қатыстырды ... ... ... ... ... сол дәуірдегі жаңа техникамен
жабдықталған өндірістік еңбекке ... Оның бұл ... ... В.А. ... ... ... жетілдірді.
Оған:
• Оқушылардың әртүрлі еңбек әрекетін тиімді ұйымдастыру және мектептегі
оқудың бірінші күнінен оларды халық игілігі үшін белсенді еңбек етуге
үйрету;
• Оқушыларда еңбексүйгіштік ... ... және ... тұрғыдан
жетілген етіп тәрбиелеу;
• Оқушыларды саналы түрде мамандық таңдауға және ... ... ... өз ... ... келтіру барысында белсенді еңбек етуге дайындау
мәселелері.
Сондықтан да осы жүйеде оқушыларды қоғам ... ... ... ... ... ... – еңбек тәрбиесі мен кәсіби бағыттың
негізгі бір міндеті ретінде қарастырылады.
Осы бағытта ол еңбек тәрбиесінің және ... ... ... сай ... ... мен ... іздеуге аянбай еңбек
етті.
Оқушыларды еңбек ... ... ... дайындаудың да
маңызы ерекше. Оның негізінде қоғамға пайда келтіру үшін оларда еңбек етуге
деген қызығушылығын ... ... ету ... мен ... тұрақты еріктілік қасиеттерін тәрбиелеу. Мұнсыз адамның еңбек
әрекетін нәтижелі ұйымдастыру ... ... ... ... даяр ... ... бір ... жүйе
құрып, мынадай міндеттерді шешеді:
1) еңбектің мақсат және міндеттерін жете түсінуі;
2) нәтижелі еңбек ету ... ... ... ... еңбек біліктілігі мен дағдысын қалыптастыру.
Көптеген кеңес ... мен ... П.Р. ... ... М.Н. ... С.М. ... С.Г. Шоповаленко, А.И. Шибанов еңбек
тәрбиесіне қатысты өздерінің зерттеулерін жүргізді. Олардың айтуынша адам
баласы тегіне ... ... ... ... бір ... ... ... және еріктілік қасиеттерге ие болмайды, осылардың бәрі іс-
әрекет барысында және басқа ... ...... ... ... ... және жетіледі. Сондықтан адамның дамуында ...... ... болатынына назар аударады, ... Ф. ... ... ... ... ... ... болған».
Мектептегі еңбекке оқыту мен тәрбиелеу мәселесінің қажеттілігі,
оларды ғылыми ... ... ... ... мән ... ... Бұл мәселе турасында Я.А. Коменский, Дж. Локк, И.Г. Песталоции, А.
Дистервек, К.Д. Ушинский және т.б ... ... ... идеялар
айтқан.
Еңбек тәрбиесінің әртүрлі аспектілері бойынша ... ... Н.К. ... К.А. ... ... ... жүргізді. Соған
сәйкес педагогика тұлғаның дамуы мен оның ... ... ... ... ... қарастырылған. Жекелеп қарастыратын болсақ
негізінен, олар мыналар:
1. Еңбек – практикалық өндірістік ... ... ... ... ... жағымды әсер етеді. Физиологиялық ... ... ... дене жұмысының қозғалыс және
бұлшық ет жаттығуларымен тікелей байланысты, таза ауада болу, ... ... ... мен күш ... ... оның ... қайратын шыңдайды, иақл-ой қабілетін жандандырады.
Кезінде Л.Н. Толстой ... ... ... және ... ... бас көтермей жұмыс істеу, барып тұрған
қасірет. Бір күн ішінде мен ... ... ... ... кешкілік еш нәрсеге жарамай қаламын: оқи алмай, жаза
алмай, тіпті басқаларды ықыласпен тыңдай ... ... ... ... жұлдыздар пайда болады (көзім қарауытады), және
түн ұйқысыз өтеді». Осындай ойды К.Д. ... ... ...... ақыл-ой қабілетін, оның зеректігін, шығармашылық
тапқырлығын дамытады. Қазіргі өндірістегі жұмыс даму баласынан
терең ... және кең ... ... ... ... тез ... біліктілігін, еңбек тәсілдерін жетілдіру
және өнертапқыштық қабілеттің болуын ... ... ...... адамгершілік тәрбиесіндегі маңызы ерекше.
Көптеген педагогтар еңбек ... ... ... санасының
дамуымен , патриоттық сезімдерімен және өздерінің қоғам алдындағы
борыштарын түсінумен байланыстырды. Әрбір тәрбиеленуші еңбек
ұжымының ... ... ... ... оның ... ... оның еңбек ете білу біліктілігі, ... ... ... болады. Бұған қосымша, ... ... ... және ... ... ... ... қосқан
үлесіне байланысты оның материалдық жағдайы ... ... К.Д. ... « ... ... ... ол ... бақыт
тілейтін болса, оны бақытқа тәрбиелеу емес, өмір еңбегіне даярлау
қажеттігіне» баса назар аударады.
4. Еңбектің ... ... ... жолдастық қарым-қатынасты,
ұжымшылдықты және өзара талап етушілік қасиеттерін ... ... А.С. ... «Тек ... ... ... ... адамдармен дұрыс адамгершілік қарым- қатынас жасауға
– барлық еңбекшілерге туыстық махаббат пен достыққа, жалқауларға,
еңбектен ... ... ... және ... мүмкіндік
береді», - деп атап көрсетеді.
5. Еңбек тәрбие факторы ретінде тұлғаның өмірлік ... ... ... ... ... әсер ... Оқудың тәрбиелік
маңызы көпқырлы болғанымен де, ол негізінен ақыл –ой ... ... ... ... интелеттілік жұмысқа
қызығушылығын қалыптастырады. ... ... ... ... ... ... өз ... материалдық
өндіріспен ұштастырады. Олардың кәсіби бағытын жүзеге асыру үшін,
бұл мақсатта қоғамдық пайдалы еңбекті ұйымдастырудың әр түрін ... ... ... ... ... ... саласында
өздерінің күш-қайратын және қабілеттерін сынап көруге мүмкіндік
беру керек. ... бәрі ... ... ... ... және олардың жан жақты дамуында
еңбек тәрбиесінің үлкен қызмет атқаратынын көрсетеді. Осы ... ... ... адамның тек ақылын ғана дамытуды және
оған белгілі бір мөлшерде мағұлмат ... ... ... оның ... ... ... бола ... онда дұрыстап
еңбек етуді аңсауды тәрбиелеу ... - ... ойы ... ... – адамның заттық және рухани қажеттілігін қанағаттандыруда,
дене және ... ... ... ... саналы, мақсатты, жасампаздық
және инттелектуалдық әрекеті.
Адамның еңбегі арқасында бүгінгідей заттық және рухани ... ... ... адам ... өзі ... оның ... Сондықтан мектептегі еңбек тәрбиесі оқушылардың еңбекке
психологиялық және ... ... ... ... жағдайына байланысты.
Қазіргі кездегі қоғамдық және экономикалық даму жағдайы ... ... ... ... еңбекке қарым-қатынасын – негізгі қоғамдық міндетке
айналдыру; кез келген жұмыс түріне ... ...... ... нәтижесін қадірлеуі; үнемі белсендік таныту, еңбекте белсендік таныту
және оған ... ... ... ... ... және дене
күшінің толыққанды пәрменді жұмыс істеуіне ішкі қажеттілігінің ... ... ... ... ынталы болуы; еңбекке қарым-қатынасы –
тұлғаның саналы және өмірлік негізгі қажеттілігіне айналуы.
Адам баласында еңбекке саналы ... ... ... ... ... тигізер пайдасына, маңызына жете түсіну арқасында пайда болады.
Адам баласының еңбекке ... ... ... ... ... ... ... оған адалдығы мен мақтанышы, еңбектегі ... ... оның ... ... күй кешу ... жоғары сезімдік
көңіл-күймен байланысты да болады.
Олай болса еңбек – қоғамның ... және ... ... көзі, адам баласының қасиетті борышы, тұлға дамуының ірге ... ... ... ... ... оқушылардың тікелей
қоғамдық пайдалы және өндірістік еңбекке ... ... ... және ... ... ... ... дене бітімінің
дамуының нәтижелі факторы болады. ... ... ... ... ... етпесін, олар үшін еңбекке қатысты біліктілігі мен
шыныққандығы ... ... ... болады. Сондықтан да мектептегі еңбек
тәрбиесі жылдар бойы педагогиканың аса ... ... бірі ... ... тәрбиесін ұйымдастыру жүйесі
Еңбек әрекетінде оқушыларды тәрбиелеу нәтижесінің ... ... оның ... ... дұрыс ұйымдастырылуына байланысты.
Мектептегі еңбек тәрбиесінің негізгі жүйесіне еңбекке оқыту және
оқушылардың қоғамдық пайдалы еңбек ... ... ... процесіне қажетті жалпы, политехникалық және арнаулы
білімдермен, біліктілік пен дағды мәселелерімен ... ... ... ... міндеттерінің бірі болып саналады.
Еңбекке оқыту арнайы ұйымдастырылған педагогикалық процес ... ... ... және ... тәрбиелеуге, еңбек әрекетінің
практикалық тәсілдерін меңгеруге ... ... ... ... ... көздейтін мақсаты – ең
алдымен оқушыларды еңбек ету ... ... Бұл үшін ... ... ... мен ... ... үстелінде дұрыс
орналастырып, жұмыс бітісімен оларды өз орындарына қайта қою;
- жұмыс істеу ... ... ... ... мен
тазалық-гигиеналық талаптарын орындау;
- өзінің жұмыс орнын тиімді пайдаланып, жұмысқа ... ... ... ... қалыптастыруға аса назар
аудару. Сол арқылы оқушылар әрекетін әсем бұйымдар жасауға
бағыттай ... ... ... ... ... ... істей білуге дағдыландырады.
Кейбір еңбек пәнінің мұғалімдері ... ... ... ... ... тек ... ... яғни оның техникалық орындалуымен
ғана қанағаттанады. Сөйтіп, политехникалық білім негіздерін меңгеруге
жағдай жасалмайды. Ол үшін, ... ... ... ... ... өз ... қолдана
алуы;
- еңбек құрал-саймандары мен бұрын ... ... ... ... ... үшін де ... бұрынғы білетіндерін іс жүзіне тиімді қолдана
алуы политехникалық білім берудің басты нысанасы болуы ... ... ... ... ... меңгере отырып, түрлі бұйымдарды жасай білуге,
өзі ... ... ... талдай білуге үйренеді.
Мектеп жағдайында оқушылардың еңбек әрекетін ұйымдастыру көбінесе
олардың оқу жұмыстарымен ... ... ... ... ... әртүрлі көрнекіліктерді ... ... ... ... ... ... ... ал орта және жоғары
сыныптарда стенділерді жасайды.
Табиғаттану және ботаника сабақтарында олар мектеп жанындағы ... ... ... және ... ... істейді,
гүлдерді өсіреді т.с.с.
Еңбек тәрбиесі мен оқуда бастауыш сыныптарында қол еңбегімен ... ... ... оқу-өндірістік практика маңызды рөл атқарады.
Еңбек тәрбиесінде сурет сабағының атқаратын қызметі де ерекше. Себебі,
еңбек ... өн бойы ... ... ... ... ... ... талғампаздықты қажет етеді. Құрақ құрау, түскиіз тігу,
ұлттық бұйымдарды сәнді етіп шығару, ... ... ... тура табу шеберлікті қажет етеді. Ою-өрнекті материалға түсіру
үшін оның суретін салу қажет. Сызусыз ... ... Бұл ... ... ... тығыз байланысын көрсетеді.
Сонымен бірге еңбек пен сурет басқа да ... ... ... ... ... дәл сызу үшін ... мен ... білу
керек. Қолөнер бұйымдарына қолданылатын түрлі-түсті бояу – химия пәні. Ал,
ши және талмен ... ... ... халық педагогикасымен тығыз
байланыста болып келді.
Өнердің ... көп. ... ... айтар болсақ, ою-өрнектің
әрқайсысы адамның ойын, қиялын білдіреді. Ертеде, әсіресе қыздар оюмен хат
жазған екен ... ... ... те, жат ... ... қыз ... орамал жоралғысын беріп жібереді екен. Мұндай әдіс ... ... ... ... ... ... ... мектеп қабырғасында әрбір
жасөспірім өз тарихын бес саусақтай жетік білуі қажет. Бұдан біз ... ... ... ... көреміз. Ал, тарихқа барар жол – ... ... ... ... пен ... сабағының байланысы – атакәсіпте
жатыр.
Ал, ұлдарға келсек, еңбек сабағының міндеттерін үй жиһаздарын, ... ... ... секілді тұрмыстық заттарын шығару барысында
атқаруға болады.
Оқушылардың еңбек әрекетіндегі қоғамдық пайдалы ... ... ие ... өзінің мазмұны мен формасы жағынан жан-жақты болып
келеді. Сондықтан ол қоғамдық маңызына орай үш ... ... ... ... ... ... қоғамдық пайдалы еңбек. Бұған
өзіне-өзі қызмет ету жұмыстарын жатқызамыз. Мысалы, өздеріне ... ... ... ... ұстау, оқу сыныптары мен бөлмелерін
тазалау, мектеп пен сыныптың жабдықтарын жөндеу, құрал-жабдықтары ... ... ... ... ... ... істеу: көгалдандыру,
сенбіліктерге қатысу т.б.
2. Республика көлемінде ... ... ... ... ... ... ... темір сынықтарын,
3. (-қағаз қалдықтарын (макулатура) жинап, өткізу, мектепшілік ... ... ... ... ... қамқорлық жасау (ти-
муровшылар қозғалысы)) т.б.
4. Өндірісте жұмыс істеу. Ауылшаруашылығына көмектесу.
Жоғарыда аталған қоғамдық пайдалы еңбек оқушыларды тәрбиелеуде өзінің
ерекшеліктері, ... мен ... ... ... ... Бұл жұмыстың түрі негізінен орта және жоғары сынып оқушыларымен
атқарылады.
Оқушыларда осындай ... ... ... ... ... ... пен ... тәрбиеленді, сонымен бірге еңбек процестерін
меңгереді, оны ... және оған ... ... ... ... ... елінде Холдан орта мектебінің оқушылары
тәжірибе алдында жеміс көшеттерін және райхан гүлдарін отырғызып, оларды
күтіп-баптап, жемістерін ... ... ... ... ... ... ... және ұстаздарының белсенді көмектері мен
қамқорлықтарына, еңбектің тәрбиенің нағыз ... ... ... ... ... еңбек тәрбиесі дегеніміз оқушылардың еңбек әрекетін
ұйымдастыру және оның әр ... ... ... ... ... ... ... жағымды қарым-қатынастарын орнату, жоғары
нәтижеге жетуге деген ... мен ... ... ... ... қарым-қатынасты орнату белгілі бір еңбек
процесіне ... ... ... пен дағдысыз мүмкін емес. Осы тұрғыда
еңбекке оқыту белгілі-бір еңбек әрекетіне қатысты практикалық тәсілдерді
меңгертуге, біліктіліктері мен ... ... ... ... ... педагогикалық процесс ретінде
қарастырылады.
Оқушылардың еңбекке психологиялық және практикалық даярлық дәрежесі
оның бөлінбейтін құрамдас ... ... ... ... және ... ... ... табады. Сонымен бірге оқушылардың кәсіби бағдар
жұмысы еңбек тәрбиесінің тек жалғасы ... ... оны ... де ... ... ретінде кәсіби бағдар оқушыларды мамандықтың
және еңбектің әр түрімен таныстыру, қабілеттері мен бейімділіктеріне ... ... ... ... ... ... процесі ретінде
қарастырылады. Солардың негізінде ол халық шаруашылығы мен мәдениетінің
негізгі ... ... ... кәсіби бейімділігі мен
қызығушылығын қалыптастырады.
Мамандықты таңдау оқушыларды алдағы болатын қоғамдық пайдалы әрекетке
шешуші сынақ ретінде болады. Онда ... ... және ... пісіп жетілуі көрініс береді. Жоғарыда аталған еңбекке қатысты
педагогикалық үш категорияны салыстарсақ, онда еңбек тәрбиесі, ... және ... ... ... кең ... білдіреді. Өйткені
соңғы екеуі оның құрамдас бөлігі болып есептелінеді. Дегенмен де олар
өздеріне қатысты арнайы ... ... ... ... ... ... адал ... мен еңбек сүйгіш қасиеттерін
қалыптастыруды жүзеге ... сүю – ... ... ... және кәсіби бағдардың
нәтижесі болып, кез келген жұмысты атқара алатын және оған адал ... ... ... ... қиындыққа мойымай, жеңе ... сапа ... ... орай ... еңбек тәрбиесі өлшемінің нәтижесі ретінде
олардың өзіндік жоғары қызығушылығы және еңбек ... ... ... сапасы, еңбек процесінде белсенді және шығармашылық ... бола ... ... ... және ... ... ... нәтижелі
қарым-қатынасынаң негізі болып, оқуда, дене және спорт, көркемөнерпаздар
әрекетінде, тіпті Отанға адал қызмет етуде нәтижелі психологиялқ ... ... ... ... ... ... қарама-қайшылық туындап отыр.
Ондағы бірден бір себеп, оның мектеп жағдайында қызмет ету ... ... ... және әлеуметтік жағдайлардың өзгеруі,
жеке меншіктің әртүрлі формасын ... ... ... ... ... еңбек тәрбиесінің мәні мен бағытын түбегейлі
өзгертеді, өмірге жаңа көзқараспен ... және ... ... ... ... ... ... жаңа технологияға басымдық
берілуде. Оған оқушылардың теориялық білімдерін практикада қолдануы негіз
болады. Соған сәйкес еңбекке ... ... да ... ... ... техникалық-экономикалық және әлеуметтік көрсеткішін
арттыруға тырысу.
Еңбек тәрбиесіндегі жаңа технология ...... ... ... және ... ... нұсқада болу ұстанымы
жатады. Еңбекке оқыту бағдарламасы типтік сипатқа ие болып, онда тәрбие,
білім беру және ... ... ... ... ... ... сәйкес оқушылардың, мұғалімдердің және мектептің
әрекеттері бағаланады.
Мұғалім бағдарламаны жасау ... ... ... ... бірлігін қатаң сақтай отыра, оқушылардың құрамын, жергілікті
жердің ерекшеліктерін ескеруі тиіс. Базалық сала ... ... 20 – 80 ... ... ... ... ... нұсқаға
бөлінеді. Соған орай еңбекке оқыту және білім беру формаларын мұғалім өзі
таңдайды.
Еңбек баланың сүйікті ісіне айналуы үшін, оның ... және ... ... ... ... ... ... барысында оқушыларды
шамасына және жасына шақ ... ... ... қатыстырып, еңбектің
нәтижесін көру мүмкіншілігін және өзінің абыройын жоғары ... ... ... құру ... ... Құқықтық тәрбиенің қоғамдағы мәні, мазмұны мен міндеттері
Тұлғаны жан-жақты үйлесімді тәрбиелеу саласының бірі – құқықтық тәрбие.
Ол қоғамның ... ... ... ... аса ... отыруы талаптарымен тығыз байланысты. Әсіресе, оның елімізде жүріп
жатқан жариялық, құқықтық және ... ... ... ... байланысының
маңызы ерекше. Ол үшін адамзаттың сан ... ... ... шығарған жалпы
адамзаттық негіздегі моральдық нормаларын қоғамның әрбір өскелең жастарының
сана-сезімімен, ... ... ... ... ... Бұл
талапты іс жүзіне асыру, әсіресе елдің әлеуметтік-экономикалық жағдайын
дамыту кезеңінде, ең ... ... ... сананы тәрбиелеу мен
мемлекеттік заңдарды жетілдіру процесінде жандандыру айрықша міндетті іс.
Бүгінде оқушылармен жүргізетін ... ... ... ... Макаренко, В.А. Сухомлинскийдің «қандай да бір ... ... егер ол ... бір ... ... жеке ... ... екіншіден, ұжымдық жұмыстарға оқушылар
шығармашылықпен қатысса, ... ... буын ... ... ... тәжірибелерін қабылдап, өз мінез-құлықтарына
қалыптастырады» деп осы мәселеге қатысты айтқан пікірлеріне ... ... ... ... кең ... ... алудың маңызы ерекше.
Сондықтан, бүгінгі қоғамның талабына сай оқушыларды жан-жақты тәрбиелеу
процесіде ... ... ... ... міндеттердің бірі – оқу-тәрбие
жұмысының барлық ... ... ... ... мән ... оны
ұйымдастырудың тиімді жолдары мен тәсілдерін үнемі жетілдіріп отыру қажет.
Себебі, мектеп-өскелең ұрпақты қоғамға даярлау ... ... ... ... Сол үшін де, ол ... жаңарған қоғамның құқықтық
тәрбиеге қатысты талаптарын айқындап, соған сай ... ... ... ... ... бастап сана-сезімдерін қалыптастыру, мінез-
құлық ережелерін меңгерту, адамгершілік қасиеттерін дамыту және ... ... ... ... әрі дені сау өмір ... ... тиіс.
Құқық – қоғамдағы ең негізгі және маңызды қатынастарды реттейтін, қоғамға
пайдалы, қажетті қатынастардың дамуына жол ашып, қорғап, ал ... ... ... ... ... ... Сонымен бірге, құқық азаматтардың
бостандығын, қоғам алдындағы ... ... және ... ... заң ... ... қамтамасыз етеді.
Құқық нормалары мен ... ... ... мен ... ... мүддеге, белгіленген тәртіпке, қабылданған заңдарға
сай келуін ... ... ... да ... сай өмір ... еңбек ету
және т.б. әрекеттерге бару үшін, оларды білу ... ... ... ... ... жастарға құқықтық білім беріп, олардың жеке тұлғасын
қалыптастыруда мектептегі құқықтық тәрбиенің мақсаты:
1. Өскелең жас ... ... ... мен нормаларын бұлжытпай
орындау және оларды сыйлау рухында тәрбиелеу.
2. Мемлекет пен қоғам ісіне саналы түрде белсенділікпен қатысып, өз
Отанын ... ... ... болуға жаттықтыру.
3. Өз елінің материалдық және рухани байлығын сақтап, оны молайтуға
қабілетті, іскер адамдарды тәрбиелеу.
Міндеттері:
1. Оқушыларға мемлекет, мемлекеттік құрылым және ... ... ... ... ... ... ... мектеп Жарғысы, оқушыларға арналған мінез-құлық
ережелері құқытық ... ... ... ... ... құқықтары мен міндеттері туралы нормалар бар. Міне, осы
қарапайым құқықтық ... ... ... бастап жоғары
сыныптарға ... ... ... барлық құрылымында
түсіндіруден, білім беруден, оқытудан басталады.
2. Мемлекет пен мемлекеттік заңдарға ... ... ... ... ... мәселе – бүгінгі таңдағы елімізді ... ... ... ... ... ... ... олардың
қоғамдағы демократияны дамытып, әділдікті баянды етуде атқаратын қызметі
мен ерекшеліктеріне көңіл бөлу, соның негізінде оқушылардың ... ... заң ... ... ... ... ... мен жүріс-тұрыстарын заң
талаптарына сай қалыптастырып, адамгершілікті әдет-дағдыға ... ... ... ... ... күнделікті өмірде өздерінің жүріс-
тұрысына басшылық жасауына дайындауы тиіс. Еліміздің өндіріс ... ... ... ... ... көздің қарашығындай сақтап, Отанымыздың
қуатын арттырып, халықтың әл-ауқатын одан әрі жақсарта түсуге ... ... ... ... ... ол ... үшін ... жасайтын
жан болуы керек. Ата-заңның 14-бабында «Заң мен сот ... ... ... деп атап ... Олай ... адам ... Қазақстан
Республикасының азаматы болған жерде бір-біріне қамқор ... ел ... ... жұмсауға ат салысуы тиіс. Ол үшін ... ...... ... белсенділігін қалыптастыру, заңды
бұзушылыққа қарсы күресу. Әр түрлі әлеуметтік-құқықтық ... ... ... ... ... ... ... мектеп
практикасында іске асырылған жағдайда ғана құқықтық тәрбие дұрыс ... деп ... ... ... ... ... ... беретін мектеп әлеуметтік
мекемелердің бірі ретінде оқушыларға құқықтық сана ... ... ... орны ... ... ғана іс жүзіне ... ... ... оқитын шағы – адамның сана сезімінің ... ... ... ... қатаң және шүбәсіз талаптарын қойып, оны лайықты
мінез-құлық ережелерімен ұштастыру қажет.
Бұл жұмыс қоғамдық сананың қол ... ... ... жас
ерекшеліктерін, ой-саналарының дәрежесін т.б. жағдайларды ескеріп
жүргізілуі ... ... жас ... ... әрекет-қылығына әсер
ететін жағдайлар сан алуан. ... да, ... ... ... оның ... ... ... жолдарын алдын-ала
анықтап, белгілеп алу қажет.
Оқушылардың құқықтық сана-сезімдерін ... тек қана ... ... ... ғана ... ... ... күнделікті жүріп
жатқан барлық оқу-тәрбие қызметін ұйымдастыру жұмысының да ... ... ... ... ... ... жастардың құқық нормаларын бұзу факторлары
Балалардың мінез-құлқының нормадан, шамадан ауытқуына түрлі
жағдайлар себеп ... ... ... ең ... отбасы жағдайы боп
есептеледі. Өйткені тұлғаның жеке басының жаман-жақсы ... ... ... Сондықтан да, балалардың өнеге алып үлгі тұтары – ең
алдымен ... ... аса ... ... Әке, шеше және отбасының
басқа да мүшелері жеткіншектерге тек сөз ... ғана ... жеке ... ... ... де ... ... Мысалы:
«Дені саудың – жаны сау,-деп – таза жүр, ... ... ... ... ... ... Оспанхан Әубәкіровтың «Әке мен
бала» деген фелъетонында:
- Папа, ит арақ іше ... ... ... іше ... Ішпейді.
- Есек іше ме?
- Ішпейді
Ал, өзің неге ішесің?
Әкеде үн жоқ!
Ал, жөн сұраған балада мін жоқ – ... ... ... айтылған
ойымызға дәлел болмақ.
А.С.Макаренко сөзімен айтқанда, тәлім-тәрбие, кең түрде алғанда
әлеуметтік процесс. Адамдар да, заттар да ... ... ... ... басым. Солардың ішінде ата-аналар мен ... ... ... ... ... Олай болса құқықтық тәрбиені нәтижелі ұйымдастыру
үшін, ... ... ... танып білу қажет. Бүгінгі таңда бұл жұмыс
табысты жүргізіледі деп айту қиын. ... ... ... ... ... ... ... дер кезінде байқалмауы, түбінде орны
толмас үлкен өкініштерге әкеліп тірейтіні даусыз мәселе.
Кейде отбасының көп жыл бойы балаға ... ... оны ... ... ... ... ... әбден ықтимал. Сондықтан, отбасы
тәрбиесіне теріс ықпал ететін жағдай ... ... ... ... ... жат ой-пиғылдардың қалыптасуына әсер ететін
басты себептердің бірі болып табылады.
Атап айтсақ, солардың ішіндегі оқушылардың ... пен ... ... ... ... ... ... өздері қонақ шақырады.
Осының бәрі ішімдіксіз өтпейді, дастарханға ішімдіктерді самсатып қояды.
Ал, ... ... ... ... еліктейді. Өздерін
ересектерше ұстайды, ересектерше әрекет жасауды қалайды. Ең қауіптісі сол ... ... ... ... бой ... және басқа да ішімдікке ... ... ... ... төбелес болғандықтан балаларды дұрыс тәрбиелеу мен оқытуға
ешқандай жағдай ... ... , ... ... отбасында балалардың
өздері ішімдікпен әуес бола бастайды.
Екіншіден, отбасының ынтымағының ... да сол ... ... қол ... ... ... тура ... ауытқуына
әсерін тигізеді. Ондай балалар қоғамдық жұмыстарға да қатыспайды. Ешбір
өнерге де ... Бос ... ... ... ... Шындығына
келгенде, бұлар қоғамдық өмірден тысқары қалған ... ... ... мұндай ата-аналар өз балаларын өнер – білімге, ... ... ... бере ... ата-ананың немесе сол отбасындағы қайсыбір ... ... де ... ... ... тигізеді.
Кейбір балалардың ерік-жігері әлсіз болып келеді. Олар ... ... ... ықпалға оңай берілуге оңтайлы болады. Баланың мұндай
жігерсіздігі мен еркінің бостығы, оның келеңсіз оқиғаларға тап ... ... ... ... ... ... жастардың батыстың
күйіне, жағымсыз үлгілеріне еліктеуі басым болып барады. Ал, кино ... ... ... ... көріністер және ондағы келеңсіз
әрекеттердің тигізер зиянына ешбір адамның күмәні болмас.
Елдегі экономикалық-әлеуметтік жағдайдың ... ... ... ету ... өз ... тигізері айдан-анық. Ол, өз
алдына отбасында қаржы ... әкеп ... ... да, ... ... ... ... дала кезіп, ұрлық жасап, кісі тонау
секілді қоғамға жат қылықтармен ... әкеп ... ... ... ... келтіретін «қиын» деген балалардың
барлығы бәрімізге аян. Қоғам, мемлекет пен ұйымдары, жұртшылық боп «қиын»
балалардың тағдырына ... ... ... ... ... олардың саны
жылдан жылға азаймай келеді.
«Қиын» балаларға тән қасиет ... ... келу ... ... ... өзінен әлсіздерді жәбірлеу, үлкендерді сыйламау, ... ... ... ... ... бір ... екі жыл ... Көбінің
оқығысы келмейді. Себебі, оқуға ықыластары азайған, ... ... ... ... ... басқа жолдастарына да қоғамдық тәртіпті
бұзуға ... ... ... ... мұрындық болуға ыңғайлы келеді.
Тіпті өз қатарларына жігерсіз балаларды тартып әкету икемділіктері де ... ... ... мен ... ... болуына
бір жағдайда мектеп те кінәлі. Оқушылардың ... ... ... оның ... әрекетіне қажетті тойтарыс бере алмайды. Оған
қосымша сол «қиын» ... ... ... ... ... елеулі
кемшіліктері баршылық. Бола тұра, оларға жете ... ... ... ... ... ... мүддесін зерттемейді. Сыныптан
және мектептен тыс қоғамдық жұмыстарға тартпайды.
Мектепте де баланың жеке ... ... ... ... беру
баршылық. Мектеп мұғалімдері мен қиын балалардың қарым-қатынастары «ақыл»
айтумен, ұрысу, ар-ожданына тию ... ... жат ... ... да, ... және ... жіберілген кемшіліктер
жинақтала келе қоғамдағы келеңсіз жағдайлармен ұштастырып, тәртібі нашар
немесе қиын баллардың одан әрі ... ... ... ... болады.
Мектепте оқушыларға тәлім-тәрбие беруде мұғалімдердің жеке басының
адамгершілік қасиеттерінің де ықпалын әсте естен шығармау қажет.
Мектепте құқықтық ... ... ... ... ... етілмеуі, оқушылар Жарғысы мен мектеп ережелерінің ... ... ... ... де ... ... жұмыстарын
нәтижелі ұйымдастыруға кері ықпалын тигізеді. Бұған қоса ... ... ... ... ... ... құқықтық-
азаматтық тәрбие жүргізуде жаңа ... ... ... әлі де
айтарлықтай жұмыстар атқарылып отырған жоқ. Құқық нормаларын бұзуға қарсы
алдын-алу жұмыстары өз ... ... ... ... құқықтық тәрбие жұмысының жүйесі
Оқушыларға құқықтық тәрбие беруде олардың құқықтық сана ... ... ... маңызы зор дедік. Себебі, құқықтық сана ... ... ... түрі. Сондықтан, құқықтық тәрбие ... ... ... ... ... ... ұйымшылдық пен
тәртіптілікті нығайту – мектептегі ... ... ... бір
бағыты.
Мектеп құқықтық тәрбие жұмысын 1 – сыныптан ... ... ... ... ... қажет. Ол үшін, Қазақстан Республиаксының
Ата Заңының «Адам және азамат» деп ... ІІ ... ... еліміздің азаматтарының құқықтары мен міндеттері ... ... ... ...... ... Оның ең ... – адам және ... ... ... мен ... ... бастап, 1995 жылғы 5 қыркүйектен күшіне енген Ата Заңның –
Конституцияның ... әрі ... ... ... ... жөн. ... ... әрбір адмның туғаннан, өлгенге дейін қоғамдағы
жүріс-тұрысын, мінез –құлқын, адамдармен, жалпы тіршілік ету ... ... ... және ... ... мәлім болғанындай, адамзаттың
пайда болуының таң шапағатында олардың қарым-қатынасы, өмір сүру ... ... ... ... де, ... ... арасында
туындап отыратын дауларды шешуде, ... ... ... ... әр ... жеткіліксіз, қауқарсыз болып келеді. Міне, осы
кезден бастап арнайы ... ... ... қажеттілік
туындады. Ол адамдар тарапынан тек ... ... ... ... ... мен күші бар мемлекеттік тұрғыдан бекітілуді қажет етті.
Тарихтан бізге ... ... тағы бір ... ол Маңу Заңы және ... ... ... ... Тәуке ханның «Жеті Жарғысы» т.с.с. құқық
жайында ... ... ... ... Яғни, қай қоғамды алмасақ
та, оның өзіне тән құқық қорғау ережелерінің болғаны.
Әсіресе, құқық ... ... ... ... ... моральдық
нормалардың дәрменсіздігі жағдайында адамдардың қарым-қатынасын ... ... ... жауап беріп, сол жағдайдан шығудың
жолдарын көрсетеді. Сондықтан да оны білу, әрбір азаматтың парызы.
Бүгінде ... ... ... ... ... «Адам
құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы» бар. Ол әлемдік құжат. Оны ... 10 ... ... ... Ұлттық Ұйымы» қабылдаған. Бұл Әділет
зағын еш бұзуға болмайды.
Құқықтық тәрбиенің нәтижелі болуы үшін ... ... ... ... әр ... жеке ... ... ескеру
керек. Сол себептен де құқықтық тәрбие беру жұмысы бірнеше ... ... ... ... мектеп); 5-7 сыныпта; 8-9 сыныпта; 10-11 сыныптар
аралығында. Сатыдан сатыға көшкенде құқықтық тәрбие ... ... ... ... сана-сезімін қалыптастыруда бір сатыда қол
жеткен табыс келесі сатыда баянды етіліп, молая беруі тиіс.
Тәрбиенің негізі ... оқу ... ... оқу пәндерінің
құқықтық тәрбие берудегі қызметі ... ... ... зоология
пәндерін оқытқанда балаларға қоршаған ортаны сақтап, тиімді пайдалануға,
қорғауға арналған заңдар ... ... ... ... Ол Ата Заңның Ол Ата
Заңның 38 бабында «Қазақстан Республикасының азаматтары табиғатты сақтауға
және табиғат байлықтарына ұқыпты қарауға міндетті» - деп атап ... ... ... алатын болсаң, оның өзінде де заңға байланысты
мәселелердің бар екенін ... ... ... ... ... ... принциптердің бірі – әрбір баланың оқу тілін өз еркімен таңдауы.
Бұл –ұлттық мәдениетті көркейтіп, халықтар ... ... ... принцип.
Әдебиеттің де құқықтық тәрбие беруде маңызы аз емес.
Тікелей құқықтық тәрбие беру – арнайы ... ... ... ... ... Осы ... жүргізуге арналған пәндер
«Мемлекет пен құқық негіздері», «Қоғамтану», «Отбасы өмірінің этикасы мен
психологиясы».
Заң туралы ... ... ... оқу факультативінде де
алу мүмкіндігі бар. Бұл ... ... ... ... ... ... бұрын алған білімдерін толықтыруға
септігін тигізеді.
Мектептегі «Құқық» кабинетінің де атқарар қызметі ... ... ... ... ... ... орталығына айналуы тиіс.
Кабинетке әртүрлі заңдар, ... ... ... кітапшалар,
мақалалар, анықтамалар, көрмелер қойылуы қажет. Сонымен ... ... ... ... ... да ... жүргізіледі.
Оқушыларға құқықтық тәрбие беруде сыныптан, мектепте тыс жұмыстардың
да алатын орны ерекше. Осы бағыттағы ... ... ... ... ... Мораль мен құқық мәселелеріне арналған лекциялар, әңгімелер ... Сот, ... ... ... ... сақтау қызметкерлерімен
кездесу ұйымдастыру;
3. Құқық мәселелеріне ... ... ... ... ... үйірмелер, білім мектептерін, университеттерді ұйымдастыру;
5. Оқушылар конференциялары, ... ... және ... ... ... және ... ... талқылау;
6. Құқықтық тақырыптарға арналаған деректі және ... ... 16 ... ... куәлік алған оқушыларды құрметтеп, құттықтау;
8. Мектептегі құқық сақтау жұмысының хал-жағдайы туралы қабырға ... ... «Жас ... ... ... Ай ... ... насихаттау мен құқық бұзушылықтың алдын алудың
бірыңғай күндерін» жүргізу.
Бұл жұмыс 1986 жылы Қазақ ... Оқу ... ... бойынша барлық
мектептерге енгізілген.
Құқықты насихаттау күндерін дайындап, ... ... ... ... жөн және оны жеке ... ... сыныпта
топтастырып жүргізген ұтымдырақ.
Құқықтық тәрбие беру жүйесінде баспасөз және ... ... ... ... ... зор. ... ... көздеріне негізінен елімізде
қандай заңдар қабыдануда және олардың ... ... соны ... немесе оларға түсіндірме насихат жұмыстарын жүргізу тиімді болмақ.
Сол ... ... ... ... ... ... заң ... себептерін түсіндіру, алдын-алу жұмыстарын халыққа жеткізу ... ... ... ... ... қалыптастыруда ерекше
қызмет атқарады.
Оқушы жастарға құқықтық білім беруде саяси оқу да өз ... ... ... ... заңдарды оқып үйрену, жастардың арасында
қоғамға жат әрекеттердің болу себептеріне талдау жасау секілді ... ... ... жөн. Кейінгі кездерде осы бағытта «Қалқан мен
семсер» атты құқықтың білім беру ... ... ... қолдануда.
Мұның жұмысында әр тарапты құқық қорғау тақырыптарына арналған дәрістер,
әңгімелер, сұрақ-жауап кештері, кездесулер ... ... ... ... ... ... қатысты жұмыстар мен оның
тәсілдерін жүйелі түрде сан қуаламай, сапалық тұрғыдан оқушы жастардың жас
ерекшеліктерін ескере ... ... ... ғана оның ... нәтижелі
болмақ.
4. Құқық тәрбиесінің адамгершілік және халықтық тәрбиемен байланысы
Оқушы жастарға адамгершілік тұрғысында тәрбие беруде ата-бабамыздың
салт-санасы, әдет-ғұрпында жүргізілген ... мәні зор. Сөз ... ... бір ауыз ... ішкі ... жете ... содан өзіне
тәлім-тәрбие алған бабаларымыздың қасиетіне бүгінде не жетсін!
«Өтіріктің құйрығы бір ... ... пен ұйқы ... төте ... бір ... ... өрге ... «Талаптыға нұр жауар», «Ерінбей
еңбек еткен мұратына жетеді», «Көп қорқытады, ... ... ... ... ... жасыңнан сақта», «Адасқанның алды жөн, арты
соқпақ», «Ата-анасын сыйлаған адал бала, ... ... ... ала» ... ауыз ... ... түйінін бере отырып, ұрпақтарды адамгершілік
пен ... ... ... ... ... үлгі болған. «Әкесін
көріп қыз бер де, шешесін көріп қызын ал» ... ... ... ... ой жатыр. Осыдан, ұл мен қызды ... ... ... алдында қаншалықты маңызды екенінін түсінуге болады.
Халық кейінгі кезде «Әкім бол, халқыңа жақын бол», ... ... - ... ... жиі ... ... ... отырған әкімдер мен
шенеуніктерге және халық қалаулыларының ... ... ... аударып жүр. Олай болса, ата-бабамыздың үлгісін, жол-жолралғысын еске
ала ... ... ... ... ... ... билердің әділ
шешімдерін өскелең жас ұрпаққа меңгертудің де мәні зор. Сондықтан, мектеп
қабырғасынан ... ... ... жастардың бойында адамгершілік
қасиет пен құқықтық мәдениеттің негіздері бірлікте қалыптасуы тиіс.
«Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ... ... ... ... ... ... Бұл ... мақал білім-тәрбие беретін мектеп пен
отбасына ортақ ... Ол үшін әр ... әр ... құқықтық нормалар
туралы ұғымдарды жете ... ... ... ... ... ... жауапкершілікпен қарауы, өз балаларын құқықтық мәдениет
пен білімді меңгертуге бағыттай отырып, ата-баба тәжірибесін үнемі ... ... ... 13 ... бала отау иесі деп ... Ал, ... Республикасының Ата Заңы бойынша қылмыс жасаған баланы 14 жастан
жауапқа тартады. Сондықтан да бала тәрбиесінде ... ... ... осы ... ... зор мән ... ... Себебі, психологиялық
ақыл-есі толып, өздерін қоршаған ортаны, өмірді тану мүмкіндіктерінің
көлемі ... ... ... ... ... жасаған әрбір
қылықтарына, әрекеттеріне әлеуметтік тұрғыдан жауапкершіліктерінің артатыны
дәлелденген. Соған сәйкес, осы ... ... ... білім беру
жүйесінде құқықтық ұғымдарды, идеяларды, түсініктерді ... ... ... ... ұғынуға жағдай тудырып ... ... ... ... құқықтық нормаларын қатаң
сақтай білуге, қоғамдық орындарда жүріп-тұру ережелерін қатаң сақтауға,
сонымен бірге айналасындағы ... ... ... ... ... ... ... болуы шарт.
Олай болса, адам баласы туған күннен бастап ... ... ... ол ... ... ... да Ата Заңда – Қазақстан
Республикасының Конституциясында оның құқықтары мен ... ... ... көрсетілген. Ең бастысы, өз құқықтары мен міндеттерін,
заңдарды білу ғана емес, оларды іс жүзінде ... ... ... ... үлкендер мен балалар заңдарымызды жақсы біліп, мүлтіксіз
орындасақ - әділ де парасатты қоғамда бақытты өмір ... ...... ... оның мүшелерінің көзқарасы мен қалауына
байланысты туындап, барлық азаматтары мойындайтын жалпы ережелер жиынтығы.
Негізінде қоғамды адам емес заң ... ... ... ... ... да ... білу – ... талабы. Бүгінде Қазақстан
Республикасында демократияға бағытталған ... ... құру ... ... ... әр бір ... өз ... жете біліп, соған сай
сана-сезімдерін қалыптастырып, мінез-құлық пен түрлі әрекеттерінде құқықтық
нормаларды басшылыққа алу дағдыға айналуы тиіс. Ол ... ... ... орта ... беру ... құқықтық білім мен тәрбие
беруді жан-жақты тереңдету.
2. Оқушылардың құқықтық мәдениеті мен адамгершілік ... ... ... ... осы ... жеке сауаттылығын үнемі ынталандырып
отыру.
4. Оларға қылмыстың кез-келген түріне жиіркенішпен қарап, ... ... ... ... ... ... ... алған білімдері мен тәжірибелерін
практика жүзінде қолдана білуге үйрету қажет.
Осы бағытта жұмыс ... ... ... ... ... ... ... құқықтық мемлекеттер қатарна қосылуына әрбір азаматтың
қажетті борышы деп ат салысуы тиіс.
Қорытынды
Қорыта келгенде ... ... ... беру ... ... ... орта және ... педагогикалық оқу орындарында жүзеге
асырылады. Педагогикалық оқу орындарының студенттеріне тәрбие беру өнерін
меңгертудің алғашқы кезеңі ... ... ... басталады. Ол
көп сатылы болып келеді. Соның ... ... ... ... ... ... де ... Соған орай бұл оқу-әдістемелік құраланың
мақсаты – педагогикалық оқу орындарының студенттеріне оқушылардың тәрбие
жұмысының мазмұны мен ... ... ... ... ... ... беруге көмек көрсету. Мектеп жағдайында бұл жауапты
мәселені жүзеге асыру сынып жетекшілеріне ... Оны ... ... ... ... білім деңгейінің сапасы мен
педагогтік шеберлігіне байланысты. Оған мектептің ... ... ... ... ... жұртшылықты тарта білу қабілетін игерудің де
маңызы ерекше.
Сондықтан оқу құралында студенттердің практикалық дайындығының
нәтижесін қамтамасыз ету ... ... ... жұмысын
ұйымдастырудың әдістемесі жан-жақты қарастырылып, мазмұны біршама тиянақты
баяндалды.
Дегенмен де бала тәрбиесі – шығармашылық процесс. Оны бір ... ... ... ... немесе соған қатысты дайын рецепт беру мүмкін
емес. Ол ... ... ... ... ішкі өз ... ... Сондықтан да бұл оқу-әдістемелік құралда мектептегі тәрбие
жұмысын ұйымдастыруға сай барлық жағдайларды қамтып көрсету мақсат ... Ол ... ... жетекшілерінің озат тәжірибелерді жинақтау және
өз ... ... ... ... құралы жоғары және арнаулы кәсіби білім беру ... ... ... мен ... ... тәрбие жұмысын
ұйымдастырушылары мен сынып жетекшілеріне арналған.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Алмаханова. Х. Жас өспірімдерге эстетикалық тәрбие беру /Методикалық
нұсқау/. – А., ... ... Ш. ... және ... ... –А., 1978.
3. Ахметова З. «Кәусар бұлақ» бағдарламасы. – А., 1994.
4. Жұмабаев Ә. «Қиын» оқушыларды мектеп жағдайында тәрбиелеу мәселелері.
– А., ... ... О. ... және ... тәрбие. А, 1998
6. Омарғазинова Б. Өнер тәрбиелейді А,1988
7. Сапарғалиев Г. Оқушыларға праволық тәрбие беру туралы А,1988
8. Ахмет Қ ... Ф. «Мың ... ... ... А, ... ... Ж. Ұлттық мектептің үлы мұраты, А, 1995
10. Әбенбаев С.Ш. Тәрбие теориясы мен ... Оқу ... ... 2004.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Отбасы және кәмелетке толмағандарды құқықтық қорғау және оларды дұрыс тәрбиелеу шаралары39 бет
Оқушыларға құқықтық тәрбие беруге байланыстыжүргізілген педагогикалық тәжірибе жұмыстары53 бет
Құқықтық тәрбие - құқықтық мемлекет болудың кепілі56 бет
Құқықтық тәрбие туралы75 бет
Құқықтық тәрбиенің қоғамдағы мәні15 бет
Жастарға құқықтық тәрбие беру - жаңа қазақстандық азамат қалыптастырудың алғы шарттарының бірі7 бет
Құқықтық мінез - құлықтағы тәрбиенің алатын орны28 бет
Құқықтық тәрбие жайлы31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь