Түйсік түсінігі

Жоспар
а) Түйсік түсінігі
ә) Түйсіктер рефлекторлығы
б) Түйсік түлері
в) Түйсік қасиеті
Қоршаған орта мен өз тәніміз жөніндегі біліктердің негізгі көзі – біздің түйсіктеріміз. Олар қоршаған орта мен ағза қалпы жөніндегі ақпараттардың миға жетіп, адамның төңіректегі дүние ортасы мен өз тәніне байланысты бағыт-бағдар түзуіне қажетті негізгі өзек, арнаны құрайды. Егер осы өзектер жабық болып, сезім мүшелері қажетті ақпараттарды жеткізіп тұрмағанда, ешқандай саналы өмір жөнінде әңгіме болмас еді. Деректерден белгілі болғандай, тұрақты ақпарат көзінен айырылған адам мүлгіген кейіпке түседі. Мұндай жағдайда адам кенеттен көру, есту, иіс сезу қабілетінен айырылып немесе сана сезімі қандай да сырқатқа байланысты шектелсе, көрініс береді. Бұл кейіпте адам алғашқыда ұйқы құрсауына шырмалып, кейін төзіп болмас күйзеліске ұшырайды.
Көптеген байқаулардың көрсеткіштеріндей, ерте балалық шақта кереңдік пен зағиптіктен жеткілікті ақпарат ала алмаудан адамның адамның баланы немесе ерте жастан мұндай халге душар болған субъектіні арнайы оқытып, кемістіктердің орнын толтырудың жолдары мен әдістерін үйретпесе, олардың психикалық дамуы өрістей алмай, өз бетінше кемелденуі біржола жойылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Алдамұратов А. Жалпы психология, Алматы-1996.
2. Жарықбаев Қ. Жантану негіздері, Алматы-2002.
3. Зимняя И.А. Педагогикалық психология, оқулық, Алматы-2005.
4. Намазбаева Ж.И. Психология, оқулық, Алматы-2005.
5. Тәжібаев Т. Жалпы психология, Алматы-1993.
        
        Жоспар
а) Түйсік түсінігі
ә) Түйсіктер рефлекторлығы
б) Түйсік түлері
в) Түйсік қасиеті
Түйсік түсінігі
Қоршаған орта мен өз тәніміз ... ... ... көзі - ... ... Олар ... орта мен ағза қалпы жөніндегі ақпараттардың миға жетіп, адамның төңіректегі дүние ортасы мен өз ... ... ... түзуіне қажетті негізгі өзек, арнаны құрайды. Егер осы өзектер жабық болып, сезім ... ... ... ... тұрмағанда, ешқандай саналы өмір жөнінде әңгіме болмас еді. Деректерден белгілі ... ... ... ... айырылған адам мүлгіген кейіпке түседі. Мұндай жағдайда адам кенеттен ... ... иіс сезу ... айырылып немесе сана сезімі қандай да сырқатқа байланысты шектелсе, көрініс береді. Бұл кейіпте адам ... ұйқы ... ... ... төзіп болмас күйзеліске ұшырайды.
Көптеген байқаулардың көрсеткіштеріндей, ерте балалық шақта кереңдік пен зағиптіктен жеткілікті ақпарат ала ... ... ... ... ... ерте жастан мұндай халге душар болған субъектіні арнайы оқытып, кемістіктердің орнын толтырудың жолдары мен әдістерін үйретпесе, олардың психикалық дамуы ... ... өз ... ... біржола жойылады.
Түйсіктердің рефлекторлығы
Түйсік - дүние хақындағы біздің барша білімдеріміздің бастау көзі. Сезім мүшелеріне әсер етуші ... ... мен ... ... деп ... да, ал олардың әсерінен сезім мүшелерінде туындайтын құбылыс - ... деп ... ... өз ... ... ... пайда болады. түйсік және жүйке жүйесінің қандай да тітіркендіргішке жауапты ... ... ... ... психикалық құбылыс секілді рефлекторлық сипатқа ие.
Түйсіктің физиологиялық механизмі - ... ... ... ... ... Әр ... үш бөліктен тұрады: 1) сыртқы энергияны жүйке ... ... ... ... ... ... рецепторлар; 2) қозуды орталық жүйке бөлігіне жеткізуші афференттік немесе сезімтал жүйкелер; 3) ... ... ... ... ... өңдеуші талдағыштың ми қабығындағы бөліктері. Анализаторлардың ми қабығы аймағында нақты ... ... сай ... ... болады. түйсік пайда болуы үшін барша талдағыштардың тұтастай, бірлікті қызметі ... ... ... олар енжар қабылдаушы ғана емес, тітіркендіргіштердің әсеріне орай, икемді өзгеріске келе беретін мүше, мұндай ... ... ... өз ... қозғаушы тетіктерге де ие. Мысалы, тері қабатына инемен әсер етілсе, ол жер ... ... ... ... ... тамыр тартылуы, тері жиырылуы, аудару, мойын бұру, қол қағыстары және т.б. бәрі де түйсік реакцияларына байланысты туындайтыны ... ... ... ... де ... ... ... олардың белсенділігі ерекше. Бұл процесстердің бәрінің де белсенділік сипаты түйсіктердің өзінше жауап әрекетке келу қасиетінен туындап ... ... ... ... ... ... көру түйсігі, дәм түйсігі, иіс түйсігі, тері түйсігі, кинестетикалық, ... және ... ... ... ... бөлінеді. Ежелден-ақ адам өзінің сыртқы бес сезім мүшесіне орай көрі, есту, сипау, иіс және дәм түйсіктерін ажыратқан. ... ... ... және ішкі ортаны рецепторда бейнелейтін 20-дан астам түрлі талдағыштар бары белгілі. А.Р. Лурияның пайымдауынша, түйсіктер негізгі екі ... ... ... а) ... б) ... ... мен деңгейіне байланысты.
Түйсіктердің ең маңызды түрлерін үш топқа жіктеу қабылданған: интероцептік, ... ... ... түйсіктер дененің ішкі процестеріне байланысты, яғни, ішек, қарын, жүрек, қан тамырлары мен басқа да ішкі құрылым қатпарларындағы тітіркенулерді миға жеткізіп ... ... бұл тобы тірі ... ... болу жағынан ең ежелгілердің әрі өте қарапайым ... ... ... ... ... мен ... ... түсіндіріп білу өте қиын.
Проприоцептік түйсіктер дененің кеңістіктегі қалпы жөніндегі ақпараттармен қамтамасыз етіп, адам қозғалысының сезімдік негізін құрап, оларды ... ... Бұл ... ... ... ... ... еттер мен буындарда ерекше жүйке тәндері формасында берілген. Осы жүйкелік тәндерде пайда болатық ... ... ... ... буындар қалпы өзгергенде туындайтын түйсіктерді бейнелейді.
Экстероцептік түйсіктер ең үлкен түйсіктер ... ... Бұл ... ... сыртқы дүние ақпаратын адам сезіміне жеткізу және қоршаған ... ... ... ... Барша экстероцептік түйсіктер тобы шартты түрде аралық және түйісу түйсіктері деп аталған екі ... ... ... ... ... дене бетіне немесе сезу мүшелеріне тікелей жанасуынан іске қосылады. Мұндай түйсіктердің мысалы ретінде тері сезуі мен дәм сезуін келтіруге болады. ... ... ... сезімтал мүшелерге біршама қашықтықтан әсер етуінен туындайды. Бұл топқа жататындар: иіс сезу, есіту және көру ... ... ... ... ... екі топқа бөлу көзделген: 1) протопатикалық - өте қарапайым, шарпулы, толық жіктеліп, мекенделмеген органикалық сезімдер; 2) ... - ... ... ... ... себеп-салдарлы және рационалды, адамның негізгі сезім мүшелерінде пайда болатын түйсіктер.
Түйсік қасиеттері
Түйсіктердің әрқандай түрі ... жеке ... ғана ... ... өзара ортақ қасиеттерге ие. Мұндай қасиеттер: түйсік сапасы, түйсік қарқыны, түйсік ұзақтығы және түйсіктің кеңістік мекендігі.
Түйсік сапасы - ... ... ... оны ... түйсіктерден ажырататын және сол түйсік шеңберінде көрініс беретін дара негізгі ерекшелігі. Түйсіктердің осы ... көп ... ... ... ... ... сан алуандығын дәлелдейді.
Түйсік қарқыны - түйсіктің сандық сипатын білдіре отырып, өз кезегінде әсер етуші тітіркендіргіштің күші және ... ... ... ... ... ... - түйсіктің уақыт аралығына байланысты сипаты. Бұл қасиет сезім мүшесінің қызметке жарамдылық қалпымен ... да, ... ... ... ... ... мен қарқынына байланысты келеді. Тітіркендіргіштердің сезімдік мүшеге әсер етуімен түйсік пайда бола ... ол үшін ... ... ... өтуі ...
Түйсіктің тітіркендіргіш әсерінің басталуымен бірге туындайтындай, оның сөнуі де әсер аяғына тура келеді. Түйсіктің мұндай инерциясы әсерден соң да ... ... өз ... ... ... ... ... тұрған шам кенеттен сөне қалса, көз алдыңызда шам орнындағы жарқылдың біраз уақыт елестетуі осы құбылыстан. ... үшін ... ... мекендігі де тән қасиет. Әрқандай тітіркендіргіш әсері дене бетінде, жалпы кеңістікте белгілі мекенге ие. Сондықтан түйісу түйсіктері ... әсер ... дене ... тура ... ... ... ... Алдамұратов А. Жалпы психология, Алматы-1996.
* Жарықбаев Қ. Жантану ... ... ... И.А. ... ... ... Алматы-2005.
* Намазбаева Ж.И. Психология, оқулық, Алматы-2005.
* Тәжібаев Т. Жалпы психология, Алматы-1993.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Түйсік пен қабылдаудың патологиясы түсінігі4 бет
"Түйсік пен қабылдаудың патологиясы."3 бет
1950-1960 жылдардағы қазақ прозасындағы кейіпкер сомдау дәстүрі13 бет
Адам психологиясы14 бет
Адам түйсігі, оның түрлері5 бет
Адам түйсіктерінің түрлері мен рөлі9 бет
Адамның рухани дүниесі11 бет
Арт-терапиялық жаттығулар8 бет
Ақан сері10 бет
Бала түйсігі және жеке адамның сенсорлық құрылымы25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь