Тоталитаризмен демократиалық қоғамға өтудегі мәселелер



1.Демократиялық қоғамға өту жолдары.
2.Бір қоғамнан екінші бір қоғамға бейімделу мәні.
3.Саяси бейімделу кезеңдері.
Пайдаланылған әдебиеттер
Демократиялық қоғаға өту жолдары
Әр түрлі елдердің домакратияға бейімделу жағдайларын талдап, қорыта келіп, ғалымдар бір жолда бір жүйелілік болуы керек дейді.
Теориалық жақтан алғанда бұл мәселеде екі түрлі: либералдық және консервативтік көзқарас бар.
Либералдар жаңа жағдайға көшуде ортақ тапқа, халықтың білім дәрежесіне баса назар аударады. Мұнда төбе топ (элита) және қатардағы азаматтардың бұл процеске тартылу деңгейі шешуші рөл атқарады. Себебі, олардың арқасында саяси реформалар атқарылады.
Консерваторлардың ойынша, демократиялық үрдісте тәрбиеленген, билік институттарын дұрыс пайдаланып, басқара білмейтін халықты билікке араластырудың керегі шамалы. Сондықтан дамып келе жатқан елдердің жаңа жағдайға бейімделуі үшін мықты саяси тәртіп, тұрақсыздықты тежей алатын заң, беделді саяси партия, автаритарлық тәртіп болуға тиіс дейді. Солар ғана билікке саяси басшы жасай алады, мемлекетте мықты бюракратия қалыптасады, реформаларды кезең-кезеңмен жүйелі түрде жүзеге асыруға болады деп түсіндіреді.
Әр елдің даму сатысына байланысты бейімделу әр қилы.
Экономика саласында:
Өндірістің тауар ақша арқылы реттелуі;
Мемлекеттер арасында экономикалық және сауда қатынастарының кеңеюі;
Ғылыми жетістіктермен алдыңғы қатарлы техналогияларды кеңінен тарату;
Білім мен ғылымды дамытуда қаражатты көбейту, т.с.с.
Әлеуметтік салада:
Сословиелік-касталық бөліністерді жою.
Бір жіктен екінші жікке кедергісіз өтуге болатындай ашық қоғам орнату, т.с.с.
Саяси салада:
Билікті алуан түрлілік тұрғыда ұйымдастыру.
Адам құқықтары мен бостандықтарын сақтау.
Саяси қатынастарды кеңейту, жетілдіріп отыру.
Саяси шешімдерді, кикілжіңдерді шешкенде мәмілеге келу.
Бұрынғы социолистік елдер бірінен кейін бірі тотаритарлық жүйеден бас тартып, демократиалық жолға түсті. Капиталистік және социолистік жүйеге бөлінудің нышанындай көрінген Берлин қабырғасының күйреуі Шығыс және Орталық Еуропаның арасында жаңа жағдай туғызады. Ал бұрынғы КСРО еліндегітотаритарлық тәртіп күйреп, оның қарамағындағы республикалар көп жылдар бойы аңсаған егемендігін алып, терезелері тең елдер қатарына қосылды.
Польшаның әлеуметтанушысы, саясаттанушысы Ежи Вятордың ойынша, демократияға ревалюция арқылы келуге болмайды. Себебі, рефалюция кезінде зорлыққа жол ашылды, ол зорлық қарсы жақтан зорлықты тудырды. Сондықтан оған жетудің үш жолы бар:
Әдебиеттер тізімі:

1. Д.Жамбылов Саясаттану. Алматы – 2003
2. «Жұлдыз», № 6, 2002
3. «Ақиқат» №5 2003
4. «Егеменді Қазақстан» 2001
5. Борисов П. «Политология», Алматы 1997
6. Назарбаев Н. Ә. «Ғасырлар тоғысында», Алматы, 1996

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 5 бет
Таңдаулыға:   
Тоталитаризмен демократиалық қоғамға өтудегі мәселелер
ЖОСПАР:

1.Демократиялық қоғамға өту жолдары.
2.Бір қоғамнан екінші бір қоғамға бейімделу мәні.
3.Саяси бейімделу кезеңдері.
Пайдаланылған әдебиеттер

Демократиялық қоғаға өту жолдары
Әр түрлі елдердің домакратияға бейімделу жағдайларын талдап, қорыта келіп, ғалымдар бір жолда бір жүйелілік болуы керек дейді.
Теориалық жақтан алғанда бұл мәселеде екі түрлі: либералдық және консервативтік көзқарас бар.
Либералдар жаңа жағдайға көшуде ортақ тапқа, халықтың білім дәрежесіне баса назар аударады. Мұнда төбе топ (элита) және қатардағы азаматтардың бұл процеске тартылу деңгейі шешуші рөл атқарады. Себебі, олардың арқасында саяси реформалар атқарылады.
Консерваторлардың ойынша, демократиялық үрдісте тәрбиеленген, билік институттарын дұрыс пайдаланып, басқара білмейтін халықты билікке араластырудың керегі шамалы. Сондықтан дамып келе жатқан елдердің жаңа жағдайға бейімделуі үшін мықты саяси тәртіп, тұрақсыздықты тежей алатын заң, беделді саяси партия, автаритарлық тәртіп болуға тиіс дейді. Солар ғана билікке саяси басшы жасай алады, мемлекетте мықты бюракратия қалыптасады, реформаларды кезең-кезеңмен жүйелі түрде жүзеге асыруға болады деп түсіндіреді.
Әр елдің даму сатысына байланысты бейімделу әр қилы.
Экономика саласында:
Өндірістің тауар ақша арқылы реттелуі;
Мемлекеттер арасында экономикалық және сауда қатынастарының кеңеюі;
Ғылыми жетістіктермен алдыңғы қатарлы техналогияларды кеңінен тарату;
Білім мен ғылымды дамытуда қаражатты көбейту, т.с.с.
Әлеуметтік салада:
Сословиелік-касталық бөліністерді жою.
Бір жіктен екінші жікке кедергісіз өтуге болатындай ашық қоғам орнату, т.с.с.
Саяси салада:
Билікті алуан түрлілік тұрғыда ұйымдастыру.
Адам құқықтары мен бостандықтарын сақтау.
Саяси қатынастарды кеңейту, жетілдіріп отыру.
Саяси шешімдерді, кикілжіңдерді шешкенде мәмілеге келу.
Бұрынғы социолистік елдер бірінен кейін бірі тотаритарлық жүйеден бас тартып, демократиалық жолға түсті. Капиталистік және социолистік жүйеге бөлінудің нышанындай көрінген Берлин қабырғасының күйреуі Шығыс және Орталық Еуропаның арасында жаңа жағдай туғызады. Ал бұрынғы КСРО еліндегітотаритарлық тәртіп күйреп, оның қарамағындағы республикалар көп жылдар бойы аңсаған егемендігін алып, терезелері тең елдер қатарына қосылды.
Польшаның әлеуметтанушысы, саясаттанушысы Ежи Вятордың ойынша, демократияға ревалюция арқылы келуге болмайды. Себебі, рефалюция кезінде зорлыққа жол ашылды, ол зорлық қарсы жақтан зорлықты тудырды. Сондықтан оған жетудің үш жолы бар:
Реформа жоғарыдан басталады. Мұнда автаритарлық басқарушылар жағдайды түсініп, ешкімнің зорлығынсыз, өз еріктерімен саяси жүені өзгертеді. Мысалы, Түркия президенті Ататүріктің басқаруы осылай болды.
Амалсыздықтан биліктен бас тарту. Мысалы, 1974 жылы Грекия басқарушысы полковниктері Кипрде әскери төңкеріс жасамақ болды. Оған жауап ретінде Түркия Кипрге әскер кіргізіп, нәтижесінде арал екіге бөлінеді. Грекия АҚШ-қа арқа сүйемек болып еді, бірақ олар қолдамады. Сондықтан билік басындағы грек полковниктері амалсыздан билікті азаматтық үкіметке берді.
Билік басындағылар оппозициядағылармен келісімге келу арқылы автаритарлық тәртіппен демократияға өтеді. Мысалы, Испания (Франко өлгеннен кейін) , Оңтүстік Корея, Польша, Венгрия және т.б.
Автаритарлық тәртіптің күйреуінің бірнеше себептері бар:
Ол тәртіпті өмірге әкелген мақсаттардың орындалуы;
Сол тәртіптің шеңберінде шешілмейтін қайшылықтардың көбюі;
Автаритарлық тәртіп дағдарысқа ұшыраған кезде өз елдеріндегідей демократиялық тәртіпті орнатқылары келген дамыған батыс елдерінің ықпалы мен қысымы.
Қазіргі кезеңдегі демократияға көшу ТМД елдерінің алдында да тұр. Біреулер Батыс үлгісіне, енді біреулер Шығыс үлгісіне жүгінеді.
Батыстан - жеке адманың еркіндігі мен бостандығын жоғары қою, оны мемлекеттің езгісінен босату, олармен сауда-саттықты өрістету, тәжірибелерінің жақсы жақтарын қабылдау, мәдениетін алу, т.с.с.
Ал Қазақстан Шығыс үлгісіне көбірек сүйенеді. Оған дәлел - діні, мәдениеті, бұрынғы жазуы. Мәдениет бізге ең алдымен сол жақтан келді. Шығыс мәдениетіне қазақтардағыдай қауымдастық, ұжымдастық, туыстық жақын. Ал Жапония басқа елдердің ең жақсы жақтарын қабылдай отырып, өзіндік ерекшеліктерін, төлтумалығын жоғалтпайды. Ұлттың бар күшін Батыстың ең жақсы жаңа техналогияларын меңгеруге жұмсап, жұмылдырып, әлемдегі, ең озық , дамыған елдердің біріне айналды.
Егер республикамыз өркениетті елдердің даму жолын, тәжірибесін терң саралап, орынды пайдалана білсе, олардың ... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Қаржылық бақылау мен аудит әдіснамасының негізгі элементтері
Елдің экономикасының даму стратегиясы
ХІХ ғасырдағы Францияның әлеуметтік экономикалық және саяси дамуы
Вилли Брандт - социал-демократ,теоретик,канцлер
Парламент депутаты
Ата-аналармен сынып жетекшісінің бірлескен іс-әрекетін ұйымдастыру технологиясы
Ата - аналармен атқаратын жұмыстарда сынып жетекшісінің қызметі
Парламент палаталарының депутатары
Қазақстан Республикасының саяси және қоғамдық партиялары
Кәсіпорындағы жоспарлау процесі мен жоспарлаудың әдістері
Пәндер