Қаныққан қанықпаған көмірсутектер

ЖОСПАР
I. КІРІСПЕ
II. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. Қаныққан көмірсутектер. Алкандар
1.1. Алкандардың номенкулатурасы,изомериясы
1.2. Алкандардың электрондық құрылысы
1.3. Алкандардың алыну жолдары
1.4. Физикалық және химиялық қасиеттері
1.5. Экологиялық аспектілері
2. Қанықпаған көмірсутектер. Алкендер
2.1. Алкендердің номенкулатурасы,изомериясы
2.2. Алкендердің электрондық құрылысы
2.3. Физикалық және химиялық қасиеттері
2.4. Экологиялық аспектілері
III. ҚОРЫТЫНДЫ
IV. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Органикалық химия – бұл, көміртегінің қосылыстары, олардың құрылысы, қасиеттері, алыну жолдары және практикалық қолданылуы қарастырылатын, химия ғылымының бөлімі. Құрамына көміртегі кіретін қосылыстарды, органикалық қосылыстар деп атаймыз.
Көміртегіден басқа, олардың құрамында сутегі, сондай-ақ жиі кездесетін – оттегі, азот және галогендер, сирек кездесетін – фосфор, күкірт және басқа да элементтер болады. Бірақ көміртегінің өзі және оның кейбір қарапайым қосылыстары, көміртегі (ІІ) оксиді, көміртегі (ІV) оксиді, көмір қышқылы, карбонаттар, карбиттер және тағы да басқа қосылыстары сияқты, қасиеттерінің сипаттамалары бойынша неорганикалық қосылыстарға жатады. Яғни, органикалық қосылыстар – бұл көмірсутектер және олардың туындылары.
Көміртегі элементінің ерекше қасиеттеріне байланысты, органикалық қосылыстардың сан алуан. Қазіргі уақытта синтетикалық және табиғи органикалық заттардың 20 миллионнан аса түрлері белгілі, сондай-ақ олардың саны күннен - күнге артуда.
Көміртегі және оның сутегімен қосылыстарының қасиеттері оның құрылысына байланысты.
IV.ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Несмеянов А.Н., Несмеянов Н.А. Начала органической химии. М.: Мир. -1974.
2. Шабаров Ю.С. Органическая химия. М.: Химия. - 1994.
3. Робертс Дж., Кассерио М. Основы органической химии. М.: Мир. - 1978.
4. Моррисон Р., Бойд Р. Органическая химия. М.: Мир. - 1974.
5. Нейланд О.Я. Органическая химия. М.: Высшая школа. - 1990.
6. Терней А. Современная органическая химия. М.: Мир. - 1981.
7. Цветков Л.А. Органикалық химия – А: Рауан 1995
8. Органикум – под ред. К.Б.Заборенко – М: Мир,1992
9. А.М.Артёменко – Органическая химия. – М:1980
10. Перекалин В.В., Зонис С.А. – Органическая химия – М:Просвящение, 1982
11. Грандберг И.И. Органическая химия – М:Высшая школа, 1987
12. Петров А.А. Органическая химия – М: Высшая школа 1981
        
        ЖОСПАР
I. КІРІСПЕ
II. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. Қаныққан көмірсутектер. Алкандар
1.1. Алкандардың номенкулатурасы,изомериясы
1.2. Алкандардың электрондық құрылысы
1.3. Алкандардың алыну жолдары
1.4. Физикалық және химиялық ... ... ... ... көмірсутектер. Алкендер
2.1. Алкендердің номенкулатурасы,изомериясы
2.2. Алкендердің электрондық құрылысы
2.3. Физикалық және химиялық қасиеттері
2.4. Экологиялық аспектілері
III. ҚОРЫТЫНДЫ
IV. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
І. КІРІСПЕ
Органикалық химия – бұл, ... ... ... ... ... жолдары және практикалық қолданылуы қарастырылатын, химия
ғылымының бөлімі. Құрамына көміртегі кіретін қосылыстарды, ... деп ... ... ... ... сутегі, сондай-ақ жиі кездесетін
– оттегі, азот және галогендер, сирек ...... ... ... да ... ... Бірақ көміртегінің өзі және оның кейбір
қарапайым қосылыстары, көміртегі (ІІ) ... ... (ІV) ... ... ... ... және тағы да басқа қосылыстары сияқты,
қасиеттерінің сипаттамалары ... ... ... ... ... ... – бұл ... және олардың туындылары.
Көміртегі элементінің ерекше қасиеттеріне байланысты, органикалық
қосылыстардың сан алуан. Қазіргі ... ... және ... ... 20 ... аса ... ... сондай-ақ олардың
саны күннен - күнге артуда.
Көміртегі және оның ... ... ... ... ... ... бір бірімен әртүрлі құрылыстың тізбегінде қосыла
алады:
Көмірсутектің молекуласындағы көміртегі атомының бірдей санында сутегі
атомының ... ... ... ... бірдей болғанда, әртүрлі құрылыс сәйкес
келеді. Оны изомерлер дейміз.
Мысалы, молекулалық формуласы C4H8 6 ... ... ... ... ... ... ... байланысты жіктеледі:
Алифатикалық көмірсутектердің ашық ... ... ... ... ... ... Тармақталмаған
көміртегілік тізбегі бар көмірсутектерді нормалды (н-) ... ... ... ... ... ... ... циклдік);
Ароматикалық (арендер).
ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. ҚАНЫҚҚАН КӨМІРСУТЕКТЕР. АЛКАНДАР
Алкандар дегеніміз – көміртегі атомдары ... ... ... бір бірімен жай байланыстармен ... ... ... ...... ... бойынша аталған ... ... – осы ... ... ... ... атау (лат. parrum affinis – ... аз, белсенділігі аз).
Қаныққан дегеніміз, бұл көміртегілік ... ... ... ... ... ... қарапайым өкілдері:
Молекулалардың модельдері :
Бұл қосылыстарды салыстырғанда олар бір бірінен -СН2- (метилен) тобына
ерекшеленетіні көрініп тұр. Пропанға тағы бір -СН2- тобын қоса ... ... ... ... ... С5Н12, С6Н14 және т.б.
Енді алкандардың жалпы формуласын ... ... ... ... ... санын n деп белгілейік, сонда сутегі атомдарының саны
2n+2 болады. Яғни, алкандардың ... мына CnH2n+2 ... ... ... ... ... жиі қолданылады:
Алкандар дегеніміз – құрамы мына жалпы формуламен CnH2n+2 (n-көміртегі
атомының саны) көрсетілген көмірсутектер.
1.1. Алкандардың ... және ... ... номенклатурасы. Изомерия – алкандардың
құрылымдық изомериясы.
Құрылымдық изомерлер дегеніміз – бірдей құрамды қосылыстар, олар ... ... ... ... ... яғни ... ... қатарында құрылымдық изомерияның байқалуының себебі
көміртегі атомының әртүрлі құрылыстағы тізбектер құра ... ... ... ... түрі ... ... ... деп
аталады.
Мысалы, C4H10 құрамдас алкан екі құрылымдық изомер ретінде өмір сүре
алады:
Көміртегі атомының сандары өсуімен ... ... ... мүмкіндігі артады, яғни көміртегі атомының саны өскен ... саны ... ... ( ... ... ... өзіндік ерекшелігі болып, байланысатын атом ядроларын
қосатын оське қатысты олардағы ... ... ... ... (цилиндрлік немесе айналмалы симметрия).
Сондықтан -байланыс маңындағы атомдар айналуы ... ... ... ... ... ... Байланыстары С–С бойынша этаннан бастап С2Н6 әртүрлі геометриялы
пішінді ала алады.
Молекуланың әртүрлі ... ... ... С–С ... ... бір біріне ауысуын конформациялар немесе ... деп ... ... ... ... оның ... энергетикалық сәйкес
еместігін көрсетеді. Олардың өзара ... ... ... нәтижесінде
тез және жиі болады. Сондықтан бұрылыстық ... жеке ... ... ... ... болуы физикалық әдістермен дәлелденген.
Кейбір конформациялар мықтырақ (энергетикалық тиімді) және молекула бұндай
күйде көп уақыт бола алады.
Этанның Н3С–СН3 ... ... ... ... СН3 ... ... ... айналуы кезінде көптеген бірдей
емес молекуланың түрлері пайда болады. ... ... бір ... ... ... екі конформацияны ерекшелейді .Бұл этанның бұрылыстық
изомерлері әр ... ... ... ... сутегі атомдарының
арақашықтығымен айырылады.
А конформациясында сутегі атомдары жақындалған (бір ... ... ... ... ... ... максималды. Бұндай конформация
"қабаттасқан" деп ... ол ... ... және ... ... ... онда Н ... арақашықтығы әртүрлі көміртегі
атомдарында ең жоғары, сондықтан ... ... Бұл ... деп ... ... ол энергетикалық тиімдірек және молекула
мұндай күйде көп уақыт болады.
Көміртектік тізбектің ұзындалуымен, айыра алатын конформациялар ... ... ... орталық байланыс бойынша айналу
топтардың ішіндегі ең тұрақтысы конформер IV ... онда СН3 ... бір ... ... н-Бутанның потенциалды энергиясының
айналу бұрышына тәуелділігі суретте көрсетілген.
Полимерлердің ұзын тізбектегі молекуласы кезінде конформацияның
өзгеруі сапалық жаңа ...... ... - ... әкеп ... изомерлер бір бірінен физикалық қасиеттерімен ерекшеленеді.
Тармақталған құрылысы бар алкандар молекуласының аз тығыздалған ... аз ... ... ... ... ... изомерлерге
қарағанда өте төмен температурада қайнайды.
1.2. Алкандардың электрондық құрылысы
sp3-Гибридизациясы (тетраэдрлік)
Бір s- және үш р-орбитальдар араласып, формасы және энергиясы ... ... ... ... ... ... ... орбитальді моделі.
sp3-гибридтелген орбитальдарының осьтері дұрыс тетраэдрдің төбелеріне
бағытталған. Арасындағы ... ... ... тең, ... ең кіші ... энергиясына сәйкес келеді. Ең алғаш көміртегі
атомының ұқсастық бөлшектерінің ... ... ... ... ... ойды бір біріне байланыссыз 1874 ж. Вант-Гофф
және Ле Бель ... ... ... төрт сигма-байланыс тудыра алады
немесе бөлінбеген электрон жұптарымен толтырыла ... ... ... ... ... ... ... орбитальдардың кеңістіктік бағыты бойынша түзу сызықтармен
белгілеуге болады. ... ... ... ... (кеңістіктік) формулаларын жазған кезде қолданылады.
Метан молекуласының мысалында молекуланың sp3-көміртегі атомымен
көлемді ... және ... ... ... ... ... ... күй байланысқан атомдарының саны мен бөлінбеген
электрон жұптарының саны төртке тең атомға тән.
1.3. Алкандардың алыну жолдары
Алкандардың көптеген синтетикалық алу ... ... үш ... ... ... ... ... әдістер.
1. Алкандардың этиленді немесе басқа қанықпаған ... ... ... ... жиі алады.
Катализатор /к/ ретінде коллоидты немесе майда ұнтақталған Pt, Pd ... ... ... ... ... ... қоздырылған сутекпен
галогентуындыларды тотықсыздандыру арқылы алады:
Галогентуындыларды бөліну кезіндегі сутекпен тотықсыздандырып ... ... ... ... ... тотықсыздандырғыштармен тотықсыздандыру
арқылы да алады:
3. Гриньяр ... ... ... ... ұзаруы арқылы жүретін синтетикалық әдістер.
4. Алкандарды алудың ... ... ... ... туындыларға
металдық натриимен әрекет етіп, нәтижесінде түзілген бос радикалдардың бір-
біріне ... ... ... Вюрц ... ... ... қышқылының тұздарын электролиздеу арқылы алкандарды алуға
болады. Мұны ... ... деп ... ... мына ... жүреді:
Диссоциация
Анодта түзілген қышқыл анионы бос радикалдар түзіп ыдырайды.
Түзілген ... ... ... ... ... ... бос
көмірсутек радикалына айналады:
Сонан соң радикалдар бір-бірімен қосылып, алкан түзеді:
немесе
Мысалы, ... ... ... ... ... арқылы жүретін ... ... ... ... сілтімен қосып қыздырғанда айырылып,
көміртек атомының саны бастапқы молекуладағы көміртек санына кем ... ... ... және ... ... келген қосылыстың химиялық қасиеттері оның құрылысымен анықталады,
яғни оның құрамына кіретін атомдардың ... және ... ... сипаттамаларына байланысты.
Осы жағдайға байланысты және байланыстар С–С және С–Н туралы
анықтамалық ... ... ... ... ... тән ... көрейік.
Біріншіден, алкандардың қанығуы қосылу реакцияларын жібермейді, бірақ
ыдырау, изомеризация және орынбасу ... ... ... ... С–С және ... С–Н ... ... (дипольдік моменттердің таблицасын қара)
олардың бос радикалдарға гомологтық (симметриялы) үзілуін ... ... ... радикальді механизм тән.
Осыдан басқа, алкандардағы көміртегі атомдары тотықсызданған ... ... ... дәрежесі, мысалы, метандікі –4-ке тең, этандікі
–3 тең және т.б.) және тотықтырғыштардың ... ... ... ... С–Н ... ... тотығу-тотықсыздану реакциялары жүреді.
1.5. Экологиялық аспектілері
Органикалық химия курсын экологияландырудағы органикалық қосылыстардың
экологиялық аспектілері – ... ... ... ... және ... ... ондағы көк жасыл балдырлардың күрт көбеюіне әкеледі, көбінесе олар
суда еріген ... ... ... тоғандарды батпаққа айналдырады.
Кейбір жануарлардың ас қорту ... ... ... ... ферментациясы метанның түзілуімен жүреді, бұдан ол ... ... бір сиыр ... 500 л СН4 ... ... ... ... микроағзалары алкандарды энергия және ... көзі ... ... алкандар физико – химиялық факторлардың әсеріне
ұшырап, су, ... және ... ... ... ... ... Бұл
үрдістерге адсорбция, химиялық тотығу, ультракүлгін сәулелерінің әсерінен
ыдырауын жатқызады. Көмірсутектердің толық деструкциясы ... ... олар ... және суда ... ... Ол ... бактериялар мен саңырауқұлақтар жатады.
Негізінен алкандардың тотығуының үш жолы ... ... ... ... тотығып, біріншілік спирт, альдегид
және кейін β – тотығуға ұшырайтын сәйкес карбон қышқылының ... ... ... ... ... ... спирт түзіліп, кейін
метилкетонға айналуы. 3) ... екі ... ... ... тотығып дикарбон қышқылының түзілуі.
Алкандар адамдарға зиянды нашақорлық әсері бар. Олар суда аз ериді,
сондықтан қанда токсикалық ... жету үшін бұл ... ... ... ... керек. Бес – алты атомды көмірсутектер тыныс алу ... ... ... ... ... аса ... төндіреді.
Төменгі алкандар (метан -этан) ... және ... зат ... ... кіре ... ағзадан өзгеріссіз бөлінеді.
Тармақталған тізбекті алкандар ағзада көп ... ... ... ... ... ... ... қышқылдар түзеді. Жануарлар
және адамдардың ұлпасы ... ... ... ... тағы басқаларымен
метаболизмге қатыстыруға бейім келеді. ... ... ... ... ... де ... ... ағзадан шығарылады немесе
одан ары су мен көмір қышқыл газына дейін тотығады.
Алкандардың ... ... СН3 → R - CH2 – OH → R – CHO→ R – COOH→ ... ... ... тағы ... табиғи түзілуі және олардың су көздеріне түсуі адамдар
бұған ықпал етпей тұрған ... ... ... ... ... шаруашылық іс - әрекеті қоршаған ортаның алкандармен ластануын
күрт өсірді. ... ... ... ... көздерінің ішінен
химиялық өндіріс орындарын, газ бен ... ... ... шығатын шығындарды, двигательден шығатын алкандарды ерекше
айтуға болады.
Метанның тек ластаушы емес, химиялық өндіріс ... көзі ... ... ... ... ... ... көмірсутектер (алкендер немесе ... ... ... жалғас көміртек атомдары бар көмірсутектерді, яғни
қос байланыс түзетін көмірсутектерді ... ... ... ... ... формуласы CnH2n, бұлардың ең бастапқы негізі
этилен, CH2CH2.
2.1. ... ... ... ... структуралық изомериясы қаныққан ... ... ... ... басталады. Көміртек тізбегінің
құрылысына байланысты структура изомериясы ... ... ... изомериясы. Цис-транс изомерия түрлері бар. Цис-изомерлерде
қос байланысты көміртектегі белгілі атомдар немесе атомдар топтары осы ... бір ... ... ... ... |Рационалды атауы |Систематикалық |
| | | ... ... ... ... ... |
| | | | ... CH2 ... ... ... |
| | | | ... (CH3 )C= CH2 ... ... ... ... |
| | ... | ... ... ... |3-метил бутен-1 |
| | | | ... | | |
|3 ... ... ... |
| | | | ... ... ... | |лен ... |
| | | ... ... ... ... ... ... атомының екеуіде SP2 гибридизация
күйінде болады, біреуі S-және ... P ... ... ... ... ... Олар ... жалпақ ұшбұрышты болып
орналасады, сондықтан бұрыш арасы 1200 . Р – ... ... және ... қалады, гибридизацияланған орбиталдар жалпақты
перпендикулярлы орналасқан.
< =120 LC – C ... ... ... ... ... ... ... қасиеті және физикалық қасиеттері
Этилендік көмірсутектер гомологтар қатарының алғашқы төрт мүшелері
газдар. 5-тен 17-ге ... ... ... бар ...... әрі қарай қатты заттар келеді.
Көміртек атомдары нормальді тізбекті олефиндер өздерінің тармақталған
тізбекті ... гөрі ... ... ... ... молекуласы ортасына жылжуы қайнау температурасын жоғарлатады.
Цис-изомерлер әдетте тран-сизомерлерден гөрі жоғары темпертурада қайнайды.
Қос байланыстың ... ... ... ... температурасын
жоғарлатады. Транс-изомерлер цис-изомерлерден гөрі жоғары температурада
балқиды.
Олефиндердің тығыздықтары бірден кем, гомологтық қатарда тығыздықтары
артады.
Олефиндердін суда ... ... ... ... ауыр ... ... ... қосылыстар түзе отырып ... ... кету ... ... ... ... ... қасиеттері.
Олефиндердің реакциялық қабілетін көрсететін негізгі структуралық
элемент болып, ... ... ... және ... ... ... ... альфа-байланыс пи-байланыстан гөрі берік болғандықтан пи-
байланыс үзіліп, қос ... ... екі ... ... ... ... ... альфа-байланысқа оңай айналады. Мұндай бірігу жылдамдығы
қосып алатын молекулалардың және қос байланыстық ... ... ... олефиндерге көбінесе қосып алу реакциялары тән. ... орын басу ... ... және ... ... анағұрлым жеңіл жүретінін ескеру қажет. Қос байланысты альфа-
орындағы ... ... ... көбінесе орын басуға бейімірек келеді.
1. Олефиндер катализаторлардың ... ... ... алады.
Катализаторсыз молекулалық сутекті немесе бөлу ... ... ... үшін ... олефин молекуласының қос байланысы
бойынша адсорбциялану қажет болғандықтан, қос байланыстың орынбасарлары
неғұрлым кіші болса, олефиндер ... оңай ... (С. В. ... Олефиндер галогендерді оңай қосып алады:
Реакцияның жылдамдығы галогеннің тегіне және олефиннің ... Фтор ... ... болғанда, иод күн сәулесінде
тұтанады. Қос байланыстың орынбасарларының саны ... ... ... ... ... орын ... радикалдардық әсерінен осы байланыстың полюстілігінің
үлкеюі бойынша түсіндіріледі.
Галогендер олефиндерге ... ... ... ... ... ... ... радикалдық бойынша біріккенде (әдетте мына схема
бойынша алынады: Вг2жарык2Вг) мүмкін болатын ең тұрақты ... ... ашық ... ... атомдарының біреуімен қосылады. Мысалы,
пропилен болған жағлайла екі ... ... ... А оңай ... және ... ... Бұл радикалдағы бос
электрон 5СН-байланыстардың электрондарымен қосарланып тұрады, ал ... бос ... ... ғана ... ... Бұған тағы қосымша шеткі ашық тұрған көміртек ... ... ... ... Радикал А одан әрі ... ... де, ... жақа ... ... иондық механизм бойынша жиі жүреді. Галоген-I нің молекуласы
электрондарды өзіне тартып ала және я-комплекс түзе отырып, қос ... ... ... ... ... ионы ... Пайда болған карбондық
катионға 1 (о-комплекс) галогеннің теріс ионы бірігеді:
Олефиндердің галогендермен реакциясы ... ... ... ... анықтау үшін пайдаланылады. Сіңірілген бромның мөлшері ... ... ... , ... ... ... галогенсутектерді де біріктіреді:
Ең оңайырақ әрекеттесетін иодты сутек. Фторлы сутек қосылуымен ... ... ... ... ... ... ... емес олефиндерге бірігуі В. ... ... ... ... ... көбінесе ең ... ... ... ... ... ... бірыңғай бағыт алуын былай
түсіндіруге болады: қос ... ... ... ... электрон бұлтын өздерінен ығыстыратын қабілеті бар ... тура ... ... ... ... ... көрсетілген),
осының себебінен қос байланыстың электрондары шеткі ... ... да, ол ... ... ... ... протонын екінші
көміртек атомынан гөрі күштірек тартатын болады. Бұдан ... ... ... ... ... ... да ... болады:
катион А катион Б-дан гөрі тұрақтырақ, өйткені бұның қосарланатындығы
айқынырақ болып тұр (А ... бос ... ... ал Б катионында 2СН-байланыстарымен ғана әрекеттесіп тұр.
Реакцияның екінші сатысында галогеннің ... екі ... да ... ережесі галогенсутектердің иондық (гетеролитикалық)
механизмі бойынша бірігуінде ғана сақталады.
Егерде механизм радикалдық ... ... онда ... алу кері ... ... ... тотық эффектісі).
Радикалдық қосып алу ... ... ... пен ... немесе оттектің қатысуында әрекеттестіргенде байқалады.
Оттектің бромдысутекпен ... ... ... ал ... ... ... көміртек атомына қосылады, өйткені бұл кезде тұрақтылау
радикал түзіледі. Пайда болған радикал реакция ... әрі ... ... ... ... және олардың эфирлерінің
қосылуы да Марковниковтың ... ... ... ... ... ... ең аз ... көміртек атомына қарай жүреді:
Олефиннің бірігу өнімін алу үшін мысалы, ... ... осы ... ... ... пайдалану міндет емес. Хлормен
суды алуға болады. Онда ... мына ... ... ... ... ... жүруін мынадай түрде бейнелеуге болады.
5. Катализаторлардың қатысуымен олефиндер суды ... алып ... ... алу үшін ... ... қышқылын сіңірген
олефиндер жиі пайдаланылады.
Қос байланыстың ... саны ... ... көп болса
(қос байланыс көбірек полюстенген болса), күкірт ... ... ... Этиленді 96—98%-тік күкірт қышқылы сіңіреді, ал пропилен 75—80%-
тік, изобутилен 34—50%-тік қышқылдарды ... Осы ... ... ... құрылысын әр түрлі жолдармен бөліп алуға болады.
Қазіргі кезде олефиндерді техникада ... бар ... ... ... ауадағы оттегімен немесе басқа тотықтырғыштармен
тотықтырылады. Тотығу ... ... ... ... ... ... ... байланысты:
а) ауадағы оттегі күміс катализатордын қатысуында олефиндерді
органикалық тотықтарға (эпоксидтерге) ... ... ... ауадағы оттегімен катализаторсыз гидроасқын ... ... ... ... ... ... жылжымалы
сутек атомы кос байланыстағы пи-байланысты үзіп, әдетте оттектін әсеріне
ұшырайды.
б) ... ... ... ... ... ... ... (СгО3, және т. б.) қатысуындағы сутектің асқын
тотығы олефиндермен гликольдер ... Қос ... ... ... екі
гидроксил бірігеді.
Ацилдердің гидроасқын тотықтары да осылай әрекет етеді.
в) калий перманганаты, хром ... азот ... ... ... әрекеттестіргенде олефиндердің
молекулаларының қос байланыста тұрған жерінен үзіліп кетондар мен ... ... ... ... ... ... қолданылады.
Өйткені түзілген қышқылдар мен кетондардың қандай ... ... ... қос ... мен байланысқан радикалдардың құрамы және құрылысы
қандай екені туралы қорытынды жасауға болады.
г) олефиндердің құрылысын анықтауда ... тән ... ... ... ... ... Озон тұрақсыз қопарғыш
озонидтер түзе ... қос ... ... ... ... ... сутектің асқын тотығы мен карбонильдік қосылыстар
түзіледі. Бұл ... ... ... ... тотығының әсерінен
қышқылдарға дейін тотыға алады:
7. Олефиндердің бірігу ... ... ... ... ... процесс ерекше орын алады. Бұндай процестерге ... ... ... қышқылы қатысуымен парафиндерді олефиндермен алкилдеу
жатады.
Осы жолмен изоқұрылысты парафиндер алуға болады, ... ... ... ... ретінде үлкен маңызы бар изооктан алынады.
8. Осы кездегі техника үшін олефиндердін ... ... ... бірі ... А. М. ... ... ... реакциясы
саналады. Полимерлену деп кішкене молекулалы қосылыстардың (мономерлердің)
бір-бірімен өздерінін негізгі валенттіктері ... ... ... ... ... ... ... полимерлену реакциясы қыздырумен, аса жоғары ... бос ... ... ... әсерімен туғызуға
болады.
Полимерленудің ең маңызды басты екі түрі бар
1) Сызықтық ... ... ... ... ... ... ... болмайды және олар бөлініп алынбайды.
Реакцияның өнімдері ретінде молекулалық салмағы үлкен ... ... ... ... ... Бұл ... ... өнімдері
әрбір сатыда бөлек ... ... ... ... ... әрекеттестіргенде ең бірінші рет дәл осындай процесті ... ... және т. б. ... ... ... ... ... реакциясына дара және мономерлердің аралас заттары қатыса
алады. Бұл екінші жағдайда аралас полимерлену (бірлесе полимерлену) ... ... ... ... ... ... ... екі жағындағы сутектің радикалдық орнын басуы полимерленуге
бөгет ... ... ... ... ... қарай екі түрлі ... ... ... инициирленген, 2) иондық немесе каталитикалық.
Радикалдық полимерлену реакция кезінде ыдырап бос радикал ... ... ... қосылыстар тағы басқа ... ... ... пен ... ... туады. Полимердің
өсіп келе жатқан бөлшегі тұрақталу кезіне әбден жеткенге ... бос ... ... ... ... ... ... соңғы тобын түзеді:
Тізбектің үзілуі тізбектің өсуін реттейтін заттың ... ... ... ... ... ... ... галоген атомын оңай беретіндеріне
молекуласымен немесе мономердік молекуласымен соқтығысуынан болады.
Каталитикалық немесе ... ... және ... ... молекуласынан реакцияға қабілетті иондардың түзілу ... ... ... қышқылдар, алюминийдің бордың сусыз
хлоридтері және т. б. ... ... ... катализатор
полимердің құрамына кірмейді, қайтадан бөлініп алынады. Процесс тізбек
түрінде және үлкен жылдамдықпен жүре ... ... ... ... ... ... жүргізеді. А1С13қатысуында этиленнің иондық
полимерлену реакциясының жүруін төмендегідей бейнелеуге болады:
Әрбір сатыда катализатор бөлініп ... ... ... ... ... ... қоюлық дәрежесі әр түрлі сұйық немесе ... ... ... көбі ... кеңінен қолданылады. Полимерлеудің
жағдайын өзгерту арқылы және әр түрлі заттардың қоспасын полимерлеу ... ала ... ... сипаттағы өнімдерді алуға болады. ... ... ... ... ... ... ... Мұнда қос байланыстың орны ауысады, (әдетте молекуланың
ортасына ... ... ... осы екі ... ... болады:
2.4. Экологиялық аспектілері
Алкендер табиғатта мұнай газының құрамында кездеседі. Қоршаған ортаға
алкендер мұнай өңдегенде, химия және ... ... ... орындарынан,
дәнекерлеу жұмыстарында, натрий бутадиен каучуктерін өңдегенде шығады.
Атмосфераға шыққанда алкендер ... азот және ... ... ... ... Суда ... бірақ төменгі температурада
он тәулік сақталады. Алкендердің нашақорлық күші алкандардыкінен ... ... ... ... тітіркендіреді. Адамға этен, ... ... әсер етсе ... сезім мүшелерінің төмендеуіне, ... ... ... ... ... ... жылы ... канцерогенді және мутагенді әсер етеді. Алкендер ағзаға өкпе
арқылы еніп, липидтерге бай ұлпаларға таралады. Мысалы, этилен ... ... ... ... ... құрамын жалпы СnНm формуласы түрінде өрнектеуге
болады. Көмірсутектердің бірнеше ... бар. ... сөз ... метан,
этан, пропан, бутан, атап айтқанда, сол көмірсутектеріне жатады. Табиғатта
қаныққан көмірсутектері болады және ... ... ... ... қосылыстар көмірсутектер кең тараған, практикалық маңызы өте
зор топты құрайды.
Қанықққан көмірсутектер қатарының метаннан ... ... ... ... тобының қарапайым өкілі этилен болып
табылады.
Алкандар дегеніміз – ... ... ... ... ... бір ... жай байланыстармен байланысқан
алифатикалық (ациклдік) қаныққан көмірсутектер.
Этилен – ... ... ... иісі ... тән, ... газ. ... ... метанның құрам сапасына жасалған тәжірибеде көз
жеткізгеніміздей, ... жаңу ... ... ... ... ... молекулалық формуласын анықтап көрейік. Қалыпты жағдайдағы
этиленнің тығыздығы – 1,25 г/л. ... ... ... ... 1,25 г/л ... ... = 28 ... болады, сонда бұдан этиленнің салыстырмалы
молекулалық массасы – 28.
Мұндай молекулада көміртегі мен ... неше ... ... ... молекулада көміртегінің бір атомы ғана бола алмайды, ... оған 16 ... ... ... ... ... болуы мүмкін емес.
Бірақ жалпы атомдық массасы 24-ке тең болғандықтан, молекулада көміртегінің
екі атомынан көп ... да ... ... Бұл ... ... ... ... 4 атомына тіркеуге, яғни этиленнің молекулалық формуласын
С2Н4 болады деп ... тура ... ... Несмеянов А.Н., Несмеянов Н.А. Начала органической химии. М.: Мир.
-1974.
2. Шабаров Ю.С. Органическая химия. М.: Химия. - 1994.
3. Робертс Дж., ... М. ... ... ... М.: Мир. - ... ... Р., Бойд Р. Органическая химия. М.: Мир. - 1974.
5. Нейланд О.Я. Органическая химия. М.: Высшая школа. - 1990.
6. ... А. ... ... ... М.: Мир. - ... ... Л.А. Органикалық химия – А: Рауан 1995
8. Органикум – под ред. ... – М: ... ...... ...... ... В.В., Зонис С.А. – Органическая химия – М:Просвящение, 1982
11. Грандберг И.И. Органическая химия – М:Высшая ... ... ... А.А. ... ... – М: ... школа 1981

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қаныққан және қанықпаған көмірсутектер15 бет
Мұнай өнімдері құрамындағы қанықпаған көмірсутектерді анықтау30 бет
Химия сабағында қаныққан көмірсутектерді оқыту50 бет
Қанықпаған көмірсутектер7 бет
Қанықпаған көмірсутектер (Алкендер, олефиндер)5 бет
Қанықпаған көмірсутектердің тотығуы13 бет
Қаныққан көмірсутектердің моногалогенді туындылары8 бет
Қаныққан көмірсутектер53 бет
Қаныққан көмірсутектер туралы7 бет
Абдрахманов Сауытбектің аударма саласына сіңірген еңбегі10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь