Аристотельдің психологиясы

Жоспар:

І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
2.1 Аристотельдің өмірі
2.2 Аристотельдің еңбектері
2.3 Аристотельдің психологиясы
ІІІ Қорытынды
IV Пайдаланған әдебиеттер тізімі
І Кіріспе

Аристотель сезімдік танымның сатылары (түйсік, қабылдау, бақылау) мен ойлау, формаларына да (ұғым, пікір, ой тиянағы) терең талдау жасайды. Ол қарапайым эмпирик қана емес, терең ойшыл эмпирик деп бағалаймыз. Аристотельдің энциклопедиялық ілімінде оның қоғамдық-саяси көзқарастары елеулі орын алады. Бұл арада ақымыстының “Политика”, “Никомаха этикасы” т.б. шығармаларын атап көрсеткен жөн. Көне дәуірдегі барлық философтар сияқты Аристотель де қоғамның дамуын негізінен идеялистік тұрғыдан түсінді. Ол өзінің әлеуметтік-саяси көзқарасында құл иеленушілертабының өкілі болып, құл иеленушілікті табиғи деп таныды. Алайда оның қоғамдық-тарихи зерттеулерінің маңызы көзге дейін жайылған жоқ. өйткені Аристотель грек т.б. шығыс мемлекеттерінің өмірін суреттейтін көптеген материалдарды жинап, бір жүйеге келтірді. Аристотель “Политикада” мемлекеттің, семьяның шығуын тереңірек зерттейді. Оның пікірінше, мемлекеттің пайда болуына,ең алдымен, адамдардың бірігіп жұмыс құрып, өзара қатынас жасауға ұмтылуы себеп болды. Яғни Аристотель мемлекеттің шығуын табиғи дамудың нәтижесі деп түсінеді. Ол адамдардың басқа хайуанаттардан айырмашылығы – ой еңбегімен шұғылдануында деп тұжырымдайда. Саяси іс-әрекетке ерекше мән беріп, саясаттан тысқары қалған адамдар адамшылығынан айырылып, тағы айуандарға ұқсап кетеді, — дейді.
IV Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. Философия. Оқулық. Губин В.Д. М., 1996.
2. Философиялық сөздік. М., 1996.
3. Кішібеков Д., Сыдыков Ү. Философия. А., 2000.
4. Нысанбаев Ә., Әбжанов Т. Философия тарихы. А., 1999.
        
        Жоспар:
І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
+ Аристотельдің өмірі
+ Аристотельдің еңбектері
+ Аристотельдің психологиясы
ІІІ Қорытынды
IV Пайдаланған әдебиеттер тізімі
І Кіріспе
Аристотель ... ... ... ... ... ... мен ойлау, формаларына да (ұғым, пікір, ой тиянағы) терең талдау жасайды. Ол қарапайым эмпирик қана емес, терең ойшыл эмпирик деп ... ... ... ілімінде оның қоғамдық-саяси көзқарастары елеулі орын алады. Бұл арада ақымыстының "Политика", "Никомаха этикасы" т.б. шығармаларын атап көрсеткен жөн. Көне ... ... ... ... ... де ... ... негізінен идеялистік тұрғыдан түсінді. Ол өзінің әлеуметтік-саяси көзқарасында құл иеленушілертабының өкілі болып, құл иеленушілікті табиғи деп таныды. ... оның ... ... ... ... ... ... жоқ. өйткені Аристотель грек т.б. шығыс мемлекеттерінің өмірін суреттейтін көптеген материалдарды жинап, бір жүйеге келтірді. Аристотель "Политикада" ... ... ... ... ... Оның пікірінше, мемлекеттің пайда болуына,ең алдымен, адамдардың бірігіп жұмыс құрып, өзара қатынас жасауға ұмтылуы себеп ... Яғни ... ... шығуын табиғи дамудың нәтижесі деп түсінеді. Ол адамдардың басқа хайуанаттардан айырмашылығы - ой еңбегімен шұғылдануында деп ... ... ... ... мән ... ... тысқары қалған адамдар адамшылығынан айырылып, тағы айуандарға ... ... -- ... Аристотельдің өмірі
Аристотель (грекше: Ἀριστοτέλης Aristotélēs) (б.з.д. 384 - б.з.д. 322 ... -- грек ... ... ... Ұлы ... ұстазы. Ол түрлі-түрлі тақырыптарға зерттеулер жазған, соның ішінде физика, ... ... ... ... ... логика, шешендік өнері, саясат, үкімет, этика, биология және зоология.
Сократ және Платонмен бірге Аристотель батыс пәлсапасының ең ... оның ... ... ... ретінде қарастырылады. Ахлақ, эстетика, логика, ғылым, саясат және метафизика сияқты мәселелерді қамтитын ең алғашқы жан-жақты пәслапалық жүйені құрған -- ... ... ... ... ... ... ... терең әсер етіп, оның ықпалы Ағарту дәуіріне дейін созылды. Бірақ ... ол ... ... ... орын ... ... ... Биологиялық ғыцлымдарда, ол жасаған кейбір бақылаулардың дұрыстығы тек 19-шы ғасырда ғана ... Оның ... ең ... ... ... жасалған, соның негізінде 19-шы ғасырда қазіргі заманғы формалды логика ғылымы қалыптасты. Аристотельдің метафизикалық ілімі яһуди және мұсылман ... зор ... ... Ал оның мәсіхшілік пәлсапаға әсері, әсіресе Шығыс православ шіркеуінің пәлсапасына және Рим католик шіркеуінің ... ... ... ... де жалғасып келе жатыр. Аристотельдің пәлсапасының барлық қырлары әлі де терең зерттелуде. ... ... ... өте ... ... мен ... (Цицерон оның әдеби стилін деп атаған) жазса да, оның жазбаларының көпшілігі бізге дейін келіп жетпеген. Оның кейбір еңбектері ... ... ... ... жоғалып отырды. Кейбір пайымдаулар бойынша, оның жазбаларының тек бестен бірі ғана сақталған.
Аристотель Халкидика түбегіндегі Стагейра қаласында б.з.д. 384 жылы ... Оның ... ... ... ... жеке дәрігері болған. Аристотель ақсүйектерге лайықты тәрбие және білім алды. Шамамен он жасында Аристотель Афины ... ... ... Академиясында білім ала бастады. Ол сонда шамамен жиырма жыл бойы, б.з.д. 347 жылы ... ... ... дейін қала берді. Содан соң ол Ксенократпен бірге Кіші Азиядағы Һермиас патшаның иеліктеріне сапар шекті. Азияда болған кезінде ол ... ... ... ... сапар шегіп, екеуі аралдың өсімдік және жануар әлемін зерттеді. Аристотель Һермиастың қызы (не қарындасы) Питияға үйленді. Ол туған қызды ол ... деп ... ... қайтыс болғаннан кейін Аристотельді Македония патшасы Филипп ... ұлы ... ... болуға шақырды. Ол Александрды сабап оқытты деседі. Александрға бірнеше жыл тәлім бергеннен кейін Аристотель Афиныға қайтып оралды. Б.з.д. 335 ... ... ол ... ... деп ... ... мектебін ашып алған болатын. Афиныда оның әйелі Пития қайтыс болып, ол Стагейралық Һерпиллида атты бір әйелді кездестіреді. Ол ұл ... оның атын ... өз ... ... ... деп ... Аристотель еңбектері
Аристотель көптеген еңбектерін өмірінің осы кезеңінде жазған болуы мүмкін. Ол тек ... ... ғана ... ... ... ... келіп жеткен еңбектерінің көбі түрінде өзінің шәкірттеріне арналған оқу құралы ретінде жазылғандықтан ... ... ... ... Оның ең ... еңбектері ретінде , , , және . Бұл еңбектерлдің арасында өте ... ... мен ... ... да, олардың ситілі мен тақырыптары жағынан әртүрлі болып келеді.
Пәлсападан эстетика, этика, басқару ғылымы, метафизика, саясат, психология, шешендік ... және ... ... жазды. Ол білім беру, шетелдердің әдет-ғұрыптарын, әдебиет және поэзияны зерттеді. Оның шығармаларының толық жинағы ... ... ... ... ... ... деп атауға болады. Өз заманында белгілі болған ғылыми мәліметтердің бәрін білген адамдардың ең соңғысы Аристотель ... ... ... ... Александр қайтыс болғаннан кейін Афиныда македондықтарға қарсы теріс көзқарас қалыптасты.
Билеуші Еуромедон Аристотельге деген айптау жасады. Аристотель деп анасының ... ... бас ... кетті. Бұндағы оның қиянат деп отырғаны афинылықтардың Сократқа шығарған әділетсіз сот үкімі болатын. Бірақ бір жыл өтпей ол Еубеяда ... ... ... ... 323 ... ... ... өсиетінде өзін әйелінің жанында жерлеуді сұрады.[2] Аристотель ... ... ... грек ... және ... ... ... соның ішінде логика (формальды логика) ғылымының негізін қалаушы. Қазіргі барша философия тарихшылары Аристотельді ерте заманның ұлы ойшылы ретінде таниды, ... ... ... ... ... туған. Афины қаласында оқып білім жетілдіреді. Он жеті жасында Платон академиясына түсіп, Платон қайтыс болғанға дейін (20 жыл ... ... ... ... ... 343 жыл ... ... Филипп Аристотельдің баласы Александрдың ұстазы болуға шақырады.Александр патша болғаннан кейін Аристотель алдымен Стагирға, одан 335 жыл- ... ... ... ... ... ... ... ашады. Бұл мектеп сол кездегі философия мен ғылым дамыту орталықтарының ... ... ... ... ... ... Афиныдан кетіп, б.з.б. 332 ж. дүние салды. Аристотель өзіне дейінгі философия мен ғылым жетістіктерін қорытып жүйеге келтіріп, әр ... ... ... ... еңбектер жазып қалдырған. Кейбір деректер бойынша оның еңбектерінің саны төрт жүзге, екінші бір деректер бойынша мыңға жеткен. Аристотельдің философиялық ... ... "Жан ... ... және ... деген шығармаларында жете бағаланған. Философияның негізгі мәселесін шешуде Аристотель материализм мен идеолизмнің екі ... ... ... ... ғылым классификациясында философияны ең жоғары орынға қояды. Басқа ғылымдар болмыстың кейбір жақтарын ғана,зерттеумен шұғылданса,философия бастаманың жалпы табиғатын ... ... ... ... Аристотель былай деп түсіндірді: "Шындығында даналық бүтіндей үстемдік құрушы, жетекші ғылым болғандықтан, басқа ғылымдар оған қарсы сөз айтуға ... ... да ... пен ... ... ғылым бірінші орынға қойылады." (Метафизика, М., 1934,с45).
Аристотель философиясында болмыс туралы ілімге, табиғатқа, яғни барлық заттардың ... ... ... ... ... көп көңіл бөлінген. "Метафизикада" Аристотель табиғатты жан-жақты зерттеумен шұғылданады. Табиғат - бір ... ... ... ... зат ... негізі және "әрқайсысындағы алғашқы қозғалыстың көзі" болатын болса, екінші жағынан, табиғат өздігінен өмір сүретін заттардың мәні, ... ... - ... және мән. ... "аспан әлемдерін еш уақытта көмесек те, дегенмен біз білетіндерден басқа да мәңгі субстанциялар өмір ... ... еді" ... ... ... ... ... күмән тудырмайды. Бұл адам жалпы мен жекенің, ұғым мен түйсіктің, мән мен құбылыстың диалектикасында ұштасып отырады. Шынында да ... ... идея ... идеялистік ілімін орынды сынап, заттардың реалдығын мойындыуына қарамастан, жалпы мен ... ... ... ... жөн таба ... ... Аристотельдің философиясы
Аристотельдің пікірінше, философияның пәні жалпы бола тұрса да, ол жекеленген заттардың (құрамды мәндері) - статуя, мемлекет, т.б. ... ... ... ... заттардың болмыстығын сезім арқылы білсек, жалпының болмыстығы ой арқылы ашылады. "Метафизикада" және ... да ... ... ... ... ... төрт ... себептерін көрсетеді; материалды себеп, формальды себеп, өндіргіш себеп, мақсатты себеп. Мысалы: үй салудың бастамасы - құрылыс өнері, мақсаты, ... (тас, ... ... жер), ... (ұғым). Аристотельдің пікірінше, заттың мәнін түсіндіруде осы ... ... бәрі ... ... ... Жез ... мәнін түсіну үшін, әрине ең алдымен оның субстраты ... алып ... ... Бірақ, тек жездің өзінен, мүсіннен, эстетикалық сезім қалай туатынын түсіну қиын. Сондықтан зерттеуді әрі қарай жалғастыра білуге тура келеді.
Осыдан ... -- ... ... ... неліктен? - деген сұраққа Аристотель: -- формадан, -- деп жауап берді. Аристотель ... ... ... мәні әрі ... көзі ... табылады. Аристотель өзінің форма мен материя жөніндегі ілімінде олардың өзара байланысын ашып, бұл жөнінде маңызды диалект пікір ... ... ... ... ... ... да аңғарылады: ол - материя дәрменсіз, формаға ... деп ... ... материя өмір сүріп, тұтастыққа ие бола алмайды. Сонымен Аристотель ... ... ... ... бар (түр, ... ... ... және творчестволық бастама деп сипаттайды. Аристотельдің идеялистік ... ... оның ... ... бір ... күш, ... түрткі және материядан бұрынғы нәрсе, құдірет (форманың формасы) деп түсінуінен артық көрінеді.
Аристотель философиясының елеулі бір ... ... ... ... ... ... ол ... негізі болады деп түсіндіреді және олардың мазмұнын, ақиқаттылығын болмыспен байланыстылығына қарап анықтауға тырысады. Жан-жақты маңызы бар ұғымдарға Аристотель 10 категорияны ... ... ... ... ... ... ... - деп жазады ол, -- бірде мән, ... ... ... сан, ... ... ... орын, бірде жағдай, бірде әрекет, бірде қайғы-қасірет ... ... жапа ... ... ... ... ... жөнінде ілімінде жүйенің жоқтығы, категориялардың эмпирикалық күйде бейнелегені философия тарихында әлденеше рет атап ... ... оның ... ... ... рет ... зерттеп, мән категориясын басқа категориялардың негізі ретінде қарағанын ұмытпауымыз керек. "Егер де ... ... ... деп ... ... - онда басқа еш нәрсе де ... ... еді". ... ... ... мен таным негізін зерттеу ісіне де көп мән береді. Аристотельдің пікірінше, мүмкіншіліктің шындыққа айналуын жете түсіну үшін осы ... ... ... ... ... ... мен оның нақты түрлеріне талдау жасау керек. Аристотель "Метафизикада", "Аналитикада" т.б. еңбектерінде таным туралы ілімді ... Ол ... ... ... ... ... ... келтірмейді. Аристотельде барлық жерде обьективтік логика субьективтік логикамен араласып жатады және сонымен қатар, қай ... ... да ... ... ... ... ... күмән жоқ. Ақыл ойдың күшіне, танымның күшіне, қуатына, обьективтік ақиқаттылығына аңғырт сену".
Аристотель адамды саяси жануар деп ... оның адам ... ... ... ... ... ұстанымы болды. Бірақ Аристотель мемлекеттің шығу себептерін қоғамдық ... ... даму ... ... адамның өз табиғаты мен мүдделерінен іздейді. Аристотель құл иеленушілермемлекетінің әртүрлі формаларына (монархия, демократия, олигархия) терең ... ... ... ... ... ... ... боолып табылатын монархияны алдыңғы қатарға қояды. Мемлекет ... ... ... ... адам" қоғамның материалдық және моральдық жағынан өркендеуіне зор ... ... деп ... ... Қорытынды
Аристотельдің этикалық көзқарасы оның адам жөніндегі ұғымына негізделген. ... ... тек ... ғана іске асырылып отырады. Платонның адамды сезімнен тыс о дүниеге тәуелді деп санауына қарсы ... ... ... ... тән ... атап ... ... пікірінше, мемлекеттің азаматы реелды сезімдері басылып, жаншылған жағдайда емес, қайта жер бетіндегі қасиеттіліктер мен "сыртқы игіліктерді" игеруіне сонымен ... ... пен ... деген анта жігерінің дамуына сай қалыптасады. Аристотель өз ілімінде адамгершілік пен этиканы адамдардың ... ... деп ... ол былай деп жазады: "Мейірбандық пен зұлымдық, әділеттілік пен әділетсіздік, т.б. семья мен мемлекеттің негізін қалайтын ... ... ... ... ... ғана ... келеді". Философ адамгершіліктің көзі енжарлық пен дәрменсіздікте емес, керісінше белсенделік пен жасампаздық деп ... ... ... Македонский Аристотель шәкірті болғандықтан, оған патша тағына отырғаннан кейін Александр Аристотельге ескерткіш ... ... деп ... "Бұл ... ... ұлы, ... ... Аристогтельге қойған Александр". Кезінде ол Платонды өмірден идеяны жоғары қойғаны, нақты өмір оның көлеңкесі дегені үшін қатты сынға алды. Бірақ, ... түр мен ... ... ... ... түрге берген. Мәселен, кірпіш - түр, ал сол ... ... ... ... ... ... (батпақ) - материя, яғни мазмұн деп қарады. Ол формальды логиканың Аристотель ашқан 1.Дәлме-дәлдік; 2. қайшылық; 3. жоққа ... ... ... ... дүниеге танытқан ұлы шәкірттерінің бірі ұлы жерлесіміз -- Әбу Наср әл ... ... ... философиясы орта ғасыр мен жаңа дәуірде қазіргі батыс философиясында талқылауға түсті, әр кезеңде ... ... ... және өзінше түсіндіруге де тырысты. Алайда оның мұралары адамзаттың ақыл-ойына өлмес азық бола берері анық.
IV Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
* Философия. Оқулық. ... В.Д. М., 1996.
* ... ... М., 1996.
* ... Д., ... Ү. ... А., 2000.
* Нысанбаев Ә., Әбжанов Т. Философия тарихы. А., 1999.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тестердің балалар психологиясының әдісі ретіндегі рөлі5 бет
Аристотель11 бет
Аристотель Стагирит18 бет
Аристотель туралы5 бет
Аристотель – ғұлама ойшыл14 бет
Аристотельдің философиялық еңбектері8 бет
Аристотельдің философиясы3 бет
Аристотельдің „саясат” еңбегіндегі саяси көқарастары8 бет
Греция ғалымдары Платон мен Аристотель10 бет
Ежелгі грек ғұламалары – Платон мен Аристотель11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь