Дін және руханият

ЖОСПАР:
1. Кіріспе.
2. Негізгі бөлім:
а) Ежелгі діндер
ә) Тәңірлік дін
3. Қорытынды.
4.Пайдаланған әдебиеттер.
Орта ғасырларда Қазақстан жеріндегі діни идеологиялық ахуал өте күрделі еді.Бір жағынан, қазақтың ата-бабаларынан келе жатқан дәстүрлі діні -Тәңірге табыну, шаманизм болса, екінші жағынан, бұл өңірде зороастризм діннің, буддизмнің, христиандықтың ықпалдары болды.
Қазақ жеріндегі ең көне діндердің бірі-зороастризм.Бұл діннің негізін Заратуштра деген адам салған. Кейіннен зороастризм діні ирандықтардың, ауғандықтардың ресми дініне айналған. Бұлар да орта ғасырларда зороастризмнен мұсылмандыққа көшкен.
Зороастризм дінінің негізгі табынатын, мінәжат ететін стихиясы- от, бір сөзбен айтқанда, отқа құлшылық ету діні. Қазақтың не нәрсені отпен аластауы, отқа май құю рәсімі сол зороастризм қалдығы болса керек. Зороастризмнің екінші бір қағидасы - дүниенің екі түрлі, бір-біріне қарама-қарсы болмыстардан тұратындығы туралы ұғым. Мысалы, рухани - тәндік, пайдалы - зиянкес, адал-арам, ақ-қара, жақсы-жаман, т.б. Қазақстан жерінен зороастризм орындары ашылған. Соның бірі- Тараздағы Тектұрмас жерлеу орны. Онда адамның сүйегін өртеп, ассуарт деп аталатын қыштан жасалған ыдысқа күлін салып қоятын болған.
Тәңірлік дін туралы тікелей деректер түркі заманынан белгілі.Көне түріктер «Бір Тәңірі» деп көк аспанға табынған. Тәңір көне түріктердің түсінігі бойынша, жер бетіндегі жанды, жансыз табиғаттың бәрінің үстінен қарайтын, соларды
Пайдаланған әдебиеттер:
Күнқожаев Н. Адам және қоғам. Жалпы білім беретін оқулық. Бесінші басылым. – Алматы: «Мектеп» баспасы ЖАҚ, 2003. – 176 бет.

\
        
        ЖОСПАР:
1. Кіріспе.
2. Негізгі бөлім:
а) Ежелгі діндер
ә) Тәңірлік дін
3. Қорытынды.
4.Пайдаланған әдебиеттер.
Орта ғасырларда Қазақстан жеріндегі діни идеологиялық ахуал өте ... ... ... ата-бабаларынан келе жатқан дәстүрлі діні
-Тәңірге табыну, шаманизм ... ... ... бұл ... ... ... христиандықтың ықпалдары болды.
Қазақ жеріндегі ең көне ... ... ... ... деген адам салған. Кейіннен ... ... ... ... ... айналған. Бұлар да орта
ғасырларда зороастризмнен мұсылмандыққа ... ... ... ... ... ететін стихиясы- от,
бір сөзбен айтқанда, отқа құлшылық ету діні. ... не ... ... отқа май құю ... сол ... ... ... керек.
Зороастризмнің екінші бір қағидасы - дүниенің екі ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, рухани - тәндік,
пайдалы - зиянкес, адал-арам, ақ-қара, ... т.б. ... ... орындары ашылған. Соның бірі- Тараздағы Тектұрмас жерлеу ... ... ... ... ... деп аталатын қыштан ... ... ... қоятын болған.
Тәңірлік дін туралы тікелей деректер түркі заманынан ... «Бір ... деп көк ... ... ... көне ... ... жер бетіндегі жанды, жансыз табиғаттың бәрінің үстінен
қарайтын, соларды
таратушы, соларды жарылқаушы, жазалаушы бір ... ... күш. ... ... ... ... мұсылмандық «Алла», «Құдай» ұғымдарына жақын
келеді. Ислам діні таралғаннан кейін де ... оның ... Алла ... ... ... жиі ... олар ... ұқсастығынан деп түсіну керек. Жалпы, Тәңір діні де Азиядағы
ең көне бірқұдайлық дін.
Көне түріктер Тәңірмен қатар Жер, Суға да ... ... Бұл ... көзі ... байланысты болса керек. Адамның да, малдың да,
өсімдіктің де өнуі, өмір сүруі ... суға ... ... ... ... ... Айға да табынған. Оның сілемдерін қазақтың салт-дәстүр
ғұрыптарынан, дүниетанымынан көптеп кездестіруге болады.
Тәңірлік діннің арғы ... ... ... ... ... негізгі
қағидасы бойынша, дүние түгелімен рухтардан тұрады. Жанды, жансыз дүниенің
де рухтары бар. Шаманизмді құраушы діни ... ... ... ... түрлері бар. Тотемизм дегеніміз - адамдардың өздерін белгілі
бір хайуанаттан таралдық деп түсініп, ... ... ... ... ... қазақтардың тотемі қасқыр болған. Қырғыздардың бір
бөлігі өздерін бұғыдан жаралдық деп ... ... бір ... ... оң ... ... ... балаға, оның бесігіне, жүйрік атқа,
жас ботаға үкі немесе тұмар ... ... ... бәрі ... ... - бүкіл табиғатты жанмен, рухпен ... ... ... ... күш ... әсер ету әрекеті. Қазақ
бақсы-балгерлерінің әрекеті осы магияға ... ... ... ... ... діні де ... Бұмын қағанның ұлы
Мақан қаған будда дінін қабылдап, буддалық насихат кітаптарды түркі ... ... Бұл ... ... қаған кезінде де жалғасқан. Түркі
қағандарын буддизмнің: «Адам өлтірме, өтірік ... ... ... ... ішпе» деген уағыздары қызықтырған болса ... ... ... ... ... ... ... Сайрамда (Испиджаб) табылды.
Қазақ жеріне 5 ғасырда несториандық бағыттағы христиан діні де ... ... ... ... ... «Құдай емес-адам, Құдайдың жердегі
өкілі ғана» дегені үшін Шығыс Рим империясынан ... еді. ... осы ... ... 7-8 ғасырларда Жетісу мен Оңтүстік Қазақстан
жерінде христиандық шіркеулерді көптеп салған. ... ... ... ... ... ... ... Қойлық, Жамұқат,
Науакент, Фараб, т.б. қалаларды қазғанда табылды. 14 ғасырда ... ... ... ... Рубрук Қойлық қаласында (Іле жазығы) қасиетті
Матвейдің монастыры болғанын хабарлайды.
Жалпы, ... ... ... жеріне, одан Шығыс Түркістанға, тіпті
сонау Монғолияға дейін таратқан – Нестордың ізін қуушы ... ... ... ... ... керейлердің, наймандардың біразы
кіргендігі жөнінде тарихи деректер бар.
9-ғасырдан бастап қазақ жеріне орныққан ... діні ... ... ... шіркеулері көп жерде мешітке айналдырылды. ... ... пне ... қатар өмір сүрді. Тіпті, кейде
христиан католиктерін ел басқарушы мұсылман халифтер ... ... ... алу ... (13 ғ.) ... ... ... қайта
күшейді. Өйткені кезінде монғол хандарының біразы христиан дінін қабылдаған
болатын. Мысалы, Батыйдың ұлы ... ... ... ... ... қолдау
жасаған. Жалпы, христиан діні ... ... ... шығыс
аймақтарындағы ру-тайпалардың арасында әр жерде қауым ... ... ... ... 14 ғасырдың соңына дейін өмір сүрді. Олардан қалған ... ... ... ... ... ... ... қағазға, қышқа жазылған христиандық уағыздар, крест рәміздер,
иконалар, металл крестер және ... ... ... христиан дінінің ең бір кең тараған белгісі – крест ... ... ... ... Азия мен ... ... манихей
діні де таралды. Манихей діні – ... ... ... ... қосындысынан шыққан қойыртпақ дін. Оны ... ... Мани ... ... ... Оның ... ... «Бал ашу
кітабында» жазылған. Қазақ жерінде манихейліктің орталығы Тараз қаласында
болды. Манихейліктің негізгі қағидасы – ... ол ... ... ... күш бар, оның бірі – адалдық күші де, екіншісі – арамдық (жауыздық)
күші. Өмір осы екі ... ... ... тұрады. Манихей діні
жаман пиғылды күштерді құртуға бағытталған. ... дін ... ... бұл дүниедегі қызықтардың бәрінен бас ... ... ... ... ... бала ... ... қанды
хайуанаттардың етін жеуге болмайды. Тек суық қанды жәндіктер – бақа ... етін ... ... негізінен, шөп тағамдарын ғана жеуге шақырды.
Дегенмен де манихейлік дін біздің жерімізде кең тамыр жая алған жоқ.
Дін ... ... ... ... ... ... әсер етеді.
Әсіресе соңғы кезде діндер адамды имандылыққа шақыруда елеулі ... ... ... әр түрлі діндер, олардың әрқайсысының өз
ерекшеліктері бар.
Пайдаланған ... Н. Адам және ... ... ... ... ... Бесінші
басылым. – Алматы: «Мектеп» баспасы ЖАҚ, 2003. – 176 бет.
\

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XIX ғ. II жартысы, XX ғ. бас кезіндегі қазақ әдеби тілінің діни лексикалық сипаты5 бет
XVIII ғасырдың аяғы ХХ ғасырдың басындағы Сыр өңірі ишандары мен пірлері және олардың ағартушылық қызметі71 бет
Ежелгі түркілердің наным-сенімдері10 бет
Ортағасырлық батысеуропалық философия10 бет
Қоғамдық жəне отбасы тəрбиесi20 бет
Дін рухани мәдениеттің бөлігі ретінде12 бет
Дін – қоғам ішіндегі рухани күш24 бет
Діни дәстүрлер арқылы жеткіншектердің рухани-адамгершілігін қалыптастыру80 бет
Рухани мәдениет. Дін. Өнер. Қазақстанның XIII-XV ғасырлардағы рухани мәдениеті38 бет
Түркі халықтарындағы тәңіршілдік пен ислам дінінің арасындағы тарихи, рухани сабақтастықтарды қазақ тарихы негізінде дәлелдеу62 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь