Құндылықтар философиясы

Жоспар

І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
2.1. Құндылықтар философиясы түсінігі
2.3. Құндылықтар адамды неге үйретеді?
2.4. Құндылық қасиеттері
ІІІ. Қорытынды
IV. Пайдаланған әдебиеттер
І. Кіріспе

Әлем өзінің байлығымен жэне алуан түрлілігімен ерекшеленеді. Әлемді рухани – практикалық игеру процесі барысында адам болмысты өз құндылықтары арқылы қарастырады. Бұл қоршаған ортадағы заттар мен құбылыстар тұлғаның сезімдері және ұмтылыстарымен сәйкес келетін әлемге деген ерекше эмоционалдық реңге ие болатын қатынасты білдіреді. Адамның әлемге қатынасының ерекшелігі оның өзін және өзге адамдарды, қоршаған дүниедегі заттарды, құбылыстарды, процестерді қайырымдылық, әділеттілік, сұлулық, пайдалылық және т.б. тұрғысынан бағалап, құндылықтар арқылы қарастырумен сипатталады.
Құндылық - мәдениеттің құрамдас бөлігі. Мәдениеттің құрамдас бөлігі болуы себепті құндылық адамдардың өзін ұстауын реттейді, олардың шынайы тәртібін айқындайды. Мәдениет құндылықтары, тиісінше, материалдық және рухани болып бөлінеді. Құндылықтардың мазмұны қоғамның мәдени жетістіктерімен шарттастырылған. Құндылықтар әлемі, сөздің кең мағынасында, мәдениет әлемі деген сөз. Ол адамның рухани қызмет аясы, оның санасының дұрыстығын айғақтаушы, адамның рухани байлығының елшеуіші іспетті. Құндылықтарды мүдделердің қарапайым жалғасы немесе бейнеленуі ретінде қарастыруға болмайды. Олар салыстырмалы өзінділікке ие.
IV. Пайдаланған әдебиеттер

1. Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005
2. Қоғамдық білім негіздері: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық / Ә.Нысанбаев, Ғ.Есім, М.Изотов, К.Жүкешев, т.б. – Алматы: «Мектеп» баспасы, 2006 жыл.
3. Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет.
        
        Жоспар
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
2.1. Құндылықтар философиясы түсінігі
2.3. Құндылықтар адамды неге ... ... ... ... Пайдаланған әдебиеттер
І. Кіріспе
Әлем өзінің байлығымен жэне алуан түрлілігімен ерекшеленеді. Әлемді рухани - ... ... ... ... адам ... өз құндылықтары арқылы қарастырады. Бұл қоршаған ортадағы заттар мен құбылыстар ... ... және ... ... келетін әлемге деген ерекше эмоционалдық реңге ие болатын қатынасты білдіреді. Адамның әлемге қатынасының ерекшелігі оның өзін және өзге адамдарды, қоршаған ... ... ... ... ... әділеттілік, сұлулық, пайдалылық және т.б. тұрғысынан бағалап, құндылықтар арқылы қарастырумен сипатталады.
Құндылық - мәдениеттің құрамдас бөлігі. Мәдениеттің құрамдас бөлігі ... ... ... ... өзін ... реттейді, олардың шынайы тәртібін айқындайды. Мәдениет құндылықтары, тиісінше, материалдық және рухани болып бөлінеді. Құндылықтардың мазмұны қоғамның мәдени ... ... ... ... ... кең ... ... әлемі деген сөз. Ол адамның рухани қызмет ... оның ... ... ... адамның рухани байлығының елшеуіші іспетті. Құндылықтарды мүдделердің қарапайым жалғасы немесе бейнеленуі ретінде ... ... Олар ... өзінділікке ие.
ІІ. Негізгі бөлім
2.1. Құндылықтар философиясы түсінігі
Құндылықтық қатынас әрқашанда Субъектінің бойында белгілі бір эмоциялары - қуану, сүйсіну, таңдану, ... т.б. ... Оның ... ең ... - ... ... ... қасиеттер қажет, мейлі ол дін болсын немесе діни емес қасиеттер болсын. Бұл ... ... ... ... ... мен ... ... құнсыздануы мен деградациясы кезінде өзінің өзектілігін байқатады. Құндылықтар - қасиеттер. Қасиетсіз адам ... ... ... ... ... ... ... бала кезден, ана сүтімен бірге, өзінің ана тілі арқылы моральдың негіздері ретінде өз тарихын, мәдениетін, әдет-ғұрыптары мен ... ... ... ... ... адамның бойында моральдық жауапкершіліктер жүктейді, сезімін айқындай түседі. Құндылықтық эмоцияның ең ... ... - ... тазаруды білдіретін катарсис болып табылады. Әдетте катарсис термині Аристотельдің "Поэтикасындағы" трагедия теориясымен байланыстырылады. ... ... ... мәселесі Аристотельге дейін-ақ қойылған болатын. Әдебиеттерде айтылғандай "катарсис" терминінің көпмәнділігі эстетика тарихында оның әртүрлі түсіндірмелерінің пайда ... ... ... бұл ... ... ... эстетикалық, психологиялық, этикалық, тіпті діни мағыналарда да қолданылады. Бұл көпмәнділік кездейсоқ емес, ол ... ... ... ... болып табылады. Антикалық эстетиканың үйрететін катарсисі немесе тазалануы тек эстетикалық ұғым емес, ол моральға да, интеллектке де, психологияға да ... яғни ... ... адамның барлық қырына қатысты (Лосев А.Ф., Шестаков В.П. История эстетических категории. М., 1965, ... ... ... ... ... ... ең қиын ... - нағыз құндылықтарды жалғандарынан ажырата білу. Ол тек теориялық жағынан алғанда ғана ... Біз ... пен ... ... ... ... ажырата аламыз. Бұл жерде барлығын "таза суға" шығарып, күмәнсіз ететін гумандылықтың өлшемі ... ... ... барлығы зұлым болғанда да зұлымдықтың аты зұлымдық, ешкім қайырымды болмаса да қайырымдылықтың аты қайырымдылық. Тек қайырымдылық пен ... ... ... ... ғана нағыз құндылық болып табылады.
Құндылықтар әлемі - сөздің кең мағынасында мәдениет әлемі, адамның рухани әрекетінің саласы, ... ... ... ... ... оның адамгершілік санасының, басымдылықтарының саласы. Әрбір мәдениеттің өз құндылықтар кешені бар. Құндылықтар адам болмысының әртүрлі формаларына деген қатынасты білдіретін ... ... ... ... ... - ... еңбекке, шығармашылыққа, адамгершілік насихаттарға, еркек пен әйел арасындағы байланысқа, адам өмірінің мәніне деген бағалаушы қатынас. Құндылықтар - ... жэне ... ... өтеу ... ... ... Қалыпты мәнге қайырымдылық, сұлулық, әділеттілік идеалдары ие болуы ... ... ... ... ... адам әрқашан өзінің әлеуметтік тәжірибесі барысында эр алуан көзқарастарды ... ... Біз ... ... ... ... жатқан өзгерістер дәуірінде өмір сүріп отырмыз. Құндылықтардың алмасу процесі әдетте ұзаққа созылады. Құндылықтық бағдарлар, идеалдар жаңа мәнге ие бола ... ... ... ... Бұл ... алғанда мәдениеттің өз нормалар, рәміздер, стандарттар қоры бар. Алайда мұнан адамзаттың рухани ... тек бір ... ғана ... ... ... ... ... ой туындамауы тиіс. Мәдениет, әрине өркениетті, өйткені ол үнемі белгілі бір құндылықтық бағдарларды өндіріп отырады. Құндылықтар қоғам үшін ең ... ... ... ... мен мағыналардың қызметін өзіне бағындыра отырып, оны реттейді. Құндылықтар адамға қоршаған нақтылықты ... ... ... ... ... толығымен қайта құрып отырады.
2.3. Құндылықтар адамды неге үйретеді?
Заттар мен құбылыстардың сипаттамалары табиғаттағы, қоғамдағы, адамдағы процестердің ... мен ... ... ету үшін қажет. Адамның өз өмірлік әлеміне деген қатынасын өзіндік тиесілік пен өзіндік бекітілудің құндылықтық ... ... ... дәуірлердің, мәдениеттердің, адам қоғамдарының арасында қаншалықты айырмашылық болғанымен, олардың барлығы құңцылықты-мәңці диспозициялардың жекелеген жағдайларынан туындайды және оны өз ... ... Бұл ... барлық деңгейлерінен көрінеді: жеке тұлғалық және ұжымцық бейсаналылықтан дүниетаным жүйелерінің ішкі мәнді ұйымдасқан күрцелілігі мен институционалданған этностық нормалар мен ... ... ... ... ... ... тұғырлары цискрецитацияға ұшырап, мәдени цәстүрлері құнсызданған кезце, әрбір халық өзін мазалаған сансыз сұрақтың ең болмағанда бір бөлігіне жауап табу үшін ... ... ... мен мәдениетіне бет бұрған кезце, тарихтың өтпелі, цағцарыстық кезеңцерінде өткір қойылацы. Өткен ғасырцың ... ... ... түсінігі қалыптасты. Бұл - өмірлік идеалдар түбірімен өзгеріп, қалыптасқан ... ... ... ... ... ахуалда сананың шарасыздық жағдайын білдіретін түсінік. Бұл тек жекелеген адам үшін ғана ... ... ... да ауыр сын. ... ... дағдарысы Сократқа мынадай сұрақты қоюға мәжбүр етті: "Игілік дегеніміз не?" Бұл ... ... ... ... сұрағы болып табылады. Антикалық және ортағасырлық философияда ойшылдар құндылықтық сипаттамаларды, дәлірек айтқанда этикалық, эстетикалық, діни сипаттамаларды нақтылық, шынайы болмыс ... ... ... Бұл ... ... ... ... дейін ойшылдарды мазалап келген сұрақтардың бірі. Бір қарағанда бәрі ... ... ... - бұл ... ... ... адам үшін не құнды және неге құнды? Кейде біреу үшін құнды нәрсе өзгелер үшін құнсыз болатын ... де ... ... онымен ешкімнің келіскісі келмейді және әрқайсысы өзі үшін құнды нәрсені нағыз құндылық деп есептейді. Кімдікі дұрыс?
Бұл мәселені құндылықтар теориясы немесе ... ... ... ... - ... және "logos" - ... шешуге ұмтылады. Аксиология - құндылықтардың жаратылысы туралы, оның нақтылықтағы орны мен құндылықтық әлемдегі құрылымы туралы, яғни ... және ... ... мен ... ... арасындағы әртүрлі құндылықтардың байланысы туралы ілім. Философиялық білімнің ... ... ... ... XIX ... ... жартысында ғана қалыптасты.
Құндылықтар проблематикасы ежелгі Шығыс және антикалық философияларда ... ... ... ... рет ... ... ... үнемі сұлулық, береке, қайырымдылық және т.б. түсініктердің мәнін ұғынуға ұмтылды, кейінірек мұның бәрі ... ... ... ... ... "игілік деген не?" деген сұрақты алғаш қойғандардың бірі Платон. Ол болмысты "заттар әлеміне" және "идеялар әлеміне" бөле ... ... ... ... ... ... және т.б. жоғары игіліктерге сәйкес келетіндей ешнәрсе жоқ деп есептейді. Және сыртқы ... ... мен ... ... ... ... ... әсемдік т.б. ұғымдарды уақыттан тыс, мәңгі идеялар кеңістігіне орналастырды. "Егер кім әсемдікті ... ... ол бұл ... ... ... ... жаратылысы жағынан таңқаларлықтай әсем нәрсені көреді... бұл нәрсе, ең алдымен мәңгі, яғни ол туылуды да, күйреуді де, ... де, ... де ... ... ол ... жағынан тұрпайы болмайды, қашан да, қай жерде де өзгелермен салыстырғанда ... ал ... ... басқа жерде өзгелермен салыстырғанда тұрпайы. Әсемдік - бұл бет, қол немесе ... да бір дене ... ... ... ... да бір сөз немесе білім түрінде емес өзінен-өзі әрқашан да өзінде тұтас бейне ретінде көрінеді: ... өзге ... ... оған ... ... және күйрейтін болса, ал ол артып та, кеміп те кетпейді, ешқандай ықпалды сезінбейді" (Платон. Соч. в 3-х т. М., 1970, ... ... XIX ... ... ... ... талдаудың дербес объектісіне айналмағанын айта кетуіміз керек. Антикалық философияда ғана емес, онан кейінгі орта ... мен жаңа ... ... да құндылықтық сипаттамалар нақтылық, болмыстың шынайылығы ұғымдарына енгізілді. ... ... ... ... ... ... қарастырылды және сондықтан аксиология дербес философиялық пән ретінде бөлініп шыққан жоқ. Аксиология философиялық зерттеудің дербес аймағы ретінде болмыс ұғымы екі ... ... ғана ... ... нақтылық пен құндылық әртүрлі талап пен ұмтылыстардың объекті ретінде қарастырылғанда аксиологияның басты мақсаты ... ... ... ... ... және оның нақтылық айғақтарына деген қатынасын көрсету. Мәдениеттің маңызды компоненті ретіндегі, адамның нақтылықты рухани-практикалық игеруінің негізі және реттеушісі ретіндегі ... ... ... ... ой ... ... ... сипатталады. Бұл бағыттардың арасында мынадай типтерді атап өтуге болады: натуралистік психологизм, ... ... ... жэне ... ... қасиеттері
Құндылық - объектінің жағымды немесе жағымсыз жақтарын білдіретін философиялық-социологиялық ұғым.Философия тарихында ... ... ... ... ... түсінік 19 ғасырдың ортасында пайда болды. Құндылық ұғымына тұңғыш филосиялық анықтаманы Р.Лотце мен Г.Коген берді. Ежелгі филосиялық көзқарастарда құндылықтың әр ... ... ... және табиғи, қоғамдық құбылыстарды, адамның іс-әрекетін бағалауда пайдаланылатын сұлулық, қайырымдылық, ... ... ... және ... ... ... ... объектінің адам үшін қаншалықты маңызды екендігін айқындайды. Ол пәндік және субъективтік деген екі бөліктен тұрады. Пәндік және ... ... -- ... ... ... екі жағы, біріншісі -- оның объектісі, екіншісі -- ... ... ... ... баға ... ... ал ... құндылық олардың өлшемі мен әдісі болып табылады. Пәндік құндылыққа заттардың табиғи қажеттілігі, өнімнің ... ... ... ... ғасырлар бойы қалыптасқан мәдени мұралар, ғылыми ақиқаттың теориясы ... мен ... ... ... ... ... пен жақсылықтың іске асуы, табиғи және қоғамдық объектілердің эстетикалық қасиеттері жатады. Санадағы құндылық ... ... ... мен ... ... және оған ... ... қоғамда кездесетін түрлі нормалар жатады. құндылықтар өмірге, еңбекке, шығармашылыққа, адам өмірінің мәніне, т.б. баға беру қатынасынан тұрады. Құндылықтар қоғам үшін ең ... ... ... ... мен ... ... ... бағындырады және реттейді. Құндылықтар адам мүддесінің объектісі бола тұра, әлеуметтік, ... ... ... ... ... беру ... атқарады. Адам өзін қоршаған заттық және рухани әлемді құндылықтар арқылы бағалайды. Оның шынайы ... ... ... тек сана ... болуы мүмкін. Құндылықтық сана заттың біз үшін қаншалықты ... оның ... неде ... ... және алдамшы құндылықтар
Адамның өзінің солай деп таңдауына орай, құндылық қашанда белгілі бір қанағаттанарлық нәрсені білдіреді. Ал материалдық және ... ... ... ... ... бәрін қанағаттанарлық категорияға жатқызуға болмайды.
Адамдардың немесе әлеуметтік топтардың қажеттіліктері, мүдделері жөне талғамдары әр түрлі ... ... ... құндылықтар салыстырмалы. Құндылық қатынас қанағаттанарлық немесе қанағаттанғысыз болып келуі мүмкін. Біреу үшін мынау, екінші үшін анау ... ... ... ... қайсысы қателесіп тұрғанын релятивистік тұрғыдан оны ажыратып жатуда мағына болмайды. Шынайы деп -- ... ... ... оның ... ... адамдық қасиеттерді сіңіретін, адамдардың бақыты мен игіліктілігін қамтамасыз ететін, адамның тұрғасын ажарландыратын, адаммен ... ... ... ... ... ... ... жөн. Алдамшы құндылықтарға жеке индивидтер құндылық деп қабылдағанымен, шынында, қоғамның ... ... ... оны кері ... ... аздыратындарды айтамыз.
Соңғы онжылдықтарда "тұлғалық нарық" деп аталатын бағдар қалыптасты. Ондағы және ... ... ... ... ... ... тұлға сатуға ұсынылса, екіншісінде - тауар . Табыс көбіне адамның өзін рынокта қаншалықты ... сата ... оның ... ... ... оның қаншалықты сергек, берік, жіті және сенімділігіне, оның отбасылық жағдайына, ... ... ... керек адамдармен таныстылығына байланысты. Адам өзінің өмірі мен бақыты туралы ойланбайды, қалай өтімді тауарға айналуын ... ... ... ... адам да ... рыногында сәнді болуы тиіс, ал сәнді болу үшін тұлғаның қандай ... ... ие ... білуі тиіс. Мұндай үлгілердің картинасын жарнама, газеттер, журналдар, кино, теледидар, радио береді.
Қазіргі адам өзін ... ... ... де, ... ... де қабылдағандықтан оның өзін-өзі бағалауды өзінен тыс ... ... Егер ол ... отырса - құны бар, ал олай болмаса - ол құнынан айырылады. Ол өзінің күш-жігерімен ... ... ... оны ... ... өзін көрсету емес, оларды сату процесіндегі оның ... ... ... типі ... ... беру ... де ... терең ықпалын тигізеді. Оқытудың мақсаты ең алдымен нарық үшін пайдалы ақпаратты барынша көп жинақтауға келіп тіреледі. Студенттерге өте көп нәрсені білу ... ... ... ойлануға да күші мен уақыты жетпей қалады...
Барлық бағдарлардың да өмірде өз үлестері бар, ал ... ... ... ... ... өмір ... ... отрасының ерекшеліктеріне байланысты. Мысалы, қанаушы бағдар табиғи жэне адами ресурстарын тек өз ... ғана ... ... ... өзге ... де пайдаланып қалуға тырысқан авторитарлы жүйелерде үстемдік етті. Олар күштің құқын жариялап, оны ... тірі ... ... табиғат заңымен байланыстырды. Сүйіспеншілік пен тәртіптілік әлсіздік деп аталынып, ал ой толғау - ... ... ісі деп ... ... ... - бұл адам ... ... іске асыру мен күштерді пайдалану қабілеті. Жемістілік адамның өзін жаратушы және иесі ... ... ... Жемістілік көркем шығармашылыққа ғана сәйкес емес. Жемістіліктің классикалық үлгісін Гете Фауст бейнесі арқылы береді (Гете Фауст - 2 ... 5 ... ... қоғамның құндылықтарын талдау адамдардың негізгі құндылықтық бағдарларын қарастырмасақ жеткіліксіз болар еді. Мысалы, қазіргі замандағы көрнекті психоаналитик және этиктердің бірі ... ... емес және ... ... бөліп көрсетеді. Бұл жерде берілген ұғымдардың белгілі бір индивидтің мінезін сипаттау емес, "идеалды типтер" екендігін ескеруі қажет. Әдетте ... ... ... бұл ... барлығын немесе кейбірін білдіреді, бірақ оның біреуі басымдылыққа ие болады.
Жемісті емес бағдарлар рецептивті, ... ... және ... бағдарларға бөлінеді. Рецептивті бағдарда адам барлық игіліктердің көзі сыртта жатыр, қалаған нәрсеңді алудың жалғыз тәсілі - мейлі ол ... ... ... ... ләззат алу болсын, оны тек осы сыртқы көзден алу деп есептейді. Ең бастысы - өзің сүю ... ... ... Олар тек ... ... ... ғана емес ... да болсын көмек көрсетуге қабілетті адамдардың барлығына да бағынышты. Олар бизнес саласында ... ... олар ... емес және ... Жалпы алғанда алушы бағдардағы адамдардың дүниетанымы оптимистік және ашық-жарқын болып келеді, ... ... және оның ... деген сенімділіктері бар, бірақ күнкөріс көзін жоғалту қаупі туғанда олар тынышсызданып, беймаза күй ... ... ... ... ... ... анықтамалық. Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2005
* ... ... ... ... білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық / Ә.Нысанбаев, Ғ.Есім, М.Изотов, К.Жүкешев, т.б. - ... ... 2006 жыл.
* ... К., ... М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. -- Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. -- 344 бет.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Антикалық әдебиет:түрлі жанрлық салаларының қалыптасуы11 бет
Ежелгі Грекия мен Рим мәдениеті11 бет
Мәдени даму мен теориялар14 бет
Төлен Әбдікұлы шығармаларының көркемдік ерекшелігі, ұлттық құндылықтары60 бет
Философия - дүниегекөзқарастың ғылыми-теориялық түрі4 бет
Ш.Құдайбердіұлы шығармаларындағы адамгершілік мәселесі83 бет
Ғылымның философиялық мәселелері14 бет
Қожа Ахмет Иассауи дүниетанымындағы рухани кемелдену мәселесі153 бет
Құндылықтар туралы түсінік22 бет
Абай Құнанбаев туралы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь