ХІХ-ХХ ғғ. Ресей мәдениеті аясындағы философия

Мазмұны
ХІХ.ХХ ғғ. Ресей мәдениеті аясындағы философия ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
§ I. Славянофилдер мен батысшылар ағымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
§ 2. В.С.Соловьевтің «бәрінің бірліктегі» философиясы ... ... ... ... ... ... ...4
§ 3. Діни экзистенциализм мен антропология ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
§ 4. Ғарыш философиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14

Философия тарихына жасаған көлемді саяхатымызда солтүстіктегі көршіміз- Ресей халқының рухани-философиялық мұрасын естен шығармауымыз керек. Қазақ халқы «Ұлы мәртебелі Тарихтың» шешімімсн ХІХ-ХХ ғғ. орыс мәдениетінің ықласында болып, қандай дегенде де, оларлың кең құндылықтарын Өз бойына сіңірді. Екінші жағынан алғанда, орыс руханиятының бүкіл дүниежүзілік философиядағы алатын өз орны қайталанбас құңдылықтары бар. Сондықтан оларды әрбір білімді азамат меңгеруі қажет. Үшінші жағынан, бүгінгі қазақ елі - көпұлтты ел, ал орыс халқының өкілдері негізгі ұлт- қазақтардан кейінгі екінші үлкен әлеуметтік-демографиялық топ, сондықтан қазақ-орыс мәдениеті және тағы басқа қатынастарының негізінде бір-бірінің дүниеге деген көзқарасын түсіну қажеттілігі жатыр, сонда ғана олар толыққанды болуы мүмкін.
Философиялық ой-пікірдің Ресейде дүниеге келуі XI ғ. басталып, негізінен, христиандық дінді қабылдаумен байланысты болды. Осы уақыттан бастап Ресейдің ойшылдары өз мемлекеттерінің Құдай нұрының шапағатына қатысты екенін негіздей бастайды. Алғашында ойшылдардың ой өрісі адамның жүріс-тұрысын ретке келтіретін мақал-мәтел, нақыл сөздерге, соңынан православие дінінің бүкіладамзат цивилизациясының дамуындағы ерекше орнын негіздеуге бағытталды.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі

1. Серік Мырзалы. Философия.- Алматы: «Бастау», 2008.- 644 б.
        
        Мазмұны
ХІХ-ХХ ғғ. ... ... ... I. ... мен ... ағымы………………………………….3
§ 2. В.С.Соловьевтің «бәрінің бірліктегі» философиясы………………………4
§ 3. Діни экзистенциализм мен антропология …………………………………..6
§ 4. Ғарыш ... ғғ. ... ... ... ... ... көлемді саяхатымызда солтүстіктегі көршіміз-
Ресей халқының рухани-философиялық мұрасын естен шығармауымыз керек. ... «Ұлы ... ... ... ... ғғ. орыс ... ... қандай дегенде де, оларлың кең құндылықтарын Өз бойына
сіңірді. Екінші ... ... орыс ... ... дүниежүзілік
философиядағы алатын өз орны қайталанбас құңдылықтары бар. Сондықтан оларды
әрбір білімді азамат меңгеруі қажет. Үшінші жағынан, бүгінгі ... елі ... ел, ал орыс ... өкілдері негізгі ұлт- қазақтардан кейінгі
екінші үлкен әлеуметтік-демографиялық топ, сондықтан қазақ-орыс ... тағы ... ... ... ... ... деген
көзқарасын түсіну қажеттілігі жатыр, сонда ғана олар ... ... ... ... дүниеге келуі XI ғ. басталып, негізінен,
христиандық дінді ... ... ... Осы уақыттан бастап
Ресейдің ойшылдары өз мемлекеттерінің Құдай нұрының ... ... ... бастайды. Алғашында ойшылдардың ой өрісі адамның жүріс-
тұрысын ретке келтіретін ... ... ... соңынан православие
дінінің бүкіладамзат цивилизациясының ... ... ... негіздеуге
бағытталды.
§ I. Славянофилдер мен батысшылар ағымы.
«Алтын Орда» мемлекетінен өз ... ... ... княздігінің Шығыс
жақтағы жерлерге лап берген кезінде орыс халқының «ұлылығы», «артта ... ... ... ... ... орыс ... ... үйрету
негізінде дүниежүзілік цивилизацияның шеңберіне тарту идеясына негізделген
«Мәскеу - үшінші Рим» деген ... ... ... ... ... ... ... сайын шыңдалып, орыс халқының ерекше өчзндік болмысы
мен мәдениеті, философиялық ... бар ... ... ... ағымды тудырды.
Екінші бағыттағы ойшылдар Ресей моңғол-татар бодандығында екі ғасырдан
артық болып, басқа Еуропа ... ... ... ... орыс ... ... ... жолды қайталап, олардан тәлім-тәрбие, өнеге алуы керек деген
ойда ... Бұл ... ... ... деп атай ... Осы ... ... күрес өзінің шиеленісіне XIX ғ. ортасында жетті. Ақырында,
большевиктер бұл шиеленісті «батысшылардың» пайдасына шешті. Алайда бұл екі
ағым ... ... ... әрі ... жүре ... ... тараған уақытта Ресейдің алдында «Біз кімбіз және қалай қарай
дамуымыз керек?» деген сұрақ тағы да дүниеге ... аз ... тағы ... ... ... ... либерализм жолы әлеуметтік
құрылымда аз өте бай топпен қатар, ... ... ... ... ғ. басында саяси элитаның ауысуына, «мемлекетшілдердің» билікке келуіне
себеп болды. Бұлардың көзкарастарының «славянофилдерге» жақынырақ ... ... ... Батыс тәжірибесін (әсіресе жаңа технологияларды) де
игеру қажеттігін ... ... ... жөн ... Ресей тарихына жасаған
қысқаша экскурс осы елдегі философиялық ой-өрісті жете түсінуге мүмкіншілік
бере ме ... ... ... ... келе ... келер болсак, бұл ағымның
негізін қалаған П.Я.Чаадаев болды. Оның ойынша, ... ... ... және ... жағынан да кемеліне келген, орнықты, тәртіпті.
Еуропа ... ол ... ... ... ... ... ... еріктікті қорғауды т.с.с. жатқызады. Ресейге
келер болсақ, онда зорлыққа ... ... ... соның нәтижесінде
барлық адамдардың кұлға айналуы, тұлғаның абыройын таптау ... ... ... ... ... ... П.Я.Чаадасв Ресей халкыныц дінді
«бишара Византиядан» ... ... ... ... ... қалғанынан
көреді. Ресей Еуропа халықтарының тарихи ... ... ... ... ... ... болашағын ағарған зерденің
негізінде кұруы керек.
П.Я.Чаадаевтің көзқарасы Ресейдің біршама ... зор ... ... ... ... ... ... А.И.Герцен, Н.П.Огарев,
Т.Н.Грановский, В.Г.Белинский т.с.с. жатқызуға болады.
В.Г.Белинский Еуропаға ... ... ... ... деп ... бір жылы ... бір ... Еуропаның бір ғасыры Азияға
мәңгіліктей. Барлық ... ... ... ... бәйшешектей гүл жарып, өзінің тамаша жемістерін ... көп ... ер мен әйел ... ... әдет-ғұрыптың
нәзіктілігі, ғылым мен өнердің дамуы, ... ... ... ... ... ... ... көкке карай өрлеуі, адамның
кісілігін сыйлап, оның құқтарын бұлжытпай сақтауы... - бәрі де ... ... ... - деп ... ... ... ол
бүгінгі Батыс руханиятын көрсе, мүмкін мұндай көзқарасқа түзету енгізер ме
еді, кім ... ... ... ... ... ... өз ... негізінде іс-әрекет жасау мүмкіндігін
алуы жөнінде біршама терең ойлар айтты. Бірақ олар ... ... ... ... ... құндылықтары мен нормаларын іске ... ... ойда ... ... ... ... ... ойынша, Орыс мәдениеті
православиелік діннің шеңберінде дамуы керек. Олар «патшанікі ... - ... ... қағиданы ұстады. Яғни мемлекет тек қана коғамды
сырттай өзгерте алады, ал ішкі жаңару - православиелік халықтық ... Тек ішкі ... ... ... ғана ізгі қоғамды орнатуға болады.
И.В. Киреевский мен А.С. ... ... ... ... ... ... онда техникалық алға өрлеу рухани тоқыраумен ... ... ... ... ... реформалаудағы негізгі мәселелердің бірі Ресей қоғамы жекеліктің, я
болмаса қауымдастықтьң негізінде даму керек пе? - ... ... ... олар ... таңдады. Қауымдасып өмір сүру - Ресей халқының
табиғатына тән ... ... ... ғана ... ... бар.
Қоғамның дамуының негізінде бақталастық, көре алмау т.с.с. ... ... сүю, ... ... ... беру ... қажет. «Біз сүйіп сенеміз, олай
болса, өмір сүреміз» деген нақыл сөздің астына ... ... өз ... ... ... 2. В.С.Соловьевтің «бәрінің бірліктегі» философиясы.
Владимир Сергеевич Соловьев ... жж.) - аса ... ... ... Адамның әлеуметтік-мәдени және діни қажеттіктерін өтей
алатын философиялық жүйе жасауға тырысты. Христиандық ... ... ... ... басын біріктіріп, діни көзқарасты
ең жаңа ғылымдағы ашылған деректермен толықтыру қажеттігін айтты.
В.С.Соловьевтің философиясының негізгі идеясы - ... ... ... оны славянофилдер сияқты, халықтың бірлігіне теңемейді, оған ... ... ... ... Оның ойынша, болмыс, өмір сүргеннің
бәрі - бірегей, бір-бірін қамтып жатыр. Болмыстың төменгі деңгейі жоғарыға
өтуге, ... ... ... ... ... ... ... Құдай жатыр. Ол - Жаратқан мен жаратылғанның бірлігі. ... ... ... адамға ұқсатып қарауға болмайды деген пікір айтады. Оның
ойынша, Ол - ... ... ... жоғары», «дүниеде іс-әрекет
жасайтын ерекше ... күш» ... ... ... ... ... кемеліне келіп, еш мінсіз жаратылған
дүние деп айтуға болмайды. Оның негізгі себебі – ... ... ... ... ... ... қамту үшін көптік ... ... ... ... сан ... ... ... Аристотельдің
терминімен айтсақ, әртүрлі заттардың энтелехиясын, яғни ішкі ... ... ... ... Ал ... ... ... күш-қуат беретін «дүниежүзілік жан-дүние», яғни София, ал оның өзі -
Кұдайдың эманациясының туындысы. Сонымен Құдай, Дүние және ... ... ... ... ... ... ... тұжырымдары
Өзінің дүниетанымдық көзқарастарында В.С.Соловьев «біртұтастық білім» алу
жолын кұптады. Ол үшін сезімдік тәжірибе мен ... ... ... қажет. Басқаша сөзбен айтқанда, ақиқаттың үш түрі ... ... ... Олар ... ... діннің
шеңберінде калыптасады. Акиқаттың ең жоғарғы түрі, ... ... ... дін, теология бере алады. Оны ол мистицизм дейді.
Эмпиризм, яғни тәжірибелік жолмен ашылатын білім, материалдық дүниені танып-
білуге бағышталған. ... ... ... ... арқасында
барлық білімді біріктіретін дәнекерлік күшке айналады.
В.С.Соловьев таным процесінде тәжірибеге көп ... ... Ал оның ... - ішкі және ... тәжірибеге бөлінеді.
Сыртқы тәжірибеге келер болсақ, ол ... ... ... ... түйсіктерімізге тигізетін ықпалынан пайда болады.
Ішкі тәжірибені В.С.Соловьев екіге бөледі: олар психикалық және ... ... біз өз ... бой ... ... ... тәжірибе деп біздің жан-дүниеміздің ар жағында жатқан, өзінің
бізге тигізетін ықпалымен бізді жоғарыға ... ішкі ... ... ... ... бір-бірімен салыстыра келе, В.С.Соловьев бірінші орынға мистикалык,
екіншіге - психикалық, соңына ... ... ... ... ... өз орны бар, ... ол ... құбылыстың
идеясына жете алмайды. Ол үшін иителлектуалдық интуиция (ой аңлауы) қажет.
Дегенмен логикалық ... мен ... ... ... ең ... ... жеткізе алмайды. Ол үшін - ... ар ... өту - ... ... ... ... ... Оны ол шабыт,
эрос, экстаз деген ұғымдармен береді, ... ... ... В.С.Соловьев ғылым, философия, діннің бірлігінің кажеттігін
көрсеткісі келді.
Адам, қоғам, тарих ... ... ... ... жер бетінде «Құдайдың
патшалығын» орнатуға бағытталған іс-әрекеттен көреді. Ал енді жеке ... ... ол - ... пенде. Бір жағынан, ол дене ретінде айнала
қоршаған дүниемен, екінші жағынан, рух ... ... ... ... ... ... ... ретінде көрсетеді - ол мәңгі, өлместікке ие
болған. Адам - Құдай мен материалдық дүниені бір-бірімен байланыстыратын,
ғарышты тәртіпке ... ... ... өзін ... ... тек қана ... ... іске асыра алады. «Қоғам
- ... ... ... ... онда тұлға - нүктеленген,
қысылған қоғам». Қоғамға бағынып, адам жоғарыға ... ал оның ... ... ... әрі ... ... қоғамның тарихи дамуын үш сатыға бөледі. Олар: ... ... ... әлі жету ... Ол үшін тек отбасын ғана емес,
сонымен қатар экономика мен саясатты да моральдық тұрғыдан ... ... ... қарым-қатынасына келер болсақ, ол да үш сатыдан ... ... адам ... ... ... ... зардап шегеді,
екінші сатыда - неше түрлі іс-әрекет жасап, олармен күреседі, ... ... өз ... ... Үшінші, болашақ тарихта, адамзат
табиғаттың идеалдық жағдайына өтуіне көмектесуі қажет.
Адамзат тарихына көз жіберіп, ... ... ... ... адамдардың бір-бірінен алшақтанып, жаттанғанын, шынайы ... ... ... Олай ... негізгі мақсат -
адамзаттың басын рухани жағынан біріктіру кажет.
Адамның рухани жетілуі тек қана дінмен ... ... ... ... ... ... негізгі ұғымы ретінде ойшыл «ізгілік»,
«жақсылықты» келтіреді. Осымен қатар, ол моральдық «ұят», ... «пір ... көп ... бөледі. Бұл кісінің мынандай ғажап сөздерін
келтірейік: «Мен ... олай ... тек қана ... емес, сонымен қатар
рухани өмір ... ... мен ... хайуандығымнан ұяламын, олай
болса, мен адаммын». Аяу дегеніміз - басқа адамға деген адами ... ... ... осы сезім әділеттілікті ... ... ... да ... ... пір тұту адамның әке-шешесі
алдындағы сезімін көрсетеді. В.С. Соловьевтің адам мәселесіндегі ... - ... ... ... ... ... оны әрқашанда мақсат
ретінде тұту.
§ 3. Діни экзистенциализм мен ... ... ... ... яғни адам ... ... - оның ... ерекшеліктеріне жатады. XIX ғ. ортасынан бастап
адамның өмір сүруі, оның ... мен ... ... ... неше ... ... ... т.с.с. экзистенциалдық сұрақтар
орыс философиясының негізгі ... ... Осы ... ұлы
философтар қатарына Лев Исаакович Шестовты (Шварцман) ... ... ... ... ... қарағанда, ... ... ... ... ... ... ... көзі ретінде адамның қайғы-қасіреті, үрейі ... ... ... ... Ол ... ... бағытын
алғашқылардың бірі болып қатты сынға алады. Оның ойынша, өмірдегі әсемдік,
өнегелілік, сенім ... ... ... ... ... ... ... мен құбылыстардың жалпы жақтарын тұжырымдайды,
адамға келгенде оның қайталанбас, ... ... еске ... ... өмірінің мақсат-мұраты, мән-мағынасы, қайғысы мен қуанышы, ... ... ... Олай ... ... мен ... ... келмейді.
Философияның негізгі мәселесі - адам, оның өмірінің мән-мағынасы.
Л.Шестовтың ойынша, ғылым мен философия ақиқаты да екі ... ... ... ... зерттеуден шығып, барлық адамдарға бірдей ... Ал ... ... ... болсақ, оған әрбір адам ... ... ... ... ... ... ... - табиғаттың
қажеттілігін жеңіп, адамға бостандық, алғашқы еріктікті қайтадан әперу.
Еріктік мәселесіне келгенде, Л.Шестов оны ... ... ... ... ... мен ... Құдай өзіне ұқсатып, оларды құдіретті,
ерікті, жетілген қылып, жоқтан жаратқан болатын. Бірақ Құдай адамға ... Эдем ... өсіп ... ... ... ... ... -
өлесің!! Жыланның сөзіне еріп, өзін Кұдаймен теңегісі келген адам тыйым
салынған Жемістің дәмін татып, ... ... ... Біліммен бірге
күнә өмірге келіп, зұлымдыққа жол ашты. Білім ... ... ... ... ... ... адамның алдындағы мақсат
жойылған еріктікті қайтару, дүниені зұлымдықтан құтқару. Ол үшін моральдық
нормалар, неше түрлі ережелерді орындау ... ... ... ... бәрі ... ... ... таразысынан өтіп, қажеттікке айналды. Олай
болса, адам моральдық нормалардың талаптарына ... ... өзін ... үшін ... не келсе, соны жасауы керек, өйткені оны жаратқан
Құдайдың өзі. Адам ... ішкі ... ... ... ... ... іздеп, онымен қайта кездесу жолында табуы керек. Ол ... қана ... ... деп ... ... Тек қана сенім ештеңемен
шектелмеген бостандықты береді. Адам ... ... бас ... ... кайта оралуы қажет.
Орыстың діни философиясына ... үлес ... ... ... ... жж.) ... ... еңбектері: «Еріктік философиясы.
Шығармашылық мағынасы», «Тарих мағынасы», «Өзіндік тану» т.с.с.
Онын ойынша, философия ... ... ... яғни ... ... сол ... ... мән-мағынасын ашуға бағытталған пән.
Ғылым сыртқы дүниені ... ... ... ішкі ... ... ... ... объективті емес, ол - әрқашанда субъективті.
Н.А.Бердяевтің ... ... ... ... өмір сүру
диалектикасынан, сол арқылы жалпы дүниенің өзін таниды. «Таным дегеніміз
субъектінің болмысты ... ... ... ... ... ... ... жетуге тырысады. Адамның құпиясын танып-білу болмыстың
құпиясын танып-білумен тең».
Адам абсолюттік болмыстың алдында тұрып, оны ... ... ... ... ... жол бар. Ол өзін дүниенің бір ... ... оған ... ... мүмкін. Бірақ ол жол нәтиже бермейді, өйткені
бөлшек біртұтастыққа жете ... жол - ... ... деген маңыздылығыңды сезініп, өз болмысынды
бүкіл дүниенің өзегі ретінде қарасаң, онда өз тереңдігіңе үңілу, оны ... - ... ... ... тең болады. Мұндай көзқарас көне
замандағы гректердің «макро-косм» мсн ... ... ... ... ... ... ... ғарышқа» сай келеді. Сондықган сыртқы болмысты
тану үшін ӨЗІҢНІҢ ішкі болмысыңды ... ... ... ... категориясы - еркіндік. Оның ешкандай
өлшемі, шегі, түбі жок, оны ... ... ... Оның ... оның ... ... өмір сүргенін мойындаумен тең. Бұл арада
Н.А.Бердяев Орта ғасырда өмір сүргсн ... ... өзі түбі ... ... ... деген пікірін қолдап, сол алғашкы ... ... ... Сол ... ... ... Құдай дүниені жаратады.
Осы арада Н.А.Бердяевтің философиясының ғажап қызықты жағын көреміз. Ол -
алғашқы Еріктік пен Жаратушы-Құдайдың арасындағы ... ... ... зұлымдыққа жауапты емес, өйткені оның өзінің негізі жоқ, Ол ... түбі жоқ ... ... ... ... Керісінше, Құдайдың өзінің
болмысына, содан кейін оның дүниені жаратуына жол ашқан сол алғашқы Еріктік
емес пе? Олай ... ... өзі, бір ... ... ... ... ... жағынан, түбі жок еріктіктің нәрестесі. Сондықтан еріктік
бүкіл адамның іс-әрекетін баурайды. Еріктік ... - еш ... ... ... ... бір ... ессіз кезеңде» еріктік өзін Құдайға қарсы қойып,
онымен күресе бастады. Ол барлық жаратылған дүниеге, ... ... ... ... дүние мен адам зұлымдыққа белшесінен батты, ал ... оған еш ... ... алмайды, өйткені Ол еріктікті жаратқан ... осы ... ... ... келіп, бүкіл дүние мен адамдардың күнәларын
өз мойнына алып, тұңғиыққа тереңдеп, оны өз сәулесімен жарқыратады. ... ... ... ... жеңетініне сенгенмен, бірақ, оған
үзілді-кесілді кепіл беруден бас ... ... ... ... категория - ол адамның
өзі, ... ол ... ... оның ... ... ... Адам мен ... Құдайдың өмірін байытады, өйткені адам - ... ол ... пен ... ... ... жағынан, ол - ең жоғарғы
материалды құрылым, ... ... ... ... оның ... ... ... оның шығармашылық іс-әрекетін қабылдайды.
Сонымен адам – қайшылықты ... ол ... ... ... ... үшін одан да ... - Құдайға деген оның қарым-қатынасын білу ... ... осы ... ... адам өзін ... ... ... ретінде
түсініп келді. Ал тәуелділік бар жерде шынайы махаббат жоқ. Сондықтан Құдай
мен адамның арақатынасы ... ... ... махаббаттың құпиясы,
міне, осында. Адам Құдайды қажет етсе, Құдай да адамды ... ... ... өзінің негізі жоқ (безосновность), ол адамсыз өзінің жалғыздығын
сезінеді... Сонымен біз ... ... ... ... көрсетуіміз
керек. Тарихи Христостың өзі алғашқы рет осыны паш етті.
Құдай - рух, сонымен қатар адам да - рух. Олай ... ... ... ... ғана ... ... ... құтқарады
(объективация - Бердяевтің философиясындағы ұғым, идеяның, жалпы сананың
мазмұнының, адамдардың қарым-қатынастарының ... ... ... ... ... ... келер болсақ, онда «уақыт»
категориясы ... орын ... Егер ... бәрі ... олай болса,
соңы бар болатын болса, тек шығармашылық арқылы ғана оның ар ... ... ... ...... ... ... ол - шексіз уақыт
емес, уақытты аттап өтетін жаңа ... Осы ... ... ... ... ... қабылдауға болмайды. Тарихтағы соңғы «жұмақта» өмір
суретін ... ... ... ... ... өмірін сол мақсатқа жетудің
құралына айналдырады. Мұндай жағдайда адамзат ... ... ... ... оның ... ... қабылдамай, дұрыс болашақты да
орнату мүмкін емес. Шіркін, осындай ... ... ... ... ... жете ... ғой!!! Сонда реформа барысындағы қателіктер
де аз болар еді.
Жалпы ... ... ... ... өміршеңді деп атауға
болады: адамзат рухани жаңарудың ... ... ... ... алады.
Болашақ қоғам екі принципке негізделеді: - аристократиялық - тұлғаның
толыққанды ... ... ... ал демократиялық - әділеттілік
пен достықка шақырады.
Тарих философиясындағы ... ... ... ... ... екі
категориясын көрсетпей болмайды - олар мәдениет пен цивилизация.
Мәдениет - қоғамның рухани ... ... дін, ... ... ... де нәзік ойлар, шығармашылық туындылары. Уақыт өткен
сайын шығармашылықтың ... ... ... деп шығатын
карапайым өмірді көтеруге бағытталған істер келіп, «өзімшіл ... ... ... ... ... әлеуметтік, материалдық
жағының дамуы, экономикалық мүдделердің ... ... ... ... жеңуі. Цивилизация өз табиғатына сәйкес техникаға жақын,
ол жеке адамның ... ... ... ... ... өмірге енуімен бірге келеді. Адам техниканы ... өз ... ... ... ... ... адамның
толыққанды органикалық табиғатка ... ... ... оның ... ... адам ... болады. Цивилизация техниканың
үстемдігіне әкеліп, рухты тоқыратады.
Капиталистік, я ... ... ... болмасын, ол өз табиғатына
сәйкес әрқашанда «буржуазиялық». Ол ... - ... ... ... ... ... алуға тырысу.
Дегенмен цивилизация мәдениетті толығынан құрта алмайды, ол ұсақталынғанмен
аяғына шейін цивилизацияның пайда-қорлығына карсы ... ... ... ... ... төрт ... сатысын көрсетеді, олар
тағылык, мәдениет, цивилизация және «діни ... ... ... ... ... ... ... мәдениетті тоқыратты.
Мәдениетті қайта жаңартуда дін ... ... ... керек.
Орыс философиясындағы діни антропология бағытының ... ... ... және ... атап ... ... ... қарағанда, адам Құдайсыз өмір сүре алмайды, егер
ішкі ... ... ... онда ... ... ... қарсы күрес, бір
дінді тарату қажетті түрде екінші ... ... ... Кеңес заманында
марксизм жаңа ағарған дінге ... ... - С.М.) ... ... ... келмейді, оны ол өз ішінен табуы керек.
С.Н. Булгаковтың ... ... ... - ол
«антроподицея» (адамды ақтау). Оның негізгі себебі - дүние ... өмір ... олай ... ол әлі соңына жеткен жоқ,
дәл қазір жаратылу жалғасып жатыр. Ал адам болса, ол Құдаймен
бірге осы ... ... ... оны әрі қарай жетілдіруге
атсалысуда. Адам - ... ... ... ұлы, ... ... Ол - ... оның ішінде бүкіл дүниенің күш-куаты бар, ол
- ... ең ... ... ... ... ... және өзгерте алатын пенде ретінде
қарайды. Өзіндік сана арқылы адам заттардан ғана емес, сонымен ... ... ... ... ... ... ... қараған сияқты дәрежеге келеді.
Нәтижесінде екі ахуал -танушы мен ... ... мен ... пен ... - ... ... ... адам өзіндік санасы арқылы өзінің
денелік ... ... ... өз-өзін бағалайтын, сынайтын
дәрежеге көтеріледі.
Адам - әрқашанда өзінің күнделікті болмысына қанағаттанбай, оны ... ... ... ... ... ұмтылатын пенде.
Н.О.Лосский түлғаларды шынайы және потенциалды деп екіге бөледі. Тұлға
өзінің дамуында құдайдың ... ... ... ... ... кұдайдың
өзіне тартуға тырысады. Ал соңғы -ол тұлғаның негізгі мақсаты, ол үшін адам
неше түрлі ... мен ... өтуі ... - ... ... ... ... адамның ішкі өнегелілігі
қандай да болмасын сыртқы жағдайлардың қысымына қарсы тұра алады.
Қорыта келе, біз орыс ... адам ... ... үлес ... Олардың айтқан көп идеялары қазіргі өтпелі дәуірдегі қалыптасқан
көп ахуалдарды талдауға өз көмегін береді. Сіз де ол ... ... 4. ... ... ... ... ... біз екі нәрсені айтуымызға болады.
Біріншіден, ол - дүниенің біртұтастығы және ... ... ... рухтың алатын орны: екіншіден, адамзат мәңгі осы жер бетінде қала ... ... ... ... объектілерді игеріп, өзінің ықпалын бүкіл ғарышқа
тарата ала ма ?
Бірінші сұраққа қайсыбір ұлттық философия жауап ... ... ал ... ... соған жауап беруге тырысқан, негізінен алғанда, орыс
философиясы болды. ... бұл ... орыс ... ... ... болар еді деп ойлаймыз. Ал енді оның
өзінін де себебі бар шығар.
Алтын Орда ... ... ... ... қоғамының Шығыска қарай
садақтан атқан оқтай серпілуі (бірнеше ғасырдың шеңберінде Еділ өзенінің ар
жағынан сонау қиыр ... ... ... ... ... жерде
мемлекеттігін кұруы, ұлттық ой-өрісті де ... оған ... ... ... ... ... себептер де болған болар.
Еуропа ой-өрісінде ғарыш жөнінде христиандық антропоцентрлік көзқарас
ғасырлар бойы өмір сүрді. Оның ... ... адам - ... ... биік ... жер болса - ғарыштың ортасы.
Коперник мұндай көзқарасқа төңкеріс жасайды: ғарыштың ортасы - ... күн. ... тек ... ғана өмір бар. ... шексіз
ғарыш пен өмір жөніндегі ойлары кең тараған жоқ. Жана дәуірдегі ... ... ... ... ... өрісі деген пікір
қалыптасты.
Енді, міне, орыс философиясында 18 ғ. ... ... ... ... дамиды. Яғни адамның жер бетіндегі орны емес, оның ғарыштағы рөлі
зерттеле бастайды.
Орыс философиясындағы бұл ... ... ... ... ... адамзаттың өлместігі (К.Э.Циолковский);
в) биосфераның ноосфераға өтуі (В.И.Вернадский);
с) табиғатты зерттеп, өткен ұрпақтарды тірілту (Н.Ф.Федоров);
д) күн мен ... ... ... ... ... ... ... (Н.К.Рерих); т.с.с.
К.Э.Циолковский оқырмандарға орыс космонавтикасының әкесі ретінде кеңінен
таныс. Сондықтан біз оның ғылыми-техникалық идеяларын ... ... ... ... ... Оның ойынша, адам ғарыш өмірінің
бір ... ... ... ... ... ... тығыз
байланысты. Әрине, мәңгілік Ғарышқа қарағанда, жер бетіндегі адамзат ... жас, ... ... ... ... белгілі бір уақыт келгенде жер
бетіндегі байлықты ... ... ... ... бұл ... кетуі мүмкін.
Бірақ, сонымсн қатар, егер ғылымның ... ... адам ... ... зат пен ... жаңа ... ... ол тоқталмайтын
өрлеуге ие болып, өлместік дәрежесіне көтеріледі, - ... ... ... ... ... және ... өмір ... бір-бірінен
айырады. Жер бетіндегі өмір сүру - адамзаттың «сәбилік шағы», сондықтан ол
кемеліне ... ... мен ... мол. Адамзаттың ғарыштық болмысы
келген уақытта өмірдің ... ... бәрі ... қуаныш пен
жетілгендік, шығармашылық - өмірдің негізгі ... ... ... ... шығу - көп ... талап етеді, сатыларға бөлінеді:
а) адамзат қажеттіліктерін өтеу жолында жер бетін толығынан қайта өзгерту;
в) жер ... ... ... ... ... ... кейін алыс Ғарышты игеру;
д) адамның өз биологиялық табиғатын өзгертіп, ашық Ғарышта өмір сүре ... ... егер ... өз ... ... ... ... орны жөніндегі
көзқарасқа соққы берген болса, XX ғ. ... ... ... ... ғарышқа жол ашты деп көркемдеп айтуға болар еді.
В.И.Вернадскийдің негізгі ойлары жер бетіндегі өмір мен адамзатқа ... ол ... мен ... жөнінде терең де тамаша ойларын
адамзатқа ұсынды. Бүгінгі ... ... ... ... ... тіршіліктің ғарышпен заттық және энергиялық алмасуға түсуі т.с.с.
идеялар В.И.Вернадскийдің шығармашылық еңбектерінде ... орын ... ... тіршілікті ол жердің ерекше ... ... ... ... ... ... зат пен энергияның айналысын
тудырып, жер бетін толығынан өзгертеді. Осы тұрғыдан қарағанда, ... ... ... ең ... ... Ол ... бір - басқа энергия
формаларына ұқсамайтын- күш-қуатты тудырады. Оның аты - ақыл-ой, зерде.
Адамзат ... мен ... ... жаңа геологиялық күшке айналып,
биосфера жаңа ахуалға - ноосфера (ақыл-ой ... ... ... ... ... ... Сонымен В.И.Вернадскийдің ойынша, адамзат
зердесі - ғарыштық кұбылыс.
Н.Ф. Федоров адамзат зердесін ... ... ... ... ... Әрі ... ... адамзат саналы түрде өзгертеді. «Ғарыш хаос
емес, нағыз Ғарышқа айналуы үшін ... ... ... ... ... зор ... ... адамзат өлместік дәрежесіне ... ... жер ... бұрын-соңды өмір сүрген барлык ұрпактарды
кайтадан тірілтеді, - деген ойда болды.
А.Л. Чижевский жер ... ... ... - ... ... күн ... ... келіп, күннің жердегі биосфераға
тигізетін ықпалын егжей-тегжейлі зерттейді. ... ... жер ... ... ... ... ... құбылыстар Күндегі болып жатқан процестермен тығыз байланысты екенін
дәлелдеп, А.Л.Чижевский бүгінгі
ғылымдағы астрогеология, ... ... ... бағыттарының
негізін қалады.
Адамзат ғарыштың әрі қарай дамуындағы саналы күш болғаннан кейін, халықтар
бір-бірімен ... ... ... ... ... алып тастауы керек деген идея көп ... ... ... ... күш мәдениет, ғарыштық этика» деген пікірді
орыс ғалымы, суреткері, діни ... Н.К. ... ... болатын. Оның
ойынша, бүкіл ғарышта, кеңістік пен ... ... жан ... ... күш - ... пен Зұлымдық бір-бірімен күресте. Олар ... ... тең ... ... Ақикат, Ізгілік пен Әсемдік ... Тек ... ... ғана ... ... ... Хаосты
тәртіпке келтіре алады.
Н.К. Рерих адамның ізгілігі, жасампаз белсенділігі Ғарыштың дамуындағы
негізгі күш ... паш ... ... адам ... ... оның ерекшелігі - ол айнала қоршаған ортаны өзгертіп қана ... ... өзін де ... ... ... ... цивилизация
келеді, содан кейін ғылымның дамуының негізінде адамдардың білімі өсіп,
нәзіктене келе, биік мәдениеттің ... ... - деп ... Н.К.Рерих.
Н.К.Рерихтың ойынша, адамдардың арасындағы барлық ұлттық, нәсілдік, ... ... ... болмауы керек. Адамдардың арасындағы
айырмашылық тек қана оның мәдени дамуының негізінде ... ... Адам ... бір бөлігі, олай болса, ол - мәңгілік, барлығымен байланысты,
бәріне де тәуелді, сонымен ... бәрі де оған ... ... ... ... негізінде жүреді.
Әсемдік - рухтың мәдениеті, дүниенің зерделі тәртібі. Әсемдік дегеніміз -
Ғарыштың өзі. ... ... ... ... ... осы уақытқа шейін өзінің өзектілігімен танылады.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Серік Мырзалы. Философия.- Алматы: «Бастау», 2008.- 644 б.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы және Аймақтық қауіпсіздік мәселелері20 бет
«Классика ғасыры» деп аталатын ХІХ ғ. мәдениеті3 бет
Архетиптік ұғымдардың ХІХ ғасырлардағы ақын-жыраулар туындыларында көрініс34 бет
Архетиптік ұғымдардың ХІХ ғасырлардағы ақын-жыраулар туындыларында көрініс беруі36 бет
Банктік қызмет аясындағы банктік құқықтық қатынастардың кейбр теориялық мәселелері7 бет
Жүсіп Баласағұнның және хіх-хх ғасыр басындағы қазақ әдебиеті өкілдерінің шығармашылығындағы замана бейнесі9 бет
Кеден ісі аясындағы құқық бұзушылықтар36 бет
Күрдістан және күрдтер мәселесі (хіх ғ. 90 ж.– 1917)52 бет
Кәсіпкерлік аясындағы қылмыстар98 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь