ХІХ ғасырдағы неміс философиясының даму кезеңдері

1. ХІХ ғасырдағы неміс философиясының даму кезеңдері
2. Иммануил Канттың философиясы
3. Гегельдің логикасы мен диалектикасы
4. Фейербахтың антропологиялық материализмі
5. Марксизм философиясының негізгі ерекшеліктері
6. К.Маркстің жаттану концепциясы
Неміс классикалық филофиясының неігізін қалаушы көрнекті ғалым Кант Иммануил (1724-1804 жж.) бүкіл өмірін Кенигсберг қаласында өткізген. Негізгі еңбектері: "Әлемнің әмбебаптық табиғи тарихы мен теориясы", "Таза ақыл-ойды сынау", "Практикалық ақыл- ойды сынау", "Таза ақыл-ой шеңберіндегі дін", т.б.
Әдетте, Кантты "сыни кезеңге дейінгі" және "сыни кезеңдегі" деп екіге бөліп қарайды.
Сыни кезеңге дейінгі Канттың Күн жүйесінің аса зор газ тектес тұмандықтан пайда болғандығы туралы тек астрономияға ғана қосқан үлес емес, жалпы дүниетанымдық методологиялық маңызы бар жаңалық болды. Біріншіден, қозғалыс - материяның өзіне тән тартылыс және серпіліс сияқты қарама-қарсы күштердің арқасында, ешқандай да сыртқы күштің әсерінсіз пайда болған құбылыс. Қозғалыс пен тыныштықты салыстырмалы түрде түсінуге болады. Екіншіден, осы күштердің әсерінен әр түрлі әлемдер жүйесі қалыптасып, күйреп, одан шашыраған бөлшектерден қайтадан жаңа денелер пайда болып жатады. Сөйтіп, әлем ылғи да даму үстінде болады. Үшіншіден, әлем құрылымына енетін үлкенді-кішілі жүйеленген денелер өзара сатыланған бағыныштылықта болады. Өзіне кішігірім жүйелерді бағындырған үлкен жүйе, өзінен де ауқымды басқа жүйеге кіреді, сөйтіп шексіз кете береді. Демек, әлемдегі денелер жүйесі өзара әмбебаптық байланыста болады.
Сыни кезеңдегі Канттың пікірінше, философияның болмыс, әдептілік және дін туралы мәселелерін қарастырмастан бұрын, адамның танып-білу мүмкіндігінің шекарасын белгілеп алуымыз керек.
Таным процесі күнделікті тәжірибеден, сезімдік түйсінуден басталады. Бірақ олар бізге "Өзіндік заттар" туралы емес, олардың көріністері (феномендері) туралы деректер береді. Мысалы, қазір қар жауып тұр. Осы секілді деректерде ылғи да кездейсоқтық элементі басым болады да, бізге толық білім берілмейді (Қазір қар жауып тұр, шамалы уақыттан кейін тоқтауы мүмкін). Мұндай білімдер жекелеген тәжірибеге сүйенгендіктен, апостериорлы бағытта болады. Ал шынайы әмбебаптық және қажетті білімдер осындай фактілерге негізделе алмайды. Олай болса, шынайы білім тәжірибеге қатысы жоқ, әуел бастан-ақ адам санасында априорлы (тәжірибеге дейінгі) қалыптасқан сезім мен ақыл-ойдың түрлеріне байланысты болуы керек. Сезімдік түйсінудің априорлы сыртқы түрі - кеңістік пен ішкі түрі - уақыт түйсіктің көптүрлі "материяларын" реттеп отырса, ақыл-ойдың априорлы түрлі категориялары реттелген материяларды заңдылықтар жүйесіне келтіреді. Олай болса, танып- білетін субъект заттарды зерттегенде дайын "туа біткен идеяны" пайдаланбай, керісінше, ол тек танымдық "құралдарды" ғана пайдаланады.
Жалпы алғанда, таным процесі, Канттың пікірінше, үш сатындан өтеді. Олар: сезімдік түйсіну, сараптаушы парасат және таза ақыл-ой.
Сезімдік түйсіну сатысында біздің сезім мүшелерімізге "өзіндік заттардың" көріністері әсер етеді де, осы деректер негізінде түйсіктердің бей-берекет жиынтығы пайда болады. Олар сезімдік түйсінудің априорлы түрлері - кеңістік пен уақыттың арқасында белгілі бір жүйеге келіп, реттеледі.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Спиркин А.Г. Философия. Оқулық. М., 2000.
2. Философия. Оқулық. Губин В.Д. М., 1996.
3. Философиялық сөздік. М., 1996.
4. Кішібеков Д., Сыдыков Ү. Философия. А., 2000.
5. Нысанбаев Ә., Әбжанов Т. Философия тарихы. А., 1999.
        
        ХІХ ғасырдағы неміс философиясы және марксизм.
Қаралатын мәселелер:
1. ХІХ ... ... ... даму ... ... ... ... Гегельдің логикасы мен диалектикасы
4. ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері
6. К.Маркстің жаттану концепциясы
7. ... ... ... ... неігізін қалаушы көрнекті ғалым Кант Иммануил (1724-1804 жж.) бүкіл өмірін Кенигсберг қаласында өткізген. ... ... ... ... ... ... мен ... "Таза ақыл-ойды сынау", "Практикалық ақыл- ойды сынау", ... ... ... дін", ... Кантты "сыни кезеңге дейінгі" және "сыни кезеңдегі" деп екіге бөліп ... ... ... ... Күн ... аса зор газ тектес тұмандықтан пайда болғандығы туралы тек астрономияға ғана қосқан үлес ... ... ... ... ... бар жаңалық болды. Біріншіден, қозғалыс - материяның ... тән ... және ... ... ... ... арқасында, ешқандай да сыртқы күштің әсерінсіз пайда болған құбылыс. Қозғалыс пен тыныштықты ... ... ... ... ... осы ... әсерінен әр түрлі әлемдер жүйесі қалыптасып, күйреп, одан шашыраған бөлшектерден ... жаңа ... ... болып жатады. Сөйтіп, әлем ылғи да даму үстінде болады. Үшіншіден, әлем құрылымына енетін үлкенді-кішілі жүйеленген ... ... ... ... ... Өзіне кішігірім жүйелерді бағындырған үлкен жүйе, өзінен де ауқымды басқа жүйеге кіреді, сөйтіп ... кете ... ... ... ... ... ... әмбебаптық байланыста болады.
Сыни кезеңдегі Канттың пікірінше, философияның болмыс, әдептілік және дін ... ... ... ... адамның танып-білу мүмкіндігінің шекарасын белгілеп алуымыз керек.
Таным процесі күнделікті тәжірибеден, ... ... ... ... олар бізге "Өзіндік заттар" туралы емес, олардың ... ... ... деректер береді. Мысалы, қазір қар жауып тұр. Осы ... ... ылғи да ... ... ... болады да, бізге толық білім берілмейді (Қазір қар ... тұр, ... ... ... ... ... Мұндай білімдер жекелеген тәжірибеге сүйенгендіктен, апостериорлы бағытта болады. Ал шынайы әмбебаптық және қажетті білімдер осындай фактілерге негізделе алмайды. Олай ... ... ... тәжірибеге қатысы жоқ, әуел бастан-ақ адам санасында априорлы ... ... ... ... мен ақыл-ойдың түрлеріне байланысты болуы керек. Сезімдік ... ... ... түрі - ... пен ішкі түрі - ... ... көптүрлі "материяларын" реттеп отырса, ақыл-ойдың априорлы түрлі ... ... ... ... ... ... Олай ... танып- білетін субъект заттарды зерттегенде дайын "туа біткен идеяны" пайдаланбай, ... ол тек ... ... ғана ... ... ... процесі, Канттың пікірінше, үш сатындан өтеді. Олар: сезімдік түйсіну, ... ... және таза ... ... ... ... ... мүшелерімізге "өзіндік заттардың" көріністері әсер етеді де, осы деректер негізінде түйсіктердің бей-берекет жиынтығы пайда болады. Олар сезімдік түйсінудің априорлы түрлері - ... пен ... ... белгілі бір жүйеге келіп, реттеледі.
Танымның келесі - сараптаушы парасат сатысында - априорлы категориялар ... ... сан, ... т.б. ... жаңа ғана ... түйсіктер жиынтығы қорытындыланып, тұжырымдалып, өзіне тиесілі заңдылыққа бағынып, жаңа ... ... ... ... ... осы екі ... ... алынған білім трансцендентальдық білім деп атайды. Трансцендентальдық таным ... ... ... ... ... ... ... танып-білу мүмкіндігінің осы затты қандай деңгейге дейін біле алатындығы.
Танымның ... ... - ... ... - таза ... заттардың көрініс әлімімен шектеліп қалмай, олардың ар жағында не бар екенін білуге, басқаша айтқанда "өзіндік заттардың" табиғатын, мәнін түсінуге ... да, ... ... ... тап болады. Айталық, рух өле ме, өлмей ме, әлем қалай пайда болды, құдай бар ма, жоқ па т.б. осы ... ... ... ... Осы ... ... оған ... беріп жүрген схоластикалық, онталогиялық, рационалистік, діни т.б. ілімдер жалған ғылымға жатпайды. Себебі, бұл аталған идеялардың не дұрыс, не ... ... ... ... ... мүмкін емес, олай болса "өзіндік заттарға" тән оның ішкі заңдылығын, мәні біз танып-біле алмаймыз, ... оған ... - бос ... таза ақыл-ой адамның ерік жігерін, практикалық іс-әрекетін айқындауға мүмкіндік береді. Айталық, адам жеке ... ... ... ... ... тұрғандықтан сыртқы әлемнің әсерінен шыға алмайды, сол себепті ол ерікті де емес, ал даралық қасиеттерінің ерекшеліктеріне, ... ылғи да ... ... ... қабілетіне қарасақ, ол - өзінің практикалық ақыл-ойына сүйеніп, ерікті іс-әрекет жасайды. Бұл ... адам ... ... ... әдептілік заңы - әдептілік императивін басшылыққа алады. Әдептілік импетариві ... ... ... ... ұмтылу немесе сүйіспеншілік, жақсы көру сияқты қылықтар адамның іс-әрекетін әдепті қылмайды, керісінше қоғамда қалыптасқан әдептілік заңдарын сыйлап, өз ... ... сол ... іс ... ... Мұндай этикалық міндеттілік адамдарға теория жүзінде емес, практика ... ... ... ... ... жасауға сенім туғызады. Сөйтіп, адамның ар-ождан өлшемдері адамгершіліктің ең жоғары қағидасы - әдептілік ... ... сай ... діни ... ... ... себебі ол - өз заңына сүйеніп, өзінше өмір сүреді. Ал, дін - құдайды ең жоғары ... ... ... ... парыз ретінде түсінетін біздің барлық міндеттілігіміздің жиынтығы. Осыдан келіп Кант, құдайға жағамыз деп сақтап жүрген діни институттардың тіпті де ... жоқ, тек ... ... негізінде тақуалы өмір сүрсең болғаны деген тұжырым жасайды.
Әдептілік императиві ... Кант ... ... ... мәселелерін де қарастырады. Оның пікірінше, қоғамдық өмірде әлеуметтік қарама-қайшылық елеулі орын алады. Ал ... ... ... ... ... ... ... олардың бостандықтары бір-бірімен қарама-қайшылыққа түседі де, әр азаматқа тән табиғи қасиеттерінің ... ... ... осы ... ... ... өркендеу кейьір жеке адамдарға қайғы-қасірет, жамандық әкелуіне қарамастан, жалпы адамзат үшін ілгері басып үдей түсуі қажет, онсыз ... ... Ал ... ... қолына шоғырланған билікке сүйеніп, адамдардың жеке тұлға ретінде қалыптасуына жағдай жасай бермейді. Сондықтан, мемлекеттік билікті әдептілік императиві ... ... ... арқылы шектеу керек. Осының арқасында мемлекет дами келе онда құқықтық, азаматтық қоғамның қалыптасуына жағдай жасайды.
Канттың бірбеткей ... ... ... пікірлері ХГХ және XX ғасырлар философиясының дамуына зор әсер ... Ал ХГХ ... ... ... ... Германияда Кант ілімін жаңартып, дамытқан ілімдер пайда болды.
Фихте Иоганн Готлиб (1762-1814 жж.) философиялық ілімдер ғылымдар теориясы (ғылымдар туралы ғылым) ретінде ... да ... ... ... ... ... ... өз ілімінің басты қағидасы етіп алған ойшыл. Негізгі еңбектері: "Ғылым туралы ілім" (1794 ж.), ... ... (1800 ж.) ... "өзіндік затты" танып білуге болмайды деген пікірді мойындамайды және оны сынға алады. Оның ... ... ... ... ... анықтаушы нақтылық - абсалюттік "Мен". "Мен" өзінің ... ... ... ... ... ... ... кекзеңіндегі (сана - субъект) ақыл-ойдың нақтылығына қарама-қарсы жағдай "басқа Менге" (табиғат - объект), одан кейін өз дамуының ... ... - ... ... қарым- қатынасына айналады. Бұл жердегі "Мен" - рух, жігер, әдептілік, сенім ұғымдары, "басқа Мен" - табиғатжәне ... ... ... ... өзара қатынастары синтез - бұрмалаушылыққа қарсы күресіп жатқан адамның жігерін көрсеткен ұғым. "Басқа Мен" (табиғат, объект) нақты өмір ... қана ... ... әсер ... ... ... оның іс-әрекетін де айқындайды. "Басқа Меннің" (табиғаттың, ... ... ... іс- ... біз ... біле ... бірақ бұл "әсерді" тікелей сезінеміз. Сөйтіп, теориялық іс- әрекеттің негізінде бисаналық іс-әрекеттің жатқандығын көреміз. Ал "Меннің" ... деп ... ... "әдептілік мінез-құлқын" айтады. Демек, адамның іс-әрекетінің мақсаты - әдептілік заңдары мен парызын ... Бұл ... ... ... ... ... ... адамның тән табиғатынан туындайтын оның табиғи қабілеттері қарсы болады. "Менге" қарсы тұрып, оның ... ... ... Мен" ... ... ... ... "басқа Мені", табиғатты, объектісі Канттың "өзіндік заты" сияқты санадан тыс өмір сүрмейді, ол - ... ... ... ... ... Бұл қызметтің ерекшелігі: санада осы қызмет жүріп жатқанда, адам ол туралы саналы ойлау қабілеті болмайды. Сондықтан да қарапайым күнделікті сана ол ... ... ... ... сананың осы ерекше қызметін қарапайым сана біздің түйсігіміздің мазмұны, бізге табиғаттан берілген деп ... ... ... бұл қателігін тек философиялық ойлау ғана түзете алады. Шын мәнінде, түйсігіміздегі мағлұматтар ... ... іс- ... ... ... ғана. Демек, "Меннің" іс-әрекеті бірінші де, "Басқа - Мен" - оның туындысы. Осы айтылған постулатты түсіну үшін ... ... ... болу ... Осы ... арқылы "Мен" мен "басқа Меннің" ажырамас бірлігін байқап "көруге" болады. Бұл қабілетті Фихте "интелектуалды интуиция" деп атайды.
Фихтенің пікірінше, ... "Мен" әр ... да ... ... әсерімен қозғалысқа және іс-әрекетке түседі. "Меннің" себепсіз іс-әрекеті - оның қызметі мен алдындағы мақсатының өзара ... ... ... келтіру процесі. Басқаша айтқанда, бір кедергіден өтіп, оны ... ... ... ... ... сөйтіп шексіз кете береді. Өзінің осы тәсілін Фихте - "антитетикалық" тәсіл деп атаған. Бұл ... ... ... ... ... ... ... керісінше, антитезис қарама-қарсылық ретінде тезиспен қатар қойылып, содан кейін барып олар ... ... ... ... ... Фихте теория негізінен (түйсік, бақылау, қиялдау, елестету, ойлау тағы басқаша қарастыру негізінде) ... ... ... ... ... ... қарай ой түзейді. Осының арқасында субъект рет- ретімен теориялық іс-әрекеттің ең төменгі сатысынан жоғарғы сатысына көтеріледі де, бұл деңгейде ол - ... ... ... ақыл-ойының белсенділігінің нәтижесі екенін түсініп- біледі. Сөйтіп, "ғылым туралы ілім" тәсілі адамзат ақыл-ойының табиғи даму ... ... ... ... келгенде, өзінше байланысқан адамзат рухыныңтарихы болып шығады.
Фихтенің "практикалық философиясының" (этика, құқық және мемлекет туралы ілім т.б.) ... ... - ... ... Ол бостандық ұғымын "қажеттілік" ұғымына қарсы қою арқылы түсіндіруге тырысады.спиноза сияқты ... де адам ... оның ... да ... ... іс-әрекеті себептілікке бағынады деп есептеген. Бірақ осындай бірдей қажеттілік бостандықтың болу мүмкіндігін жоққа шығармайды. Ал, бостандық дегеніміз қажеттілікті жою ... ... жеке ... ... ... мен ... өз еркімен бағынуы. Басқаша айтқанда, бостандық дегеніміз қажеттілікті танып-білуге негізделген іс-әрекет. Өнегелілік және құқықтық мәселелерге тоқтала келе, ... ... - ... ішкі ... ... бостандық деп, ал құқықты - адамдар арасындағы сыртқы қатынастарды реттейтін әлеуметтік құбылыс деп санайды. Демек, құқық әділеттілік заңдарына емес, адамдар ... ... ... ... Ал ... ... ... негізі болып,қоғамда үстемдік етіп тұрған заңдарға әркімнің бағынуы болып саналады.
Фихте мемлекеттік билікті бөлу идеясын қолдамайды. ... ... ... ... және ... ... болып екіге бөлінеді. Мемлекет дегеніміз - меншік иелерінің ұйымы. Демек, мемлекет азаматтардан басқалардың құқығын мойындауды талап ету үшін, ... ... ... ... иесі ... болатындай ұйымдастыру қабілеті болуы керек. Кейінгі еңбектерінде Фихте мемлекет пен құқықты адамзаттың әдепті өмір сүруінің бастапқы, бірақ қажетті даму ... деп, ал ... ... ... ... ... құқық пен мемлекеттің керегі болмайды деген пікір айтады. Фихтенің осы ... ... ... ... ... үлкен әсер етті.
Шеллинг Фридрих Вильгельм (1775-1854 жж.) Канттың, Спинозаның, Фихтенің ілімдерінің кейбір ... ... ... өзінің табиғи күштер иерархиясының спекулятивтік натурфилософиясы деп аталатын ілімін қалыптастырды. Негізгі еңбектері: "Трансцендентальдық идеализмнің жүйесі", "Адам бостандығының мәні туралы" т.б.
Шеллингтің ... ... ... ... зат. ... ... жоқ ... адам санасының пайда болуынан бұрын өмір сүрген. Санасы жоқ ... ... ... ... ... көптеген бірінен-бірі жоғары даму сатыларынан өтеді. Табиғаттың даму себептерін оның өзіндегі, шындығында да өмір сүретін, қарама-қайшылықтарды табу ... ... ... білуге болады. Шеллинг табиғат дамуын, кейбір жағдайда диалектикалық тұғыдан қарастырғанына қарамастан оларды шын мәнінде механикалық қозғалыс ... ... даму деп ... ... осы натурфилософиялық ілімін Шеллинг трансцендентальдық философия деп аталатын ... ... Бұл ілім ... ... ... бастама, қайнар көз, абсолют ретінде барлық мәнділіктің, нақтылықтың жалғыз ғана ... ... ... ... ... ... ... туралы емес, керісінше, - танымның ерекше құралы - ақыл-ойдың заттарды тікелей ... ... ... ... ... өзінің осы таным тәсілін "интелектуалды интуиция" деп атаған.
Эмпирикалық нақтылық заңдарында бірде табиғат заңдары, бірде рух көрініс табады. Демек, олар ... ... ... жағдайда болады. Табиғат пен рухтың тепе- теңдік идеясы Шеллинг философиясының басты және негізгі проблемасы болып табылады. Бұл ... ... үшін ... ... ... дегеніміз не екенін түсініп алуымыз керек. Абсолюттік ақыл-ойда субъект пен объект бір-бірімен ажырамастай бір. Себебі субъектіде объектіні ... да, ... ... ... ... өмір ... де - сол абсолюттік ақыл-ойдың өзі. Осындай абсолюттік ... ... ... пен ... табиғат пен рухтың т.б.) жойылып, идеалдылық пен нақтылық тепе-теңдігіне айналады. Демек, айқыл-ойдың санысы ... ... ... ... ... құдайдың өзі - ақыл-ой. Басқаша айтқанда, Шеллинг құдайды жеке тұлға ретінде қарастырады. Жеке тұлға - құдай мен жеке тұлға - ... ... ... жеке ... ... ретінде шексіз болса, адамда бұл аталған құбылыстар шектеулі. Жалпы әлемдік нақтылық не табиғат, не рух ретінде көрінеді. Олай ... ... ... мен рух ... ... ... кейін бірі орналасқан қатар (даму) түзейді, ал олардың жеке сатылары "потенция" (мүмкіндік) деп ... Осы жеке ... - ... ... туысқандық қатынастары, олардың ортақ түрі - абсолютке байланысты. Демек, потенциялар (жеке сатылар) бір-бірінен туындамайды, керісінше, оларды өзінен абсолют шығарып, ... ... ... көрсетеді.
Өзінің соңғы шғармасында Шеллинг дін тарихын метафизика тұрғысынан қарастырып, ... және ... бет ... ... ... ақиқатты философия тұрғысынан ашу" ілімін жұрт алдында насихаттауға талпынады. Сөйтәп, ол рационализмнің шектен шыққан түрінен мистика мен иррационализмге бет ... ... ... ... ... философиялық бағыттың негізін қалаушы болады.
Философия әлемінде өзіндік ерекшелігі мен өшпес із қалдырған ғұлама-ойшыл, неміс классикалық философиясының ең биік шыңы ... ... ... Фридрих 1770 жылы Штутгарт қаласында туып, 1831 жылы Берлинде қайтыс болған. Негізгі еңбектері: "Рух феноменологиясы", "Логика - ... ... ... "Дін ... "Философия ғылымының энциклопедиясы" т.б.
Гегель өз философиясының бастамасы етіп абсолют идеясын алды. Абсолют - құдай барлық заттарда бар, ... тек таза ... ғана ... тең ... Абсолюттік идея - нағыз шындық, болмыс және барлық материалдық денелердің түпнегізі және мәні. Оның негізгі атрибуттарының бірі - ... ... Ол ... және мәңгі. Абсолюттік идеяға әрекетшілдік тән, себебі ол - таза ақыл-ой, ақыл-ой әрекетшіл болмаса өмір сүре ... Осы ... ... ол жай ... ... қалмайды, материалдық денелерге айналады. Бұл процесс төменде көрсетілгендей жүзеге асады. Рух өзінен табиғат туралы таза ойын босатып, заттандырады және сол ... ... ... өзінің басқа болмысы ретінде сақталады. Сөйтіп, ол өзінің шын болмыс қалпынан басқа болмыс қалпына көшіп, өзінің диалектикалық ... ... Таза ... ... ... ... қоғамның, адамның ойлау қабілетінің жалпы заңы болып табылады. Осындан келіп Гегель табиғаттың, қоғамның, адам ақыл-ойының әр-түрлі даму ... ... ... әр ... даму ... ... деген тұжырым жасайды. Даму процесі, Гегельдің пікірінше, белгілі бір кестемен жүзеге асады: тезис (нақтылану), интитезис (нақтылауды ... ... және ... ... терістеу). Айталық материалық денелердің пайда болуы тезис болса, олардың күйреуі - антитезис, ал күйреп бара жатқан денелердің ... ... ... ... ... ... бір ... денелерге айналуы - синтез болады. Табиғат пен қоғамның дамуының қайнар көзі - абсолюттік ... ... ... ... бір ... жеткенде өзін-өзі заттандырған абсолюттік идея ұйқыдан оянып, табиғаттағы өзін философия, ғылымдар арқылы танып білуге бел байлайды. Бұл процесс ... ... ... ... ... ... ... идеяның, әуел бастан-ақ негізгі мақсаты - ақиқатқа жету, ал ақиқаттың өзі - абсолюттік ... өзі ... бұл ... ... ... ... ... даму процесіндегі адамдардың іс-әрекеті негізінде жүзеге асырады. Демек, таным процесі дегеніміз антропологиялық адамдарға "таза ақыл-ой санасының енуі" (феномология ... осы) ... ... ... - субъектіге айналып, объектіні (өзінің басқа түрін) тануға ұмтылады да, өзімен (абсолюттік идея - ... ... ... ... идея ... ... ... ешқандай айырмашылықтың жоқ екенін байқайды. Ал объект - ... ... ... ... ... ... ... екенін түсініп, ақиқат тілімен сөйлей бастайды. Сөйтіп, танып-білуші рух та, ... ... рух та ... бір ... танылған заңдылықтар, қасиеттер объектіні абсолюттік идеяның бұрынғы, "өзінде болған" кезінен басқаша қылып өзгертсе, екінші жағынан, танымның өзі байып, жаңа сатыға ... ... ... ... ... ... әсер етіп, осы кезеңге дейін маңызын жоймай келеді.
Неміс классикалық философиясының көрнекті ... ... ... 1804 жылы ... туып, 1872 жылы Нюренберг қаласының маңында, Рейхенберг деген ... ... ... ... еңбектері: "Христиан дінінің мәні", "Діннің мәні", "Гегельге қарсы сын" т.б.
Фейербах Гегельдің қарама-қайшылықтар бірлігі ... оның ... ... бағалап, жас гегеляншылар қатарында болды. Кейін келе, ол Гегель бірлікті идеялды түрде ғана түсінеді, ал оның ... өмір ... тыс ... деп сынға алып, идеализмді діннің рационалданған түрі, сондықтан философияның бірден-бір міндеті дінге қарсы ... деп ... ... - ... тән ... ... одан ... алып, жеке өз алдына мән ретінде қалыптасқан ұғым. Шындап келгенде, құдай деп жүргеніміз адамның өзі. Ал адамның өзі ... және ... ... тұрады. Оны ажыратып, бөліп қарау тек абстракцияда ғана мүмкін. Сондықтан, Кант пен Гегельдің адамды рухани құбылыс ретінде ... ... Жан мен тән, рух пен дене ... өмір сүре ... Тән ... жан да өз ... тоқтатады. Адамның мәні - ақыл-ой, жігер, жүрек (жан ... және ... ... жатпайтын өзіндік ерекшеліктері бар дененің ұйымдасу қабілетімен тығыз байланысты. Адам - табиғаттың ең жоғары нәтижесі, сондықтан оны табиғаттан ... ... ... ... жаңа ... ... міндеті табиғатты зерттеп, оның адамға тигізер әсері негізінде, адамның осы өмірдегі мән-мағынасын түсіну. "О дүниеде" қалай жақсы өмір ... ... ... ... ... Осындай жақсылыққа апаратын жол, құдайға жалбарынуды уағыздайтын діннің орнына, адамдардың бір-біріне сенімін арттыратын сүйіспеншілік діні деп есептейді Фейербах. Фейербах Канттың ... ... ... ала ... адам ... ... нақтылықты дұрыс бейнелейді деп сенеді. Таным процесінде басты рөлді ... ... ал ... ... ... ... деректерді басқа деректермен байланыстыру.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Спиркин А.Г. Философия. ... М., 2000.
2. ... ... Губин В.Д. М., 1996.
3. Философиялық сөздік. М., 1996.
4. Кішібеков Д., Сыдыков Ү. Философия. А., 2000.
5. ... Ә., ... Т. ... ... А., 1999. ...
x ... login!
Please leave feedback
Chat
x
loading...
new chat message
x
%username% sent message to chat in %domain%
Messages
x
loading...
Share
x ...
x ... ... leave feedback
Chat
x
loading...
new chat message
x
%username% sent message to chat in ...
x ...
x ...
x ... ... leave feedback ...
x
loading...
new chat message
x
%username% sent message to chat in %domain%
Messages
x
loading...
Share
x
loading...

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ХХ ғасырдың бас кезіндегі іс-қағаздар18 бет
ХІХ ғасырдағы қазақ әдебиетінің тарихы, зерттелуі11 бет
Қазақтың ХІХ ғасырдағы мал шаруашылығы36 бет
18 ғасырдағы қазақ әдебиетінің даму жөніндегі сипаты18 бет
19 ғасырдағы реформалар13 бет
19-20 ғасырдағы Қазақстан баспасөзі81 бет
19-ғасырдағы қазақ музыкасы. 20-ғасырдағы қазақ музыкасы8 бет
21 ғасырдағы жаңа принцптердегі негізделген егіншілік жүйесін құру6 бет
6-12 ғасырдағы қалалар4 бет
VI-VIII ғасырдағы ұлы ғұламалар5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь