Датчиктердің түрлері, құрылысы, қолдану аясы


Жоспар
1.Кіріспе
2.Талшықты.оптикалық датчиктердің пайда болу тарихы
3.Оптоэлектрониканың қалыптасуы

4.Оптикалық талшықтар
5.Талшықты.оптикалық датчиктің классификациясы және оларды қолдану аймағы
Фарадей эффектісі
Поккельс эффектісі
Саньяк эффектісі
Магнитострикция
6.Қорытынды
7.Қолданылған әдебиет тізімі
1.Кіріспе
Өндірістік қызметтің сенсоризациясы, яғни адамның сезім мүшелерін датчикке ауыстыру үшінші өндірістік революцияға жатады.Оның біріншісі – машина-энергетикалық, ал екіншісі – ақпаратты-компьютерлі революция. Датчикке деген қажеттілік күннен-күнге артып келеді.Бұл бақылау мен басқарудың автоматтанған жүйеге көшуіне, жаңа технологиялық процестің енуіне, жалпы өндірісті автоматтандыруға байланысты. Жоғары метрологиялық мінездемелерінен басқа датчиктер жоғары сенімділігімен, ұзақ уақытқа жарамдылығымен, тұрақтылығымен, аз габариттілігімен, аз энергия тұтылуымен сипатталады.Бұндай талаптарға талшықты-оптикалық датчиктер толықтай жауап береді. Бұл датчиктер оптикалық сәулеленуді электрлік сигналға түрлендіруге негізделген. Қабылданатын оптикалық сәулеленудің интенсивтілігіне және толқын ұзындығына байланысты бұл датчиктердің көмегімен жарықтың жарықтылығын, заттардың температурасын, оптикалық сәулеленудің спектрлік құрылымын және т.б. шамаларды тіркеуге болады.
7.Қолданылған әдебиет тізімі

1) Г.Виглеб, Датчики,Москва 1989
2) Т.Окоси, Волоконно-оптические датчики

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге




Жоспар
1.Кіріспе
2.Талшықты-оптикалық датчиктердің пайда болу тарихы
3.Оптоэлектрониканың қалыптасуы

4.Оптикалық талшықтар
5.Талшықты-оптикалық датчиктің классификациясы және оларды қолдану аймағы
Фарадей эффектісі
Поккельс эффектісі
Саньяк эффектісі
Магнитострикция
6.Қорытынды
7.Қолданылған әдебиет тізімі

1.Кіріспе
Өндірістік қызметтің сенсоризациясы, яғни адамның сезім мүшелерін датчикке ауыстыру үшінші өндірістік революцияға жатады.Оның біріншісі - машина-энергетикалық, ал екіншісі - ақпаратты-компьютерлі революция. Датчикке деген қажеттілік күннен-күнге артып келеді.Бұл бақылау мен басқарудың автоматтанған жүйеге көшуіне, жаңа технологиялық процестің енуіне, жалпы өндірісті автоматтандыруға байланысты. Жоғары метрологиялық мінездемелерінен басқа датчиктер жоғары сенімділігімен, ұзақ уақытқа жарамдылығымен, тұрақтылығымен, аз габариттілігімен, аз энергия тұтылуымен сипатталады.Бұндай талаптарға талшықты-оптикалық датчиктер толықтай жауап береді. Бұл датчиктер оптикалық сәулеленуді электрлік сигналға түрлендіруге негізделген. Қабылданатын оптикалық сәулеленудің интенсивтілігіне және толқын ұзындығына байланысты бұл датчиктердің көмегімен жарықтың жарықтылығын, заттардың температурасын, оптикалық сәулеленудің спектрлік құрылымын және т.б. шамаларды тіркеуге болады.

2.Талшықты-оптикалық датчиктердің пайда болу тарихы
Талшықты-оптика негізіндегі датчиктерді жасауда алғашқы талпыныстар 1970 жылдан басталады.Бірақ бұл датчиктердің техникалық бағытта қалыптасуы 1980 жылдан басталады.Сондықтан талшықты-оптикалық датчик термині осы уақытта ғылымға енгізілді. Яғни талшықты-оптикалық датчик техниканың жаңа ,қарқынды дамып келе жатқан саласы.
1950 жылдардағы электронды өлшеулермен 1980 жылдардағы электронды айырмашылығы өте зор. Бұнын себебі көптеген өлшеу құралдарындарында сандық техникалар ендірілген. Қарапайым өлшеу құралдарында датчик электр шаманы (ток және кернеу) өлшеу кезінде маңызды рөлге ие болмайды, себебі мұндай өлшеуіш құралдарда шығу құрылғысы ретінде индикатор алынады. Сонымен қатар осындай құралдарды кез-келген өлшеу жүйесінде пайдаланғанда шыққан сигналды әртүрлі электронды схемамен өңдеу қажеттілігі туады. Ал өлшеу техникасында сандық сигнал датчиктің сезімтал элементіне түседі.
Деректерді өңдеу процесінде сандық техниканы қолданудың негізгі артықшылығы - өлшеуді жоғары деңгейде өткізу. Мұндай операцияларға шуды жою, ортақ шамалау, сызықты емес өңдеу, интегралды өрнектеу және т.с.с. жатады.
Сонымен қатар датчиктің сезімтал элементіндегі функционалды жүктеме азаяды және элемент сипаттамасына қойылатын талаптар төмендейді. Бұдан басқа сандық өңдеудің арқасында өте аз шамаларды өлшеуге мүмкіндік береді.

3.Оптоэлектрониканың қалыптасуы

Оптоэлектроника - бұл оптика мен электроника түйісіндегі ғылым мен техниканың жаңа бағыты. Оптоэлектрониканың қалыптасуы 1955 жылдан басталады.Бұл кезде Е.Лоебнер әртүрлі оптоэлектронды құрылғылардың потенциалды параметрлерін сипаттады, яғни оптикалық және электронды құрылғылардың сипатттамаларын оптрондарды сипаттады.
1960 жылдардың басында лазердің пайда болуы оптоэлектрониканың одан әрі дамуына ықпал етті. Бұл лазер газ қоспасы ретінде жасалған, яғни гелии мен неонның қоспасы.
Оптоэлектрониканың дамуындағы маңызды кезең оптикалық талшықтың пайда болуы.
1-суретте әртүрлі оптикалық талшықтардың жылдар аралығында берiлудiң ең төменгi жоғалтуларын төмендету кестесі көрсетiлген.

1-сурет Оптикалық талшықтардың әр түрлi түрлерi үшiн берiлудiң ең төменгi жоғалтуларын төмендету

4.Оптикалық талшықтар
Оптикалық талшықтар екі типті болуы мүмкін: бір модалы - бір мод таралады (берілген электромагниттік өрістің таралу типі), көп модалы - көптеген (бірнеше жүз) моданың таралуы. Құрылысы жағынан бұл талшықтар сәйкес бөліктегі өзекшенің диаметрімен ерекшеленеді. Ал бөлік ішіндегі сыну коеффициенті қабықшаға қарағанда біршама көп болады (2 сурет).

2 сурет Бір модалы (а) және көп модалы (б) оптикалық талшықтар

Техникада бір модалы және көп модалы оптикалық талшықтар қолданады. Көп модалы талшықтар үлкен диаметрге (50мкм) ие, бұл олардың бір-бірімен жақсы жалғануын қамтамасыз етеді. Әрбір модада топтық жарық жылдамдығы әр түрлі болғандықтан, жіңішке жарық импульсін жібергенде оның дисперсиясы ұлғаяды.Ал бір модалы талшықтарда артықшылығы мен кемшілігі алмасып отырады: дисперсия төмендегенімен өзекше диаметрі кіші болады (5 ... 10 мкм).
Осынын салдарынан бір модалы оптикалық талшықтар ақпаратты жоғары жылдамдықпен тасымалдайтын байланыс жүйелерінде қолданылады. Көп модалы оптикалық талшықтар ақпаратты салыстырмалы түрде төменгі жылдамдықпен тасымалдайтын байланыс жүйелерінде қолданады.Когерентті талшықты-оптикалық байланыс жүйесінде тек қана бір модалы талшықтар қолданылады.

Датчиктердің құрылым элементі ретінде оптикалық талшықтардың қасиеттері:
* Жуанжолақты (бірнеше терагерц)
* Аз шығын (min 0,154 дБкм)
* Минималды диаметр (125мкм)
* Минималды масса (30 г)
* Иілгіштігі (радиустың min иілгіштігі 2ММ)
* Механикмлық беріктілігі (7 кг жүктемеге шыдайды)
* Өзара интерференцияның жоқтығы
* Индукциясыз
* Жарылуға қарсы
* Жоғары электроизоляциялық беріктілік
* Коррозияға төзімділік, әсіресе химиялық еріткіштерде,майда,суда

5.Талшықты-оптикалық датчиктің классификациясы және оларды қолдану аймағы
Соңғы үлгідегі талшықты-оптикалық датчиктер барлығын өлшеуге мүмкіндік береді.Мысала, қысым, температура,ара қашықтықты, кеңістіктегі орнын, айналу жылдамдығын, сызықтық орын ауыстырудың жылдамдығын, үдеуді, тербелісті, массаны, көлемді, деформацияны, сыну көрсеткішін, электрлік өрісті, магнит өрісін, газдың концентрациясын, радиациялық сәулеленудің көлемін.
Талшықты-оптикалық датчикте оптикалық талшықты қолдануға байланысты екіге бөлуге болады:
1) Оптикалық талшықтар-жіберу желісі ретінде
2) Оптикалық талшықтар- датчикте сезгіш элнмент ретінде
Байланыс жүйесіндегі датчиктерде бір модалы оптикалық талшықтар қолданылады, ал сенсорлы датчиктерде көп модалы оптикалық датчиктер қолданылады.

Жіберу желісі ретінде талшықты-оптикалық датчиктер
Құрылым
Өлшенетін физикалық шама
Қолданыла-тын физикалық құбылыс, қасиет
Детектор- ланатын шама
Опти-калық тал-шық
Өлшемдер-дiң параметрі және ерекшелiк-терi
Өтетін типті
Электрлік кернеу,электр өрісінің кернеулігі
Поккельс эффектісі
Құрайтын поляризация
Көп мода-лы
1 ... 1000В;
0,1...1000Всм
Өтетін типті
Электр ток күші,магнит өрісінің кернеулігі
Фарадей эффектісі
Поляризация бұрышы
Көп мода-лы
Дәлдік +-1%
20...85ºС
Өтетін типті
Температура
Жартылай өткізгіштің жұтылу өзгерісі
Өткiзiлетiн жарықтың интенсивті-лігі
Көп модалы
-10...+300 ºС
Дәлдік +-1ºС
Өтетін типті
Температура
Люминесценция тұрақтылығының өзгерісі
Өткiзiлетiн жарықтың интенсивтілігі
Көп мода-лы
0 ... 70 ºС
Дәлдік +-0,04 ºС
Өтетін типті
Температура
Оптикалық жолды үзу
Өткiзiлетiн жарықтың интенсивті-лігі
Көп мода-лы
қосуөшу режимі
Өтетін типті
Гидроакусти-калық қысым
Толық шағылу
Өткiзiлетiн жарықтың интенсивті-лігі
Көп модалы
Сезімталды-ғы 10мПа
Өтетін типті
Үдеу
Фотосерпім-ділік
Өткiзiлетiн жарықтың интенсивті-лігі
Көп мода-лы
Сезімтал-дығы 1mg
Өтетін типті
Газ концентра-циясы
Жұтылу
Өткiзiлетiн жарықтың интенсивті-лігі
Көп мода-лы
20 км ара қашықтық-та дистанционды бақылау
Шағылыстыра-тын типті
Атмосферадағы дыбыс қысымы
Көп компонентті интерферен-ция
Шағылған жарықтың интенсивті-лігі
Көп мода-лы
сезгіштік
Шағылыс-тыратын типті
Қандағы оттегі концентрациясы
Спектралды сипаттама-ның өзгерісі
Шағылған жарықтың интенсивті-лігі
Шоғыр
Рұқсат катетер арқылы
Антена типті
Жоғары вольтты импульстің параметрі
Жарық өткiзгiштiң сәулеленуі
Өткізілетін жарықтың интенсивті-лігі
Көп мода-лы
Фронтттың ұзақтығы 10нс
Антена типті
Температура
Инфрақызыл сәулелену
Өткізілетін жарықтың интенсивтілігі
Өткізілетін жарықтың интенсивтілігі
250...1200 ºС
Дәлдік +-1%

Фарадей эффектісі
Көлденең магнитооптикалық эффект жарық сәулесінің поляризация жазықтығында айналуына негізделген.Бұл эффект 1846 жылы ашылды.Көптеген жылдар бойы магнитооптикалық эффект фихикалық аспект ретінде қарастырылса, қазіргі таңда ол тәжірибиеде де оң нәтижелерді беріп жүр. ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Көтергіштертер мен домкраттар және олардың түрлері мен қолдану аясы
Сөз этикет бірліктерінің қолдану орны мен жұмсалу аясы
Геоақпараттық өнім түрлері Қазақстанда кең тараған геоақпараттық өнімдердің қолдану аясы мен мүмкіншіліктері
Байланыстырушы муфта: түрлері, құрылысы, пайдаланылуы
Таңғыш материалдарды қолдану түрлері
Электр маштналарының құрылысы мен түрлері
Компьютердің сыртқы құрылысы, оларды қолдану және сипаттамасы
Телескоп және оның түрлері мен құрылысы
Сыртқа қондырылатын бөлгіштердің түрлері мен құрылысы
Тауар өткізу арналарының мәні, қызмет аясы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь