Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп және аудит жұмысының ұйымдастырылуы

ЖОСПАР
КІРІСПЕ
1.Кәсіпорынның есеп саясаты
2. Өндірістік шығындарды есептеу мен өнімнің өзіндік құнын есептеу, яғни калькуляциялау жүйесі.
3. Кәсіпорынның бухгалтерлік есеп және аудит жұмысының ұйымдастырылуы
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ
Бухгалтерлік есепте пайдаланылатын алғашқы құжаттардың басқадай түрлеріне түзету енгізу тек қана шаруашылық операцияларына қатысушылардың келісімімен жүргізіліп және олар өздерінің келісім бергендігін растап, түзету енгізілген уақыты (күні, айы, жылы) көрсетіп қолдарын қояды.
Есептеу үрдісінде ыңғайлы және дұрыс болуы үшін құжаттар келесі ерекшеліктері бойынша жіктеледі: мақсаты бойынша, құрастырылған орнына байланысты, көрсету тәсілі және операция мазмұнының көлемі бойынша
Мақсаты бойыша құжаттар үкімдік, атқарушылық, бухгалетрлік толтыру және құрамдастырылған болып бөлінеді.
Үкім құжатында – шарушалық операцияларды жүргізуі туралы бұйрықтар мен өкімдер жатады. Мысалы, жұмысшыларға сыйақы беру туралы бұйрық, тауарларды алуға берілген сенімхат және тағы басқалар. Бұл құжаттардың шаруашылық операциялардың аяқталуына дейін күші болады. Оған міндетті түрде операцияны орындауға бұйрық беретін жауапты адамдардың қолы қойылуы керек. Үкім құжаттарының негізінде есепте жазу көрсетілмейді, себебі шарушалық операциясын орындау үкім шығарылғаннан кейін ғана орындалады.
Атқарушылық құжаттар – шарушалық операциялардың орындалғанын көрсетеді. Бұл құжаттарға – тауарлық-материалдық қорларды алу үшін толтырылған жүкқұжат, кассалық кіріс ету және кассалық шығыс ету ордерлері және тағы басқаларын жатқызуға болады. Құжаттардың бұл түрі операция жасалған сәтті толтырылып және оған жауапты адамдар қолдарын қояды. Сонымен бірге орындалған оперцияларды бухгалтерлік есепшотында жазып көрсетуге негіз болып табылатын және оны растайтын құжаттардың түрі.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Құдайбергенов Н.А., Әжібаева З.Н., Кеулімжаев К.К. «Бухгалтерлік есеп принциптері». Алматы, Экономик'с 2003ж.
2. Абленов Д.О. «Аудит негіздері». Алматы, Экономика 2005 ж.
3. Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Э.Т., Жұмағалиева Ж.Г. «Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау». Алматы, Экономика 2001ж.
4. Радостовец В.В., «Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп». Алматы, 1999ж.
5. Русак Н.А. «Анализ финансового положения предприятия. В учебнике «Анализ хозяйственной деятельности и промышленности». Под общ. ред. В.И.Стражева – Минск: Вышэйшая школа, 1995.
6. Балабанов И.Т. Анализ и планирование финансов хозяйствующего субъекта: Учебн. пособие. – М.: Финансы и статистика, 1994.
7. Артеменко В.Г., Блендир М.В. Финансовый анализ: учебное пособие. – издательство «ДИС», НГАЭ и У, 1997.
8. Анализ хозяйственной деятельности в промышленности: Учебник /И.А.Богдановская, Г.Г.Виноградов, О.Ф.Моргун и др.: Под.общ. ред. В.И.Стражева. – Минск: Высшая школа, 1995./
9. Ержанов М.С., Ержанова С.М. Учетная политика на казахстанском предприятии (практический аспект). – Алматы: Издательский дом «БИКО», 1997.
10. Шеремет А.Д., Сайфуллин Р.С., Негашев Е.В. методика финансового анализа предприятия. М.: Научно-производственная фирма «ЮНИ-ГЛОБ» совместно с издательско-полиграфическим объединением «МП», 1992.
11. Қазақстан Республикасы Президентінің 1998 жылғы 20 қарашадағы «Қазақстан Республикасы аудит» туралы заңы (2001ж. Енгізілген толықтырулар)
12. «Қазақстан -2030» Стратегиялық бағдарлама, Алматы, 1997-2002ж.
13. Бухгалтерлік есеп стандарттары мен ұсыныстар,Алматы,1998ж.
        
        Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп және аудит жұмысының ұйымдастырылуы
ЖОСПАР
КІРІСПЕ
1.Кәсіпорынның есеп саясаты
2. Өндірістік шығындарды есептеу мен өнімнің өзіндік құнын есептеу, яғни ... ...
3. ... ... есеп және ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ
Бухгалтерлік есепте пайдаланылатын алғашқы құжаттардың басқадай түрлеріне түзету енгізу тек қана шаруашылық операцияларына қатысушылардың ... ... және олар ... ... ... ... ... енгізілген уақыты (күні, айы, жылы) көрсетіп қолдарын қояды. ... ... ... және ... ... үшін ... келесі ерекшеліктері бойынша жіктеледі: мақсаты бойынша, құрастырылған орнына байланысты, көрсету ... және ... ... ... ... ... бойыша құжаттар үкімдік, атқарушылық, бухгалетрлік толтыру және құрамдастырылған болып ... ... ... - ... ... ... туралы бұйрықтар мен өкімдер жатады. Мысалы, жұмысшыларға сыйақы беру туралы бұйрық, тауарларды алуға ... ... және тағы ... Бұл ... шаруашылық операциялардың аяқталуына дейін күші болады. Оған міндетті түрде операцияны орындауға бұйрық беретін жауапты адамдардың қолы ... ... Үкім ... ... ... жазу көрсетілмейді, себебі шарушалық операциясын орындау үкім шығарылғаннан кейін ғана орындалады.
Атқарушылық құжаттар - шарушалық операциялардың орындалғанын көрсетеді. Бұл ... - ... ... алу үшін ... жүкқұжат, кассалық кіріс ету және кассалық шығыс ету ордерлері және тағы басқаларын жатқызуға болады. Құжаттардың бұл түрі операция ... ... ... және оған ... ... ... ... Сонымен бірге орындалған оперцияларды бухгалтерлік есепшотында жазып көрсетуге ... ... ... және оны растайтын құжаттардың түрі.
1.Кәсіпорынның есеп саясаты
Бухгалтерлік есеп принциптері бойынша кәсіпорынның есеп ... деп ... ... ... ... әдісінің жиынтығын, яғни алғашқы бақылау, құндық өлшеу, ағымдағы топтау мен шарушалық (жарғылық және ... ... ... ... ... жолдарын айтады.
Бухгалтерлік есепті жүргізу әдістеріне шаруашылық қызмет фактілерін топтау мен бағалау әдістері, активтердің құнын есептеу, құжат айналымын қабылдауды ұйымдастыру ... ... есеп ... ... ... ... есептің тіркелім жүйесі, мәліметті өңдеу мен басқа да сәйкес ... мен ... ... ... ... есеп ... ... мүмкіндігі мен қажеттілігі бухгалтерлік есеп пен басқа екінші деңгейлі нормативтік құжаттар бойынша ... ... ... ... кез ... мәселелерін шешудің көп түрлілігімен анықталады. Қазақстан Республикасының заңы мен бухгалтерлік есеп принциптерінде ... ... есеп ... құру ... ... ... жарлық бойынша қажетті құжаттар тізімін бекітуі керек екендігін көрсетілген. Бұл бекітілетін құжаттардың қатарына мыналар жатады:
* бухгалтерлік есептің ... және есеп ... ... ... ... сәйкес жүргізілуі;
* бухгалтерлік есеп жұмысын жүргізуде қолданылатын синтетикалық және аналитикалық шоттарының жұмыс жоспары;
* алғашқы есеп ... ... ... ұйымның ішкі бухгалтерлік қорытынды есеп құрудағы құжат нысандары;
* актив пен міндеттемелер түгендеуін өткізу тәртібі;
* ... пен ... ... әдістері;
* құжат айналымы ережелері мен есеп ақпараттарын өңдеу технологиясы;
* шарушалық операцияларды ... ... ... есепті ұйымдастыруға қажетті басқа шешімдер.
Кәсіпорынның қабылдаған есеп саясаты сол ... ... ... маңызды мәселелерінің бірі.
Ұйымның есеп саясатын таңдау мен негіздеуіне ... ... ... әсер ... ... ... мен ... нысаны (жауапкершілігі шектеулі серіктестік, ашық акционерлік қоғам, жабық акционерлік қоғам, өндірістік кооператив және тағы ... ... ... түрі ... ... ... көлік, ауыл шаруашылығы және тағы басқа);
* қызметінің көлемі, жұмысшылар мен қызметкерлерінің орташа тізімдік саны және тағы басқа;
* ... салу ... ... (әртүрлі салық түрлері бойынша жеңілдіктер немесе салық төлеуден босату, салық мөлшері және тағы басқа);
* қаржы-шаруашылық қызметін ... ... ... ... ... ұзақ мерзімдік перспективасының мақсаттары мен міндеттері, инвестициялардың жұмсалу бағыты, перспективалы мәселелерді шешудің ... ... ... ... қамсыздандыру жүйесі (оның тиімді әрекетіне қажетті барлық бағыттары бойынша);
* материалдық базасының ... ... ... мен ... да ... ... ... етілуі, бағдарламалық-әдістемелік қамсыздандыру және тағы басқалар);
* кәсіпорындағы бухгалтер мамандарының (қаржы бөлімі қызметкерлерінің) біліктілігі және басшылардың экономикалық батылдығы, ынталылығы мен ... ... ... ... ... іске ... үшін таңдап бекіткен есеп саясаты толықтылық, уақыттылық сақтық , қарама-қайшылықсыздығы мен орындылық талаптарына сай болуы қажет.
Көрсетілген талаптардың әрқайсысының ... ... ... ... ... ... есеп ... оның объектілерді есептеу жолын толық қамтамасыз етуі керек. ... ... ... ... ... ... есеп пен ... есеп беруде уақытында көрініс табуы қажет. Ешқандай операциялар бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... тұрып есепке алынбайды.
Сақтық. Қолданылатын есеп әдістері бухгалтерлік есепке алынуға тиісті кірістер мен табыстарға қарағанда, ... ... ... жол ... ... мен міндеттемелерді айқын бейнелеуге дайын болуды қамтамасыз етуі керек, яғни ... ... ... ... нақтылы мүмкіндік бар болатын кірістер алынады.
Қарама-қайшылықсыздығы. Есептің таңдалынған әдістері - әр айдың соңғы календарлық күніне айналымның аналитикалық ... мен ... ... ... синтетиклақ есеп мәліметтерінің теңдігін қамтамасыз етіп отыруы қажет.
Орындылық. Кәсіпорынның есеп саясаты бухгалтерлік есепті орынды және үнемді ... ... етуі ... ... есеп ... сол ... қолданылатын бухгалтерлік есеп жүйесінің тұтастығын және оны құраушы әдістемелік, техникалық, ұйымдастырушылық жақтарының барлығын қамтиды.
Есеп саясатының әдістемелік жағына мына элементтер ... ... пен ... бағалау әдістері, мүліктің әрбір түрлері бойынша амортизация есепту әдістері, табысты есептеу әдістері және тағы сол ... ... ... ... ... кез ... заңды тұлға болып табылатын ұйым өзінің есеп саясатын құрастырған уақытта төменде аталған бухгалтерлік есептің негізгігі ... ... ... ...
* негізгі құралдарына амортизациялық аударым сомасын есептеу әдістері.
* Материалдық емес активтеріне амортизациялық аударым сомасын есептеу және ... ... ... жолдары;
* Шығындарды топтау мен өндіріс шығындарына жатқызу әдістері;
* өндіріс шығындарын және оларды объектілер арасында тарату әдісі;
* Дайын өнімдерді кіріске алудың ... ... ... ... және ... ... ... қорларды бағалау әдістері;
* Негізгі құралдарды жөндеу бойынша шығындар есебін ұйымдастыру;
* Курстық айырманы есептеу;
* Тағы да ... ... ... есептеу мен өнімнің өзіндік құнын есептеу, яғни калькуляциялау жүйесі. ... ... және ... ... өндірістік циклдың ұзақтығына, өнім түріне, оның күрделілігіне, өндірістің түрі мен сипатына ... ... ... ... мен өнім ... калькуляциялаудың келесі негізгі әдістерін қолдана алады:
* нормативтік әдіс;
* өндірістік өңдеу сатысы;
* тасырыстық әдіс.
Жанама шығындарды калькуляциялау объектілері арасында ... ... ... ... тарату базасы ретінде кәсіпорын мына төменде аталған әдістерді пайдалана алады:
* өндірістік жұмысшылардың ... ... ... ... ... ... тікелей шығындардың жалпы сомасы;
* материалдық шығындардың сомасы;
* сметалық ... ... өнім ... ... өндірістің бағалануы
Жаппай және сериялы өндірісте аяқталмаған өндіріс былайша бағаланады:
* нақты немесе нормативті өндірістік құн бойынша;
* тікелей шығындар бойынша;
* жұмсалынған ... мен ... ... ...
Өнімнің бір ғана түрін өндіретін кәсіпорындардың бухгалтерлік балансында аяқталмаған өндіріс нақты жұмсалған шығындар бойынша ...
... ... заңы ... ... ... есепте қолданылатын тіркелімдердің мазмұны және бухгалтерлік ішкі есеп мәліметтері коммерциялық құпия болып есептеледі.
Кәсіпорынның есеп саясаты осы ұйымның құрылған ... ... Оны ... ... бас ... немесе арнайы есеп бөлімі айналысады. Дайындалған есеп саясатын кәсіпорынның басшысы ... ... ... ... ...
Бұйрықтың құрамында есеп саясатының есеп беру жылына қабылданған барлық пунктерінің ... ... ... ... Сонымен қатар әр пункте тоқтала келіп қандай нормативтік құжат бойынша немесе ... заң ... есеп ... ... ... ... Республикасының заңдарымен қатар есеп саясатын дайындауда ұйымның ішкі құжаттары негізге алынған болса ... ... ... ішкі ... ... мен ... тағы да басқа) міндетті түрде ол туралы түсініктеме берілуі қажет.
Кәсіпорынынң есеп саясатына енгізілген ... осы ... ... ... яғни ... өкім ... қаулыларымен рәсімделунуі қажет. Ұйымның қабылдап бекіткен есеп саясаты сол кәсіпорынның қызмет атқаруы барысында қолданылады. Оған өзгеріс енгізу ... ... ... ...
* ... ... бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы заңының өзгеруіне сәйкес;
* Бухгалтерлік есеп бойынша нормативтік актілердің өзгеруі салдарынан;
* Жаңа бухгалтерлік есеп ... ... ... және тағы да ... ... ... ... жүргізу жолдары ұйымның есеп саясатының дайындалған кезінде таңдалып алынады. Бұл есеп саясаты кәсіпорынның ... ... ... ... орналасқан орындарына қарамастан қолданылады. Ұйымның филиалдарының, еншілес және тәуелді серіктестерінің және тағы басқа бөлімшелерінің өзіндік бухгалтерлік есеп жолдарын ... яғни ... есеп ... таңдауына құқығы жоқ.
Бас кәсіпорын қаржылық қызметінің бөлімшелерін есеп саясатындағы болған өзгерістер туралы алдын ала қамтамасыз етуі қажет. ... ... ... жыл бойы ... ... ... жасалынған қаржылық талдаудың мәтінімен қатар бухгалтерлік қорытынды есеп ... ... ... және таза ... бөлу ... жазылады. Сонымен қатар осы түсініктеме жазуда кәсіпорынның келесі жылға қабылдаған есеп саясаты (егер оған, яғни есеп беру ... ... ... ... жазылады.
3. Кәсіпорынның бухгалтерлік есеп және аудит жұмысының ұйымдастырылуы
Бухгалтерлік есеп ... ... үшін ... ... ... ... барлық операциялардың міндетті түрде үздіксіз құжаттарға жазылып отыратындығы бухгалетрілк есептің басқа ғылымдардан ... ... ... ... айтып өткенбіз. Бухгалтерлік құжат деп кәсіпорындар мен ұйымдарда орындалған операцияларды дәлелейтін және алдағы уақытта орындалатын жұмыстар мен атқарылатын ... ... ... жазбаша куәлікті атауға болады.
Жалпы кәсіпорындағы атқарылып жатқан жұмыстың, орындалған тапсырманың үздіксіз, белгілі бір ... ... ... ... ... және оған ... адамдардың қоланың қойылуы (қажет болған жағдайда кәсіпорын мен ұйым мөр таңбасының басылуы) құжаттау деп аталады. Сондықтан да құжаттау бухгалетрлік ... ... ... ... ... осы ... ... ғана кез келген уақытта кәсіпорын бойынша орындалған жұмыстың, атқарылған қызметтің қай ... ... және оған ... ... шығын жұмсалғанын дәлелдеуге болады.
Құжат кәсіпорындағы орандалған шарушалық операцияларына сәйкес үздіксіз толтырылып, олардың мазмұнын толық ашық көрсетеді және ол бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... - кәсіпорындағы шарушалық операциялардың орындалғанын растайтын немесе оны орындауға заңды түрде құқық ... ... ... ... ... операцияларын бастапқы құжатқа түсірду бухгалетрлік есеп териясында алғашқы есеп сатысы деп атайды.
Кәсіпорында жүргізілетін шарушалық құбылыстарының әр түрлі болсы ... ... ... ... (формасы) бірдей болмайды. Шаруашылық құбылыстары түгелдей бастапқы құжатпен құжатталуы тиіс. Әрбір бастапқы құжатқа орындалған шаруашылық ... ... ... және ... бір ... ... Құжат көрсеткіштерін деректемлер (реквизиттер) деп атайды. Олар міндетті және толықтырушы болып бөлінеді. Міндетті деректемелер бухгалетрлік құжаттарды заңды құқықпен қамтамасыз етеді. ... ... ... ...
* ... аты, ... ... құжаттың толтырылған уақыты (күні, айы және жылы);
* ... ... ... ... жеке ... ... ... операциясының мазмұны;
* шаруашылық оперциясының өлшемі (натуралдық немесе ақшалай);
* шаруашылық оперцияның жүргізілуіне және соған сәйкес ... ... ... ... аты-жөні;
* жауапты атқарушының қолы.
Қосымша деректемелер шаруашылқ операция көрінісінің ерекшеліктерімен және құжаттардың тағайындалуымен анықталады. Әртүрлі талаптарға ... ... ... ... ... ... болуы керек: құжаттың реттік нөмірі, ұйымның банк мекемесіндегі есеп айырсу шотының нөмірі, шаруашылық ... ... үшін ... ... ... және тағы ...
Құжаттардың нысандары (формалары) келесі есеп бөлімдері бойынша ...
* ... ... мен ... ... және еңбекақы;
* негізгі құралдар мен материалдық емес активтер;
* материалдар;
* кем бағалы және тез тозғыш заттар;
* капиталдық құрылыстағы жұмыс;
* құрылыс ... мен ... ... автокөліктегі жұмыс;
* түгендеу нәтижелері;
* кассалық операциялар;
* сауда операциялары.
Құжаттар дер кезінде, яғни операцияның орындалу барысында толтырылуы керек. Егер бұл ... ... ... ... мүмкіндік болмаған жағдайда құжаттар операция аяқталған сәтте толтырылады. Уақытында толтырылмаған құжат кәсіпорын меншігінің сақталуын бақылауды ... және ол ... ... ... кешіктіріліп жазылуына әкеліп соқтырады. Осы себептен ұйымның бухгалтерлік қорытынды есебін жасау мерзімі кешіктірілуі мүмкін.
Құжаттардағы ... ... ... ... ... машинасымен (компьютермен) және де басқа олардың архивте көрсетілген уақыт мерзіміне дейін сақталуын қамтамасыз ететін заттармен ... ... ... анық және ... ... ... Құжатты толтырған адам тиісті жеріне өзінің қолын анық етіп қоюға міндетті. Кәсіпорындар мен ұйымдардағы алғашқы есеп құжаттарына ... ... ... ұйым ... бас ... келісімімен тағайындайды.
Ақша операциялары бойынша толтырылатын құжаттар және есеп айырсу құжаттары, сонымен қатар кәсіпорынның қаржылық-несиелік міндеттерін куәландыратын құжаттар бас бухгалтердің ... ... ... ... оны ... ... асырылмайды. Егер кейбір операцияларды орындау барысанда кәсіпорын басшысы мен бас ... ... әр ... ... ... оларға толтырылатын құжаттар кәсіпорын басшысының жазбаша өкімі бойынша толтырылады. Соған сәйкес бұл ... үшін ... ... ... ... өз ... ...
Алғашқы (бастапқы) құжаттарды толтырғанда жасалаған қателерді келесі жолдармен түзетуге болады: дұрыс емес тесті не ... ... етіп түзу ... ... да оның ... ... жазба жазылады. Бұл құжатқа түзету енгізілген жазылып және ... ... айы, ... ... құжат толтырушы өз қолын қояды.
Кассалық және банктік құжаттарға түзету енгізуге болмайды. Егер аталған құжаттарды толтыру барысында қате ... ... ... қайта толтыру қажет.
Бухгалтерлік толтырылған құжаттар - ұйымның бухгалтериясы ... ... ... бухгалтерлік есеп шоттары бойынша орындалатын операцияларға негіз болатын кәсіпорынның бухгалтері толтырған есеп айырысулар. Оларға негізгі ... ... емес ... ... ... ... ... еңбекақы төлемдері және тағы басқа бухгалтерия толтырған құжаттар жатқызылады. ... ... ... ... ... ... атқаратын барлық құжаттар кіреді. Мысалы: кассирге орындауға берілген ... ... ету ... оны ... ... ... ... кассир ақшаны алушыға бергенен кейін атқарушылық болып есептеледі. Біріктірілген құжаттардың бухгалтерлік есепте қолданылуы өте ыңғайлы, ол құжаттың өңделуін жеңілдетеді және ... ... ...
Толтыратын орнына байланысты құжаттар ішкі және ... ... ... ... ... ... - ... бір кәсіпорында толтырылып оның ішінде жүргізілетін құжаттар болып табылады. Құжаттардың мұндай түрі арқылы қандайда бір ... ішкі ... ... ... ... қатарына тауар-материалдық құндылықтардың ішкі қозғалыс барысында толтырылатын жүкқұжаттарды, жұмысшылар мен қызметкерлерге еңбекақы және басқа да төлемдерді төлеуге арналған ... ... есеп ... ... ... толтырылатын аванстық есептерді және тағы да басқа құжаттарды жатқызуға болады.
Сырттық құжаттарға - кәсіпорынға басқа ұйымдардан келіп ... ... ... басқаларға түрлі операциялар бойынша жіберген құжаттарын жатқызамыз. Олардың қатарына жабдықтаушы кәсіпорындардан келіп түскен тауарлық-материалдық қорлар бойынша толтырылған шот-фактураларды, сенімхаттарды және де тағы да ... ... ... ... ... ... алу тәсіліне байланысты бухгалтерлік құжаттарды алғашқы құжаттар және ... ... деп ... ... ... құжаттардың өзі олардың толтырылатын операцияларының мазмұнына қарай бір рет қолданылатын және жинақталған деп ... екі ... ... ... рет ... құжат арқылы бір ғана операция құжатталады немесе ондай құжат ... ... ... ғана ... ... тауарды босату үшін толтырылатын накладнойлар.
Жинақталған құжаттарда белгілі бір мерзім аралығында орындалған біртектес операциялар жазылады. Мысал: Акционерлік қоғамнан бір ... ... ... ... зоборлық карта.
Жұмыс кезінде бухгалтерлер түрлі құжаттармен жұмыс жасайды: ... ... ... есеп ... ақша құжаттары және басқа да алғашқы есептік құжаттар. Олар ұйымның шарушалық қызметін ... ... ... ... ... айналымының ұйымдастыруын байланысты. Кәсіпорындар мен ұйымдарда құжаттар бірнеше кезеңнен өтеді. Олар: ... ... ... ... ... тексерілу немесе өңделу, бухгалтерлік есепте операцияларды айқындау, мұрағатқа өткізу және тағы да басқа кезеңдер. Сонымен құжат айналымы дегенміз - ... ... ... ... басқаша түрде олардың жасалуынан, яғни толтырылуынан бастап олардың қызметінің аяқталуы және мұрағатқа өткізілу кезеңін айтады. ... ... ... және ... ... ... ... кәсіпорынның қабылдаған есептік саясатында көрсетілп бекітіледі.
Құжат айналымының басқару ... ... ... ... ... ... негізгі буын болып табылады. Құжат айналымын ұйымдастыру арқылы бухгалтерлік қызметтің тұрақтылығы, құжаттың қозғалысы мен өңделуінің жолдары және оперативтілігі, ... ... ... ... ... етіледі.
Құжат айналымын басқарудың жүйесі кәсіпорында келесі кезеңдерді қамтиды:
* бухгалтерлік қызмет ... ... ... ... және кәсіпорындағы есепке қатысы бар басқа қызметкерлердің лауазымдық қызмет ... ... ... ... ... ... құрау;
* есепті ақпаратты өңдеу технологиясын құру;
* істің ... құру және ... ... ... ... ... бағалы сараптамасы және істі ұзақ сақтауға дайындау.
... ... ... ... ... кез ... кәсіпорынның басшысы есептік жұмыстың көлеміне байланысты мынадай ... ... ...
+ ... ... құрылымдық бөлімше ретінде құру;
+ қызметкерлер құрамына бухгалтер лауазымын енгізу;
+ шарттық ... ... ... жүргізілуін мамандандырылған ұйымға немесе бухгалтер-маманына беру;
+ кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп жұмысын өзі жүргізу.
Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп құжаттары мен құжат айналымы ... ... ... бас ... ... ... айналмының кестесі кәсіпорын басшысының бұйрығымен бекітіледі. Кесте немесе тәсім құру, ... және ... ... ... тізбесі түрінде рәсімделуі мүмкін. Оларда барлық құрылымдық бөлімшелермен орындаушылардың өзара байланысы және жұмыстың орындалу ... ... ... ... ... ... бар ... өздерінің саласына қатысты құжаттарды құжат айналымы кестесіне сәйкес жасайды және ұсынады. Ол үшін әрбір орындаушыға кестеден ... ... ... ... саласына қатысты құжаттар аталып, олардың орындалу мерзімі жазылады. Осы кестенің сақталуын ұйымның бас ... ... ... ... Сонымен қатар кәсіпорынның бас бухгалтері кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп жұмысының дұрыс және уақытылы жүргізуіне ... ... ... ... кестеде көрсетілген уақытта бухгалтерияға өткізілуі тиіс. Құжаттарды қабылдау кезінде бухгалтер құжаттардың белгілі талаптарға сай, дұрыс рәсімделуін тексеру керек. ... сай ... ... ... адамға, яғни оны жасаған адамға қайта өңдеу үшін қайтарылуы қажет. ... ... ... барысында ең біріншіден мазмұны бойынша тексереді, яғни жүргізілген жұмыстардың заңдылығын анықтайды. Олардың нормативтік актілер мен қолданылып жүрген нұсақауларға қайшы келмейтіндігін ... ... ... оның ... ... ... ... лауазымды адамдардың қолтаңбаларының болуын, сомалардың нақты көрсетілуі мен операциялардың ... ... ... ... ... арифметиклақ тексеру жүргізеді, яғни құжаттарды таксалаудың дұрыстығын тексереді. Ол тауралық-материалдық қорлардың көлемін оның ... ... ... орындалады.
Тексеріп болғаннан кейін бухгалтер құжаттарды өңдейді. Өңдеу құжат бойынша әр ... ... ... ... ... ... ... жағдайда біртекті құжаттарды топтастырады, содан кейін бухгалтерлік есепшоттарында жазу жүргізеді. Кәсіпорын бухгалетриясында құжаттар ... бір ... ... ... ... ... бөлек папкаларға тіркеледі. Папкаларда құжаттың нөмірі, орындалған уақыты, жинақтамалы шоттың шифры және олардың саны көрсетіледі. Папкаларға тігілген құжаттар ... ... ... ... құжаттардың папкаларға тігіліп нөмірлену сақтаудың тәртібі және қажет болған ... ... ... ... ... ... етуге арналған
Сақтау мерзімдері әртүрлі құжаттар бірге орналастырылмайды. Номенклатурадағы істердің бас ... ... ... және ... ... ... ... белгілі бір жүйелілікпен орналастырулары қажет.
Жыл сайын кәсіпорынның сараптама комиссиясы белгілеген сақтау мерзімінің өтуіне байланысты жабылуға жататын құжататрмен іс-қағаздарын белгілеп, ... ... ... ... ... ... ... мерзімі құжаттарын Мемлекеттік мұрағатқа тапсырмайтын ұйымдар үшін белгіленген. Мұндай Мемлекеттік мұрағаттарға ... ... ... өз ... ... ... жоқ және тізімге сәйкес сақтау мерзімі өткен) мұрағат органдарымен келіспей жоя ... ... ... ... ... ... акт ... жойылатын құжаттар мен шикізаттарды қата өңдеумен айналысатын кәсіпорынға өңдеуге беріледі. Құжаттарды жоюға берген уақытта қабылдау-өткізу жүкқұжаттары толтырылады. ... ... ... ... ... ... олардың түрлеріне қарай әртүрлі болып белгіленген.
Бухгалтерлік есеп пен есеп берудің дұрыстығын қамтамсыз ету мақсатында ұйымдарда ... және ... ... ... ... отырады. Түгендеу жүргізудің негізгі мақсаттары мыналар:
* нақты қолда бар мүліктерді анықтау;
* нақты қолда бар мүлікті бухгалтерлі есеп ... ... ... міндеттемелердің толық көрсетілуін анықтау.
Жалпы кәсіпорындардағы мүліктік және ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындағы түгендеуге жататын мүліктер дегеніміз - бұл негізгі құралдар, материалдық емес активтер, қаржы салымдары, өндірістік ... ... ... ... ... мен басқа да қаржы активтері болып табылады. Ал қаржылық міндеттемелерге - банк несиелері, заемдар және тағы басқа ... ... ... ... кәсіпорынның қай жерде тұрғандығына қарамастан барлық мүлкі мен қаржылық міндеттемелері жатады. Сонымен қатар түгендеуге ұйымның меншігіне жатпайтын, бірақ оның бухгалтерлік ... ... ... ... да ... түрлері мен өндірістік қорлар (жауапты сақтауда тұрған, жалға алынған, қайта өңдеуге алынған және де тағы басқадай мүліктер), сондай-ақ қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... барысында құжатталмаған фактілер анықталуы мүмкін. Мысалы: тауарлардың табиғи кемуі, тауарлардың шығынға ұшырау және ұрлану нәтижесінде кемуі, ... мен ... ... ... ... ... және тағы басқалар.
Мүліктер мен міндеттемелерге дұрыс және уақтылы түгендеу ... ... ... жауапты болады. Ол қысқа мерзім ішінде нақты қолда бар ... ... және ... тексерілуін қамтамасыз ететіндей етіп жағдайлар жасауға міндетті (жүктерді өлшеу мен тасу үшін жұмыс күшімен қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету).
Түгендеу жүргізу тәртібі (бір есеп беру жылында жүргізілетін түгендеу санын, оларды жүргізу уақыты, олардың әрқайсысында тексерілетін мүлік пен ... ... ... түгендеулерді міндетті түрде жүргізу қажет болған жағдайды басқа ретте ұйым басшысымен анықталады). ... ... ... ... ... онда ақшалай өлшем кеңінен қолданылады. Бұл өз кезегінде кәсіпорындардың активтері мен қорлану кездері туралы ақпараттарының ... ... яғни ... бір ... ... ... ыңғайлы болуын қамтамасыз етеді. Жалпы бухгалтерлік есеп жүйесінде барлық объектілер тек қана ... ... ... ... - ... ... ақшалай көрінісі (мүліктер, міндеттемелер және шаруашылық операциялар). Ол ... есеп ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Жалпы бағалау мынадай жолдармен жүргізеледі:
* ұйымның сатып алған мүліктері оны сатып алуға жұмсалған шығындардың ... ... ... ... заңды немесе жеке тұлғалардың ақысыз, тегін берген мүліктері сол ... ... ... ... құны (бағасы) бойынша бағаланады.
* Ұйымның өз өндірісінде өндіріліп кіріске алынған мүліктері сол ... ... ... ... құнын сәйкес бағаланады.
Нақты өндірістік шығындардың құрамына мынадай шығындар жатады:
* мүлікті кіріске алу барысында жұмсалған шығын;
* коммерциялық ... ... үшін ... пайыз сомасы;
* үстеме баға, үстеме (наценки, надбавки);
* делдалға төленетін ақы (қызмет көрсетудің құны);
* кедендік баж салықтары;
* тасымалдауға ... ... және ... үшін ... шығындар.
Басқалардан ақысыз, тегін, қайтарымсыз алынған мүліктің нарықтық бағасы сол мүлікті кіріске алған күні баға негізінде ... Ол баға ... ... ... ... ... және оған ... құжаттар болуы қажет.
Өндіріліп шығарылатын (дайындалатын) өнімнің құны сол өнімді өндіруге кеткен нақты шығындардан тұрады. Ал бұл шығындардың ... ... ... ... ... ... амортизациясы, материалдар, жанармай, энергия, еңбек ресурстары және басқа да өнімді өндіруге кететін ... ... ... ... ... ... есепшоттарында және баланаста нақты өзіндік немесе нормативтік (жоспарлы) құнымен есептелінеді.
Кәсіпорындар өздері сатып алған тауарларды бухгалетрлік есепшоттарында олардың сатылып алынған құны ... ал ... ... ... ... көрсетеді.
Материалдық ресурстар (шикізат, негізгі және көмекші материалдар, жанармай, сатып алынатын жартылай фабрикаттар, қосалқы бөлшектер және тағы ... ... ... ... ... ... Ал ... ресурстардың нақты құны оларды кіріске алуға кететін ... ... ... ... ... ... ... есепшоттарында бастапқы немесе қалпына келтіретін құны бойынша есептейді, ал баланста - қалдық құны ... яғни ... ... тозу ... алып ... көрсетеді. Бюджеттік кәсіпорындарда бастапқы құнымен көрсетіледі.
Материалдық емес активтер кәсіпорынның бухгалтерлік есепшоттарында бастапқы құны бойынша, ал баланстарда - ... құны ... ... бір ... ... ... ... шығындарды топтастыру тәсілін және қандайда бір объектінің ... ... ... тәсілін калькуляциялау деп атаймыз.
Кәсіпорынның белгілі бір материалдық объектіні жасап шығаруға ... ақша ... ... - өзіндік құн деп аталады. Ал оның көлемін есептеу мүмкіндігі өзіндік құнның калькуляциясы болып табылады.
Калкуляциялау көмегімен ... ... есеп ... яғни ... ... ... емес активтердің, өндірілген дайын өнімнің, сатып алынған материалдық ресурстардың, көрсетілген қызметтің, орындалған жұмыстың және тағы ... ... құны ...
Калькуляциялау, яғни өнімнің нақты өзіндік құнын анықтау мәліметтері кәсіпорынды басқаруға, жоспарланған ... ... ... ... ... ... рентабельдігін арттыруға, резервтерді құру және еңбек шығындарын төмендету жолдарын қарастыруда ... ... ... - ... есеп ... бір ... бола ... басқа элементтермен тығыз байланысты болады. бірінші кезекте ... ... ... ... ... есебінің өзіндік құнының (әртүрлі шығындардың сомасы) анықтау үшін ... ала ... ...
Калькуляция - бухгалтерлік есептің бағалау әдісінің негізі ... ... ... калькуляция көмегімен алынған мәліметтер кәсіпорындағы объектілерді бухгалтерлік ... ... ... ... яғни ... анықтауды негізгі дәлел болатын элемент ретінде қолданылады.
Кәсіпорындағы өндірістік немесе коммерциялық қызметтің нәтижесінде болып отыратын әртүрлі өзгерістерді түсініп, бақылап отыру үшін ... және ... деп ... есеп ... ... ... көрсеткіштер - кәсіпорында орындалған қандайда бір ... ... ... ... ... сандық өлшемде қандай көлемде өзгерегенін сипаттайды.
Сапалық көрсеткіштер - кәсіпорындағы орындалған жұмыстың және атқарылған қызметінің соңғы ... ... ... ... ... ... мыналар жатады:
Өнеркәсіп саласында - өндірілген өнім көлемі, сатып алынған өндірісті кқордың көлемі және тағы ... ... және ... ... - ... және ... саудадағы тауар айналымының көлемі, тауар қорының көлемі және тағы басқалар.
Қоғамдық тамақтану саласында - ... ... ... бұл өзі ... ... айналымынан және сатылып алынған тауарлардың көлемінен қалыптасады.
Тасымалдау қызметімен айналысатын ... - жол ... ... ... ... мен ... ... көлемі.
Құрылыс саласында - орындалған немесе пайдалануға тапсырылған құрылыс-монтаж жұмысының көлемі.
Сапалық көрсеткіштердің ең маңыздысы кәсіпорынның ... ... мен ... ... ... ... қорытындысын сипаттайтын табыс және рентабелді (тиімділік, пайдалылық) болып табылады.
Таза табыс (пайда) - бұл ... ... ... Ол ... ... ... коммерциялық қызметінің нәтижесінде алынатын кірістері мен шығыстарының арасындағы ... ... ... (немістің - rentabel - табыстылық деп аталатын сөзінен шыққан) - ... ... Ол ... ... бір уақыт аралығындағы (есепті кезеңіндегі) атқарған жұмысын табысы жағынан сипаттайды.
Өндірісте рентабельділік табыстың абсолютті сомасының ... және ... ... жалпы сомаларын қатынасын айқындайды. Бұл көрсеткіш негізгі және ... ... ... бір тегесіне келетін табыстың экономикалық нәтижесін сипаттайды.
Өндірісте, ауыл шарушылығында, құрылыста және басқа да халық шарушалығы салаларында өнімнің өзіндік құны ... ... ... ... орын ... Бұл ... өнім өндіруге және оны өткізуге жұмсаған шығындарымен сипатталады. Өнімнің өзіндік құнының төмендеу (орындалған ... ... ... ... ... ... ... маңызды факторы болып табылады.
Сапалық көрсеткіштерді бақылау, нақтылы орындалған жұмыс пен жоспардың мөлшерін салыстыру шарушылықты қызметінің эконмоикалық тиімділілгінің ... ... аса ... рөл ... Бұл ... ... жоғалыуына, өнімнің өзіндік құнының төмендеуіне және капиталды ұтымды пайдалануға кәсіпорынның рентабельділігінің жоғарылауына ықпалын ... ... есеп ... ... ... ... тіркеу қолмен жазу немесе автоматтандылған құралдарды пайдалану арқылы жүзеге ... Есеп ... ... ... үшін ... ... кестелері: карточкалар, кітаптар, тізімдемелер мен журнал-ордерлер және тағы басқа ... ... ... ... ... есеп жұмысын жүргізуге арналған карточкаларды қалың қағаздан немесе картоннан дайындайды. Олар негізгі құралдарды, тауарлық-материалдық қорларды сақталу орын бойынша талдамалық ... ... ... ... ... нөмір беріліп және оларда карточканың ашылған уақыты көрсетіледі. Бұл карточкалар арнайы ... ... ... - өз ... ... бір ... ... қағаз беттері болып табылады. Оларды маңызды, яғни көбірек бақылау қажет деп есептелетін бөлімдерде қолданады. Кітапты пайдалану әдетте бір ... ... ... ... ... яғни бір ... ... екі немесе одан да көп адамдар жұмыс істейтін жағдайда оны бухгалтерия қызметкерлері арасында бөліп беруге ... ... ... ... олардың баламасы жоқ (әрбір ұйымдарда міндетті түрде кассалық кітап жүргізілуі керек). ... ... ... - жеке беттерді жаңаға ауыстырудың мүмкін ... яғни ... ... ... ... ... ... төмендейді.
Жеке беттер - үлкен пішіндегі есеп тіркелімдері ... ... және ... ... ... ... ... есеп ақпаратын қамтиды. Олар біріктірілген тіркелімдер рөлін ... яғни ... ... және ... ... ... арналған. Сонымен қатар, бұлар, яғни әртүріл тізімдемелер мен журнал-ордерлер бухгелтерия қызметкерлері арасында міндеттерді ұтымды бөлуге ... ... және ... ыңғайлы болып табылады.
Есеп жазбалары тіркелім түрлері бойынша хронологиялық, ... және ... ... ... ... ... ... операцияларын жұмыстардың орындалу мен құжаттардың бухгалтерияға түсуіне қарай жазу үшін қолданылады. Мұндай тіркелімдер құжаттардың түгел сақталуы мен ... ... ... ... ... ... етеді. Хронологиялық тіркелімге тіркеу журналын, шарушалық операцияларды есептеу кітабын және тағы да ... ... ...
Жүйелік тіркелімдер шаруашылық операцияларын мазмұны бойынша топтап және бірыңғайлығын анықтау үшін қолданады. Бұларды бухгалтерлік шоттарды жүргізу тіркелімдері деп те ... ... ... ... бас ... ... болады. Пайдалануы барысында әрбір синтетикалық шот үшін оның ... жеке бет ... ... ... ... және ... жазбалар біріктіріліп қолданылады. Мысалы: Бухгалтерлік есепте кеңінен қолданылатын журнал-ордерлердегі жазбалар синтетикалық шоттар бойынша хронолгиялық ретпен жүргізіледі. ... ... ... ... ... ... синтетикалық, аналитиклаық және біріктеліген болып бөлінеді.
Синтетикалық тіркелімдерде жазба тек ... ... ... ... мен толтырылған уақыты көрсетіліп жүргізіледі. Бірақ әдетте оларда түсініктемелік мәтін болмайды. Бұл тіркелімдердің қатарына бас кітап пен журанл-ордерлердің барлығын ... ... ... ... ... ... шоттар бойынша жазбаларды жазу үші қолданады. Оның ... ... ... ... уақыты, шаруашылық операцияларының қысқаша мазмұны көрсетіледі. Тауарлы-материалдық қорларды есептеу үшін олардың ішінде ақшалай және натуралдық өлем көрсеткшітері қолданады. ... ... ... ... ... ... ... және тізімдемелер жатқызылады.
Синтетикиалық және аналитикалық есепте қатар қолданыла беретін тіркелімдер - біріктірілген ... ... ... ... ... ... ақпаратты, автоматты өңдеу кезінде тіркелімдер өз алдына карточкалар, тізімдемлер, журанал-ордерлер және тағы басқадай форма түрінде алына алатын машиограммалар ... ... ... ... ... ... ... тіркелімдегі жазбалар жай немесе көшірмелі әдістер арқылы жүргізіледі. Жай жазбалар бір ғана дана ... ... ... ал ... ... көшіргіш қағаздардың көмегімен бір уақытта бірнеше дана ... ... ... ... ... өзгертусіз және таза жазылып толтырылуы керек. Тіркелімдерді толтыру барысында немесе басқа да жіберілген қателіктерді түзету үшін есеп ... ... ... ... ... жазу және ... ... қолданылады.
Егер қате баланс құрылғанға дейін анықталса және ... ... ... ... ... ... түзетпелі әдіс қолданылады.
Осы жерде қате жазбаны (соманы немесе мәтінді) кейіннен оқылуға мүмкін ... етіп бір ... ... және ... ... жағдайда сызылған жазба үстіне дұрыс жазба жазылады. Түзетілген ... ... және ... ... ... ... ...
Егер шоттар корреспонденциясы дұрыс, бірақ шарушалық операциясының сомасы дұрыс жазылмаса немесе бұл қате есеп тіркелімінде қорытынды жасалғаннан кейін анықталса, онда ... ... ... жазу ... ... ... ... есеп нысандары деп - белгілі бір ... және ... ... екі ... ... ... ... бухгалтерлік есеп жазуын жүргізуге арналған есеп тіркелімін айтады.
Бухгалтерлік есеп нысандарын және есептелетін ақпаратты өңдеу технологиясын әрбір кәсіпорын өзі ... және оны есеп ... ... ... ... кәсіпорындарда бухгалтерлік есеп нысандарының келесідей түрлері қолданылады: мемориалдық-ордерлі, бас-журнал, журнал-ордерлі, жай және ... ... ... тіркелімдерін бірге қолдану).
Бухгалтерлік есептің мемориалдық-ордерлі нысандары қазіргі кезде қолданылатын ескі нысандардың бірі болып ... ... бұл ... ... және ... тіркелімдер жүргізіледі. Синтетикалық есеп үшін кітаптарды қолдану ыңғайлы болса, ал аналитикалық есеп үшін көбінее карточкалар қолданылады. Мұның ... ... ... операциясы бойынша толтырылатын алғашқы құжат немесе бірыңғай ... ... үшін ... ... екі ... жазу жазылып және ол мемориалдық-ордерлі нысан түрінде ресімделеді.
Мысалы: қоймадан материалдарды босату ... ... жүк ... ... жеке ... көрсетудің орнына осындай бірнеше жүк құжатты жинақтаушы тізімдемеге жазады, одан кейін осы тізімдеменің қорытынды мәліметтері негізінде мемориалдық-ордерлі бір ғана ... ... ... Оның ... ... қысқаша мазмұны беріледі немесе құжатқа сілтеме жасалады, шот корресподенциясы және сомасы көрсетіледі. Мемориалдық-ордерге солардың негізінде жазбалар ... ... ... қоса ... ... ... жасалғаннан кейін арнайы тіркеме журналында тіркеледі. Әрбір мемориалдық-ордерге реттік нөмір беріледі. Тіркемелі журналдағы жазбадан кейін мемориалдық-ордер мәліметтері ай сайын синтетикалық ... ... ... табылатын бас кітапқа көшіріледі. Бас кітапта жазбаларды топтастырады. Әрбір синтетикалық ... ... және ... ... ... шоты ... сәйкес кестелерге бөлек жазылады.
Айдың соңында бас кітаптың қорытындысы негізінде синтетикалық есептің шоттары бойынша жай немесе шахматты нысандағы айналым тізімдемесі ... Бас ... ... ... және ... есептің айналым тізімдемелерін, бухгалтерлік балансты, сонымен қатар есеп берудің басқа нысандарын құру үшін ... ... ... ... ... ... ... немесе бос беттерде жүргізіледі. Аналитикалық есеп тіркелімдеріндегі жазбаларды мемориалдық-ордерлерге қоса берілген құжаттардан алады. Ай ... ... есеп ... ... ... ... және сальдолық тізімдемелер - сәйкес ... ... ... ... шот ... бір ... (тізімдеме) құралады. Бұл тізімдемелердің мәліметтері синтетикалық шоттармен біріктірілген аналитикалық шоттардың сальдосы мен айналымдарының қорытындыларын салыстыру үшін ... ... есеп ... ... ... көрсетілген.
Есептің мемориалдық-ордерлі нысаны есептік тіркелімдерінің жеңілдігімен және есеп жазбаларының техникасымен ерекшеленеді. Алайда бұл нысанның кемшілігі ретінде - ... бір ғана ... ... ... мемориалдық-ордерлерге, журналдарға, синтетикалық және аналитикалық есептің тіркелімдеріне бірнеше рет қайталанып ... атап ... ... ... ... алға ... мақсаттар мен бақылау объектілерін ескеру арқылы нақтылануы мүмкін. Мысалы, егер ... ... ... ... ... қаржылық қызметі кіретін болса, онда мұндағы мақсат оның есеп берулері мен расталуының толықтығы мен ... ... ... яғни ... ... есеп беруінің нақты қаржылық жағдайымен қаншалықты сәйкес келетіндігі туралы өз пікірін тапсырыс берушіге білдіру болып табылады.
Бұл ... ХАС (МСА) 200-де ... ... айтылған. Онда былай делінген: қаржылық есеп беру аудитінің мақсаты - ... ... ... барлық елеулі аспектілер бойынша қаржылық есеп берулердің жасалған немесе жасалмағаны туралы ... өз ... ... ... ... ... ... экономикалық әлеуметті, қаржылық ресурстарды, салықтарды дұрыс есептеудің ... ... ... ... ... ... әзірлеуді, шаруашалық жүргізуші субъектілердің кірістері мен шығыстарын, қызмет нәтижелері мен шығынды оңтайландыруды ... ... ... ... ... мен ... ... клиентпен болатын арадағы келісім-шартпен толықтырылу мүмкін.
Егер аудиттің объектісіне кәсіпорындағы бухгалтерлік есептің жағдайы кіретін болса, онда аудиттің мақсатына оның ... ... ... ... ... ... өз ішінде қабылданған есептік саясатпен және мемлекет ... ... ... стандарттарға және ережелерге қаншалықты сәйкестігін тексеру жатады.
Егер аудиттің объектісіне барлық шаруашалық қызметтері кіретін болса, онда ... - осы ... ... ... ... ... ... ықтимал жолдарын анықтау, өндірістің пайдалылығы мен еңбек өнімділігін арттыру, жұмыстың аса ... ... ... қол ... үшін ... әзірлеу.
Аудит мақсатының консалтингтік қызметті жүзеге асыру барысында клиенттің коммерциялық қызметін жақсартатын жоғары сапалы кеңес беру ... ... ... ... ... ... мен табысы қоса өседі.
Алға қойылған аудит мақсаттарына қол жеткізу үшін нақты міндеттерді шешіп алу ... ... ... ерекшелеп мыналарды бөліп көрсету керек:
1) Кәсіпорынның қаржылық есептемесінің шындыққа жанасымдылығын қамтамасыз ету және осы есеп беруді пайдаланушылар үшін ... ... ... ... ... ... ... қабылдаудың логикалық тұрғыдан негізделген базасын құру үшін жеткілікті дәрежеде ... ... ... ... ... экономикасын немесе оның белгілі бір қызмет түрінің, оның ... ... ... және ... ... ... жүйелі талдау;
4) Кәсіпорын қызметі және оның жарғысының бір-біріне сәйкестігін, жасалған бизнес-жоспардың және ... да ... мен ... ... ... ... ... бухгалтерлік есепті жүргізудің және есеп берудің дұрыстығын, шаруашалық жүргізуші субъектілердің ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етілуін бақылау;
6) Заңды белгілейтін бастапқы құжаттар мен ... ... ... ... ... ... ... текеру;
7) Кәсіпорынның өндірістік, маркетингтік, инвестициялық және басқа қызметтерін бақылау мен есеп ... ... ... ... ... ... беру ... көрсету;
8) Клиенттің меншігін бекітіп беруге, оның бизнесінің тиімділігін арттыруға және кемшіліктерді жоюға ықпал ету.
Аудиттің ең нақты міндеттері алға қойылған ... оның ... мен ... ... ... ... Мысалы, ішкі аудитте оның саны ақпаратық базаның ұлғаюына, талдамалы рәсімдері акценттерінің өзгеруне қарай ... ... ... - ... ... ... ... және әртүрлі кешенді қызметтерді қамтитын іскерлік кеңес беру бойынша күрделі қызмет түрлері.
Аудиторлық қызметті жүзеге асырудың негізгі формаларының біріне тексеру ... ... ... ... ... оның аудармадағы мағынасы немесе дегенді, ал - ... ... ... ... мен ғылыми әдебиеттерде, ТМД елдерінде әдетте ұғымының мағынасы анық емес. Мысалы, Н.Т.Белухинде - ... ... ... ... Оның ... бақылау формаларынан айырмашылығы - объектіні тексеру барысында іріктемес құжаттық дәлелдерге негізделген ... - ... ... мен ... ... ... ақпарат көздері пайдаланылады. Тексеруге мыналар тән: құндылықтардың кем шығуын, ысырапты, залалды анықтаудағы нақтылық, оның дәлелдеу жүйесі орнықты (әдеттен тыс құжаттар, ... ... ... ... ... ... ... ұғымы тексеру және бақылау ұғымдарынан әлдеқайда терең. Аудитор тексерушіден ... ... ... ... ... тәуелсіз пікір білдіруі, терең баға беруі, объектінің даму ... мен ... ... ... ... ... ...
Аудит қаржылық көрсеткіштердің анық екендігін тексеруді ғана қамтамасыз етпейді, ол, сонымен бірге, кемшілкітерді жою мен шаруашылық ... ... ... ... ... ... әзірлейді. Осыған орай, ол аудит анықтамасында бизнестің өзінше бір сараптамасы ретінде баяндалады.
Кәсіби аудиттің осы ... даму ... және ... ... көрсетіледі.
Аудиторлық қызмет бұған қоса есепті ұйымдастыруды, ішкі бақылауды, әртүрлі тәуекелдікті бәсеңдетуді, менеджментті, маркетингті жетілдіруді, ... да ... ... ... мәселелерді шешуді жақсарту, жүзеге асыру, қалыптастыру бойынша әртүрлі кеңес беру мен кәсіби қызмет көрсетулерді қамтиды. ... ... ... ... ... және ... ... сияқты еркін кәсіптің өкілі болып табылады, ал аудиттің кәсіпкерлік қызметтің түрі ретінде дамыған елдерде ... ... ... ... ұйымдар жиі өткізетін қоғамдық сұрау салудың қорытындысы бойынша бухгалтер-аудитор кәсібі ... және ... ... тең ... ... үш ... бірін тұрақты иеленеді екен. ХХ ғасырдың 80-ші жылдарының соңында біздің елімізде пайда болған ... ... ... ... ... ... ... мендежмент, стратегиялық және ағымдық жоспарлау, ұлттық экономиканың ... ... ... ұйымдастыру салаларындағы жоғары білікті мамандар үшін келешегі зор әрі абыройлы қызмет түріне айналып ... ... және оның ... ... үш ... ... растаушы аудит, жүйелі-бағдарламалы аудит, тәуекелге негізделген аудит. Бастапқы аудит бухгалтерлік құжаттар мен есеп берулерде көрініс тапқан операциялардың шындыққа ... ... және ... ... ...
Растаушы аудитте негізінен бухгалтерлік тіркелімдер мен есеп берудің формаларын дұрыс жасау мәселелері қарастырылады, сол себепті де бұл ... деп ... ... жүйелі-бағдарламалы тәсілдеме батыс елдерінде 1960 жылдардың соңында пайдаланыла бастады әрі аудиторлар сараптаманы іштей бақылаудың негізінде жүргізді. Бұл операцияны бақылайтын ... ... ... ... Егер ... ... жүйесі тиімді жұмыс істейтін болса, онда егжей-тегжейлі тексерудің қажет болмайды, өйткені нормалардың бұзылуы мен ... ... ... ... ... жүйесіне белгілі бір деңгейде сенім білдіруге болады. Аудиторлық фирмалар ... беру ... ... ... ... ... ... және болатын тексерулердің сапасын арттыра түсуге көп көңіл бөлетін болды. ... ... - ... тәсілін жетілдіруге қарамастан, оның өз кемшіліктері бар. Мысалы, жүйелі-бағдарламалы аудит әкімшілікті ішкі бақыламайтын жағдайда ... ... ... ... ... ... Бұл арада аудиттің рәсімі басқарушы - ... ... ... ... ... тұр ма, жоқ па, соны анықтауға бағдарланған.
Тәуекелге негізделген аудит - бұл кәсіпорынынң жұмыс ... ... оның ... тар әрі қиын ... қарай тексеруді іріктеп жүргізетін аудит. Ол тексеру немесе кеңес беру барысында болуы ... ... ... және оның ... ... ... Тәуекелдік аудитінің айырықша маңызы - аудитордың немесе аудиторлық фирмалар өз беделін жоғалту және клиенттен айырылып ... ... ғана ... ... ... ... ... арасындағы қатаң бәскелестікте, ірі айыппұл мен моралдық зиянда, осы аталған қатерлерге ұрынып қалудың ықтималдығында болып тұр. Мәселен, мұндай ... ... бір ... ... клиентке елеулі материалдық зиян шектіруге себеп болатын ... ... және ... ... ... ... Кәсіби беделден айырылу қаупі нақты аудитордың немесе аудиторлық компанияның толық күйреуімен бірдей десе де ... ... да ... ... ... қызметін жан-жақты кешенді тексеруді жүргізуге мұқият дайындалып, басты назарды кадрларды іріктеуге ... ... ... ... ... және т.б. ... қажет.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
* Құдайбергенов Н.А., Әжібаева З.Н., Кеулімжаев К.К. . Алматы, Экономик'с 2003ж.
* Абленов Д.О. . Алматы, Экономика 2005 ... ... К.Ш., ... Э.Т., ... Ж.Г. . Алматы, Экономика 2001ж.
* Радостовец В.В., . Алматы, 1999ж.
* Русак Н.А.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп және аудит жұмысының ұйымдастырылуы туралы24 бет
«Казахцемент» ЖШС-дегі ақша қаражатының есебі мен есеп айырысу есебі79 бет
Кәсіпордағы бухгалерлік есеп пен аудит жұмысын ұйымдастырылуы30 бет
«TASTOBE RESOURCES» ЖШС42 бет
Аудит кезіндегі есеп беру3 бет
Бухгалтерлік есеп және аудит туралы ақпарат9 бет
Бухгалтерлік есеп пен аудиттің жалпы құрастырылу принципі19 бет
Дебиторлық және кредиторлық есептің аудиті63 бет
Есептік-талдамалы ғылымдарды саралау5 бет
Еңбек ақы төлеу және еңбеккерлермен есеп айырысу есебі75 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь