Шоқан Уәлихановтың әлеуметтік көзқарастары


Шоқан Уәлихановтың әлеуметтік көзқарастары

1. Қазақ қоғамының әлеуметтік проблемалары туралы.
2. Халықтық реформа . қоғамдық дамудың негізі.
3. Халық шығармашылығы халықтың әлеуметтік айнасы ретінде.
4. Дін туралы ойпікірлер.

Қазақ қоғамының әлеуметтік проблемалары туралы

Қазақ халқының тұңғыш ағартушысы, ұлы ғалымы Шоқан Уәлиханов қоғам дамуының прогресті жолын қолдаушы, демократиялық бағытты ұстанушы ғана емес, өз халқының артта қалғандығы туралы күрделі әлеуметтік ойтолғаныстардың иесі. Ол Ресеймен экономикалық және мәдени байланысты нығайта түсу қазақ халқының дамуы үшін қажет деп санады, сондықтан ұлттық шектелушілік пен тұйықтықтың халық мүддесіне жұмыс істемейтінін жақсы түсінді. Сол себепті қазақ халқының алдыңғы қатарлы дамыған елдермен жанжақты байланыста болғанын қалады. Соның ішінде сан жылдар көрші ел – Ресейдің Қазақстан үшін ерекше маңызы барын ескерді. Алайда ол өз халқының ұлттық дербестігін сақтауын еш ойдан шығарған емес. Әйтпесе ол «Халықтың қалыпты түрде өсуі үшін ол халық дамудың қандай дәрежесінде тұрса да, өздігімен дамуы, өзін өзі қорғауы, өзін өзі билеуі қажет» деп жазбас еді.
Шоқан Уәлиханов шығармаларының ішінде оның «Сот реформасы жайында жазба» атты еңбегі ерекше қызығушылық туғызады. Бұл, біріншіден, сол кездегі қазақтың саясиқұқықтық, әлеуметтікэкономикалық ойының теориялық және практикалық жағынан асқар шыңы. Екіншіден, бұл қазақтың ұлттық мұңмүддесін ойлаудың шынайы көрінісі. Үшіншіден, автордың жасынан орысша оқып, орыс ортасында өсіп, орысша тәрбиеленіп, еуропа мәдениетін ұстанғанымен өзінің қазақ халқының адал перзенті екенін жарқын дәлелдеген шығарма.
Еңбекте патша үкіметінің христиан дініндегі әрі отырықшы орыс тұрғындарына дайындалған сот реформасы жобасының көшпенді, тегі, діні бөлек халыққа түгелдей қолданылса, оның пайдасынан гөрі зияны мол болатынын атап көрсетіледі. Шоқанның пайымдауынша, адамның тұрмыс қажетін өтейтін реформа ғана пайдалы. Қоғамдық қажеттілік деген ұғымға әлеуметтік факторлар - адамдардың ақылқабілеті, өнегелілігі, саяси сана сезімінің жоғарылығы сиғызылды.
Ш. Уәлиханов реформаны іске асыру барысында қоғамдықтарихи үдерістердің, халықтың тұрмыс-салты мен әдет-ғұрпын, ерекшеліктерін ескеруді қажет деп санайды. Ол қазақтың еуропалық реформаны қабылдайтын қабілетін арттыру үшін қарапайым халыққа алдын ала білім беру арқылы ой қабілеттілігі мен жүйке жүйесін жетілдіру керектігін жақсы түсінді.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге








Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ХІХ ғ екінші жартысындағы Қазақстандағы педагогикалық ой пікірлер7 бет
ХІХ ғасырдың ІІ жартысындағы қазақ ағартушыларының қоғамдық - саяси көзқарастары19 бет
Ш.Уалихановтың саяси-құқықтық көзқарасы64 бет
Ш.Уәлихановтың педагогикалық және философиялық ой-пікірлері24 бет
Шоқан Уәлихановтың қазақ этникалық тарихына байланысты еңбектері51 бет
Қазақ ағартушылығының негізін салушы Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов13 бет
Қазақ ойшылдарының қоғам және тұлға дамуына әлеуметтанулық көзқарастары жайлы17 бет
Әлеуметтану ғылымының даму кезеңдері20 бет
Шоқан Уалихановтың педагогикалық көзқарасы5 бет
Шоқан Уалихановтың саяси көзқарасы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь