Акционерлік капитал есебі және талдауы

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
4
1 КӘСІПОРЫННЫҢ АКЦИОНЕРЛІК КАПИТАЛ ЕСЕБІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
8
1.1 Кәсіпорынның акционерлік капитал есебінің мәні және оның жіктелуі.. 8
1.2Ұйымның акционерлік капиталының бухгалтериядағы есебі ... ... ...
16
2»ҚАЗАҚТЕЛЕКОМ» АҚ .НЫҢ АКЦИОНЕРЛІК КАПИТАЛЫ ЕСЕБІНІҢ ЖАҒДАЙЫ ЖӘНЕ ОНЫ ҚҰРЫЛЫМДЫҚ БАҚЫЛАУ...
22
2.1 «Қазақтелеком» АҚ .на қысқаша экономикалық сипаттама ... .. 22
2.2 Ұйымның жарғылық капиталының есебін ұйымдастыру тәртібі ... . 28
2.3 Ұйымның бөлінбеген табыс (жабылмаған зиян) есебін жүргізу және құрылымдық бақылау ... ... ... ... ..35

3»ҚАЗАҚТЕЛЕКОМ» АҚ .НЫҢ АКЦИОНЕРЛІК КАПИТАЛЫНА АУДИТ ЖҮРГІЗУ, ТАЛДАУ ЖӘНЕ ЕСЕБІН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ ... ... 40

3.1 Кәсіпорынның акционерлік капиталына аудиторлік тексеріс жүргізу тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 40

3.2 «Қазақтелеком» АҚ.ның акционерлік капиталын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 49

3.3 Кәсіпорынның акционерлік капиталының қозғалысын ХҚЕС арқылы дамыту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..58 ... ...

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..65

ПАЙДАЛЫНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... 68

ҚОСЫМШАЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 70
КІРІСПЕ

Дипломдық жұмыстың өзектілігі. Қоғамда нарықтық қатынастардың дамуы есеп пен талдаудың жаңадан толық экономикалық объектілердің пайда болуына әкелді. Осылардың ішінде кәсіпорын капиталы және сонымен қатар меншік капиталы ең маңыздылары экономикалық категория болып саналады
Соңғысының маңыздылығы кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы үшін өте жоғары, ол Қазақстан Республиасының азаматтық кодексіннің талаптарының бөлімдерінде жарғылық капиталдың ең аз мөлшеріне, жарғылық капитал арақатынастарының және таза активтердің; таза активтердің арақатынасының жарна дивиденттерін төлеу мүмкіншілігін; жарғылық және резервтегі капитал сомалары заңдық бекіту алды.
Кәсіпорының қаржылық саясаты шаруашылық жүйенің нарық жағдайында оның қатал бәсекесімен оның экономикалық потенциялының екпіндердің өсіруінде торап кезеңмен келуі саналады.
Кәсіпорының қаражаттық жағдайын сипаттайтын көрсеткіштердің мәнінін маңызы зор. Өзінін акционерлік капиталын бағалауы оның көптеген есеп-қисабына арналған негізігі қызметі болып табылады.
Өзінің акционерлік капитал есебін жүргізу бухгалтерлік есеп жүйесінде маңызды аймақ болып табылады. Мұнда кәсіпорын қызметін қаржыландырудың меншікті қайнарларының негізгі сипаттамалары қалыптасады.
Әрбір ұйымның негізгі мәселесі қаржылық қызметті жүзеге асыру үшін ақша капиталының жеткіліктігі, ақша айналымы, экономикалық өсімді қамтамасыз ететін жағдайларды жасау. Бұл проблема барлық ұйымдарға әлі дұрыс шешілмеуде, яғни жарғылық айналым капиталының кемшілігін куәләндіреді. Осы дипломдық жұмыстың басты тақырыбы Қазақстан Республикасында экономиканы тұрақтандыру процестері, қаржылық нарықты қалыптастыру және несие ресурстарының өсімімен байланысты.
Ұйым капиталы өзінің құнын сол ұйым мүлкінің ақшалай, материалды және материалды емес нысанында болса, онда барлық ұйымдарда капитал сол ұйымның өндіріс процесінің материалды техникалық негізі болып табылады. Оның көлемі мен пайдалану тиімділігінен ұйым қызметінің ақырғы нәтижелері тәуелді: өнім шығару, оның өзіндік құны, пайда, табыстылық, қаржылық тұрақтылық. Ұйымда капитал есебі мен қозғалысын, оның әрбір айналым жасау сатысында тексеріс жүргізілмесе, онда ақша қаражаттарының жоғалуына әкелуі мүмкін. Сондықтан нарықтық экономика жағдайында ұйымның барлық ресурстарды пайдалану мен қалыптастыру есебі мен бағалануының рөлі артады.
Кез-келген ұйымның немесе кәсіпкердің шаруашылық қызметін іске асы- рудағы басты мақсаты – пайда табу. Ұйым немесе кәсіпкер осы мақсатын іске
ПАЙДАЛЫНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Қазақстан Республикасының 28 ақпан 2007 жылғы № 234-ІІІ «Бухгалтерлік есеп туралы» заңы, 10 желтоқсан 2008 жылғы өзгерістер мен толықтырулар;
2. Қазақстан Республикасының 20 қараша 1998 жылғы № 304-І «Аудиторлық қызмет туралы» заңы, 20 ақпан 2009 жылғы № 138-IV өзгерістер мен толықтырулар;
3. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Кодекс - Алматы: ЮРИСТ, 2008.
4. Назарбаев Н.А. Қазақстан Республикасы Президенттің 1 наурыз 2006 жылғы «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында»
5. Назарбаев Н.А. Қазақстан Республикасы Президенттің 7 қаңтар 2008 жылғы «Өркендеу жолында» халыққа жолдауы;
6. Халықаралық қаржылық есеп стандарты (IAS) 39 «Қаржылық құралдар: мойындау және бағалау»;
7. Халықаралық қаржылық есеп стандарты (IAS) 32 «Қаржылық құралдар: ақпаратты ашу және ұсыну»;
8. Халықаралық қаржылық есеп стандарты (IAS) 8 «Табыс»
9. Халықаралық қаржылық есеп стандарты (IAS) 1 «Қаржылық есеп беру»;
10. Кәулімжаев Қ.К., Н.А. Құдайбергенов «Бухгалтерлік есеп теориясы және негіздері». Алматы: Экономика 2006 (140-173 бет);
11. Миржакыпова С.Т. «Бухгалтерский учет в банках» // Оқу құралы, «Экономика» - Алматы, 2006;
12. «Путеводитель бухгалтера №1» Алматы-2008г. «Центральный дом бухгалтера»
13. «Бюллетень бухгалтера №46», ноябрь– 2008 г.
14. Попова О. В. «Учет дебиторской задолженности» // Бухгалтерский учет -2007. -№17;
15. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Кодекс - Алматы: ЮРИСТ, 2008.
16. Дюсембаев К.Ш., Егембердиева С.К., Дюсембаева З.К. «Аудит и анализ финансовой отчетности» // Оқу құралы, Каржа-Каржат – Алматы, 2008;
17. Тоқсанбай С.Р. «Толық экономикалық орысша – қазақша сөздік» Алматы: - Сөздік – Словаррь 2009;
18. Укашев Б.Е., Әжібаева З.Н. «Бухгалтерлік есеп теориясы» Алматы: - Ұлағат 2009
19. «Путеводитель бухгалтера №1» Алматы-2008г. «Центральный дом бухгалтера» Халықаралық қаржылық есеп стандарты (IAS) 32 «Қаржылық құралдар: ақпаратты ашу және ұсыну»;
20. Абленов, Д.О. Қаржылық аудит және талдау: теория, әдіснама, практика: оқу құралы.- Алматы: Экономика, 2010.- 528 б.
21. Басқару есебі: оқу құралы / А.К. Ержанов, Ә.Қ. Айтанова, Г.Ш. Жұманова, М.С. Баянова, Ә.Е. Иматаева.- Алматы: Экономика, 2009.- 304 б.
22. Бухгалтерлік есеп шоттарының үлгілік жоспары.- Алматы: ЖШС "LEM баспасы", 2011.- 35 б.
23. Бухгалтерлік есепті жүргізу ережесі.- Алматы: ЖШС "LEM баспасы", 2010.- 27 б.
24. Жақыпбеков, Д.С. Қазақстандық кәсіпорындардағы салық салу, салық есебі мен есептілігін ұйымдастыру: оқу құралы / Жақыпбеков, Д.- Алматы: Экономика, 2009.-354 б.
25. Жуматов М.К., Халықаралық қаржылық есептілігі стандарттарына сәйкес бухгалтерлік есеп: тәжірибе құралы / М.К. Жуматов.- Астана: "Қаржы жүйесі органдарының мамандарын даярлау, қайта даярлау және біліктілігін арттыру орталығы" Акционерлік қоғамы", 2011.- 119 б.
26. Мырзалиев Б.С., Сәтмырзаев А.А., Әдішүкіров Р.С. Бухгалтерлік есеп теориясы және тәжірибесі: оқу құралы.- Алматы: Экономика, 2008.- 832 б.
27. Оразбекұлы Б. Бухгалтерлік есеп және аудит негіздері: оқу құралы / Б. Оразбекұлы.- Алматы: Экономика, 2011.- 409 б.
28. Проскурина В.П., Бухгалтерлік есеп "басынан бастап" балансқа дейін: көмекші құрал / В.П. Проскурина; қазақ тіліне бірінші рет аударылған / аудар. М.К. Акишев.- Алматы: ЖШС "LEM баспасы", 2010.- 374 б.: табл.+CD.
29. Проскурина В.П., Бухгалтерлік проводкалар / В.П. Проскурина; қазақ тіліне бірінші рет аударылған / аудырған М.Қ. Акишев.- Алматы: ЖШС "LEM баспасы", 2011.- 292 б.: табл.
30. Тайгашинова К.Т., Басқару есебі: оқу құралы / К.Т. Тайгашинова.- Алматы: Издательство "LEM", 2011.- 332 б.
        
        МАЗМҰНЫ
|КІРІСПЕ………………………………………………………………………. |4 |
|1 ... ... ... ЕСЕБІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ | |
|…………………………………………………. |8 ... ... ... ... мәні және оның ... |
|1.2Ұйымның акционерлік капиталының бухгалтериядағы есебі………… |16 ... АҚ ... ... ... ... ЖАҒДАЙЫ ЖӘНЕ | |
|ОНЫ ҚҰРЫЛЫМДЫҚ ... |22 ... ... АҚ –на ... ... ... |22 ... ... ... ... ... ұйымдастыру тәртібі….. |28 |
|2.3 Ұйымның ... ... ... ... есебін жүргізу және| ... ... |35 ... АҚ ... АКЦИОНЕРЛІК КАПИТАЛЫНА АУДИТ ЖҮРГІЗУ, | ... ЖӘНЕ ... ... ... |40 ... ... ... капиталына аудиторлік тексеріс | |
|жүргізу тәртібі……………………………………………………………… |40 ... ... ... ... ... | ... |49 ... Кәсіпорынның акционерлік капиталының қозғалысын ХҚЕС арқылы | |
|дамыту…………………………………………………………………………. |58 ... |65 ... ... ... |68 ... |70 ... жұмыстың өзектілігі. Қоғамда нарықтық қатынастардың дамуы
есеп пен талдаудың жаңадан ... ... ... пайда
болуына әкелді. Осылардың ... ... ... және ... ... ... ең ... экономикалық категория болып саналады
Соңғысының маңыздылығы кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы үшін ... ол ... ... ... ... талаптарының
бөлімдерінде жарғылық капиталдың ең аз ... ... ... және таза ... таза ... арақатынасының
жарна дивиденттерін төлеу мүмкіншілігін; жарғылық және резервтегі ... ... ... ... қаржылық саясаты шаруашылық жүйенің нарық жағдайында
оның қатал ... оның ... ... ... торап кезеңмен келуі саналады.
Кәсіпорының қаражаттық жағдайын сипаттайтын ... ... зор. ... акционерлік капиталын бағалауы оның көптеген есеп-
қисабына арналған негізігі қызметі болып табылады.
Өзінің акционерлік капитал есебін ... ... есеп ... ... ... табылады. Мұнда кәсіпорын қызметін қаржыландырудың
меншікті ... ... ... ... ... ... мәселесі қаржылық қызметті жүзеге ... ... ... ... ақша ... экономикалық өсімді
қамтамасыз ететін жағдайларды жасау. Бұл проблема барлық ұйымдарға ... ... яғни ... ... ... ... Осы дипломдық жұмыстың басты тақырыбы ... ... ... ... қаржылық нарықты
қалыптастыру және несие ресурстарының өсімімен байланысты.
Ұйым капиталы ... ... сол ұйым ... ... ... және
материалды емес нысанында болса, онда барлық ұйымдарда капитал сол ұйымның
өндіріс процесінің материалды техникалық негізі ... ... Оның ... пайдалану тиімділігінен ұйым қызметінің ақырғы нәтижелері тәуелді: өнім
шығару, оның өзіндік құны, пайда, табыстылық, ... ... ... ... мен ... оның ... айналым жасау сатысында тексеріс
жүргізілмесе, онда ақша қаражаттарының жоғалуына ... ... ... экономика жағдайында ұйымның барлық ресурстарды пайдалану мен
қалыптастыру есебі мен бағалануының рөлі ... ... ... кәсіпкердің шаруашылық қызметін іске асы-
рудағы басты мақсаты – пайда табу. Ұйым немесе ... осы ... ... ... ... – ол капиталдың жеткіліктілігі. Менің ... осы ... ... ... ... ... объектісі «Қазақтелеком» АҚ болып
табылады және де жазу барысында осы ... ... ... ... ... мәліметтері қолданылды.
Мен дипломдық жұмысымның тақырыбын «Акционерлік ... ... ... деп ... ...... ... қызметін жүзеге асыруына,
өмір сүруіне, қаржылық түрақтылығына әсер ететін бірден-бір экономикалық
категория ол - акционерлік ... ... ... рөлі ... Қазақстан Республикасының заңына сәйкес кәсіпорындар ... ... үшін ... ... ... ... мүліктерге ие
болуы тиіс, осы мүліктердің ақшалай көрінісі үйымның ... ... ... ... ... есебі бухгалтерлік есепте ең бір
негізгі орын алады, өйткені ұйымның шаруашылық қыз- ... ... ... ... ... көзі ол ұйымның акционерлік капиталы. Ал
акционерлік капиталдың ... ... ... ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығын сақтап ... ... ... ұйым үшін ... ... ... ... қызметті
жүзеге асыру үшін қаржы капиталының жеткіліктілігі, бос тұрған ... ... ... ... эконмикалық өсуге жағдай жа- сау. Бұл
мәселе дипломдық жұмысымда зерттеген «Қазақтелеком» АҚ үшін және де ... ... ... ... үшін ... ... ... отыр.
Кәсіпорынға өзінің акционерлік капиталына талдау жүргізу қажет, ... оның ... ... айқындауға көмектеседі және олардың
қаражаттық тұрақтылыққа деген өзгертулерінің зардаптарын ... ... ... ... ... тартылған және несиелік капитал
көлемі анықтайды. Әрбір кәсіпорынға арналған ... ... ... қажет – ол қаражаттық қызметі жүзеге асыруына ... ... ... ... ... қызмет етуі, экономикалық өсуге
арналған шарттардың ... Бұл әлі ... АҚ ... және ... ... ... кәсіпорындардың әзірше
шешілмеген мәселесі, ол ... ... ... сырт капиталының маңызды
жетіспеушілігін ... ... ... ... ... ... ... зерттеуі, талдауда және методология
жақсаруында, бухгалтерлік есепті ұйымдастыруында, ... бар ... ... орай тап осы ... ... күні ... болып тұр. Осының бәрі
дипломдық жұмыста осы тақырыпты таңдау алдында анықталды.
Дипломдық ... ... Осы ... ... ... АҚ ... негізінде акционерлік капитал есебінің әдістемесін
меңгеру болып табылады. Сонымен қатар, ... ... ... ... жүргізу тәжірибесін зерттеу.
Дипломдық жұмыста қойылған мақсатқа сәйкес (бірге), осы заман кезеңінде
экономика ... ... ... ... ... ... мәселелер
анықталады:
- жеке ... ... ... ... теориялық
негіздерін қарастыру;
- кәсіпорынның жеке меншікті құралдармен қамтамасыздығын ... жеке ... ... есеп ұйымдастыруының және тексеруді
қарастыру;
- кәсіпорынның меншікті каптиалының ... ... ... ... ... және теориялық негізін экономика, бухгалтерия және
аудиті саласындағы зерттеушілердің еңбектері мен осы мәселелер бойынша
нормативті әдістемелік ... ... Осы ... ... ... ... Министрлігінің, Статистика Агенттігінің нормативті
құжаттары мен ұйымның құрылтайшы құжаттары, тіркеу туралы құжаттар, ... ... ... ... ... ретінде Қазақстан Республикасының Қаржы
министрлігінің, Статистика агенттігінің ақпараттық мәліметтері, ... ... және ... ... отандық және шетел
экономист-ғалымдардың еңбектері, кәсіпорынның нақты мәліметтері және басқа
да көздер пайдаланылды.
Тақырыптың ғылыми ... ... ... ... ... тәртібінің әдістемелік сұрақтары отандық авторлардың жұмыстарында
көрініс тапты: ... К.К. ... М.С. В.К. ... ... К.Ш. ... Ф.С. ... Ж.С. Толпаков, Ф.С. Кокенова,
Ә.Ә Әбдіманапов А.А. Галымжанов, К.Т. Тайғашинова және тағы басқалар.
Зерттеу ... ... ... Шет ... ТМД, және ... ... зерттеу нәтижесінде акционерлік капитал ұғымынның
анықтамасын толықтыру; акционерлік капитал қозғалысының есебін қарастыру
арқылы есеп ... ... ... акционерлік капиталдың бағалануы мен
қайта бағалануын зерттеу арқылы ұйымдарға бағалаудың ... ... ... ... жұмыстың тәжірибелік маңыздылығы. Кәсіпорынның акционерлік
капиталының есебі және аудиті жайлы берілген ... ... ... ... ұсыну табылады
Жұмыстың әдістемелік нұсқалары болып мыналар табылады: Қазақстан
Республикасының Азаматтық Кодексі, "Бухгалтерлік есеп және ... ... ... Қазақстан Республикасының Заңы, қаржылық есеп ... ... ... бухгалтерлік есеп стандарттар
бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... ... және отандық экономистердің ... ... ... және «Қазақтелеком» АҚ бастапқы
мәліметтері. Статистикалық мәліметтер ... ... ... үшін ... ... ... нәтижесінде анықтайды. Дипломдық жұмыс
кіріспеден, үш бөлімнен, қорытынды және қолданылған әдебиеттерден тұрады.
Бірінші ... ... ... ... ... ... ... мазмұны қарастырылады, сондай-ақ акционерлік капиталдың есебі
көрсетілген..
Екінші бөлімде – ... ... ... ... ... негізгі техникалық-экономикалық көрсеткіштері, есеп саясаты сипатталады,
акционерлік капиталдың құрамын және құрылымын талдау
Ал ... ... ... АҚ ... ... аудитін
жүрізу, ұйымның қаржылық тұрақтылығын бағалау оның өзгеруіне әсер ететін
факторлар зерттелінеді.
Диплом жұмысын жазу барысында «Қазақтелеком» АҚ ... ... ... сондай-ақ Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп
саласындағы ... ... ... ... ... ... ЕСЕБІНІҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1. Кәсіпорынның акционерлік капитал есебінің мәні және ... ... ... ... ... дай түрімен
айналысатын шаруашылық субъектілерінің ... ... ... ... үшін ... бір мөлшерде материалдық құндылықтары,
ақшалай қаражаттары, қаржылық ... мен ... ... табыс табу
мақсатында жұмсаған ... және ... ... ... Осы ... ақшалай жиынтығы капитал ... ... ... ... ... ... оның ... Қазақстан Республикасы
заңында қаралған мөлшерден кем болмауы тиіс және де ол сол ... ... ... ... және ... дай ... ... үлестерінен құралад. кейінгі уақыттарда ... ... ... ... ... таза ... және ... ақ
басқа да кездерден, тегін түскен мүліктер мен ақшалай қаржылар есебінен
өсіп ... ... ... ... ... ... жұмыс істеп
тұрған қызмет атқарушы яғни қолданыстағы капиталы және оны құрамы мен
құралымы ... ... ... ... ол капиталдың
қаржыландыру көздері баланыстың пассивінде көрсетіледі.
Кәсіпорынның мүлкінің құрамы. ... ... ... (қызмет
атқарушы капиталы) айналыстан тыс және ... ... ... бөлінеді. Мүліктерді қызмет атқару ... ... ... тыс) ... және ... ... деп ... (айналымнан тыс) активтер негізгі құралдардан, материалдық
емес активтерден, ... ... ... ... ... ... ... айналымнан тыс активтер
шаруашылық субъектінің материалдық – ... ... ... ... ... ... активтер кәсіпорынның қызмет атқаруы барысында
пайда табуға негізделеді. ... ... ... ... ... қысқа мерзімдік ... ... ... ... ... және басқа да активтер ... ... ( ... ... ... капиталдың қаржылық көздері меншікті және қарыз капиталынан
қалыптасады. Акционерлік қоғамға тән өз ... ... ... капитал
қалыптастырудың көздері төмендегі суретте берілген.
Сурет 1. Ұйымның акционерлік капиталының қалыптасу көздерінің схемасы
Кәсіпорын мүлкі оның ... ... мен ... құнынан құралады. Ұйымның акционерлік капиталының көздері
болып мыналар ... ... ... ... ... бөлінбеген пайда.
Кәсіпорындар өздерінің қызмет атқаруы ... ... ... ... ... ... Ал олардың
қатарына қысқа және ұзақ ... ... ... ... және ... да кредиторлық борыштар ... ... қор ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... құқығымен жауапкершілігіне қарай ұйымның
жарғылық қоры мынадай ... ... ... ... ... серіктестігі,
жауапкершілігі ... ... ... ... ... ... және ашық ... қоғам) жарғылық капиталы.
Өндірістік кооператив мүшелерінің мүлік жарналары (үлестері).
Жарғылық қор мөлшері ... ... және ... ... ... белгіленген, үкіметтің ... ... ... мөлшері құрылтайшылық ... ... ... кейін ғана өзгеруі мүмкін.
Қосымша төленген капитал – ... ... ... ... ... ... артық бағаға сатқан жағдайда пайда
болған құн ... ... ... ...... ... ... негізгі
құралдары мен инвестицияларын қайта бағалаған уақыттағы олардың
құнының өсен ... және тағы да ... ... туындайды.
Кез – келген өндіріс жүргізуші немесе басқада коммерциялық ... ұйым ... ... қызыметін іске асыру барысында, заттық
жиынтық құндылықтардың және ... ... ... ... мен ... ие болу үшін белгілі бір капитал ... ... Ең ... ... ... ... ... және
қаржылық жағдайына әсер етуші функционалдық (белсенді) капиталда болып
тұр. ... ... ... ... №1 суретте
көрсетілген.
Сурет 2. Функционалдық ... ... ... ... ... ... қарап шығамыз.
Негізгі құралдарға кіреді:
Резервтік (сақтық, сақтаулы) капитал - ... ... ... ... зияндармен ... ... ... ... ... ... таза пайдасын
(табысынан) бөлінген акционерлік капиталдың бір ... ... ... ... ... мен ... тәртібі Қазақстан
Республикасының заңдары мен ұйымның ... ... ... ... (табыс) – кәсіпорынның жалпы ... ... ... ... ... ... ... кірістен (пайдадан) басқа дай бағыттарға пайдаланған
сомаларын шегеріп тастағандағы қалған ... ... ... - ... ... ... ең бір экономикалық
категория[2,б.91].
Негізгі құралда кәсіпорында өнім өндіру, тауарларды тасмалдау немесе
қызмет көрсету үшін пайдаланылатын және бір ... ... ... ... деп болжанатын материалдық активтер.
Негізгі құралдар кәсіпорынға мынадай жодлдармен келіп түсуі ... ақша ... ... ... несиеге алынады; кәсіпорынның
жарғылық капиталына салынған салым ретінде (акцияларына ... ... ... ... ... ... ... сиы ретінде
тегін алынады; салу, жасау арқылы алынады; басқа активтерге ... ... ... ... ... ... баланысында
қабылданған, ол және 2400 «Негізгі құралдар» активті шоттарының бөлім
шоттарында ... ... ... құралдар
акцияларға төлем және немесе акционерлер құрылтайшыларының салымдарынан
түсуі мүмкін.
Материалдық емес ... ... ... жоқ, ... ... ... бар
және табыс әкелетін қасиеттері бар ұзақ ... ... ... ... емес ... ... ... төлеулерінің, өнімдерді, жұмыстарды және қызмет көрсетуді сатудан
алынған табыстардың, құнды қағаздардан түскен ... ... ... ... ... ... және ... заңды
рұқсат етілген көздерден түскен табыстардың есебінен алады.
Ұйымда құрылтайшылардың жарғылық капиталға салынған материалдық ... ... ... ... ... екінші құрылым бөлігі ... ... ... оған ... ... ... ... активтер түрінде болады:
өндірісте пайдаланылуға немесе жұмыстар мен ... ... ... материалдар, сатып алынған жартлай шикізаттар және ... ... ... ыдыс және ... ... ... және ... материалдар; аяқталмаған өндіріс; субъект қызметі
арасында сатуға шығарылған дайын өнім, тауарлар [3,б.84].
Ұйымда ... ... ... алу үшін мына ... ... ... шарт: босалқылардың кіріске уақытында және толық
енгізілуін, ... ... ... ... ... ... ... операцияларды толық және уақытында құжаттау,
көліктік-дайындау шығындары мен дайындалған құндылықтардың өзіндік ... және ... ... ... ... ... ... және дұрыс болуын бақылау; ішкі ресурстарды ... ... ... емес ... ... қорларды тауап сату; сақталатын
орындардағы құндылықтардың қалдықтары мен қозғалысы туралы дәл мәліметтерді
алу.
Ұйымда материалдық босалқы ... ... ... ... алу ... ... негізгі, активті мүліктік шоттарында жүзеге асады. Бұл
бөлімше құрамына төмендегі ... ... ... ... және ... «Дайын өнім»;
1330 «Тауарлар»;
1340 «Аяқталмаған өндіріс»;
1350 «Өзге қорлар»;
1360 «Қорларды есептен шығару бойынша резерв»
Шаруашылық жүргізуші субъектілер әрбір шот бойынша материалдарды есепке
алатын ... ... ... мен ... ... аша алады.
Шикізат, материалдар, сатып алынған жартылай шикізаттар, отын, қосалқы
бөлшектер және басқа босалқы ... ... ... ... ... ... баға ... құндылықтар синтетикалық есепте көрсетіледі; талдамалы
есепте – тұрақты есеп бағасымен көрсетіледі.
Ақша қаражаты – бұл жоғары ... ... және ... ... айырбас
құралы, сонымен бірге барлық қалған активтерді бағалау мен ... ... ... Ақша ... ... тез ... өтеуге қабылетті
болуы кере [4,б.61].
Кәсіпорынның акционерлік капиталының құрамына мыналар кіреді:
- жарғылық капитал;
- төленбеген капитал;
- жарияланған капитал;
- эмиссиялық кіріс;
- ... ... ... ... (жабылмаған залал);
Жарғылық капитал - сомасы кәсіпорынның жарғысымен анықталған бастапқы
капиталы. Ол ... ... ... ... ... немесе
құрылтайшылардың салымдарынан құралады.
Жарғылық капиталға бағытталған қаржы жаңа құрылған кәсіпорын қызметінің
басталуын қамтамасыз етуі тиіс. Кәсіпорын мемлекеттік тіркелу ... ... ... ... құжаттарында тіркеледі.
Жарғылық капиталдың мөлшері кәсіпорынның құрылтайшыларымен анықталады
және тиісті мемлекеттік ... ... Егер де ... ... ... ... капиталға қосатын үлесін әлі толық
төлемеген болса, онда жарғылық капиталды ұлғайту туралы ... ... тиіс [5, ... ... ... құрылтайшылардың үлесінен тұрады. Жарғылық
капиталдың құқықтық реттелуі, оның ... үш ... ... ... ... ... ие болады.
Бірінші категориясы – ... ... ... ... ... ... іске ... материалдық базасы болып табылады.
Жарғыылқ капиталдың екінші функциясы кепілдемелік сипат алады. ... ... ... ... ... ... ... шегінде
жауапкершілікке тартылады.
Жарғылық капиталдың үшінші функциясы кәсіпорынның әрбір акционерінің
немесе қатысушысының үлесін бекітіп береді.
Қоғамның ... ... ... ақша ... бағалы қағаздарды,
материалдық құндылықтарды, ақшалай ... бар ... ... өзге ... салады.
Қоғамның жарғысын тіркеу кезінде оның иесі тек бір ғана тұлға болып
табылса, тіркелген жарғылық капитал сомасы ... ... ... 5110 ... ... 5010 «Артықшылығы бар акциялар»;
5020 «Қарапайым акциялар».
Егер құрылтайшы жарғылық капиталға өз жарнасын салса,
Дебет: 1030 «Есеп айырысу шотындағы ақша-қаражаттары»;
1010 ... ... ... ... ... 5110 ... ... жарияланған және тіркелген акциялардың құнының төлемі
ретінде негізгі құрылтайшылардың шоттарының материалдық емес активтерінің,
тауарлы-материалдық ... ... ... ... бухгалтерлік
жазулар жазылады:
Дебет: 2700 «Материалдық емес активтер (2710-2730 шоттары);
2410 «Негізгі құралдар»;
1310 «Материалдар» (1310 – 1350 шоттар);
1330 «Тауарлар» (1320-1350 шоттар);
Кредит 5110 ... ... ... ... ... ... ... ұқсас. Негізгі
ерекшелігі: әрбір серіктес тұлғаның салған қаржысы мен алған қаражаттарының
есебін бөлек жүргізіп отыру керек және ... мен ... ... ... бөлу ... стандартқа сәйкес меншіктік каиталды кез - келген ... және ... ... ... ... мнен ... ... келісім шартта көрсетілген кез
– келген тәсілмен бөлінеді. Әдетте қоғамның пайдасы үш бөлікке бөлінеді:
- әр серіктестік ... ... ... дивидендтер;
- қоғамның көрсетілген қызметтеріне өтемақы;
- коммерциялық тәуекел нәтижесінде түскен пайда.
Пайданы осылай бөлу әрбір ... ... ... ... ... ... ... береді [6, б.52].
Пайданы бөлудің әдістері: ... ... ... ... ... ... қоғамның еңбекақысының мөлшеріне байланысты.
Салымдардың үлесінің тең болмауын есепке ала ... ... ... ... және салынған капиталына
пайыздарды беруге келіседі. Олардың комбинациясы пайда ... ... ... жойылуы.
Қоғамның жойылуы (жабылуы) – кәсіпорынның міндеттемесін жабуға ... ... сату және ... ... ... арасында
бөлумен сипатталатын кәсіпорынның шаруашылық қызметін тоқтату процесі.
Қайта тіркеумен салыстырғанда ... ... ... ... ... компанияда акционерлік капитал – акционерлік капитал деп
аталады. Акционерлік капитал құрамы: енгізілген капитал; қосымша төленген
капитал; ... ... ... ... ... капитал және эмиссиялық ... ... ... ... ... ... және ... құнынан артық сомаларды
қамтиды.
Акцияның атаулы құны – бұл акционерлік капитал ... ... ... ... ... сомасын анықтау үшін ... ... ... құны. Капиталдың минималды бөлігі – номинал.
Акцияның орнына сатып ... ... ... акцияның саны
көрсетілген сертификаттар берілуі мүмкін.
Жай және артықшылығы бар акциялар.
Жай акция артықшылығы акцияға қарағанда ... ... ... беру
құқығын береді. Ал артықшылығы бар акцияның иеленушілері жай акцияға
қарағанда дивидендтерді ... ... ... ... бар ... ... ставка қойылуы мүмкін.
Сонымен қатар артықшылығы бар акцияның иеленушілері ... өз ... оның ... көбірек құқылы болады.
Өтелетін артықшылығы бар акциялар – бұл ... ... ... ... және ... ... ... артықшылығы бар акцияар – бұл акционерлердің ... жай ... ... акциялар.
Кумулятивті акциялар – артықшылықты акциялар бойынша ... ... ... және жай ... ... ... ... акциялар.
Мерзімі ұзартылған дивидендтер – кумулятивті акциялар бойынша өткен
жылдан қалған ... ... ... сатып алынған акциялар – компанияның еркін нарықта сатып
алынған акциялары.Ол баланста контрпассивті шот болып ... және ... ... ... капитал бөліміне төмендегідей операциялар өз
ықпалын тигізеді: бағалы ... ... ... ... ... ... сатып алынған акцияларды сату және сатып алу.
Акционерлік қоғамда меншік бірлігі ... ... ... ... жарғысында шығаруға рұқсат берілген акциялардың ең ... ... ... ... кезге қарағанда рұқсат көбірек алынады. Бұл
қоғамға келешекте қосымша акция шығаруға ... ... ... және циркуляцияланған (айналыстағы) болып бөлінеді.
Шығарылған акциялар – бұл ... және ... да ... ... ... ... қайта сатып алатын болса және қайтармаса, онда
ол айналыстағы акцияға жатпайды. Акцияларды шығаруға рұқсат ... ... ... ... ... Егер ... ... формальді түрде
қажет болса:
Дебет 5010 Шығарылмаған жай немесе артықшылықты акциялар
Кредит 5020 Шығаруға берілген рұқсат
Акцияларды атаулы құны бойынша шығарған кезде; ... ... ... ... жазылым
Кредит Жазылым бойынша жай акция
Ақшаның түсуіне қарай:
Дебет 1030 ... 1210 ... ... ... ... ... жай ... 5020 Жай акция
Кейбір жағдайларды компания акциялады мүлікке немесе қызметке
айырбастайды. ... ... ... ... ... ... ... құны немесе акцияның нарықтық құны бойынша көрсетіледі.
Акционерлік қоғамның ... мен оның ... ... ... ... ... байланысты өзара келісім –
опцион.
Дивидендтер – акционерлер ... ... ... ... ... ... төлеумен байланысты үш негізгі күн бар:
- дивидендтерді жариялау күні
- акция иелерін тіркеу күні
- дивидендтерді ... ... ... төлеу туралы директорлар кеңесімен шешілуі.
Екінші мерзім акция ... ... үшін ... ... ... ... ... деп акционерлер арасында дивиденд ретінде бөлінбеген
акционерлік капиталдың бір ... ... ... ... ... ... алу көзі болып табылады.
«Бөлінбеген пайда» шотының қалдығы компанияның қызмет етіп жатқан
барлық уақыты ... ... таза ... ... ... бойынша
төлемдерді және шығарылған акционерлік капиталға реинвестицияланған пайданы
шегергенде қалатын соманы білдіреді.
Бөлінбеген пайда кәсіпорынның активі болып табылмайды және оның ... ... ... ... ... кәсіпорын активтерінің
ұлғайғандығын ... ... ... дебеттік қалдық та болуы мүмкін (бөлінбеген
пайданың «дефициті», яғни ... де ол ... ... ... ... мен төленген дивидендтердің басым болғанын
білдіреді. ... ... ... ... ... капитал»
бөлімінде бейнеленіп, капиталдың жалпы сомасынан шегеріледі.
1.2 Ұйымның акционерлік капиталының бухгалтериядағы есебі.
Акционерлік капиал ... ... ... ... құралады.
Оның шамасы кәсіпорын қызметінің қаржылық нәтижелеріне байланысты өзгеріп
тұрады және кәсіпорынның барлық ... мен ... ... ... ... ... және ... есебін құру есептеу
қағидаларының, қаржылық есептілігінің халықаралық қаржылық ... есеп ... ... ... ... ... ... асырып, белгіленген көлемде
құрып, белгіленген мерзімде ... ... ... ... ... ... және Қазақстан Республикасының қаржы
Министрлігімен бекітілген қаржылық есепті ... ... ... екі жүйе ... ... ... және
басқарушылық есеп.
Қоғамда 7 бухгалтер ... ... ... ... ... Бас бухгалтер, бухгалтерлік ... ... ... ... ... берешектер бойынша және ТМҚ ... ... ... және ... есеп айырысу бойынша
бухгалтер, еңбек ақы бойынша бухгалтер, ... есеп ... ... ... ... мақсаты есепті жүргізу және
қаржылық жағдай туралы ... ... ... ... ... ету ... табылады.
Капитал элементтерінің пайда ... ... ... ... ... 1 ... келтірілген.
Кесте 1
Капитал элементтерінің пайда болуы
|№ ... ... ... |Кредит |Құжаттар |
|1 ... ... |5020 |2010 ... ... |
| ... | | ... ... |
| | | | ... |
|2 ... ... |2710,2730 |5020 |Құрылтай құжаттарының |
| ... ... ... | ... ... | ... | |қабылдау-өткізу |
| | ... | ... ... ... | ... | ... |
| | |1040 | | |
|3 ... құн ... |5010 |5210 ... |
| ... ... алып | | ... қайт ... ... | | ... |
|4 ... ... ... |5110 |Құрылтай құжаттар, |
| |құрылтайшылар мен ... | ... |
| ... ... ... | ... актілер,|
| |ақша немесе басқа мүлік ... | |ККО |
| ... ... ... | | |
| | |1040 | | ... с к е р т п е – ... ... құрастырылған ... есеп ... ... ... ... төрт ... ... шоттар жоспары қолданылады.
Қоғамның қаржылық есебі ... ... ... ... және ... ... автоматтандырылған әдіспен
жасалынады.
«Қазақтелеком» АҚ-ның акционерлік капиталы:
- жарғылық капитал
- негізгі құралдарды қайта бағалаудан түскен қосымша төленбеген капитал
- ... ... ... ... ... келесі көздерден ... ... ... ... ... ... ... салған салымдары
(жарғылық капитал)
- құрылтайшыларға төленген табыс пен дивидендтерді ... ... ... ... мен ... кезеңнің таза табысы. Корпорациялық табыс
салығын төлегеннен ... ... ... ... ... таза табыс
болып табылады;
- құрылтайшылардың, басқа жеке және заңды тұлғалардың ... ... үш ... ... нысаны бар:
1. жеке тұлғаның иеленуі;
2. серіктестік;
3. акционерлік қоғам немесе корпорация
Акционерлік капиталдың ... осы ... ... ... ... ... элементтерінің кему (шығыс етілу) жағдайларымен
құжатталуын ... (2 ... ... ... кему ... ... ... мен құжаттар
|№ |Операцияның мазмұны ... ... ... |
|1 ... ... |5010 ... |Келісімдер, |
| ... ... | ... |хаттамалар, |
| |алынып ... | ... ... |
| | | ... ... |
|2 ... меншікті |5210 |1010,1020, |Жалпы жиналыстардың |
| ... өтеп ... | |1050 ... |
| | | | ... |
|3 ... мен ... ... ... ... |
| ... ... |330, | ... ... |
| ... |5340 | ... |
|4 | Есепті жыл ... |5310, |5430 ... ... |
| ... ... |5330, | ... ... |
| ... жабу үшін |5340 | ... |
| ... | | | ... с к е р т п е – ... ... ... ... нысанында құрастырған сауда ұйымының жарғылық капиталы ақша,
материалдық емес активтер, негізгі құралдар, ... ... және т.б. ... ... ... ... құрастырылады.
Ұйымның жарғылық капиталына құрылтайшылардың бастапқы кіріс ... ... ... құндылықтар салымдар мен пайдалар кезінде
бухгалтерлік есеп шоттарында келесідей жазу ... 2700 ... емес ... ... ... ... ... Материалдар (1310-1350 шоттар);
1330 Тауарлар (1320-1350 шоттар);
1030 «Ағымдағы банктік шоттардағы ақша қаражаттары»;
1010 ... ... ... ... ... 5030 ... мен пайдалар».
Жарғылық капиталдың талдамалы есебі құрушы құжаттар көрсетілген
акционерлер немесе құрылтайшылар ... және жеке ... ... субшоттар
бөлімшелерінде номиналды құны мен орналастыру ... ... ... мен ... ... ... №13 ... жүргізіледі.
«Қазақтелеком» АҚ жарғылық капитал шоты бойынша ... 3 ... ... [7, б. ... ... АҚ ның
жарғылық капитал шоты бойынша жүргізілетін операциялар.
|№ |Операциялар мазмұны ... ... ... |
| | | | ... |
|1 |2 |3 |4 | |
|1 ... ... мен ... акционерлік |5110 |5000 |100 000 |
| ... ... ... қосқан үлесінің | | | |
| ... | | | |
|2 ... ... ... |2700, |5000 |56000 |
| ... ... қорының қосқан пайлар және |1300, | | |
| ... ... ... ... |1030, | | |
| ... |1010, | | |
|3 ... ... ... |5000 |2700, |42000 |
| ... ... ... ... шығып | |1300, | |
| ... ... ... | |1030 | |
|4 ... ... ... айналымнан |5000 |5110 |28000 |
| ... ның ... | | | |
|5 ... ... ... |5000 |1050, |89200 |
| ... ... қорына қосқан пайлары және | |1030, | |
| ... ... ... | |1010 | |
3 ... ... |2 |3 |4 |5 |
|6 ... ... мен ... және |5110 |5000 |28100 |
| ... да ... ... қоғам | | | |
| ... ... ... ... қарыздары | | | |
|7 ... ... ... ... ... |5110 |6250 |5600 |
| ... ... ... оң ... | | | |
| ... айырмашылыққа байланысты өсуі | | | |
|8 ... ... ... ... ... қосуға|7430 |5110 |2300 |
| ... ... ... курстық (бағамдық) | | | |
| ... ... ... | | | |
|9 ... ... мен ... және |1050, |5110 |750000 |
| ... ... түрде қосқан үлес |1030, | | |
| ... ... ... |1010 | | ... ... ... мен ... және |2700, |5110 |350500 |
| ... ... ... материалдық|2410, | | |
| ... ... ... |1300 | | |
| ... ... қосқан | | | |
| ... ... ... | | | ... ... ... ... сатып |5210 |1030, |213450 |
| ... ... ... ... | |1010, | |
| | | |1020 | ... ... ... акциялардың сатып алу және | | |46500 |
| ... ... ... ... | | | |
| ... ... ... көрсетілуі: | | | |
| |- Егер ... ... ... құнынан төмен | | | |
| ... ... ... |5210 |5410 | |
| |- Егер ... ... атаулы құнынан жоғары | | | |
| ... ... ... |5510 |5210 | ... ... ... құнынан жоғары бағаға сатылған |2180, |5210 |23500 |
| |акциялардың ... ... |1030, | | |
| | |1010, | | |
| | |1020 | | ... |Негізгі құралдарды қайта бағалауға байланысты|2410 |5320 |72900 |
| ... ... өсуі | | | ... ... ... ... бағалауға байланысты|5320 |2420 |15830 |
| |оларға бұрын есептеліп ... тозу | | | |
| ... өсуі | | | ... ... ... пайдалануына қарай қайта |5320 |5610 |85200 |
| ... ... ... ... | | | |
| ... ... ... | | | ... ... ... ... алынған ұзақ |2020, |5320 |96300 |
| ... ... ... ... |2040 | | |
| ... ... өсуі | | | ... |Бұрын жүргізілген қайта бағалаудың |5320 |2020, |74100 |
| ... ұзақ ... ... | |2040 | |
| ... ... ... өскен | | | |
| ... ... ... | | | |
3 ... ... |2 |3 |4 |5 ... |Ұзақ мерзімді қаржылық инвестицияларды |5320 |5410, |12300 |
| ... ... ... бұрын | |6210 | |
| ... ... ... | | | |
| ... 27 ... | | | ... с к е р т п е - кесте автормен құрастырылған | ... ... ... жүргізу үшін негіз болып құрылтайшылардың
тіркелімінің көшірмесі болып табылады. Көшірменің нөмері, мерзімі атауы мен
тіркелген ... жері және ... ... ... ... ... ие акционерлердің жалпы саны;
- тартылатын акциялардың жалпы саны мен оларға ие акционерлердің
саны;
- 5 пайыздан жоғары ... ие ... ... ... ... ... ... кезінде жарғылық капитал мәліметтер №13
журнал ордерінде сәйкес машинограмма нысанында алуға болады.
Бухгалтерлік жазулардың құжаттық ресімделуі ... ... ... ... емес активтер мен ... ... ... ... ... құралдар (материалдық емес активтер) қабылдау-
табыстау (ауыстыру) актісінің негізіне ... ... - ... ... есеп ... кіріс ордерімен
енгізілетін фактура-шотының ... ... ... ... ... (ағымдағы), валюталық шоттар көшірмесінің негізіне, қолда бар ақша
қаражаты-кіріс кассасы ордерінің негізіне кірістеледі.
Қоғамның жарғылық капиталы есептік кезеңнің ... ... ... ... ... ... капиталына өз қаражаттарын салушы жақ бұл
субъектіге инвестициялар жүргізеді. Олар былай болуы мүмкін:
- Қаржылық-инвестициялық ... ... өсім алу ... басқа
пайдалар алу мақсатында субъект ... ... ... ... ... ... ... тәуелді, бірлесіп бақыланатын заңды тұлғаларға инвестиция
-лар - оған бақылау жүргізуді жүзеге асырады, яғни оның ... алу ... ... ... ... ... саясатын белгілеу құқы (ҚЕХС 27 «Шоғырландырылған және жеке
қаржы есептілігі»).
1. ... АҚ ... ... ... ... ЖӘНЕ ОНЫ ... БАҚЫЛАУ
1. «Қазақтелеком» АҚ –на қысқаша экономикалық сипаттама
«Қоғамның толық ресми атауы: қазақ тілінде: «Қазақтелеком» ... ... ... ... ... тілінде:
Joint Stock Company ... ... ... ... тілінде: «Қазақтелеком» АҚ орыс тілінде: АО «Казахтелеком» 
ағылшын тілінде: JSC «Kazakhtelecom» Қоғамның орналасқан жері: ... 010000, ... ... ... ... Абай даңғылы, 31.
Қоғам Басқармасының орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, 010000, ... ... ... Абай ... 31. Қоғамның ... ... ... ... ... ... ... табылады, өзінің дербес балансы бар, өзінің атынан мүліктік және ... емес ... ... және ... ... ... ... және
жауапкер бола алады.Қоғам өз қызметін жүзеге асыру үшін қаражат тарту
мақсатымен акциялар ... ... ... акционерлерінің мүддесі үшін
табыс табуды көздейтін коммерциялық ұйым болып табылады.Қоғамның ... ... ...... ... меншік нысаны –
жекеменшік.Қоғам Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1994 жылғы 17 маусымдағы
№ 666 ... ... ... және Ұлттық компания мәртебесіне ие.
Қоғамның осы тармақта көрсетілген ... ... ... мен ... ... ерекшеліктері Қазақстан Республикасының
заңнамасымен және Қоғам Жарғысымен белгіленеді.Қоғам «Қазақтелеком» Ұлттық
акционерлік компаниясының ... ... ... табылады (шаруашылық
серіктестігін, акционерлік қоғамды ... ... ... ... ... ... Қаржы министрлігі 1994 ж. 26 қарашада
берген № 57473 куәлік).
Қоғам Қазақстан ... ... ... ... үшін ... ... құқықтарды, сондай-ақ 1996 ж. 05
қарашадағы № 000001 лицензияға және оның 1997 ж. 31 ... ... ... 2004 ж. 28 ... № АБА 000001 ... сәйкес берілген
байланыс операторы құқықтарын пайдаланады.Қоғамның мөрлері, банкілерде есеп-
шоттары, оның ішінде валюталық есеп-шоттары бар, ... ... ... ... да ... деректемелері болуы мүмкін. ... ... ... және орыс ... ... ... орыс ... Қоғамның жұмыс тілдері болып табылады. Қажет болған
жағдайда Қоғам құжаттары ... да ... ... ... ... ... технологияларын, басқа да зияткерлік ... ... ... ... ... және иелік ету мен пайдалану құқығын
беруге, сондай-ақ өзінің ... ... ... ... ... коммерциялық және басқа да заңмен қорғалатын Қоғам
құпияларын сақтауды ... ... ... ... және ... ... ... сондай-ақ осы Жарғыда және Қазақстан Республикасының
қолданыстағы заңнамасында қарастырылған ... ... ... және одан тыс ... басқа да заңды тұлғалардың жарғылық
капиталдары мен ... ... ... ... және ... ... өзара қарым-қатынас Қоғамның және оның еншілес/тәуелді
ұйымдарының тиісті органдары ... ... ... ... жүзеге асырылады. Қоғам сондай-ақ мыналарға:
1 Қоғамда тиісті құрылымдық өзгерістер жүргізуге;
2 Қоғам атынан ... және ... ... ... сенімхаттар
мен кепілдемелер және жүргізілетін ... мен ... ... ... ... ... ... заңнамасында қарастырылған
тәртіппен Қоғам тарапынан ... ... ... тарифтер
қалыптастыруға;
4 азаматтық-құқықтық жауапкершілік пен Қоғамның ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес әділет
органдарында мемлекеттік тіркеуден өткен сәтінен ... ... ... мен ... ие болады..
Қоғам заңды тұлға болып табылмайтын, ... ... ... негізінде іс-қимыл жасайтын филиалдар мен өкілдіктер (құрылымдық
бөлімшелер) құруға құқылы. Қоғамның нормативтік құжаттарын, ... мен ... ... ... және біріздендіру
мақсатында Басқарма Қоғамның филиалы/өкілдігі туралы үлгі ереже әзірлеуге
құқылы. Бұл ретте, Қоғамның филиалдары және ... ... ... ... ... ... ... өз акционерлерінің мүліктерінен оқшауланған мүлікке ие және
өзінің міндеттемелері бойынша өз иелігіндегі мүлік ... ... өз ... мына мақсаттарда жүзеге асырады:
1) коммерциялық қызметтен пайда табу және оны ... ... ... ... ... ... ... сай телекоммуникация
желілерін құру және оларды ... ... ... ... ... ... аумағында және шетелдерде пайдаланушыларға
телекоммуникация қызметтерінің барлық түрлерін ... ... ... шек ... ... ... ... таза табыс табу.
Енді қоғамның технико- экономикалық көрсеткіштеріне тоқталайық.
«Қазақтелеком» АҚ –ның 2012-2013 жылғы ... ... 4 ... ... АҚ -нің ... мен ... Мың теңге
|№ |Көрсеткіштер ... ... ... 2013/12 |
| | | | | |
| | | | ... | % |
|1 ... ... түскен |4434,7 |48928,6 |44493,9 |11 есе |
| ... | | | | |
|2 ... ... өзіндік |- |- |- |- |
| ... | | | | |
|3 ... ... (шығын) |4434,7 |48928,6 |44493,9 |11 есе |
|4 ... ... ... оның |4608,0 |48734,5 | 44156,5 |10 есе |
| ... | | | | |
| |а) ... және ... |4608,0 |48734,5 | 44156,5 |10 есе |
| ... | | | | |
| |б) ... ... ... |- | | | |
| | | |- |- |- |
|5 ... ... ... ... |194,1 |367,3 | 3 есе |
|6 |Нег. емес ... ... ... | |-228,5 |-228,5 | - 100 |
|7 ... ... ... ... |-34,4 |-138,8 |-5 есе |
| ... ... | | | | |
|8 ... ... ... ... | | | | |
| ... | | | | |
|9 ... ... ... ... |-173,2 |-34,4 |-138,8 |-5 есе ... ... жағдайдан түскен табыс | | | | |
| ... | | | | ... ... ... |-173,2 |-34,4 |-138,8 |-5 есе ... с к е р т п е- ... ... «Қазақтелеком» АҚ –ның материалдарынан |
|алынған ... ... ... ... таза ... көлемі жоқ екенін
білдіріп тұр, бірақ 2013 жылы 2012 жылмен салыстырғанда бұл ... мың ... ... -5 ... ... -34,4 мың ... құрап
отырғанын көре аламыз.
2013 жылдың таза табысының -138,8 мың теңгеге ... ... ... кәсіпорынның -228,5 мың теңгеге әкімшілік шығындары 44156,5
мың теңгеге зиян ... ... ... бола ... ... ... ... табыс екі жылда 44493,9 мың теңгеге
өсіп 2013 жылы 48928,6 мың теңгені ... және ... ... ... ... ... 44156,5 мың теңгеге өскенін айтып кеткен жөн. Қорыта
келгенде жалпы қызмет көрсетуден ... ... пен ... ... ... ... ... қызметінің оң жақтарын сипаттайды.
Кәсіпорынның мүліктерінің орналасуы мен құрылымы 5 ... ... ... ... орналасуы мен құрылымы. мың.теңге
| |2012 жыл |2013 жыл ... |
| | | | ... | | | |
| |мың ... |мың ... |(+,-) |% |
| | ... ... ... %| | |
| | |% | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |2712,5 |13,5 |1676,1 |6,4 |-1036,4 |-7,1 ... олардың | | | | | | ... | | | | | | ... ... |12117,3 |60,3 |19953,2 |77,0 |+7835,9 |16,7 ... | | | | | | ... | | | | | | ... |133,9 |0,6 |548,9 |2,4 |+415,0 |1,8 ... да қысқа |61,2 |0,3 | | |-61,2 |0,3 ... ... | | | | | | ... ... |15025,1 |74,9 |21684,2 |83,8 |+6659,1 |8,9 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |2616,1 |13,0 |3010,4 |11,6 |+394,3 |-1,4 ... емес |2421,6 |12,0 |1197,9 |4,6 |-1223,7 |-7,4 ... | | | | | | ... ... |5037,7 |25,1 |4208,4 |16,2 |-829,3 |-8,9 ... | | | | | | ... | | | | | | ... |20062,8 |100 |25892,6 |100 |5829,8 |х ... кесте мәліметтері «Қазақтелеком» АҚ –нің материалдарынан ... ... осы 5 ... ... ... талдау жүргізетін болсақ
кәсіпорынның мүлкітік ... мен ... 2013 жылы 2012 ... 5829,8 мың ... ... өған ... болып отырған:
қысқа мерзімді дебиторлық қарыздар 7835,9 мың теңгеге, қорлар ... ... ... болып отыр Бірақ ақша қаражаттаының азаю себебі 2013
жылы кәсіпорын ... ... ... ... ... негізгі
құралдар бабы 394,3 мың ... ... ... алғанда кәсіпорынның
мүлкітік құрамы 2013 жылы табыспен аятаған. Осы ... ... ... беріледі. Кәсіпорын мүлкітердің 2012- 2013 жылдардағы
құрамы мен құрылымының көрінісі 3 суретте көрсетілген
Сурет 3. 2012 ... ... ... мен құрылымы
Сурет 4. 2013 жылғы мүліктердің құрамы мен құрылымы
Кесте 6
Кәсіпорынның мүліктерінің ... ... ... мен ... |2012 жыл |2013 жыл ... |
| | | | ... | | | |
| |мың ... |мың |Үлес |(+,-) |% |
| | ... ... | |
| | |ғы | |ы % | | |
| | |% | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... |21,6 |5661,3 |21,8 |+1326,6 |0,2 |
|Басқа да міндеттемелер мен |202,5 |1,0 |477,7 |1,8 |+275,2 |0,8 ... ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... кредиторлық |15636,3 |77,9 |22870,6 |88,3 |+7234,3 |10,4 |
|қарыздар | | | | | | ... ... |20173,6 ... |112 |+8836,0 |11,5 ... ... | | | | | | ... |100 |0,5 |100 |0,3 |0 |-0,2 ... ... |-210,7 |-1,0 |-3216,9 |-12,3 |-3006,2 |11,3 ... зиян) | | | | | | ... ... |-110,7 |-0,5 |-3116,9 |-12,0 |-3006,2 |-11,5 ... |20062,8 |100 |25892,6 |100 |+5829,8 |х ... ... ... ... АҚ –ның материалдарынан алынған |
6 кестедегі кәсіпорынның мүліктердің ... ... ... ... ... ... 2013 жылы 2012 жылмен салыстырсақ 5829,8
мың теңгег өскен оған ... ... ... ... қысқа мерзімді
міндеттемелер бөлімі 8836,0 мың теңгеге, ... ... ... ұзақ ... ... жоқ яғни ... ... сондықтанда біз оны осы талдауда ... ... ... құрамы - 3006,2 мың теңгнге азаю себебі Бөлінбеген
табыс «Жабылмаған зиян бабы бойынша 2012 ... 2013 ... ... мың ... зиян ... отырғанын көреміз. Енді осы көрсеткіштер
диограммада ... ... ... ... ... көздерінің құрамы мен құрылымы 2012-
2013 жылдардағы құрамы мен құрылымының ... 3 және 4 ... ... ... капиталының есебін ұйымдастыру тәртібі
«Қазақтелеком» АҚ жарғылық капитал есебі бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... 5000 ... шотында жүзеге
асырылады. Мекеме жарғылық капиталының жағдайы мен қозғалысы туралы
ақпаратты ашу үшін ... ... ... ... АҚ ... ... жарғылық
капитал көлеміне сәйкес келеді.
«Қазақтелеком» АҚ мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін 100 000 ... ... ... мекеме есебінде келесідей көрсетілген:
Дебет 7310 «Сыйақы ... ... ... Кредит 5000 «Жарғылық
капитал» тіркелген жарғылық капитал көрсетілген.
Құрылтайшылардың салымдарының түсімі кредит шоты бойынша
«Сыйақы төлеуге кеткен ... ... ... 1100 ... ... ... ... негізгі құралдарға
жатқызылатын ғимарат, құрылғы машина және басқа да ... ... ... ... 1100 ... ... ... инвестициялар» материалды емес
активтер - ғылыми жасалымдардың авторлық және басқа да ... ... ... ЭЕТ, ... ... ... ... түскен 2400 «Негізгі құралдар» мен 2700 ... ... ... ... ... қорларды (1300 шоты) — шикізат, материалдар мен айналым
құралдарына ... ... да ... ... салымдары
шотына салынған құнына
- ақша қаражаттарын (1010,1020,1030,1040 шоттары.) — құрылтайшылармен
салынған ұлттық және шетелдік валютадағы ақша ... ... да ...... ... ... ... құнына
Жарғылық капиталға салынатын салымдар шотына ... ... мен ... емес активтер, нарықтағы нақты бағаға
негізделген ... ... құны ... ... Құнды
қағаздар мен басқа да қаржылық активтер де осы келісілген құн ... [9, ... мен ... ... осы ... салу кезінде
әрекет етіп тұрған ҚРҰБ ресми бағамы бойынша бағаланады.
Жарғылық ... ... ... ... ... ... ... құндылықтарды бағалау, құрылтайшы құжаттардағы бағасынан
айырмашылығы болуы мүмкін.
Осы пайда болатын айырмашылықты 6250 ... ... ... кіріс»
шотына апарылады.
Жарғылық капиталға шетел ... ... ... ... ... 7310 шотына «Сыйақы төлеуге кеткен шығындар» Кредит 5000 шотына
«Жарғылық ... 7310 ... ... ... ... ... ... 5000 шотына
«Жарғылық капитал» —шетел құрылтайшыларының міндеттемелернің сомасына
Дебет 1030 шотына «Ағымдағы шоттағы ақшалай - қаражаттар» ... ... ... кеткен шығындар» — шетел құрылтайшыларынан ... ... ... ... ... ... шығындар» Кредит 5100 Төленбеген капитал»-
оң бағамдық айырманың сомасына
5100 «Төленбеген ... - 7310 ... ... ... шығындар»
-теріс бағамдық айырма сомасына
Мысалы: құрылтайшыларының бірі болып резидент емес ... ... ... ... жарғылық капиталға салымы 10000 АҚШ долларды
құрайды.
Бұл салым құрылтайшылар шешімі бойынша Ұлттық Банктің сол құжатқа қол
қойған ... ... ... (147 ... -1 АҚШ ... 1470000 ... салу ... доллар бағамы 1 долларға шаққанда 147 тенге
40 тиынды құрады. «Қазақтелеком» АҚ ның ... ... ... ... ... ... ... шығындар» шот,
Кредит 5000 1470000 т — жарғылық капитал құрылды.
Дебет 5000 Кредит 7310 ... ... ... ... ... ... салымдар айырусылар» -1474000тенге. (10000х147,4)
-жарғылық капиталға салымдар бойынша міндеттемелер қайтарылды.
7310 ... ... ... ... ... ... капиталға
салымдар айырусылар» Кредит 6250 —40000 тенге. (1474000-1470000) —бағамдық
айырма ескерілді.
Айырманы бағада және ... ... ... ... мұндай
тәртібі құрылтайшы құжаттарды ... ... ... ... өзгертпеуге тырысады [10, б.72].
Меншік құқығы акционерлер мен салымшыларда болатын, ... ... ... берілген мүлікті, сол мүлікті пайдалану мерзімі бойынша
мүлік үшін жал ... ... ... ... ... сол ... ... АҚ — құрылтайшылары, жеке тұлғалар, мекеменің ... ... ақша ... ... салды [11,б.73].
«Қазақтелеком» АҚ жарғылық капитал салымдары бойынша міндеттемелерді
жеке тұлғалармен қайтарылуы ... ... ... ... көрсетіледі:
Дебет 1010 «Касса» Кредит 7310 «Сыйақы төлеуге ... ... - жеке ... ... ... ... ... қайтарылды.
Жауапкершілігі шектеулі қоғамның жарғылық капиталды көбейтуге немесе
азайтуға құқығы бар.
Мекеменің жарғылық капиталын ... ... ... тек
құрылтайшылармен мекеме жарғысы мен басқа да құрылтайшы ... ... ... ... ... ... ... жүзеге
асырылады.
Жарғылық капиталды көбейту тек қана серіктестік қатысушыларының толық
салымдарын салғаннан кейін жүзеге асырылады. ... ... ... тек
барлық кредиторларын хабардар еткеннен кейін ғана жүзеге асырылады.
Бұл жағдайда кредиторлар ... ... ... ... немесе орындауға және келтірілген зиянды жабуға
талаптануға құқылы.
Жауапкершілігі шектеулі серіктестігі жарғылық капиталын көбейту ... ... ... ... ... капиталға шетелдік валютада салынатын оң бағамдық айырманың
есебінен пайда болатын қосымша капитал (Дебет 5030 «Салымдар мен
паилар » ... 5000 ... ... ... бос ... (Дебет 5500«Бөлінбеген пайда(жабылмаған зиян»
Кредит 5000 «Жарғылық капитал»);
- қатысушылардың жалпы жиналысында жарғылық капиталды көбейту туралы
шешімі бойынша ... ... ... 7310 «Сыйақы төлеуге кеткен
шығындар» «Жарғылық капиталға салынатын салымдар бойынша есеп
айырысулар» Кредит 5000 ... ... ... азайту жауапкершілігі шектеулі серіктестігінен бір
мүшесінің кетуімен байланысты болады. Серіктестік қатысушыға өзінің ... ... ... ... ... ... ... жағдайда бухгалтерлік
есепте мынадай жазбалар болуы тиіс:
Дебет 5000 «Жарғылық капитал» Кредит 7310 ... 1 7310 ... ... ... есеп ... - ... ... азайту
сомасына;
ҚР 1998 ж. 8 ақпанынан бастап әрекет ... ... ... ... ... 26 ... сәйкес қоғамның қатысушылары әр
кезде одан шығуға құқылы және оған ... ... ... ... АҚ ... бірі серіктестітен шыққысы келсе,
онда бірінші оның ... ... ... Бұл ... ... жөнінде
арыз берген кезде болады. Содан кейін «Қазақтелеком» АҚ ... ... оның ... үлесін төлеуге міндетті.
№ 14-ҰЗ 08.02.1998ж. бастап «Жауапкершілігі шектеулі ... 14 ... 2 ... ... үлестің нақты сомасы- қоғамның
жарғылық капиталындағы ... ... ... ... таза ... ... бөлігі [12, б.97].
Есепке алынатын активтер құрамына мыналар кіреді:
- бухгалтерлік есептің бірінші ... ... ... тыс
активтер ( материалды емес активтер 2700 ... ... ... 2410
шоты, аяқталмаған құрылыс 2930 шоты, материалды құндылықтарғы салынған
кірістік салымдар, ұзақ мерзімді ... ... 2000 ... ... ... тыс ... );
- ... есептің екінші бөлімінде айналымды активтер (қор 1300
шоты, алынған құндылықтар бойынша қосылған құн ... 3130 ... ... 21000 ... ... ... қаржылық салымдар 1140 шоты, ақша
қаражаттары 1000, 1010 ... ... да ... ... акционерлерден
акционерлік қоғаммен олардың болашақта қайта сатылуы үшін ... ... ... мен жарғылық капиталға салым салу ... ... ... ... ... құрамына мыналар кіреді:
- қарыз және несие бойынша және басқа да ұзақ мерзімді міндеттемелер
4430 шоты;
- қарыз және ... ... ... ... ... 3000 шоты;
- кредиторлық берешек 3300 шоты;
- қысқа мерзімді қатысушылыр алдындағы сыйақылар 3380 шоты;
- болашақтағы ... ... ... да қысқа мерзімді міндеттемелер;
Қатысушының нақты үлес құны қоғамның ... ... мен ... ... ... айырма есебінен төленеді. Егер бұл айырманың
сомасы нақты үлес құнынан төмен болса, онда ... ... ... өз ... ... ... үлес ... анықтаған кезде, «Қазақтелеком» АҚ серіктестіктен кету
жөнінде арыз түскен ... ... ... мәліметтері алынады.
Нақты үлес құн кеткен қатысушыға серіктестіктен кету жөнінде арыз
берген қаржылық жыл ... ... алты ай ... беріледі, егер мекеме
жарғысында басқа мерзім қарастырылмаса.
Кеткен қатысушы ... кету ... арыз ... ... ... ... ауысады. Сол уақытта нақты үлес құны, яғни ... ... ... тек жыл ... кейін есепте көрсетіледі.
Кеткен қатысушыдан «Қазақтелеком» АҚ ... ... үлес құны ... ... бар ... оның ... алуға кеткен нақты шығындар
көлемінде көрсетіледі.
Сатып алынған үлестің меншік құқығы қоғамға ... ... бір ... ... оны ... ... туралы шешім қабылдау керек. ... ... ... үлес ... ... бөлінбей не сатылмаса, онда
жарғылық капиталды сол үлеске қысқарту қажет.
Мысалы: Қоғам жарғылық капиталы - 100 000 тенге.
Қатысушылар саны - ... ... ... 50 000 ... үлесінің 50% сату қарастырыл отыр (ең төменгі құны құны -
25 000 тенге.).
Бұл жағдайда «Қазақтелеком» АҚ ... ... ... ... ... үш жағдай болу мүмкін.
Осы айтылған операцияларды келесі шоттар корреспонденциялары түрінде
көрсетейік
1. Қоғам сатып алынайын деп ... үлес құны ең ... ... ... ... сатып алу бойынша шоттар корреспонденциясы 7 кестеде
көрсетілген
Кесте 7
Негізгі құралдарды сатып алу бойынша шоттар корреспонденциясы
|N ... ... ... ... ... | ... ... |
| | | |) | |
| | | | ... ... |
|1 ... екінші |Жазбаша нысанда |25 000 |5110 |5020 |
| ... мен ... - ... | | | |
| |ғы ... | | | | |
| ... үлес | | | | |
| ... номиналды құны| | | | |
| ... сату ... | | | | |
| ... | | | | |
|2 ... - мен үлесті |Сату және ... |25 000 |5000 |7310 |
| ... алу ... |алу ... шарты | | | |
|3 ... ның ... ... ның жарғылық|25 000 |5010 |6280 |
| ... ... ... ... | | |
| | ... ... | | |
| | | | | | ... с к е р т п е – ... [15] ... көзі ... жасалған |
2. ... ... ... деп отырған үлес құны номиналды құнынан артық.
Негізгі құралдың құны номиналдық құннан жоғарылығы 8 кестеде көрсетілген.
Кесте 8
Негізгі ... құны ... ... ... |Әрекет ... ... ... ... | ... ... | | |) | |
| | | | ... ... |
|1 ... екінші |Жазбаша нысанда |35 000 |5110 |5020 |
| ... мен ... ... | | | |
| ... капиталдағы үлес| | | | |
| ... ... құны | | | | |
| ... сату ... | | | | |
| ... | | | | |
|2 ... - мен ... сатып |Сату және сатып |35 000 |5000 |6280 |
| |алу ... |алу ... ... | | | |
|3 ... - ның ... ... ... 000 |5000 |7310 |
| |капиталының азаюы ... ... | | |
| | ... тіркеу| | | |
|4 ... ... ... | |10 000 |6250 |5000 |
| ... ... ... | | | | |
| ... ... | | | | |
| ... ... ... | | | ... с к е р т п е – ... [15] мәлімет көзі негізінде жасалған |
3. ... ... ... деп ... үлес құны номиналды құнынан кем.
Кесте 9
Негізгі құралдың құны номиналдық құннан кем
|N |Әрекет ... ... ... |
|п/п| | ... |
| | | |) ... |
| | | | ... |Кредит |
|1 |Қатысушымен екінші қатысушы|Жазбаша нысанда |15 000 |5110 |5020 |
| |мен ... - ның ... ... | | | |
| ... үлес ... | | | | |
| ... құны ... сату| | | | |
| ... ... | | | | |
|2 ... - мен үлесті сатып |Сату және сатып |15 000 |5000 |7310 |
| |алу ... |алу ... ... | | |
|3 ... - ның ... ... - ның |25 000 |5000 |6280 |
| ... азаюы |жарғылық | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
|4 ... құнының номиналды және| |10 000 |6250 |6110 |
| ... ... ... | | | | |
| ... ... ... | | | | |
| ... | | | | ... с к е р т п е – ... ... көзі ... ... ... үлес құны оның ... ... ... не ... ... ... ол аз болса, онда алынған айырманы «Қазақтелеком» АҚ 5410 шотында
«Құрылтайшылар құжатымен бекітілген капитал» есептелінеді. Егер ... ... ... онда ... ... ... да ... мен шығындар» субшот 7400 «Басқа да
шығындар» есептелінеді.
Кеткен қатысушыдан нақты ... ... ... арасында олардың
жарғылық капиталға салған үлесіне ... ... ... қалған
қатысушылар мен басқа да тұлғаларға сатуға болады.
Егер үлес ... онда ол ... ... ... құны ... Егер ... ... номиналды бағасынан жоғары болса, онда
«Қазақтелеком» АҚ кіріс алады. Бірақ пайдаға ... салу ... осы ... ... ... 251 бабының 1 және 3 пунктіне сәйкес ескерілмейді
[13, б.154].
Мысалы: Қоғам ... ... - 100 000 ... саны - ... қатысушының үлесі 50 000 тенге.
Қатысушылар үлесінің 50% сату қарастырыл отыр (ең ... құны құны -
25 000 ... ... ... бастап жұмсалған таза пайдасы ... ... ... яғни ... ... сомаларының
қосындысын алып тастағандағы қалған сомасы ... ... ... жарғылық капиталының ... кем ... Егер ... активтерінің нетто сомасы қоғамның жарғысында
белгілінген ... ... кем ... ... ... ... ... екенін көрсетеді.
Енді осы 5000 «»Жарғылық капитал бөлімшесі бойынша жүргізілетін типтік
операцияларға жасалатын шоттар ... 10 ... ... ... ... капитал» бөлімшесі бойынша жүргізілетін типтік
операцияларға жасалатын шоттар корреспонденциясы
|№ ... ... ... |Сомасы, теңге |
| | ... | |
| | ... ... | |
|1 |Жай және ... бар ... |5110 |5010, 5020 |92300 |
| ... ... кезде олардың| | | |
| ... ... ... | | | |
10 ... ... ... ... сәйкес |5110 |5030 |100 000 |
| ... ... | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... | | | |
|3 ... ... ... | | | |
| ... ... ... жою |5010, 5020 |5210 |52600 |
| ... ... ... |5030 |5210 | |
| ... өтеу | | | |
|4 ... бар ... жай |5020 |5010 |126500 |
| ... айналдыру | | | |
|5 ... ... ... | | | |
| ... ... ... ... |5110 |5010, 5020 |153000 |
| ... ... ... |5110 |5030 |82000 |
| ... ... | | | |
| ... құрылтай құжатына | | | |
| ... ... | | | ... с к е р т п е – ... мәлімет көзі негізінде жасалған | ... ... ... ұйымның меншік иелерінің қаржыларынан
құралады. Жарғылық капитал - сомасы кәсіпорынның жарғысымен ... ... Ол ... ... сатудан түскен түсімнен немесе
құрылтайшылардың ... ... ... ... ... жаңа ... ... қызметінің басталуын қамтамасыз етуі тиіс.
2.3 Ұйымның бөлінбеген табыс (жабылмаған зиян) есебін жүргізу ... ... АҚ ... ... ... ... төленетін
салықтарын және ... ... ... басқадай шығындарды
төлегеннен кейінгі ... ... ... ... ... ... залалы) болып табылады.
Ұйымның бөлінбеген табыс пен жабылмаған залалының қозғалысы мен қолда
барлығы туралы ақпаратқа арнаулы аудитті ... ... ... ... баланстың осыған сәйкес баптарының басы мен ... ... ... ... ... Бас кітаптың топтардағы 5410 –
«Есеп жылындағы пайда (залал)» және «Өткен жылдың ... ... ... 13 – ... ... ... жұмыс жоспарларына сәйкес есеп беру кезіндегі өнімдерді
өткізуден түскен табыс ... 6010 ... ... мен ... ... табыс» шотында көрсетіледі.
Кредит бойынша осы ... ... ... Ү1 – ... ... алынған табыстың қорытынды сомасы
көрсетіледі, ал, ... ... ... Ү11 – ... ...... шығыстардың қорытынды сомасы
көрсетіледі. Дебет тобындағы 5410 және кредит тобындағы 7010-шоттар; ... 6010 және ... ... ... ... ... ... кредит тобындағы 3110-шоттар; дебет тобындағы 6010 және ... ... ... ... 6010 және кредит тобындағы 5410-
шоттар.
Дебет және ... ... ... ... ... 5410 ... жылындағы табыс (залал)» шотына көшірілетін ... ... ... ... мен қызмет көрсетуден түскен табыс» шотында таза табыстың
(залалдың) сомасы анықталады [14, ... беру ... ... ... ... ... ... пен үлесті төлеуге жұмсалады. Оның қалған сомасы 5410 ... ... ... ... ... 5430 ... жылдардың пайдасы (залалы)»
шотына көшіріліп, кредиттің корреспонденциялық ... ... ... шотында өткен жылдардың залалын жабуға резервтік капиталдың
қорын бағыттауы ... ал, ... ... өткен жылдардың бөлінбеген
табыстарын қоғамның қатысушыларына дивидендтер мен үлес ... ... ... 3030, 4030, 3390, 3540, 4170, 4430 – ... ... ... бөлінбеген табыстың көлемін анықтау қажет. Ол
осы көрсеткіштердің серпінін көріп, бет алысындағы ... ... ... ... ... кезеңімен салыстыру жолымен жүргізіледі.
Кәсіпорынның қорытынды табысынан бюджетке ... ... ... ... ... ... шығындарды төлегеннен қалған
сомасы ... ... 5510 ... ... (жабылмаған зияны» болып
табылады. Кәсіпорында ... ... ... ... ... бөлінбеген табысы (жабылмаған зияны)»;
5520. «Өткен жылдардағы ... ... ... ... ... шоттарда жүргізіледі. Бөлінбеген пайда көбейгенде (келіп
кірістелгенде) 5510 ... ... ... ... ... шоты ... Ал керсінше бөлінбеген пайданың
жұмсалуы немесе осы ... ... зиян 5510 ... ... ... (жабылмаған зияны» шотының дебитіне жазылады.
Есеп беретін ... ... ... шеккен қорытынды
зиянының сомасына:
Дебет 5510 ... ... ... ... ... ... шоты;
Кредит 5610 «Жиынтық кіріс (зиян)» шоты түрінде ... ... өзі ... ... резервтік капитал құрған кезде оған тиісті
сомаға:
Дебет 5510 «Есепті жылдың бөлінбеген кірісі (жабылмаған зияны)» шоты;
Кредит 5450 «Заңмен ... ... ... ... ... капитал» шоттарының тиістісі ... ... ... ... ... ... ... немесе
төлеген сомасына:
Дебет 5510 «Есепті жылдың бөлінбеген кірісі (жабылмаған зияны)» ... 5020 ... бар ... ... есеп ... жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер үшін алынған аванс»
және тағы да басқа шоттарының ... ... ... ... дивидендтерді төлегеннен қалған есеп беретін жылдың
бөлінбеген ... ... 5510 ... ... ... ... (жабылмаған зияны)» шоты;
Кредит 5530 «Өткен жылдың бөлінбеген кірісі (жабылымаған зияны)» шоты
түрінде ... жазу ... ... ... ... ... таза пайдасы оның
капиталының жалпы ... яғни ... ... ... алып тастағандағы қалған ... ... ... белгіленген жарғылық капиталының сомасынан кем болмауы
тиіс. Егер ... ... ... сомасы қоғамның жарғысында
белгілінген жарғылық қордан кем ... ... ... ... ... екенін көрсетеді. Бұндай ... ... ... ... ... ... ... АҚ – ның есеп беру жылындағы шаруашылық – ... ... ... - 3216904 ... ... зиян ... Осы «Қазақтелеком» АҚ – ның ... ... ... шоттар байланысы жазылған:
Дебет 5510 «Есептің жылдың бөлінбеген кірісі (жабылмаған зиян)»
-3216904
Кредит 5610 ... ... ... -3216904
Дебет 5510 «Есепті жылдың бөлінбеген кірісі (жабылмаған зияны)» шоты;
Кредит 5610 «Қорытынды пайда (залал)».
Егер кәсіпорын зиян шексе ... ... 5510 ... ... бөлінбеген кірісі (жабылмаған зиян)»
Кредит 5610 «Жиынтық кіріс (зиян)».
Ал егер ... ... ... ... 5610 ... ... (зиян)»
Кредит 5510 «Есептің жылдың бөлінбеген кірісі ... ... ... ... пен ... ... ... мен
қолда барлығы туралы ақпаратқа арнаулы аудитті жүргізу кезінде бәрінен
бұрын бухгалтерлік ... ... ... ... басы мен ... ... кредиттің айналымын көрсетін Бас кітаптың топтарындағы
5410 – «Есепті жылдағы пайда ... және ... ... табысы (залал)»
шоттары мен салыстырылуы керек [15, б.74].
Содан соң, осы ... ... ... ... ... ... Шоттардың жұмыс жоспарларына сәйкес ... ... ... ... ... ... топтардың 6010 –
«Өнімдерді өткізу мен қызмет ... ... ... ... ... ... ... корреспонденциялардың кредит
бойынша осы топтардың табыстың қорытынды сомасы көрсетіледі, ал, ... № 7 ...... ... ... ... ... қорытынды сомасы көрсетіледі.
Дебет 5410 «Құрылтай құжаттарымен берілген резервтік капитал»
Кредит 7010 ... өнім мен ... ... ... құны»
Дебет 6010 «Өнімдерді өткізу мен қызмет көрсетуден түскен түсім»
Кредит 6010 «Өнімдерді өткізу мен ... ... ... ... 7710 ... ... салығы бойынша шығыстар»
Кредит 3110 «Төлеуге тиісті корпоративтік табыс салығы»
Дебет 6010 ... ... мен ... ... ... ... 7710 ... табыс салығы бойынша шығыстар»
Дебет 6010 «Өнімдерді өткізу мен қызмет көрсетуден түскен түсім»
Кредит 5410 «Құрылтай құжаттарымен берілген резервтік ... және ... ... ... ... ... 5410
«Есепті жылдағы пайда (залал)» шотына көшірілетін топтпр бойынша 6010 –
«Өнімдерді өткізу мен ... ... ... табыс» шотында таза
табыстың ... ... ... беру кезінде табыс алынса, ол топтың 6010 - «Өнімдерді ... ... ... ... табыс» шотында дебеттеліп, топтың 5510
«Есепті жылдағы пайда (залал)» ... ... ал ... ... ... ... (залал)» шотында дебиттеліп, топтың 6010 ... ... мен ... ... түскен табыс» шотында
кредиттеледі.
Жоғарыда атап өтілгендей, құрылтайшы ... ... ... резервтік капиталға аудару, есеп беру жылының бөлінбеген
табысы ... ... Есеп беру ... залалын ... ... ... ... ... бөлімдерінің 5400
–«Резервтер» шотында дебеттеліп, 5510 – «Есеп беру ... ... ... ... ... беру жылының бөлінбеген елеулі бөлімі ... ... пен ... ... ... Оның қалған сомасы 5410 –
«Есеп беру жылының пайдасы ... ... ... 5430 - ... ... (залалы)» ... ... ... шағын бөліміндегі, ал, дебет бойынша ... ... ... ... ... ... мен үлес
төлеуге бағытталуын корреспонденциялық топтардағы 3030, 4030, ... 4430 – ... ... ... ... ... ... талдау үшін әртүрлі
ақпарат көздері, оның ішінде, ... ... ... және ... жүргізуші субъектінің соңғы 2-3 жылда
қаржылық есеп ... ... ... АҚ – ның ... ... табыс (жабылмаған
зиян) есебін талқыласақ 2007 жылы -3216904 теңге болса 2008 жылы ... тең, бұл ... ... ... екі ... ... жоқ ... алайда дегенмен 2008 жылды 2007 жылмен салыстырғанда 3006192
теңгеге ... 93,4% ... ... ... тұр.
3 «Қазақтелеком» АҚ –НЫҢ АКЦИОНЕРЛІК КАПИТАЛЫНА
АУДИТ ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ... ... аудиторлік тексеріс
жүргізу тәртібі
Нарықтық экономиканың дамуы және құрылуы ... ... мен ... теорияның алдына жаңа міндеттер қойып отыр.
Жеке шаруашылық субъектілерін өндірісті басқаруға заңды және жеке ... ... ... ... қатысу түрлерінің бірі болып өндірісті
дамытуға қатысу, сондай ақ жарғылық және ... ... ... ... ... табылады.
Акционерлік капитал аудитінің негізгі мақсаты ... ... ... мен ... ... және оның
бухгалтерлік есепте бейнелену негізділігін тексеру.
Кәсіпорынның жарғылық капиталы қызметті бастауды қамтамасыз ету үшін
жаңадан ... ... ... ... ... болып саналады.
Ол акцияларды орналастырудың немесе сатудың, жеке капиталын салудың,
мемлекеттің ... ... емес ... және ... да
мүліктердің немесе мүліктік құкьіктарының есебінен құрылады. Сонымен қоса,
жарғылық капитал жаңадан құрылған занды тұлғалар ез ... ... ... ... ... болып та табылады, ол құрылтайшылардың
(акционерлердің, катысушылардың) катысу үлесін және ... ... ... ... ... натуралды нысанда
салынатын салымдары немесе барлық құрылтайшалардың келісімі бойынша немесе
барлық кұрылтайшылардың жалпы жиналысының шешімі бойынша мүліктік ... ... ... ... ... ... ... жиырма мың
айлық есептік көрсеткіштен асып түсуі керек, бірақ сол бағалауды тәуелсіз
эксперт ... ... ... ... осы ... бар ... [16, б.87].
Қоғам қайта тіркелген ... ... ... ... ... не ... аудиторлық есеп берулерімен қуатталып
бағалануы мүмкін.
Осындай бағалау кезеңінен бастап, бес жыл бойы ... ... ... ... ... шегінен артық бағаланған
салымдарына субъекті кредиторларының алдында бірлесіп жауап береді.
Егер де салым ретінде субъектіге ... ... құқы ... ... салым үшін төленетін төлемнің мөлшері, кұрылтайшылардың құжаттарында
көрсетілген ... ... үшін ... сомадан анықталады.
Мүліктік құкы жоқ және басқа да материалдық емес игіліктерді жеке салым
ретінде жасауға рұқсат етілмейді, сондай-ақ қатысушылар ... ... ... ... ... ... ... қоғамның жарияланган жарғылық капиталының мөлшері бірыңғай
валюта ... ... ... ... ... (атаулы) қүнына тең
болады. Қоғам өзінің шығады деп ... ... ... барлығын
немесе тек бір бөлігін ғана шығаруы және орналастыруы ... Ол ... ... қоғамы мемлекеттік тіркеуден ... ... ... ... ... төленуін қарастырады. Ашық акционерлік қоғам
жарияланған жарғылық капиталының кем ... 25% ... ... ... ... ... бары және козғалысы 5020-ші "Жай акциялар",
5010-ші ... бар ... ... ... ... мен жарналар"
шотгары енетін 5000-ші "Жарғылык капиталы"деген бөлімшесінде жүргізеді.
5000-ші "Жарғылық капитал" бөлімшесінің шоттары бойынша операцияларын
қарастырайық-
5020-ші "Жай ... ... ... бар ... ... ... ... коғамның жарғылық капиталына салынатын
салымдары бойынша қатысушылардың қарыз сомасы көрініс табады, ал ол ... ... ... ... акциялардың (салымдардың) немесе жарналардың номиналдық қүны
төленсе, онда ол: 1040, 1030, 1010 ... ... және 5110 ... ... ... ... де ... акциялардың номиналдык, құны негізгі қүралдармен,
материалдық құндылықтармен және басқа да активтермен төленсе, онда ... ... 2730, 2410, 1310, 1320 және 5110 ... ... ... ... ... онда онын үлесін үшінші
тұлға сатып алуы мүмкін, ол кезде ... ... ... ... ... ғана ... ... капиталдың аудиті. Төленбеген капиталдың есебін жүргізу үшін
5110-ші "Төленбеген капитал" шотын пайдаланады. Бұл шотта занды және ... ... ... ... ... қоскан үлестері бойынша
қарыздарының сомасы туралы ақпарат ... ... осы ... бойынша операциялардың дұрыстығын тексереді.
5110 "Төленбеген капитал" шоты шоттардың типтік жоспарында, "Меншік
капиталы" ретінде саналса да, яғни ... ... ... ... да, ол ... шот ... ... 5110 шоты тек қана жалған капиталды көрсетеді, яғни ол бар
болғаны табыс табуға арналмаған жалған капиталдарды ... ... ... ... ... ... алынған
зияндарын жабуға және ағымдағы табыс жеткіліксіз болған ... ... ... ... ... ... және ... құрылтайлық құжаттармен және қолданыстағы заңдармен анықталады.
Резервтік капитал жарлық капиталымен және ... да ... ... ... пассивінде көрініс табады және ол ... ... ... ... [17, б.34].
Резервтік капиталдың есебі 5400-ші "Резервтік капитал" белімшесінің
мынадай пассивті шоттарында жүргізіледі: 5410-ші ... ... ... ... және ... "Басқа да резервтік капитал".
Заңдармен белгіленген резервтік капиталдың аудитінде аудитор қоғамның
құрылтайшылық құжаттарын(жарғысын) ... ... ... ... ... өткенін қарайды. Жыл сайын түсксн таза
табыстан аударып отыру акционерлердің жалпы ... ... ... ... ... ... 15%-нен кем болмауы керек.
Резервтік капиталдарды калыптастырған ... ... 15510 ... де, 5410 шоты ... капитал қаражаттарын пайдалану 5410-ші шоттың дебетінен мына
шоттардың кредитінде көрініс табады:
3030, 3340 — артықшылығы бар акциялар ... ... ... ... болмаған жағдайда серіктестіктердің резервтік капиталының ішіндегі
дивидендтердің есебінен телеген кезде; 5510-шот "Есепті жылдыңбөлінбеген
табысы (жабылмаған ... ... ... ... ... табысы
(жабылмаған зияны)" — зиян шеккен соманы резервтік капиталдың есебінен
жапқан ... да ... ... ... ... ... да ... капитал"
шотында жүргізіледі. Бұл шотта заң тәртібімен көзделген ... ... ... ... ... есептелінеді.
Аудитор ұйымдағы резервтік капиталдың бар болуын және оны қалыптастыру
бойынша жасалған бухгалтерлік шоттар байланыстарын тексереді.
Бөлінбеген табыстың (жабылмаған зиян) ... ... ... ... 5500 ... шоттарында жүргізіледі.
5510-шот "Есепті жылдың бөлінбеген табысы (жабылмаған зияны)". 5530-шот
"Өткен жылдардың белінбеген ... ... ... ... ... қалыптасуы мен пайдаланылуын тексеріп,
оның қорытындыларын аудиторлық есепте көрсетеді.
Аудиттің осы процедурасын тексеру барысында ең ... ... ... ... ... ... ... және олардың
жарғылық капиалдағы үлестері және оларды қалыптастыруда қандай ережелерге
сүйенгені анықталады. ... ... ... ... ... тәртібін белгілеуі мүмкін (11 кесте)
Кесте 11
Жарғылық капитал аудитінің бағдарламасы
|Ақпарат көздері ... ... ... Бас ... 5010, 5020, |Бас ... ... ... |
|5210-шоттары тобы бойынша ... ... ... ... ... ... |Жарғылық капиталдың қозғалысының ... ... ... |жинақтамалық және талдау есебін |
|есебінің тізімдемесі, құрылтайшылық ... ... ... ... НҚ-ы және ... | ... актісі, төлем қағазы, | ... ... ... және т.б. | ... ... ... құрылтайшылық |Жарғылық капиталдың қалыптасуының ... ... ... ... ... ... мен ... қабылдау өткізу актілері,|Құрылтайшылардың жарнасын (салымын) |
|ТМШ-ң ... ... ... ... және ... ... |
|тапсырысы, кірістік кассалық ордер, |тексеру ... ... ... ... | ... т.б. | ... және ... |Жарғылық капиталдағы өзгерістердің |
|(меншік иелерінің) жалпы жиналысының |негізділігін және оның құрылтайшылық ... ... ... және ... ... ... тексеру|
|құрылтайшылық келісімшарт | ... ... ... тізімі, |Кәсіпорынның жарғылық капиталына жарна|
|салыстыру ... және т.б. ... ... мүлікті және басқа |
| |да ... ... ... ... есеп айырысулар және |Іс жүзіндегі заңдармен салыстырғандағы|
|аудитордың ұсыныстары ... ... ... |
| ... қайшылықтарды түзеу туралы |
| ... ... мен ... с к е р т п е – ... ... ... ... негізгі қор мен материалдық емес активтердің қабылдау -
өткізу актілерінің ... мен ...... ... ... ... ... төлем тапсырысынң құжаты, кірістің кассалық ордері және
басқа да алғашқы құжаттарымен қоса ... ... ... және уақытында кірістеуін тексеру қажет. Тексеру кезінде ... ... ... ... ... ... белгіленген жарна мөлшерін жарғы
капиталына кәсіпорын тіркелгенге дейін салғанын;
2) жарғылық капитал құрылтайшы ... және заң ... ... жарғы капиталына құрылтайшылар жарғы капиталына салым ретінде нақты не
салғанын;
4) мүлікті пайдалануға ... ... ... ... қалай
белгіленетінін;
5) қатысушының салымы құны бойынша қалай бағаланады және қандай жағдайда
оны бағалау үшін тәуелсіз сарапшы талап етіледі.
Қатысушылардың салымының ... 5020 – ... ... шотына
дебетін енгізеді және 5010 «Жарияланған капитал» шотына кредитін ... ... ... немесе қайта тіркеу кезінде жарғылық қордың
тексерілмейтінін білуі керек. Тексеру мынандай жағдайда жүргізіледі:
1) ... ... ... өткеннен кейін ... ... және ... ...... қол қойған кез
келген қатысушылардың талабы бойынша. Тәуелсіз сарапшы ... ... ... ... сот ... ... ... жылдың қорытындысы – қаржылық есеп беру бойынша.
Жарғылық капитал кәсіпорынды құру ... ... ... бірыңғайлығын көрсетеді. Жарғылық капиталдың қалыптасуы мен
пайдалануының тәртібі мен тағайындалуынан ұйымдық – ... ... және ... ... ... ... ету жағдайы тәуелді
болады.
Жарғылық капиталдың ... ... ... ... ... ... ... негізділігін және оны ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның басқа да мүлік көздерінен ерекшелігі –
басқаларға қарағанда тұрақты көлем. Оны ... ... ... ... ... ... оны толық төлегеннен кейін қабылданады.
Қоғамның жарғылық капиталын көбейту мынандай жолдармен жүзеге асады:
- қоғамның барлық қатысушыларымен жүргізілетін қосымша ...... ... өз ... ... ... ... көбейту, оның
ішінде резервтік капиталы есебінен де;
- қоғамның таз активтерінің (акционерлік капитал) ... құны ... ... ... ... ... Қайта бағалау тәуелсіз
сарапшымен ғана ... ... бір ... бірнеше қатысушылардың қосымша салымы қалған
қатысушылардың келісімімен ғана ... ... ... жаңа ... ... ... ... туралы» Заңының 23-бабында (6-тармақ) «Қоғамға
жаңа қатысушыларды қабылдауға немесе бұрынғы қатысушылардың бірінің шығуына
байланысты жарғылық капиталдың көлемінің ... ... яғни ... ... ... ... ... жарғылық капиталда қатысушылардың
үлесін қайта есептеуге әкеледі» делінген.
Осы заңға сәйкес, жарғылық капитал ... ... ...... ... ... ... жауапкеошілігі шектеулі серіктестік
мемлекеттік тіркеуді жүргізетін органды ... ... ... ... ... шешім қабылданған күннен бастап ұш ай ... ... ... ... ... ... етуі ... сәтінде жарғылық ... ... ... ... ... ... жарнаға салынуы тиіс [19, б.247].
Қатысушылардың құжаттарына сәйкес «Қазақтелеком» АҚ – ның жариаланған
капиталының көлемі 100 мың ... Осы ... ... бухгалтерлік
есепте келесе корреспонденттік шоттар арқылы көретеміз:
Дебет 5110 100 000 ... 5030 100 000 ... ... көлемін көбейткен уақытта ... ... ... ... 5010 –«Жариаланған капитал», бөлімдер ішіндегі
дебиттің шоттары: 2730 ... емес ... 2410 ... 1310 «Шикізат пен материалдар», 1330 ... ... ... шоттағы қаржы қоры», 1040 ... ... ... ... ... және 1010 ... ақша қаражаттары».
Қоғамның жарғылық капиталының ... ... ... Ол ... ... қатысушыларының салымдарының көлемі
теңбе – тең ... ... ... ... ... ... және бөлшектегі өтеуі мүмкін.
Іс жүзіндегі заңдарға сәйкес, ... ... ... кредит иелерін жеке – жеке жазбаша хабарлағанда ғана ... ... екі ай ... ... ... ... азайту
туралы жалпы жиналыстың шешімі қабылданған күннен бастап, ... ... ... ... ... ... ... серіктестік
туралы деректері бар ... ... ... ... Қоғамға кредит берушілер хабарламаны алғаннан ... ... ... ... ... бір ай ... ... қосымша кепілдік талап етуі ... ... ... ... ... тез ... ... шеккен
залалды орнына келтіруді немесе орындауды талап етуі мүмкін.
Талап ... ... ... ... ал, ... мемлекеттік тіркеуді жүргізген органға жіберіледі.
Қоғам жарғалық капиталының ... ... ... ... ... серіктестікке талап қою үшін серіктестікке мемлекеттік тіркеуді
жүргізген ... ... ... ... ... жүргізген ... ... ... ... ... ... ... азаюын қоғам ... ... ... ... ... жағдайда немесе қоғамның жарғалық
капиталының ... ... ... берушінің қарсылығы болмаған
жағдайда жарғылық капиталдың ... ... ... ... ... ... ... азаюы мүдделі адамдардың
арызымен сот ... ... ... ... ... ... құрылтайшыларымен жарғылық капиталға салым ... ... ... ... ... ... ... жазба
жазылады:
Дебет 5010 – «Жариаланған капитал шоты,
Кредит 1000 – «Қаржылай қор», 1300 «Қорлар», 1500 – ... ... ... және ... ... өзгеруі мен ... ... ... ... ... шығарылған және жариаланған ... ... ... ... іс жүзіндегі заңдармен
белгіленген.
Акционерлік қоғамның жарияланған жарғылық капиталының сомасын 5020
«Төленбеген ... ... ... және 5010 ... ... ... 5020 «Төленбеген капитал» белсенді шотында шаруашылық
серіктестігінің жарғылық ... ... және жеке ... ... сомалары туралы қарыздарының ақпараттары қорытындыланады.
Шынтуайтында бұл ... ... ... ... ... ... ... (акциялар, облигациялар, салынатын қағаздар және т.б.) ол құнын
көрсетпейді, тек ... алу ... ие ... ... ... ... орай олар қаржылық ... ... ... ...... қорларға және басқа шоттарға
дебеттеледі және 5020 «Төленбеген капитал» шотына кредиттеледі. ... ... 5020 ... ... шоты ... ... бұл ... жарғылық капиталын толық қалыптастырғанын куәландырады.
Қоғамда жарғылық ... ... ... ... шығару
кезінде жарияланған барлық акциялардың атаулы құнының сомасына тең болады
және бір валютада қолданылады. Қоғам шығаруға жарияланған ... ... ... ... не ... ... [20, ... жарияланған жарғылық капиталының ең аз көлемі мынаны құрайды:
акционерлік қоғам үшін – 50 000 есе және ... үшін 100 есе ... ... ... ... ... ең аз жарияланған капиталы мемлекеттік тіркеу
күніне дейін ашық ... ... ... капиталының ең төменгі 25
пайызы төленуі ... ... ... ... ... (көбейтілуі
немесе азайтылуы) акционерлердің жалпы жиналысының шешімімен ... ... ... ... ... және ... ... басқа жағдай қаралмағанда ғана рұқсат беріледі. Жарияланған жарғылық
капиталды белгіленген ең аз мөлшерінен азайту ҚР ... ... ... ... рұқсат етілмейтінін ескерген жөн.
Қоғамның жарғылық капиталының шығарылған (төленген) көлемі ... ... ... тең болады. Бұдан басқа ол келісілген он еселік
біркелкі атаулы құны бар кәдімгі акцияның санынан тұруы ... ... ... қоғамның жарияланған жарғылық капиталының сомасынан 25 пайызға
асатындай болса, ... ... ... ... ... ... ... акциялардың уақытында төленуі мен ... ... ... кезінде оған айрықша назар аударуын талап етеді.
Акционерлік қоғамдар ... ... АҚ (АО) ... тіркелетіні
белгілі. Талдау есебі 5020 «Төленбеген капитал» ... ... ... ... ... жарғылық капиталдың салымы бойынша
берешек, оны жабу күні, берешекті жабу үшін ... ... ... ... ... ... ... жүргізуге құрылтайшылық құжаттар,
негізгі қорды қабылдау - өткізу актілері және ... емес ... ... кірістік кассалық ордер және т.б. негіз болады.
Акционерлердің тізілімдерінің деректері мен 5020 «Төленбеген ... ... ... салыстыра отырып, акциялардың уақытында төленуі
мен операция қозғалыстарының заңдылығын бақылап отыру керек. Ашық ... ... ... ... келісімінсіз акциялар қолдан-қолға
өтуі мүмкін, ондай жағдайда ... ... ... ... ... түрде енгізілуі керек. Жабық қоғамның акциялары жарғыда
басқа ... ... ... ғана қолдан-қолға тек басқа да акционерлердің
келісімімен өтуі тиісті. Жарғылық капиталды тексеру ... ... ... ... ... ... бойынша берешектің мөлшерін көрсететін 5010
«Жарияланған капитал» ... ... мен 5020 ... ... ... ... ... мен акционерлерде тіркелген акцияларға
жазылу төлемін тексерген жөн. Егер онда ... ... ... ... ... ... ... жарнасының толықтығы тексеріледі.
Аудитор нақты енгізіліп, құжатқа ... ... ... ... ... мен ... ... кесте
жасауы тиіс. Бір үлестік жарнашы жалпы мәселені ... 35 ... ... алмас үшін бір құрылтайшының қорлық жарнасының ең көп ... ... ... жол ... бұл талап еншілес және жекешелендірілген кәсіпорындарға қатысы
жоқ. Оларда бақылаулы акциялар пакеті (50 ... оған бір ... ... ... немесе мемлекеттік мүлік комитетінде болады.
Акционерлік қоғам акционерлердің ... ... ... ... акциялардың атаулы құнын көтеру және қосымша ... ... ... ... ... ... жарғылық капиталын көбейту оның құнын
толық төлегеннен кейін ғана ... ... ... ... ... ... ... толтыру үшін акциялар шығаруға және олардың
атаулы құнын көтеруге ... ... ... капиталды көбейту туралы шешім акционерлердің ... ... кем емес ... ... ... қоғамның құрылтайшы
құжаттарында жарғылық капиталды көбейту туралы шешім қабылдаудың басқа
тәртібі қаралған ... ... Іс ... заңдарға сәйкес акционерлік
қоғам акционерлердің жалпы жиналысының шешімімен акциялардың атаулы құнын
түсіру арқылы немесе күшін жою ... ... ... ... алу ... ... ... азайтуға құқығы бар. Акциялардың кейбір
бөліктерін жабу ... ... алу ... егер ... ... қоғамның
жарғысында қаралған болса, қоғамның жарғылық капиталын азайту мүмкін
болады. Акционерлік қоғамның ... ... ... ... ... ... ... көбейту туралы тәртіпке сай қабылданады.
Акционерлік қоғамның жарғылық капиталын ... ... ... акциялардың сомасы 5010 «Жарияланған капитал» ... ... ... алынған меншіктік үлестік құралдар» шотында кредиттеліп,
келешекте айналымнан алу мақсатында акционерлерден ... ... ... ... ... қорытындылайды. Дебет бойынша 5210 «Сатып
алынған меншіктік үлестік құралдар» шотында акционерлерден ... ... ... құны көрсетіледі. Акциялар сатып алынғанда қаржы қоры
және басқалардың шоты есебінен дебеттеледі және кредиттеледі ... ... ... сапасын көтеру үшін аудитор
кәсіпорынның жарғылық капиталының жарнасы ретінде ... ... ... құқықтарды түгендеуді мақсатқа сай өткізуді ұйымдастырғаны жөн.
Жарғылық капиталдың жарнасы ретінде енгізілген ... қор мен ... ... ... ... ... ... тиімді пайдалану мерзімі
әлдеқашан өтіп кеткен басқа да мүліктік құқық, яғни, зияткерлік құқықтардың
кездесуі ... ... ... ... Іс ... ... жарғылық капитал есебіндегі қайшылықтарды қорытындылау
мен әзірлеу және олардың ... жою ... ... ... ... ... ... Егер, адитор анықталған
кемшіліктер елеулі емес, ол ... әрі ... ... қызмет
етуіне әсер етпейді, мемлекетке, ... ... және ... ... ... деп ... онда ол ... беруге құқылы. Аудитор кәсіпорынның заңдылық ... ... ... мемлекетке, меншік иелеріне, кердит
берушілерге ... ... ... болса, сондай – ақ ,
құрылтайшы ... ... ... ... ... ... жағдайда ол шаруашылық субъектінің басшысына
анықталған кемшіліктерді жоюға ... ... ... капиталды тексергенде аудитор бірінші кезекте мынаны
анықтайды.
а) нормативтік – ... ... ... сай ... ... сәйкестігі;
ә) жарғылық капиталдың мөлшерінің өзгеру мүмкіндігі;
б) бухгалтерлік есепте жарғылық ... ... әсер ... ... ... оның ішінде:
- қатысушылардың жарна сомасы дебеттің 5020 «Төленбеген капитал»
шотындағы, 5010 «Жарияланған капитал» ... ... ... ... ... ... ... 5010
«Жарияланған капитал», дебеттің 2730 ... емес ... ... қорлар», 1310 «Шикізат пен материалдар», 1330 ... ... ... ... ... ... 1040 «Ағымдағы банк шотындағы
теңгелік қаржылық қорлар», және 1010 «Кассадағы ... ... ... ... ... жыл ішінде құрылтайшылар жарғылық капиталға ақша қаражаттарын
аудару жолымен есеп айырысу шотына толық салымдар ... ... ... ... ... ... берілді:
Дебет 1030 «Ағымдағы банк шоттарындағы ақша ... ... 5110 ... капитал» ... ... АҚ- ның ... ... талдау
Айналым құралдарының құралу көздерін талдау. Айналым құралдарының
құралу көздерінің құрылымы:меншікті; қарыздық; қосымша;
Тағайындалу деңгейі бойынша ... ... ... ... ... және ... ... II иен III бөлімдері) болып бөлінеді.
Пайдалану ұзақтығына байланысты капитал тұрақты (перманентті - ... ... II ... және ... ... ... III ... - өзгермелі
капитал) болып бөлінеді.
Акционерлік капиталға қажеттілік кәсіпорынның өзін - өзі қаржыландыру
талаптарымен негізделеді. Ол кәсіпорынның ... мен ... ... ... Бірақ кәсіпорынның қызметін қаржыландыру ... ... ... ... ... ... ... болмайды,
әсіресе егер өндіріс мерзімдік сипатқа ие болса, онда жекелеген ... есеп – ... ... ... жинала бастайды, ал басқа мерзімде олар
жеткіліксіз болуы мүмкін. ... – ақ, егер ... ... ... ... ал ... ... капиталдың жоғарғы деңгейдегі
қайтарымдылығын қамтамасз ете алса, онда ... ... ... капитал рентабельділігін жоғарылата алады. Бірақ, кәсіпорынның
қаржылары негізінен қысқамерзімді міндеттемелер ... ... ... ... жағдайы тұрақсыз болуы мүмкін, ... ... ... ... ... жұмыс қажет [22 б.39].
Сонымен, меншікті және ... ... ... ... ... ... ... құралдарын пайдалану тиімділігін ең ... ... ... ... ... нәтижесінде қол
жеткізген тиімділік ең алдымен өнім шығысын қосымша қаржылық ресурстар
кірістірмей – ақ ... ... ... – ақ, ... ... ... табыс сомасын арттыру жүзеге ... Егер ... мен ... ... болып келсе, онда қаржылыр айналымдылығын
жеделдету қаржылық нәтижелердің нашарлауына әкеледі. ... тек ... ... ... ... ... ... керек емес,
сонымен қатар оның максималды қайтарымдылығына, яғни капиталдың 1 теңгесіне
келетін табыс сомасын арттыруға ұмтылу керек екендігі шығады. ... ... ... ... пайдалану арқылы, олардың басы артық
жұмсалуын болдырмау ... ... жол ... ... қол ... ... ... тиімділігі оның қайтарымдылығымен
(рентабельділігімен) сипатталады, ол табыстың негізгі және ... ... ... ... ... ретіеде есептеледі.
Капиталдың пайдалану интенсивтілігін ... үшін ... ... (өнім өткізуден түскен табыстың капиталдың
орташа жылдық сомасына қатынасы).
Бұл көрсеткіштер арасындағы байланысты ... ... ... ... | |табыс | ... ... ... |
| | | | ... |
| |= | |х | ... ... | ... өткізуден | |капиталдың орташа |
|жылдық сомасы | ... ... | ... ... ... айтқанда, инвестицияланған капитал табыстылығы (ЭР) ... (R) мен ... ... ... ... ... анықталады.
ЭР = R ( Kоб (1)
Бұл факторлардың ... ... ... ... ... ... ... болады (кесте 12)
Кесте 12
Капиталды пайдалану тиімділігі көрсеткіштері
|Көрсеткіштер ... ... ... |
| ... |мерзім |(((() |
|Кәсіпорын табысы, млн тг. |-173297 |-34415 | ... ... ... ... млн тг. |4434783 ... | ... ... жылдық сомасы, млн тг. |100000 |100000 |- ... ... % |-173,3 |-34,4 |-138,9 ... (сату) рентабельділігі, % |-3,9 |-0,07 | ... ... ... |-44,4 |-491 | ... рентабельділігінің келесі есебінен | ... | ... ... ... (-3,9))( -44,4= ... коэффиценті ... (-44,4)) ( -0,07= ... | | |-138,9 ... с к е р т п е – кесте автормен құрастырылған |
12 – шы ... ... ... мерзімде капитал қайтарымдылығы
олардың айналымдылығы есебінен -37,4 кеміген, ал ... ... ... -176,3 ... ... оның қайтарымдылығымен тығыз байланысты
болғандықтан, капитал айналымдылығы ... ... ... ... ... ... көрсеткіштермен сипатталады:
бір айналым ұзақтығы (Поб)
(2)
Мұндағы, Д – ... ... ... күндер саны;
– айналамдылық коэффиценті (Коб)
(3)
– жүктелу коэффиценті (К3)
(4)
Кесте 13
Айналым капиталы ұзақтығын талдау
|Қаржы түрлері ... ... ... ... ... ... |
| |тг. |мың тг. ... |
| ... ... және ... ... ... түрлері бойынша
орташа қалдығын орташа хронология бойынша есептейміз:
(5)
Мұндағы, С1об, С2об, С3об, ..., Сnoб - ... ... ... ... ... ... n – ... саны.
Бір айналым ұзақтығын есептейміз:
күн
күн және т.с.с.
Мұнда өткен аймен салыстырғанда капитал ... 6,4 ... ... ... ... капитал құрылымына байланысты.
Капиталдың жалпы сомасындағы ... ... ... ... ... ... ол баяу жеделдетіледі, және керсінше, айналым ... ... ... ... ... жалпы айналымдылығы жеделдетіледі. Капитал
айналымының жалпы ұзақтығына байланысты келесі үрде беруге болады:
(6)
Мұндағы, Ïîá - капиталдың жалпы сомасындағы ... ... ... - ... ... ... ұзақтығы;
ÓÄîá.ê - айналым капиталының оның жалпы сомасындағы үлесі.
Берілген факторлардың әсерін тізбектік қойылымдар тәсілімен есептейміз:
Сонымен ... ... ... 6,4 күнге (29,6 - ... оның ... ... ... үлесі артуы есебінен 10,7 күнге
(25,3 - 36) жеделдетілген. Айналым активтерінің айналымдылығы ... ... ... ... 4,3 ... (29,6 – ... ... нәтижесіндегі экономикалық ... ... ... босауымен, сондай – ақ табыс сомасын
арттырғанда мазмұндалады. Жеделдетумен байланысты айналымнан ... ... (-Э) ... ... ... ... ... қосымша қаржылар сомасын (+Э) табу үшін өткізу бойынша бір
күндік ... ... ... ұзақтығының өзгерісіне көбейтеміз:
яғни капитал айналымдылығын 6,4 күнге жеделдетумен байланысты.
Айналымнан 8107 мың теңгеге салыстырмалы босатылған.
Табыс ... ... ... ... ретінде беруге болады:
(7)
Табыс сомасы капитал айналымдылығы коэффицентінің өзгерісі есебінен
арттыру ... ... арту ... өткізу рентабельділігінің
нақты коэффициентіне және капиталдың нақты орташа жылдық ... ... ... айда ... айналымдылығын жеделдету табыстың арту қарқынын
1194 мың теңгеге қамтамасыз етеді.
Айналым құралдарын пайдалану ... ең ... ... ... ... ... ... қол
жеткізген тиімділік ең алдымен өнім шығысын қосымша қаржылық ... – ақ ... ... ... капитал айналымдылығын
жеделдету есебінен табыс сомасын арттыру жүзеге асырылады. Айналымдылықты
жеделдету нәтижесіндегі ... ... ... ... босауымен, сондай – ақ табыс сомасын арттырғанда мазмұндалады.
Кәсіпорынның ... ... мен ... ... ... ... оның оның ... тұрақтылығын көрсетеді
Нарық қатынасы жағдайында ... ... және оның ... өзін - өзі ... яғни ... ... көмегімен
жүзеге асырады. Тек ол капитал жетпегенде ғана ... ... Тек ол ... ... ғана ... капитал тартылады. Бұл
кезде қиын болса да ... ... ... ... тәуелсіздік
аса маңызды орын алады, бірақ онсыз әрине ... ... Оның ең ... ... ... ... ету үшін өзінің кейбір
кезеңдерінде ... ... ... ... яғни ... ... ол банктердің қысқа мерзімді несиелерімен және
коммерциялық несиелермен ... [23, ... ... ... ... ... меншікті және
қатыстырылған капиталдың көрсетілген ... ... есеп ... ... ... себептері анықталып, оларға баға беріледі.
Бұл кезде өз ... ... ... ... ... себебі
өз қаражаттарының қоры болуы оның қаржылық ... ... ... көлемін ғана анықтап қоймай, сонымен ... ... ... оның үлес салмағын да анықтау ... ... ... әдебиеттерде әр түрлі ... ... ... автономдық коэффициенті), бірақ оның мәні бір
ғана – бұл ... ... ... ... ... ... ... екендігін және өз қаражатын қаншалықты ... ... ... ... акционерлік капиталды барлық
авансталған капиталға бөлумен анықтайды:
Ктс ═ Мк : Ак ...... ...... ...... капитал (баланс валютасы жиыны, яғни қаржыландырудың
жалпы ... ... өсуі ... ... ... ... ... алдағы уақытта қаржылық қиындықтардың азаятындығын
көрсетеді.
Жабдықтаушылар мен сатып ... ... ...... қатаң сақталатын және фирманың ... ... ... ... экономикасы дамыған елдерде тәуелсіздік коэффицентіне
мұндай жоғары ... ... [24, ... ... ... ... ... 0,5 – 0,6
деңгейде шектеуді орындау, ... ... үшін ғана ... ... де маңызды. Сондықтан талдаушыға, қаражат ... ... ... ... беретін, құрылымына
зерттеу жүргізіп бпғп беру қажет. Нарық жағдайында ол ... ... ... ... жүзкеге асырылады. Ақпаратты сыртқы
пайдаланушылар, мысалы ... ... ... ... ... ... жалпы сомасындағы үлесінің өзгеруін, ... ... ... ... ... ... ... баға береді.
Акционерлік капиталдың ... ... ... ... капиталының құрылымын зерттеу ... ... ... ... қысқарғаны жайлы айтуына ... ... ... ... ... және ... ... өсуі
кәсіпорын қызметінің ... ... ... ... ... жасауға болмайды, себебі бұл қаражаттардың ... ... ... үшін және дивидентке ... ... ... ... Егер несие үшін пайыздық мөлшерлемелер
дивиденттердің мөлшерлемелерінен ... ... онда ... қаражатты
өсірген дұрыс. Әрине ... ... ... ... ... тәуелді болады.
Қаржылық есеп берудің активтерінің қалыптасу көздерінің ... үшін ... ... кестесі құрылады.
Кт = Қк : Ак немесе Кт = 1 : Ктс. ...... ...... капитал;
Ак – авансталған капитал;
Кт = тәуелсіздік коэффиценті.
Бұл коэффициент авансталған капиталдың жалпы сомасындағы ... ... үлес ... ... ... ... сыртқы қаржыландыру
көздерінен тәуелділігі жоғарылайды.Біздің кәсіпорындарымызда оның денгейі
жылдың басында ... жыл ... ... ... біршама өскенімен,талданып отырған кәсіпорын өзінің қаржылық
тәуелсіздігін жоғалтты деп айтуға ... ... және ... ... оның ... мәнінен айтарлықтай жоғары.
Келесі, кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын сипаттайтын акционерлік
капиталдың қатыстырылған ... ... ... ... ... табылады.
Кқ=Мк : Ққ (10)
Мұндағы:
Кқ-қаржыландыру коэффициенті;
Мк-акционерлік капитал;
Ққ-қатыстырылған капитал.
Бұл коэффициент жоғары болған сайын,соғұрлым банктер мен ... ... ... кіріседі.
Бұл коэффициент кәсіп орын қызыметінің қандай бөлігі қарыз қаражатымен
қаржыландырылатынын көрсетеді.Қажыландыру коэффициенті

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 71 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 3 800 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Акционерлік қоғамды басқару жүйесін жетілдіру113 бет
Ипотекалық несиелендіру50 бет
Коммерциялық банктің несиелік процесі90 бет
Негізгі құралдардың теориялық негіздері68 бет
Қазақстан Республикасындағы ақ- ның экономикалық тиімділігі (ақ системотехника мысалында талдау)23 бет
Қазақстан Республикасындағы өнеркәсіптегі маркетингті енгізу тәжірибесі12 бет
Қолма-қолсыз есеп айырсудың теориялық негіздері70 бет
Қысқа және ұзақ мерзімді активтердің есебі мен талдауы85 бет
Жарғылық капитал есебі: шығарылған акционерлік капитал; салымдар мен пайлар12 бет
Қазақстанға капиталистік қатынастардың енуінде тау-кен өнеркәсібіндегі шетелдік акционерлік қоғамдар мен өнеркәсіптің дамуы44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь