Жанұя қызметының әлуметтык психологилық аспектісі

Жанұяның бірлігі оның мүшелерінің бір-біріне адамгершілік, экономжалық, қүқықтық т.с.с өзара жауапкершіліктерінен, түсініктерінен, сонымен қатар эмоционалдық жақындықтарынан құралады. Бір жағынан жанүя адамдардың өзінің ішкі өмірін, құпияларын, сырларын, қарсы тұрған сыртқы әсерлерден қызғанышпен қорғайтын тұйық бірлестік. Егер жанұяның ішкі өмірін қоғамға ашық етсе, онда ол бірден ыдырап, күйзеліске ұшырауы мүмкік. Ал, екінші жағынан, жанұя - адамдардың қоршаған ортаға, қоғамға ашық, айқьш бірлестігі. Мұндай жанұяда өз мәселелері қоғам мәселелерімен қатар қарастырыльш, шешімі де ыдырамайды. Керісінше жанұяның дамуына қауіпсіздік және сақтаншн сезімдерін қамтамасыз ететін, мүмкіндік туғызады.
Қандай да тұйық, жабық жанұя болганымен ол қоғамсыз өмір сүре алмайды. Өйткені оның мүшелері жан-жақты әлеуметтж топтарға яғни өндірістік, оқу ұжымдарьша, балалар ұйымдарына, қоғамдық ұйымдарға, сонымен қатар сауда, денсаулық орындарына қатысты, ондағы адамдармен тығыз байланыста болады.
Сонымен қатар жанұя қоғамдық қарым-қатынасқа, оның барлық өмірінің үрдісіне ықпалын тигізе алады. Жанұя адамдардың қажеттілігін қанағаттандырьш қана қоймай, бірқатар әлеуметтік функциялар орындап қоғамның әлеуметтік құрылымы, бір элементі болып табылады.
Жанұя мүшелері бір-бірімен тығыз байланыста, ерекше жанашырлық, сүйіспеншілік сезімде болады. Олар бір-бірінің өміріне, тағдырына елеулі ат салыса алады. Бұл жерде бір немесе бірнеше ұрпақ жанүя болып іріктелінеді. Екі ұрпақты жанұяда: өйелі мен ерінің, әке мен шешенщ, балалардың, ағалардың және қарындас, сіңілілердің рөлі негізделеді. Ал, үш ұрпақтық жанүяда ата мен әженің, ене мен атаның, күйеу бала мен келіннің, қайындар мен балдыздардың рөлі қосылады.
Жанұядағы ата мен баланың қарым-қатынасына ешкімнің күмәні жоқ. Ана баланы өмірге әхеледі, ақ сүтімен тамақтаңдырып, әлдилейді, өсіреді.
Әдебиеттер.


1.Ақпарова .Ж.Жанұяның негіздері//Ұлттағлымы,2004,N4.

2.Семиья өміріндегі әдеп және психология.-А,1992.

3.Мұқанов. С.Жеке адамның қасиеттері.-А.1996.

4.Ізбасар. Б.Жеке тұлға.//Ұлағат,2002,N2.
        
        Жанұя қызметының әлуметтык психологилық аспектісі
Жанұяның бірлігі оның мүшелерінің бір-біріне адамгершілік, экономжалық,
қүқықтық т.с.с өзара жауапкершіліктерінен, түсініктерінен, сонымен қатар
эмоционалдық жақындықтарынан ... Бір ... ... ... ... өмірін, құпияларын, сырларын, қарсы ... ... ... ... ... ... Егер ... ішкі өмірін қоғамға
ашық етсе, онда ол ... ... ... ұшырауы мүмкік. Ал, екінші
жағынан, жанұя - адамдардың қоршаған ортаға, ... ... ... ... жанұяда өз мәселелері қоғам ... ... ... де ... ... ... ... қауіпсіздік
және сақтаншн сезімдерін қамтамасыз ететін, мүмкіндік туғызады.
Қандай да тұйық, жабық жанұя болганымен ол қоғамсыз өмір сүре алмайды.
Өйткені оның ... ... ... ... яғни ... ... балалар ұйымдарына, қоғамдық ұйымдарға, сонымен қатар сауда,
денсаулық орындарына қатысты, ондағы адамдармен тығыз ... ... ... ... ... ... оның барлық өмірінің
үрдісіне ... ... ... ... адамдардың қажеттілігін
қанағаттандырьш қана ... ... ... ... ... ... ... бір элементі болып табылады.
Жанұя мүшелері бір-бірімен ... ... ... ... ... ... Олар бір-бірінің өміріне, тағдырына елеулі
ат салыса алады. Бұл ... бір ... ... ... жанүя болып
іріктелінеді. Екі ұрпақты жанұяда: өйелі мен ерінің, әке мен шешенщ,
балалардың, ... және ... ... рөлі ... Ал, үш
ұрпақтық жанүяда ата мен әженің, ене мен атаның, күйеу бала мен келіннің,
қайындар мен балдыздардың рөлі қосылады.
Жанұядағы ата мен ... ... ... ... жоқ. ... ... әхеледі, ақ сүтімен тамақтаңдырып, әлдилейді, өсіреді. Ал,
әке мен бала арасындағы қарым-қатьшасқа әртүрлі көзқарастар мен тұжырымдар
бар. ... - ... ... әйелі арқылы байланысады десе, екішшсі әке
мен ... ... тек ... және ... дейді, ал үшіншілері "Әкенің ... ... ... ... - олардыц анасын сүюі" деген ойда. Қалай болса да ... ... ... кем ... ... Ол тек әр ... ... байланысты болады.
Көптеген педагогтар мен психологтардың ойынша балаға әке-шешесінің қарым-
қатынасы мен ... ... ... ... өмір жоқ. ... қалыптасуы оның ... ... ... жауапкерішілік,
қайырымдылық, сезімталдық т.б. ... ... ... ... ... жөне оның ... моралды-психологиялык, экономикалық,
әлеуметтік жағдайлары, әке-шешенің қызмет түрлері, білімдері де ... көп ... ... ... ... жан-жақты дамын өсуіне, оның
мінез-құлқы мен қызмет түріне де ... ... ... Осы ... негізгі функцияларына тоқталып өту жөн болар.
Жанұяның негізгі функциялары. Барлық қоғамда жанұя келесі функцияларды
(экономикалық, репродуктивтік:, ... ... ... ... ... ... ... - негізгі функциялардың бірі болып саналады.
Жанұяның барлық ... ... бір ... айналысады. Балалары
жастайынан осы ... ... ... Экономикалық функцияға сонымен
қатар тұрмыс пен тұтынуды ұйымдастыруда жатады.
Репродуктивтік функция бала ... ... ... ... санын көбейтуді
қарастырады. Зерттеушілер бұл репродуктивтік ... ... ... көп ... орта және аз ... ... Кеңес одағы кезінде
көпбалалы жанұялар көп болса ХХ-ғасырдың 80-90 ... ... аз ... жанұялар саны көбейеді. 1999 жылы Қазақстан
Республикасында өткен халық санағының нәтижесі ... ... 10 ... бала саны 2 есе ... ... ... Егер 1987 жылы 417000 бала өмірге
келсе, 1997 жылы 232000 ғана бала ... ... ... ... жағдай ұлы Отан соғысынан бері болмаған. Осы себептерге байланысты
қазіргі кезде репродукгивтік ... ... ... шыгьш, мемлекет пен
өкімет демографиялық саясат арқылы жұмыс ... ... Ал, ... ... санын өсірудегі халықтың экономикалық, әлеуметтік және
құқықтық шараларды өткізуі. Бұл функцияның негізгі ... бірі ... ... көп ... және аз немесе тапшы қамтамасыз етілген жанұялардың
жағдайын жақсарту, балабақшалар мен тұрмыс қызметтерін, сонымен ... ... ... мемлекет таралынан берілетін көмектерді көбейту т.б.
Тәрбиелік функция баланың сәби шағьшан көмелет ... ... ... ... ... т.б. ... дамытуьш қарастырады.
Рекреативті функция жанүя мүшелерінің бір-біріне деген моральдық,
психологиялық, рухани, материалдық ... ... ... ... ... және бос уақьптарьшың тиімді өтуіне ... ... - ... ... ... ... бір-
бірімен араласуға талпынулары, қарым-қатьшастары. Педагогикалық-
психологиялық зерттеудің тұжырымдамасы бойынша ... ... ... ... ... ... адамдардың қарым-қатынастарына, бір-біріне ... яғни ... ... ... ... ... - ... мүшелерінің арасындағы қарым-қатынасты жөнге
салу жүйесі, яғни әрбір адамның алар орны, беделі, абыройы. ... ... бала ... ... ... ... жағдайы. Бүл жерде жанұя
басының, өзінің ұрпақтарының ... ... ... рөл ... ... ... функция - (итальян тілінен ... ... ... әрбір мүшелерінің бақытты өмір сүруге талпынуы.
Семья бақыты мен оның адамгершілік ахуалынық көп жағ-дайда ... ... мен ... ... ... ... толы
өзара түсінісу жағдайьша байланысты екендігі сөзсіз. Кейбіреулер үшін таң
қаларлық ... ... ... бар адам ... ісінде бала
ата-аналары бірін-бірі және балаларын жақсы көріп, қам-қорлық жасайтын
семьяда өсе ме, әлде ... ... ... ... ... ғана
үстанушы семьяда өсе ме, міне, осылардың едәуір ролі ... ... ... ... жоқтығын балалардан қанша жасыруға тырысқанмен,
ол қайтсе де, сезіліп, семья ахуалына жалғандық, жасанды қатынас ... ... ... ... ... ... ата-аналардың бір-
біріне деген сүйіспенші-лігі көп жағдайда ең ... ... ... деп атап айтады.
Мүғалім семьялық өмірде барлығы тығыз байланысты еке-нін: бір жағынан,
балалар ата-аналарының сезімдерінің беки, семья коллективінің ... ... өз ... ... ... жетілдіре түседі,
екінші жағынан, балалардың барлық жақтан ... ... өсуі ... сүйіспеншілігі мен сенімінсіз, ... ... ... аударып отыруы тиіс.
Үлкендер мен кішілер арасында достық, ізгі қатынас жоқ үйді ... ... ... ... ... ... ... да ата-аналар мен балалар
достығын біз семьянық ... ... ... ... ... ... қарым-қатынас жасауда қандай да ... ... ... бақытты семьялар онша көп бола қояр ма екен? Мұны
халық даналығы: балаң жас ... үйқы ... ... ұйқың келмес деп тамаша
бейнелемей ме? Бірақ өсіп келе жатқан балалар да семьяда ... ... ... ... әрқашан қанағаттана бермейді.
Ата-аналар мен әр жас шамасындағы балалардың өзара ... мен ... сыры ... ... дербес емір сүру табалдырығында тұрған
оныншы класс оқушылары үшін бұл жөнінде нағыз ойланатын кез, ... ... ... ... А. В. ... ... ... мәпелеу,
егесу, араласпау, ынтымақтасух деген бес түрін ерекшелейді. ... ... түп ... жоқ ... өзі ... ... ... санайтын тәрізді болып көрінеді. Бірақ ақиқат ... кез ... ... келе ... Шындығында, балаға бұйыру,
бірдемені істеуге күштеп кәндіру ата-аналарының қажет деп ... ... ... ... ... қой. ... жеткіншек
балаларын тікелей қыспаққа үнемі ала алмаса, кішкентай балаларға келгенде
олар еш ойланып-толғанып ... ... ... мен ... қатынас біртіндеп қалыптасады да, өсіп келе жатқан баланың
дербес белгілері соған ... ... Егер ол ... ... өзінің
қандай мінез-құлық жасауды таңдау мүмкіндігінен айрылып, оған үнемі ... ... ... ... енді одан ... ... дербес
шешімдер қабылдап, өз еркімен іс-әрекет жасауы ете қиынға түседі. Мұндай
қатынастар көп жағдайда ... ... екі ... ... ... қасиеттердің қалыптасуына душар етеді.
Сонымен бірге ата-аналардың айтқанының дұрыстығы құртақандай сәбиден
басқаның бәріне түсінікті болып, ешбір ... ... ... ... ... Қалайша, мұндай кезде де «еріктік шешімдерге» бармау керек
пе? Балаларды тәрбиелеуде «болмайды» деген сөзді ... ... ... ... ... біледі. Дегенмен, нағыз ақылды ата-ана әр-бір
«болмайды» деген сөзді ... ... ... ... ... ... ... болмайды, ол ыстық, күйіп қалып, қолың ауырады, ... ... ... ... па екен? Қарашы, мынау қасықтар, кел шай ішу
үшін дастарқан әзірлейік».
«Болмайды» мен «боладыны» дұрыс теңестіре білу көп ... ... ... ... бір ғажабы, ол ықтыруға ұқсас. Тек бұл жерде
«құлақтан тарта» емес, «еркелете» жүріп әрекет жасалынады. Бірақ бәрібір
нәтижесі ... ... ... ... дербестіктен де,
бастамашылдықтан да ... ... де, ... ... ... қатысты еш
мәселені шеше алмайды. Мәпелеу дами алмайтын тым жеңіл жағдай ... ... көп ... ... ... ... ... семьялардан шығады.
Егесу әдетте от басына шиеленіс әкеліп, семья мүшелерінің ... де, ол ... де, бір күні не ... бір ... ... ... ... не бәрі шуылдасып араласқан жағымсыз тартыс
түрінде бұрқ етіп жарыққа шықпай қоймайды. Бұл жағдайда ... ... да ... ... ... жете ... немесе бейбіт қатар өмір сүру журналист. Т. Афа насьева «үй-
мейманхана»1 деп атаған семьялардағы ата-аналар ... ... ... ... ... де, ... да ... өмір сүреді. Бұл жерде
семьялық от басы, бір-біріне ... ... ... ... ... ... өз ... дербес өсіп келеді дегенімен,
мұнда үйден аса үлкен жайлылық сезілмей тұрады. Қатыгездік, жақьщ адамның
басына ... ... ... оның жай шаруасына деген бейтараптық қатынас
көбінесе осындай семьяларда кездеседі.
Семьядағы өзара ... ең ... ... деп педагогтар мен
психологтар ынтымақтасуды есептейді. Ол ең алдымең үлкендер мен ... ... ... ... ... ... ... сөз жүзінде ғана емес, ең аяғы ... езі ... ... жеке адам деп шын ... іс
жүзінде есептейді. Мұндай семьяларда көптеген мәселелер балаларды қатыстыра
отырып, семьялық кеңесте олардың ... ... ... ... ... бұл ... коллективтің толық праволы мүшелері болып
саналады. Олардың өздерінің тұрақты еңбек ... ... ... ... қатысып және ең бастысы, әр күн, әр сағат ... ... ... ... ... сезініп, бірге әсерленіп, ата-аналардың
өміріне қатарараласып отырады.
Адал, сыйластық' қатынастар, әдетте, қатынастары ынтымаққа негізделген
семьяларда қалыптасады. ... ... ... ... ету ... ... ... әңгімелерден бастау алады. Атап айтқанда,
қарым-қатынастың осы ... ... ... ... пайда болып,
балалар ата-аналарының алдында, ал олар ... ... ... ... ... семьяларда, әдетте, қа-
рым-қатынас жасаудың өзіндік, дәстүрлі шақтары болады. Біреулерде бұл бүкіл
семья мүшелері жиналатын кешкі шай ішу ... ... ... бірге
тамақтанып, әңгімелесуі аптасына бір рет, жексенбі сайын, әрине, сирек
болса да, семьяның әр ... үшін ... ... ... ... ... ... ырғақ, өзіндік емір сүру стилі тән. Семьяда ... ... ... ... ... ... ... үшін, кешкілік
сабақтан немесе қоғамдық жүмыстардан қолдары босамайтындар үшін мүлдем
қолайсыз да болар. ... де, сені ... ... ... ... ... басқаны тыңдау қызықты болатын, асықпай әңгімелесуге мүмкіндік бар
семъялық ңарым-қатынас сағаты кез келген үйде ... ... ... ынтымақтасу принципіне құрған семьяларда өзара әдептілік,
сыпайылық, ұстамдылық, ымыраға келу, дау-жанжалдан мезгілінде құтылу ... ... ... ... кетере білу тән болып келеді. Әрине,
бүл олар ... ... ... ... ... ... пен
жатсынушылықтан арылып болды дегенді білдірмейді, бірақ олар үшін ешқашан
жоғалмайтын адамгершілік қүндылық бо лып ... ... ... олар ... ... ... ... қателескеннің
кемшілігін дәлелдей бергеннен гөрі бір-біріне деген жылы сезімдердің
сақталып қалуының маңыздырақ ... ... ... ... Ал енді
үйдегі татулық пен үйлесім ең жоғары құндылық болмақ деген сенім ашуды ... ... ... кінәлаушылықты да бөгеуге көмектеседі. Бүл жерде
ешқашан айқай-шу көтерілмейді, өйткені ешкімнің ... ... ... ... бәрі ... ... Айқай мәселені көрер көзге ғана
шешкен тәрізді ... ... ... ... ... ... ... өз дәстүрін жасайды, бірақ жас ... ... өзі ... ... ... Жұбайлар ол негізге семьяның қандай болу
керектігі жөніндегі өздерінің түсініктерін қосады. Олар өз ... ... ... туыстар, жақындар, достар семьяларының тәжірибелеріне
сүйене отырып құрайды. Кейбір дәстүрлер ... ... ... ... ... ... ... жас семья ата-аналарынан алған барлық
жақсы үлгілеріне сүйене отырып, ішінде өз ... ... ... ... ... өз дәстүрлерін қалыптастыруға, берік семья құрып,
сүйіспеншіліктерін ұзақ ... бойы ... ... ... ... тиіс ... ... өзара сыйластық пен өзара түсінушілік
дәстүрге айналсын, ал сыпайылық пен ... ... ... ... семьяда
мәңгі бақи қала береді
Әдебиеттер.
1.Ақпарова .Ж.Жанұяның негіздері//Ұлттағлымы,2004,N4.
2.Семиья өміріндегі әдеп және психология.-А,1992.
3.Мұқанов. С.Жеке адамның қасиеттері.-А.1996.
4.Ізбасар. Б.Жеке тұлға.//Ұлағат,2002,N2.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағылшын тілін оқыту19 бет
Бастауыш сынып оқушыларының ұжымдық танымының теориялық негіздері30 бет
19-20 басындағы қарақалпақтардың отбасылық некелік қарым-қатынастарына байланысты әдет-ғұрыптары мен салт дәстүрлері жүйесі44 бет
Topological router6 бет
Іргелі елге – ізгі заңнама5 бет
Іс қағаздар пәнінің мақсаты8 бет
Абайдың поэмалары «Ескендір»3 бет
Адам ұрлау үшін қылмыстық жауаптылық4 бет
Амангелді Иманов5 бет
Ауыл мектебіндегі педагог-психолог қызметінің ерекшілігі63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь