Билік ұғымы

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
Негізгі бөлім
1. Билік ұғымы туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
2. Биліктің пайда болуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
3. Биліктің қызметтері, жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
4. Биліктің жүзеге асуы. Саяси режимдер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
5. Биліктің легитимділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
Библиографиялық тізім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
Кіріспе

Билік жөнінде ғалымдар арасында әр түрлі анықтамалар мен тұжырымдамалар бар.
Телеологиялық анықтама билікті белгілі бер мақсатқа, белгілеген нәтижеге, қорытындыға жету мүмкіндігі деп түсіндіреді. Мысалы, ағылшын ойшылы Т. Гоббс (1588-1679) билік болашақта игілікке жетудің құралы және өмірдің өзі өле-өлгенше билік үшін үздіксіз ұмтылыс деп жазды.
Бихевиористік анықтама бойынша билік деп басқа адамдардың жүріс-тұрысын, өзін-өзі ұстауын өзгерту мүмкіндігіне негізделген іс-әрекеттің ерекше түрі.
Инструменталистік анықтама билікті белгілі бір құралдарды, амалдарды (зорлық-зомбылық, күштеу сияқты шараларды) пайдалану, қолдану мүмкіндігі деп біледі. Мәселен, Американың белгілі саясаттанушысы Р. Даль (1915 жылы туған) билік бір адамға екінші адамды өз еркімен жасамайтын іс-әрекетті жасауға мәжбүр ету мүмкіндігін береді дейді.
Структуралистік анықтама билікті басқарушы мен бағынушының арасындағы қатынастың ерекше түрі деп ұғады. Олар кейбір адамдарды туғанынан, табиғатынан әміршіл, басқарғысы келіп тұратын болады, ал басқалары көнбіс, көнгіш, басқа біреу өз ырқын билеп, басқарып, жол көрсетіп тұрғанын ұнатады, қалайды дейді. Солардың арасында, олардың ойынша, билік қатынастары туады.
Конфликтік анықтама билікті дау-жанжал жағдайында игілікті бөлуді реттейтін мүмкіндік, шиеленісті шешудің құралы деп түсіндіреді.
Біраз ғалымдар билікті кең мағынасында басқаларға тигізілетін жалпы ықпал ретінде қарайды.
П. Моррис, А, Гидденс сияқтылар, жоғарыдағы көзқараспен келіспей, билікті біреуге немесе бірдеңеге тигізетін жай ғана ықпал, әсер емес, оларды өзгертуге бағытталған іс-әрекет дейді.
Америка саясаттанушылары Г. Лассуэл мен А. Каплан «Билік және қоғам» деген кітабында билікті шешім қабылдауға қатысу мүмкіндігі ретінде сипаттайды.
Биліктің объектісі және субъектісі болады. Ол саяси өзгерістерге байланысты ауысып отырады.
Библиографиялық тізім

1.Жамбылов Д. Саясаттану. А., 2003
2.Нысанбаев А. Н. Саясаттану. А., 1997
3.Қуандық Е. Саясаттану. А., 2001
4.Байдельдинов Л. А. Теориялық саясаттану. А., 2005
5.Рахметов Қ. Саясаттану. Оқу құралы. А., 2005
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Экономикалық факультет
РЕФЕРАТ
Билік ұғымы
Пән ... ... - ... ... Билік ұғымы туралы түсінік
............................................................................
..4
2. ... ... ... ... ... ... ... ... асуы. ... ... ... ... ... ... ғалымдар арасында әр түрлі анықтамалар мен тұжырымдамалар
бар.
Телеологиялық анықтама билікті белгілі бер ... ... ... жету ... деп ... ... ағылшын
ойшылы Т. Гоббс (1588-1679) билік болашақта игілікке жетудің ... ... өзі ... билік үшін үздіксіз ұмтылыс деп жазды.
Бихевиористік анықтама бойынша билік деп ... ... ... ... ... ... мүмкіндігіне негізделген іс-әрекеттің
ерекше түрі.
Инструменталистік анықтама билікті белгілі бір құралдарды, амалдарды
(зорлық-зомбылық, күштеу сияқты шараларды) ... ... ... ... ... ... ... саясаттанушысы Р. Даль (1915 жылы
туған) билік бір адамға ... ... өз ... ... ... ... ету ... береді дейді.
Структуралистік анықтама билікті басқарушы мен бағынушының ... ... түрі деп ... Олар кейбір адамдарды туғанынан,
табиғатынан әміршіл, басқарғысы келіп тұратын ... ал ... ... ... ... өз ырқын билеп, басқарып, жол көрсетіп тұрғанын
ұнатады, қалайды ... ... ... ... ойынша, билік
қатынастары туады.
Конфликтік ... ... ... жағдайында игілікті бөлуді
реттейтін мүмкіндік, шиеленісті шешудің ... деп ... ... билікті кең мағынасында басқаларға тигізілетін жалпы
ықпал ретінде ... ... А, ... ... ... ... келіспей,
билікті біреуге немесе бірдеңеге тигізетін жай ғана ... әсер ... ... ... іс-әрекет дейді.
Америка саясаттанушылары Г. Лассуэл мен А. Каплан «Билік және ... ... ... ... ... ... ... ретінде
сипаттайды.
Биліктің объектісі және субъектісі болады. Ол ... ... ... ... ... ұғымы туралы түсінік
Саясаттың негізгі мәселесі билік болғандықтан, ... ... ... орын ... ... саясаттың саяси институттар мен барлық саяси
әлемнің мінін түсініп-білуге көмектеседі.
Шығыстың көрнекті ойшылы Ибн-Халдун ... ... ... ... ... - ол ... үшін күреседі деген екен [1, 24бет].
Ағылшын философы, қоғам қайраткері Бертран Рассель (1872-1970) физикада
басты ұғым энергия болса, қоғамдық ... ... ұғым ... ... ... ... ... Талкотт Парсонс {1902 - 1979)
экономпкалық жүйеде ақша ... орын ... ... жүйеде билік те соншалықты
орын алады деп тұжырымдаған.
Билік туралы мынандай ... бар: ... ... структуралистік, конфликтілік.
Сонымен билік деп біреудің екіншілерге әмірін жүргізіп, ... ... ... ... ... ... қауымдық құрылыс кезеңінде билік қоғамдық сипатта болды. Мұнда
қауым болып тайпаларды басқарды. Құл иеленушілік құрылыста құл иеленушілер
және ... ... ... ... ... Бір ... ... бір тапты
бағындыру қажеттілігі туды. Осылай билік аппараты дүниеге келді, адамдарды
еркінен тыс, ықтиярсыз еркіне көндірген мекемелер пайда ... сөзі әр ... ... Оны ... ету ... ... былай бөлуге болады:
- Ата-аналар билігі.
- Мемлекеттік билік.
- Экономикалық билік.
- ... ... ... ... ... ... ... билік.
- Рухани билік, т.с.с.
Бірақ биліктің толық мағынасы ... ... ... ... ... билік биліктің ең негізгі түріне жатады.
Биліктің басқа түрлерімен салыстырғанда ... ... ... бар оның ... ... оның бүкіл қоғамның атынан билік
жүргізуі, басқарумен кәсіби айналысатын адамдардың мүддесін ... ... ... билік органдарының тәуелсіздігі, қоғам өмірінің жұмыс
тәртібін белгілеуде жеке-дара құқығы, мемлекет шеңберінде ашық күш қолдана
алуы, ... ... бар ... тенсіздік бар. Мұнда біреулер билеуге құқықты да,
екіншілері оларға бағынуға міндетті. Бұл ... ... ... ... қарамағында теңсіздікті қамтамасыз ететін әдіс-құралдары бар [2,
36бет].
Экономикалық қор. Қандай саяси билік болмасын оған ... ... ... науқаны уақытында көп қаржы жұмсалады. Мемлекет тарапынан
бөлінген ... ... ... ... жеке бай
адамдардың бірлестіктердің көмегіне сүйенеді. Билеуші аппаратты ... ... көп ... керек. Және үкімет басына келушілер өз ... ... ... АҚШ ... ... ... ... Дж. Кеннеди
"Жаңа шеп", т.с.с. Экономикалық қорға қоғамдық ... пен ... ... да ... ... ... шұрайлы жерлер, пайдалы қазба
байлықтары, т.б. ... ... ... етіп ... ... өзін ... одан әрі өмір сүруіне мүдделі адамдарды топтастырады. Ондай рөлді ең
алды мен оның мәртебелі, ... ... ... ... орындайды.
Күш жұмсау құралдары. Олар мемлекетті қорғайды, ішкі тәртіпті сақтайды,
саяси билікті құлатуға әрекет жасаушыларға мүмкіндік бермейді. Оған ... ... ... сот, ... т.б. ... ... Радио, теледидар. баспасөз,т.с.с. ақпарат құралдары
өз елдеріндегі жағдайларды ғана емес, дүние ... не ... не ... ... ... Шын ... сөз, баспасөз бостандығы
берілген, оппозициялық партиялары бар елдерде ақпарат ... ... ... қор. ... мен ... ... алу, оларды тарату
бүгінгі күні алдыңғы қатарлы ... ... ... осы ... ... ... ... кұралдармен,
акциялармен, өрекеттермен іске асыруға бола- ды, ол адамдарға не береді,
оның әлеуметтік ... мен ... ... билік құрудың саяси мәдениетінің
әлеуметтік өмірдің эр түрлі аспектілеріне жөне тұлғаның өзіне ... ... ... ... мәселелер ашылмай қалады. Саяси білімдер жүйесінде билік
ұғымын анықтаудың төмендегідей әр түрлі тәсілдері бар [3, 15 ... ... ... teleos — ... + logos ... ... кез ... құбылыс, процесс өзінің негізі,
қозғалтқыш күші ретінде алдын ала ... ... ... ... ... ... ... бірқалыпты,
реттелген даму мен тұтастықты .сақтау мақсат ... ... ... мен ... ... ... ... шығады-мыс. Мұндай
тәсіл биліктің қажеттілігінің қандай да бір анық ... оның ... мен ... етуінің жолдары туралы
нақты ... ... бере ... ... ... ... ... барлық әлеуметтік процесті тек нәтижеге, мақсатқа телу оның
мағынасын және ... ... ... мәнін түсінуді тым ... ... жат ... ие ... ... кез келген
өрекетті қолдануға болады" деген белгілі формула өзінің әдістемелік
негізі ретінде билікті ... ... ... ұстанады.
2. Инструменталдық. Ол билікті түпкілікті өлеуметтік проблемаларды
шешетін құрал, аспап ... ... Бұл ... ... ... қажеттілігін аша отырып, олардың әлеуметтік процестегі ... Ол ... ... ... актілерін, биліктің ұйымдастыру
құрылымдарының сәйкестігін, олардың ... ... ... шешу үшін олар ... ... ... ... сараптауға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... әдістемесін жасау мүмкін болғанымен, оның биліктік іс-
әрекеттің -гуманистік аспектілерін ... ... ... қажет. Биліктің аса тиімді әлеуметтік құрал екені ... ... ... ... ... мүдделерін іске асыруға
пайдаланатын сословиелік, таптық, этникалық және басқа да ... ... ... ... инструменталдылығы оның әлеуметтік маңызын
бар мазмұнымен аша ... деп ... ... ... ... ... оның ішінде билікті де
зерттеудің де ... ... ... өйткені, тек функцияларда ғана
мейлінше толық формада ... ... ... ыкдалы мен
маңыздылығы, оның іс-әрекетінің өзгешелігі көрініс табады. Билік ... ... ... ... ... ... мен
дамуының мақсаттылығын қамтамасыз ететін маңызды ... ... ... ... ... тәсіл билік пен саясаттың
ажырамас бірлігінен туындайды. Билік функциялары, ең алдымен ... ... ... ... ... ... ... билік құруға құқығын, билікті жүзеге асыруда белгілі бір
ұйымдасқан құрылымдарды, ... ... жөне ... ... мен ... ... ... идеология жасақталынады.
4. Құрылымдық-функционалдық тәсіл. Бұл тәсіл адамдар қауымдастығының
билеуші және бағынышты болып екі құрылымдық элементке ... ... ... функционалдық тәуелділігін анықтаумен байланысты.
Осы тәсіл билік пен оған бағынушылардың өзара ... ... ... ... ... ... ... қойылатын
әлеуметтік талаптар жүйесін анықтауға мүмкіндік береді. Функционалдық
және құрылымдық-функционалдық төсілдер билік пен ... ... ... ... ... пен ... ... кдуымдастығындағы
орны мен мәнін анықтау үшін құнды. Бірақ билікті қолдану іс-әрекетін,
билік құрудың әлеуметтік-саяси ... оның ... ... ... ... мен бағалаудың нақты процесін
сараптау үшін бұл тәсілдер жеткіліксіз.
5. Билікті еріктің, жігердің көрінуі ... ... Бұл ... ... ... ... мен ... ерекше назар аударылады,
әлеуметтік дамудың нақты процесі билік құрушының субъективтік еркінің,
жігерінің іске асуының нәтижесі ... ... және ... ... объективтік негіздері еленбеуі де мүмкін.
Методологиялық тұрғыдан ... бұл ... ... ... ... ... ... күшті әрі
агрессивті болғанымен, дүниеде барлығы дерлік билікке ... ... ... ... ... ... құру ... белгіленетін
қоғамдық қатынастардың шынайы мазмұнын жете түсінуге, ... оның ... ... жете ... ... ... мәнінің сарапшылар анықтаған тәсілге, ... жөне ... ... мүмкіндік береді. Сонымен, билікті ... ... ... үшін оның ... элементтеріне
мақсатты әсерін тигізетін ... ... ... ... ... ішкі және ... өзекті проблемаларын шешуге бағытталған
ұйымдастырушы әрекет ретінде де сипаттауға болады. Осы ... ... ... ... үшін билік адамзаттың жинақтаған саяси
мәдениетін, оның қандай да бір ... өз ... ... мен міндеттеріне сәйкес өзектендіре отыра ... ... да ... шынайы өмірде көпнұсқалы болып келеді.
2. Биліктің пайда болуы
Саясаттануда билік туралы, биліктің пайда болуымен байланысты қоғамдық
қатынастар ... ... ... шығу ... ... етуі мен ... ... болып табылады. Негізгі мәні ғылым ретіндегі саясаттану
болып табылатын саяси ... ... ... және ... ... деп есептеуге болады. Билік туралы мәселені қарастырғанда, ең
бастысы оның ... ... ... әмбебаптық сипатын ескере
кеткеніміз жөн. Әлемде үстемдік құрып тұрған ... ... ... ...... үстемдік және бағынушылық осы
қатынастардың өзегі болып табылады. Өзара тәуелділік табиғатта ... ие және онда ... бір ... ... Бұл ... күн ... ... оның орталық элементі — ... ... ... ... ... Жер планетасына және ондағы
өмірге Күннің билігі туралы айта аламыз.
Өзара тәуелділік тірі жәндіктер ассоциаңиясының ... ... ... ... ... ... сипаттамасы бола отырып және ... етуі үшін ... ... ала ... ... ... ішінде иерархиялық байланыс жасай отырып, ... ... мен ... ... аралардың ұясы, құмырсқалардың, термиттердің колониясы және
басқалар көрнекті мысал бола ... ... ... ... табиғи
негізінде, олардың гендерінде болады. Особьтардың ... ... ... ... рөл ... ... ұйымдасқан хайуандардың үйіріндегі
иерархияның қалыптасуы барынша ашық және мейлінше аз консервативтік сипатқа
ие. Адамдар ... ... ... ... ... ... дардың ең
алғашқы ассоциативті топтары болып табылады, олардың ішінде әрекет бірлігін
дағдыландыратын және осы ... ... ... ... ... ... қалыптасуы мен қызмет етуінің бастауы жатыр.
Приматтар үйірінде, адамзаттың арғы тектерінің ассоциативті тобында
биліктің ... және ... етуі ... ... ... ... мінез-құлықтарынан келіп шықты, себебі ... ... ... арғы тегінің қауымдастығы гомогенді (гр.сөзі —
біртекті) болды, бірақ қауымдастықтың дамуымен гомогендік сипатты социумның
гетерогенділігі ...... ... эр ... ... ... бастады [1, 20 бет].
Еңбек бөлінісі, айырбастың дамуы адамдар қауымдас- тығының әлеуметтік
жіктелуіне алып келді, яғни ... ... ... эр ... ... ... қалыптасты, эр түрлі кәсіптер,
сословиелер, таптар пайда ... ... ... ... ... жас ... ... және басқа да негіздерге ие
бола бастады. Осындай жағдайларда биліктің ... мен ... ... ету мен бағынудын әлеуметтік иерархиясының жүзеге ... ... ... ... іске асуы тым күрделене түседі де арнайы
білім мен дағдыларды талап ететін ерекше ... ...... ... келіп қоғамның саяси мәдениеті пайда болып, дамиды, оны игеру мен
қолдану, ... ... ... ... ... болуы мен қызмет ... ... ... ... ... ... мен үстемдік ету- бағыну
қатынастарының табиғилығы айқын болғанымен, нақты ... ... ... жүйесінде — үстемдік ету мен бағынудың қалыптасуы,
қызмет етуі мен дамуы шынайы түрде қандай деген ... кадр ... ... ... құрудың осы мәдениетінің ерекшеліктерін ашу саясаттанудың
ғылым ретіндегі ... оның ... ... ... ... билік туралы ғылым деп қысқаша атауымызға болады. Сонымен,
билік дегеніміз не?
Бұл ұғымға қатынастағы қызығушылық ерте ... ... ... ... бар. ... өз ... өне бойында өзінің ойшыл өкілдерімен
оның мәнін ашуға талпынды. Неге ... ... ... ... ... бір ...... ерімен, ал басқалары — аяқ
киімдеріндегі өкше ... ... ... ... ... да, ... құрады, ал басқалары осы билікті мойындайды және оған ... ... ... бұл ұғымды анықтауда эр түрлі тәсілдерді
қолданып, түрлі көзкдрастарды ... ...... құру ... ... іс- ... жүзеге асыратын субъект. ... ... ... ... құрылымдық элементтеріңде бойлай отырып,
соларда жүзеге асатындықтан, билік ... ... өз ... ... ... еріктің, бастаманың, жігердің көрінуі, субъект-
субъектілік қатынастардың белсенді элементі;
• мақсатты жасақтау, бағыныштылардың тіршілік
әрекеттерінің мәнді аспектілерін ... ... ... ... ... асыру тетіктерін
анықтау;
• жеке мүдделерді түйістіру мен ескеру;
• жалпы мүдделердің жеке мүдделерден басымдығын
мойындау және осы басымдықтарды қамтамасыз ету үшін биліктік ... ... мен ... ... ... ... ... әлеуметтік мәнін мойындаумен
байланысты билік субъектісінің ерекше психикалық жағдайы және т.б.
Осы аталған бағалау ... ... ... ... тереңдей енуге
талаптану болып табылады. Әлеуметтік өмірде билік өзін көпаспектілі және
көпөлшемді құбылыс ретінде ... ... ... ... өз ... өз ... ... шығып кетеді. Оған объектіге ... ... онда ... субъектілігін, яғни өзінің өлеуметтік ықпалы мен
мәнін жүзеге асыру тән. ... ... ... ... ... ... ... үшін керек, ол — қоғамдағы тәртіпті сақтаудың қаруы, құралы.
Бұл формуланың көзге көрініп тұрған карабайырлығына карамастан ... ... ... мен ... ... мақсаты көрсетілген.
3. Биліктің қызметтері, жіктелуі
Саяси биліктің өзіндік қызметтері болады. Олар:
1. Қоғамның саяси жүйесін қалыптастыру.
2. Оның саяси жүйесін ... Әр ... ... ... мен ... ... ... Үкімет органдары, саяси емес процестерге басшылық жасау.
5. Саяси және басқа қатынастарды бақылау.
6. Белгілібір қоғамға сәйкес басқарудың түрін, ... ... ... ... ... Қоғамдық тәртіп пен тұрақтылықты қолдау.
8. Дау-дамай, шиеленістерді ашып, оларға шек қою және дер кезінде ... ... ... мәмілеге келу. т.с.с [4, 56бет].
Қоғамда билік өзара тығыз байланыстағы 3 деңгейде ... ... ... саяси институттар, мемлекеттік мекемелер мен ұйымдар,
саяси партиялар мен қоғамдық ұйымдарды басқару органдары ... өте ... ... аппараттар мен мекемелерді ... және ... ... ... ... ... ... кіретін орта
деңгей.
3.Адамдар, кішігірім топтар, ұйымдар, одақтар, өндіріс және басқа
ұжымдар ... ... ... ... арқауы болып табылатын,
саяси және қоғамдық өзін-өзі басқару ... ... кіші ... демократиялық саяси жүйе ойдағыдай өз ісін атқару ... ... заң ... ... сот билігі деп үш тармакқа
бөледі. Оның негізін салушы ағылшын ойшылы Джон ... - ... ... Ш.Л. ... (1689 - 1753) болды.
Заң шығарушы билік (парламент) заң ... оны ... ... ... айналысады. Ол заң қабылдайды, ... ... ... ... ... ... соғыс ашып және әскермен
қамтамасыз ... ... ... ... ұйымдастырады халықаралық келісім
шарттарды қабылдайды, саясаттың маңызды ішкі және ... ... ... ... оның ... ... ... бақылау жасайды.
Атқарушы билікке үкімет пен әкімшілік жатады. ... заң ... ... ... ... ... заң шығарушы биліктің
бақылауында болып, ... ... есеп ... Оның ... ... заң ... іс істеуі керек. Сырттай қарағанда ол ... ... ... ... іс ... ол ... жүйенің маңызды
бөлігіне айналған және қоғамдық өмірде зор рөл атқарады. Үкімет саяси
шешімдер ... ал ... ол ... ... асырады.
Сот билігі адамдардың құқығын қорғайды, заң бұзушылықтан ... не ... ... ... конституциялы жарғылардың
сәйкестігін анықтайды. Оны халық немесе өкілетті мекемелер ... заң ... ... ... ... тәуелсіз. Өз жұмысында тек заңды
ғана басшылыққа алады. Егер жоғарғы сот мемлекеттік органның немесе ... ... ... ... ... ол шешім толығымен күшін жояды.
Соттың маңызды принциптеріне жариялылық, айыпкердің өзін қорғауға және сот
үкімін бұздыру туралы ... арыз ... ... жатады.
Биліктің бейнесін, қоғамдағы рөлін, қызметін және болашағын бағалау
үшін оны ... ... мәні зор. ... ... ... байланысты
бірқатар белгілермен өзгешеленеді.
1. Институционалданған (өзінің басқарушы және тәуелді құрылым деңгейі
бар әр ... ... ... ... ... шенділердің жоғары
шенділерге бағынышты болып, араларында билеу-бағыну қатынастары ... ... ... ... және ... топтар анық,
ашық көрсетілмеген) биліктің түрі.
2. Жұмыс істеу саласына байланысты билік саяси және саяси емес ... ... ... ... ... мен ... ... билік
мемлекеттік, ассоциативтік ... ... ... ... ұйымдар мен одақтардың халықаралық билігі болып жіктеледі.
4. Биліктің субъектісі ... ... ... ... ... ... болып топталады.
5. Қолданылатын әдіс, тәсіліне қарай үстемдік, озбырлық, басқа түрлерді
еріксіз ... ... ... ... ... билігі болып бөлінеді.
6. Әлеуметтік түріне қарай феодалдық, буржуазиялық, т.с.с. ... ... ... ... ... , “субъект” деген ұғымдар бар. “Объект”-
өзгертуші, “субъект” – іс-әрекетті жасаушы.
Биліктің объектілері:
1.Мемлекет.                                6. ... 7. ... 8. ... 9. ... 10. Жеке ... субъектілері:
1.Мемлекет.
2.Әлеуметтік топ, тап.
3.Әлеуметтік топтар жүйесі.
4.Әлеуметтік топтарға сүйенген шағын адамдар тобы.
Қоғамның әлеуметтік саласындағы билік
1.Институционалдық ... ... ... ... ... ... ... мен қоғамдық міндеттерді орындайтын қызмет
әдістері.
3.Қоғамдық ... даму ... ... ету ... жағдайларға қол жеткізетін басты критерийлер.
5.Белгілі әлеуметтік жағдайдың иелерін ... ... ... ... Саяси режимдер
Саяси режим деп саяси билікті жүзеге асыруға қолданатын ... ... және ... ... ... айтамыз.
Қазіргі кезде саяси режимдерді үлкен екі топқа бөледі: демократиялық
және ... ... көне грек ... ... ... кездеседі. Жалпы
ежелге дәуірдің ойшылдары демократияны биліктің нашар түрі деп сынаған.
Демократиялық режимге ... ... ... көзі деп санап, оған
мемлекеттік ... ... ... ... және ол үшін ... жаңдайлар
жасалған биліктің түрі, қоғамның мемлекеттік-саяси құрылысы жатады. Мұндай
тәртіпте азаматтардың негізгі құқықтары мен ... ... ... ... ашық ... ... ... тыс
шоғырлануына жол берілмейтін тетіктер жасалады, ... ... мен ... ... саяси көңілін білдіру түрлері
айқыедалады, жалпыға бірдей сайлау құқығы орнатылады.
Сонымен қатар, демократиялық ... ... ... ... көзі ... ... ашық ... тең құқықты болуы;
Азшылықтың көпшілікке бағынуы;
Демократиядағы ең негізгі фундамент ... ... ... болады.
Адал, шынайы сайыс арқылы, жүйелі түрде ... ... Ол ... ... ... және оны ... ... жолы табылғанда
ғана адал болады. Егер мемлекеттік билік бір партияның қолында болса ... ... ... Шынай сайыс арқылы дегенде өзінің кандидатурасын
еркін ұсынуға ... бар әр ... ... мен жеке ... болуын
айтады. Егер бір топтар қатысып, екіншілері қатыса алмайтындай болса, онда
сайлау жарыс арқылы өтпегендігі.
Демокатияның негізгі тұжырымдамалары: ... ... Г. ... ... ... (К. ... және ... (Дж. Локк, Ш.
Монтескье)
Антидемократиялық режим түрлеріне ... және ... ... ... total - ... тұтас деген ұғымын білдіреді)
режим деп ... адам ... ... ... тұтасымен мемлекеттік
бақылауға алынған мемлекеттік-саяси құрылымды айтамыз. Онды өндіріс,
экономика, бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... – бәрі тек мемлекеттің бақылауында болады. Сөз бостандығы ... ... ... ... ... жол ... ... элементтері жұмыс істегенімен, ол ... ... Жеке ... ... бір ... ... күштілігі
байқалады. Халық дін ретінде бір идеологияға сенеді, бағынады. Барлық іс-
әрекеттер алдын ала ... ... ... ... ... жүзеге
асырылады, жекелікке, даралыққа жол берілмейді. Мемлекеттің идеясына ... ... ... деп ... Оппозицияны болдырмайды.
Тоталитаризмнің үш түрі ХХ ғасырда болған. Ол Италиядағы Муссолини
кезіндегі фашизм, ... ... ... ... ... ... ... негізін салған коммунизм. Бұл мемлекеттегі
идеологияның күштілігінен осы елдер өз уақытында ірі мемлекеттерге ... ... ... ... демократиялық қоғамға өтетін
кезең, бұл күшті тәртіпке негізделген, жеке адамның билігі ... ... ... ... ... Сауд ... Кеңес мемлекеттерінде және т.б. елдерде қалыптасқан.
Авторитарлық режим ... ... де ... ... ... береді бұл қоғам өзінің қатаң тәртібі мен ... ... ... ... ... ... ... мен
топтарға жол бермейді, заң жүзінде оларға қатаң бақылау жасалынға. ... ... жүйе ... ол мемлекетке тәуелді. Азаматтар
биліктен алшақтатылған, билікті ... ... ... күш ... ... ... жүргізілетінін көруге болады. Мемлекет басында
тұрған адам өзінің үстемдігін шексіз ... ... Оны ... ... мемлекеттің тармақтарының болуы формалді түрде.
Тағы да бір ... ... ... ... бас тартқан. Адам саяси
жүйеден басқа әлеуметтік, экономикалық, мәдени және тағы да басқа салаларды
өз таңдауын жүзеге ... ... әр ... ... ... саяси режимді қалыптастыра алады. Бұған тек
жоғарыдағы мемлекеттік билік қана емес сонымен ... ... ... ... ... Сондықтан қай елде қандай режимнің ... ... ... ... болып табылады.
5. Биліктің легитимділігі
Билік саяси және мемлекеттік болып екіге бөлінеді.
Саяси билік таптық, топтық және жеке адамның ... ... ... жүргізу мүмкіндігін білдіреді.
Ал мемлекеттік билікке барлық адамдарға міндетті заңдарды шығаруға жеке
құқығы бар ... мен ... ... үшін ... күштеу аппаратына
сүйенетін саяси биліктің түрі жатады.
Мемлекеттік ... ... оның ... ... ... тілінде заңдылық, шындық деген ... ... ... ... етіп ... ... билікті мойындауы, оның
заңдылығы мен шешімдерін растауы.
Демократиялық жағдайда мемлекеттік билік легитимді болуы үшін мынандай
екі шарт ... ... ... ... ... және ... еркіне қарай
орындалуы керек. Яғни, мемлекеттік биліктің басшысын ... бір ... ... ... ... ... ... керек және оның жұмысын бақылап
отыруға мүмкіндік болуы тиіс.
Мемлекеттік билік конституциялық қағидаларға сәйкес ... ... ... ... ... ... ... Вебер билік басына келудегі легитимдіктің
үш үлгісін көрсетті:
1.Әдет-ғұрыптық легитимдік – халықтың санасына сіңген, әбден бойлары
үйреніп, дұрыс деп ... ... ... ... хан, ... т.с.с.
2. Харизматикалық легитимдік – ерекше батырлығымен, адалдығымен немесе
басқа үлгі – қабілет-қасиеттерімен көзге ... ... ... етіп жариялап,
соның соңынан ереді. Мысалы: Мұхаммед ... ... ... ... ...... саяси құрылым
орнатқан құқықтың ережелерге, ... ... ... ... тәртіптің легитимдігінің ең биік дәрежесіне
Конституция жатады. ... 1995 ... 30 ... ... ... ... жаңа ... саяси билікке
нақтылы легитимділік берді. Онда ... ... ... ... және әлеуметтік мемлекет деп жариялады. Оның ең қымбат
қазынасы – адам және адамның өмірі құқықтары мен ... ...... ... ... ... мемлекет.
Мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы-халық. Республикада мемлекеттік
билік ... ол ... мен ... ... заң ... ... ... бөлінеді, олардың тежемелік әрі тепе-теңдік жүйесін
пайдалану арқылы, өзара іс-қимыл жасау принципіне сәйкес ... ... ... ... ... оның ең ... ... тұлғасы
болып табылады. Ол - халық пен ... ... ... Конституцияның
мызғымастығының, адам және азамат құқықтары бостандықтарының рәмізі ... ... - заң ... ... ... ... республиканың ең
жоғарғы өкілді органы. Сот билігі азаматтардың құқықтарын, бостандықтары
мен заңды мүдделерін қорғауды ... ... ... ... ... бүкіл аумағында Қазақстан Республикасының Конституциясы
үстінен қарауды қамтамасыз ететін мемлекеттік орган болып табылады.
Қорытынды
Сонымен, билікті ... ... ... ... үшін ... ... ... әсерін тигізетін белсенді, жігерлі
бастама ... осы ... ішкі және ... ... ... бағытталған ұйымдастырушы әрекет ретінде де сипаттауға болады. Осы
жағдайда өз ықпалының тиімділігін көтеру үшін ... ... ... ... оның ... да бір ... өз жағдайына, өзінің
проблемалары мен міндеттеріне сәйкес өзектендіре отыра ... ... да ... шынайы өмірде көпнұсқалы болып келеді.
Қазіргі демократиялық дамыған елдерде саяси ... ... ... ... ... ... деп оның заңдылығын
айтады. Бірақ оның тек қана заңға сәйкестілігі емес, сонымен қатар билікті
қоғамдағы мүшелердің оны өз ... ... ... ... ... ... ... билікке өз сенімін білдіреді және өз еркімен оны ... ... бір ғана ... болса, шектелмесе, өзі заң шығарса, жүзеге
асырса және оның ... ... ... онда ... билік тиранияға
айналады, ауысады. Сондықтан қоғамдағы билік жүргізу жағдайында билік тек
қана бір ... ... ... мүмкін емес және де халық билікті ... ... ... ... бір ... ... ұжымға, органға беріледі. 18ғ.
көрнекті француз ойшылы Жан Жак Руссо халық ... ... ... ... ... Ол - үш ... сол бір тұтас халық билігінің
көрінісін табу тиісті деп тұжырымдады. Заң ... ... сот ... ... ... ... ... болып табылады. Үш билік
үкіметтің ... ... ... кетпеуіне кепілдік бере алады. Бірақ
биліктің бөлуін ... ... ... ... ... ... беріледі деп түсінбеу қажет. Бір қоғамда әрине биліктің тұтастығы
және тұрақтылығы қажет.
Библиографиялық тізім
1.Жамбылов Д. Саясаттану. А., 2003
2.Нысанбаев А. Н. ... А., ... Е. ... А., ... Л. А. ... ... А., ... Қ. Саясаттану. Оқу құралы. А., 2005

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Атқарушы билік органының ұғымы және негізгі белгілері16 бет
Атқарушы билік ұғымы мен түсінігі55 бет
Билік ұғымы және ол туралы тұжырымдамалар20 бет
Билік ұғымы туралы түсінік6 бет
Білім беру жүйесіндегі инновациялык технологияның теориялык негіздері туралы8 бет
Мемлекет механизмы31 бет
Сот билігі және оның ұғымы34 бет
Сот билігінің ұғымы34 бет
Өзін-өзі тәрбиелеу және білім беру ұғымы, оның мәні17 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь