Қазақстан Республикасының банк жүйесі: мәселелері және ХХІ ғасырдағы келешегі.

Мазмұны

Кіріспе
1 Қазақстан Республикасының банк жүйесі
1.1 Банк жүйесі түсінігі, оның элементтері
1.2 Банк қызметтерінің негізгі бағыттары
2 ҚР.ның банк жүйесінің деңгейлері
2.1 Қазақстан Ұлттық Банкінің қызметтері
2.2 Коммерциялық банктер, олардың қызметтері
3 Банк жүйесінің мәселелері мен дамы бағыттары
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе

Еліміз экономикасының әкімшіл - әміршілдік жүйеден нарықтық жүйеге көшуі экономиканың әрбір саласына тың жаңалықтар мен өзгерістер алып келді. Сондай салалардың бірі – банк жүйесі.
Қазіргі таңда Қазақстан Республикасында екі деңгейлі банк бірдей қызмет атқарып келе жатқаны және халыққа жақынырақ қызмет көрсетітіні комерциялық банктер екені белгілі. Сол коммерциялық банктерде атқарылтын қызметтердің нәтижелі болуы елде қалыптасып келе жатқан қаржылық – несиелік қатынастарға тікелей ықпал ететіні айтпай - ақ түсінікті. Сондықтан да коммерциялық банктер атқаратын қызметтердің барлығына жан жақты талдау жасап, әрбір қызметтің артықшылықтар мен кемшіліктерін ашып көрсетіп отыру еліміздің экономист – қаржыгерлерінің алдында тұрған мақсаттардың бірегейі.
Әлемдік қаржы және тауар нарығында және қазақстандық экономиканың бәсекелестік жақсаруының қолайлы жағдайяты былтырғы жылы елдегі макроэкономикалық жағдайға оң әсер етуді жалғастырды. Кейінгі соңғы жылдардағы көрсеткіш бойынша ТМД елдері арасында Қазақстан үздік жайғасым қатарына шықты. Елдегі экономикалық жағдайдың жақсаруы және қазақстанның экономикалық саясатына инвесторлар сенімінің көрнекті өсуіне оның әрі қарай экономикалық дамуының келешегі қатынасына қолайлы болжам себеп болды. Экономикалық оң беталыс әлеуметтік көрсеткіштерді жақсарту жөнелтілді.
Жалпы бұл тақырып төңірегінде айналысып жүрген шетелдік және отандық ғалымдар, экономист – қаржыгерлер аз емес. Атап айтсақ, Сейтқасымов Г.С., Қалиева Г.Т., О.И. Лаврушин., Мадиярова Д.М., Мещеряков Г.Ю., Искакова З.Д. және басқалары.
Коммерциялық банктер атқаратын операциялар мәселесі бір қарағанда, қарапайым, қиындығы жоқ сияқты болып көрінгенімен, екінші жағынан алғанда, елдегі қаржылық – экономикалық жағдайға тікелей әсер ететін факторлардың бірі болғандықтан, ерекше назар аударуды қажет ететін өзекті мәселеге айналып отыр.
Бұл жұмыстың мақсаты – еліміздегі банк жүйесімен танысу және оның қазіргі мәселелері мен келешегі қарастыру.
Осы мақсатты жүзеге асыру барысында төмендегідей міндеттер алға қойылды:
- Банк жүйесімен танысу;
- ҚР банк жүйесінің деңгейлеріне сипаттама беру;
- еліміздегі банк жүйесінің мәселелері мен келешегін қарастыру.
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1 Банковское дело. Учебник / под ред. О.И. Лаврушина.- Москва: Финансы и Статистика. 1998г.
2 Исқақова З.Д. Банк iсi. Оқу құралы. Қарағанды, 2003ж.
3 Сейтқасымов Г.С. Ақша, несие, банктер. Алматы: Экономика, 2001 ж.
4 1995 жылдың 30 наурызынан «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы»
5 Калиева Г.Т. Коммерческие банки в Казахстане: проблемы устойчивости. Алматы: Экономика.1999г.
6 1995 жылдың 31 тамызынан “Қазақстан Республикасындағы банктер мен банктiк қызмет туралы” заңы;
7 Банковская деятельность: Сборник нормативных актов Республики Казахстан. Алматы: Юрист, 2003 г.
8 Көшенова Б. Ақша, несие, банктер. Алматы: Экономика, 2001ж.
9 Банковское дело. Учебник / под ред. Г.С. Сейткасимова.- Алматы: Қаржы-қаражат. 1999г.
10 Банки и банковские операции. / под ред. проф. Е.Ф. Жукова.- Москва: Банки и биржи. 1997г.
11 Банковское дело. Учебник. / под ред. В.И. Колесникова.- Москва: Финансы и статистика. 1995г.
12 Деньги, кредит и банки. Учебник. / под ред. Г.С. Сейткасимова. Алматы: КазГАУ, Экономика, 1996г.
13 Финансы, деньги, кредит. Учебник. / под ред. О.В. Соколовой.- Москва: Юристъ, 2001г.
14 Мадиярова Д.М. Основы ссовременного банковского дела. Алматы. 1997г.
15 Современный финансово-кредитный словарь. / под общ. ред. М.Г. Лапусты, П.С. Никольского, - Москва: Инфра-м, 1999г.
16 Давлетова М.Т. Кредитная деятельность банков в Казахстане. Алматы: Экономика, 2001г.
17 Жуков Е.Ф. Деньги, кредит, банки. Москва: Юнити-дана, 2003г.
18 Омирбаев С.М. Финансы. Астана. 2003г.
19 Финансы. Денежное обращение. Кредит. Учебник для вузов / под ред. проф. Г.Б. Поляка.- Москва: Юнити-дана, 2-е изд., 2001г.
20 Мельников В.Д., Ильясов К.К. Финансы. – Алматы: изд. 2-е переработанное и дополненное. – Қаржы-қаражат, 1999г.
21 Мартьянова Т., Столяров М. Сибакадембанк расширяет влияние, теперь в СНГ // Континент Сибирь от 18 января 2004г.
22 Годовой отчет АО „Банк „Каспийский” за 2005-2006гг7
23 Устав АО „Банк „Каспийский”
24 Пояснительная записка к годовому отчету КФ АО „Банк „Каспийский”
25 М.Мыргыясова. Капитальная база банков и сбережения населения – основа потребительского – жилищного кредитования. // Аль-пари, 4-5 2002г.
26 Блинова К.В. Микродетование и развитие микрокредитных организаций в Казахстане. // Банки Казахстана, 1, 2004г.
27 Куанова Г. Теоретические основы развития депозиттного рынка // Евразийское сообщество, 3, 2003г.
28 Корпоративный вестник „Банк „Каспийский” 2-4, 2004г.
29 Куанбаев С. Исатаева Г.Б. Особенности анализа доходности коммерческого банка. // Банки Казахстана, 3, 2004г.
30 Ким И.В. Это очень интересно – работать в растущей, молодой стране // Банки Казахстана, 10, 2004г.
31 Статистический бюллетень Национального Банка РК
32 Хе О. Доходы отечественных банков снижаются // Панорама 19, 2003г.
33 Никишев Ю.Ю. Банк, который мы выбираем! // Банки Казахстана, 10, 2004г.
34 Бейбарсов А. Курс на устойчивость. Главное для банка – уверенность клиента // Республика, 11, 2003г.
35 Хе О. Банки наращивают активы, в том числе за счет привлечения инвестиций // Панорама, 10, 2004г.
        
        Мазмұны
Кіріспе
1 Қазақстан Республикасының банк жүйесі
1.1 Банк жүйесі түсінігі, оның элементтері
1.2 Банк қызметтерінің негізгі бағыттары
2 ҚР-ның банк жүйесінің деңгейлері
2.1 Қазақстан ... ... ... ... ... ... қызметтері
3 Банк жүйесінің мәселелері мен дамы бағыттары
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Еліміз экономикасының әкімшіл - ... ... ... ... экономиканың әрбір саласына тың жаңалықтар мен өзгерістер алып келді.
Сондай салалардың бірі – банк жүйесі.
Қазіргі таңда Қазақстан Республикасында екі деңгейлі банк ... ... келе ... және ... ... қызмет көрсетітіні комерциялық
банктер екені белгілі. Сол коммерциялық ... ... ... ... елде ... келе жатқан қаржылық – несиелік қатынастарға
тікелей ықпал ететіні айтпай - ақ түсінікті. Сондықтан да ... ... ... ... жан ... ... жасап, әрбір
қызметтің артықшылықтар мен ... ашып ... ... ...... ... тұрған мақсаттардың бірегейі.
Әлемдік қаржы және тауар нарығында және қазақстандық ... ... ... ... ... жылы ... жағдайға оң әсер етуді ... ... ... ... ... ТМД елдері арасында Қазақстан үздік жайғасым
қатарына шықты. Елдегі экономикалық жағдайдың ... және ... ... ... ... көрнекті өсуіне оның әрі қарай
экономикалық дамуының келешегі қатынасына қолайлы болжам себеп болды.
Экономикалық оң ... ... ... ... ... бұл тақырып төңірегінде айналысып жүрген шетелдік және отандық
ғалымдар, экономист – қаржыгерлер аз емес. Атап айтсақ, ... ... Г.Т., О.И. ... Мадиярова Д.М., Мещеряков Г.Ю., ... және ... ... ... ... мәселесі бір қарағанда,
қарапайым, қиындығы жоқ сияқты болып ... ... ... ... ... – экономикалық жағдайға тікелей әсер ететін факторлардың
бірі болғандықтан, ... ... ... ... ететін өзекті мәселеге
айналып отыр.
Бұл жұмыстың ...... банк ... ... және ... ... мен ... қарастыру.
Осы мақсатты жүзеге асыру ... ... ... ... Банк жүйесімен танысу;
- ҚР банк жүйесінің деңгейлеріне сипаттама беру;
- еліміздегі банк жүйесінің мәселелері мен келешегін қарастыру.
1 Қазақстан Республикасының банк жүйесі
1.1 Банк ... ... оның ... ...... ... маңызды және құрамдас бөліктерінің
бірі. Банк және тауар – ақша қатынасын дамыту параллель жүрілді және ... ... ... ... барлық деңгейіндегі халық шаруашылығы
қызметімен тікелей байланысты. Олар ... ... ... ... ... ... ... Мұнда банк қаржы
делдалы ретінде шаруашылық ұйымдары капиталын, ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттарын тартады және оларды
қарыз алушыларға уақытша береді, ақша ... ... ... ... ... ... көрсетеді, сөйтіп өндіріс эффектілігі мен қоғамдық
өнім айналымына тікелей әсер ... ... ... ... қоғамды ақша
капиталын сала арасында, аймақ арасында қайта бөлу механизмі мен қанымдай
отырып, маңызды ... ... ... ... ... – көне ұғым болып саналады және оның көрінуі ақшаны айырбастау,
карызға ақша беру, өзгелердің ақшаларын шоғырландыру туралы ... ... ... ... ... ... ... сөз италия тілінен
аударғанда ... ... ... ... орындық” ұғымын білдіреді.
Д. Рикардо : “Егер де банк тек қана меншiктi капиталды пайдаланған
болса, онда ол ... ... ... бері ... ... қажеттіліктері адамдарды делдалдық
қызметпен айналысуға мәжбүр етті. ... ... ... әр ... қайнар
көздерде вавилондық банкирлер туралы мәліметтер кездестіруге болады.
Олардың негізгі қызметі ... ... ... мен ... ... ... ақша беру болып табылды. Тарихшылардың
айтуынша б.з.д. VIII ғ. Вавилон банкі ... ... ... ... ... ... ... ссуданы берді, сонымен қатар өзінің
банктік билеттерді басып шығарды [1]. Сол ... ... ... ... ... ... үйінің жүргізген операциялары әр алуан болды:
клиенттер үшін төлемдердісатып алу мен сатуларды комиссиондық бастамаларда
жүргізіп отырды, ақшалай ... ... ... клиенттерге несиелер
берілді, оның арқасында несие беруші пайыздардың ... ... ... ... ... ... болды.
Натуралды шаруашылық жүргізілген уақыттарда натуралды несиелер көп
қолданылды, мысалы, Грецияда жерді жалдау үшін ... ... ... мен ... ... ... өткере отырып, банктер
капитализм дәуірінде неғұрлым айқын ұғымға ие болды. XV – XX ... ... ... тарихы банктердің көбеюін, жаңа банктердің
пайда болуын және олардың қызметтерінің ... ... ... ... мен ... тәуелділігін, сонымен бір ... ... ... ... ұлғая түсуі мен банктер рөлінің
артуына өлшеусіз әсер етуін дәлелдей түседі.
Бүкіл әлемдегі ... ... ... ... ... сайын
“кәсіпорын” ретінде көбірек қаралатын болды. Кез – келген кәсіпорын сияқты
банк өз қызметінің маңызды ... ... ... ... тұтынушыларға
нақтылы қызмет көрсететін, өзінің өнімін алға жылжытуды жүзеге асыратын
дербес заңды тұлға болып қала ... ... және ол ... пен ... ... ... ... мемлекетпен есеп айырысуды жүзеге асырады.
Банктерге: сауда кәсіпорны, делдалдық кәсіпорын, несие беру кәсіпорны,
коммерциялық кәсіпорын, биржалардың ... ... ... ... ... бір ... болып табылатын әріптес ретіндегі кәсіпорын
түрінде ... беру ... ... болып саналады. Әрбір жеке
айқындамалар ... ... ... ең ... ... ... банк жүйесіндегі банктердің деңгейі және ... ... ... ... бойынша бөліп көрсетудің маңызы зор. Бұл
– орталық және эмиссиондық банктер, коммерциялық банктер, ...... ... ... ... үлгілеріне қатысты әрбір жеке банктің ... ... ... ... ... ретінде айрықша тауар ақшамен сауда ... орай сату ... өзі үшін ... ... және ... ... төлей
отырып, сатушыларда ақша ресурстарын өзі сатып ... Банк ... ... ... нарықтық ортадағы тауар ретіндегі ақшаның
өзгешелігін, банк өзінің тауарын ... ... сата ... оның жаңа
құнға айналып өсуі арқылы қайтатындығын күтетіндігімен ажыратады [2].
Банк салымшыларының ақша қаражаттарын өзіне тартып, оларды пайыздармен
және ... ... ... ... ... ... ... сататын өзiнiң босалқы қоры мен ресурстар қорын толықтырады.
Коммерциялық банктер сауда кәсiпорны ... ... ... ... ... да дәл ... түседi. Банк ақшамен сауда жасаудан
тысқары, ресурстар түрiнде әр ... ... ... ... ... сатып алады және сатады. Дәл осы жағдайда, мұны елдердiң
орталық банктерiне тән деуге болады.
Банк – делдал кәсiпорын ... өз ... ... ... ... қызметтерiнiң маңыздылығымен ерекшеленедi. Ақша ... үшiн ... ... есеп ... және ... есеп ... ... банк ресурстар шоғырланатын “сыйымды ыдысқа” айналады. Бұл
жерде банк есеп шот иелерiнiң алдында ... ... ... қабылдаумен
қатар несие беру, есеп – ... ... ... ақша аудару бойынша
операциялар жүргiзетiн ... ... ... ... өзi ... ... Бiр ... ақша қаражаттарын сақтаушы ретiнде
қатыса отырып, банктер өз ... ... ... ... ... тәртiпте емес, өз клиенттерiнiң мүдделерiмен өзара ... ... орай ... ... – сатушылары ретiнде банктер
клиенттердiң мүдделерi туралы ұмытып кетуiне болмайды. Осындай ... ... ... ғана ... елдiң экономикалық өмiрiнде, нарықтық
қаржылық ортада делдал ретiнде өзiнiң қызметiн сақтай алатын болады.
Банк – коммерциялық кәсiпорын ... ... ... ... ... ... ... асырып, есептi кезенге баланс жасап, табыс алуға
деген өзiндiк мүддесiн таныта отырып, пайда табады және ол оған ... ... ... шығынды қызметi нарықтық ортадағы оның толық
банкроттық жағдайын көрсетедi және ... жабу үшiн ... ... ... да ... ... ... орындау және көптеген
операцияларды жасау кезiнде ... ... ... ұстанады:
онсыз банк өмiр сүруiн ... ... қол ... жоғары
кiрiстiлiктi қамтамасыз етедi; банктiң пассив балансы бойынша қатыстырылған
қаржылар үлесiнiң артуымен банк ресурстарының тез ... ... өз ... мен ... ... ... ... жағдайда,
соған орай соңғыны алдыңғы орынға жылжыта ... банк ... ... ... ... ... ... қаржы операцияларына
қызмет көрсету үшiн құрылады және өндiрiстi кеңейтуге, ссудалық ... ... ... ... ... ... бекiтiлген заңдық және экономикалық
қалыптар негiзiнде елде өз қызметiн жүргiзедi және ... құру мен ... ... ... ... ... ... негiзге ие болып
табылады. Банк операцияларын жүзеге асырудың ... ... ... ... ... ... ... банктердiң
құқығы мен жауапкершiлiгi әр елдегi банк және банк қызметi ... ... Банк ... ... ... ... олардың
экономикалық мүдделерiн қорғайды, сонымен бiр мезгiлде елдегi экономикалық
мәселелердi ... ... iс – ... шектейдi.
Банктер мемлекеттiк басқару тетiгiнiң бөлiгi ретiнде шашыранды капитал
мен ақша қаражаттарын жұмылдырып, ... ... ... ... ... бұл ... ... экономиканы, өндiрiстi
дамытуға жұмсалатын қаражатқа деген ... ... ... ... ... ... танытып отырған инвестицияларға
салады. Өзiнiң барлық операцияларын шаруашылық саласындағы есеп айырысу ... ... ... ... ... ... беру ... асыра отырып банктер бiршама дәрежеде клиенттердiң есеп – шоттарынан
ақша қаражаттарының жеке банктен ... ... ... дұрыстығына
бақылаушы болып қатысады [1].
Бүкiл әлемдегi банктер нарықтық экономика жағдайындағы ... ... ... жүйесiнiң жалпы қағидаларына сүйенедi.
Әлемдегi қазiргi заманғы банк жүйесi күрделi көп буынды ... ... ... ... ... ... ... ұқсастығы,
мемлекеттiң қаржы саясатымен өзара байланыстылығы оның негiзгi болып қызмет
етедi.
1. Ақша эмисиясына құқығы бар ... ... ... ... ... Қызмет көрсету сипаты мен даму деңгейiнiң көптеген белгiлерi
бойынша топтастырылған коммерциялық банктер;
3. Әр түрлi ... ... ... ұсақ салым орталықтаврын
енгiзетiн мамандандырылған қаржы институттары.
Мемлекеттiң орталық банкi – бұл ... ... ... ... ... ... iстейтiн, негiзi бойынша мемлекеттiк ұлттық банк.
Елдегi ақша айналымын коммерциялық банктер мен банк жүйесiнiң ... ... және оған ... ... кезiнде үкiмет деңгейiнде
несиенi басқару, орталық банктi банктердiң барлық ... ... ... ... ақша – ... ... ... жүргiзе отырып,
орталық банк елдiң басты банкi болып саналады.
Коммерциялық ... ... ... ... қатысушылары
ретiнде, операциялар мен қызөметтердiң ... ... ... iскер
банктер түрiнде қатысады. Олардың көмегiмен клиенттерге ... ... ... және пассивтi операциялар жасау, есеп айырысуларды жүзеге
асыру кездерiнде ссудалық капиталдың ауысуы ... ... ... ... ... зейнетақы
қорлары, инвестициялық компаниялары, сақтық ... ... ... ... ... несие одақтары, несие кооперативтерi, қаржы
үйлерi, ломбрдтар және т.б.) ақша капиталы мен ... ... ... ... ... ... ... клиенттерге тiкелей несие
берумен айналыспайды, ал ақша капиталын тарту мен орталықтандырудың түрлерi
олардың атқаратын қызметтiк мiндеттерiне байланысты ... банк ... үш ... тобы ... ... көрсете отырып,
ақша, қаржылық капитал қатынастары нәтижесiнде ... ... ... ... ... байланысты анықтау аса маңызды болып табылады. Бұл
ақшаның есеп – шотқа ... ... ... ... оның ... мен несие берудiң түпкi көздерi болып қатысып, ресурстар мен
қаржы капиталын құра ... ... – ақ ... ... өту ... ... ... болып саналатындығын бiлдiредi. ... ... ... ... ақша ... ... пайдаланылуына
мүдделiк танытады, өйткенi бұл қаржылар табыс әкеледi, қаржы капиталы мен
ресурстардың ... ... ... ... елде әр елдiң қаржылық, банктiк жүйесiнiң табиғи даму процесi
болып саналатын банктердiң өр түрлi ... ... ... қызмет
iстейдi. Банктерге олардың үлгiлерi бойынша толық сипаттама берген жағдайда
банк iсiндегi күрделi проблемалар бой ... ... ... ... дамуындағы оның рөлiнiң көруiне, қызметтердi орындау мен
операциялар жасауына тiкелей ... ... банк ... ... ... бар.
Қазақстан Республикадағы банк жүйелерiн реформалау дербес мемлекттiк
құрудың алғашқы жылдарынан – ақ ... ... көшу ... ... ... ... ... Осы жылдар
iшiндегi банк саласындағы қайта құрулар ... және ... ... оң ... ... Банктер, салымшылар және инвесторлар
арасындағы делдалдарға айналуда, өзiне есеп айырысулар, ... ... ... ... қызметтердi енгiзетiн қаржылық ... ... ... одағының құлдырау кезiнде, оның бiр тұтас банк жүйесiне, яғни
Қазақстанның банк ... ... аса ... ... едi, ... бесеуi (Жинақ банкi, Агроөнеркәсiп банкi, Өнеркәсiп құрылыс банкi
және т.б.) КСРО – ның ... ... ... ... ... ... банктер нақты мемлекеттiк кәсiпорындарға несие ... ... ... ... ресурстарды орталықтандырылған түрде бөлетiн
мемлекеттiк мекеме ретiндегi iс – қимылын жалғастыра ... ... ... ... ... ... ... маңызы да барған сайын өсе
түстi.
1992 жылы ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк кәсiпорындардың иелiгiне жататын,
осыған дейiн өмiр сүрген бес мамандандырылған банк ... ... ... ... ... ... 1992 ... соңына қарай Қазақстанда
қырық акционерлiк банк, алпыс коммерциялық және ... ... ... ... жеке ... ... – 1994 ... нарықтық экономика жүйесiне ... ... ... ... банк ... бiршама қайта құрулар
жүзеге асырылынды. Заңдар ... банк ... ... банктiң орны
мен рөлiн, оның мiндеттерiн, қызмет ... ... ... ... ... 1993 ... 13 сәуiрдегi “Қазақстан Республикасының
Ұлттық банкi туралы” ҚР – ның заңы; ... банк ... ... банктердiң құқығы мен жауапкершiлiктерiн айқындайтын ... 14 ... ... ... банктер туралы” ҚР – ның
заңы; шетел валюталарының республика ... ... ... ... ... 14 сәуiрдегi “Валюталық реттеу туралы” ҚР – ның заңы және т.б.
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкi ... ... ... ... ... бас тартып, банктер арасындағы
бәсекенiң ... ... мен ... ... ... ... аукциондарының
жүйесi арқылы банктерге орталықтандырылған түрде несиелер бере бастады.
Сонымен бiр ... ҚР – ның ... ... 1995 жылы ... ... және жеке ... банктер санын қысқарту, банктердi iрiлендiру
саясатын жүргiздi. Банктердiң ... ... ең ... мөлшерiнiң
деңгейiн белгiлеу тәжiрибесi осы айтылғандарды растайды. Осыған дейiн iс –
қимыл жасаған шағын коммерциялық банктер үшiн 300 000 АҚШ ... ... ... ҚР ... ... бағамы бойынша 18,0 млн. теңгеден асады)
сомасында белгiленген, өзiнiң валюталық ... мен ... ... және ... 1,5 млн. АҚШ доллары деңгейiнде (1995 ... ... ҚР ... ... ... ... 91,5 млн. теңгеден асады) ақша
салымдарын қабылдау құқығына лицензиясы бар банктер мен ... ... үшiн ең ... ... 500 000 АҚШ ... (1995 ... 30
наурыздағы ҚР Ұлттық банкi бағамы бойынша 30,5 млн. ... ... Оның ... белгiленген жарғылық қордың ең төменгi мөлшерiн әр
бiр банк 1995 жылғы 15 ... ... ... тиiс ... бұл мұндай
банктердiң одан әрi өмiр сүруi мен оның ... ... ... мәселенi
шешудi алдыға қойды [4].
Банк қызметi саласындағы ... ... одан ... ... ... ... банк ... iс – қимыл жасай
алатындай, олардың ... ... ... ... ... ... ... реттеуге бағытталған сапалық қайта құрулар
болды. Қазақстан Республикасының банк жүйесiндегi институционалдық қайта
құрулар ... ... ... ... таратумен, сондай – ақ
жарғылық капиталдарын қосу жағдайында ... ... ... ... [5]. ... сәйкес, 1995 жылдың аяғында нақты жарғылық қоры
20 млн. теңгеге жетпейтін 69 банк ... 1996 ... ... ... ... ... ... қысқарды. Ал ірі банктер өз ... сол ... ... ... банктердің санын қысқарту одан кейінгі
жылдарда да ... Банк ... ... нәтижелері 2001 жылдың
аяғында Қазақстандағы банктер санын күрт ... ... ... 2002 ... Республикада 43 банк қызмет істесе, жылдың аяғында – 38 болды.
Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ... ... ... ... ... есебіне сәйкес 2008 жылдың 1 қаңтарындағы
жағдай бойынша республикада 33 екінші деңгейлі банк ... ... ... 26 ... ... бар, ... ... филиал саны 418.
Банктердің жалпы ... есеп ... ... 1312 ... 2007 ... ... ... бойынша 12 банктер-резиденттердің 32 өкілдіктері бар,
сонын ішінде, Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде 27-сі орналасқан. 2006
жылы атқарушы ... 8 ... ... келісім берілді. Республикада 18
шетел банктерінің өкілеттіктері жұмыс істейді. 2007 жылдың 1 ... ... ... ... қаржф секторында 11 банктік топ
қатысады.
Функционалдық қатынастарда соңғы жылдары банктер дәстүрлі, сол ... емес ... ... бойынша да өздерінің операцияларының
ауқымын барынша кеңейте түсті. ҚР ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар операцияларымен айналысады(
айналымға вексельдерді, елдінң орталық банкінің ... ... ... аударымдарды енгізу арқылы қазіргі есеп айырысу
операцияларды дамытады.
Құқықтық қатынастарда Қазақстан Республикасының банк жүйесі 1995 жылы
мемлекеттің жаңа заң ... және ... ... ... Заң күші бар ... ... ... банкі туралы” (1995
жылғы 30 наурыз) Қазақстан Республикасы ... ... мен Заң ... ... ... банктер және банк қызметі туралы” (1995
жылғы 31 тамыз) Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы.
1.2 Банк ... ... ... банктер мәртебесі, мақсаты және бағыттары бойынша тең
емес, дегенмен барлық банктердің балансының және оның ... ... ... мен ... ... ... ... кірістер алу
сияқты орталық негіздері бар.
Коммерциялық банктер клиенттер үшін бүкіл операциялық қызметтерді
орындайтын ақша ... ... ... ... ... ... ... банк” түсінігін кең түрде түсіндіріп отырып, ... ... ... ... болады.(Сурет 1 қараңыз)
Жалпыға белгілі, коммерциялық банктер өздерінің идәстүрлі базалық
қызметтері негізінде жұртшылық арқылы ... олар ... ... қаржылық қызметтер көрсетеді, трасттық операциялар жасайды, клиенттер
үшін бағалы қағаздар ... ... ... ... пен кепілдік
міндеттемелерді басқарады [7].
Коммерциялық банктердің қызметтерін дәстүрлі және дәстүрлі емеске,
базалық ... және жаңа ... ... ... ... банктердің қызметтерін жалпы топтастырғанда, былай болып
шығады:
• Бос ақша капиталдарын ... мен ... қор ... мен ... және ... ... ... және тұрғын халыққа несиелер беру;
• Төлемдер жасау мен ақша аударымдарын (делдалдық операциялар) ұйымдастыру;
• Инвестициялық қызмет (бағалы қағаздар салымы және жобалар);
... ... ... ... ... ... Клиенттерге өзге қаржылық қызметтер көрсету.
Жинақтарды жұмылдыру мен шоғырландыру қызметті жеке адамдарды ұсақ
шашыранды ақша ... ... ... ақша ресурстарының ортақ қорын
құру арқылы оларды ... ... ... салаларына бағыттауға
болатындығын растайды. Өз ақшаларының жоғары ... ... ... және
пайыздық үлес алуға деген ... ... ... арқылы
қамтамасыз етілуі тиіс және ол үшін соңғы жауапкершілікті өзіне алады.
Банк өзіндік ерекшелігі бар кәсіпорын ретінде ... ... ... ... – оның ... ... болып саналады. Яғни,
банктердің атқаратын қызметтері мен операциялары оның ... ... және ... ... ... ... ... банктерді ұйымдастыру акционерлік компаниялар
түрінде жүзеге асырылады. Банктің ... ... ... ... ... акциялар шегіндегі акционерлердің жауапкершілігі, акция
пакеттерінің болуы және ... ... құру ... компаниялар
үшін міндетті талаптар болып саналады.
Банк ашу – бұл көптеген ресми процедураларды орындауды және ... ... ... ... ... [8].
Тұтастай алғанда банк құру үшін, әр елдің әртүрлі ерекшеліктері ... ... ... мен іс - әрекеттерді орындауы қажет ... ... ... ... алу өтініші; банк ашу мүмкіндігіне өкілетті
органдардың арнайы рұқсаты; ҚР – ның ... ... ... ... ... ... және банктің операциялар жүргізуіне ... ... ... ... ... ... жағдайлар,
капиталдың мөлшері, тұрғын халықтың саны, іскерлік жоспар, банк жарғысы,
банк құрылымы, капиталдың ... және ... ... ... құрамының құзыры мен ... ... ... ... ... түрінде тапсырылады.
Мемлекеттік тіркеу кітабында тіркеуден ... ... ... жүргізуге лицензия алуы екінші деңгейдегі банк ... үшін ... ... ... [9]. ... тұлға мәртебесін алған жаңа
банк лицензия шеңберіндегі өзінің операциялары туралы мәлімдейді.
Банктің ұйымдық құрылымы екі ... ... ... ... ... ... мен жауапкершіліктері кіретін
банктің басқару құрылымы;
2. Қызмет бөлімдерінің ... ... ... ... ... ... ... міндеттері. Мысалы, несие беру бөлімдері, инвестициялық
операциялар және ... ... мына ... ... ... ... банк мақсаттарына сәйкестілігі;
- билік өкілеттіктері иерархиясы және ұйымдардың деңгейлері;
- бірлескен және үйлестіру іс - әрекеті;
- басқаруды рационалдандыру және ... ... ... ... ... ... тәртібін белгілеу;
- толық ақпараттармен қамтамасыз ету.
Банк құрылымы түрін өзгертеді және ... ... ... ... ... ... болады (Сурет 1 қараңыз). Банктің құрылымына
мынадай бірқатар факторлар әсерін тигізеді:
- банктің көлемі, операциялардың саны;
- қызметкерлердің саны;
- кәсіби ... ... ... пен ... ... ... алу мүддесі үшін шығындарды үнемдеу міндеттері.
Сурет 1. Коммерциялық банктің сипаттамасы
Нарықтық ... ... үшін ... ... ... ... банктер неғұрлым бір үлгілі болып саналады.
Акционерлердің жалпы жиналысы акционерлік коммерциялық банктің ... ... ... оның ... ... ... бекіту,
басқарманы, банк кеңесін сайлау, жылдық есепті бекіту, банктің табыстарын
бөлу сияқты міндеттер кіреді [10].
Банк ... ... ... ... ... жыл ... ұйымдастырады, банктің стратегиялық міндеттерін шешеді.
Кеңес төрағасы банкті жедел басқаруды жүзеге асырады. Ол ...... ... болуы мүмкін.
Одан әрі қарай: вице - президент, ... ... ... ... ... ... қызметін ұйымдастырудың құқықтық
формаларына қарамастан әрбір банк өзіне тән өнімдер шығарады және барлық
банктер үшін ... ... ... ... белгілі басқару блоктарының
ьжиынынан тұрады: банк ... ... ... ... мәселелері,
коммерциялық қызмет, қаржылар, автоматтандыру, әкімшілік.
Орындайтын операцияларының көлеміне, көрсетілетін ... ... ... ірі, ... шағын, жергілікті филиалдары
болуы мүмкін.
Несие берудегі делдалдық, банк үшін ең ... ... ... саналады,
өйткені уақытша бос ақша қаражаттарын шаруашылық жүргізуші субъектілерге
саудаға беру жолымен қайыра бөле отырып, одан ол ... ... ... үшін ... төлеуге қабілетті қарыз алушыларға ссудалар беру көп кіріс
келтіретін операциялар болып саналады.
Есеп шоттардан төлемдер ... мен есеп – ... ... ... ... ... ... банктің ақша аударымдарын жасауы
кезінде, елде шаруашылық операцияларын ... ... ... есеп ... ... ... ... кездерінде көрінеді. Коммерциялық банктер
төлем тетіктерін қамтамасыз ете ... есеп ... ... ...... ... операцияларын жүргізу кезінде нарықтық қызметтерді
дамыту, ақша ... ... ... ... ... экономикалық қатынастарды, халықаралық тауарлар нарығын
дамыту жағдайында сыртқы ... ... ... ... ... ... көрсетіледі. Экспорттаушылармен есеп – айырысу ... ... ... ... ... ... сауда
операциялары бойынша аккредитив қоюы, есеп – ... ... ... ... ... ... банктердің өзіне
міндеттемелер қабылдауын талап етеді [11].
Банктердің бағалы қағаздармен ... ... ... ... ... ... алу, өзінің өтімдігін ұстап тұру мақсатындағы
бағалы қағаздарды сатып алу кезіндегі ... ... ... ... Банк ... қағаздарды сатып ала отырып, оларды мемлекеттік билік
органдары алдындағы ... ... ... ... ету ... Банктердің сатып алатын бағалы қағаздарының мынадай түрлері
болады:
- мемлекеттік бағалы қағаздар;
- корпорациялардың облигациялары;
- банктік акцептер;
- әртүрлі ... ... ... ... ... жүрген коммерциялық вексельдері;
- тауар – несие корпорацияларының сертификаттары.
Құндылықтарды сейфтерде сақтау коммерциялық банктердің тарихи маңызды
қызметі ... ... ... ... ... ретіндегі банктің
жоғары беделі ақшалар мен өзге де ... үшін оның ... ... ... ... нығайтыла түседі.
Құндылықтарды сақтауды банк екі формада жүзеге асырады:
- банк шартқа ... ... ... ... ақы ... және өз негізінде
клиентке кепілдікті қамтамасыз ететін құндылықтарды сақтау үшін сейфтер
береді;
- банк құндылықтарды өз жауапкершілігіне алып, агент рөлінде қатысқан ... ... ... ... ... болат камерада сақтайды.
Нарықтық экономикалы елдердің ... тән ... ... ... дәстүрлі, сол сияқты дәстүрлі емес ... ... ... ... ... ... ... 1 қараңыз).
Кесте 1
Коммерциялық банктердің негізгі қызметтерін топтастыру
| Дәстүрлі | ... емес ... - ... ... ... қымбат металдар мен |
| ... ... алу және сату ... ... ... қызметімен байланысты мәселелер б/ша |
|көрсету ... ... беру ... есеп – |Есеп – айырысулар ж/е ... ... өтеу ... ... б/ша ... ... жақ үшін міндеттемелер мен |
|есеп ... ... ... беру ... ж/е өзге де ... ... ... қаржыларды тарту мен|
|бағалы қағаздарды сату, |орналастыру ж/е клиенттің тапсырмасы б/ша |
|сатып алу, сақтау ... мен ... ... ... |
|Төлем құжаттарын шығару | ... ... | ... бос ... ... – коммерциялық банктердiң алғашқы
дәстүрлiк базалық қызметi. Бұл ... ... ... ... мен
тартылған қаражаттардан тұрады. Меншiктi капитал – ... ... ... және ... бөлiгi. Ол Жарғылық, Резервтiк
қорлардан, резервтерден және пайдалардан тұрады. ... ... ... ... ... басқа қызмет түрлерiмен айналысатын
өзге шаруашылық жүргiзушi субъектiлерден ерекшелiнетiн өзгешiлiктi ... Оның ... ... ... ... ... ... қаржыларға
деген жалпы қажеттiлiктiң 10%-дан, ал қалған субъектiлер қаржылардың 40-55
пайызын жабады. Меншiктi капитал банк ... ... ... ... оның ... ... ... де көрсетедi. Банктi
құрудың бастапқы кезеңiнде, меншiктi қаржылар ... банк ... ... ... кезекте жұмсалатын шығындарды жабады [2]. Басқа
кәсiпорындармен салыстырғанда ... ... ... ... ... ... ... мынадай жағдайлармен түсiндiрiледi –
бiрiншiден, банктер қаржы нарықтарында қаржы ... ... ... ... және ... ... бос қаражаттар сомасын
депозит түрiнде жинақтайды, осы ... ... ... басқарады, сондай-ақ
олардың қауiпсiздiгiн қамтамасыз етедi және пайдалық негiзде ... ... ... ... ... ... болады, бұл
салымдарды жаппай керiалу қауiптiгiн төмендетедi. Үшiншiден, ... ... ... ... ... ... ... қарағанда қондырғы, ғимараты ынғайлы, өтiмдiжәне
нарықта оңай ... ... ... осы ... ... ... меншiктi капиталдың тартылған ресурстарға өзара
қатынасында өз мiндеттерiн жүзеге асыруға және ... ... ... ... Ең алдымен меншiктi капитал банк ... ... ... Меншiктi капитал – банктiң қорғаныс кепiлдiк қоры, ... мен оның ... ... ... үшiн банктiк
қаражаттар құрылымында оның рөлi өте жоғары.
Жоғарыда айтылып өткендей, банктер өздерiнiң ... ... ... үшiн ... ... 90% - нан ... ... сондай-ақ банктер өз клиенттерiнiң уақытша бос ақша
қаражаттарын ... ... ... осы ... ... ... құрайды (Кесте 2 қараңыз). Банктердiң ақшалай қаражаттарды
салымдарға тарту және ... ... табу ... ... ... ... деп аталады. Осылардың негiзiнде коммерциялық
банктердiң ... ... ... ... ... операциялар мынадай қағидалармен ұйымдастырылады [12]:
- банктiк пайда алуға немесе болашақта пайда алу үшiн жағдай жасауға;
- депозиттiк операциялар әрекет ету керек;
- банк ... ... ... ... ... икемдi
депозиттiк саясат жүргiзуi керек;
- банк балансының өтiмдiлiгiн жоғары дәрежеде ... ... ... ... ... ұйымдастыру процессiнде ерекше назар
аударылуы қажет; депозиттiк операциялармен ... беру ... ... ... және ... ... өзара байланыс пен
сабақтастылықты қамтамасыз ету ... ... ... беру ... ... ... ... және сомалар
бойынша өзара байланыс пен сабақтастылықты қамтамасыз ету қажет;
- депозиттердi тартуға әрекет ететiн банктiк қызметтердi дамытуға ... ... ... ... ... ... категориялары|заңды түлғалардың депозиттерi ... ... ... депозиттерi ... ... ... мерзiмдi |
| ... ... ... тастау формалары |Талап етуге дейiнгi ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... салымдар |
| ... ... және ... ... |
| ... ... ... шоттарға салымдар |
| ... ... ... ... |
| ... ағымды шоттарға салымдар |
| ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... |
| ... тұлғаларға берiлмейтiн |
| ... ... ... |
| |4. алу ... ... ала ... ... |
| ... ... ... ... пайыздық ставкалы салымдар ... ... ... ... ... салымдар |
| ... ... ... ... ... еткенге дейiн депозиттер белгiсiз уақытта салымшылардың ағымдағы,
есеп айырысу шоттарында болатын ақшалай қаражаттар, олар банктi ... кез ... ... ... ... ... ... шотқа
аударылуы мүмкiн. Әдетте банк талап еткенге дейiнгi салымдар ... ... ... ... ал ... жағдайда олар бойынша сыйақы мүлдем
төленбейдi. Кейбiр ... ... ... ... ... ... Талап еткенге дейiн депозиттер бiрiншi кезекте ағымдағы есеп
айырысуларды ... ... үшiн ... Шот иесi оларды әр түрлi
формаларда - қолма-қол ақшалармен, чектермен, ... ... ... шот ашып ... ... өзiнiң төлем операцияларын техникалық
жүргiзуге ... ... ... шоты ... күнделiктi банкте
жүздеген немесе мыңдаған бухгалтерлiк өткiзбелер ... ... ... үшiн ... ... ... қалдық қалады,
сондай-ақ ол пайда табу мақсатымен қарызға берiлуi мүмкiн.
Талап еткенге ... ... ... немесе контокорренттiк
шоттардфы орналастыруы мүмкiн. Олардың арасында айырмашылықтар ... шот ... ... ... ... ... ғана алуы немесе
аударуы мүмкiн, сондай-ақ ол өз ... ... ... ... есеп ... ... ... оң қалдықтар болуы мүмкiн.
Клиент кез келген уақытта ... өз ... алып қана ... ол белгiлi
бiр уақытқа несие алуы мүмкiн. Бұл шоттар ... ... ... ... деп ... ... оларға чек жазылып берiлуi мүмкiн.
Депозиттердiң екiншi тобын мерзiмдi салымдар құрайды. Олар белгiлi ... ... ... ... Салымшы үшiн ақшаларды ұзақ меззiмге
салудың мәнi жоғарғы пайыздарды табу болып табылады. Сондай –ақ банк ... ... ... ... ол жоғары пайыз табумен қандай да бiр қарыз
алушыға ... ... үшiн осы ... ұзақ ... бойы ... ... ... талап еткенге дейiнгi шоттарда орын алатын
ағымдағы төлемдер үшiн пайдаланылмайды. ... ... ... ... және керi алу ... ... бар мерзiмдi салықтар болып
бөлiнедi. Меншiктi мерзiмдi салықтар шот иелерiне ... ала ... ... ал осы ... ... банк оларды өз қалауы бойынша
иемденедi. Егер шот иесi белгiленген күнi соманы керi алмаса, онда оны ... ... ... шот секiлдi пайдаланады, сондай-ақ ол өз ... ... ... керi ала ... бар ... депозиттерде салымшының ақшаларды керi лау туралы
арнауы арызын банкке алдын -ала ... ... ... Әдетте ескерту
мерзiмдерi – 1 айдан 3 айға дейiн, 3 айдан 6айға дейiн, 6 ... 12 ... және 1 ... жоғары. Ескерту мерзiмiне сәйкес пайыз мөлшерлемелер
белгiленедi көбiнесе тәжiрибеде алдын –ала ескертуге мерзiмдi ... ... ... түрi – ... салымдары . Олардың кеңiрек тараған
түрi кәдiмгi жинақ шоты немесе жинақ кiтапшасы бар шот деп аталады. ... Шот иесi ... ақша салу ... одан керi алу үшiн ... ... ... ұсынуы керек. Депозиттердiң басқа түрлерiне
қарағанда жоғары пайыздарды төлеуiнiң ... ... ... ... сақтауды ынталандыру үшiн пайдалынады. Халық ... емес ... ... ... ... ... ... АҚШ
– та фирмалар, корпорациялар үшiн шоттың шектi сомасы 150 000 ... ... ... ... жинақтардың түрлi формалары
қолданылады: ұтысқа, сыйлыққа, жастарға, мақсатты және т.б. ... ... ... қызметтердi ұсынулармен бiрге жүредi, ... ... ... ... және шот ... ... керi алу туралы алдын ала
ескерту талап етiлмейдi, олар бойынша чектер берiлмейдi.
«Депозит» ... ... ... ... ... 3
қараңыз):
Кесте 3
Депозит терминiнiң салыстырмалы теоретикалық анықтамалары
|Пигу |Дж. ... |Д. ... банк ... банк |
| | | ... |әдебиетi |
|Тұрғындардың ... – қол ... ... ... ... мен ... ... ... ... ... ... ... ... |капитал |жинақтыдан ... ... |
| ... көрген|ретiнде |басқа барлық |және басқа да |
| ... ... ... және ... |
| ... ... |ресурстар |мерзiмсiз ... |
| | | ... ... |
| | | | ... салымдар |
Коммерциялық банктер өз бастамалары ... ... ... ... Бұл қаражаттар тартылған қаражаттар немесе жай
мiндеттемелер деп аталады. ... банк ... ... займ алу, ... керi ... алу ... ... вексельдердi есепке алу және
орталық банктен қарыз алу, кепiлге салу қағаздарын, банктiк облигацияларды
эмиссиялау және т.б. ... ... ... ... ... резервтiк шотында сақтандырылатын
депозиттер сатылады және сатып алынады. Мiндеттi минимуммен салыстырғанда
резервтiк шотта артық қаражаттары бар ... ... ... ... алу үшiн ... мерзiмдi қарызға ұсынады.
Коммерциялық банктер өздерiнiң ресурстарының жетiспеушiлiгiнiң орнын
толтыру үшiн Орталық банктен қарыз ... ... ... ... бұл жиi ... ... 1993 – 1994 жылдары коммерциялық
банктер өздерiнiң ресурстарының 60 % - ын ... ... ... ... ... ... ... банкiнiң
несиелерi банктердiң ресурстарының тұрақты көзiне айналды.
Банк салымшыларға сыйақыны бекiтiлген келiсiмге сай депозиттi сақтау
мерзiмiне байланысты пайыз ... ... ... ... сыйақының шектi мөлшерi Қазақстан
Республикасының Ұлттық банкiмен ... ... ... ... ... мерзiмiне байланысты жоғары емес ... ... ... ... ... ... қаржыландыру ставкасының
жартысынан жоғары емес мөлшерде сыйақы орнатылады.
Жеке және заңды тұлғалардың депозиттерi бойынша ... ... ... ... ... ... коммерциялық банктердiң дәстүрлi базалық қызметiнiң бiрi – жеке
және заңды тұлғалардың уақытша бос ақша ... ... және ... емес операцияларды орындау жолымен басқа пассивтердi жұмылдыру
болып табылады. Депозиттiк және ... емес ... ... ... оларға есеп айырысу төлемдiк қызметтер көрсетумен, оларды
банктердiң ... ... ... жолымен жинақталады.
Несие операциялары коммерциялық банктердiң активтi қызметiнiң негiзiн
құрайды, өйткенi оны ... ... ... ... кiрiс ... ... мен ... арттыруға әсерiн тигiзедi, ал олардың
кедейлiнуi мен ... ... ... ... ... әкелiп
соғады.
Екiншiден, банктер ... ... ... ... несие беру үшiн меншiктi және тартылған ... ... бұл ... ... ... ... кезде оның барлық
қатысушыларына – несие ұйымдарына, қарыз алушыларға және тұтастай түрде
қоғамға ... ... ... – бұл ... ... ... ... ақылы, жеделдiк,
қайтарушылық, қамтамасыз етушiлiк жағдайларында ақша – ... бiр ... беру ... ... ... ... қарыз алушының несие берушiге келiсiмде
көрсетiлген негiзгi қарыз ... ... ... төлеуi түсiндiрiледi. Бұл
ерекшелiк несиенi тауар – ақша ... ... ... өзгешелеп тұрады. Қайтарушылық – несиенiң негiзгi ... ... ... ... ... ... беру ... банктiң көрсететiн
қызметiнiң өтелетiн сипатына ... Банк ... ... ... сыйақы түрiнде белгiлi бiр ақы алады. Оның мөлшерiн несие шарты
бойынша белгiлейдi.
Несие берушiден жедел ... беру ... ... ... ... – ала көрсетiлген мерзiмдерi түсiндiрiледi [16]. Яғни,
жеделдiк – оны бұзу ... бiр ... ... әкелетiн несиенi
қайтарудың уақытша айқындығы. Несие беру мерзiмi ссудалық ... ... ... ... ... мерзiмi болып саналады.
Қамтамасыз ету –бұл кепiлге беру, банк ... ... ... ... – ақ ... ... ... қаралған өзге
де тәсiлдердiң көмегiмен жүзеге асырылуы мумкiн банк ... ... ... ... ... ... ... көрiнген кезде нақты
экономикалық өмiрдегi ... ... ... ... ... коммерциялық банктер несиелiк қатынасын
көптеген клиенттермен шешедi. ... ... ... берудiң аса ауқымды
процесi арқылы жузеге асады.
Несие беру – сауда, кәсiпкерлiк қызмет пен ... ... ... ... ... ... болып саналады.
Несие беру теориясы мен тәжiрибесiнде банктiң ... ... ... жалпы негiздерi мен қағидалары, терең ... ... ... ... дәлелдейдi. Несие беру: субъектiлердiң несие
беру процесiне қатынасы; несие ... мен ... ... ... ... жеткiлiктiлiгi; қарыз алушылардың
ссудаларды пайдалануы; қарыздардың болуы ... ... ... ... ... ... ... орнату үшiн клиенттiң несиеге
деген нақты қажеттiлiгiнiң пайда ... ... ... тиiс. ... ... қажеттiлiгiн бiлу және несие қарызға, тек субъективтiк
қажеттiлiктердi ... ... үшiн беру ... ... ... және ссудаларды қайтару ... ... ... ... алушыларға несиелер бере отырып, тәуекелге
барады, сондықтан несие беру ... ... ... ... ... ... ... орындау және бақылау мен мерзiмiнде
қайтарудан ғана тұрмайды, сонымен бiрге ... ... мен ... ... ... ... нақты жағдайда шешiмдер қабылдауды да
бiлдiредi.
Банк клиенттiң ... ... мен ... ... ... деген қажеттiлiктi қарай ... оның ... ... ... ... ескередi. Қарыз алушының
қарызды несие шартында көрсетiлген жағдайларға сәйкес қайтаруға қабiлеттi
және ... ... ... болу үшiн ссудаға қатынасы бойынша клиенттiң
өз iсiне ... ... ... ... ... ... ... экономикалық конъюнктураны ескередi.
Банк қарыз алушыға несие беру процесi басталмай тұрып тәуекелдi ... оны ... ... ... ... ... талдау жасайды.
Банктiң несие төлеу қабiлетiн ... ... ... қарыз
алушының несие төлеу қабiлетi туралы дұрыс қорытынды жасаған жағдайда, банк
несие шартының жағдайларын әзiрлеуге ... Бұл ... ... ... ... банк ... процесс кезiнде: несие мақсатын, сомасын, қайтару
тәртiбiн, ссудалардың мерзiмiн, қамтамасыз етудi, ... ... өзге ... анықтайды.
Несие шарты – бұл несиеге қатынасы бойынша әрбiр тараптың құқықтары мен
мiндеттерi ескертiлетiн банк пен қарыз алушылар арасындағы ... ... ... ... қаржылық жағдайын ұстап тұру немесе жақсарту; банктiң
мүддесiн қорғай отырып, ақша қаражатының қозғалысы мен ... ... етiп ... ... мен ... ескертпелерден және
шектеулерден тұрады.
Несие шартының экономикалық және ... ... ... мазмұнында
көрсетiледi, оған мыналар кiредi [18]:
- ссуданы алу мақсатын, сомасын, аудару ... ... ... ... мен ... ... ... беру қаржысының сипаттамасы;
- терминология анықтамасы, қарыз беру күнi, жұмыс күнi, ... ... ... күнi, ... ... ... жағдайы, келiсiмнiң
күшiн жою күнi, растаушы құрал және т.б. ... ... ...... ... ... сипаттайды;
- пайыз және комиссиялық ставка пайыздық төлемдер бойынша ... ... ... – ала төлемдер жасау, төлеу кезiндегi айыппұлдар және оны ... ... ... жабу ... ... ... ... шарттарды орындамаған
жағдайда, банк өзiнiң талабын ... ... ... ... және ... кез – ... ... иелiк ете алады;
- кепiлдер: оның заң ережесi, займдарды реттейтiн басқа тұлғаларджы қолдау
сияқты банкке берiлген, әр түрлi ақпараттарға сүйенетiн ... ... оның ... есебiнiң дұрыстығы,соңғы қаржылық ақпараттар
бойынша қаржы жағдайына байланысты материалдарда керi ... ... ... ... ... ... ... алушының активтерiне
қарсы берешектерi үшiн мүлiктерiн ұстап ... кез ... ... ... оның болмауы;
Банктiң ссуда алушылармен несие қатынастарын жетiлдiруiне ... ... ... ... ... ... мүмкiн.
ҚР – ның банк тәжiрибесiндегi несие шартын арнайы құжат ретiнде белгiлi
бiр кесте ... ... ... ... және оны тиiстi талаптарға
сәйкес рәсiмдейдi. Несие ... ... бiр ақы ... арқылы толтырылады.
Несие шартының бiрiншi бөлiгiнде банк несиесiнiң, сондай – ақ
кепiлдеме ... ... ... ... ... заңды тұлға
Жарғысы негiзiнде әрекет ... ... және ... ... ... әрi ... заты – ... объектiсi, қысқа мерзiмдiк ссудалар
сомасы ссудалардың ... ... күнi, ... үшiн ... ... төлеу тәртiбi мен мерзiмдерi көрсетiледi.
“Тараптардың құқығы мен мiндеттерi” бөлiмiнде мыналар ... ... ... оны ... қайтару және табысы жеткiлiксiз болған
жағдайда қарыз ... ... қою ... ... ... беру ... шартта көрсетiлген пайыздарды төлеу ... ... ... ... ... үшiн ... төлеу бойынша
мiндеттемелердi және несиенi ... ... ... ... ... ... үшiн ... аудару мерзiмдерi мен тәртiбiн
көрсететiн; талап етуi бойынша банкке ... ... ... ... ... түрлерiн беруге мiндеттенетiн; кәсiпорын
мәртебесi бойынша бүкiл өзгерiстердi ... ... және ... ... ... ... ... бұрын қайтаратын қарыз алушының
сондай – ақ ссуданықайтару мерзiмiн ұзарту туралы банкке өтiнiш бiлдiруге;
банктiң өз тарапынан ... ... ... өсiм мөлшерiнде айыппұл
төлеуiн талап етуге құқығы бар.
Банктiң құқығы мен мiндеттерiне мынадай мәселелер ... ақша ... ... хал – ахуалына қатысты ссудаға ... ... ... ... ... ... бұзуы кезiнде алдағы
уақытта ссуда берудi ... ... ... жоқ деп ... мерзiмiнен бұрын өндiру; несиенi мақсатты пайдалану бойынша жер ... ... ... ... және ... ... ... ету. Несиенi мақсатты пайдаланбағаны үшiн ... ... қоса ... ... ... бүкiл сомасын және
ссудаға берешегiнiң 25 % мөлшерiнде ... ... ... ... ереже” бөлiмiнде несие шартының заңдылығы заңдылықтарға сәйкес
дауларды шешу мәселелерi атап көрсетiледi.
Несие шартының соңында ... ...... банк ... есеп ... нөмiрлерi көрсетiледi, жетекшiлердiң қолдары мен
мөр қойылады.
Қарыз алушы ... алу үшiн ... ... ... ... ... онда ... мақсатты бағыты, оның сомасы, қайтару мерзiмдерi,
сондай – ақ несие берiлетiн шараның қысқаша сипаттамасы атап ... үш дана етiп ... ... және екiншi дана негiз болып
қызмет етедi, үшiншi данасы ... ... ... ... ... есеп шоты ... негiзiнен, банктiң есеп шоты ашылған жерде
ашылады. Клиентке ... банк ... ... ... ... ... ... берушiнiң сұратқан бүкiл қажеттi құжаттарын тапсыруға мiндеттi.
Қарыз алушы төмендегiдей құжаттар пакетiн тапсырған ... ... ... ... ... ... шараның техникалық – экономикалық негiздерi;
2. барлық қосымшалар мен контрактылардың, шарттардың, ... ... ... ... мен ... ... ... кiрiстер туралы
декларациялар және белгiлi бiр кезеңдегi қарыз алушының ... мен ... ... ... ... үшiн өзге де ... ... деңгейде рәсiмделген, ссуда беруге тапсырыс;
5. қарыз алушы ... ... ...... ... ... ... мәлiмет;
7. шұғыл мiндеттемелер;
8. несие шарты;
9. қамтамасыз ету туралы ақпарат, сондай – ақ бизнес жоспар.
Банкпен тұрақты несие қатынасын ... ... ... ие қарыз
алушыларға несие алу үшiн тапсыруға тиiс ... ... банк ... Қажеттiлiк болған жағдайда банк қарыз ... ... ... ... ... ... ... қорытындысын, қарыз алушының
есеп айырысу, ссудалық және валюталық есеп шоттары ашылған банктердiң
атауын, ... ... ... ... ... ... берешектердiң көлемiн, сондай – ақ банк ... ... ... ... уақытында қайтаруды қамтамасыз ету жөнiндегi
мiндеттемелердi: кепiлдiк ... ... беру ... ... ... берушiлiктi талап етуi мүмкiн.
Банктiң несие бөлiмi несие беру мәселелерi бойынша құжаттарды ... ... ... ... ... ... несие берумен байланысты
өзге де қызметтердiң жұмысын үйлестіреді және қарыз алушылар тапсыратын
мәліметтердің жеделдігі мен ... ... ... ... бөлімінің
қызметкерлері заң бөлімінің заңгер мамандарымен ... ... ... ... мен ... ... үшін клиенттердің заңдық
істерін зерттейді.
Несие бөлімінің және банктің басқа қызметтердің қорытындысы несие беру
туралы мәселені несие ... ... банк ... ... ... ... саналады [20]. Несие комиссиясы ... банк ... ... ... ... оң ... ... кезде, заң
қызметкерлері кепілдік туралы шарты, ал ... ... ... ... ... қол қоятын несие келісімін дайындайды.
Клиенттерге ссуданы беру ссуданың мақсатты бағытталушығына қатысты
ашылатын жеке ссудалық есеп ... ... ... ... ... орай
өнімдерді өткізуден түскен түсімдер мен ақша қаражаттарының бүкіл басқа
түсімдерін банк ... ... ... есеп ... ... ... ... ссуданы пайдаланудың бүкіл мерзімі
ішінде өзгеріссіз қалады. Өзгермелі пайыздық ставкалар несие ресурстарына,
сұраныс пен ұсыныстың ... ... – ақ ... ... ... ... жағдайына қарай несие немесе депозиттік шарттың бүкіл қолдану
мерзімі ішінде банкпен ... ... ... өзгеру жағдайы
тараптардың жасаған шартымен анықталады. Ссудалар бойынша пайыздар,
негізінен ай ... ... және ... ... банк ... ... ... Ұлттық Банкінің қызметтері
Осы бөлімде Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ақша – ... шолу ... 1993 жылы 13 сәуірде Қазақстан Республикасы Жоғарғы
Кеңесінің оныншы сессиясында Қазақстан ... ... ... ... туралы» Заңы қабылданды, ол ... ... ... міндеттерін, қызмет принципін, құқықтык
мәртебесі мен өкілеттігін, оның банк ... рөлі мен ... ... ... өзара қарым-қатынасын айкындап берді. Заң
Қазақстан Республикасыньщ ақшалай және ... ... ... ... ... салым салушылардың мүддесі мен мемлекеттік несие саясатын
жүзеге асыруды қамтамасыз ... ... ... Заң Ұлттық Банктің
негізгі міндеттерін айқындап берді: ақша айналымы, несие, банктік есеп
айырысуларды ... және ... ... саласында мемлекеттің
саясатын әзірлеу мен жүзеге асыруға қатысу; несие берушілер мен банктің
салымшыларының, несиелік, есеп ... ... ... ... алу, сату және ... бойынша операцияларды жүзеге асыратын
мекемелердің ... ... ... ... және басқа несие
мекемелерінің қызметін реттейтін ережелерді жасау негізінде оны ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру
саласында мүдделерін қорғау.
1993 жылы 15 ... ... ... ... валютаның
енгізілуіне байланысты Қазақстанның Ұлттық Банкіне ақша-несие жүйесінің
жұмыс істеу жауапкершілігі, оның ... және ... ... ... ... ... ... қызметін
реттеудін жүйесін бекіту міндеттері жүктелді. Қазақстан ... ...... теңгенің ішкі және сыртқы тұрақтылығын
қамтамасыз ету — ... ... ...... ... ... ... біріне айналды.
Орталық банктердің тиімді қызметі ұлтгық дәстүр тұрғысынан ... мен ... ... көп ... ... 1995 ... 30
наурызда шыққан Қазақстан Республикасы Президентінің Заң күші ... ... ... ... ... Жарлығы Кдзақстан
Республикасы Ұлттық Банкінін міндеттерін, ... ... ... мен ... оның ... банк ... рөлі ... айқындап берді. 1995 жылы 30 тамызда еліміздін жаңа Конституциясының
кабыдануына байланысты ... ... рет ... мен толықтырулар
енгізілді.
Ақшаның кұнсыздануын ... ... ... ... валютанын
тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан Ұлттық Банкі ақша-несие
саясатын жүзеге асырады. Қазақстан Ұлттық Банкі ... ... ... ... айқындайтын және жүзеге асыратын бірден-бір
орган болып табылады. ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында жүзеге асырады.
Ақша-несие саясаты:
- қайта қаржыландырудың ресми ставкасын;
- ақша-несие саясатының ... ... ... ... ... ең ... ... талаптардың нормативтерін;
- ерекше жағдайларда, операциялардың жекелеген түрлерінің деңгейі мен
көлеміне тікелей сандық шектеулерді белгілеу жолымен жүзеге асырылады.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... сәйкес
коммерциялық вексельдерді қайта есепке алуды жүргізеді.
Қайта қаржыландырудын ресми ставкасы ақша-несие саясатының ... үшін ... ... ... ... болып табылады.
Қазақстан Ұлттық Банкі ... ... ... ... ақша ... ... ... бойынша сұраныс пен ұсынысқа, инфляция деңгейіне
және инфляциялык болжауларға қарай белгілейді.
Қазақстан Ұлттық Банкі ... ... ... ... шеңбердегі
қаржы нарығында сыйақының нарықтык ставкаларына әсер ету максатында ақша-
несие ... ... ... ... ... ... ... нормативі банктер алдындағы міндеттемелерді кеміту
есебінен міндеттемелердің ... ... ... ... ... ... ... артық емес мөлшерде белгіленеді.
Қазақстан Ұлттық Банкі айырықша жағдайларда міндеттемелердің есуіне
резервтік ... ... ... Ең ... ... ... ... осындай шешім қабылданған күннен бастап бір ... ... ... ... ... ... нормативтері бұзылған кезде Қазақстан
Республикасының заң актілерімен Қазақстан Ұлттық ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банкі банк кызметін тоқтатқан кезде бір апта мерзім
ішінде банкке Қазақстан Ұлттық Банкінде резервтелген ... ... ... ... ... ... шектеуді айырықша жағдайларда
ғана белгілейді. Қазақстан ... ... тіке ... ... ... мен мәмілелердің жекелеген түрлері бойынша ставкалардың ең
жоғарғы деңгейі, несиелендіруді тікелей шектеу, ... ... ... ... ... салалардың дамуын ынталандыру немесе тежеу
максатында несиенін накты түрлерін реттеу болып ... ... ... ... сандық шектеуді ақша-несиемен реттеудің
жанама әдістерімен инфляциялык процестерді тоқтату мүмкін болмаған жағдайда
қолдануға ... ... іске ... ... ... ... Банкі
мынадай операция түрлерін жүзеге асырады:
1) қарыздар беру;
2) депозиттер қабылдау;
3) валюталықинтервенциялар;
4) Қазақстан Ұлттық Банкінің қысқа мерзімді ... ... ... және ... да бағалы кағаздарды сатып алу және сату, оның
ішінде кері сатып алу құқығымен;
6) коммерциялык ... ... ... ... ... ... Банкі Басқармасынын шешімі ... ... ... ... ... ақша-несие саясатының қабылданған бағдарларына
сәйкес банктердін карыз алуының жалпы көлемін реттейді.
Банктерге берілетін карыздарды беру мен өтеу тәртібін, ... ... және ... ... ... ... ... Ұлттық Банкі қарыздарды өтімділігі ... және ... ... және ... ... қамтамасыз ете отырып та,
қамтамасыз етпей де бір жылдан аспайтын мерзімге береді. Бұл ... ... ... ... ... ... Бұл ... Қазақстан
Ұлттық Банкі соңғы инстанциядағы қарыз беруші ретінде банктерге қарыздарды
Қазақстан Ұлттық Банкінің ... ... ... ... және
мерзімдерде беруге құқылы.
Қазақстан Ұлттық Банкінің нормативтік қүқыктык актілерінде көзделген
мүлік Қазақстан Ұлттық Банкінің ... ... ... ... ету үшін кепіл заты бола алады.
Депозиттерді тарту мен өтеу тәртібін, талаптарын, мерзімдерін ... ... ... ... ... ... Қазақстан Ұлттық Банкі
Ұлттық валютамен де, шетел валютасымен де депөзиттер тартуға құқылы.
Қазақстан Ұлттық Банкі ақша-несие саясаты ... ... ... ... та, ... те ... ... құқылы.
Қысқа мерзімді ноталарды шығару, орналастыру, айналысқа жіберу және
отеу тәртібі мен талаптарын Қазақстан Ұлттық Банкі ... ... ... ... ... нотасы - Қазақстан Ұлтық Банкі шығарған
мемлекеттік бағалы қағаздар.
Мемлекеттік және өзге де ... ... ... алу және ... ... ... ... ақша-несие саясаты шеңберінде жүзеге асырады.
Қазақстан Ұлттық Банкі ... ... ... ... ... және ... ... Банкінің коммерциялык вексельдерді қайта
есепке алуға қабылдауы үшін койы-латын талаптарды белгілейді.
Қазақстан Ұлттық Банкінің ... ... ... ... ... ... ... интервенцияны Қазақстан Ұлттық
Банкі кез келген банктер мен ... ... ... кез келген валюталық
мәмілелерді пайдаланумен дербес жүзеге асырады.
Валюталық реттеу саласындағы Қазақстан Республикасы ... ... ... ... валюталык қатынастарды ... ... ... Ұлттық валютаның тұрақтылығын қамтамасыз ету
мақсатында банктерге несие беру тәрізді ақша-несие саясатының құралын ... ... ... ... ... ... түрін, мерзімі мен лимитін
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі айкындайды. Қазақстан банкі несие
берудің соңғы сатысының несие ... ... ... ... ... ... валюталармен, Қазақстан Ұлттық Банктің Ережесімен белгіленген
тәртіпте және мерзімде, қамтамасыз етіп те, қамтамасыз етпей де ұсынады.
2.2 ... ... ... ... ... ... буыны халық шаруашылығына тікелей қызмет
көрсететін және ... ... кең ... ... ... ... ... мекемелер торабынан тұрады. Бұлар коммерциялық,
кооперативтік және жеке ... ... ... коммерциялық банктер
деген жалпы атпен біріктіріледі.
«Коммерциялық банк» термині банк ісінің ертеректегі даму ... ... ... ... операциялары мен төлемдеріне қызмет
көрсетуі барысында ... ... ... клиенттері саудагерлер болған
сондықтан «коммерциялық банк» деген атауға ие ... ... ... ... ... ... банктер экономикалық өзге де салаларына
қызмет көрсете бастағандықтан, да ... ... ... ... мағынасын біртіндеп жоғалтты. Ол ... ... ... ... оның ... ... ... жұмыс түрлеріне қызмет
көрсету олардың ... ... ... ... ...... ... қаржылық операциялар мен қызмет көрсететін
несиелік мекемелердің тобын білдіреді.
Бүгінгі коммерциялық банктер өз клиенттеріне 200 – ге жуық ... мен ... ... ... ... кең көлемді ... ... өз ... ... ... қолайсыз жағдайда
өзінде пайдалы жұмыс жасауға септігін тигізеді.
Бір операциялардан болған зиян, екінші бір операциялардан түсетін пайда
есебінен жабылады. Нарық ... ... ... елдердің коммерциялық
банктері несие жүйесінің негізгі ... ... ... ... ... емес. Олар өзгермелі ақша-несие нарығының жағдайына ... ... ... ... ... жүзеге асыра отырып коммерциялық
банктер қаржы делдары ролін орындайды. Банктің бұл қызметі екі жаққа да
пайда әкеледі. Салымшылар үшін ... ... ... ... ... өтімді активтер қызметін атқара отырып, кей жағдайда оның үстіне пайыз
әкеледі. Қарыз алушылар кейде көптеген ұсақ ... ... Бұл ... ұсақ ... ... ... аз ғана ... қысқа мерзімге
салғанның өзінде де мүмкін болады. ... ... ... ... ... ... жүргізіп, уақытша бос ақша қаражатын тарту
мүмкін емес.
Коммерциялық банктер өз ... ... ... ... депозиттерді ұсынады, бұл бір жағынан өтімділікке ... ... ... ... ... үшін
облигацияға немесе акцияға ... ... ... ақшаны сақтау
формасы тиімді болып табылады.
Банктік несие - ең ... және ... ... орны ... қызметтердің формасы ретінде ол нақты қарыз ... ... және ... ... алу жағдайына көндігуіне мүмкіндік береді.
Коммерциялық банктердің мынадай бастапқы ... бар: ... ... ... және есеп айырысуларды жүзеге асыру, несие
беру. Коммерциялық банктердің басқа қаржы институттарынан айырмашылығы ... бір ... ол ақша ... мен ... б.т. Бұл ... ақша деп тек
қолма-қол ақшалар ғана ... ... ... ... ... ... ... ақша жасау мүмкіндігі экономика үшін өте маңызды.
Ол тиімді несие жүйесін іске асыра ... ... ... ... ... Коммерциялық банктер өздерінің депозиттік және несиелік
операцияларының көмегімен олар ... бос ақаш ... ... ... ... ... бере ... халық шаруашылығының қажеттілігін
қанағаттандырады, яғни жаңа төлем құралдарын жасайды.
Банк жүйесін ұйымдастыру белгілеріне қарай ... ... бар ... және ... топтарға бөлуге болады. Көптеген
елдерде банк жүйесінің бір типі берілген, ал Қазақстанда ... ... ... ... ... ... ... рұқсатымен банктер Қазақстан Республикасы аумағында және
одан тысқары жерлерде банктерін аша алады, ал өздерінің өкілеттілігін –
Ұлттық ... ... бір ... ... ... – бұл бас ... берген құқықтары шегіде банктік
операцияларды жүзеге асыратын банктік мекеме. Банк ... ... ... саналмайды, дербес балансы болмайды және өзінің бас ... ... мен ... шегінде қызмет етеді.
Банк өкілдігі – депозит тартудан басқа бір ... ... ... өз ... банктің тапсырмасымен жұмыс жасайтын ... ... ... ... бөлімше.
Еншілес банк – жарғылық қордың 50% - нан астамы бас банкіге тиесілі,
заңды ... ... ... ... мекеме.
Қазақстан бұрынғы КСРО – ның монополиялық банктік жүйесін ... ... ... ... ... Әлембанк, Халық банкі) республиканың барлық аумағында
өздерінің ... ... ... ... коммерциялық банктер де
сондай өз филиалдарын құрды (мысалыға, Казкоммерцбанк, Центркредитбанк,
Темірбанк және ... ... ... ... ... бар ... – олар бас банктің ... ... және оның ... ... ... ... банктердің күрделі иерархиялық
құрылымы болды. Олардың бас кеңсесі ... ... ... ... ... ал ... аудандағы бөлімшілер
бағынышты болып келді.
Шетелде банк филиалдары заңды тұлға болуға және дербес мекеме ... ... ... банктердің филиалдары тұтыну несиесі, лизинг,
факторинг, жылжымайтын мүлікті мерзімін ... ... ... ... ... ... барлық коммерциялық банктер
филиалсыз, яғни шоғырланған болып ... ... ... және ... ... ... дәрежесі, бірінші кезекте жалпылама түрде анықталады.
Сондықтан да банктің бір – екі бөлімшесі болатын ... онда ... ... ... ... Кез келген жағдайда да барлық жүйені тиімді
жедел басқарудың ... ... ... ... ... ... кешігу,
бас кеңсе мен бөлімше арасында ақпараттық үзіліссіз ... ... ... құрылымы басты екі әдіспен анықталады – банктің
басқарылуы құрылымы және оның функционалдық ... мен ... ... ... ...... негізгі қызметін іске
асыру мақсатында, банктің коммерциялық қызметіне ... ... және ... ... ... ету.
Банктің ұйымдастырылуына, ондағы жетекші мен бағыныштыларының қарым –
қатынасына оның барлық қызметі тәуелді.
Банкті басқарудың құрылымын анықтау, ... ... ... ... банк ... ... асырудағы құзіретін, жауапкершілігін және
өзара байланысын бекітуді алдын ала қарастырады. Банкті басқарудың жалпы
тәсілдері мен құрылымы банктік ... ... ... бірақ, басқару
құрылымына қатысты көптеген сұрақтарды коммерциялық банктің ... ... ... ... банктің басқару құрылымына оның жарғылық қорының қалай
құрылуы (біртұтас, пайлық және ... ... оның ... ... филиалсыз) даму дәрежесі тікелей ықпал етеді.
Қазіргі уақытта коммерциялық ... ... ... ... ... да, ... ... акционерлері қатысады.
Ондай формадағы банктің ең жоғарғы басқару ... банк ... ... ... табылады. Ол жарғыны, баланс пен есепті ... ... ... мен ... анықтайды, басқарма мүшелері мен
төрағасын ... ... ... ... мүшелерін сайлайды. Яғни
банктің стратегиялық міндеттерін шешеді. Акционерлер жиналысы жылына ... ... ... ... балансты құрғаннан кейін бір айдан кешікпей
шақырылады.
Басқарма ... ... – банк ... оның акционерлерінің өкілетті
органы және олардың мүддесін қорғайды. Басқарманың ең басты ... ... ... ... ... ... ету. Сонымен қатар,
кеңес клиеттерінің мүддесін қорғау туралы да жұмыс жасауға тиіс.
Жетекші орынға адам таңдау. Осы заманғы банк – ... және ... ... ... да, оны ... білікті мамандар мен жауапкершілігі
бар адамдар басқаруы тиіс.
Комитет құру. Ірі ... ... ... үшін ... ... ... (ағымдағы сұрақтарды), есеп-қарыздық ( несие беру
инвестициялау), ревизиялық (қаржылық жағдайын тексеру).
Қарыздық және ... ... ... ... ... ... ... мен бағалы қағаздар портфелінің құрылымына банк саясатының
бекіткен мақсаттарына сәйкес бақылау жасайды.
Банк қызметінің мерзімді тексеру. ... ... ... ... ... жүзеге асырады. Өз мәжілістерінде ... ... ... ... және банк ... ... мүшелері өздерінің шешімдері, зияндары, қателіктері,
банктер туралы заңда бағынбағандары үшін жауапты.
Кеңес коммерциялық ... ... ... ... ... ... жүргізетін ең жоғары басқару органы болып табылады.
Кеңес (басқарма) тәжірибелік операцияларға жетекшілік жасау және жүзеге
асыру үшін ... ... ... ... ... ... жинақтау қызметтеріне және оларды ... ... ... ... іс - тәжірибелік операцияларды жүзеге асыру және
басшылық ету үшін банкінің басқару құрылымын құрады. Өкілеттік ... ... ... дәрежесі бойынша басқару құрылымы 3 деңгейден тұрады.
1. жоғарғы менеджерлер;
2. администраторлар;
3. ... және ... ... ... ... ... - бөлімдер мен ... ... ... бағдарламаларымен нақты мақсатын айқындайды, кеңес
және олардың жұмыстарына бағасын береді. Олар өздерінің ... ... ... ... ... - бөлімше жетекшілері. Олардың басты мақсаты - ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлерге – қадағалаушылар жатады. Бұл қатардағы
жұмысшыларға көмек ... ... және ... ... ... ... ... кеңес беретін, персоналды оқытумен айналысатын шағын
маманданған топтар ... ... ... ету ... ... кәсіпқой мамандар.
Бақылаушы – бухгалтерлік және статистикалық ... ... ... жаңа тәсілдерін және есептің автоматтандырылуымен
айналысады.
Банктің құрылымы, бөлімдерінің ... ... ... ... өкілеттіліктердің бөлінуі тағы сол сияқты факторларға
байланысты және ... ... ... Банк ... ... ...... банктегі еңбекті ... оның ... ... маңызды шарты. Банктің
ұйымдастырушылық ... ... ...... ... ... мен ... мазмұны болып табылады. Банктік іс
тәжірибеде банктік ұйымдастырушылық ... 2 түрі бар: ... ... ұйымдастырушылық құрылымы банк қызметінің жекелей бөліктерге
бөлінуі, іс-әрекеттің немесе қызметінің оқшауланған ... ... ... көрсетілуі, олардың жүзеге асырылуы банктердің ... ... ... ... ... ... банк ... оқшауланған
салаларына, әдетте банк операцияларын басқару, маркетинг, бухгалтерлік есеп
пен есеп беру және ... ... ... ... Бұл ... блоктардың шешетін міндеттерінің
көлеміне байланысты шағын бөлімше құрылуы мүмкін.
Дивизионалдық ұйымдастырушылық құрылымы үнемі өзгеріп ... ... ... ... арасындағы бәсекелестіктің ... ... ... ... банк ... ... бойынша бөлінбейді, ал банктердің ұсынатын өнімдерінің ... ... ... ... белгісі бойынша бөлінеді. Бөлімшелер
деген ұғымға әр түрлі құылымдық бірліктер – басқару ... ... ... ... әр ... ... ... бейімделген құрылымдар да,
өз клиенттеріне қызметтің жеке түрлерін үлкен көлемде көрсететін банктер де
жиі кездеседі.
Операциялардың нақты ... ... ... ... ... ... осы салада үлкен тәжірибесі бар оның мамандары,
оны жоғары бәсекелес қабілетті ... ... ... ... банктер, осыған орай, қызмет көрсетудің сапасы ... ... ... ... ... ... жаңа түрлерін
дамытуда қосымша артықшылықтарға ие.
Тұтынушылардың әр түрлі топтарына бейімделген ... ... ... ... банкткер өзінің басты назарын клиенттердің
белгілі бір тобына ... ... ... ... бір ... көңіл бөледі. Ірі банктердің құрылымында: корпарацияларға қызмет
көрсету басқармасы, несиелендіру бөлімі, инвестициялық қызмет ... ... ... ... бар ... ... көрсету
басқармасы бар.
Аймақтық ұйымдастырушылық құрылымы. Банктер үлкен географиялық ... ... ... ... оның ... ... іс әрекет
ететін бөлімдердің торабы арқылы құруды болжайтын, әр түрлі аумақтарда ... ... ... ұйымдастырушылық құрылымы приципі жатуы мүмкін.
Мұндай ... ... ... клиенттерге қызмет көрсетуге бағытталған
құрылым жергілікті жағдайларға дұрысырақ білуге мүмкіндік береді.
Қазіргі ... ... банк ... сан ... ... ... клиенттер топтарымен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... банктердің
дивизиондық құрылымы құрылған.
Банктің жалпы ұйымдастырушылық құрылымында бөлімдердің екі типін ... ... ... ... ... және ... ... бөлімдер.
Желілік бөлімдер тікелей операциондық жұмыспен айналысады: салымдық,
несиелік, трасталық, бағалы қағаздарды сату сатып алу және т.б.
Штабтық ...... ... ... ... ... ... оның дұрыс жұмыс жасауын қамтамасыз етеді. Бұл ... ... ... ... және ... ... ... олар банк операцияларының
жіктелуін есепке алады, сәйкестендіре отыра олардың ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру,
пайдалылық, өтімділік қызметтердің сан алуан түрлерін орындауына үлкен
көңіл бөледі. Бұл үшін ... ... ... ... ... ... ... меншіктік капиталымен
тартылған қаражаттарды есептеу және талдауым ... Ол ... ... қор ... ... Бұның біріншісі салымшылармен
шарт жасасумен, депозиттік қаражаттарды ... ... ... ... меншіктік қаражаттарын есептеу және талдаумен айналысады.
Несиелік басқарма ... ... ... ... Ол әдетте тұрғындарды қысқа мерзімді ... ... және тағы ... ... ... ... ... филиалдардың қызметіне жетекшілік етумен,
бақылаумен, банк ... ... ... ... ... ... ... – клиенттнрге шот ашумен, кассалық
операцияларды және есеп ... ... ... ... ... ... ... арналған.
Статистикалық және талдау бөлімі статистикалық ... ... және ... ақпараттық – анықтамалық қызмет көрсетумен
айналысады.
3 Банк жүйесінің мәселелері мен дамы ... ... ... ... ... ТМД ... ... қаржылық
жағынан ең тұрақты және бір қалыпты дамушы болып саналады. Банк қызметі
көрсеткіштері сан ... ғана өсіп келе ... жоқ, оның ... ... ... ... ... Ал банк қызметінің халық аралық ... ... ... қаржылық тұрақтылығын белгілі деңгейде ұстап ... ... ... ... ... ... ішінде бұрынғы кеңес
дәуіріндегі экономиканы тиімді реформалауда ... ... ... Ақша ... ... – бюджеттік, зейнеткерлік сфераларда және тұрғын үй,
коммуналдық шаруашылықта байсалды реформалар жүргізді.
Қаржы саласындағы, сонын ішінде банк ... ... 2007 ... сан ... ағымдармен сипатталады. 2007 жылдың қаңтар-шілде айларында
банк қызметінің бұрынғыдан да кеңейе ... ... ... мен
міндеттемелерінің жоғары қарқынмен өскені байқалды. Осы ... ... ... ... мөлшерлеменің біртіндеп өсе ... оның ... ... ... ... ... ... жөніндегі
саясатын жалғастыруға мүмкіндік берді.
Банктің бейрезиденттер алдыңдағы міндеттемедері есепті жыл ... ... ... 1273,4 ... артып, жыл соңында 5403,0 млрд.тенгені
құрады.
2007 жылдың екінші ... орын ... ... ... ... ... ықпалына қарамай, банк секторының кейбір
көрсеткіштерінің теріс ауытқуы пайда болса да, 2007 жыл бойы ... ... ... ... даму қарқынын сақтап қалды.
2008 жылғы 1 қаңтардағы ... ... ... ... ... млрд.тенгені, ал бір жыл ішіндегі өсім 31,7%-ды құраған. Бұл кезде
жиынтық активтердің ЖІӨ-ге қатынасы – ... ... ... ... есепті жыл ішінде 52,5%-ға артып,
жыл соңында 1781,8 млрд.тенгені ... Бұл ... ... ... ... ... нормативтен 2,2 пайыздық межеге артық ... ... ... де 2006 ... салыстырғанда жеткіліктілік
коэффициенті 0,7 пайыздық ... ... ... ресурстардың басым көпшілігі отандық ... ... Жыл ... экономикадағы несие өсімі 48,0% ... ... ... жыл ... 8868,3 млрд.тенгеге жетті.
Орын алған оқиғалардың аясында халықтың депозиттері ... ... ... тез ... ... ... 2007 ... тамыз
айынан қазан айына дейін 4,7%-ға төмендеді. Әйтсе де осы ... ... 2007 ... маусым айындағы көлемнен асып түсті.
Заңңды және жеке ... ... 2007 ... ... ... ... немесе 36,2%-ға артып, 2008 жылдың 1 ... ... ... ... ... ... жеке адамдардың салымдары 40,0%-ға
немесе 413,6 млрд.тенгеге артты.
Соңғы жылдар ішінде қалыптасқан экономиканың тұрақтануы, ЖІӨ ... ... ... ... экономиканың маңызды
салаларының дамуына арналған бағдарламаларды мемлекеттік деңгейде жүргізуге
мүмкіншілік береді (Кесте 8 ... ... ... ... ... |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 | |ЖІӨ, ... |3251 ... |5870 |7453 |10140 |12567 | |Активтердің ЖІӨ-ге қатынасы, % |25 |31
|26 |46 |61 |88 |88 | ... ... ... % |16 |19 |24 |31 |41 |59
|67 | |Капиталдың ЖІӨ-ге қатынасы, % |4 |4 |5 |6 |8 |12 |13 | ... ... % |15 |19 |21 |27 |34 |47 |48 | ... ... банк ... ... секторында ең қарқында
дамып отыратын салаларының бірі болып табылады [30].
ІІ ... ... ... ... ... Республиканың ЖІӨ-нің 88%
құрады, несие көлемі – 67%-ын, ... ... – 13%-ын ... ... – 48%-ын ... жылда құрады.
Банктер қызметінің мәні оларды басқа орындардан ажыратын функцияларды
орындаудан ... ... ... ... ... мүддесі үшін белгілі бір іс - әрекеттерді
орындауын сипаттауға болады. Кез – келген банк өнімінің негізінде қандай ... ... ... ... жатады.
Қазіргі кезде негізгі дәстүрлі қызметтерге бұрынғыша салымдар тарту мен
қарыздар беру жатады. Банктер өз пайдаларының көп бөлігін осы ... ... ... ... ... осы екі ... ... банктік
өнімнің көптеген нысандары жасалынып шығуы мүмкін.
Қазіргі кезде әмбебап банктер банк қызметінің және қаржылық қызметінің
барлық аспектілерін түгелдей қамтитын ... кең ... ... Осы
кезде басқа банктер бәсекелістік артықшылықты жаулап алу және оны ... ... қалу ... ... ... ... бір ... көрсетуге мамандануға тырысады.
Коммерциялық банктердің желісі ақша нарығының қалыптасуына ықпал етеді,
ал заңды және жеке тұлғалардың мемлекетте уақытша бос ақша ... және оны ... мен ... ... ... ... ... ақша нарығының экономикалық негізі ... ... ... өз клиенттерінің шаруашылық қызметіне
қызмет көрсетумен байланысты несиелік, есеп айырысу және ... ... ... ... АҚ қаржылық нарықта тұрақтылықты сақтау үшін
депозиттік база ... ... ... ... Банк ... даму ... жүзеге асыра бастады. Бағдарлама бойынша жеке
тұлғалар үшін қызметті көрсету ... ... және ... ... ... ... жүргізуі көзделді. Табысты шарттары мен бәсекеге
қабілетті пайыздық ставкалары мен айрықшылатын депозиттердің бірнеше жаңа
түрлері енгізілді.
Пайыздық ставкаларды құру ... ... ... ... ... ... толық жабу принципі – алынған пайыздық табыс қаражаттарды
тарту мен ... ... ... ... ... және пайданы
қамтамасыз етуі керек;
- бәсеке қабілеттілігінің принципі – банктік ... ... әр ... рационалды түрде көрсетілуі керек;
- нарыққа сәйкес келу принципі – мақсатты нарықтың сегменттері бойынша әр
пайыздық ... ... ... ... ... дамуы келесі мақсаттарды тұтады:
- клиенттік базаның кеңеюі;
- клиенттермен серіктік ... ... ... ... ... ... ... VIP деңгейінде комплекстік қызмет көрсету;
- жаңа қызметтерді енгізу.
Қызмет ... ... ... ... Банк ... менеджерлердің
көмегін ұсынады. Олар әр түрлі қаржылық құралдарды пайдалану ... ... іс ... ... ... ... ... уақытта банк жаңа ақы төлеу жобаларын ұсынып ... ... ... көмегiмен адамдар еңбек ақысын ала алады, бұндай
жағдайдағы бiрнеше “ақша беру орындардың” бар ... ... ... АҚ-ы ... өзіне тарту үшін келесі жаңа
өнімдерді енгізуде:
1. Банктік шартты салымдар:
- эскроу-шот ( клиенттің ... ... мен ... міндеттерін
орындау үшін ашылатын есепшот, банк эскроу агент ретінде қызмет етеді).
- Жер қойнауын пайдаланушы қоры ... ... ... жер
қойнауы және хер қойнауын пайдалану туралы заңнамасының талаптарына
сәйкес жер қойнауын пайдалану операциясының салдарын жою ... ... ... ... ... ... байланысты соманы
салады).
- Бейрезидентке салық салу мақсатында (салым төлем көзінен табыс салығын
бейрезиденттен ұстау және оны ... ... ... ... бойынша салық агентінің міндеттемесін қамсыздандыру
болып табылады).
2. Бизнес-клиенттерге арналған ... ... ... ... ... белгілі ьір мерзімге салымшыдан ... ... үшін ... халықаралық төлем картасы бойынша салымшының
банк алдыңдағы міндеттемелерін қамсыздандыратын ақша).
3. Бизнес клиенттерге арналған «Жинақтаушы ... атты жаңа ... – кез ... ... депозит сомасын толтыруға, төмендетуге
болмайтын қалдық қалдырып ақша алып тұруға, ай сайын ... ... ... ... ... ... ... бойынша
төмендетуге болмайтын ең төмен қалдықтың 90% мөлшерінде несие лимиті
белгіленеді).
Азиялық даму банкі мен ... ... ... ... банк Ауыл
шаруашылығы кәсіпорындарын өолдау бағдарламасын жүзеге асыруға қатысады.
Қазақстанның даму банкімен белсенді ... ... ... ... ұзақ ... ... және ... қысқамерзімді қаржыландыру алуына мүмкіндік береді.
Банк өз клиенттеріне қаржы құралдарының кең ауқымды таңдауын, сондай-ақ
экспорт-импотр операцияларын қаржыландыру үшін шетелдік банктердің ... ... ... ... бұл ... емес ... ... мүмкіндік береді.
Қазақстанның банктiк жүйесi халықаралық қаржылық дағдарыстары кезiнде
өзiнiң тұрақтылығын дәлелдедi. ... АҚ-ы ... ... ... зор көмегiн тигiзiп, бұл ... ... ... ... экономика орныға бастаған соңғы бiраз жылдар iшiнде
банктер өмiрiне де айтарлықтай өзгерiстер енгенiн жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... жылдар iшiнде
бұрынға Кеңес Одағының құрамында ... ... ... ... ... ... иеленiп келедi десек, артық айтқандық емес.
Ақша–несиелiк, салықтық – бюджеттiк, зейнеткерлiк ... ... ... Бұл ... қай – қайсысын да банк қызметiнен
бөлiп ала қою қиын. Сол себептi банктерде ... келе ... және ... ... ... мән ... ... бағалай бiлу қажет.
Қазiргi таңда елiмiздегi коммерциялық банктер бұрыннан қалыптасып
қалған дәстүрлi операциялармен ... ... емес ... ... ... ... банктердiң бiрi – «ЦентрКредитБанк» АҚ. ... ... ... және ... беру ... операциялармен қатар
жаңадан енгiзiлген ... ... ақша ... ... бойынша тұрғындармен кассалық есеп айырысу ... ... ... еңбек ақы төлеу сияқты операцияларды
жүзеге асырады. Олардың iшiнде несиелендiру, жедел ақша ... ... ... ... ... де баршылық. Сондай – ... АҚ өз ... ... ... бәсекелестiк
қабiлетке төтеп беру үшiн аз ... ... ... ... ... ... АҚ ... нарықта тұрақтылықты сақтау ... база ... ... өзгерістерді енгізді. Банк ... даму ... ... ... ... ... ... жеке
тұлғалар үшін қызметті көрсету түрлерін кеңейту және депозиттерді тарту
бойынша белсенді қызметті ... ... ... шарттары мен бәсекеге
қабілетті пайыздық ставкалары мен айрықшылатын депозиттердің ... ... ... корпоративтік клиенттермен ынтымақтастық нысандарын жетілдіруде,
валюталық қаржы құралдарының кең ауқымын ұсына отырып, ішкі және ... ... ... бойынша қызмет ... ... ... ... өзінінң тұтынушы-клиенттерінің ұялы тефондарына ақша аударымы
келіп түскені ... он ... ... туралы хабар лама Зіберу қызметін
көрсетеді.
«Жедел түсім» жүйесі бойынша банк көрсететін қызмет осы жүйеге ... ... ... ... ... ... ... тез
жинау мүмкіндігін береді, сон дай-ақ оларға нақты режимінде түсіп жатқан
төлемдер туралы жедел ақпарат алып отыруға ... ... ... нақты уақыт режим інде Інтернет арқылы банк
тік есепшоттарды басқаруға арналған. Ол банкке бар ... ... ... ... ... ... сон ... банктің операциялық шығындарын
азайтады.
«Үйдегі банкинг» жүйесі – клиенттің банк офисіне талап етпей-ақ, жеке
адамдарға қашықтан банк тік ... ... Ол ... карточкалық және
депозит тік есепшоттар арасында ақша аударуға мүмкіндік береді.
«TelePay» жүйесі – кез келген ыңғайлы байланыс құралы ... ... ... ... ... ... пунктерін немесе
төлем автоматтарын пайдалану арқылы төлем жасауға мүмкіндік беретін алғашқы
төлем жүйелерінің бірі.
«Телефондық ... ...... ... қажетті нормаларын
сақтай отырып, кез келген уақытта кез келген ... ... ... ... ... кез ... ... ішінде «Капитал» ЖЗҚ-
дағы есепшоттары/карточкалары бойынша қызмет түрлерін ... ... және ... ... ... ... барлық клиенттері
қашықтықтан тегін қол жеткізе алатын банктік қызмет.
Қызмет көрсету сапасын көтеру мақсатымен Банк ... ... ... Олар әр ... ... ... ... туралы
кеңестер береді, іс серіктерді іздеу бойынша көмек көрсетеді.
Демек, банктiң халық сұранысымен жасалған кез – келген қызметi ... ... ... ... ... ... ... операциялар жаңадан өмiрге енген
кезде оны жете ... ... ... ... ... ... алдын – ала нарық конъюктурасын зерттей отырып, жаңа
қызметтер енгiзуге бет бұрған ... ... банк жаңа ақы ... ... ... отыр. Ендi
пластикалық карточкалардың көмегiмен адамдар еңбек ақысын ала алады, бұндай
жағдайдағы бiрнеше ... беру ... бар ... ... ... ... бұл бүгiнгi таңда елiмiздегi басқадай ... ... ... ... ... ... өз ... банкке табыс әкелерi сөзсiз.
Сонымен, Қазақстанның банктiк жүйесi ... ... ... ... ... дәлелдедi. «ЦентрКредитБанк» АҚ
мемлекеттiк экономикасын көтерудегi елеулi зор көмегiн тигiзiп, маңызды
орын иелендi деуге ... ... ... ... ... Учебник / под ред. О.И. Лаврушина.- Москва: Финансы ... ... ... З.Д. Банк iсi. Оқу ... Қарағанды, 2003ж.
3. Сейтқасымов Г.С. Ақша, несие, банктер. Алматы: Экономика, 2001 ... 1995 ... 30 ... ... ... Ұлттық Банкі
туралы»
5. Калиева Г.Т. Коммерческие банки в Казахстане: проблемы устойчивости.
Алматы: Экономика.1999г.
6. 1995 ... 31 ... ... ... ... мен
банктiк қызмет туралы” заңы;
7. Банковская деятельность: Сборник ... ... ... ... ... 2003 ... ... Б. Ақша, несие, банктер. Алматы: Экономика, 2001ж.
9. ... ... ... / под ред. Г.С. Сейткасимова.- ... ... ... ... и ... ... / под ред. ... Е.Ф. Жукова.- Москва:
Банки и биржи. 1997г.
11. Банковское дело. Учебник. / под ред. В.И. ... ... ... ... ... ... ... и банки. Учебник. / под ред. Г.С. Сейткасимова. Алматы:
КазГАУ, Экономика, 1996г.
13. Финансы, деньги, кредит. Учебник. / под ред. О.В. ... ... ... ... Д.М. ... ... ... дела. Алматы. 1997г.
15. Современный финансово-кредитный словарь. / под общ. ред. М.Г. Лапусты,
П.С. Никольского, - Москва: Инфра-м, 1999г.
16. ... М.Т. ... ... ... в ... ... ... Жуков Е.Ф. Деньги, кредит, банки. Москва: ... ... ... С.М. ... ... ... Финансы. Денежное обращение. Кредит. Учебник для вузов / под ред. проф.
Г.Б. Поляка.- ... ... 2-е изд., ... ... В.Д., ... К.К. ... – Алматы: изд. 2-е переработанное
и дополненное. – Қаржы-қаражат, 1999г.
21. Мартьянова Т., Столяров М. ... ... ... ... ... // ... ... от 18 января 2004г.
22. Годовой отчет АО „Банк „Каспийский” за ... ... АО ... „Каспийский”
24. Пояснительная записка к годовому отчету КФ АО „Банк „Каспийский”
25. М.Мыргыясова. Капитальная база банков и сбережения населения – ...... ... // ... 4-5 ... Блинова К.В. Микродетование и развитие микрокредитных организаций в
Казахстане. // Банки ... 1, ... ... Г. Теоретические основы развития депозиттного рынка ... ... 3, ... Корпоративный вестник „Банк „Каспийский” 2-4, 2004г.
29. Куанбаев С. Исатаева Г.Б. Особенности анализа доходности коммерческого
банка. // Банки Казахстана, 3, ... Ким И.В. Это ... ...... в ... ... ... //
Банки Казахстана, 10, 2004г.
31. Статистический бюллетень Национального Банка РК
32. Хе О. ... ... ... ... // Панорама 19, 2003г.
33. Никишев Ю.Ю. Банк, который мы выбираем! // Банки Казахстана, 10, 2004г.
34. Бейбарсов А. Курс на ... ... для ...... // ... 11, 2003г.
35. Хе О. Банки наращивают активы, в том числе за счет ... // ... 10, ... ... ... жеке меншік
Ұйымдық – құқықтық негізде:
- жарналық
- акционерлік ... және ... ... ... ... ... кооперативті
Несие беру мерзімдері б/ша:
- қысқа мерзімдері
- ұзақ мерзімдері
Қызмет ауқымы б/ша:
- ірі
- орта
Коммерциялық банк
Шығу тегі бойынша:
- ескі
- жаңа
Капиталдың кімге ... ... ... ... ... б/ша:
- аумақтық
- муниципалды
- аймақаралық
- халықаралық
Дербестік дәрежесі бойынша:
- еншілес
- тәуелді
- өкілетті
Мамандануы бойынша:
- әмбебап
- мамандандырылған
- ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 47 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шардара су қоймасында балық шаруашылығын дамытудың облыс экономикасындағы орны40 бет
Қазақстан Республикасы ауыл шаруашылығын нарықтық экономика жағдайында дамытудың географиялық мәселелері88 бет
Қазақстанның экология саласындағы қозғалыстары, оның даму перспективалары51 бет
Ақпараттық технологиялар және әлемдік саясат61 бет
Көрсеткіштік және логарифмдік функциялар (қайталау) көрсеткіштік және логарифмдік функциялар (қайталау)8 бет
ХХІ ғасырдағы жаңа принципке негізделген егіншілік жүйесін құру7 бет
Су тіршілік көзі5 бет
Ғаламдастыру және адамгершілік тәрбиесі3 бет
18 ғасырдағы қазақ әдебиетінің даму жөніндегі сипаты18 бет
19 ғасырдағы реформалар13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь