Банк ресурстары және олардың жинақталуы. Банктің өзіндік капиталы.

Мазмұны

Кіріспе 3
1 Банк ресурстарының теоретикалық негіздері 6
1.1. Банк ресурстарының ұғымы және құрылымы 6
1.2 Банктің меншікті капиталының көздері мен қызметтері 7
1.3 Банктің тартылған қаражаттары 14
2 «Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» ресурстарының қалыптасуы және қолдануы 22
2.1 «Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкінің» меншікті капиталын талдау 22
2.2 Банктің заемдық және тартылған қаражаттары 28
3 Банк ресурстары қолдануының жетілдіру жолдары 43
Қорытынды 57
Қолданылған әдебиеттердің тізімі 60
Кіріспе

Банктің ресурстарын қалыптасуы және қолдануы бағытталған ғылыми жұмыстарға жасалған талдаудан, банктің өтімділігі мен табыстарын қамтамасыз етуде ең бастысы банк балансының құрылымын үйлесімді немесе теңгерімді басқаруға қатысты орын алған мәселелердің болуы зерттеу тақырыбының өзектілігін сипаттайды. Осыған орай, коммерциялық банктің активі мен пассивін басқаруды теориялық және тәжірибелік тұрғыдан зерттеулер белгілі ғалым-экономистердің еңбектерінде әр жақты көрініс тапқан. Сондықтан да, банктің активі мен пассивін басқарудың теориялық тұрғыдан жеткіліксіз мазмұны мен оның аз зерттелген әдістемелері, сондай-ақ оларды тиімді басқару тәжірибесіндегі орын алатын өзекті мәселелер бұл курстық жұмыстың тақырыбын таңдауға себеп болды.
Қазақстанның қазіргі экономикалық даму жағдайында банктердің ресурстарын басқарудың теориялық және тәжірибелік аспектілері отандық экономист-ғалымдардың: Ғ.С.Сейітқасымов, О.Б.Баймұратов, Н.К.Кучукова, Ш.Р.Әбділманова, К.Ш.Дүйсенбаев, А.Б.Зейнелғадин, Ұ.М.Искаков, Р.Е.Елемесов, С.Ж.Интыкбаева, С.С.Арыстанбаева, Н.Н.Хамитов, З.Д.Искакова, Ә.Д.Шелекбай, Г.Т.Абдрахманова, А.А.Мусина және т.б. еңбектерінде кездеседі.
Зерттеудің мақсаты Коммерциялық банк мысалында банктік ресурстарының қалыптасуы және қолдануы.
Қойылған мақсатқа жету мынадай міндеттерді шешеуді көздейді:
- банк ісіндегі басқару ғылымына қатысты теориялардың дамуын зерттеу жасап отырып, қазіргі заманға сай банк ресурстарын кешенді басқарудың мазмұнын анықтау;
- банктің ресурстарын кешенді басқару тетігінің және жүйесінің ұйымдастырушылық-ақпараттық негізін айқындау;
- банк ресурстары қолдануының жетілдіру жолдары.
Зерттеу объектісі - «Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ.
Зерттеу пәні ретінде ҚР банктерінің ресурстарын басқару үдерісі жатады.
Зерттеудің теориялық негізіне қазіргі кездегі отандық және шетелдік ғалым-экономистердің банктердің ресурстарын басқарудағы орын алатын мәселелері туралы және өтімділікті басқарудың банктің тұрақты дамуындағы рөлін сипаттайтын зерттеулері пайдаланылды.
Жұмыстың тәжірибелік маңыздылығы бұл зерттеудің нәтижелері банк ресурстардың қолдануының жетілдіру жолдары.
Зерттеудің ақпараттар базасы ретінде банк қызметіне реттеуге арналған ҚР-ң заңдары мен нормативтік актілері, ҚҰБ-ң Басқармасының қаулысымен бекітілген ережелері, нұсқаулықтар және өзге нормативтік құжаттары, ақпараттық бөлімшелерінің статистикалық және есептік деректері, ҚР ҚҚА-ң нормативтік құжаттары мен есептік деректері, ҚР «Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкніңі» есептік материалдары, ҚР статистикалық агенттіктің
Қолданылған әдебиеттер тізімі:

1 Сейітқасымов Ғ.С. «Ақша Несие Банктер»: Оқулық. - Алматы: «Экономика», 2005.
2 Мақыш С.Б. «Ақша айналысы және несие»: -Алматы: «ИздатМаркет», 2004.
3 Баймұханова С.Б.; Балапанова Ә.Ж. «Бухгалтерлік есеп». - Алматы; Қазақ университеті, 2002.
4 Мақыш С.Б., Ілияс А.Ә. Банк ісі: Оку құралы. Алматы. Қазақ университеті 2004
5 Мақыш С.Б. Ақша айналысы және несие: Оку кұралы. Алматы. Издатмаркет. 2004
6 Мақыш С.Б. Коммерциялық банктердің операциялары: Оқу құралы. Алматы. Издатмаркет. 2004
7 Банковское дело: учебник /О.И. Лаврушин, И.Д. Мамонова, Н.И. Валенцева [и др.]; под ред.засл.деят.науки РФ, д-ра экон.наук, проф.О.И.Лаврушина. - 7-е изд., перераб. и доп. - М.: КНОРУС, 2008.- 768 с.
8 Банковское дело: Учебн. - 2-е изд. доп. и перераб./Под общ.ред. Г.С. Сейткасимова. - Астана.- КазУЭФиМТ: ИПЦ, 2007. - 640 с.
9 Банковское дело: Учебник / Под ред. Г.С. Сейткасымова // Алматы. Қаржы-Қаражат. 1998
10 Банковское дело: Учебник / Под ред. О.И. Лаврушина // Москва. Финансы и стататистика. 2004
11 Мақыш. С.Б., ИльясА.А. Банковское дело: Учебное пособие. Алматы. Қазақ университеті, 2006
12 Банковское дело: Учебник . - 2-е изд., перераб. и доп./ Под ред. О.И. Лаврушина. - М.: Финансы и. статистика, 2005.-672с:
13 Банковское дело: Учебник / Под ред. А.М. Тавасиева. М.:ЮНИТИ, 2002
14 Банковское дело: современная система кредитования / Под ред. О.И. Лаврушина // М.: КНОРУС, 2005
15 Банковское дело: Учебник / Под ред. Г.Г.Коробовой. М.:Юристь, 2002
16 Основы банковской деятельности: учебник / Под ред. Тагирбекова К.Р. М.: Инфра, 2003
17. Управление деятельностью коммерческого банка (Банковский менеджмент): Учебник / Под ред. О.И. Лаврушина /М.: Юристь, 2005
18 Основы банковской деятельности (Банковское дело) / Под ред. Тагирбекова К.Р. - М. Издательский дом “ИНФРА-М”, издательство “Весь Мир”, 2001. – 720с.
19 Моисеев С.Р. Денежно-кредитная политика: теория и практика: учебное пособие. М.: Экономисть, 2005
20 Масленченков Ю.С. Финансовый менеджмент банка: Учебное пособие. М.: ЮНИТИ, 2003
21 Банковское дело: стратегическое руководство / Под ред. В. Платонова. М. Хиггниса. М.: «Консалтбанкир», 1998
22 Ларионова И.В. Управление активами и пассивами в коммерческом банке/ М.: Консалтбанкир. 2003
23 Пещанская И.В. Организация деятельности коммерческого банка. М.: ИНФРА-М, 2001
24 Панова Г.С. Кредитная политика коммерческого банка. М.: ИКЦ ДИС, 1997.
25 Е.Б. Ширинская. Операции коммерческих банков и зарубежный опыт. М: Финансы и статистика. 1993.
26 Мақыш С.Б., Супыгалиева Г.И, Керімбекова Н.Н. Ақша, несие, банктер пәнінен практикум. Оқу құралы. Алматы: Қазақ университеті, 2004
27 Щербакова Г.Н. Банковские системы развитых стран. М.:Экзамен, 2003
28 Банковское дело: зарубежный опыт и казахстанская практика /Под редакцией Айтбаева У.Б., Ахметова К.К. - Алматы: 2004 год
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Экономикалық факультет
Курстық жұмыс
Банк ресурстары және олардың жинақталуы. Банктің өзіндік капиталы.
Пән Банк ... ... - ... ... ... бағаға
қорғалды
__._______ 201 ж.
Мазмұны
|Кіріспе |3 |
|1 Банк ... ... ... |6 ... Банк ... ... және ... |6 ... ... ... капиталының көздері мен қызметтері |7 ... ... ... ... |14 |
|2 ... тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» ресурстарының |22 |
|қалыптасуы және қолдануы | ... ... ... үй құрылыс жинақ банкінің» меншікті |22 |
|капиталын ... | ... ... ... және ... ... |28 |
|3 Банк ... ... ... ... |35 ... |40 ... әдебиеттердің тізімі |42 ... ... ... және ... ... ... ... талдаудан, банктің өтімділігі мен табыстарын қамтамасыз
етуде ең бастысы банк балансының құрылымын үйлесімді немесе ... ... орын ... ... ... ... тақырыбының
өзектілігін сипаттайды. Осыған орай, ... ... ... ... ... теориялық және тәжірибелік тұрғыдан зерттеулер белгілі
ғалым-экономистердің еңбектерінде әр жақты ... ... ... ... ... мен пассивін басқарудың теориялық ... ... мен оның аз ... ... ... ... ... тәжірибесіндегі орын алатын өзекті мәселелер бұл ... ... ... ... ... ... ... даму жағдайында банктердің
ресурстарын басқарудың теориялық және тәжірибелік ... ... ... О.Б.Баймұратов, Н.К.Кучукова,
Ш.Р.Әбділманова, К.Ш.Дүйсенбаев, ... ... ... ... ... ... Г.Т.Абдрахманова, А.А.Мусина және т.б. ... ... ... банк ... банктік ресурстарының
қалыптасуы және қолдануы.
Қойылған мақсатқа жету мынадай міндеттерді шешеуді көздейді:
- банк ... ... ... ... ... дамуын зерттеу
жасап отырып, қазіргі ... сай банк ... ... ... анықтау;
- банктің ресурстарын кешенді ... ... және ... ... ... банк ресурстары қолдануының жетілдіру жолдары.
Зерттеу объектісі - «Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ.
Зерттеу пәні ... ҚР ... ... ... үдерісі жатады.
Зерттеудің теориялық негізіне қазіргі кездегі отандық және ... ... ... ... орын алатын
мәселелері туралы және ... ... ... ... дамуындағы
рөлін сипаттайтын зерттеулері пайдаланылды.
Жұмыстың тәжірибелік маңыздылығы бұл ... ... ... ... ... ... ақпараттар базасы ретінде банк қызметіне реттеуге арналған
ҚР-ң заңдары мен нормативтік ... ... ... ... ... ... және өзге ... ... ... ... және есептік деректері, ҚР ҚҚА-ң
нормативтік құжаттары мен есептік деректері, ҚР ... ... ... жинақ банкніңі» есептік материалдары, ҚР статистикалық агенттіктің
сандық мәліметтері, ... ... ... ... ... ... ... басқару жайлы ... ... ... және ... пайдаланылды.
Зерттеу кезінде жалпы ғылыми әдістерден (жүйелік талдау, кешендік)
басқа экономика-статистикалық, ... ... ... және ... Банк ... ... негіздері
1.1. Банк ресурстарының ұғымы және құрылымы
Коммерциялык банктер бір жағынан, шаруашылық субъектілердің уақытша бос
ақшалай қаражаттарын ... ... ... ... бұл каражаттар
есебінен кәсіпорындар мен ұйымдардың әртүрлі қажеттерін қанағаттандыратын
арнайы мекеме. Коммерциялық банктің пассивтік ... ... ... ... ... үшін қажетті банк ресурстары жинақталады.
«Банк ресурстары» термині «несиелік ресурсы» былай қарағанда кең ұғымды
білдіреді. Банк ресурстары тек несиелеуге ғана емес, сол ... ... ... ... ... ... қаржыландыру үшін пайдаланылады
[1,2].
Жоспарлы экономиканы әкімшіл және ... ... ... ... ... ұйымдастырылуында мемлекеттік монополия көрінісі байқалады.
Барлык кәсіпорындар, ұйымдар және мекемелер занды түрде ... ... ... ... міндетті түрде сақтауға тиіс болды.
Банкке кәсіпорындар мен мекемелердін ресурстары іс ... ... ... кооперативтік кәсіпорындарға ғана жартылай мөлшерде төленді. Осындай
жағдайларда ... ... ... қор ... ... ... ... мемлекеттік карыз қор халык шаруашылығын несиелеу үшін
банк жүйесі арқылы мемлекеттің ... ... ... ... ... олар банк ресурстары болып ... ... ... бөлу ... банк ... ... ... әсер етті.
Ол уақыттары да банк ресурстары меншікті және ... ... ... ... ... жарғылык, резервтік, негізгі
күралдар, амортизациялык және банк ісін ... ... ал, ... қара-
жаттарға: мемлекеттік бюджет каражаты, көсіпорындардың, ... ... және ... шоттардағы каражатгары және халыктың акшалай жинактары
жатты. Осындай жағдайларда банк ... ... ... мемлекеттің
қарыз коры осы нарықтың бір бөлігін ... ... ... банк ... ... ... ... бар деуге болады. Коммерциялық ... ... ... ең ... ... ... ... болу керек, ал оның
камтамасыз етілуі, банктік ресурстар мен несиелік жұмсалымдар ... және ... ... ... ... ... ... ресурстары нарығының пайда болуымен катар бағалы ... ... ... банктер жаңа қызмет түрлері ретінде бағалы қағаздармен,
факторинг, лизинг және баска операциялармен тікелей жұмыс ... ... яғни ... ... ... тек қана акшалай каражаттар емес, сол
сиякты тауарлы-материалдык құндылықтар және бағалы қағаздар кіреді дегенді
білдіреді. ... ... ... ... ... болып
табылатындықтан, коммерциялық банктердің ресурстарының бір бөлігі ... ... ... да ... ... ... ... бір көсіпорын ретінде делдалдық
кызметке байланысты, банктік ресурстар ... ... ... сатып
ала отырып, оны кажет ... ... ... жөне халыққа сатып
отырады.
Банк ресурстары - бул ... ... ... ... және ... активтік операциялар бойынша банк өтімділігін
қамтамасыз ету және ... табу ... ... бағытталатын
банктің меншікті және тартылған қаражаттарының жиынтығы ... ... ету ... ... ... ... өзгерістер болуда. Меншікті қаражаттар ... ... ... ... ... ... ... сол сияқты
қосымша қорлары кіреді. Тартылған қаражаттардың жаңа түріне: Ұлттық Банктен
және баска да ... ... ... несиелер, басқа банктердің,
корреспондентік шоттағы, ... ... ... ... түскен қаражаттар, лизингтік операцияларды жүзеге ... ... ... ... ... ... ... құрылымы олардың мамандануы,
әмбебаптығы және қызметінің ерекшеліктеріне ... ... ... ... мыналар жатады:
1) Банктің меншікті капиталы.
2) Банктің заемдық және тартылған қаражаттары.
Банк ресурстарының құрамындағы меншікті капитал ... ... ... өте темен болғандықтан барлық қаражаттарға деген
қажеттілігінің 10%-ға жуық ... ... ал ... бөлігі тартылған
қаражаттардың үлесіне тиеді [1-4].
1.2 Банктің меншікті капиталының көздері мен қызметтері
Коммерциялық банктердің ... ... рөлі мен ... ... айналысатын кәсіпорындар және ұйымдарға қарағанда ... ие ... ... капиталы банктің тұрақтылығын қамтамасыз ... ... ... кұрылуы барысында меншікті капитал көмегімен банк
қызметіне байланысты алғашқы шығындар: жер, ... ... ... және т.б. ... жабылады. Себебі, меншікті капиталсыз банктің
қызметін бастау мүмкін емес. Осы меншікті капитал есебінен ... ... ... ... ... банктің меншікті капиталы ұзақ мерзімді
активтерге жұмсалымдардың ... ... және ... ... банк ... ... Банкте
ашылатын корреспонденттік шотта көрсетіледі. Бұл активтік шот, сондықтан да
дебеті бойынша ресурстар, ал ... ... ... ... ... ... ... шамасы банктің бос резервінін мөлшерін көрсетеді.
Банктің бос ... ... ... ... ... оның
ресурстарының шамасын білдіреді. Осы бос резервтер сомасы қаншалықты ... ... ... ... ... ... пайдасы төмен болады.
Керісінше, егер бос жатқан қаражаттарының шамасы аз болса, онда тұрақтылығы
төмен, пайдасы жоғары келеді. ... да, ... ... банк ... шоттағы қалдығын үнемі ықшамдауға ұмтылады [8-10].
Банктің меншікті капиталы - банктің ... ... және ... ... ... ету үшін ... банктің
әр турлі қорлары мен сол сияқты ағымдағы қызметінің ... ... ... ... ... ... ... капиталының құрылымы бірдей емес, себебі, оларға әсер
ететін әр түрлі ... атап ... ... ... меншікті
пайданың пайдаланылуына, капиталдың бағасын нығайту мақсатына және банк
саясатына байланысты жыл ... ... ... ... коммерциялық банктердің меншікті капиталы ... ... ... ... капитал;
- резервтік капитал;
- қосымша капиталдар;
- банк операциялары бойынша тәуекелдерді төмендету мақсатында құрылған
қорлар ... ... банк ... ... капиталы банктің заңды тұлға ретінде міндетті түрде
құрылуын және емір сүруінің ... ... ... ... ... ... ... Ұлттык банктердің пруденциялық
нормативтерімен реттеліп ... ... ... ... ... ... ... немесе пайлары сомасынан тұрады.
Қазақстанда екінші деңгейлі банктер төмендегідей екі ұйымдық ... ... ... банк ... пай косу ... яғни ... ... серіктестік нысанында;
Пай косу арқылы құрылған банктің жарғылық капиталы құрылтайшылық
кұжатта мөлшері анықталған ... ... ... олар ... ... ... болып саналады. Мұндай банктердің жарғылық
капиталын ұлғайту, тек қана пай ... ... ... жарналары және
пай қосушылардың ... өсуі ... ... ... ... ... ... жарғылық капиталын ұлғайту үшін ... ... сол ... бұрынғы шығарылған акцияларының бағасын
өсіреді.
Меншікті капиталдың құрамдас бөлігі - акционерлік капитал. ... ... ... ... кұрылған банктің жарғылық капиталын банктің
акционерлік капиталы деп атайды. Акционерлік ... ... ... - ... ... ... ... Акционерлік банктің
акциясы - банктің жарғылық капиталына үлес қосқандығын куәландыратын ... ... және ... баскару ісіне араласуға құкық беретін бағалы
кағаз.
Акционерлік капиталдың кұрылымы әр ... әр ... ... ... ... ... ... [14,15]:
а) меншікті акционерлік капитал, яғни бұл жай және ... ... ... түскен қаражаттардан, үнемделген капитал және бөлінбеген
пайдадан тұрады;
б) банктік ... яғни ... ... әр ... шығындарды жабуға,
дивиденттер төлеуге, кайтарылмаған қарыздың орнын жабуға арналады;
в) банктің ұзақ мерзімді міндеттемесі (ұзақ мерзімді ... ... ... акциясы колдан-колға басқа да акционерлердің
келісімінсіз өтеді. Жабық типтегі банктің акциясы ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді.
Банктің жай акциясын иеленушілер, банктің таза табысынан дивиденд алып
отыруға, оның жойылуы ... ... ... ие ... ... ... қатысып дауыс беруге құкылы.
Банктің артыкшылығы бар акцияларын иеленушілер тұрақты пайыз ... алып ... ... кезекте банктің жаңа акцияларын сатып алуға
және оның жойылуы барысында бірінші болып өзіне тиісті мүлкін алуға ... ... ... ... ... облигацияларды шығарады.
Жалпы, банктің акционерлік капиталынын құралуы төмендегідей кезендерден
тұрады:
1) бағалы ... ... ... ... және оны
сараптамадан өткізу;
2) бағалы қағаздарды эмиссиялауды тіркеу;
3) эмитент-банктің бағалы қағаздарын ... ... және ... бағалы қағаздардың нәтижелерін
тіркеу.
Акционерлік банктер акцияларды ... ... ... ... ... ... кұру;
- банктің жарғылык қорын ұлғайту үшін қосымша акциялар шығару.
Банктің меншікті қаражатының түріне резервтік қор жатады.
Резервтік қор - банк ... ... ... ... ... ... ... кұрылған қаражат коры [16,17].
Сондай-ак, резервтік қор банктің тұракты кызмет етуін қамтамасыз етеді.
Резервтік қордың шамасы занды түрде жарғылық капиталға ... бір ... ... 25% ... құрылатын болса, оның мөлшері жарғылық
қормен теңескен жағдайда жарғылык капиталға толығымен аударылады. Резервтік
қордың құралуының негізгі көзіне банк пайдасы ... ... ... ... ... ... қор ... банктің артыкшылығы бар акциялары
бойынша пайыздар төленеді.
Қосымша капиталдар - негізгі кұралдардың тозуына ... ... ... және ... ... бағытталатын пайданы бөлу
нәтижесінде кұрылатын қаражаттар.
Арнайы қорлар - ... ... ... ... ... ... кайта бағалау коры, яғни ұлттык валюта мен шетел валюталары
арасындағы айырма нәтижесінде ... ... ... ... қоры ... валютасында жарғылық капиталды қалыптастыру барысында
маңызды.
Келесі ... ... ... ... бойынша тәуекелді төмендету
мақсатында кұрылатын арнайы резервтер жатады. Мұндай резервтерге: несиелік
тәуекелді жабуға жене бағалы қағаздардың құнсыздануына ... ... ... ... - акциялар бойынша дивидентті төлегеннен кейін және
резервтік қорға аударғаннан қалған пайданың бөлігін білдіреді.
Банктің ... ... ... ... ... ... банк пайдасы;
- акциялар шығару;
- құрылтайшылар және пай қосушылар санын арттыру;
- облигациялар шығару жатады.
Банк капиталы банктің дербестігін ... ете ... оның ... ... ... және банктің басынан ... әр ... ... ... ... ... көз ... табылады.
Банктің меншікті капиталы мынадай қызметтер аткарады [18-20]:
- ... ... ... ... ... ... айналым қызметі;
- резервтік қызметі.
Банктің меншікті капиталының қорғаныс қызметі, оның ... ... ... ... және ... ... сипаттайды. Банктің меншікті капиталы қаншалықты жоғары
болса, соғұрлым банк өтімді болып саналады. Банк ... ... ... оның ... баска ешкім зиян шекпейді.
Банк капиталының қорғаныс қызметі - банктің салым иелеріне жәрдем акы
төлеу мүмкіндігін ғана емес, сол ... ... ... ... жағдайда
зияндарды жабуға кызмет етуін сипаттайды. Сондықтан да, оның азаюы банктін
банкротқа ұшырауына жол береді. ... ... - ... ... ... ... білдіреді.
Банк капиталының шұғыл қызметі қорғаныс кызметіне қарағанда екінші
дәрежелік маңызға ие болып ... ... ... жер, ... ... ... ... қаражаттарды жұмылдыруды, сондай-ақ
көзге көрінбейтін зияндар жағдайына байланысты резервтер кұруды сипаттайды.
Бұл каржы ... ... ... ... ... басталуы үшін
маңызды. Кейіннен бұл каражаттардың бір бөлігі ұзак мерзімді активтерге
және әр түрлі ... ... ... және ... иелерінің мүдделерін қамтамасыз етуден ... ... ... ... ... ... Бұл ... мүдделерімен, сол сияқты банк операцияларына бақылауды жасауға
мүмкіндік жасайтын ... және ... ... ... ... көрсеткіштерінің көмегімен мемлекеттік ұйымдар банк
қызметтеріне баға ... оған ... ... ... ... капиталына қатысты ережелер, оның ен төменгі мелшеріне
қойылатын талаптарды, активтерге байланысты ... және ... ... сатып алу шартын камтиды. Қазакстан ... ... ... нормативтерде банктің меншікті капитал көлемі беріледі.
Сонымен катар, ... ... ... және ... ... шектеу мақсатында капиталды пайдаланады.
Айналым қызметі. Кез келген банк ... ... ... не
болмаса зияндардың орнын жабу үшін құрылмайды.
Олардың басты мақсаты ... ... ... ... ... қызметтер тәуекелмен байланысты болатындықтан, банк капиталының
мұндағы кызметі ... ... ... ... активтік айналымды
авансылаумен сипатталады. Сондықтан да, бұл кызметті меншікті капиталдың
айналым ... деп ... Бұл ... ... ... өзінің айналым
капиталын кассалық ақшалар, несиелік, факторингтік және ... ... ... ... сатып алуға, баска да ғимарат, кұрылғыларға және
баска да негізгі ... ... ... ... өз ... ... қорғайды.
Резервтік қызметі. Тәуекелдер тек активтік операцияларға ғана ... ... ... да ... ... ... ... туындайтын тәуекелдерді болдырмау үшін банктер тартылатын
қаражаттар есебінен міндетті резервтер ... ... ... ... ... ... мүмкін болар тапшылығына байланысты
міндетті түрде кұрайтын резервтер сияқты, активтік операцияларды болатын
тәуекелдердің орнын ... үшін ... ... ... резервін кұруға
мәжбүр болады. Мұндай зияндар банк ... ... ... ... ... ... - резервтік қызмет арқылы ғана қолдап
отырады.
Банктің меншікті капиталының жеткіліктілігі ұзақ ... бойы ... ... және ... мен оны ... ... ... айналып келеді.
Банктер өздерінің активтерін арттыру үшін капиталдың төменгі мөлшерде
болғанын қалайды. Ал банкті бақылаушылар, ... ... ... үшін капиталдың жеткілікті мөлшерде болуын талап ... ... ... ... нашарлығынан болуы мүмкін, себебі банкті
жақсы басқарса, ол ... ... ... ... ... алады деген
пікірлер бар.
«Капиталдың жеткіліктілігі» термині банктің жалпы тұрақтылығын және
оның ... бару ... ... Капиталдың жеткіліктілігі - бұл
банк капиталының мөлшерінің ... ... ... банк активтеріне
сәйкес болуға тиісті. Сондай-ақ, коммерциялық банктер өз жұмыстарында ... ... тыс ... теріс санайды. Өйткені, ол банктің
қызметіне кері әсер етуі ... ... көбі ... ... ... тартуға ынтасыз болып келеді. Сондықтан банк жетекшілері бір
жағынан, қадағалау және бақылау ұйымдары ... ... банк ... ... ... басқа да қызметіндегі параметрлер арасындағы
қолайлы қатынасты табуға тырысады.
Кез келген коммерциялық банктің меншікті капиталының ... ... ... ... = А - М
мұндағы, МК - банктің меншікті капиталы;
А - ... ... ... ... - ... ... ресурсындағы меншікті капиталдың өте төменгі үлесінде болуы да
дұрыс емес. Себебі, ол банктің салым иелері алдындағы ... беру ... ... ... ... ... ұлғайтуға негіз болатын ... ... ... ... дивидендтері өнеркәсіптік кәсіпорын активтеріне қарағанда,
пайыз мөлшерлемесінің өзгеруіне, қарыз алушының несиелік ... ... ... ... ... өзгеріп отырады;
- банк көбіне тұрақсыз қысқа мерзімді қарыз ... ... ... ... көбі ... етуге байланысты қайтарылып алынуы мүмкін.
Сондықтан, кез келген саяси немесе экономикалык ... ... ... ... ... себеп болуға тиіс. Бастапқыда банк
капиталының активтерге қатысты шекті қатынасы 20% ... ... ... оның ... 12%-ды (пруденциялық нормативтердегі ... ... Бұл ... банк ... ... ... ... өте келе арта түсетіндігін көрсетеді. ... банк ... ... ... әлі де болса өз деңгейінде еместігін
ескерсек, онда болашақты оның ... ... ... капитал үлесі
жеткіліксіздігі байқалады.
Демек, банк капиталының жиынтық деңгейінің жеткіліктігі банк жүйесін
қолдайтын басты шарттардың біріне ... ... ... ... ... ... ... тура анықтау
қиын, бірақ жоғарыда қарастырылған қызметтердің орындалуы ... ... мен ... ... ... үшін ... ... мөлшерде
болуы кажет. Қажетті капиталдың сомасы банктің тәуекел деңгейіне байланысты
болуға тиіс. Мысалы, егер банктің берген ссудаларының тәуекел дәрежесі ... ... онда ... көп ... ... ... тура ... Қажетті
меншікті капитал мөлшерін анықтай отырып, банк алдында ... ... ... ... ... өз ... ... ұлғайту қажет пе
немесе тәуекел деңгейі ... ... ... ... өз ... ... ме? ... жағдайда банк капиталы, оның активтер
сапасына, басқару сапасына, қызметіндегі саясатқа және ... ... ... ... ме жок па? - ... балама сауал туындайды.
Банк меншікті капиталын бағалау әдістемесі туралы сұрақ 80-жылдардың
екінші жартысында халықаралық ... ... да ... ... ... болатын. Сөйтіп, 1988 ж. Базель комитеті келісімінің шешімімен
«Халыкаралык біртұтас капитал есебі және ... ... ... ... «Кук ... деп ... капитал жеткіліктігі
нормативі іс жүзіне енгізілді. 1993 ж. бастап күшіне енген бүл коэффициент
көптеген елдердің Орталык банктерінде, ... ... ... ... ... ... пайдаланылуда.
Кук коэффициенті, банк капиталы мен оның ... тыс ... ең ... шекті қатынасын бейнелейді. Мұндағы меншікті капитал
екі элементті қамтиды: негізгі жөне ... ... ... ... беру үшін, активтер мен баланстан тыс міндеттемелердің өлшемі тандап
алынған.
Мұндай тәсіл ... тыс ... іске ... ... ... ... ... активтерге қаражаттар жұмсауды ынталандыра
түседі.
Базель келісіміне сәйкес, банктін капиталы екі деңгейге ... ... ... және II деңгейлі капитал [1,2,3].
I деңгейлі капиталға: қарапайым акциялар, белінбеген пайда, сол ... ... ... пакеті шегерілген материалдық емес
негізгі капитал шамасы жатады.
II деңгейлі (қосымша) капиталға: ссудалар ... ... ... резервтер, мерзімсіз артықшылығы бар акциялар қосылған екінші
дәрежелі қарыздар жатады.
Базель келісімінің бекіткен нормативтік коэффициентіне ... ... ... қызметін реттеуде қолданылатын, ... ... банк ... ... ... ... және ... есептік мәліметтеріне сүйенсек Қазақстандық
банктердін меншікті капиталының жеткіліктігі коэффициентінің нормативтерге
сай орындалысы сақталған.
Осындай жағдайларға байланысты кейбір ... ... ... ... ... алу мақсатында несиелеу көлемін шектеуде. Банктің
табысы берген ... ... ... ... десек, онда несие
көлемін шектеу банк ... ... ... ... банк ... ... ... әкелетінін білеміз. Ендеше ... ... ... ... көзі ... тек қана акцияларды
шығару амалы қалуда. Бір айта кететіні, кейбір ірі банктеріміз ... ... ... ... ... ... орналастырып отырғаны
да жасырын емес. Бұл шаралар аталған банкке қатысты Қазақстан Республикасы
Қаржылық ... ... ... ... туғызуы мүмкін. Себебі, мұндай
жағдай отандық банк акциялары иелерінің жұмбақ болуын ... ... ... ... ... ... тартылған қаражаттар үлесі меншікті
қаржаттармен салыстырғанда өте жоғары, олардың есебінен ... ... ... ... ... асырылады.
Нарықтық қатынастардың дамуына байланысты, сондай-ақ ескі банктік жүйе
үшін уакытша бос ақшалай қаражаттарды тартудың ... емес ... ... ... ... ... ... десе де болады.
Банктік тәжірибеде барлық тартылатын қаражаттарды жинақтау тәсілдеріне
байланысты үлкен екі топқа бөледі [1-7]:
- депозиттік қаражаттар;
- ... емес ... ... ... ... ең көп бөлігін депозиттер ... банк үшін ... ... ... көзі болып табылады.
Депозит - бұл клиенттердің (жеке және заңды тұлғалардың) ... бір ... ... және ... пайдалана алатын қаражаттары.
Депозиттік емес тартылған қаражаттар - бұл банктің алған ... ... ... ... ... қағаздарын сату жолымен тарататын
қаражаттары.
Депозиттік емес банктік ресурс көздері мен ... ... ... олар персоналдық емес, яғни ... ... ... ... екіншіден, мұндай қаражаттарды ... ... ... ... емес ... ... ... ірі коммерциялық банктер
айналысады. Өйткені, депозиттік емес қаражаттар ірі ... ... да, ... ... сауда операциялар сипатына жатқызуға
болады.
Депозиттік операциялар активті және пассивті болып бөлінеді. ... ... - ... ... бос ақша қаражаттарын ... және өзге ... ... ... ... Олар банктің өтімді активтері ретінде, яғни ... өте аз ... ... ... депазиттер банктің өтімді
қаражаттарына жатады.
Пассивті депозиттік операциялар - бұл клиенттердін уакытша бос ... ... ... және ... төлеу шартымен тартумен байланысты
операциялар. Бұл операциялар көмегімен тартылған депозиттер ... ... ... ... және ... ... ... негізгі көзі.
Қазіргі банктік тәжірибеде салымдардың, депозиттердің және депозиттік
емес ресурстардың шоттарының әр түрлері кездеседі. Бұл ... ... ... банк қызметтеріне деген клиенттер топтарының сұранысын
қанағаттандыруға және ... ... мен ... бос ... ... тартуға ұмтылуына жағдай жасайды.
Экономикалық мазмұнына қарай депозиттерді мынадай топтарға бөледі:
- талап етілетін депозиттер;
- ... ... ... ... бағалы қағаздар түріндегі (депозитік және жинақ, сертификаттары)
депозиттер.
Сондай-ақ, оларды төмендегідей белгілеріне байланысты ... ... ... ... ... иелерінің категорияларына қарай;
- қаражаттарды салу және қайтарып алу ... ... ... ... тәсіліне қарай;
- банктің активтік операциялары бойынша жеңілдіктер алуына қарай;
- басқа.
Салым иелерінін категорияларына байланысты депозиттік ... ... ... жеке ... ... ... және акционерлік қоғамдардың шоттарына;
- жергілікті билік ұйымдарының шоттарына;
- қаржылық мекемелердің шоттарына;
- ... ... ... ... ... - бұл салым иелерінің бастапқы талап етуіне
байланысты әртурлі төлем құжаттар арқылы қолма-қол ... ... ... ... ... ... талап етілетін депозиттерге мыналар жатады:
- мемлекеттік, акционерлік кәсіпорындардың, сондай-ақ ... ... ... ағымдық шоттарындағы сақталатын қаражаттары;
- әртүрлі мақсатқа тағайындалған қорлардың қаражаттары;
- есеп айырысудағы қаражаттар;
- жергілікті бюджеттер қаражаттары және ... ... ... ... корреспонденттік шоттарындағы қаражат қалдықтары.
Талап етілетін депозиттік шоттардың артықшылығы олардын иелері үшін
жоғарғы өтімділігіне байланысты ... ... ... ... қаражаттар, шаруашылық және басқа да операциялардың жүзеге
асырылуы барысында ... және ... ... - бұл шот ... ... мүлде төленбейді немесе біршама
төменгі мелшерде төленеді. Міне осыдан келіп талап етуге дейінгі шоттардың
төмендегідей өзіндік ерекшеліктеріктері ... ақша салу және оны алу кез ... ... ... да ... ... шот иесі банктен осы шотты пайдаланғаны үшін пайыз ... ... ақы алып ... ... ... ... шоттарда ақшалай қаражаттарды сақтағаны үшін
өте төменгі деңгейде пайыз төлейді, кейде төлемеуі де мүмкін;
- талап етілетін депозиттер ... ... банк ... ... ... ... ... мөлшерде аударымдар жасайды.
Қазақстандық көптеген коммерциялық банктерде талап ... ... ... қаражаттар кұрылымында өте жоғары болып
келеді. Бұл өте арзан ресурс ... ... ... ұзақ ... ... ... туындайды. Халықаралық банктік
тәжірибеде ... ... ... ... депозиттік базаны
сандық талдау әдісі ... ... ... ... ... ... Талданатын мерзім ішінде ресурстық ... ... ... ... ... ... ... деңгейі. Оны
пайыздық қатынаста мынадай ... ... = ... / Т
мұндағы, Ш - қаражаттың шоғырлану деңгейі;
Қс - мерзімнің соңындағы қаражат қалдығы;
Қб - мерзімнің басындағы қаражат ... - ... ... ... ... Орташа сақталу мерзімі. Талап етілетін депозиттерде сақталатын
қаражаттардың орта күнінің санын көрсетін көрсеткіш, сол ... ... ... активтерге айналдыру мерзімін мынадай формуламен
анықтауға болады:
М = Қо × К / ... М - ... ... ... - ... ... орташа қаражат қалдығы;
К - қарастырылатын мерзім ішіндегі күндер саны.
А - мерзім ішіндегі алынатын немесе аударылатын қаражаттар сомасы.
3. Талап ... ... ... ... ... ... табысты активтерге орналастыруға болатын қаражаттарының бір бөлігі:
Ақ = Қо / ... Ақ - ... ... қалдығы;
Қо - мерзімі ішіндегі орташа қаражат қалдығы;
Т - мерзім ішіндегі ... ... ... ... қарастырайық.
Соңғы көрсеткішті келесідей тәсілді пайдалана отырып, өзгертуге немесе
жетілдіруге болады. ... ... бір ... ... бір ... ... ... бөлігін анықтау қажет.
Бір тоқсандағы депозиттердін тұрақты ... ... (Т) ... ... ... X1, Х2, Х3 - орташа есеппен алынған әр айдағы депозиттердің сомасы;
Хn- орташа есеппен алынған бір токсандағы депозиттердің сомасы.
Бұл көрсеткіштер банк ... ... да бір ... ... ... ... ... жағдайын нақты бағалауға және соның
негізінде депозиттік қоржынның сапасы ... ... ... және ... бағыттарын аныктауға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, депозиттік қоржынның ... ... ... ... ... ... қажет. Оның формуласы мынадай:
О = Жд / К, ... О - ... ... ... - ... жалпы сомасы;
К - жасалған депозиттік келісімшарттардың саны.
Мерзімді депозит - бұл ... ... бір ... және ... төлеу
шартында орналастырылған клиенттердің уақытша бос ақша қаражаттары.
Бұл депозит түрі алдын ала хабарлаудан ... ... ... ... ... ... депозиттер чектің көмегімен пайдаланылмайды, бірақ
колма-кол акша түрінде еркін аударылады немесе ағымдағы шотқа ... ... ... бұл ... алатын болса, онда шот иесі айыппүл төлеуге
міндетті.
Бұл салымнын ерекшелігі - талап еткенге дейінгі депозитке қарағанда,
оларға ... ... ... ... ... бұл ... ... ала хабарлау негізінде немесе уақыты жеткен
кезде салым иесі ала алады. Мерзімді депозиттерді чектер ... ... ... ... ... ... аударуға болады.
Мерзімді депозиттер мынадай түрлерге бөлінеді:
- меншікті-мерзімді депозиттер;
- алдын ала алуы ескертілетін ... ... ... ... ... ... ... 30 күнге дейінгі;
- 30-90 күнге дейінгі;
- 90-180 күнге дейінгі;
- 180 күннен 360 күнге ... 360 ... ... депозиттер бойынша, салым иесінен алдын ала хабарлау депозиті
бойынша міндетті түрде өтінішін талап етеді. Өтініш беру уақыты ... ... және ... ... ... ... пайыз белгіленеді. Әдетте,
алдын ала алуын хабарлау мерзімі жеті күннен жоғары болып келеді.
Мерзімді депозиттердін мынадай ерекшеліктері болады: есеп ... ... әрі ... ... ... да есеп ... ... шоттағы қаражат баяу айналады; түрақты пайыз төленеді; пайыз
мөлшерінің ең жоғарғы ... ... ... ... ... ... алуы ... салым иесінің алдын ала хабарлау етуі талап етіледі; ... ... ... ең ... ... резервтер белгіленеді.
Тағы бір кеңінен таралған депозиттердің түрі - жинақ салымдары. Олардың
белгіленген мерзімі жоқ, ... ... ... ... етпейді, салымның
жоғарғы шегі шектелген, акшаны салу және алу кезінде жинақ кітапшасын
көрсетуі ... үшін ... ... ... ... талап етеді: операцияны
рәсімдеу қиынырақ, кітапшаны жоғалту және ұрлатып алу жағдайына сай ... ... ... ... және т.б. ... көмегімен жасалған жеке
бет шоты ... ... ... ... ... баска салымдарды
ауыстыруға мүмкіншілігі бар.
Мерзімді депозиттер және ... ... ... ... ... бөлігін білдіреді.
Жинақ салымдарының тұракты мерзімі болмайды. Бұл салымдардың түрі
бойынша, мерзімді депозиттерге қарағанда ... ... ... толенеді.
Жинак салымдары жинақ кітапшалары негізінде толтырылады.
Жинак салымдарының төмендегідей ерекшеліктері болады:
- ... ... ... ... ... ... шоттағы қаражатты алдын ала алу барысында ешқандай да ескерту талап
етілмейді;
- ақшаны ... ... ... шоттан аларда міндетті түрде ... ... ... ... ... ... талап етіледі.
Отандық банктік тәжірибеде жеке тұлғаларға ашылатын жинақ салымдары
салым операцияларының ... және ... ... ... түрлерге
бөлінеді:
- мерзімді жинақ салымдары;
- қосымша жарна қосатын мерзімді жинақ салымдары;
- ұтыс салымдары;
- ақшалай-заттай ұтыс салымдары;
- мақсатты және ағымдық салымдар;
- ... ала ... ... ... валюталық салымдар.
Мерзімді жинақ салымдарға тұрақты мерзімі белгіленетін және сол мерзім
өткенше алуға ... емес ... ... ... ... ... ... салымдарға қарағанда жоғарғы мөлшерде пайыз төленеді.
Қосымша жарна қосатын ... - бұл ... ... ... ... уәде ... үздіксіз ақшалай соманы косып отыруға болатын
салымды білдіреді. Бұл шотта жинакталынған соманы ... бір ... ... ... ... ... және т.с.с) толық төленеді.
Ағымдық жинақ салымдар негізінен жалақы, зейнетақы, үздіксіз төлемдерді
төлеу үшін жинақталатын және пайдаланылатын қаражаттарды білдіреді. ... ... өте ... ... ... ... мен ... салымдарының бір түріне депозиттік және
жинақ сертификаттарын жатқызуға болады.
Депозиттік ... - ... ... ... ... ... және оған ... мерзімінің өтуіне қарай банктен немесе оның
филиалдарынан салған салым сомасы мен ... ... ... ... ... ... сертификаты - жеке тұлғаның банкке салған қаражатын ... және оған ... ... ... ... ... немесе оның
филиалдарынан салған салым сомасы мен сыйақы ... ... ... ... ... ... коммерциялық банктердің активтік операцияларын
қаржыландырудың басты кезі ретінде пайдаланылатын тартылған қаражаттарды
жинақтауда, ... ... ... ... ... түрде
жүргізе отырып, депозиттік операцияларды ұлғайту талап етіледі.
Депозиттік операцияларды ... ... ... ... ... ... ... мынадай талаптарды ескеруі тиіс:
- депозиттік ресурстардың қаржыландыратын активтік операциялардың
мерзімдері мен сомасына сәйкес ... ... ... банк ... ... немесе болашакта пайда
алу үшін жұмыс жасауға тиіс;
- депозиттік операцияларды ұйымдастыру процесінде ... ... ... ... ... ... көңіл бөлу;
- салым иелерінің санын өсіру мақсатында, ... ... ... косымша қызмет көрсетіп, женілдіктер жасауға тиіс.
Сонымен ... ... ... ... ... ... Банкінін 1999 ж. 5 қарашада бекіткен «Қазақстан ... ... ... жеке ... ... (депозиттерін)
міндетті түрде ұжымдық кепілдендіру (сақтандыру)» ережесі негізінде
құрылған ... ... ... ... (сақтандыру) Қазакстан
қоры» АҚ-ның қызметі ықпал еткен десе болады. ... осы ... ... ... ... 1 ... теңге. Қордын кұрылтайшысы Ұлтгық банк
болып табылады. Қордын банктік шоты Ұлттык ... ... ... ... сәйкес мынадай бағытта орналастырылады:
- Қор активінің 80%-ын кем емес қаражатын мемлекеттің ... ... ... ... салымға (депозиттерді).
Бұл Қордың максаты - Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейдегі
банктердегі жеке тұлғалардың салымдарын қайтаруды қамтамасыз ... ... ... ... мен толықтыруларға сәйкес, Қорға
қатысушы банктердегі жеке тұлғалардың салымдарын (депозиттерін) міндетті
түрде ұжымдық кепілдендіру (сақтандыру) ... ... ... жеке ... ... ... салымдары сыйақыларымен;
- жеке тұлғалардың шетел валютасындағы (доллар мен ... ... ... жеке ... ... ... салымдары сыйақысыз.
Қазакстан Республикасындағы екінші денгейдегі банктердегі жеке
тұлғалардын ... ... беру ... ... банктерге берген куәлік
негізінде жүзеге асады.
Қорға катысушы банктер үшін олардың қаржылық ... ... ... міндетті күнтізбелік жарна мөлшерлемесі кепілдендірілетін
салым (депозит) сомасы мен оған есептелетін ... ... ... ... ... ... ... жарна мөлшерлемесін
есептеу үшін кепілдендірілетін салым (депозит) сомасына көбейту қажет.
Жеке ... ... ... және оның сыйақылары қандай
валютада салымға салынса сол валютамен қайтарылады.
Банк ... емес ... ... ... ... ... ... тартылады. Оларға: банкаралық несиелер, Ұлттық Банктің
несиелері, банктердің меншікті бағалы қағаздарын эмиссиялау ... ... ... ... және ... ... да ... сатып алынған ресурстары жатады.
Банкаралық несие - бұл ... ... ... ... Банкаралық несие бұл басқа ресурстармен салыстырғанда өте ... ... ... ... несиенін негізін банкаралық депозиттер
құрайды. Банкаралық депозиттер - бұл банктердің ... ... ... ... ... ... ... сатып алу негізінде сату ... ... - ... ... камтамасыз етілетін қысқа мерзімді
займның түрін білдіреді.
Мұндағы қарыз алушының міндеттемесі, яғни ол келісілген күні және алдын
ала ... ... ... ... ... ... қайта сатып алуды
көздейді.
Банктердің мемлекеттің ... ... ... РЕПО және кері ... ... ... мөлшерлемелерін Қазақстан Республикасы Ұлттық
Банкі белгілейді.
Қазакстан Республикасы Ұлттық банктерде ... ... ... ... ... беру - бұл ... қаражатка деген қажеттілікке байланысты ком-
мерциялық банктердің Қазақстан ... ... ... ... кепілге бере отырып, ресурстар тарту тәсілі.
Қазакстан Республикасы Ұлттық Банкі вексельдерді қайта ... ... ... ... ... ... тартудың жаңа бір нысанына банктің вексельдерін
жаткызуға ... ... тек ... ... ғана ... Банк
вексельдерін шығарудағы артықшылықтарға: біріншіден, вексельді тауарлар мен
көрсетілетін қызметтер үшін есеп ... ... ... ... алу барысында кепілдік ретінде жүреді; ... жеке және ... ... қолдана алады; төртіншіден,
вексельдердің ... ... ... ... бойынша дисконт
мөлшерлемесі жоғары; алтыншыдан, вексельдің занды немесе жеке ... ... ... ... ... вексельдің мерзімі әр түрлі
болады.
Коммерциялық банктер өздерінің ... ... мен ... ... ... мақсатында облигациялар арқылы қосымша қаражат тартады.
Облигацияларды отандық тәжірибеде көбіне ірі коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... бір жағынан, банк
капиталын, екінші жағынан, оның ресурстарын ұлғайтуға мүмкіндік береді. Бұл
операцияларды ... ... ... - ... өтімділігін жақсарту.
Банктің депозиттік емес ресурстардың ішінде халықаралық қаржы ұйымдар
мен ... ... ... ... ... ... қағаздарды
шығарудан түскен тусімдердің жиынтығы көбіне банктердің сыртқы қарыздарын
сипаттайды.
Сыртқы ... ... ... ... шетел қаржы ұйымдарынан несие
түрінде алуды және меншікті бағалы қағаздарын ... ... ... ... халыкаралық нарықтан синдицирленген және ... ... ... ... ақша ... ... кұралдарды пайдалану
нәтижелері қаржыландырудың ірі дерек кездеріне ... ... көп ... ... табылады, бірак бұл сол бір уақытта
баға бойынша клиенттік қаражаттармен салыстырмалы ... да ... бар ... ... ... ... тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» ресурстарының қалыптасуы
және қолдануы
2.1 «Қазақстанның тұрғын үй ... ... ... ... капиталын
талдау
Банк ресурстары - бул ... ... ... негізінде
қалыптасқан және барлык, активтік операциялар бойынша банк ... ету және ... табу ... ... ... меншікті және тартылған қаражаттарының жиынтығы.
Нарыктық қатынастарға ету барысында банктік ресурстарының құрылымында
біршама өзгерістер болуда. ... ... ... ... ... ... капиталы, резервтік қоры, сол сияқты
қосымша қорлары кіреді. Тартылған қаражаттардың жаңа түріне: Ұлттык Банктен
және ... да ... ... алатын несиелер, басқа банктердің,
корреспондентік шоттағы, депозиттік ... ... ... түскен қаражаттар, лизингтік операцияларды жүзеге асырғаны үшін
алынған тауарлы-материалды құндылыктар жатады.
Коммерциялық банктердің ... ... ... ... және ... ... ... ерекшеленеді.
Банк ресурстарының құрылымына мыналар жатады:
1) Банктің меншікті капиталы.
2) ... ... және ... ... банктің ресурстардың негізгі қайнар көзі болып тартылған
және заемдық қаражаттар табылады, олардың барлық ... ... 72%-74% ... ... капиталдың үлесі 25%-27% шамасында, бұл
жағдай бүгінгі әлемдік банк ... ... ... ... мерзім бойынша меншікті ... мен ... ... азая ... ... біріншісі 2008 ж. 27,3%-дан 2010
ж. 25,5%-ға дейін азайды, ал тартылған қаражаттардың үлесі - ... ... (1 ... 1. Банк ... ... ... үй ... жинақ банкінің» АҚ ресурстары 2008 ж.
60300402 мың теңгеден 2010 ж. 102264910 мың ... ... ... яғни 1,7 ... ... ... кезеңде көбінесе заемдық және тартылған қаражаттар
көбейюінің арқасында болды. Мысалы, қарастырылатын мезгіл бойынша ... 20924178 мың ... ... ал ... ... - ... ... өсті. Заемдық қаражаттардың еселеп көбейюін байқауға болады.
Егер де 2008-2009 жылдар ... ол 1,3 есе ... ... ... - 1,5 есе, ... ... ... жылдар аралығында 2
есе көбейюі байқалды.
Банктің меншікті капиталы - ... ... ... және ... ... қамтамасыз ету үшін құрылған банктің
әр турлі қорлары мен сол сияқты ағымдағы қызметінің нәтижесіне байланысты
және ... ... ... ... 1
«Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкінің» АҚ ресурстарының құрамы
және құрылымы
|Көрсеткіш |2008 ж. |2009 ж. |2010 ж. ... |
| | | | |(2010 ж. 2008 |
| | | | ... |
| |мың ... |% |мың ... |% |
| |мың ... |мың ... |мың ... ж. ... | |-151690 |-976042 ... |
|Жыл ішіндегі жиынтық |- | |182765 |243968 |426733 ... ... | | | | | ... ... ... | | | | | ... ж. ... | |31075 |-732074 |16899001 |
|Жыл ішіндегі жиынтық | | | | |873459 ... ... | | | | | ... ... ... |3700000 |4653983 | | |8353983 ... ж. ... |4653983 |-181581 |354041 ... ... ... саны ... мезгілде 370000 бірлікке, ал
жарғылық капитал 3700000 мың теңгеге көбейді (Кесте 4).
Кесте 4
«Қазақстанның тұрғын үй құрылыс ... ... ... капиталы
|Көрсеткіш |2008 ж. |2009 ж. |2010 ж. ... ... саны ... |1 760 000 |1 760 000 |2 130 000 |
|1 жай ... номиналды кұны |10 |10 |10 ... ... | | | ... ... ... |17 600 000 |17 600 000 |21 300 000 ... және 2009 ж. ... жарияланған жок және төленген жок.
2010 ж. 31 желтоксандағы жарияланған жай ... саны 2130000 ... ж.: 1950000 ... ... әрбір акцияның номиналды құны 10000
теңгеге тең. 2010 ж. 31 ... ... ... ... ... жай ... шығарылып, толығымен төленді (2009 ж.: ... жай ... ... ... төленді).
2010 ж. Банк Бас компаниядан ... ... ... ... ... 14400000 мың теңге мөлшерінде заем алды. Бастапқы
мойындау күніне осы заемның әділ құны 9746017 мың ... ... ... күніне 4653983 мың теңге мөлшеріндегі номиналды кұн мен әділ
құнның арасындағы ... Банк ... ... мәміле ретінде қосымша
төленген капиталдың құрамында танылды.
Банктің өткеніндегі белгілі бір оқиғаның ... ... ... ... ... ... пайданы қамтитын
ресурстар шығысын талап ететін және сенімділіктің жеткілікті дэрежесінде
бағалауға ... ... ... ... ... ... ... резервтер танылады. Резервтер баска ... ... ... ... ... ... ... заемдар мен дебиторлык берешектің кұнсыздануын тұрақты ... ... ... ... отырып, Банк құнсыздану шығындарын
заемшы қаржылық қиындықтарды басынан кешіріп отырған және ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда бағалауда
өзінің субъективті пікірін пайдаланады. Банк топ кұрамындағы заемшылардың
міндетгемелерін өтеу мэртебесіндегі ... ... ... ... ... бойынига міндеттемелерді орындамауға пара-пар
мемлекетгік не жергілікті ... ... ... көрсететін
байқалып отырған деректер негізінде болашак ақша ағымдарының өзгерісін
ұксас түрде бағалайды. Басшылық кредиттер мен ... ... ... ... ... белгілері бар және кредиттік тәуекелдің
ұксас сипаттамасындагы активтерге қатысты шығындар ... ... ... негізделген бағалауды пайдаланады. Тәжірибеге сүйене отырып,
Банк ағымдағы міндеттемелерді бейнелеу үшін ... ... ... ... қатысты байқалатын деректерді түзету кезінде өзінің
субъективті пікірін ... ... ... ... ... екі деңгейге бөлінеді: I
деңгейлі капитал және II ... ... ... капиталға: қарапайым акциялар, белінбеген пайда, сол сияқты
еншілес компаниялардың бақылаусыз пакеті шегерілген материалдық ... ... ... ... деңгейлі (қосымша) капиталға: ссудалар бойынша зияндарды жабуға
арналған резервтер, мерзімсіз ... бар ... ... ... ... ... келісімінің бекіткен нормативтік коэффициентіне сәйкес, екінші
деңгейдегі банктердің ... ... ... пруденциялық
нормативтер қатарында банк капиталының жеткіліктілігі коэффициентін
белгілейді.
Банк кызметіне тән ... ... ... капиталдың
жеткіліктілік деңгейін белсенді баскаруды жүзеге асырады. Банк ... өзге ... ... Банк ... ... ... асыру
кезінде ҚҚА белгілеген коэффициенттерді қолдана отырып бақыланады.
2010 және 2009 ж. ... Банк ... ... ... ... сырткы талаптарды толық сақтады.
Банк үшін капиталды басқарудың негізгі мақсаты Банктің ... ... ... сактауынан жэне жоғары несиелік рейтинг пен
Кызметті жүзеге асыру мен акционерлік құнды максималдандыруға қажет ... ... ... ... қамтамасыз етуден тұ-рады.
ҚҚА орналастырылған акцияларының елу пайызынан астамы мемлекетке не
болмаса ұлттык баскарушы холдингке ... ... ... ... ... сай активтер жиыны ... ... 5% ... ... к1-2 және ... мен шартты әрі ықтимал талаптар мен
міндеттемелердің және операциялық ... 10% ... к2 ... ... коэффициентін қолдап тұруын талап етеді.
2010 және 2009 ж. 31 желтоқсандағы жағдай ... Банк ... ... нормативтік минимумнан асып түсті (Кесте 5).
Кесте 5
Капитал жеткілігі
|Көрсеткіштер |2009 ж. |2010 ж. |
|1 ... ... ... ... |
|2 ... ... ... |-117080 ... ... ... ... ... ... ... сай ... жиыны ... ... ... ... ... ... активтер мен |40632759 |57690964 |
|шартты әрі ... ... мен ... | | ... ... |1295344 |1597889 ... ... ... ... |26,12% |24,76% ... | | ... ... ... жеткіліктілігінін |41,40% |42,27% ... | | ... 2 ... капитал жеткіліктілігінің |37,24% |42,07% ... | | ... ... ... және тартылған қаражаттары
Жалпы банк ресурстардың құрылымында тартылған ... ... мың ... құрайды (10 кесте). Олардың ішінде негізгі үлесі
Қазақстан Республикасы Үкіметінің алдындағы ... ... яғни 95% ... 9886140 мың теңгеге өссе, ал несиелік ұйымдар қаражаттардың өсуі ... ... ... ... ... |2008 ж. |2009 ж. |2010 ж. ... |
| | | | |(2010 ж. ... | | | ... |
| |мың ... |% ... ... Үкіметінің алдындағы берешек |23638533 |23638533 |
|Бас компанияның алдындағы берешек | |9870366 ... ... ... ... ж. ... Республикасындағы тұрғын үй құрылысының мемлекеттік
бағдарламасын іске асыруға несие беру ... ... сай» Банк ... ... қаржы министрлігінен 1%
жылдық сыйақы ... он жыл ... 23560000 мың ... заем ... Заемның негізгі борышы 2018 ж. өтелетін болады. Бұл
заемның мақсаты мемлекеттік бағдарламамен анықталған халыктың артықшылықты
санаттарына 4% ... ... ... алдын ала және аралық тұрғын
үй заемдарын беру болып ... ж. Банк Бас ... ... 1% ... ... ... мың теңге мөлшерінде заем алды. Негізгі борыіи сомасы 2019 ... Өтеу ... ... ... өтелуі тиіс, ал сыйақы әрбір
жарты жыл сайын төленуі тиіс. Бұл заемның ... ... ... ... ... санаттарына 4% жылдык сыйақы
мөлшерлемесімен алдын ала және ... ... үй ... беру ... ... күніне заемдардың әділ құны 9746017 мың теңге болды.
Бастапқы мойындау күніне 4653983 мың теңге мөлшеріндегі ... құн ... құн ... ... Банк ... ... ... ретінде
косымша төленген капиталдың кұрамында мойындалды.
2010 ж. 31 желтоқсанына 1500015 мың ... ... ... ... ... берешекке әділ құны 1745063 мың теңге (2009 ж. -
57707 мың ... ... ... Республикасының қаржы министрлігінің
облигацияларымен Камтамасыз ... (2009 ж. - 50000 мың ... ... ... экономикалық реформалар және нарықтық ... ... ... ... салықтық және әкімшілік инфрақұрылымның
дамуы жалғасуда. Қазақстан экономикасының тұрақтылығы ... ... ... ... сондай-ақ Үкіметтің экономика, каржы және
акшалай-кредиттік ... ... ... ... ... ... ... экономикадағы экономикалық даму
қарқынының төмендеуі мен нарықтык ауыткулар әсер ... ... ... каржы дағдарысы нарық капиталындағы тұраксыздықка, банктік
сектордағы өтімділіктің ... ... және ... ... беру ... ... алып ... Қазақстан Республикасы
Ұкіметінің Қазақстандық банктер мен компаниялардың шетелдік заемдарының
қайта ... мен ... ... ету ... ... ... ... қарамастан, капитал көздеріне қол
жетімділік ... ... ... ... ... ... және ... перспективаларына әсер етуі
мүмкін Банк пен оның контрагенттері ұшін капитал кұнына қатысты белгісіздік
орын алуда.
Өтіділіктің нашарлауы өз ... Банк ... ... ... ... ... тигізе отырып Банк заемшыларына да әсер ... ... ... ... ... ... Банк ... сараптау барысында күтілетін болашақ ақша қаражаты ағымдарының
бағалауын қайта ... ... бұл ... Банктің экономикалық тұрактылығын
қолдауға қажетті бүкіл шараны қолданып отырмыз деп ... ... ... ... ... одан әрі ... ... жағдайы мен нәтижелеріне кері әсерін тигізуі ... ... ... ... дәл ... түрде болатынын анықтау мүмкін емес.
Егер шарттық келісім нәтижесінде Банктің не ақша қаражатын немесе өзге
қаржылық активтерді қою, не ... ақша ... ... ... ... тіркелген сомасын меншікті үлестік ... ... ... ... ... орындау міндеттемесі болса,
шығарылған қаржы құралдары ... ... ... ... ... құралдарға үкімет алдындағы берешек, кредитттік ұйымдар
қаражаты және клиенттер қаражаты кіреді (Кесте 8).
Кесте ... ... |2008 ж. |2009 ж. |2010 ж. ... |
| | | | |(2010 ж. 2008 |
| | | | ... |
| |мың ... |% |мың ... |% ... теңге |% |мың теңге |% |мың теңге |% | | |Ұзак мерзімді салымдар
|19698257 |98,8 |26431676 |98,8 |40049885 |99,1 |20351628 | ... |248615 |1,2 |315366 |1,2 |376895 |0,9 |128280 | ... ... |100 ... |100 ... |100 ... | |Берілген
заемдар бойын-ша қамтамасыз ету ретін-де ұсталатын |8269661 | |6436263 |
|4563893 | | | ... ж. 31 ... 100172 мың ... (0,2%) ... ... ірі он ... қаражатын білдіреді (2009 ж.
82565 мың теңге (0,3%)).
Банк салымшыларының өздерімен жасалған тұрғын үй құрылыс жинақ шартының
талаптарын ... ... ... үй ... жинақ шартының талаптары
бойынша шарттык сома мен салымдарына шоғырланған мемлекет шішімі ... ... мен ... ... ... ... тең ... үй заемын алуға кұқығы бар.
Мемлекет жыл ... бір ... 200 ... 20% ең аз ... ... ... ол ... есептелген сыйақыны коса алғанда,
Қазақстанда тұрғын үй құрылыс жинақ ... ... үшін ... ... ... ... бойынша сыйлықакы бөледі.
Салымшылардың шоттарына мемлекет сыйлықақысының сомасын есепке алу ... ... ... ... ... ... алынғаннан
кейін жүргізіледі.
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі банк шоттарына ... ... ... жағдайда, Банктің салымшылар ... ... ... ... кодексіне сәйкес Банк жеке тұлғаның
салым сомасын сальгмшының алғашқы талабы бойынша беруге міндетті. Жедел
салым ... ... ... ... ... ... қайтарылған
жағдайда, салым бойынша сыйақъг Тұрғын үй ... ... ... ... ... бұзу ... төленеді, өткен жылдар үшін
есепгелген мемлекет сыйлықақысы ... ... ... бюджетке
кайтарылады. Заемдар бойынша камтамасыз ету болып табылатын салымдар
салымшыға ... заем ... ... ... ... ... ... затын өндіріп алудың орнына, мүмкіндігіне қарай, Банк заемдар
бойынша талаптарды қайта қарастыруға ... ... ... ... ... кредит берудің жаңа талаптарын келіседі.
Мұндай кайта кұрылымдаудың есебі келесі тәсілмен жасалады:
( Егер заем валютасы өзгерсе, алдыңғы ... ... ... жаңа заем ... ... туралы есепте мойындалады.
( Егер қайта кұрылымдау заемшының ... ... ... ... сипатталған қаржылық міндеттемелердің мойындалуын токтату үшін
қолданылатын әдіске ұксас әдісті колданады.
( Егер қайта құрылымдау заемшының қаржылык қиындыктарымен ... заем ... ... ... құнсызданган болып есептелсе, Банк
бастапқы тиімді пайыздық мөлшерлемені пайдалана отырып ... ... және ... ... ... ... шығыстардың кұрамында
кайта кұрылымдауға дейінгі баланстық құнына сәйкес келешек ақша ... ... ... ... ... Егер заем ... ... құнсызданбаған болып табылса, Банк ... ... ... ... ... кайта қарастырылған болса, мерзімі өтш кеткен болып
табылмайды. Банк басшылығы болашак ... ... ... ... мен ... сакталуына көз жеткізу үшін ... ... ... кайта карастырып отырады. Мұндай заемдардың
кұлсыздануының дербес немесе жиынтык негізде бағалануы жалғастырылуда ... ... құны заем ... ... ... мөлшерлемені пайдалана
отырып бағаланады.
Қаржылық міндеттеме тиісті ... ... күші ... ... ... ... ... мойындалуы токтатылады.
Қолданыстағы бір қаржылық міндеттемені сол кредитордың алдындағы басқа
міндеттемеге елеулі ерекшеленетін талаптарда ... ... ... ... ... ... өзгерістер енгізілген жағдайда,
бастапкы міндеттеме есептен алынады, ал жаңа міндеттеме пайда мен шығындар
туралы есепте ... ... ... айырма таныла отырып,
есепке алуда бейнеленеді.
3 Банк ресурстары қолдануының жетілдіру жолдары
Экономиканы қалпына келтіру және маңызды сыртқы ... ... ... ... өтімділік деңгейін арттыруды қолдау ... ... ... ... турақтылығын қамтамасыз етудегі
Ұлттық Банктің рөлі теңге бағамының тұрақтылығын қолдау және ... ... ... ... ... ... болды.
2010 ж. 1-3 тоқсандарда банк секторының несиелік белсенділігі көбінесе
экономиканың басым салаларын ... ... ... ... ... ... қолдау көрсетілді. 2010 ж. бірінші тоқсанда мемлекет
есебінен қорландырудың жиынтық көлемі 131,6 млрд. ... өсті және ... ... немесе банк жүйесінің жиынтық активтерінің 9%-ы ... ... ... өсуі ... ҰӘҚ» ... ... капиталына 141,3 млрд. теңге көлемінде кіруіне ... ... ... ... ... көлемі экономиканың басым салаларын
қолдау бойынша бағдарламалармен банктерге орналастырылған қаражатты қайтару
есебінен төмендей бастады. 2010 ж. ... ... ... ... мемлекеттік қорландырудың жиынтық көлемі 992,6 млрд. теңге болды
немесе банк жүйесінің ... ... ... ... ... ... банк жүйесінің капиталына қатысуының ... ... ... ... ... ... 79%-ы ... Банкіне (2010 ж. 3
тоқсанның аяғындағы жағдай бойынша 141,3 ... ... және БТА ... ... ... ... ... салаларды қолдау шеңберінде бөлінген
қаражаттың шамамен 73%-ы 2010 ж. ... ... БТА ... (64,4 ... және ... (164,5 ... ... орналастырылды. Осы
банктерге «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» ... ... ... ... бөлігі (36% астам) орналастырылған. Басым салаларды ... ... ... ... ... аяғында басым салаларды
қолдау бойынша ... ... іске ... қатысатын
банктердің несиелік қоржынның жиынтық көлемінің 3,5%-ын құрайды (Сурет 6).
Банк секторын 2009 ж. 4 ... - 2010 ж. 3 ... ... ҚҚА-
ның пруденциалдық реттеу шаралары банктер капиталының сапасына және олардың
операцияларының ашықтығына байланысты тәуекелдерді ... ... ... Осы ... ... мына ... ... Банктер капиталының сапасын жақсарту. Осы шаралар ... ... ... ... ... ... ... күшейтуге және
банктердің жалған капиталдандыру мүмкіндігін болдырмауға бағытталған және
мыналар ... ... ... ... ... банк ... кеңейту;
- меншікті капиталының қол жетімділік коэффициенті (к1-1) есебіне
банктің ... және ... ... қосу арқылы нормативтердің
мәндерін ... ... ... ... ... ... 2012 ж. 1 ... бастап - кемінде 0,08, 2013 ж. 1 ... - ... ... Банк ... ... ... мемлекеттің жабуы
Сурет 6. 2010 ж. 3-тоқсанның аяғындағы жағдай бойынша банктер бойынша банк
жүйесін қорландыру
2. Капитал құрылымына ерекше талаптарды енгізу арқылы ... ... ... ... ... ... қайта құрылымдауға жататын банктерге меншікті капиталына басқа
елдердің заңнамасына сәйкес шығарьшған ... ... ... беру;
- бірінші деңгейдегі капиталда есепті жылы алынған міндеттемелердің
қайта құрылымдауынан болған кірісті пайдалану, сондай-ақ қайта құрылымдауға
жататын ... ... ... ... реттелген борыш сомасының 75%-
ын енгізу мүмкіндігін беру.
3. Банктердің және ... ... ... ... ... ... сондай-ақ банк конгломераты деңгейінде туындайтын
тәуекелдердің төмендеуі:
- банк конгломератының бір заемшысына арналған тәуекелдің ең ... ... ... ... ... үшін осы ... ... ұқсас нақтылау;
- «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» ... 31 ... ... ... ... 30-бабы 13-тармағының
мақсаты үшін бас ... не ... ... ... ... ұзақ мерзімді рейтингі бойынша талап белгілеуі;
- бас ... ... алу үшін ... ... ... банк ... ... және ашу бойынша операцияларды екінші
деңгейдегі банктердің жүзеге асыруы үшін бас ... ең ... ... ... ... талапты белгілеу;
- банк конгломераты қатысушысының меншікті капиталының нақты мөлшерінен
инвестицияларды алып тастау.
4. Заемшылардың және банк операцияларыныц ... ... ... ... ... оның ... бір заемшыға тәуекелдің ең жоғары мөлшерін есептеу кезінде заемшының
«ашықтығының» критерийлерін айқындау (ІсЗ);
- банк сатып ... және ... ... ... ... бойынша банктің
кепілдік коэффициентін есептеу кезінде алып тастау ... бір ... ең ... мөлшерінің коэффициентін (кЗ) есептеуді оңтайландыру;
- несие дефолтының своптарын (credit default swap) және жиынтық кіріс
своптарын (total return swap) ... алу ... мына ... ... (а) ... ... ... деңгейдегі банктің меншікті міндеттемесі
болып табылмаған; (б) несие тәуекелін базалық актив ... ... ... алу; (в) ... алу ... ... қағаздар
нарығында жүзеге асырылады;
- екінші деңгейдегі банктердің олармен ерекше ... ... ... ... ... ұсынудың нысанын жетілдіру.
5. Жаңадан берілетін заемдардың және колданыстагы несиелік қоржынның
сапасын жақсартуға байланысты шаралар ... оның ... ... банктің балансынан есептен шығарылған заемшыға банктің
талаптарының және 100% провизиялар (резервтер) ... ... алып ... ... ... «нашар» несиеден ... ... ... ... ету ... ... ... етудің оны сату
мүмкіндігін ескере отырып ... ... ... ... сәттегі
құны) түсінігіне түзетулер енгізу;
- жіктеу санаты «үмітсіз» ретінде айқындалатын заемдардың ... ... ... ... ... (қосалқы заемшыға) берілген
(а) несиелер, не дауыс ... ... ... заемшының (қосалқы
заемшының) жарғылық капиталына қатысу үлесінің елу және одан астам пайызы
оффшор аймағында тіркелген ... ... ... ... (б) ... ... оффшор аймағында тіркелген басқа тұлға айқындайтын
шешім, шартпен немесе басқалай түрде күшіне енеді;
- ... ... ... ... жоқ және ... ... ... тарапынан тиісті хеджирлеу құралдарымен жабылмаған
заемшыларға ... ... ... ... ... банктердің
провизиялардың ең аз мөлшерін қалыптастырудың кезең-кезеңімен ... ... ... ... ... кезеңділігіне тәуелді ұзарту санын
есептеу жүзеге асырылатын мерзімді белгілеу.
6. Тәуекелдерді басқару рәсімдерін жетілдіру бойынша шаралар. ... ... ... ... көзделмеген жағдайлар туындаған
жағдайдағы іс-қимыл жоспарының болуына ... ... ... Осы
Жоспарда қаржылық шығындардың мөлшерін сандық бағалауды қамтитын алдын ... ... ... оған қол ... ... банк ... ... қаржылық тұрақтылығына және тұтастай алғанда оның
қызметіне әсерді төмендетуге бағытталған іс-шараларды орындауға, ... ... ... банкті басшы қызметкерлерінің ... ... ... ... ... ... Сонымен
қатар банктерге мынадай талаптар белгіленді:
- уәкілетті органға ай сайынғы ... ... ... нәтижелерін, сондай-ақ көзделмеген жағдайлар туындаған кездегі іс-
қимьш жоспарын ұсыну міндеті;
- ҚҚА-не несие тәуекелі мен өтімділік тәуекелі ... ... ... мен өтімділік тәуекелін бағалау матрицасын, сондай-ақ ... мен ... ... ... матрицасын ұсыну бойынша талап;
- банк жоспарында көзделмеген жағдайлар туындаған кезде резервтік
орталықтардың жұмыс істеу ... оның ... ... ... жері ... ... шалғай болуды көздейтін талаптар,
деректердің ... ... құру ... және ... дағдарыс кезеңінде алынған тәжірибе макропруденциалдық
реттеу ... ... ... ... оның ... қызметі Қазақстан
Республикасының қаржылық тұрақтылығы және қаржы нарығын дамыту жөніндегі
кеңеске ... ... ... ... 2010 ж. 1 ... № 923 ... ... Қазақстан Республикасының қаржы секторын дағдарыстан
кейінгі ... ... ... ... ... ... үшін ... орталық орган ретінде ҚР ҰБ-нің рөлін күшейтуді
болжайды. Тұжырымдамаға ... ... ... деп ... ... ... пруденциалдық реттеудің және тиісті норматив-
терді қолданудың негізгі секторалды қағидаттарын, тәсілдерін айқындау;
2) ... ... ... жағдайда дағдарысқа қарсы
басқару шараларын және ... ... ... ... ... ... ... шеңберінде ҚҚА микропруденциалдық
реттеуді жүзеге асыру үшін ... ... яғни ... ... ... жеке ... қаржы ұйым деңгейінде қадағалайды, сондай-ақ
қаржы секторының жағдайы бойынша ақпарат ... ҚР ҰБ ... ... тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін және макропруденциалдық реттеу,
яғни ... ... ... ... ... ... үшін жауапты
ведомство болып ... және ... ... ... ... әзірлеу
Президенттің «Қазақстан Республикасының қаржылық тұрақтылығы және ... ... ... ... ... 2010 ж. 12 ... №994
Жарлығымен құрылған Қазақстан Республикасының ... ... ... ... дамыту жөніндегі кеңес шеңберінде жүзеге асырылады.
Макропруденциалдық реттеу бөлігінде ҚРҰБ мен ҚҚА арасындағы өзара іс-
әрекетті ... ... үшін ... ... ... жөніндегі
тұрақты жұмыс істейтін жұмыс тобын құру жоспарланып отыр. Бұл ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін мәселелерге
жетекшілік ететін орынбасарының басшылығымен ... ... ... ... ... ... кіреді.:
1) макропруденциалдық реттеудің қағидаттары мен құралдарын іске асыруға
бағытталған ұсыныстарды әзірлеу және ... ... ... ... ҚҚА ... кіретін міндеттерін іске
асыруға тікелей әсер етуі ... ... ... ... атап ... қаржы институттарының төлем қабілеттілігі (капиталдың жеткіліктілігі,
құрылымы және қорландыру көздері;
- өтімділік;
- несие тәуекелі;
- қаржы секторының құрылымы мен ... банк ... ... ... ... және ... араласуымен басқа шараларды қоса
алғанда ертерек ден қою шаралары және банктерді сауықтыру тетіктері.
3) ҚР Ұлттық Банкі және ҚҚА ... ... ... ... ... ... қаржы қызметі нарығын дамыту бойынша ұсыныстарды іске асыру үшін
құжаттарды және нормативтік-құқықтық ... ... ... тобы шеңберінде қарауға жататын нормативтік-құқықтық ... ... ... қорытындысынан кейін ғана ҚҚА Басқармасына ... ... ... ... - бул банктің пассивтік операциялары ... және ... ... ... ... банк өтімділігін
қамтамасыз ету және пайда табу мақсатында орналастыруга бағытталатын
банктің ... және ... ... ... ... ету ... банктік ресурстарының құрылымында
біршама өзгерістер болуда. Меншікті қаражаттар катарына, біріншіден,
коммерциялық ... ... ... резервтік қоры, сол сияқты
қосымша қорлары кіреді. ... ... жаңа ... ... ... ... да ... мекемелерден алатын несиелер, басқа банктердің,
корреспондентік ... ... ... ... облигацияларды
сатудан түскен қаражаттар, лизингтік операцияларды жүзеге асырғаны үшін
алынған тауарлы-материалды құндылыктар ... ... ... ... ... ... меншікті капиталы.
2) Банктің заемдық және тартылған қаражаттары.
Банктің ... ... - ... ... ... және ... қызметін қамтамасыз ету үшін құрылған банктің
әр ... ... мен сол ... ағымдағы қызметінің нәтижесіне байланысты
және өткен жылдардағы ... ... ... ... ең көп бөлігін депозиттер ... банк үшін ... ... ... көзі ... ... ... нарығындағы Банк үлесі жылдан жылға өсе бастайды.
Мысалы, 2005 ж. ол 0,2% ... ал 2009 ж. 1,4% ... ... ... және ... ... ... мезгіл бойынша 2
еседен артық өсті. ROA және ROE ... мәні 2009 ж. 0,12% ... ... азайды, бірақ, келесі жылы олар өзіне өзі келе бастады.
Қарастырылатын мерзім бойынша меншікті ... мен ... ... азая ... ... ... 2008 ж. 27,3%-дан 2010
ж. 25,5%-ға дейін ... ал ... ... ... - ... дейін.
«Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкінің» АҚ ресурстары 2008 ж.
60300402 мың ... 2010 ж. ... мың ... ... ... яғни 1,7 есе.
Ол қарастырылған кезеңде көбінесе заемдық және ... ... ... болды. Мысалы, қарастырылатын мезгіл бойынша заемдық
қаражаттар 20924178 мың теңге көбейсе, ал тартылған қаражаттар - ... ... ... Заемдық қаражаттардың еселеп көбейюін байқауға болады.
Егер де ... ... ... ол 1,3 есе өссе, 2009-2010 жылдар
аралығында - 1,5 есе, жалпы ... ... ... ... ... ... байқалды.
2008-2010 ж. мезгілде жарғылық капитал 3700000 мың теңгеге өсті, жалпы
капитал 9654175 мың ... өсуі ... ... ... (4653983 мың
теңге көлемінде 2010 ж. қосылды) арқасында болд
2010 және 2009 ж. 31 желтоқсандағы жағдай бойынша Банк ... ... ... ... асып ... банк ... ... тартылған қаражаттардың өсуі
11386155 мың теңгені ... ... ... ... ... ... Үкіметінің алдындағы берешекке түседі, яғни 95% аса. ... мың ... ... ал ... ұйымдар қаражаттардың өсуі 1500015
мың теңгені құрайды.
Клиенттер салымдардың құрамы мен құрылымы келесі кестеде берілген ... ... ... ... ұзак ... ... көлемі
20351628 мың теңгеге, ағымдағы шоттардың - 128280 мың теңгеге, ... - 20479908 мың ... өсуі ... ... 2009 ж. 4 ... - 2010 ж. 3 ... қабылдаған ҚҚА-
ның пруденциалдық реттеу шаралары банктер капиталының сапасына және ... ... ... ... ... ... ... Осы кешенді шараларға мына блоктар кіреді:
1. Банктер капиталының сапасын жақсарту.
2. Капитал ... ... ... ... ... ... құрылымдау
жағдайында банктерге жәрдемдесуге
3. Банктердің және банктік холдингтердің меншік құрылымымен қамтамасыз
етілген тәуекелдердің, сондай-ақ банк ... ... ... ... ... және банк ... ... байланысты
тәуекелдерді төмендетуге бағытталған шаралар, оның ішінде:
5. Жаңадан берілетін заемдардың және колданыстагы несиелік қоржынның
сапасын жақсартуға байланысты ... ... оның ... Тәуекелдерді басқару рәсімдерін жетілдіру бойынша шаралар.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1 Сейітқасымов Ғ.С. «Ақша Несие ... ... - ... ... ... С.Б. ... айналысы және несие»: -Алматы: «ИздатМаркет», 2004.
3 Баймұханова С.Б.; Балапанова Ә.Ж. ... ... - ... ... ... ... С.Б., ... А.Ә. Банк ісі: Оку құралы. Алматы. ... ... ... С.Б. Ақша айналысы және несие: Оку кұралы. Алматы. Издатмаркет.
2004
6 Мақыш С.Б. Коммерциялық банктердің операциялары: Оқу құралы. Алматы.
Издатмаркет. 2004
7 ... ... ... /О.И. ... И.Д. ... Н.И.
Валенцева [и др.]; под ... РФ, д-ра ... - 7-е изд., ... и доп. - М.: ... 2008.- 768 с.
8 Банковское дело: Учебн. - 2-е изд. доп. и ... ... ... - ... ... ИПЦ, 2007. - 640 с.
9 Банковское дело: Учебник / Под ред. Г.С. Сейткасымова // ... ... ... ... ... / Под ред. О.И. ... // Москва.
Финансы и стататистика. 2004
11 Мақыш. С.Б., ИльясА.А. Банковское ... ... ... Алматы.
Қазақ университеті, 2006
12 Банковское дело: Учебник . - 2-е изд., ... и доп./ Под ... ... - М.: Финансы и. статистика, 2005.-672с:
13 Банковское дело: Учебник / Под ред. А.М. ... ... ... Банковское дело: современная система кредитования / Под ред. ... // М.: ... ... ... ... Учебник / Под ред. Г.Г.Коробовой. М.:Юристь, 2002
16 Основы банковской ... ... / Под ред. ... К.Р.
М.: Инфра, 2003
17. Управление деятельностью коммерческого ... ... ... / Под ред. О.И. Лаврушина /М.: Юристь, 2005
18 Основы банковской деятельности ... ... / Под ... К.Р. - М. ... дом ... издательство “Весь Мир”,
2001. – 720с.
19 Моисеев С.Р. Денежно-кредитная политика: ... и ... ... М.: ... ... Масленченков Ю.С. Финансовый менеджмент банка: Учебное пособие. М.:
ЮНИТИ, 2003
21 Банковское дело: стратегическое руководство / Под ред. В. ... ... М.: ... ... ... И.В. ... ... и пассивами в коммерческом банке/
М.: Консалтбанкир. 2003
23 ... И.В. ... ... ... банка. М.:
ИНФРА-М, 2001
24 Панова Г.С. Кредитная политика коммерческого банка. М.: ИКЦ ... Е.Б. ... ... ... ... и зарубежный опыт. М:
Финансы и статистика. 1993.
26 Мақыш С.Б., Супыгалиева Г.И, Керімбекова Н.Н. Ақша, несие, ... ... Оқу ... ... Қазақ университеті, 2004
27 Щербакова Г.Н. Банковские системы развитых стран. М.:Экзамен, 2003
28 Банковское дело: ... опыт и ... ... ... ... У.Б., Ахметова К.К. - Алматы: 2004 год

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бухгалтерлік есепшоттарының жіктелуі мен жоспары10 бет
Жасушаларды өсіру жүйелері5 бет
Кәсіпорында қаржылық ресурстарды құру және қолдану69 бет
Тұрғын үй де — ұлттық байлық5 бет
Тұщы судың қоры, өзендер12 бет
Өндірілетін өнімнің өзіндік құны7 бет
"Dala Group" компаниясының қарыз капиталын тарту саясатын талдау 60 бет
"Модильяни мен миллер үлгілері"11 бет
«Dala Group» компаниясының қарыз қаражатын қалыптастыру механизмін жетілдіру жолдары14 бет
«Алматы газ тармағы» жшс-нің жарғылық капиталын қалыптастыру мен есебін ұйымдастыру18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь