Мақтарал ауданының сұлу табиғаты және экологиялық мәселелерін болдырмау жолдары

Жоспар:
І Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
ІІ Негізгі бөлім:
2.1. Мақтарал ауданының географиялық орналасу жағдайы мен сұлу табиғатының өзіндік ерекшелігі. Құстар әлемі мен жан.жануарлар дүниесі.
2.2. Мақтарал ауданының әкологиялық мәселелері. Су басу қауіпі.
2.3. Жер асты суының көтерілуі және жердің тұздануы, оның ауыл шаруашылығына әкелер зардабы.
2.4. Пластикалық өнімдердің жер.анаға тигізер залалы.

ІІІ Қорытынды.
КІРІСПЕ

Зерттеу жұмысының жалпы сипаттамасы.
Адам баласы жер бетіне шыр етіп түсіп, іңгәлаған дауысымен әнге бөлеген жері – туған жері болып саналады.Алғашқы кіндік қаны осында тамып, балалық бал қызығы осында өткен соң, сол жердің әрбір тасы мен бұтасы ыстық саналады.Жасы ұлғайған сәтте арман қуып алысқа ұзаса да, көкірегіне сағыныш боп еніп, өзіне тартады.Бұл-туған жер құдіреті.Сәби туғаннан туған жерге тұлпардай маталғанының белгісі.Егер мұнда ата-бабалары ұзақ жылдардан бері жасап келе жатқан болса, ол атамекені саналып, солардың тұрғызған зәулім ғимараттары, өздері жатқан молалары перзенттік махаббатыңды одан бетер арттыра түсіп, жауапкершілігіңді сезіндіреді. Мен осынау шағын ғана ғылыми еңбегімде туған жер табиғаты мен оның құстар дүниесі мен жан-жануарлар әлемі жағдайын сөз ете келе, өлкемізде туындалу қауіпі бар экологиялық мәселелерін ғылыми жұмысыма арқау етіп алып отырмын.
Тақырыптың өзектілігі. Ауданымыз бұрынғы кеңес өкіметі тұсында және одан алдыңғы кезеңде ауыл шаруашылығын дамыту мақсатында шөлді әрі тың жерден көтерілгендіктен, елге ақ алтынды мақтасымен танымал болған.Енді міне, ел тәуелсіздігін алғаннан бері қыспақта қалғандай күй кешуде.Жер жағдайына байланысты тұйықта қалды.Өзбекстанның алты ауданымен және Сырдария өзенімен қоршалып жатыр.Басқа ауданмен тек Тәуелсіздік көпірі арқылы ғана байланысады. Облыс орталығынан 252 киллометр қашықта жатыр.Ауданға келіп жайғасып жатқандар аз, көшіп сыртқа кетіп жатқандар көп.Жеріміз бай, табиғатымыз сұлу.Алайда кейінгі кездері экологиялық мәселелерінің туындалу қауіпі басылмай тұр.Адамның қай жерде тұруы үшін, ол жердің адам денсаулығына зияны болмауы тиіс. Сол елдің тұрғындары келешегін сол жермен байланыстыра алуы керек.Менің жұмысым сол проблемаларды шешу жайындағы ойларыммен өзекті.
Тақырыптың зерттелу деңгейі . Біз табиғатты анамыз деп есептейміз.Құшағында аунап қунап, адами бақытымызды сезінеміз.Алайда одан аласымызды алып, оған деген перзенттік махаббатымыз бен қамқорлық танытуды ұмытып кете береміз. Кейінгі кездері табиғат анадан ажырағанымыз соншалық , оның жан-жарасы асқына түскеніне де мән бермейтін халге жеттік.Бабаларымыздың «Ер туған жерінде, ит тойған жерінде» деген мақалын мүлде жадымыздан шығарып, иттей тойған жерімізге тентірей беретін халдеміз.Экологиялық мәселе қайда қашсаң да артыңнан ере жүретін адамзаттық құбылыс.Мақтарал ауданының жан-жарасына айналған экологиялық мәселелерін сөз еткен бір де бір еңбек жоқ. Біреулер «бізде экологиялық мәселе бар ма өзі?» деуі мүмкін.Ол мәселе бар.Оған күнделікті тіршілік қарекетімен жүріп мән бермейміз.Есесіне, аудан тарихы жөнінде жазып жүрген жазушы М.Ерімбетов,жазушы-журналист М.Жақып, ұстаз жазушы С.Ысқақов еңбектерін ерекше атауға болады.
Зерттеудің мақсаты мен міндеттері. Мен өз еңбегімде ауданымыздың сұлу табиғаты мен экологиялық мәселелерін сөз ете келе, бүкіл жұртшылыққа «ЭКСПО-2017» қарсаңында ауданымыздың сұлу болмысын паш ету және экологиялық мәселелерінің алдын алу жайлы ойларымды ұсынамын.Сонымен қатар жұмыс барысында төмендегідей мақсат-міндеттер қойып отырмын:
- Ауданымыздың сұлу табиғаты мен жан-жануарлар әлемін жұртқа паш ете келе оны қорғауды , перзенттік парызымызды сезінуге ықпал ету;
- туған жер төсінде болуы мүмкін экологиялық жайлардың алдын алу ;
- тұрғындарымыздың дені сау, саламатты өмір салтын ұстануына ықпал ету;
- туған жер алдында жауапкершілікті арттыру және оны ұқыпты пайдалану жүйесін жасау;
- ауданның экологиялық мәселерінің аудан экономикасына әкелер зардабына басшылар назарын аударып, сол мәселелерді жоюға қаржы бөлуге ықпал жасау .
Зерттеу жұмысының ғылыми жаңалығы. Аудандағы табиғат сұлулығы қорғау мен ауыл шаруашылығын дамытуға байланысты тың ойлар, тосын ой топшылаулары бар .Ол перзенттік жан-айқайындай естілгенмен, ғылыми ойларын тәжірибеге енгізу уақыт талабы.
Зерттеудің деректік негізі. Жұмысымыздың дерек көзі ретінде пайдаланған материалдарды бірнеше топтарға бөлуге болады. Олардың негізісі осы салада зерттеу жүргізген ғалымдардың іргелі еңбектері , өлкеміз жайлы жазылған жазушылар еңбегі, сонымен қатар өзімнің жеке зерттеуім, табиғат және экология жайындағы өзіндік топшылауларым, ой-пікірлерім пайдаланылды.
Зерттеу жұмысының құрылымы. Жұмыс кіріспе, үш бөлім, қорытынды, пайдаланған әдебиеттер тізімі және қосымшалардан тұрады. Кіріспеде, алынып отырған тақырып төңірегінде жалпы түсініктер беріліп, бүгінгі таңдағы маңыздылығы баяндалады. Зерттеудің үш бөлімінде тақырып жан - жақты талданып, сараптау, ой қорытындылар жасалады. Соңында Мақтарал ауданында экологиялық мәселерін болдырмау жайлы жобалар мен суреттер қосымшалар ретінде берілген.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1.Ерімбетов М. «Аманат», Алматы, Қазақстан, 1991 жыл
2.Есенбекұлы П. «Ел ардақтылары -IV», Алматы, Атамекен, 2014 жыл
3.Мақта ордасы – Мақтарал (ауданның 75 жылдығына арналған жинақ), Алматы, 2003 жыл
4.Жақып М. «Мырзашөлім – мырза елім», Алматы, Әл – Фараби, 1998 жыл
        
        Оңтүстік Қазақстан облысы, Мақтарал ауданы, Жетісай қаласы
Мақтарал аудандық Білім бөлімі
Зерттеу жұмысының тақырыбы:
Мақтарал ауданының сұлу табиғаты және ... ... ... ... ... ... ... , Балалар мен жасөспірімдер шығармашылық орталығы, әдеби ... ... ... ... ... ... ... ,, әдеби шығармашылық үйірмесінің жетекшісі.
Жоспар:
І Кіріспе......................................................................................................................3
ІІ Негізгі бөлім:
2.1. ... ... ... ... ... мен сұлу ... өзіндік ерекшелігі. Құстар әлемі мен жан-жануарлар дүниесі.
2.2. Мақтарал ауданының әкологиялық мәселелері. Су басу қауіпі.
2.3. Жер асты суының ... және ... ... оның ауыл шаруашылығына әкелер зардабы.
2.4. Пластикалық өнімдердің жер-анаға тигізер залалы.
ІІІ Қорытынды.
КІРІСПЕ
Зерттеу жұмысының ... ... ... ... жер бетіне шыр етіп түсіп, іңгәлаған дауысымен әнге бөлеген жері - туған жері болып саналады.Алғашқы кіндік қаны ... ... ... бал қызығы осында өткен соң, сол жердің әрбір тасы мен бұтасы ыстық саналады.Жасы ұлғайған сәтте арман қуып ... ... да, ... ... боп ... өзіне тартады.Бұл-туған жер құдіреті.Сәби туғаннан туған жерге тұлпардай маталғанының белгісі.Егер мұнда ата-бабалары ұзақ ... бері ... келе ... ... ол ... ... солардың тұрғызған зәулім ғимараттары, өздері жатқан молалары перзенттік махаббатыңды одан бетер арттыра түсіп, жауапкершілігіңді сезіндіреді. Мен осынау шағын ғана ... ... ... жер ... мен оның ... ... мен ... әлемі жағдайын сөз ете келе, өлкемізде туындалу қауіпі бар ... ... ... жұмысыма арқау етіп алып отырмын.
Тақырыптың өзектілігі. Ауданымыз бұрынғы ... ... ... және одан ... ... ауыл ... дамыту мақсатында шөлді әрі тың жерден көтерілгендіктен, елге ақ алтынды мақтасымен танымал болған.Енді міне, ел ... ... бері ... қалғандай күй кешуде.Жер жағдайына байланысты тұйықта қалды.Өзбекстанның алты ... және ... ... ... ... ... тек ... көпірі арқылы ғана байланысады. Облыс орталығынан 252 киллометр қашықта жатыр.Ауданға келіп ... ... аз, ... ... ... ... көп.Жеріміз бай, табиғатымыз сұлу.Алайда кейінгі кездері экологиялық мәселелерінің туындалу қауіпі басылмай тұр.Адамның қай жерде тұруы үшін, ол жердің адам ... ... ... ... Сол ... тұрғындары келешегін сол жермен байланыстыра алуы керек.Менің жұмысым сол ... шешу ... ... өзекті.
Тақырыптың зерттелу деңгейі . Біз табиғатты анамыз деп есептейміз.Құшағында аунап қунап, адами бақытымызды сезінеміз.Алайда одан ... ... оған ... перзенттік махаббатымыз бен қамқорлық танытуды ұмытып кете ... ... ... ... ... ... ... , оның жан-жарасы асқына түскеніне де мән бермейтін халге жеттік.Бабаларымыздың деген мақалын мүлде жадымыздан шығарып, иттей ... ... ... беретін халдеміз.Экологиялық мәселе қайда қашсаң да артыңнан ере ... ... ... ... ... ... ... мәселелерін сөз еткен бір де бір еңбек жоқ. ... деуі ... ... ... ... ... ... жүріп мән бермейміз.Есесіне, аудан тарихы жөнінде жазып ... ... ... ... ... ... С.Ысқақов еңбектерін ерекше атауға болады.
Зерттеудің мақсаты мен міндеттері. Мен өз еңбегімде ауданымыздың сұлу табиғаты мен ... ... сөз ете ... ... ... ... ауданымыздың сұлу болмысын паш ету және экологиялық ... ... алу ... ... ... ... ... барысында төмендегідей мақсат-міндеттер қойып отырмын:
* Ауданымыздың сұлу табиғаты мен жан-жануарлар әлемін ... паш ете келе оны ... , ... ... ... ... ету;
* туған жер төсінде болуы мүмкін экологиялық жайлардың алдын алу ;
* ... дені сау, ... өмір ... ... ... ... туған жер алдында жауапкершілікті арттыру және оны ұқыпты пайдалану жүйесін жасау;
* ауданның экологиялық мәселерінің аудан экономикасына әкелер ... ... ... ... сол ... ... қаржы бөлуге ықпал жасау .
Зерттеу жұмысының ғылыми жаңалығы. Аудандағы табиғат сұлулығы қорғау мен ауыл шаруашылығын ... ... тың ... ... ой ... бар .Ол ... жан-айқайындай естілгенмен, ғылыми ойларын тәжірибеге енгізу уақыт талабы.
Зерттеудің деректік негізі. Жұмысымыздың дерек көзі ... ... ... ... ... ... ... Олардың негізісі осы салада зерттеу жүргізген ғалымдардың іргелі еңбектері , өлкеміз жайлы жазылған жазушылар ... ... ... ... жеке зерттеуім, табиғат және экология жайындағы өзіндік ... ... ... ... ... ... кіріспе, үш бөлім, қорытынды, пайдаланған әдебиеттер тізімі және ... ... ... ... отырған тақырып төңірегінде жалпы түсініктер беріліп, бүгінгі таңдағы маңыздылығы баяндалады. ... үш ... ... жан - ... ... ... ой қорытындылар жасалады. Соңында Мақтарал ауданында экологиялық мәселерін болдырмау жайлы ... мен ... ... ... ... ... ... географиялық орналасу жағдайы мен сұлу табиғатының өзіндік ерекшелігі, құстар әлемі мен жан-жануарлар дүниесі
Әр өлкенің өзіндік табиғи болмысы, сұлу ... ... ... ... ... ... ... қай жерде туылуы да өзінен тысқары жағдай .Бұл тұрғыда ғылыми жұмысты Мақтарал ауданының географиялық орналасу жағдайы мен сұлу табиғатынан ... ... ... біз сөз етіп ... тақырып табиғатпен тікелей байланысты. Табиғат болған жерде одан ... ... ... де егіз ... ... қоса ... ... ауданы - Оңтүстік Қазақстан облысының ең бір қиырында орналасқан аудан. Жер ... - 1.8 мың км. ... саны 300.000 - нан ... жерінде 176 елді мекен 1 қалалық, 3 кенттік,21 ауылдық округке біріктірілген. Орталығы - Жетісай қаласы.
Аудан Өзбекстан Республикасының 6 ... ... және ... ауданымен су арқылы шектеседі. Бұл аудандарды Сырдария өзені бөліп жатыр.
Бұл өлкеде табиғатының басты мүмкіндігі - осы ... ... ... ... ... бірқалыпты.Көктемгі кезеңде арнасына сыймаған өзен тасып, айналасын су басады, жайылма сулар жүйесі пайда болады. Үш километрге ... ... ... сол ... қалың тоғай өсуіне ықпал етеді.Сонымен қатар аң мен құстың өсіп-өнуіне де ... ... ... ... ... ... ... бұл алқапта осы төңіректегі халықтың төрт түлік малы ерте көктем шыға қоныстанып, күзгі мезгілде егіс ... ... ... ... қолға оралады.Сырдың балығы да мол. Халықтың мұнда демалуына, аң мен құс атып, сейіл құруына мүмкіндік баршылық.
Мақтарал өлкесінің ... жағы ... ... ... өлке ... ... ... екені шындық.Құм айтылғанда сұрықсыз табиғат болып көз алдымызға келуі заңды құбылыс. Алайда құм береке мен молшылықтың, өсімдіктер мен ... ... ... егіс ... ... аңдар мен құстар дүниесінің мекен етер жалғыз тіршілік ордасы осы жерге айналған. Мақтарал жерінде жусан,баялыш,жантақ,қараған,жыңғыл,жиде өседі. Жануарлардан түлкі ... ... ... ... аймақта қасқыр да бой беріп қалады. Кезінде киік те ұшырасқан.Қазір үйірімен жоғалған.
Қазақ даласында бой көтерген ертедегі қалалар ... ... ... ... су ... ... арқылы қаншама қала су астында қалып қойды.Атап айтқанда, Ақтөбе, ... ... ... да моласы сол күйді бастан кешті. Асықата аталған әулиенің моласы су астында қалатын болған соң, Махамбет деген қазып ... Шора ... ... ... Бұрынғы Киров ауданы сол әулиенің атымен Асықата аталғаны елге мәлім. Қазір де бар.
Табиғатына келер болсақ, ауданның климаты ... қысы ... жазы ... ыстық болып келеді. Қыста орташа температура -3-5 градустан төмен болса, жазда 30 градустан жоғары. ... ... ... ... ... ... ... жетеді. Сондықтан мұндағы ел шілденің аптап ыстығында бар жұмысын таңғы бестен бастап сағат онға дейін ғана істеп ... ... ... ... ... ... адам денсаулығына аса қауіпті.Денсаулығында мүкісі бар адамдар сол себепті ыстық қайтқанша мызғып алуды жөн ... ... суға ... ... ... түсе ... сағат алтыдан кейін тіршілік қайта қайнайды.Мұндағы ел тіршілігінің ерекшелігі міне осында.
2.2 Мақтарал ауданының әкологиялық мәселелері. Су басу қауіпі
Бізде ... ... отыз ... ... ... ... ... бөлігіне айналды. Оны сезіндірген Арал теңізінің суалуы.Одан көтерілген тұз ... ... ... ... ... мұхитқа дейін жетіп, мұздықтардың еруіне ықпал етуде деген ғалымдардың жан-айқайы.Бұл сөздердің бізге іргемізден естілгендей қатты әсер еткені ... ... ... ... ... жағдайына, ас-суымызға жіті мән беретін болдық. .Бұған Семей полигонының зардабын, экологиялық зардаптарын қосыңыз, ... ... ... ... тигізген зардабын аңғара түсер едіңіз.
Мақтарал ауданы - ... ... ағын су ... ауыл ... ... несібесін жерден тауып жатқан аса мехнатшыл аудан.Жұрты да еңбекқор. Табиғаты қанша аптап ыстық болса , елеп ... адам жоқ. ... ... ауыл ... ... ... күтіп-баптаудағы әрбір сәт алтынмен пара-пар.Аптап ыстықта жұмыс жасау, күннен бөлінер радияцияның молдығы адам денсаулығына аса зиянды екені ... ... да, ... ... 50 ... жоғары болғанда да мемлекет елге өтемақы төлеп ... ... ... ... ... ауруы асқынып тұр.Қан қысымының көтерілуі де өте көп.Соның салдарынан ... ... ... ... ... ... қоғам қайраткері, өлкемізден Мәжіліске үш рет депутат болған Мырзакелді Кемел ағамыздың сөзі еске түседі. Ол кісі ... ... ... ... қайырған екен: .Бұл ащы шындық мақтаралдықтардың бастан кешіп ... ... ... ... ... ... ... Сырдарияны жағалай отырған аудандардың көбісі экологиялық аймаққа еніп, мемлекеттен берілер жәрдемге ие ... ... ... ... сол ... алып ... ... ауданы ондай көмектен шет қалды. Бізде әлі күнге ... ... өте ... ... ... мәселе жоқ болса, ауданнан көшіп жатқандар неге көп? Себебі аудан халқы аптап ыстықтан жүрек қан аурулары мен қан ... ... ... ... ... отырған ауыз суының сапасыздығынан бүйрекке құм жиналу, дененің тұздануы дертіне молынан шалдығады. Міне, мұны неге айтып отырмыз , ... ... ... ... ... ... ... ел көшпес еді.
Мақтаралда туындап келе жатқан экологиялық мәселер ретінде төмендегі жайларды ... су басу ... ... ... тыс ... және одан ... зардаптар.
3.Пластикалық өнімдердің жерге тигізер кері әсері.
Мен ғылыми жұмысымда жоғарыда аталған экологиялық ... оны жою ... ... ... ... ... - ... су басу қауіпі.
Мақтарал жері теп-тегіс алқапты болып келеді. Бір де бір бос жер жоқ десе ... ел ауыл ... ... ... отыр. Іргеде Сырдария өзені ағып жатыр.Қауіп Сырдария суында емес. ... өзен ... ... ... ... ғана су ... ... Оған іргелес жатқан ауылдар өзен деңгейінен жоғары жатыр.Сондықтан Сырдарияның ... ... ... ... су тасу ... ... жатқан жоқ.Оған қоса бұл аймақта күн жылы, қысы ... болу ... ... беті мұз боп ... кез ... жоқ. Шардара су қоймасының қасымызда орналасуы да апаттың алдын алып отыр. Одан артылған су Өзбекстанның Айдаркөліне жіберілетін.Ел тәуелсіздігін ... соң ... су ... ... су ... ... жаз бойы осы ... су тапшылығын шешуге оң ықпал етіп отыр.
Елге келер қауіп ... ... су ... ... ... ... ... арқылы ағып келетін ағын суда болып тұр. Жазғы мезгілде каналға ... ағып ... су ... елді ... ... ... Адам жүрегіне қорқыныш сезімін ұялатады. Олай да бұлай ... суы ... ... ... ... ... ... Жетісай қаласын түгелімен су басады. Бұл апаттың туындауына басты ... ... ... дембе-дем , уақытылы тазаланбауынан. Себебі жекеменшікке алған мекемелер ақша үнемдеп, бұл жұмыстарды уақытылы орындамайды, уақытын ... ... ... ... су ... ... асфальт жолының сапасын төмендеткен. Осының өзі төніп келе жатқан ... ... ... шешудің жолы біреу-ақ - каналды уақытылы ... ... ... Жер асты ... ... және ... тұздануы , оның ауыл шаруашылығына әкеліп жатқан зардаптары
Мақтарал ауданы Мырза дала төсінде бұдан сексен жеті жыл бұрын ... ... ... деп ... болсақ, оның іргетасы - жер ана, яғни жерінің ... ... ... ауыл шаруашылығы дақылдарын егіп, өнімін сыртқа шығарып жатқаны сол ... ... Егер жер ... өнім азайып, еңбегінің өтеуі қайтпаса, жер баяғы құлан жортпас қу тақырға айналады.
Кейінгі кезде экологиялық мәселе ретінде туындалып отырған бірден бір ... - жер асты ... ... ... ... ... ... зардаптар туындап отыр:
1.Жерасты суының көтерілуінен жердің тұздануы;
2. Жердің тұздануынан өнім сапасының төмендеуі және ағаштардың қурауы;
3.Тұздың құрылыстар мен адам ... ... ... ... ... ... әрбіріне жеке-жеке тоқталайық.
Ауданда ауыл шаруашылығы өнімдері.: мақта, жеміс - жидектер мен бау-бақша өнімдері өсіріледі ... - ... ... күн көрісінің негізі. Ал өндірілетін өнімнің негізі - жер ана және ағын су. Ағын су ... ... су ... ірі жоба ... іске асып, Өзбекстаннан тәуелсіз өмір кешуге бейімделіп келеді. Суды үнемдеу мақсатында тамшылатып суғару әдістері мен ... ... , ... ... ... ... алынуда. Бұл жоба суды үнемдеу мақсатында іске асырылуда
Кейінгі жылдары ауыл шаруашылығы ... өнім ... ... ... дақылынан алынатын өніммен есептейтін болсақ, ерте кезде 40-50 центнерге дейін өнім алынса, соңғы жылдары бұл көрсеткіш 10-15 ... ... ... ... себеп жерасты суының көтеріліп, жердің беткі қабатының тұздануының артып келе жатқандығынан хабар береді. Жердің тұздануынан төмендегі жайлар туындап ... ... ... ... ... мен ... тұз қыспағынан өсе алмай қалуы;
3.Салынған үй құрылыстары мен ғимараттарының мүжіліп құлауы.
Бұл ... ... жолы ... төмендегі жайлар қолға алынуда:
* Жер танаптарын қысқы мегілде тұзын шаю ... ... ... жүргізу;
* Мамыр шыға жерасты суы көтеріле бастаған сәтте тік дренаждарды іске қосу ... жер асты суын ... ... ... ... суды ... шайылған тұзды су ағып кететін сборостарды қалпына келтіру.
Осы мақсаттағы жұмыстар кеңес өкіметі тұсында жоспарлы түрде іске ... ... ... да соншалықты төмендеген жоқ.Ел тәуелсіздігін алып, бұрынғы ірі-ірі колхоз, совхоздар ұсақ-ұсақ шаруашылықтарға бөлінген соң жоғарыдағы ... ... ... ... ... жүргізілмеуі, сор шаю жұмыстарының дер кезінде атқарылмауы, дік дренаждардың ... ... ... ... жайлардың туындауына себепші болды.
Мақтарал аудандық әкімшілігі ауыл шаруашылығына жағдай жасау мақсатында тұздануымен күресіп, тік ... іске ... ... етіп келеді. Тік дренаждарды салу жобасы тендерлік үлгіде іске асып, жеңіп алған компаниялар өзге жерден келгендіктен, істі ... ... ... ... ... ұшып ... ... бар.Сапасыз салынған тік дренаждар, тартылған лотоктар мақтаралдықтардың ... ... ... ... ... жыл ... артып келеді.Әртүрлі жиындарда осыншама тік дренаждар іске қосылды деген ақпарды құлақ шалады, алайда көзге ұрып тұрған ... ... ... көру ... айналып барады. Мемлекеттің қыруар қаржысынан салынған дүниеге деген елдің ... ... ма, ... ... ... жанға қатты батады. Бәлкім, бұл дүниеге егелік жасайтын ... ... ... да ... ... ... ел ... сол тік дренаждарға қатысты екенін абзал азаматымыз Марат Ділдәбеков айтудай айтып ... тік ... өз ... ... ... ... ... жөндеумен айналысып келеді. Міне, өзіңнен туған ұлдың жанашырлығы, елге деген адалдығы осы болса керек.
Адал кәсіп, адал еңбек - ... ... ... ... ... деген немкетті әрекет жердің тозуына, экологиялық мәселелерінің туындауына алып келеді. Тұзданған жерден ұшып жатқан тұздың қайда барып ... ... ... ... ғалым жоқ.Есесіне, адамдар бойында тұздың артуынан туындайтын аурулар ... пен ... тас, ... ... бұзылуы осының бәрі экологиялық зардаптар емес деп кім айта алар екен?
2.4. Пластикалық өнімдердің жер ... ... ... ... мен қоғам келбеті, адами құндылықтар да, тіпті тұтынатын заттарының түрі де өзгерді.адам баласы ... ... оның ... гөрі ... ... ... ... себепті адамдар бойында табиғатқа тән сұлулық пен жылылықтан гөрі техникалық заманның мінезіне сай қатыгездік, немкеттілік белең алып барады.Табиғи өнімді ... ... де ... ... ... ... дені ... немесе пластикалық өнімнен жасалған құтыда әкелінеді.Қай жерде болсын көретін бір ғана көрініс. Ол - ... ... ... өнім түрлерінің қалдықтары.Үйдің іргесінде де, жол бойында да, егіс даласынан да көретінің осы. Көресің де деп ойға ... күні ... ... де ... өнімдер, жерді қазсаң да күрегіңе тық ететін осы зат. Пластикалық өнімдердің ... ... ... созылады, пластикалық өнім қалдықтарының жер сапасын төмендетуге алып келіп жатқанын біріміз білсек, біріміз білмейміз.Енді біріміз білсек те мән ... ... ... ... ... анаға деген қамқорлық, жерге деген адалдық қайда қалды, ағайын? Атам ... : ... бе еді? ... ... сықырлап бөтелкелер, жалбырап пленкалар, таңғырлаған құтылар қалып барады.Бұл түрімізбен қайда бара жатырмыз деп ойлап жүрген жан ... ... ... ... әуре ... тіршілігіміздің мәнін, ұрпаққа қалдырар мұрамыздың қаншалықты екеніне мән бермей жүрміз.
Сонымен, жер анаға залал ... ... ... өнімдерді төмендегі түрлерге бөлуге болады:
1.Азық-түлік құтысы ретінде өнділген қалдық заттар және қаптағыш ... ... ... ... табиғатқа үлкен залал әкелетін шина өнімдері, қатты қалдықтар.
Алғашқы жағдай бәрімізге етене таныс. Оны ... да ... да ... болады.Бір айырмашылығы қалада азық-түлік қаптамалары ретіндегі пластикалық өнімдер мен құтыларды жол бойынан, қазылған арық кәріздерінен теріп алып, алып ... ... ... жұмыс жасайды. Ауылда болса, шашылған пластикалық өнімдер қай жерде ... ... ... Қай ... ... сол ... ... жатқанын көрсеңіз, қатты қамығасыз. Адамдар тұтынуға алған затын алады да, босаған бөтелке мен құтысын , тауардың сыртқы қаптамасын кез-келген ... ... ... ... ... тиісті орындарға қалдырады.Бір ұятты жағдай жол бойы қоқыстан босамайды. Үлкен жазумен ұят та боса деп те ... ... Осы да ... ... ... ме? Оны ... бірден бір жолы қоғамдық тәртіп орнату, заңдарды нығайту , жауапкершілікті арттыру.Ауылдардан да ... ... ... ашу.
Екінші жағдай - ауыл шаруашылығында орын алып келеді. Диқандар өнімді ерте өндіру үшін ерте көктемде ... ... ... ... өнімдерін өндіреді. Жер диқанның өзініңкі болса оған ұқыптылықпен қарайды. Егер жерді ... ... бар ... өнім ... ... жерге шамадан тыс дәрі пайдаланып, жиын-терімнен соң жалбыратып пластикалық зат қалады. Жердің беткі қабатында қалған зат келесі ... өнім ... ... әсер ... ... ... осындай.Мұны шешудің де жолы- жауапкершілікті арттыру деп ойлаймын.
Үшінші жағдай - ... ... ... ... ... ... орны ... зардап келеді.Көмсең ешқашан шірімейді.Сондықтан өкімет қатты заттарды өңдеп, қайта шығару жайын қолға алатын кез жетті деп ойлаймын.
Қорытынды
Кезінде ғарыш ... ... ірі ... ... : ... екен.Ғалымның айтқаны айна қатесіз келіп жатқан заман бұл.Табиғатқа деген ашқарақ әрекеттің ... ... ... ... ... ... ... туындаған экологиялық зардаптардың кесірінен мәнінен ажырап, тосыннан төнген ... ... ... ... қиылып жатыр. Мұны мойындамасқа болмайды. Қазір соғыс жоқ, пәлен ... ... апат орын ... деген ақпараттар құлағымызға сіңісті болып алды. Етіміздің үйренгені соншалық, сол апат бізде болмайтындай мән бермейміз.Соның ... алу ... ... ... ... ... ерте ... жасыл желек көшеттерін отырғызып, кейінгі ұрпаққа жасыл табиғат қалуын қолға алсақ, қанеки?
Мен де өзімнің ғылыми жұмысымда туған жерім ... да ... келе ... ... ... сөз ... шешу ... ұсындым.Ғылыми жоба жасап, көпшілікке ұсындым.Оны жеріміздің табиғи апаттардан аман болуы жолында пайдалану - ... өз ... ... келе ... ... ... ... жіктеледі:
* Су басу қауіпі;
* Жер асты суының көтерілуі, жердің тұздануы,өнім сапасының азаюы;
* Пластикалық өнім ... ... ... ... ... алу ... ел ... қазірдің өзінде бастап кеткен, жұмыс кезең-кезеңімен іске асуда.Ал енді бірін шешу өзіміздің адами болмысымызға, мәдениетімізге байланысты.Әр адам ... ... ... ... жауапкершілігін ұмытпауға тиіс.
Дені сау ұл мен қыздан дені сау ... ... , дені сау ұлт ... ... ... қамқорлық көрсетіп, гүлденіп,жайнап өсуіне жағдай жасау - әрбіріміздің борышымыз екенін ұмытпайық.Келер ұрпақ бізге лағнет емес, ... ... ... ... ананың жан-жарасын асқындырмай, дертіне емді дер кезінде көрсетейік.
Пайдаланылған ... М. , ... ... 1991 жыл
2.Есенбекұлы П. , Алматы, Атамекен, 2014 жыл
3.Мақта ордасы - Мақтарал (ауданның 75 ... ... ... ... 2003 жыл
4.Жақып М. , Алматы, Әл - Фараби, 1998 жыл
, ... ... ... ... ғылыми жұмысына
П І К І Р
Ғылыми жұмыс өте өзекті ... сөз ... ... табиғат ананың құшағындағы баласымыз, туған жердің төл ... ... ... ... ... Осы ... ... тақыырып өте өзекті.
Жұмыс өте сәтті шыққан.Ауданымыздың сұлу табиғаты мен экологиялық мәселері жақсы айтылған. Оны болдырмау, алдын алу ... да ... ... ... жұмысы ғылыми негізге сүйенген.зерттеушілер еңбегінен мысалдар да келтірген. Ойы нақты, мысалдары дәлелді.Топшылаулары тыңғылықты ізденудің нәтижесінде шығарылғаны аңғарылады. Бұл ойлары ел ... ... ... ... назарына ілігіп жатса, айтылған соны көзқарастары іске ... ... ... ... ... ... С. ...
, ... ... ... ... ғылыми жұмысына
Р Е Ц Е Н З И Я
Жақсылық Рүстем өзі жас ... да, ойы ... ... ... ... ізденістің нәтижесінде шығарылғаны байқалып тұр. Осы саладағы ғылыми еңбектердің тұңғиығына бойлағаны да, ... ... мен ... мәселерін сөз еткені - жас ... ... ... ... танытқандай. Оқушының Мақтаралдағы экологиялық мәселелердің алдын алу жайлы айтқан ойлары ұнады.Ол осы ... ... он ... ... сұлу ... көз ... ... оқушы еңбегіне қолдау көрсету - заман талабымен үндеседі. ... жер асты ... ... ... тұздануы, одан туындап жатқан залаладар жайлы топшылаулары өте ... ... ... ... ... дегім келеді.
№122 жалпы орта мектебінің
Биология пәні оқытушысы: ... ... ... ... бір ... ... ... суының көтерілуі
Арал теңізінің тартылуы
Су басу қауіпі
Пластикалық өнімдердің топыраққа ...

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әдебиетті оқытудың инновациялық әдістемесі, технологиясы230 бет
Абайдың табиғат лирикасы10 бет
М. Жұмабаевтың лирикалық өлеңдеріндегі психологиялық қырлары6 бет
"ОҚО Мақтарал ауданы Тоған ЖШС жер алқабын суғару жүйесін жетілдіру."99 бет
Cu, Pb, Ni, Cr ауыр металдарының күріш алқаптарындағы топырақтардағы сандық және сапалық құбылымдары (Қызылорда облысы, Шиелі ауданының мысалында)30 бет
«Ақмола облысы Шортанды ауданының жер учаскесінің кадастрлық құнын анықтау»41 бет
«Федоров ауданының ауыл шаруашылығы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің 2010-2014 жылдарға арналған стратегиялық жоспары9 бет
«Қазығұрт ауданының экономика және қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесі26 бет
«Құмар Сұлу» романы8 бет
Автомобиль жолдарын табиғаты күрделі ауданда жобалау25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь