А. С. Поповтың радионы ойлап табуы. радиобайланыс принцптері

Жоспар.

Кіріспе:

а) А. С. Поповтың радионы ойлап табуы.
Негізгі бөлім:
а) Радиобайланыс принциптері.
б) Модуляция мен детектирлеу қалай жүзеге асырылады.

Қортынды:

а) Электромагниттік толқындардың қасиеті.
Кіріспе.

Герц тәжірибелері 1888 ж. жарияланып шығысымен дүние жүзінің физиктерін қызықтырады. Ғылымдар электромагниттік толқындарды шығарушыны және қабылдағышты жетілдіру жолдарын іздей бастады.
Радиобайланыс принципі былай. Хабарлаушы антеннада жасалған жиілігі жоғары айнымалы электр тогы айналадағы кеңістікте тез өзгеретін электромагниттік өріс туғызады да, ол электромагниттік толқын түрінде тарайды. Қабылдауышы антеннаға жеткеннен кейін, электромагниттік толқын хабарлағыш қандай жиілікпен істейтін болса, жиілігі дәл сондай айнымалы ток туғызады.
Сендер модуляция мен детектирлеудің не екенің білесіңдер. Енді осы процестердің қалай іске асырылатындығын қарастырайық.
        
        Тақырыбы: А. С. Поповтың радионы ойлап табуы. Радиобайланыс принцптері.
Жоспар.
Кіріспе:
а) А. С. ... ... ... табуы.
Негізгі бөлім:
а) Радиобайланыс принциптері.
б) Модуляция мен детектирлеу қалай жүзеге асырылады.
Қортынды:
а) Электромагниттік толқындардың ... ... 1888 ж. ... ... ... ... ... Ғылымдар электромагниттік толқындарды шығарушыны
және қабылдағышты жетілдіру жолдарын іздей бастады.
Радиобайланыс принципі ... ... ... ... жиілігі
жоғары айнымалы электр тогы ... ... тез ... өріс ... да, ол ... толқын түрінде
тарайды. Қабылдауышы антеннаға жеткеннен кейін, электромагниттік толқын
хабарлағыш қандай жиілікпен ... ... ... дәл ... ... ... ... мен детектирлеудің не екенің білесіңдер. Енді осы
процестердің қалай іске асырылатындығын қарастырайық.
а) А. С. Поповтың ... ... ... ең ... бірі ... ... толқындарды
зерттеумен шұғылданған Кронштадтағы офицерлер курсының мұғалімі Александр
Степанович Попов еді. Ол Герц ... ... ... ... содан
кейін электромагтиттік толқындарды тіркеудің анағұрлым сенімді, әрі сезгіш
тәсілін тапты.
Электромагниттік ... ... ... ... ... ... ... Бұл прибор - екі электроды бар шыны түтік.
Түтік ішінде ұсақ металл үгінділері салынған. Бұл ... ... ... ... ұнтаққа тигізетін әсерінен негізделген. Кәдімгі жағдайда
когерердің кедергісі үлкен болады, өйткені үгінділердің ... ... ... ... электромагниттік толқын когерер ішінде жиілігі
жоғары айнымалы ток ... ... ... ұсақ ұшқындар шығады да
үгінділерді пісіріп ... ... ... ... ... ... тәжірибесінде 1000000Омнан 1000-500 Омға, яғни 100-
200 есе төмендейді). Приборды сілкіп қалса, ол бұрынғы үлкен кедергісіне
қайта ие ... ... ... іске ... ... қабылдауды іске
асырып тұту үшін, А.С.Попов сигналды қабылданғаннан кейін когерерді ... ... ... ... ... Электромагнитті толқын келген
кезде қоңырауының тізбегі ... ... ... ... ... қоңырау жұмысы бірден тоқтатылады, өйткені қонңыраудың
балғасы қоңыраудың табақшасын да, ... де ... ... соңғы
сілкінгенде аппарат жаңа толқынды қабылдауға дайын тұрады. А. С. ... ... ... ол оның ... физика-химия қоғамының
журналындағы» мақаласынан алынған.
Сонан соң аппараттың сезгіштігін арттыру үшін А.С. Попов ... ұшын ... ал ... ... ... ... ... – осылай ең
тұнғыш рет қабылдаушы антенна жасады. Сөйтіп жерлестіру Жердің өткізгіш
бетін ашық ... ... бір ... ... да, ... ... ... кездегі радиоқабылдағыш А. С. Поповтың радиоқабылдағышына онша
ұқсамағанмен, ... ... ... ... оның приборындағыдай. Осы
кездегі қабылдағышта да антенна бар, толқын оның ... өте ... ... ... ... ... сияқты осы тербелісьердің
энергиясы тікелей қабылдау үшін пайдаланылмайды. Бәсең ... ... ... ... ... ғана басқарады. Қазір ондай
басқару ... ... және ... өткізгішті приборлардың
көмегімен іске асырылады.
1895 жылы 7 майда А. С. Попов Петербургте, ... ... ... шын мәнісінде дүниеде тұнғыш радиоқабылдағыш болып
табылған, ... ... ... ... 7 май ... ... ... Қазіргі кезде бұл күн, жыл сайын аталып ... С. ... ... және ... ... ... ... берді. Ол хабарларды аса шалғайда жеткізетін прибор
жасауды өзінің тікелей мақсаты деп ... ... 250 м ... жасалған еді. Қажымай-талмай
өз өнерін әрі жетілдіріп, Попов көп кешікпей байланыс аралығын 600 ... ... ... соң 1899 жылы Қара ... ... маневрлері
кезінде ғылым радиобайланысты 20 ... ... ал 1901 ... ... 150 км ... ... ... ... жаңа ... маңызды роль атқарды. Ұшқындық ... ... ... ... ал контур жіберіп-таратушы антеннамен
индуктивті байланыста және онымен резонанстық күйге ... ... ... ... де елерліктей өзгерді. Қоңырауға ... ... ... ал ол ... автоматты түрде жазуға
мүмкіндік берді. 1899 жылы ... ... ... алу ... ... 1900 жылдың басында Фин шығанағында қауіпке ұшырағандарды құтқару
жұмысында, радиобайланыс ойдағыдай ... А. С. ... ... ... мен ... ... ендіру басталды.
Шетелдерде ондай приборды жетілдіруді итальян инженері Г. ... ... ... ... ... ... Атлант мұхиті
арқылы радиотелеграфпен хабар беруді жүзеге асыруға мүмкіндік берді.
Негізгі бөлім.
а) ... ... ... ең бір ... ... 1913 жылы ... ... генераторын жасау болды.
Электромагниттік толқындардың ... және ... ... ... ғана жеткізумен қатар,
электромагниттік толқындардың көмегімен сөзді, ... ... ... яғни ... және ... ... радиотелефон байланысы іске
асырылады.
Радиотелефон байланысы. Радиотелефон ... ... ауа ... ... ... ... дәл ... тербелістеріне айналдырады. Бір қарағанда, егер осы ... ... ... ... ... арқылы сөз бен
музыканы алысқа жеткізуге ... ... ... ... ... тәсілмен
жеткізу іске аспайды. Мәселе былай: дыбыс ... ... ... ... ... ал ... ... (дыбыстікіндей) электромагниттік
толқындар мүлде дерлік шығарылып таратылмайды.
2-сурет
Модуляция. Радиотелефон байланысын ... ... ... ... ... ... ... жоғары тербелістерді пайдалану қажет. ... ... ... ... ... ... ... өндіріп береді.
3-сурет
Дыбыс жеткізу үшін осы тербелістерді өзгертеді, яғни ... ... Оны ... ... ... электр
тербелістерінің көмегімен жасайды. Мысалы, жиілігі ... ... ... деп ... ... үш ... көрсетілген: а)
жиілігі жоғары тербелістердің графигі, осы әкелуші жиілігі деп атайды; ... ... ... яғни модуляциялайтын тербелістердің
графигі, в) амплитудасы бойынша модуляцияланған тербелістердің графигі.
Модуляциясыз ең әрі ... ... ... ... ме, жоқ па соны ғана
бақылай аламыз, одан басқа еш ... ... ... ... де, телефонмен де, телевизиямен де ешбір хабар беруге болмайды.
Модуляция – баяу процесс. Бұл ... ... ... ... ... тербелмелі жүйедегі өзгерістер процесі, онда ол өздерінің
амплитудасы елерліктей ... ... өте көп ... ... жасап үлгереді.
Детектирлеу. Қабылдағыш ішінде жиілігі жоғары ... ... ... ... ... ... ... Сигналды
осылай түрлендіру процесін детектирлеу деп атайды.
Детектирлеу нәтижесінде алынған сигнал, хабарлағыштың ... ... ... ... ... болады. Жиілігі төмен электр
тербелістерін күшейтіп алып, дыбысқа айналдырады.
б) ... мен ... ... жүзеге асырылады.
Жиілігі жоғары тербелістерді амплитудалық ... ... ... ... әсер ету ... жүзеге асырылады. Атап
айтқанда, тербелмелі ... ... ... ... ... ... ... асыруға болады (22-парагрофты қара). Генератор
контурындағы кернеу неғұрлым көп ... ... бір ... ... ... ... энергия соғұрлым көп болады.
4-сурет
Бұл контурдағы тербелістердің амплитудасын үлкейтуге себебші ... ... ... ... ... ... да ... Сондықтан контурдағы
тербелістер амплитудасы да кемиді.
Егер контурдағы кернеуді ... ... ... көп кіші ... ... болсақ, онда бұл тербелістердің
амплитудасының өзгерістері шамамен кернеудің ... ... ... ... ... жүзеге асыратын ең қарапайым
құрылғыда тұрақты кернеу көзіне тізбектей, қосымша төменгі жиіліктегі
айналмалы ... ... ... Бұл ... көзі ... ... екінші реттік орамасы (бірінші реттік орамасымен жиілігі
дыбыс ... ток ... ... ... ... Нәтижесінде тербелмелі
амплитудасы транзистордағы кернеудің өзгерістерімен үйлесе өзгереді. Жоғары
жиіліктегі сигналмен амплитудасы бойынша модуляцияланады дегеніміз осы.
5-сурет
Егер тербелмелі контурдан ... ... ... онда
модуляцияланған тербелістердің уақыттық қаймасын оциллографтың экранынан
тікелей бақылауға болады.
6-сурет
Бағзы бір жағдайларда ... ... ... ... ...... тербеліс жиілігін басқарушы сигналға сәйкес
өзгертеді. Мұның ... ол ... ... ... орнықты болады.
7-сурет
Дитектірлеу. Жиілігі жоғары модуляцияға сигналды қабылдағыш
тұтқанан соң, ... ... ... де ол сигналдың, телефон
мембранасында не ... ... ... ... ... ... ... қабілеті жоқ. Ол тек біздің құлағымыз сезбейтін
жиіелігі жоғары тербелістерді ғана қоздыра ... ... ... ... ... модуляцияланған тербелістерден дыбыстікіндей жиілігі
бар сигналды ... алу ... бір ... ... бар ... ... арқылы іске асырылады. Ондай элемент қызметін электрондық
шам (вакумдық ... ... ... ... ... алады.
8-сурет
Жартылай өткізгіштік детекрордың жұмысын қарастырайық. Тізбікке осы
прибор модуляцияланған ... ... және ... ... ... ... ... тізбекте ток көбінесе бір бағытпен
ағады (суретте ... ... ... тура бағыттағы диодтың
кедергісі кері бағыттағыдан көп кіші. Жалпы ... кері ... ... диод бір жақты өткізгіш деп есептеуімізге болады. ... ... ... түзу сызықты екі кесіндіден тұратын
сызық түрінде көрсетуге болады (4-сурет).
Тізбекте (5-сурет) графині 7-суретте ... ... ... Осы ... ток сүзгіні көмегімен тегістелген. Ең онай ... ... ... ... табылады (8-сурет). Сүзгі былайша
жұмыс істейді. Диод токты ... ... ... оның бір ... арқылы өтеді, ал екінші бөлігі конденсаторға ... ... де, оны ... (8-суреттегі тұтас бағдарсызықтар). Тоқтың
тармақталуы жүктеме арқылы жартылай разрядталады.
9-сурет
Сондықтан импульстар арасындағы ... ток ... ... әлгі ... қарай ағады (6-суреттегі үзік бағдарсызықтар.). Әрібір
жаңа импульс конденсаторы астыртын зарядтайды. Осының әрқайсысында жүктеме
арқылы жиілілігі ... ток ... да, ... ... ... ... ... сигналдың пішінін дәлме-дәл дерліктей жыртып
береді (9-сурет).
Күрделі сүзгілер кіші ... ... ... ... ... ... де, ... дыбыстікіндей тербелістер 9-
суретте кескінделгеннен гөрі, жатығырақ болып өтеді.
Ең қарапайым радиоқабылдағыш. Ең ... ... ... ... контурдан тұрады да, ол детектордан,
конденсатордан және ... ... ... ... ... (10-
сурет).
Тербелмелі контурда модуляцияланған тербелістерді радиотолқын
тербелістерді радиотолқын қоздырады. Телефондардың ... ... ... Олар ... дыбыс жиілігіндей жиілігі бар ток ағады. Жоғары
жиіліктің аздаған толықсулары мембрананың тербелістеріне ... ... де, ... сезілмейді.
Тербелістердің амплитудасы немесе жиілігін модуляциялауға болады.
Амплитудалық модуляциялауды жүзеге асыру жеңілірек түседі.
Дедектірлеу ... ... ток ... ... ... ... ... Электромагниттік толқындардың қасиеті.
Осы кездегі радиотехникалық ... ... ... ... өте көрнекі тәжірибелер жүргізуге
мүмкіндік береді. Сонда бәрінен де сонтиметрлік ... ... ... Бұл ... аса ... жиілікті (АЖЖ) арнаулы
генератор арқылы таратып шығарылады. ... ... ... ... модуляция жасайды. Қабылданған сигнал
дедектирленген кейін ... ... ... ... осы ... электромагниттік толқындар
шығады. Осы рупор түріндегі қабылдағыш ... осі ... ... ... ... ... түрі ... кескінделген.
Электромагниттік толқындардың жұтылуы. Рупорларды ... ... ... ... дыбыс жақсы естілетіндей дағдайды
келтіріледі де, рупорлардың арасына әртүрлі диэлектрик денелер қойыады. Осы
кезде дыбыстың бәсеңдегені байқалады.
Электромагниттік ... ... Егер ... ... ... онда ... естілмей қалады. Шағылу салдарынан
толқындар қабылдағышқа жетпейді. ... ... ... түсу ... тең ... байқалады. Осыған көз жеткізу
үшін рупорларды үлкен қаңылтыр металмен бірдей бұрыштар ... ... ... Егер ... алып ... немесе оны бұрса,
дыбыс жоғалады.
12-сурет
Электромагниттік толқындардың сынуы. ... ... ... өз ... ... (сынады). Мұны фарафинмен
жасалған үлкен үшбұрышты призманы пайдаланып көруге болады. ... ... ... ... ... ... жасайтындай етіп
орналастырады. Қаңылтырды призмамен байланыстырады (13-сурет). Призманы
алып қойып немесе оны бұрса, дыбыстың ... ... ... ... ... Электромагниттік толқындар
көлденең толқындар болып табылады. Толқындық ... ең ... ... ... ... су ... ... көруге
болады. Толқындар дөнгелек жалдар түрінде ... ... бара ... жалдардың немесе өркештердің аралары бірдей дерлік болады. Дегенмен,
егер суға жеңіл нәрсе, ... ... ... тастап жіберсек, ол
толқынмен ілесіп алға кетпей, дәл бір орында тұрып, жоғары – ... ... ... ... ... толқын таралатын зат тасымалданбайды,
тербелуші ортаның айрықша күйінің орын ауыстыруы болады. Бір жерде (мысалы,
тасталған тастан) ... ... ... ұйытқуы көршілес бөліктерге беріліп,
осылай біртіндеп жан – жаққа тарайды. Ал су ақпайды: орын ... ... ... пішіні ғана.
Бұл толқынның электромагниттік өрісінің және векторының оның
таралу бағытына перпендикуляр екенін көсетеді. Руфордан ... ... ... ... ... ... бір ... өтеді, ал
магниттік индукция векторының тербелістері – оған перпендикуляр жазықтықта
жасалады. Тербелістері ... бір ... ... ... деп ... Дәл осы поляризацияланған толқын
кескінделген. Детекторы бар ... ... кет ... ... ... ғана ...

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абылай хан билігінің ғылыми әдебиеттерде көрініс табуы16 бет
Жылжымалы радиобайланыс жүйелері15 бет
Көне жазба ескерткіштеріндегі гуманистік идеялардың көрініс табуы5 бет
Радио. Радиобайланыс. Радиотолқын2 бет
Радиобайланыс технологияларының қазіргі заманға сай жағдайы81 бет
Түрлі ұлт өкілдеріндегі сыпайылық категориясының вербалды және бейварбалды қатынастар арқылы көрініс табуы (ағылшын, қазақ, орыс тілдері негізінде)66 бет
Химиялық элементтердің табиғи сулардағы таралу сипаттамалары мен принцптері24 бет
Қазақ жеріндегі радионың пайда болуы мен даму кезеңдері27 бет
ҚР ислам банктерінің операциялары мен қызмет ету принцптері30 бет
Жыраушы тұлғалар3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь