Нарық жағдайында инвестициялық жобаның тиімділігін талдау және бағалау

Мазмұны
Қысқартылған сөздер
Кіріспе 3

1 Инвестициялық қызметтің экономикалық мәні мен мазмұны
1.1 Инвестицияның пайда болуы және даму тарихы 7
1.2 Инвестицияның қызметі және операциялары 21
1.3 Инвестициялық жобалар процесі түсінігі 23

2 Нарық жағдайында аймақтың дамуындағы инвестициялық жобалардың тиімділігін талдау
2.1 Еліміздегі инвестициялық белсенділікті талдау 34
2.2 Қазақстандағы инвестициялық қызметтің дамуын бағалау 39

3 Инвестициялық жобаларды қаржыландыру әдістерін жетілдіру жолдары
3.1 Инвестицияларды қаржыландырудың несие формалары 46
3.2 Ипотекалық несиелеу инвестицияларды ұзақ мерзімді қаржыландыру әдісі ретінде 50

Қорытынды 57

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 60

Қосымшалар
Кіріспе

Инвестиция – бұл экономиканың әртүрлі сфераларының сақтау және одан әрі дамыту мақсатында салынған ұзақ мерзімді капитал салымдары.
Шынайы инвестиция (реальные) – бұл іс жүзіндегі кәсіпорынды техникалық қайта жабдықтандыру немесе жарақтандыру үшін капитал салымы.
Қаржылық (портфельдік) инвестиция – бұл мемлекеттің, басқа кәсіпорындардың, инвестициялық қорлардың құнды қағаздарын және акцияларын сатып алу үшін салым.
Сонымен қатар, инвестицияның жанама және тікелей түрлері бар:
Тікелей инвестиция – бұл ҚР-на берілген ресми техникалық көмек немесе грант көлеміне жатпайтын және ҚР кепілдігіне байланыссыз, инвестициялардан басқа барлық инвестиция түрлері.
Жанама инвестиция – бұл портфельге салым, басқаша айтқанда құнды қағаздарды немесе мүліктік құндылықтарды иемдену мақсатындағы салым.
Бүгінгі күндегі банктердің негізгі қызметі несие беру болып табылады. Нарықтық қатынастары дамыған елдерде билік органдары банктің қаржылық қызметтеріне қарапайым халықтың қолы жету мүмкіндігін арнайы бақылап отырады. Сондай көрсетілетін маңызды қызметтердің біріне қарыз беру жатады.
Бұл қызметтерді тұтынушылар қатарына жеке кәсіпкерлер және жеке тұлғалар жатады. Көбінесе, қарыздар инвестицияларды жүзеге асыру үшін немесе тұтынушылық мақсаттарды алынады.
Алайда, банктің барлық қаражаттарын несие түрінде ғана орналастыру мүмкін емес. Несие құралдарының үлкен бөлігі өтімсіз болып табылады, яғни олар банкке қолма-қол ақша қаражаттары қажет болған жағдайларда тез өтпейді.
Басқа жағынан, қарыз алушылардың несиені уақтылы қайтармауынан несиелер жоғары тәуекелді активтер болып келеді. Ал орта және ұсақ банктер үшін несие беру сол тұрған аймақтың даму деңгейімен тығыз байланысты болады. Сәйкесінше, аймақтағы экономикалық белсенділіктің төмендеуі банктің несиелік портфелінің сапасын нашарлатады. Сондай-ақ көптеген елдерде, банктердің несиелер бойынша алатын табысы салық салуға жатады.
Барлық айтылған себептерге байланысты көптеген банктер өз активтерінің үлкен бөлігін табысты активтердің басқа бір маңызды түрі - құнды қағаздар сатып алуға жұмсай бастады. Мамандардың бағалауы бойынша банк портфелі жалпы көлемінің 1/5-нен 1/3-не дейінгі үлесін құнды қағаздар сатып алуға бағытталған қаражаттар құрайды.
Коммерциялық банктердің құнды қағаздарының құрамына мемлекеттік бағалы қағаздар және заңмен реттелген акция түрлері кіреді. Банктер портфелінің бұл аталған активтері бірқатар маңызды қызметтер атқарады.
Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі

1. «Қазақстан Республикасында ұлттық валютаны енгізу туралы» ҚР Президентінің 1993 жылдың 12 қарашадағы Жарлығы.
2. Закон РК от 13 декабря 2003 г. «О инвестиционной системе РК».
3. Закон РК от 30 марта 1995 г. «О Национальном банке РК».
4. Закон «О банках и банковской деятельностиң от 31 августа 1995г.
5. Закон РК «О валютном регулированииң от 14 апреля 1996года.
6. Положение об экономических нормативах и их применении банками второго уровня РК №234 от 31 марта 1995года.
7. Ларионова И.В., Иванова М.Г. «Об организации кредитования», Деньги и кредит, 1990.
8. Чикина М.О. «О показателях кредитоспособности», Деньги и кредит, 2000.
9. Барингольц С.Б. «Анализ финансового состояния'' промышленных предприятии» Деньги и кредит, 1999.
10. Кирисюк Г.М., Ляховский В.С. «Оценка банком кредитоспособности заемщика» Деньги и кредит, 1999.
11. «Ист Сервист» финансовый анализ деятельности фирм, М:1994
12. Рид Э.,Коттер. "Коммерческие банки", М.,СП Космополис, 1991
13. Анализ деятельности коммерческого банка. /Под. Ред. С. И. Кумык. - М.:1997.
14. Ачкасов А.Н. Активные операции коммерческих банков. М.: Консолтбанкир, 2004.
15. Банковское дело. /Под ред. В.И. Колесникова. - М.: Фи С, 1994.
16. Банковское дело. /Под ред. О.И. Лаврушина. - М.: Фи С, 1992.
17. Банковское дело. /Под ред. В.И. Ю.А. Бабичевой. - М.: Экономика, 1993.
18. Голубович А.Д. Валютные операции в коммерческих банках. - М.: Мена теп, 1994.
19. Деятельность банков. Современный опыт США. - М., 1992.
20. Деньги, кредит, банки./Под ред. Г.С. Сейткасимова. - А.: Экономика, 2006.
21. Жуков Е.Ф. Менеджмент и маркетинг в банках. - М.: ЮНИТИ, 1994.
22. Маркова О.М. Коммерческие банки и их операции. - М.: Банки и биржи, 1995.
23. Международные валютно-кредитные и финансовые отношения. /Под ред. Л.Н. Красавиной. - М.: Фи С, 2004.
24. Молчанов А.В. Коммерческий банк в современной России. - М.: ЮНИТИ, 1995.
25. Нуреев Р.М. Деньги, банки и денежно-кредитная политика. - М.: Финстатинформ, 1995.
26. Балабанов Н.Т. Валютный рынок и валютные операции. - М.: Фи С, 2004.
27. Құлпыбаев С., Ілиясов Б.Д. Қаржы Алматы, 2002ж
28. В.Мельников Қаржының жалпы курсы Алматы, 2005ж.
29. Б. Баймұханов Шаруашылық жүргізу нысандары Алматы, 1999ж.
30. К. Дүйсенбаев Кәсіпорының қаржылық жағдайын талдау Алматы, 2001ж.
31. Кәсіпорындар мен шаруашылықтардың жұмыстарына талдау Алматы, 1989ж.
32. Қ.Мейірбеков Кәсіпорын экономикасы Алматы, 2003ж.
33. Р. Қожаниязов Қазіргі экономика Тараз, 2001ж.
34. Финансы предприятий. Москва 1995г
35. Балабанов А., Балабанова Финансы Санкт-Петербург 2000г.
36. Шуляк П.Н. Финансы предприятия Москва 2000г.
37. Ковалева А.М. Финансы Москва, 1999г.
38. Колчина Н.В. Финансы предприятий Москва, 2000г.
39. Махалина М.Л. «Финансы и кредит» Москва, 1997г.
40. Дробозина Л.Р. Финансы Москва, 2000г.
41. Құлпыбаев С., Баязитова К. Қаржы теориясы Алматы, 2001г.
42. Романовского Т.Ю. Финансы Москва, 2001г.
43. Смағұлова С.Р. Аймақтық экономиканы басқару мәселелері Алматы, 2005ж.
44. Жолдасбаева С.Б. Кәсіпорын экономикасы Алматы, 2002ж.
45. Кеулімжаев М.И. Қаржылық есеп Алматы, 2001ж.
46. №Қаржы қаражат № 5 1999ж.
47. Қаржы қаражат №7 2007ж.
48. Экономика негіздері № 7 2004ж.
49. Саясат № 4-7 2006ж.
        
        Мазмұны
Қысқартылған сөздер
Кіріспе
3
1 Инвестициялық қызметтің экономикалық мәні мен мазмұны
1.1 Инвестицияның ... ... және даму ... ... ... және ... ... жобалар ... ... ... жағдайында аймақтың дамуындағы инвестициялық жобалардың тиімділігін
талдау
2.1 ... ... ... талдау
34
2.2 Қазақстандағы ... ... ... бағалау
39
3 Инвестициялық жобаларды қаржыландыру әдістерін жетілдіру жолдары
3.1 Инвестицияларды ... ... ... ... несиелеу инвестицияларды ұзақ мерзімді қаржыландыру әдісі
ретінде
50
Қорытынды
57
Пайдаланылған ... ... – бұл ... әртүрлі сфераларының сақтау және одан
әрі ... ... ... ұзақ ... ... ... ... (реальные) – бұл іс жүзіндегі ... ... ... ... жарақтандыру үшін капитал салымы.
Қаржылық (портфельдік) инвестиция – бұл мемлекеттің, басқа
кәсіпорындардың, ... ... ... ... және ... алу үшін салым.
Сонымен қатар, инвестицияның жанама және тікелей түрлері бар:
Тікелей инвестиция – бұл ... ... ... ... ... ... ... жатпайтын және ҚР кепілдігіне байланыссыз,
инвестициялардан басқа барлық инвестиция түрлері.
Жанама ... – бұл ... ... ... ... ... немесе мүліктік құндылықтарды иемдену мақсатындағы салым.
Бүгінгі күндегі банктердің ... ... ... беру ... ... ... дамыған елдерде билік органдары банктің қаржылық
қызметтеріне қарапайым халықтың қолы жету ... ... ... ... ... ... ... біріне қарыз беру жатады.
Бұл қызметтерді тұтынушылар қатарына жеке кәсіпкерлер және ... ... ... ... ... ... асыру үшін
немесе тұтынушылық мақсаттарды алынады.
Алайда, банктің барлық қаражаттарын ... ... ғана ... ... ... құралдарының үлкен бөлігі өтімсіз болып табылады, яғни
олар банкке қолма-қол ақша қаражаттары ... ... ... ... ... ... ... несиені уақтылы қайтармауынан
несиелер жоғары тәуекелді активтер болып келеді. Ал орта және ұсақ ... ... беру сол ... ... даму ... ... байланысты
болады. Сәйкесінше, аймақтағы экономикалық белсенділіктің төмендеуі банктің
несиелік портфелінің сапасын нашарлатады. Сондай-ақ ... ... ... ... ... табысы салық салуға жатады.
Барлық айтылған себептерге ... ... ... өз
активтерінің үлкен бөлігін табысты активтердің ... бір ... түрі ... қағаздар сатып алуға жұмсай бастады. Мамандардың бағалауы бойынша
банк ... ... ... ... 1/3-не ... ... ... қағаздар
сатып алуға бағытталған қаражаттар құрайды.
Коммерциялық банктердің құнды қағаздарының құрамына мемлекеттік
бағалы ... және ... ... ... ... кіреді. Банктер
портфелінің бұл аталған активтері бірқатар маңызды қызметтер атқарады.
Олар банкті табыстылықпен, ... ... ... ... банк ... ... диверсификациясы тәуекелді төмендетіп, банк
табыстарының бір бөлігін салық салудан босатады.
Аталған салымдар банктің ... ... және ... табыстылық деңгейі азайған уақытта банкке қосымша ... ... етіп ... инвестицияларға өтелу мерзімі бір жылдан ... ... ... болады. Бұл қағаздар әдетте, өтімді активтердің екінші
қатарлы ... ... ал ... банк ... болуы
проценттік төлемдер түріндегі табыстар алумен шартталады. ... ... ... ... ... өткізетін нарықтардың болмауымен
байланысты емес, банктің портфелінде сақталатын құнды ... ... ... ... ... айналыста жүреді.
Бұл қағаздардың кемшілігі олардың бағамының елеулі ... ... ... өйткені бұл бағамдар процентердің нарықтық нормаларына толық
тәуекелді. Облигацияның ... ... ... ... ... ұзақ
болса, соғұрлым оның нарықтық құнының болашақ динамикасын дұрыс болжамдау
қиынға түседі.
Коммерциялық тәжірибеде инвестициялардың мынадай ... ... ... ... ... ... ... инвестициялар;
3.Материалдық емес активтерге инвестициялар.
4.Нақты активтерге инвестициялар дегеніміз қызмет ету мерзімі бір ... ... ... мен ... және өндірістік ғимараттар мен
басқа да мүліктер.
5.Ақшалай актив инвестицилардан басқа жеке және заңды тұлғалардан алуға
құқы бар ақша ... ... банк ... облигациялар, акциялар,
несиелер мен қарыздар, банк кепілдіктері және т.б. .
6.Материалдық емес актив инвестициялары деп ... ... ... бойынша фирманың нәтижесі немесе қызметкерлердің ... ... ... өңдеу, дайындау және өнеркәсіп меншігі құқын
илену және т.с.с. .
Бұл ... ... ... ... ... ... одан әрі дамытуда мәні зор. ҚР-ның инвестициялар туралы заңы ... ... ... ... ... құқықтық және экономикалық негіздерін айқындайды, ҚР-да
инвестицияларды жүзеге асырған кезде инвесторлардың ... ... ... ... мемлекеттік қолдау шараларын, инвесторлар
қатысатын дауларды шешу тәртібін белгілейді.
Сонымен қатар, Қазақстанда ... ... ... заңдарға: Салықтар және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... туралы», «Бағалы қағаздар нарығы
туралы», «ҚР-ның инвестициялық қоры туралы» және басқа да нормативтік
актілер жатады.
«Инвестициялар ... ҚР ... ... ... ...... ... жасаған кезден бастап лизинг заттарын,
сондай-ақ оларға құқықтарды қоса ... ... ... ... ... ... ... барлық түрлері (жеке тұтынуға
арналған тауарлардан басқа) ... ... ... үшін ... ... ұлғайту;
2.инвестициялық қызмет – жеке және заңды тұлғалардың коммерциялық
ұйымдардың жарғылық ... ... ... не ... ... ... тіркелген активтерді құрау немесе ұлғайту жөніндегі
қызметі;
3.инвестициялық преференциялар – ... ... ... ... ... ... заңды тұлғаларына ҚР-ның заңдарына ... ... ... ... жоба – жаңа өндірістер құруға, жұмыс істеп ... және ... ... ... ... ... ... гранттар – Қазақстан Республикасының меншігі болып
табылатын инвестициялық ... іске ... үшін ҚР ... ... не жер пайдалануына өтеусіз берілетін мүлік.
6.уәкілетті орган – келісім-шарттар жасасуға және олардың орындалуын
бақылауға ... ... ... ... ... атқарушы орган.
ҚР-ның инвестициялар туралы заңдары ҚР-ның ... және осы ... ... ... өзге де ... ... ... Инвестициялар туралы заң мемлекеттік бюджет
қаражатынан инвестицияларды жүзеге асырады және де ... ... оның ... білім беру, қайырымдылық, ғылыми ... ... үшін ... салуға байланысты қатынастарды реттемейді.
Инвестицияларды мемлекеттік қолдаудың мақсаты экономиканың ... ... ... ... ... және осы ... технологияларды қолдана
отырып, жаңа өндірістер ... ... ... ... ... ... жаңа ... орындарын құруға және бар жұмыс орындарын сақтауға,
сондай-ақ қоршаған ортаны қорғауға инвестицияларды ынталандыру ... ... ... ... ... беру
болып табылады.
Инвестициялық преференциялардың түрлері:
1.Инвестициялық салықтық преференциялар;
2.кеден баждарын салудан босату;
3.мемлекеттік заттай гранттар беріледі.
Шетелдік ... ... ... ... ... ... tago-жүргізу,басқару әскерді ұрысқа бастау) деген сөзінен, яғни
алғашқы кездегі ... ... ... ... ... оның жоғарғы саласы
дегенге саяды, кейіннен қоғамдық, саяси күресті басқару ... ... ... ... ... Қазіргі кездегі Мемлекеттік және
Үкімет құжаттарында стратегия бірде ұзақ мерзімді бағдарлама, кейде ... ... ... ... ... ... -2030» атты ... бағдарлама бірде стратегия деп аталып жүрді. Негізінде ... ... ... тағы басқа салаларда алдағы уақытта жүзеге
асырылмақ ұзақ мерзімді мақсаттардың ... мен ... және ... ... ... ... деп ... дұрыс.
Ел Президенттінің 1997 жылдың 11 қазандағы «Қазақстан ... ... ... ... және ... ... ... халқына жолдауында болашақта жүзеге асырылуға
тиісті мерзімді жеті басымдық аталған.Солардың ... ... ... ... Атап айтқанда: үшінші ұзақ мерзімді басымдық: шетел
инвестицияларының деңгейі жоғары дамыған ... ... ... өсу; ... ұзақ ... басымдық; энергетика ресурстары;
алтыншы ұзақ мерзімді басқарушылық; инфрақұрылым; әсіресе көлік ... ұзақ ... және ... ... ... ... шешуге бағытталған құжат – ол «Қазақстан Республикасының
индустриялық-инновациялық дамуының ... ... ... Ол Ел ... 2003 жылғы 17 маусымдағы №1096
Жарлығымен бекітілген. Бұл стратегияны әзірлеумен ... ... ... ... ... кейіннен оны Экономика және ... ... ... және ... ... және ... Көлік
және коммуникация, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау, Энергетика және
минералдық ресурстар, Қаржы министрлігімен, ... ... ... бәсекені қорғау жөніндегі агенттікпен, Ұлттық Банкпен бірлесе ... ... ... бөлімінде инвестициялық қызметтің
экономикалық мәні мен мазмұны, инвестицияның пайда болуы және даму тарихы,
инвестицияның ... және ... ... ... қарастырылады.
Екінші бөлімінде нарық жағдайында инвестициялық жобалардың
тиімділігін, еліміздегі инвестициялық белсенділікті талдау, Қазақстандағы
инвестциялық қызметтің дамуын бағалау жасалынады.
Үшінші ... ... ... ... жетілдіру жолдары, инвестицияларды қаржыландырудың несие
формалары, ипотекалық несиелеу инвестицияларды ұзақ мерзімді қаржыландыру
әдісі ... ... ... ... ... мәні мен ... ... болуы және даму тарихы
Инвестицияны ұғымы оллатын тілінен шыққан «салу» қаржы салу немесе
қаржылындыру, қаржы тартуды білдіреді. ... ... ... ... ... салу ... ... табу. Инвестиция құрамына: мүліктер,
байлықтар, материалдық және ... ... ... Отандық
және шетелдік тәжірибеде инвестицияның жіктелуі келесідей:
1) қаржыландыру көздеріне байланысты:
● мемлекеттік;
● салалық;
● жеке ... ... ... ... ... қарызға немесе несиеге алынған.
2) Инвестицияның қолдануына байланысты:
● материалдық өндіріс салалары;
● қоржынды (портфельді);
● интелектуалды.
3) Инвестициялардың ... ... ... ... ... ... ... қорғау.
4) Инвестицияның пайдалану мерзіміне байланысты:
● қысқа мерзімді;
● орта мерзімді;
● ұзақ ... ... ... ... – сол инвестицияны
белгілі мақсаттар мен салаларға пайдалану. Инвестицияның обьектілеріне
мыналар жатады:
● өндірістік, өндірістік емес ... ... ... ... ... заңды және жеке тұлғалардың банктердегі мақсатты салымдары;
● ғылыми техникалық өнімдер (интелектуалды байлықтар);
● табиғи ресурстар: жер, су, орман т.б.
ҚР – ның ... ... ... ... ... және жеке ... сала ... Олар бірлескен компаниялар, шетелдік компаниялардың
бөлімшелері.
Инвестициялардың субьектілеріне мыналар жатады:
● инвесторлар (қаржыгерлер);
● мердігерлер (орындаушылар);
● құрал – жабдықтар, т.б. материалдық құндылықтармен жабдықтаушылар;
... ... ... ... сақтандыру компаниялары,
инвестициялық қорлар, қор биржалары т.б.;
● шетелдік заңды және жеке ... және ... ... ... ... негізгі түрлері:
1) Нақты (тікелей) инвестиция – экономиканың негізгі өндірістік салаларына
бағытталады. Ол ... ... мен ... байлықтарды және
құндылықтарды молайтуға жұмсалынады.
2) Қаржылық инвестиция – түрлі құнды қағаздар мен қаржы ... ... ... ... ... ... ... венчурлық (тәуекелдік);
● аннуитет.
Қоржынды (портфельді) инвестиция – кәсіпорының порфеліндегі
(қоржынында) түрлі бағалы ... ... ...... ... ... және ... ашылатын өндіріске салады, яғни жаңа бағытқа инвестиция салады,
өйткені жаңа ... ... көп ... ... – инвестицияның түрлі инвестициялық қорларға,
сақтандыру қорлары, зейнетақы қорлары т.б. қорларға салу арқылы салушының
белгілі бір ... ... ... Адам ... ... ... ... инвестиция.
Инветициялық саясат дегеніміз – кәсіпорынның стратегиялық
жоспарының құрамдас бөлігі болып есептелінеді.
Инвестиция саясатының ... ... ... ... ... ... ... техникалық және
әлеуметтік тиімділігін қамтамасыз ету;
● қор салынған инвестициялардан мол пайда табу және ... ... ... ... ... ... ... тарапынан қолдау табу;
● шетелдік, халықаралық қаржы, несие ұйымдарынан несие алу;
● инвестициялық жобаларды іске асыруда мимальді ... ... ... іске ... ... факторларды ескеру керек:
● кәсіпорынның қаржылық жағдайы;
● өндірістің техникалық деңгейі;
● кәсіпорынның меншікті капиталы мен қарыз ... ... ... ... іске ... ... қарастыру.
Инвестицияның капитал жұмсалымынан айырмашылығы капитал салымы бұл
негізгі қорлардың ұдайы өнімдеріне қарастырылған шығындардың ... ал ... бұл ... ... сол ... ... алуымен байланысты болатын шығындарының ... ... ... ... ... салу. Негізгі қорларды инвестициялаудың
негізгі көздері мыналар:
1) Меншікті қаржы ресурстары және ішкі ... ... ... ... ... ... Қарыз қаражат көздері, яғни банктердің несиесі, займдар, т.б. тартылатын
қаржы ресурстары.
3) Жеке және ... ... ... жарналары, яғни кәсіпорынның
жарғылық капиталына қосқан үлес ... ... ... ақша ... ... ... қаражаттар нақты экономиканың салаларын ... ... ... ауыл ... ... бір көзі – ... ... Оның негізгі қорлардан
айырмашылығы – ұзақ мерзімді пайдалылығы және ... ... ... ... ... ... жер учаскелері;
● патенттер;
● лицензиялар;
● түрлі жңалықтар;
● товардың маркалары;
● «ноу – хоу»;
● интелектуалдық құндылықтар.
Мемлекеттік активтердің ерекшеліктері:
● Пайдалылығы;
● Пайдалылық ... ... ... болмайтындығы.
Қазақстанда нарықтық қатынастарды калыптастыру кезінде сауда –
экономикалық байланыстарды жаппай үзілісі, өндірістің құрылуы ... ... мен баға ... ... инвестициялық белсенділіктің төмендеуі
жағдайында басталады.
Міне, осы жағдайда ... ... ... ... ... ... және моральдық жағынан тозуы өзекті мәселелердің бірі
болып табылады. ... оған ... ... ақша ... ... бірге техникалық құрал – жабдықтардың толық құнын
төлеу үшін несие алудағы ... ... әсер ... Еліміздің
тауар өндірушілері көптеген қиын жағдайларды бастан кешірді. Өндірілген
өнімдерінің бәсекелестік қабілеттігінің төмен ... ... ... ... ... ресурстары өте аз болды. Мемлекеттік бюджеттің
тапшылығы жағдайында мемлекет отандық ... ... ... ... ... ... ... де қаржылық жағдайларының
тұрақсыз болуына байланысты ұзақ ... ... ... жоқ. ... ... ... ... Қазақстандағы қаржылық
нарықты күшейтудің сенімді құралдарының бірі ... ... Кең ... ... ... деп ... алу ... уақытша пайдалануға берумен
байланысты болатын мүліктік қатынастардың барлық кешенін атауға болады.
Банктердің инвестициялық ... – банк ... ... ... ... ... ... сондай-ақ өтімділігін қамтамасыз ету
мақсатында инвестициялар портфелін басқару ... ... ... асыруға бағытталатын шаралар жиынтығы.
Банктің инвестициялық саясатының басты бағыттары мынадай бөлімдерді
қамтиды:
• Инвестициялық саясаттың басты мақсаты;
• Баланс активі мен ... ... ... ... анықтау;
• Инвестициялық операциялардың сапасы үшін жетекшілер ... ... ... ... мен құрылымы;
• Бағалы қағаздардың сапасының деңгейінің және өтеу ... ... ... диверсификациялануына қойылатын негізгі
талаптар;
• Портфельдің құрамына түзетулер енгізу механизмі;
• Сақтау тәртібі және сақтандыру механизмі;
... мен ... ... ... ... бағдарламалары.
Банктердің инвестициялық қызметі жаңа бағалы қағаздарға қаражат
орналастыруға кепілдік беру (андеррайтинг), ... ... ... ... ... қай ... ... және ұсынысты қалай жасауға
болатыны жайлы кеңес ... ... ... ... андеррайтинг – бұл бағалы қағаздарды
сатудан ешқандай да төменгі ақшалай қаражаттың келіп ... ... ... ... білдіреді. Мұндай жағдайда эмитент қор
құндылықтарын орналастыру жоспарын құрады.
Банктердің инвестициялық ... ... ... ... ... Банктердің инвестициялық операция жүргізетін
бағалы қағаздары екі топқа бөлінеді:
Қор (акция, облигация);
Коммерциялық бағалы қағаздар (коммерциялық вексель, чек, ... ... ... ... өзін екі негізгі топқа бөледі:
1.мемлекеттік бағалы қағаздар;
2.мемлекеттік емес (корпоративтік) бағалы қағаздар.
Қазақстандағы айналыста жүрген ... ... ... ... ... облигация – инвестор-банкке пайыз мөлшерлемесі формасында, яғни
6 айда немесе жылына 1 рет ... ... ... ...... облигацияны шығарушыдан
номиналдық құнынан төменгі бағада сатып алып, оны өзінің ... ... ... ... ... банкке табыс әкелетін түрі.
Мысалға, облигацияның ағымдағы бағасы – 100 теңге, купон мөлшерлемесі
– 10%, онда облигацияның ... ... ... ... ... ... ... өсіп, 150 теңгені құраса, онда ағымдағы табыс:
10/150*100=6,66%
Бүгінгі таңда ҚР-дағы екінші деңгейдегі банктердің ... ... ... ... бөлігі мемлекеттің бағалы
қағаздарына жұмсалып отырғаны жасырын емес. ... ... ... ... активтер: біріншіден, өтімді, яғни банк ондағы қаражатты
тез арада қолма-қол ақшаға айналдыра алады, екіншіден, олардан алатын
табыс ... ... ... ... ... жоқ десе де болады.
Ал мемлекеттік емес бағалы қағаздардың өз ... ... ... ... ... қаншалықты жоғары болғанымен тәуекелдің
соғұрлым жоғары болып келетініне байланысты банктер оларға қаражат салуда
әлі де ... ... ... ... ... ... ... оларға қызмет көрсететін банктер арасындағы қатынастардың
өзгеруіне байланысты щаруашылық құрылымының (мемлекеттік кәсіпорындар,
акционерлік қоғамдар, шаруашылық серіктестіктер және т.б.) ... ең ... ... бірі ... ... ... мәселесін шешу, сонымен қатар оларды қолданудың тиімді
жолдарын іздестіру болып табылады.Сонымен бірге, жүргізуші кәсіпорындардың
трансформациясы ... және жаңа ... ... қоғамдардың
басышылары үшін көптеген мәселелер туындайды: құнды қағаздарды шығару және
орналастыру, акционерлік қоғам мүлкінің максимизациялық ... ... ... есептеу және төлеу, активтің әр түрлеріне қаражатты
салудың тәуекелділік деңгейін талдауда, инвестициялық портфельді талдау
кезінде және тағы басқалары.Мұндай жағдайларда ... ... ... екі ... ... бойынша ерекше талап қояды:
-банктің агенттік қызметті орындаудағы клиенттердің ... ... ... ... ... ... ... қажеттілікке және банктің
операцияларына қызмет көрсету.
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... қызметі ұйымдастырылады. Клиенттерді, сонымен қатар банктің
есепті - қаржылық және инвестициялық қызмет көрсетуі - бір - бірімен ... ... ... ... ... ... екі ракурспен
ұйымдастырылады: таза бухгалтерлік операцияларды, есепті - операциондық
және операцияның ... ... ... ... қатынас жағдайындағы банк қызметінің негізгі мақсаты
- қысқа мерзімдегі және ұзақ мерзімдегі жоспардан максималды ... ... ... мәселені шешу банктің қаржылық жоспарлау вариантын таңдауға
және инвестициялық саясаттың бағыттарына байланысты болады:
• мүлік құнын ... ... ... акцияның нарықтық
құнынан);
• жинақталған қарыз соммасының көлемін қарыз, облигация және жеке
меншік қаражаттар ... ... ... ... және ... т.б.) түрінде қатынасына оптимизациялау.
Осының барлығы банктің қаржылық қызметімен анықталады.
Нарық жағдайында ... ... ... ... және қаржылық нарықтың жағдайының, қаражаттарды мобилизациялауда
және ... ... ... ... ... ... қызметтің басшысы тек қана есеп ... ... ... қатар шаруашылық заңдылықта, экономикалық талдауда,
қаржылық менеджментпен маркетинг тен, кәсіпкерлік және коммерция ... - ... ... ... директор болуы тиіс.
Ол үшін қаржылық директорге құқықтық және өкілеттілік берілген. Ол бір
жағынан, бухгалтер, бір жағынан юрист, бір жағынан басқарушы.
Қаржылық қызметінің ... мен ... ... мағын береді.
Әрине, банк қызметінің және оның операциясының спецификасының сипатына
қарай, оның көлеміне ... ... ... - ... формасына қарай
және т.б. факторларға қарай ... ... ... ... ... өнеркәсібі жақсы дамыған елдерде
банк басшыларының ... бас ... ... ... ... басқаратын көптеген ірі банктік компанияларға тән (қаржылық
портфелін ... ... ... және ... басшыларының
компетенциясы келесі түрде бөлінеді.
Қаржылық директор - банк басқармасының ... ... ... қаржы стратегиясының өңделуіне және өткізілуіне жауап береді.
Басқарма мүшесі ... банк ... ... ... ... ... ... бухгалтер негізгі жауапты тұлғаның бірі болып табылады, сонымен
қатар есепті, есептік форманы құруды ... және ... ... ... ... жауапты болады.
Ол ақша қаражатының барлық түсімдерін және төлемдерін, ... жие ... ... ... (ішкі аудиттің қызметі).
Қазынашы маман (қаржы бөлімінің бастығы) – бұл кәсіпорынның қаржылық
портфелінің басты басқарушысы. Ол инвестициялық саясаттың және ... ... ... ... ақша ... төлемдері мен түсімдерінің
мерзімдері бойынша біртекті болуын қадағалайды, сонымен қатар қаржылық және
несиелік ... ... ... міндеттемелері мен қажеттіліктерін
кез - келген уақытта қанағаттандыру үшін жеткілікті болуын бақылап отырады.
Қазынашы маман банктің ... ... және ... ... ... ... қамтамасыз етіп, әртүрлі инвестицияларды жүзеге асу
критериін ... ... ... ... болжап, тәуекел деңгейінің
жеткіліктілігін бағалап отырады, сондай - ақ активтердің ... ... ... ... ... қызмет та бір бөлімшелерден
немесе бірнеше бөлімшелерден тұрады. ... ... және орта ... қызметтерді орындайтын біріккен операциондық бөлімдер қалыптасуы
мүмкін - ... ... ... - есеп-айырысу
операцияларын жүргізу (есептік - операциондық бөлім).
Мұндай жағдайда ... ... ... ... ... ... банктерде бухгалтерлік қызмет бірнеше ... ... ... ... ... және тағы ... Сол сияқты
инвестициялық қызметте бірнеше бөлімшелерден тұрады.
Бас ... мен ... ... ''бір ... ... ... ... қызметтері бар.
Қазыналық маман инвестицияны ... ... ... іздестіруіне, ақша қаражаттарын орналастыруына жауап берген кезде,
бас ... ... ... ... ... және ... саясат сәйкес қолданылуын қамтамасыз етеді.
Бас бухгалтер де қазынашы маман да тікелей ... ... ... қаржылық стратегиясын анықтау ... ... ... ... ... ... құрылымына, негізгі дивидендтік ... ... ... ... көлемі мен меншікті
ресурстардың құнының арасындағы тиімді таңдауға көп көңіл ... ... ... ... ... анықтау және
салыстыру қатынасының деңгейіне инвестицияны жүргізу кезіндегі қатысты
тәуекелділік фактордың ... ... ... беру ... ... үлгідегі формасы ретінде
кәсіпкерлік құрылым қызметіндегі перспективті ... ... ... Қазақстандық кәсіпкерлер үшін әлемдік нарыққа ... ... ... ... өту ... ... ... лизинг арқылы шешілуі мүмкін. Лизинг жеке және заңды тұлғаларға
белгілі бір мерзімге келісім – шарт ... ... ... ... ақша ... инвестициялауға бағытталған кәсіпкерлік қызметтің
бір түрі ... ... ... келісімге қатысушылар ретінде
лизингке беруші, лизингке ... және ... ... ... сатушы
ретінде көрінетін жеке кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке және ... ... ... ... ... – бұл ... және сырттан
тартылған қаражаттар есебінен лизингке берілетін мүлікті өз ... ... және оны ... келісім – шарт негізінде лизингке алушыға
беретін лизингтік келімісімнің қатысушысы. Лизингке алушы – ... – шарт ... ... ... үшін ... ... қабылдайтын лизингтік келісімге қатысушы тұлға. Лизингке беруші
лизингке алушыға негізгі капитал ... ...... ... және ... бір төлем ақымен бере отырып, шын мәнінде ... тән ... ... ... қағидаларын іске
асырады. Бірақ, басқа жағынан алып қарағанда ... ... де ... ... да ақшалай емес, яғни өндірістік формадағы капиталмен жұмыс
істейді. Бұл жағдай ... ... ... жақындастырады.
Лизинг обьектісі болып нарықта еркін айналуға тыйым салынған негізгі
құралдардың жіктелуіне жататын кез ... ... және ... ... ... ... және ... ресурстардан басқа
кәсіпкерлік қызмет үшін пайдаланылатын кез ... ... ... ...... ... болып есептелінеді. Қаржылық лизинг
мәселесімен айналысатын көптеген Ресей экономистері лизингті жалға беру
және ... ... ... сала ... деп қарастырады. Кез
келген лизингтік келісімнің негізі қаржылық, нақты ... ... ... ... ... иесі ... беруші) оны пайдаланушыға
(лизинг алушыға) қаржылық қызмет көрсетеді. Ол мүлікті толық құнына ... және ... ... жарналары есебінен ол соманың орнын
толықтырады. Осы тұрғыдан алып қарағанда, лизингтің ... мәні – ... ... ... берген несиесі. Сонымен, лизинг сыртқы тұрғысынан
коммерциялық несиемен өте ұқсас, бірақ екуінің арасында өзгешеліктер бар.
Бұл өзгешелік ең ... ... ... ... ... ... тауарға деген меншік құқығы бірден беріледі. Тауарға төлем
жүргізу ауқыты кейінге шегіндіріледі. Қаржылық ... ... ... ... ... оны ... ... алшақтандырылады, яғни
уақытша пайдалануға берілген ... ... ... ... ... құқығын иелену үшін лизинг алушы лизинг берушіге алдын ала
келісілген лизингтік төлемдер төлейді. Лизингтік ... – шарт ... ... ауқытша пайдалануға берілген обьект лизинг берушінің
меншігінде қалады. Ал, коммерциялық нисие тауар ... ... ... ... ... ... формасында беріледі. Келісім – шарт мерзімі
аяқталғаннан кейін келісім обьектісі лизинг берушіге ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Мұндай
жағдайда лизингтік төлемдер жалға алынған құрылғылардың көмегімен
өндірілген ... ... ... ... Сонымен, қаржылық лизинг
банктік несиелеудің ... ... ... күрделі қаржыны
қаржыландырудың ерекше формасы. Ол ... ... көп ... – ақ ... ... ... және өндірістік құрал –
жабдықтардың ескеруімен байланысты тәуекелділіктерін сақтауға мүмкіндіктер
береді. Яғни, лизинг – ... ... ... ... ... Бұл ... ... жалға беру туралы келісім – шартта кіреді.
Қаржылық лизингтің ... ... ... ... ... жаққа қамтамасыз ету белгілерінен кіреді. Лизинг
обьектісінің сатушылар үшін оның ... ... ... сату ... ... ... мүмкіндіктері;
● лизинг – тұтынушы мен сатып алушы үшін бәсекелестік күресте жеңісті
қамтамасыз ететін тәсілдерінің ... ... ... ... азайту жолы және капиталдың айналымдылығын
жылдамдату мүмкіндігі;
... ... ... ... ... ақша ... салу
арқылы лизингтік бизнеске қатысушылар үшін де лизингтік операциялардың
артықшылықтары бар.
Оларға лизинг беруші тұлғаларды жатқызуға ... ... ... ... ... ... ... обьектісі
келісімге келіп болады. Яғни, лизинг беруші лизингке берілген мүлікке
меншік құқығын сақтайды;
... ... ... ... ... ... отандық бюджет
қаражаттарын тарту;
● көрсетілген қызметтері үшін белгілі бір мөлшерде ... ... ... ... ... тағы бір тобы – ... болып табылады. Олар үшін тиімділік ... ... ... ... ... ... ... процесі өзінің тартымдылығын
жоғалтады. Ондай тиімділікке мыналарды жатқызуға болады:
● мүлік лизинг берушінің балансында болғандықтан лизинг алушы мүлікке
салынатын ... ... ... ... ... ... оған ... жедел түрде жаңартуға, қайта құруға
мүмкіндіктер береді;
● сыртқы көздер есебінен капиталдар тарту лизинг ірі ... ... – ақ жаңа ... ... көмектеседі.
Сонымен бірге, лизингтік төлемдер лизинг обьектісі ... ... ... ... ... ... және ... алынған
құралдар есебінен өндірілген тауарды іске асыруы ... ... ... және ... ... ... шешудің жеделдігі;
● келісімді қамтамасыз етудің ... ... ... ... ... ... болғандықтан несие алғаннан гөрі, лизинг бойынша
мүліктерді алу ыңғайлы;
● кіші және орта фирмалар үшін лизинг қаржыландырудың мүмкін ... ... ... ... үшін мүліктердің табиғи және моральдық тозу
тәуекелдіктерінің азаюы. ... ... мен ... уақытша
пайдалануға алынатын болғандықтан лизинг берушіге өтеді.
Қаржылық ... ... ... тән ... де бар. Жоғарыда
айтылғандай, лизинг беруші үшін мүліктердің моральдық ... тез ... ... ... ... алмау тәуекелдіктері бар. Ал, лизинг
алушы үшін ... құны сол ... ... алу ... ... ... ... барлық елдерде салықтық және амортизациялық жеңілдіктердің
енгізілуі, ... ... тез ... ... әкеледі. Міне, осындай
жағдайлар қаржылық лизингтік қатынастардың кемшілік жақтарын жауып кетеді.
Лизингтік компаниялардың және банктік мекемелердің жүргізілетін ... ... ... ... қызметтерінің санына және
лизингке берілетін мүліктердің бәсекелестік қабілеттілігіне белгілі – бір
деңгейде тәуелді болады. ... да ... ... ... мен ... ... ... байланыста болулары қажет. Лизинг
компаниялар өндірісті және клиенттерді оқып үйрене отырып, клиенттердің
қажеттілігіне неғұрлым толық ... ... ... ... лизингке
беруге тырысады. Кейбір фирмалар лизинке берілген ... ... ... ... ... мәселелері бойынша кеңестер беру
қызметтерін де ұсынады. ... ... ... өте ... ... ... да, құрылғылардың моральдық
тозу тәуелділіктері де жоғары болған сайын, алынатын төлемдер сомасы ... ... ... ... ... ... ... лизингтік төлемдерді есептеу әдістерін және және ... өте көп ... ... лизингтік төлемдер деп лизингті ккелісім – шарт ... ... ... ... ... ... ... лизингті
берушіге төлейтін жалпы сомасы. Лизинг келісім – ... ... ... ... ... лизингтік төлемдердің жалпы сомасын, кейбір
төлемдерді есептеу формасы мен ... ... ... ... және
тәсілдерін анықтайды. Лизингтік төлемдер – лизингке ... ... ... кеткен қаржылық шығындарын қайтаратын және белгілі бір
сомадапайда алуға мүмкіндік ... ... ... ... ... лизингтік төлемдердің жалпы сомасы төмендегілер кіреді:
● келісім – шарттың барлық мерзіміне лизингтік мүліктің толық ... ... ... қайтаратын сома;
● лизингке берушінің көрсеткен қосымша қызметтері үшін төленетін сома
(мысалы, лизингтік мүлікті сақтандыру және ... ... ...... көрсетілген т.б. шығындар, мысалы,
мамандар ... ... ... ... ... ... оған күрделі
жұмыстарын жүргізу және т.б.
Сонымен бірге, лищингтік төлемдерді есептеу кезінде мүліктерге
салынатын салықты ... ... ... ... лизингтік келісім – шарттың
барлық мерзімі тәуелді лизингтік төлемдердің негізінде төлеу ... ... ... ... ... және амортизациялық
аударымдарды есептеу әдістері жатры.
Сөйтіп, лизингтік төлемдердің жалпы ... ... ... ... ол ... ... құнын қайтару жылдамдығына ... ... ... құны ... ... немесе алғашқы төлемдерді көбейту
жолдарымен неғұрлым тез өтелсе, онда лизингтік мүліктің ... ... өсім ақы ... да аз болады.
Қаржылық лизингтік қызметтерді ... ... ... ... ... ... кіші және орта кәсіпорындарды ерекше бөліп
қарастырудың маңыздылығы зор. Кіші және орта кәсіпорындардың меншікті
қаражаттары өндіріске ... ... ... алу үшін ... Ал, ... ... жағдайларының және кепілдік қабілеттерінің
төмендегі банктік ... ... ... ... Міне ... ... ... айналысатын кәсіпорындар үшін лизинг ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің кіші және және
орта формаларын қолдануға қызығушылықтары бар ... ... ... ... ... алғашқы шығынларды өздеріне алады. Кіші
кәсіпкерлікті жүргізу үшін қажетті құралдар, яғни, сүт, ет сияқты ... ... ... ... ... ... сусындарды
дайындайтын кіші зауыттар, асхана және байланыс құрылғылары және ... ... ... ету үшін ... ... ... ... кіші және орта кәсіпкерлікке көп көңіл ... тағы бір ... кіші ... ... ... пайда болған жағдайда оларды басқа қымбат емес келісімдер
арасында бөлулеріне мүмкіндік бар. Кіші және орта кәсіпорындардың дамуына
лизингтік ... ... ... ... ... ... ... неғұрлым сенімді механизмі болып табылады.
Сонымен бірге, қазіргі кезде ... ... ... ... ... кәсіпорындарында негізгі құралдарын жаңартудың, құрылғылар
мен машиналар паркін ... ... ... күттірмес мәселелердің
бірі болып табылады.
Еліміздің коммерциялық банктердің несиелік қоржынында (портфелінде)
орта және ұзақ ... ... ... ... болуы
экономиканың нақты секторларын несиелеуге ақша ... ... ... ... ... Сонымен бірге, коммерциялық
банктер несиелердің қайтарылмай қалу тәуекелдіктерін төмендету мақсатында
несие беру шарттарын күшейтуде. ... ... ... ... тұрақсыз болуына байланысты олардың қаражаттарды талап
ететін инвестициялық жобаларды жартылай мүмкіндіктері жоқ. ... ... ... ... қаржылық лизингтік қызметті жедел
дамыту үшін қажеттіліктер тууда.
Сондай – ақ экономиканың нақты секторларын дамыту шеңберінде ... кең ... ... ... жағдайларға мүмкіндіктер береді.
1.Өнеркәсіптік өнімдер өндіру көлемін жоғарлату арқылы оған деген
сұранысты ... ... ... ... Экономиканың нақты секторына, яғни, өндіріске жаңа ... ... ... жеделдету. Елде бәсекелестік өндіріс орындарын
құру.
3.Өндірістік салалық құрылымын жетілдіру. Өнеркәсіптік өндіріс дұрыс
көңіл бөлген ... ... ... ... тиімді пайдалануға
мүмкіндік алады.
4. Дайын өнімдерді шетелден әкелу ... ... ... ... ... де ... өндірілуі қажет.
Лизинг контракт. Лизинг – бұл ұйымдастырылуы біршама ... ... ... ... үш ... жасалады:
● лизинг беруші мен лизинг алушы арасында;
● лизинг беруші мен жабдықтаушы арасында;
... ... мен банк ... көрсеткендей, лизинг бойынша жасалатын мәмілелердің 8%
-ға жуығы қаржылық ... ... ... ... ... беруші
активтер құнының 80%-дай мөлшерін бір немесе бірнеше несие берушілерден
ұзақ мерзімге ... ... ... ... мен ...... ... қамтамасыз ету құралы болып табылады.
Лизингтік несиелеу сызбасының қолдануы:
1.Банк пен Лизинг ... ... ... келісім – шарт
жасалып, несие беріледі.
2.Лизинг компаниясы ... ... ...... үшін ... лизинг компаниясына құрал – жабдығын сатады.
4.Лизинг компаиясы мен ... ... ... ... ... – шарт жасалады.
5.Жабдықтаушы құрал – жабдықпен жабдықталады.
Лизинг операциясы мынадай сызба бойынша жүргізіледі:
1.1.1 – сызба. Лизинг мәмілелерінің операциясы
1 – құрал - ... ... ... – құрал –жабдық үшін төлем;
3 – құрал – жабдықты жеткізу;
4 – лизингтік төлемдер.
Жалпы лизингтік төлемдердің сомасы төмендегі формуламен анықталады:
ЛТ=АА+НТ+КТ+ҚТ+ҚҚС,
мұндағы:
АА – ... ... ... аударымдар сомасы;
ЛТ – лизингтік төлемдердің жалпы сомасы;
НТ – лизинг берушінің несиелік ресурсты пайдаланғаны үшін төлем;
КТ – лизингтік келісім – шарт ... ... ... үшін ... коммисиондық төлем;
ҚТ – көрсетілген қызмет үшін қосымша төлем;
ҚҚС – ... ... ... ... үшін ... алушының
төлейтін қосылған құнға салынатын салығы.
Қазақстан экономикасының нақты секторын дамытуға қолайлы ... ... ... ... ... ... жалға беру кезінде ... ... ... ... ол жаңа лизинг келісім-шартының
объектісіне айналуы мүмкін немесе жалға берушіге қайтарылады.
Оперативті ...... ... (1 күннен 1 жылға дейін);
2.хайринг – орта мерзімді (1 ... – 3 ... ... ... қолданылатын лизингтік несиелеу механизмінің сызбасы
1.1.2 сызба. Өндірісті дамытуға ... ... ... ... ... қызметі және операциялары
ҚР-ның Заңы бойынша инвестициялық қызметті келесілер ... ... ... ... және ішкі ... қарыз қаражаттарымен;
• еңбек ұжымдары мүшелерінің азаматтарының ... ... ... да взностарын сатудан түскен қаржы қаражаттарын тарту;
• заңды тұлғалардан;
... ... ... ... ... ... бюджеттен тыс қорлардың қаражаттары;
• республикалық бюджеттің қаражаттары;
... ... ... ... және жеке ... ... Кәсіпорынның меншікті қаражат ресурстары - шаруашылық қызметінің
қорытындысының есебінен капитал салымын қаржыландыруға ... ... ... мен ... ... иелерінің ақшалай бір бөлігі негізгі қорларды жабдықтауға
жұмсалады. ... ... ... шаруашылық саласына жұмсау мақсатымен
ақша жинақтадйы. Бірінші ... оған ... ... ... сатудан түскен пайдадан және пайдадан құралады.
Кәсіпорында инвестицияны қаржыландырудың негізгісі амортизациялық
есептеу болып табылады.
Амортизация – ... ... ... солардың көмегімен өндірілетін
тауарлар мен көрсетілетін қызметтерге бірте-бірте көшіру; ақша ... ... ... және оны ... ... қорлардың орнын толтыру
үшін пайдалану. Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... тозуға байланысты ... ... жаңа ... мен ... ... ... ... – кәсіпорынның таза пайдасының негізгі формасы. Пайда ... ... оның ... ... құны ... ... яғни таза
табысы. Салықты және басқа да төлемдерді бюджетке төлеп ... ... ... таза ... болады, оның бір бөлігін өндірістік және
әлеуметтік сипаттағы күрделі қаржыға бағыттайды. Бұл ... бір ... ... құрылатын жинақ қоры немесе басқа да ... ... ... Сонымен қатар кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... қаражаттарды пайдаланады.
Қарыз қаражаты несие есебінен құралады (банк, ... да ... ... ... ... ... процент болып табылады.
Қазіргі кезде инвесторлар кәсіпкерліктің қай саласы тиімдірек, сол салаға
несиені тартады (пайда алу немесе табыс табу ... және жеке ... ... ... ... ... кететін шығындарға:
1.өндірістік және өндірістік емес объектілерді қайта жөндеу, кеңейту;
2.жылжитын және ... ... ... алу ... жабдық,
транспорттық құрал);
3.үйлер мен ғимараттар;
4.табиғатты қорғау шараларын жүргізу.
Заңды және жеке ... ... ... ... шарт ... табылады. Бұл құжатта келесі жағдайлар көрсетіледі:
• берілетін ссуда соммасы;
• пайдалану, өтеу мерзімі, тәртібі;
• проценттік ставкасы және басқа да ... ... ... ... ... ету ... ... шарт кепілдігі,
сақтандыру шарттары);
• банкке ... ... ... және ... емес ... ұзақ мерзімді несие
беру, қарызгердің ... ... ... ... құжаттар
қажет:
• кәсіпорынды құру туралы жарлық (шешім);
... ... ... ... ... ... бухгалтерлік баланс;
• бизнес-жоспар (құрылысқа кететін ... және ... ... ... ... ... ... және несие қабілеттілігін көрсететін
басқа да құжаттар.
Тартылған ... – бұл: ... ... ... ... ... эмиссиясынан; еңбек ұжымы мүшелерінің (заңды және жеке
тұлғалар) жарналарынан; сақтандыру төлемдерінен және т.б. ... ... ...... ... ... Қазақстан Республикасының бюджетінен мемлекеттің
орталықтанған капиталына қаржыны қайтарымсыз ... ... ... ... қажетті құрылыстар мен объектілер тізіміне бекітілген болса.
Сонымен қатар, ҚР-ның мемлекеттік орталықтанған ... ... ... де ... экономикаға көшуге байланысты инвестициялаудың бір түрі –
лизинг. Лизинг – мамандандырылған қаржы ... ... ... ... ... ... және негізгі капиталдың басқа
да элементтерін стапы алуға қаржы бөлудің ерекше ... ... ... 2 ... ... Инвестициялық жобалар процесінің түсінігі
Инвестициялық жоба – жаңа өндірісті құруға, жұмыс істеп тұрғандарын
кеңейтуге және жаңартуға инвестициялар көздейтін, экономиканың әртүрлі
салаларына күрделі ... сала ... оны ... ... ... және жүзеге асырылатын іс-шаралар кешені.
Инвестициялық жоба бұл ... ... ... ... ... ... ... құқықтық және
есептік-қаржылық құжаттардың ... ... ... ... портфельдің құрылуы, кәсіпорынның реконструкциясы, ... ірі ... және т.б. Егер бір ... ... бір ... ... оны инвестициялық бағдарлама деп атайды.
Инвестициялық бағдарлама деп тағы да өте ... ... ... ... ... космостық бағдарлама, қорғаныстық өндірістің дамуы.
Инвестициялық жобалардың келесі түрлері бар:
1.Ескірген жабдықты ауыстыру үшін жобалар.
2.Ағымды өндірістік шығындарды ... үшін ... ... ... үшін ... өнім ... үшін ... жобалар.
Жобалар тәжірибесінде келесі арнайы жобалар жүзеге асырылады
(№1,2 суреттерде көрсетілген).
1.Моножобалар – нақты сызылған ресурстар бар ... ... ... іске ... және ... ... әлеуметтік және т.б.
жобалардан тұрады.
2.Шағын жобалар – бұл көлемі бойынша онша үлкен емес және ... ... жоқ ... – бұл өте ... ... және жүз миллиондаған,
тіпті миллиардтаған ... ... ... мысалы, атомды
электростанциялар.
4.Мегажобалар – бұл көптеген жобалардың ... ... ... ... яғни бір ... ... ... Мұндай
бағдарламар халықаралық, ұлттық, аймақтық болуы мүмкін.
5.Мульти жобалар – ұйымдар мен фирмалардың ... ... ... ... ... жобалар деп фирманың өндірістік бағдарламасындағы
көптеген тапсырыстар мен қызметтерді орындауды айтады.
6.Қысқа мерзімді жобалар - әр ... жаңа ... ... ... әдетте
кәсіпорындарда іске асырылады. Мұндай объектілерде ... ... ... бастапқы құнын көбейтуге ... ... ... ... ... аяқталуын қалайды.
7.Халықаралық жобалар – бұлар күрделілігімен және ... ... ... тағы бір ... ... ... мен саясатына үлкен маңызы зор.
Инвестициялық жобалардың жіктелуі
1.Ресурстарды қолдану ... ... ... көлемді
немесе мегажобалар
2.Сату мерзімі ... ... орта ... ... ... ... деңгейі ... ... ... ... формасы ... ... ... ... ... ... ... жобалар
1. ... ... ... ... 6. ... ... ... жоқ ... ... Мегажобалар
1.3.2 сурет Инвестициялық жобалардың түрлері
Инвестициялық жобаны зерттеу ... ... үшін ... ... циклын
қарастыру қажет. Жобаның пайда болуы мен оның ... ... ... жобаның өмірлік циклы (жобалық цикл) деп атайды.
Көптеген тәжріибелерге сай жобаларды іске асыру көптеген ... яғни ... фаза деп ... ... іске асыру фазасы №1 кестеде
көрсетілген.
Сондықтанда, инвестициялық жобаны құру және ... ... ... ... ... идеяны қалыптастыру;
➢ инвестициялық мүмкіндіктерді зерттеу;
➢ жобаның техника-экономикалық негізі;
➢ жер ... алу ... ... келісім-шарт құжаттарын дайындау;
➢ жобалық құжаттарын дайындау;
➢ құрылыс – монтаждау ... ... ... ... және ... көрсеткіштер мониторингі.
Инвестициялық идеяның қалыптасуы барысында :
➢ идея негізінің қалыптасуы;
... ... және ... шешімнің экологиялық талдауы
(техника объектілері, ресурстар, қызметтер);
➢ инвестициялық идеяны аймақтық, муниципалдық және ... ... ... ... ... мүмкіндікті зерттеу:
➢ өнімге деген сұранысты және қызметтерді (соның ішінде ... ... ... ... ... ... және болжамды, базистік бағасының деңгейін бағалау;
➢ қатысушылардың құрамы және жобаның жүзеге ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық мүмкіндік нәтижелерінің негізін бекіту.
Жобаның техника-экономикалық негізіне жататындар(ТЭН):
➢ жалпы көлемдегі маркетингтік зерттеу жүргізу (сұраным мен ... ... ... ... ... ... және т.б.);
➢ өнімді шығару бағдарламасын дайындау;
➢ жобаның жүзеге асу мерзімін ... ... ... ... ... ... бюджеттік және экономикалық тиімділігін талдау.
Дайындалған (ТЭН) техникалық-экономикалық негіздемелер ведомстводан
тыс экологиялық және басқа да түрдегі тексеруден өтеді. ТЭН ... ... ... нәтижесі бойынша инвестициялық жобаға салынған қаражат және
оны жүзеге асыру туралы шешім қабылданады.
Келісім-шарт ... ... ... ... ... және оның ... ... келісім-
шарттарды даярлау;
➢ негізгі инвесторлармен келісімдер жүргізу.
Жұмыс құжаттарын дайындау:
➢ жұмыс құжаттарының негізінде жоба – сметалық құжаттарды дайындау;
... ... ... және ... және құрылыс өндірісін жүзеге асыру кезеңінде:
➢ жабдықтарды реттеу;
➢ қызметкерлерді ... ... ... ... шарт ... ... құру;
➢ өнімнің алғашқы партиясын шығару.
➢ Экономикалық мониторинг көрсеткіштерін және объектіні іске ... ... ... ... диллерлік жүйені құру;
➢ жөндеу және сервистік қызмет ... ... ... ... ... өндірістің, объектінің ағымдағы экономикалық
көрсеткіштер мониторингі.
|ИНВЕСТИЦИЯ АЛДЫНДАҒЫ ФАЗА (КЕЗЕҢ) ... ... ... ... ... ... экономикалық негіз ... ... ... ... ... баяндама |
|ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ФАЗА (КЕЗЕҢ) ... ... және ... шартты |
|бекіту ... ... ... |
|Оқыту |
|ІСКЕ ҚОСУ ФАЗАСЫ (КЕЗЕҢ) |
|Қабылдау және қосу ... ... ... инновация |
1. сызба. Жоба циклының инвестиция алдындағы, инвестициялық және іске
қосу фазалары
Жоба ... ... ... процесі жобаны талдау деп аталады.
Басқаша айтқанда бұл сол ... ... ... мен ... ... ... инвестициялық жобаның пайдалары мен ... ... ... ... үшін ... ... барлық кезеңдері
(стадия) мен аспектілерінің ұзақ талдауға айналады. Соңында жобаны ... ... ... дайындау және өткізу кезінде ол әртүрлі
кезеңнен құралатын «өмірлік ... ... ... ... 6 бөлуге болады
(кей кезде 8-ге дейін ... ... жаңа идея ... болып, сол жобаның негізгі ... ... ... ... негіздеменің
бастапқысы деп айтуға болады.
Жобаны өңдеу. Бұл сатыны техника – экономикалық негіздемені дайындау
сатысы деп айтуға болады, ... ... ... ... ... ... шақырады. Техникалық – экономикалық ... ... ... ... ... ... мен міндеттерін
айқындайтын жоспар ... ... ... ... ... ... ... бағытталған.
Жобаны бағалау (экспертиза). Дайын болған жоба фирманың басшылығымен,
тәуелсіз эксперттермен, потенциалды ... мен ... ... ... ... бойынша келіссөздер жүргізу). Бұл кезеңде барлық
деңгейдегі басшылармен кредиторлар жоба бойынша соңғы шешім қабылдайды,
әдетте фирманың өзінің экономикалық ... ... ... ... кредиторлардың басқа да жобаларды қаржыландыруға
ұсыныстары болады, сондықтанда бұл кезең ұзағырақ болады.
Жобаның өткізілуі. Бұнда ең ... ... ... ... ... және де оның ... графиктен ауытқып кетпеуін, сонымен қатар
жобаға нағыз қажетті оперативті өзгерістер енгізу.
Жобаны іске асыру (пайдалану) және оның ... ... ... ... ... бұл екі ... ... жұмыс істейтін
объектіден пайда алудан ... ... ... ... ... ... ауытқуларды бөлуге, талдауға қажет және де жаңа жобаны дайындауда
көбірек тәжірибе алуға арналған. Соңғы кезең әдетте ең ұзақ ... ... ... ... және ... ... ... кезеңдерінде, әсіресе жобаны өңдеу кезеңінде негізгі
аспектілерін талдау жүргізіледі (оны көбінесе талдау бағыттары немесе жәй
талдау деп атайды).
-Техникалық талдау. Бұл ... ... ең ... қажетті техника
мен технологияны анықтау болып табылады.
-Коммерциялық (маркетингтік) талдау. Инвестициялық жобаны іске ... ... ... ... ... өтімділігін
(яғни бұл өнімнің көлемі анықталады) және жобаның өнімдерін сатып алу
нарығын талдайды.
-Институционалды талдау – ...... ... сонымен қатар
саяси ортаны зерттеу, бұнда осы ортаға бейімделу ... ... ... ... ... талаптары бойынша. Басқа да
негізгі жағдай ... ... ... ... ... болып
табылады.
-Әлеуметтік (әлеуметтік-мәдениеттік) талдау – ... ... ... ... әсер ету мүмкіншіліктерін талдау, бұның
мақсаты – жобаға жақсы көзқарастарымен қатынасуына үлес қосу.
-Қоршаған ортаны талдау – жобаның қоршаған ... ... ... ... ... бұл ... ... немесе жеңілдету
әдістерін ұсыну.
-Қаржылық талдау.
-Экономикалық талдау.
Инвестициялық жобаны техникалық ... ... ... ... ... ... (масштабы);
-Жобаны жалпы жүзеге асыру мерзімі және оның фазалары;
-Шикізаттардың, еңбек күшінің және басқа да тұтыну ... ... ... үшін ... ... жағдайда болатын факторларға байланысты жоба шығындары;
-Жоба кестесі.
Коммерциялық талдаудың міндеті – жоба ... ... ... ... көзқарасы бойынша жобаны бағалау. Оларға:
-Маркетинг;
-Ресурстарды алу көздері және жағдайы;
-өндіріс және тұрмыс жағдайы.
Институционалды (ұйымдық) талдаудың мақсаты – ... іске ... ... ... құқықтық, саяси және әкімшілік жағдайды бағалау,
сонымен қатар менеджмент, ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... бойынша қажетті ұсыныстар өңдеу қажет.
Негізгі міндеттері:
-жоба қатысушыларының заңдылықтарға және заң ... ... ... ... ... және әлсіз жақтарын бағалау, яғни материалды-
техникалық базасы, квалификациясы, құрылымы, қаржылық жағдайы;
-заңдардың әсер ету мүмкіншілігін бағалау, жоба ... ... ... ... ішінде қоршаған ортаны қорғау бөлігі, жалақы, құн,
мемлекеттік қолдау, сыртқы экономикалық байланыстардың әсер етуі;
Коммерциялық ... ... ... ... ... ету, диверсификацияны, табысты
және өтімділікті қамтамасыз ету.Бағалы қағаздар – бұл ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру
үшін сол бағалық қағаздарды ұсыну қажет. Олар қорлық және коммерциялық
болады.Қорлық бағалық қағаздар, ... ... ... ... олар өте көп ... эмиссияланады және акционерлік немесе
облигациялық қорда белгілі бір үлеске ие екенін ... ... ... ... ... ... қорлық бағалы қағаздар негізгі
мүліктік құқық немесе талапқа негізделген, ал көмекші бағалы ... мен ... ... ... ... ... нарықтық және нарықтық емес болып бөлінеді.
Бірінші нарықта еркін айналады, яғни биржалық немесе биржалық емес
айналым шеңберінде еркін ... ... ... және ... ... ... ... керісінше, екінші ретті
айналымы болмайды, бірақ мерзімі бітпей эмитентке қайтарылуы мүмкін.Бағалы
қағаздармен операциялар ... ... ... ... ұйымдастырылады: ірілерінде – департамент немесе басқарма,
орташалары мен кішілеріне – инвестициялық немесе қор бөлімдері.
Олар банктің ... ... банк ... ... клиент
тапсырмасы бойынша жүргізеді, сол сияқты кәсіпорындардың, ... ... ... шығарып сата алады, клиенттің бағалы
қағаздар портфелін ... ... ... басқарады. Банктердің бағалы
қағаздармен операцияларды қорлық, ... ... ... ... ... ... ... қағаздар қозғалысы –
акцияларды сату немесе ... беру – ... ... ... ... ... ... биржа – бағалы қағаздар
айналымын ұйымдастыратын ... ... ... – бұл ... ... ... ... бағалы қағаздармен қаржылық
ресурстарды қайта бөлу, бағалы қағаздардың өтімділігінің өсуі ... және ... ... ... шығару үшін жағдай жасалады.
Бар акционерлік қоғамдардың, ... ... ... қосымша эмиссиялауы алғашқы нарықты қалыптастырады.
Коммерциялық банктер пайда табу үшін ... ... ... ... – саттық операциялардыжүргізеді. Берілген операциялар
бірнеше ... ... ... олар ... жоғары табысты
активтерді қалыптастыру құралы ... ... Бұл ... ...... ... алу. ... қағаздар нарығының бағалық
конъюнктурасы алыпсатарлық операциялар үшін қолайлы болып келеді. ... ... ақы үшін ... ... ... олардың есебін
жүргізеді және бағалы ... ... да ... ... - орыс ... ... ... инвестициялық
банк құнды қағаздардың шығарылуын, оларды орналастыру кепілдігін беретін
және құнды қағаздармен саудаласуды, ... ... ... ... бойынша клиенттерге кеңестер жүргізуге, негізінен ірі ... ... ... ... банк деп анықталады.
Сонымен қатар, инвестициялық ... ... ... және ... ... ... ... және де ірі пакеттерді сатып алумен
және оларды әрі ... ... ... ... ... ... банктердің қызметі келесі сипаттағыдай болады:
- құнды қағаздар нарығындағы және кейбір басқа да ... ... ... ... ірі ... ... ... қағаздар арқылы қаржыландыруды жүзеге асыратын қызметтер;
- орта және ұзақ мерзімді салымдарға приоритет ... ... ... инвестициялық банктердің портфелінің негізі болып
табылады, сонымен бірге көптеген инвестициялық банктер мемлекеттік
емес құнды ... көп ... ... ... ... ... өз клиенттеріне келесі
қызметтерді көрсетеді:
1) қаржылық ресурстарды тарту бойынша қызметтер;
2) брокерлік қызметтер;
3) портфельді басқару ... ... ... ... ... ... ... бойынша операциялар;
Жоғарыда айтылған қызметтерді ұсыну үшін инвестициялық банктер бірнеше
қызмет түрлерін ... ... және ... ... ... клиенттер мен контрагенттерге бағытталған) және ішкі (ішкі
қызмет түрлерін жүргізуге арналған) етіп ... ... яғни ... қызмет түрлерін қарастырайық.
Жеке инвестициялық банк қызметі.
Мұнда 2 негізгі бағыт болады:
- қаржылар тарту;
- бірігу және жойылу.
Сонымен қатар, инвестициялық банктер клиенттердің ... ... және орта ... ... ... ... ... Бұндай операцияларды банктер спекулятивті пайда алу мақсатымен
жүргізеді.
Күрделі қаржыларды ... ... ... ... ... ... анықталады, сонымен қатар венчурлы кәсіпорындар құру
жолы арқылы, инвестициялық ... ... ... ... ... ... да қарастырылады.
Бұл сала түрлері бірнеше жеке қызмет түрлеріне бөлінеді:
- құнды қағаздарды шығару арқылы қаржылық ... ... бар ... қаржылық кеңес беру;
- андеррайтингтік синдикаттар құру және оны басқару;
- қаржы нарығында клиенттердің құнды ... ... ... екінші нарықтағы клиенттердің құнды қағаздарына қызмет көрсету.
Инвестициялық банктің қызметінде ... ... ... ... болады. Ол корпоративті клиенттердің қаржыларын тарту ... ... ... клиенттеріне қосымша қаражат
тартуға қатысу дегенді білдіреді.
Қазіргі кезде инвестициялық банктер үкіметпен муниципалитеттер ... ... ... ... ғана ... ... да ... да
көпшілік инвестициялық банктердің "инвестициялық банктердің қызметі" және
"корпоративті қаржыландыру" терминдері бір - бірімен тығыз байланысты.
Қаржы ... ... ... ... істейтін инвестициялық банктер үшін
бірігу және жойылу табыс алудың негізгі ... ... ... ... кәсіпорындар мен қаржылық топтар мұндай даму
деңгейіне әлі жете ... ... ... қағаздарды сату және сатып алу бойынша қызмет түрі ... ... сату ... ... инвестициялық банктер қызметін
қамтамасыз ету инструменті (орналастырылған құнды ... ... ... басқару бойынша қызмет ретінде жүргізіледі (құнды қағаздар
портфелін реконструкциялау процесінде құнды ... ... алу ... ... ... ... ... саудасы құнды қағаздарды
сатып алу және сату мәмілелерін жасасу процесімен ... қана ... ... ... ... алу-сату бойынша жай мәмілелерден бастап ... және ... ... ... де ... ... Қазақстанда құнды қағаздар саудасы ... ... ғана ... деп ... болады. Күрделі мәмілелерді мұнда ірі
институттар ғана ішінара қолданады.
Инвестициялық банктер ... ... ... ... саудасын ұйымдастыру - күрделі заңдылықтарға негізделетін, арнаулы
технологияларды талап ететін бизнес пен ... бір ... аясы ... ... ... ... қатысушылар құнды қағаздар
операцияларын жүзеге асыру кезінде жоғары технологиялармен жеткілікті түрде
жабдықталған кешендерді қолданады деп ... ... ... ... ... инвестицияларды басқару) инвестициялық
банктердегі өз қаражаттарын басқаруға, сондай-ақ, ... ... ... ... басқаруға көзделген.
Инвестициялық банк ресурстарды басқару бойынша қызметтер ұсына алады.
Мысалы: Британдық облигациялар ... ... ... ... ... нарығы және т.б.
Мұндай жағдайда клиент кез-келген күні ... ... және ... бір ... ... ... ... жасауға немесе мұндай
мақсаттарға қор биржасын қолдануына болады.
Инвестициялық банктердің портфеліне клиенттердің ресурстарынан басқа
меншікті ресурстар да ... Бұл ... ... ... ... аталады.
Инвестицияны басқару кезінде банктің аналитикалық бөлімінің ұсыныстары
кеңінен қолданылады. ... ... ... ... ... бойынша портфельдің динамикалық моделін өңдейді.
Депозиттік - кастодиандық қызмет.
Бұл қызметтің мәні – клиенттердің ... ... ... ... және ... да қаржылық активтерді сақтау сияқты қызметтерден ... ... ... және ... қызмет әдетте, табыс әкелмейді, керісінше инвестициялық банктерге
көп шығын алып келеді. Сондықтан да, бұл ... ... ... ... және ішкі ... арасындағы аралық деп жіктеуге
болады.
Дамыған ... ... бар ... ... банктері
өздерінің зерттеу ... ... ... ақша ... ... ... ... саласына деген қызығушылығын екі
себеппен айқындауға болады:
1) Клиенттерге ұсынылатын ... ... мен ... - ... ... мен ... сапасын куәландыратын
инвестициялық банктердің "тұлғасы" болып ... ... ... ... - өз ... ... нарықты
бағалау нәтижелерін және болжамдарды ұсыну.
2) Инвестицияларды басқару және қаржылық ... ... ... ... Инвестициялық банкте аналитикалық ... ... ... ... соншалықты активтерді басқару
пайдалы болып, тартымды қаржылық ресурстар көлемі көп ... ... ... ... ... да ... бола ... сыртқы түрлерін орындау үшін инвестициялық банк ... ... ... ... ... жұмыс
жасауын қамтамасыз етіп, ішкі қызмет түрлерін дамытады.
Инвестициялық ... ірі ... ... жатқызуға болады:
1. қаржыландыру бойынша қызметтерді ұсынудан түсетін табыс;
2. жеке портфелін басқарудан түсетін ... ... ... ... ... ... ... қызметтерді ұсынудан түсетін табыс.
Коммерциялық банктің инвестициялық саясаты.
Инвестициялық саясат – құнды қағаздардың активті операциялар негізінде
және ... банк ... ... мен ... ... етуге
бағытталған, тәуекелдік деңгейімен өлшенетін коммерциялық банктің ... ... ... ... ... инвестициялық саясаттың
жүргізуде «инвестицияның ... ... ... атау енгізді, онда: инвестор
өзінің тілеген табысын алу үшін құнды қағаздарға ... ... ... ... инвестициялық саясатын анықтайтын негізгі факторлар – табыс
алу, ... ... ету, т.б. міне осы ... ... ... кіші ... тәуекелділікке баруына шешім қабылдайды. Осы
нақты ... ... ... инвестициялық саясатын өткізілуін
анықтайды.
2 ... ... ... дамуындағы инвестициялық жобалардың
тиімділігін талдау
2.1 Еліміздегі инвестициялық белсенділікті талдау
Бұл стратегияның ... ... ... ... ... ... ... диверсификациялау жолымен елдің орнықты
дамуына жету, ұзақ ... ... ... ... ... үшін жағдай дайындау.Алға қойған міндеттердің кейбірін атап ... ... ... ... орташа өсу қарқынын 8-8,4 пайыз көлемінде
қамтамасыз ету; еңбек өнімділігін 2015 жылға 2000 жылмен ... үш ... ... және ІЖӨ-нің энергиялық қамтымдылығын екі есеге
азайту. Стратегияны жүзеге асыру шін ... ... ... ... ... 1,2 млрд. АҚШ доллары мөлшерінде, мемлекеттік ... ... млн. АҚШ ... мөлшерінде болады деп болжамдалуда.
Стратегия жүзеге асқанда күтілетін нәтижелердің де ... ... ... ... ... өсу қарқыны 8,8-9,2 пайыздан кем
болмайды, 2015 жылға 2000 салыстырғанда ІЖӨ-нің ... 3,5-3,8 ... ... ... ... орташа өсу қарқыны 8-8,4 ... ... ... ... кемінде үш есеге өседі, ІЖӨ-нің
энергетикалық қамтымдылығы екі есеге төмендейді, ІЖӨ-нің ... үлес ... 46,5 ... 50-52 пайызға дейін көбейеді.
Қай елге болмасын шетел инвесторларының келуі және оның тиімділігі
инвестициялық ... ... ... ... ... инвестициялық климатты құру – бұл көрсеткіштердің
біртұтас жүйесін ... ... ... ... ... және
Қазақстандағы осы кезеңдегі инвестициялық климатты бағалаудың салыстырмалы
түрде талдаудың негізі болып табылатындар:
1.Елдің нарық ... ... және ... ресурстарымен қамтамасыз етілуі;
3.Экономикалық реформаның жағдайы және қозғалысы;
4.Инвестиция саласына арналған заңдылық база;
5.Мемлекеттік органдарындағы басқару шешімдерін қабылдау тәртібі;
6.Нарық ... және ... ... ... ... тұрақтылығы;
8.Саяси климаттың тұрақтылығы және бағыты.
Шетелдік инвесторлар жоғарыда ... ... ... ... ... климатпен инвестициялық тәуекел бір-бірімен ... ... ... ... ... жағымды болса, онда
инвестициялық тәуекел де төмен болады және керісінше, инвестициялық климат
жағымсыз болса, онда ... ... ... ... ...... саяси, әлеуметтік, ұйымдық-
құқықтық, әлеуметті-мәдениеттік, географиялық, сыртқы және ... ... ... айтамыз.
Әлемдік тәжірибеде инвесторлар инвестициялық климаттың ... ... ... ... сауда палатасы 13 негізгі факторларға
бөлген (қандай да бір елге ... ... салу ... ... ... ... ... (табиғи ресурстары және ... қол ... ... ... ... және ... күші (мамандардың біліктілік деңгейі және еңбек ресурстарының
саны);
-Валюталық тәуекелділік;
-Капиталды қайтарып алу (донор елдерге пайданы аудару ... ... және ... жеке ... ... саясаты (квотаның болуы, кеден бажы, акциздер)
-салық саясаты (салық ставкалары және ынталандыру);
-саяси тұрақтылық (саяси ... ... ... ... ... ... энергиямен
қаматамасыз ету, ақпараттық орта);
-инвестициялық ынталандыру және режимдер.
Қазақстанның инвестициялық климатын жақсартудың негізгі факторы
инвестицялық ... ... ... ... ... ... ... «Инвестициялық қорлар туралы» т.б.).
2.1.1 Кесте. Инвестициялық климаттың факторлары
|Үкіметтің ... ... ... ... әсер ... ... ... ... ... ... ... инвестициялары мен ... ... ... ... қатысты мемлекеттің |
|-елдің технологиялық даму деңгейі; |жүргізілген саясаты; ... ... ... инвесторларын қорғауды |
|-елдің саяси ... ... ... ... ... ... |
|БАҚ-дың (СМИ) орны мен ролі; |-шетел ... ... ... ... деңгейі; |реципиент елдің жеңілдетілген салық |
|-адам ресурстарын ың өнімділігі; |саясаты; ... ... ... ... ... ... шетел |органдарындағы бюрократтық және |
|инвесторларына ара-қатынасы. ... ... |
| ... ... |
| ... ... ... деңгейі |
| ... ... ... ... |
| ... шығындар, гидроресрустар |
| ... |
| ... ... ... |
| ... инвесторларына мемлекеттік |
| ... ... ... |
| ... түрінде мемлекет |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... |
| ... ... тұрақтылығы; |
| ... ... өмір |
| ... |
| ... ... |
| ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... |
| ... реттеу |
Халық шаруашылығының әртүрлі салаларында пайда табу ... ... ... ... ... ... ... тиімді пайдаланудың,
оларды шешуші бағыттарға шоғырланудың, қоғамдық өндірісте тепе-теңдікті
қамтамасыз етудің жолдарын көрсететін шаруашылық шешімдердің ... ... ... ... ... ... ... соммаға келетін
ұлттық табыстың мөлшері өседі, өнім молаяды. Инвестициялық саясат күрделі
қаржыны, қорларды ... ... және ол ... ... ... ... ... қамтамасыз етуі керек. Қазіргі кезде
күрделі қаржыны жаңа өндіріс тұрғызудан гөрі оларды ... ... ... ... құруға бағытталып, одан әрі өндіріске
жұмсалған күрделіқаржының аса салмағын өсіре беру көзделіп ... ... көшу ... ... ... халық тұтыну бұйымдарын
көбірек өндіруге, ... ... ... ... ... ... инвестициялық саясат – бұл ... ... ... ... ... жиынтығы, яғни
өндіріс, алмасу, бөлу және де шектелгенинвестициялық ресурстарды тұтыну
болып ... ... ... қалыптасуы
инвестициялық стратегиямен тактиканың өңделуіне мүмкіндік ... ... ... ... ... ... және ... қосымша негізгі
элементтері болып табылады.
Әлемдік тәжірибеде инвестициялық саясаттың екі түрі бар:
1экстенсивті
2.интенсивті.
Мемлекеттің инвестициялық саясаты екі түрге бөлінеді:
1.сыртқы
2.ішкі.
Қазіргі кездегі ҚР-ның ... ... ... ... түрлі меншік нысанын дамыта отырып, ... ... ... шоғырлануын жою.
2.Кәсіпорындарды мемлекеттік қолдау (мемлекеттік бюджеттен дотациялар
бөлу).
3.Инвестициялық жобалардың болу есебінен ... тек ... ... ... ішкі ... ... ... көтеру.
5.Өзге елдерден инвестицияны тарту арқылы инвестициялық жобаларды жүзеге
асыруда мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... жұмсалуына
қатаң мемлекеттік бақылау орнату.
Қазақстанда 2001 жылдан бастап нарықтық қатынастарды қалыптастыру
кезеңіне енді. Осыған ... ... күні ... ... тенденциясы байқалып отыр. Инвестициялық жағдайдың күрт нашарлауы
республикамыздың көптеген инфрақұрылымдағы объектілердің тұрып қалуына
және өндірістік сектордағы техниканың ... ... ... ... Соның
нәтижесінде инвестициялық салымдар жаңадан объектілер құруға ... ... ... ... қайта құруға салынып отыр. Инвестициялық
белсенділігінің ... әсер ... ... ... етіп
топтауға болады:
1.Инвестицияның әрі қарай жалғасуы.
2.Инвестиция саласындағы мемлекеттік саясатты жүргізудің кемшіліктері.
3.Жиынтық сұранымның үнемі ... ... ... ... ... анықсыздықтың туындауы. Инвестиция темпінің ... ... ... ... ... ... да, ҚР-да
инвестициялық процестерді тоқтатуды І-ші орынға қояды. Ал, оның ... ... ... ... ... жеткізілуіне де
байланысты.
Инвестициялық іс-әрекетті мемлекеттік реттеу механизмінің болмауы
нарық кәсіпорындарының инвестиция жағынан тартымды ... алып ... ... ... ... ... деген сұрақтың шектеулері жоқ.
Мұндай салалар: мұнай және газ өндіруші өнеркәсіп. Бұл салалардың тәжірибе
жүзінде ... ... ... бар және екі есе ... ... инвестициялық белсенділігін деңгейі ... ... ... ... ... ... емес сфераға ауысуы
өнеркәсіптің ең ... ... ... ... ... ... ... қызметтің дамуын бағалау
Өткен жыл қорытындыларына қарағанда Қазақстанның экономиканы
реформалау ... ... ... ... ... ... қателерді түзетіп, кемшіліктерді ... ... ... ... ... ... және
т.б. жүзеге асырылды.
Экономикалық реформа нақты тұрақтылық пен экономикалық өсім арқылы
анықталады.
Тәуелсіздіктің алғашқы жылдары шетелдік ... ... рөл ... ... ... ... шетелдік инвестиция атқарды. Қазіргі кезде
Қазақстан ТМД және РФ ... ... ... ... ... ... ... ел болып табылады.Бұл үлкен жетістік, себебі рейтингтік
көрсеткіштер Қазақстанның ұлттық нарығына шетелдік ... ... 1993 ... ... ... ... ... шетел
инвестицияларын тартылуы 28,4 млрд. АҚШ долларына жетті.
Қазақстан тікелей шетел инвестиция салымдары 1 жыл ішінде орта Азияның
жалпы тікелей ... ... 80 % ... бес ... ... ... салымдарын орташа жылдық өсім 28,4 %
құрады.Соңғы төрт жылдықта ЖҰӨ -нің ... 1% ... ... ... 3,7 % ... ... бес жылдың ішінде экономикалық
өсімнің тұрақтылығы және шетелден инвестиция салымының ... ... ... ... ... және әлемнің
бәсекеге қабілеттігі бар елу елдің қатарына кіруіне ... ... ... ... ... келесідей әдістер
қарастырылған,мысалы:инвестиция ... заң ... ... қарастыру,банк жүйесіне өзгерістер енгізу,экономикаға шетел
инвестициялық капиталын тартуды ... ... ... ... қысқарту.
Соңғы жылдары қолданылған шараларын нәтижесінде негізгі инвестициялық
капиталдың өскені айқын көрініп отыр. Соңғы 2 ... оның ... ... 12%, ... және ... ең ... өсімдер
болды.Транспорт пен байланыс инвесторлардың негізгі өндірген ... ... Айта кету ... ҚР геологиялық комитеті және кен
энергетикалық Министерства күзеті және ... ... 2009 ... ... қойнауын пайдаланушылары инвестиция
көлемінің 12646,9 млн. АҚШ ... ... ... ... -2188,3 млн. АҚШ ... ... ... көлемінің 17%
-ын),табыстылығы -10458,6 млн. АҚШ долларын (83% ).
Инвестицияның үлкен бөлігі табысты болды (көмірсутек шикізатының кен
пайдаланушыларының ... ... ... ... ... ортақ таратылған пайдалы кендер пайдаланушылардың ... -7954,1 млн. АҚШ ... (76 % ... ... Қатты пайдалы кендерінің өнімділігіне инвестициялар -2306
млн. АҚШ ... (24 % ... ... ... инвестицияларының ортақ инвестициялық көлемдегі
бөліктері төмендеуде,бірақта трансұлттық және ... ... рөлі өсіп ... да ... ... ... ... таусылған жоқ, сондықтанда Қазақстан оларды жақындатуға
құштарлы.
Шетел капитал түсімдерін тартудың негізгі ... ... ... шықпауы,шамадан тыс салымдар;
-шетел инвестицияларын қорғау механизмінің болмауы;
-қылмыс,коррупция.
Көптеген шетел кәсіпкерлері соңғы себептерді ең негізлері деп атап және
сонымен қатар «ойын ... ... емес ... ... кететін бір
жай, инвестициялық климатта ... ... ... ... ... ... ғана ... қатар қабылдайтын жақтардың
заңының нақты және тұрақты болмауы ,сондықтан бұл тұрақсыздық инвесторды
оқиғаның өрбуін ... ... ... бұл ... төмендетеді.Көріп тұрғанымыздай , елдің әлеуметтік
–экономикалық даму ... тек ... ... ... белсенділігіне ғана ... ... ... ... ... сай ... байланысты.
Яғни барлық ТМД елдерінің жалпы кезеңі болып,1990 ... ... ... ... ... ... ... көлемінің әзірге жетіспеуі.
Орташа алғанда ынтымақтастық елдердің 1991 ... ... ... ... ... ... ... 50% көп болған жоқ, ал
ЖҰӨ -89 % ... сай 74% -117 % ... 52% ... 62% және 116%,Молдавияда 15% және 55%,Ресейде43 % ... ... ... экономикасында басқа макроэкономикалық
көрсеткіштерге қарағанда ЖҰӨ мен инвестицияның дамуы өте ... ... ... ... ... ... ... құнмен шикізат
секторының дамуы әлі жоғары сапалы болған жоқ, яғни бұл ... ... және ... ... ... ... қатар Қазақстан
шетел инвесторларына үлкен қызығушылық тудырады.
Қазақстан нарығының инвестициялық ... ... ... ... тиімділігі,нарықтың үлкенділігі, ... ... ... ішкі ... ... және ... ... болуы.
Бірақ практикада көргеніміздей, ... ... ... ... ... ... ... ақталмады.Мынадай
жәй орын алды,яғни экономикадағы салалық ... ... ... ... ... дамыған елдердің шикізат
көзіне айналдыру қауіпін төндірді.Шетел инвестицияларын өндірістің қайта
өндіру модернизациясына шақыру үміті де ... ... ... құру ... жергілікті үлкен бизнестердің де қолынан
келмеді.
Бұл үшін өте үлкен және ұзақ мерзімді салымдар ... ... ... бүгінгі таңда салалық дамытудың басты субъектісі
болып тек қана ... ... тек қана ... ... ... ... ең бірінші
мақсаты:экономиканың химиялық және ... ... ... және ... ... ... ... құны жоқ жобаларды салуға инвестициялық капиталды
пайдалану елдің техникалық жетілмеуіне , ... ... ... өнімдердің
сұранысының қанағаттанбауына әкеледі.
Ірі инвестицияларды қолданып жаңа қиын маркетинг пен ... ... сай ... ... ең ... өндіретін
өндірістік сала құру қажет.Мемлекет инвестицияның ... ... ... ... керек және оны белгілі приоритеттерге сай
жобаларға бағыттауы тиіс,экспортты ... ... ... ... ,тез ... ... немесе әлеуметтік
құны бар болуы тиіс.
Қазіргі заманда Қазақстан бәсекелестіктің ... ... тұр, ... ... ... ... ... ресурстар, арзан жұмыс
қоры). Жалпы сұраныс ... ... ... ... деңгейден
(қазіргі заманға сай инфраструктура, жоғары мамандандырылған және ... ... ... ... ... осы ... ... іздестіру қажеттілі пайда болады.
Бірақ бұл кластерлердің ойларынан бас тартуға болады ... сөз ... ... елде ... пайда болу көздерін іздестіру басталып
кетті.
Оңтүстік Қазақстанда шақпақты кластар, Алматының ... ... ... ... құрылуда.
Бүгінгі таңда Қазақстанның инвестициялық қорында 990 млрд теңгеге
инвестициялық хаттама портфелі бар. Оның ... ... ... ... ... инвестицияны бағыттау көздері: жанармай – энергетикалық
комплекс, агроөндірістік ... ... ... ... әлеуметтік инфрақұрылым.
Кез-келген мемлекетте инвестициялық ресурстарының белгілі бір шектеуі
бар. ... ... ... жаңа ... және ... ... болуы, сонымен қатар инфрақұрылымдардың жаңа жобаларды
қолдай алуы. Қазақстанның ... ... ... ... жетіспеушілігі байқалады.
Бұл жағдайдан шығу үшін артық капиталды экспорттау, ал ... ... ... ... ... инвестициялау қажет.
Қазақстанның инвестициясын салуға Ресей, ... ... және ... ... советтік мемлекеттер болып табылады.
Қазақстан өзінің инвестициялық дамуының жаңа ... тұр, бұл ... ... ... де көп ... ... ... жағдайда экономиканы қызметтендіру үшін, қолданылатын
құралдардың ... ... ... ... ... және
сақтандыру компаниялары, әртүрлі биржаларды және т б. Бұл инвестициялық
ресурстарды жақсы тартуға және осының арқасында ... ... ... ... инвестицияны бөлу процедураларын және инвестициялық
объектіні таңдауды ... ... ... эффектісіне
жетуге көмектеседі. Мекеме үшін жаңа қаржылық ... ... ... және ... ... ... және ... құру сұрақтарын шешу үшін қажет. Шетел капиталының өзіне
тарту перспективасының түрі ... ... ... үлкен мекемелерінің
акциясын шетел компанияларына ... ... ... ... тарту (мемлекеттің қатысуымен немесе үкіметтің
кепілдігімен).
Яғни инвестиялық климатты құрудағы ... ... ... ол ... ... мен шығындарға әсер ететін практикалық шаралардың
қолдануы, бәсекелестіктің қолындағы кездесетін кедергілер мен тәуекелдер
алу, жаңа ... кіру және шығу ... ... ... ... мемлекеттік қызметінің басты бағыты болып табылады.
Лизинг сөзі «to lease» ағылшын етістігінен аударғанда «жалға ... ... ... ... ...... беруде екі
тарап қатысса, жалға беруші және алушы ... ал, ... ... беруші, лизинг алушы және жабдықтаушы болады.
Тарихта лизингке ұқсас операцияның б.э. 2000 ... ... ... ... ... ... шетелдік зерттеушілер лизинг
операциясының жасалғандығы туралы нақты зерттеулер ретінде 1877 жылы ... ... ... ... ... ... сатудың орнына
жалға бергендігін тілге тиек етеді. «Юнайтед Стейтс лизинг корп» ... ... ... 1952 жылы Сан – ... (АҚШ) ... 1962 жылы «Дойче лизинг ГМбХ» деген бірінші лизингтік ... ... ... ... 1972 ... бері еуропада лизинг
нарығы дамып келеді.
Біздің елімізде несие формасындағы лизингтің дамуын 2 ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік және кооперативті кәсіпорындар жүргізеді. ... ... ... ... беруші қызметін орындау
мүмкіншілігімен сипатталады. Ол, осы ксіпорынның (негізгі қорларының бар
екендігіне) жалға беруге негізгі қорларымен қамтамасыз ... және ... ... айналысатын кәсіпорындар мен тұлғалардың осы кәсіпорынға
сұранысы бар екендгіне байланысты болады. Аренда объектісі ретінде, ... ... ... ... болмайтын негізгі ЭҚМ болып табылады.
Өндірістің модернизациялаудың ... ... ... ... ... ... және ... сонымен қатар
нарықтық қатынасының дамуы бұл оперуиялардың субъектісінің сипаты ... ...... объектісін өзгерту арқылы лизингтік операцияларды
сапалы жүргізу қажеттілігіне жағдай ... ... ... ... ... ... қымбат тұратын және жоғары тиімді
жабдықтарды сатып алуға және де оны ... ... ... ... ұсынуға арналған (ққуатты) күшті қаржылық
ресурстары бар лизингтік кәсіпорындар мен ұйымдар бола алады.
Елде ... ... ... құру ... ... кезеңін құрады. Айта кететін жәйт, лизингтік фирмалар АҚШ-та, Батыс
Европа ... ... ... Жаңа ... ... кең ... лизингтік операциялар екі түрге ... ... ... ... ... – бұл мүліктің қызмет ету мерзіміне қарағанда, оның
пайдалану ... ... және ... ... толық өтемеуін
сипаттайды.
Қаржы лизингі – бұл уақытша пайдалануға берген лизинг затыныңмерзімі
ішінде өзінің толық амортизациялық ... ... ... ... ... ... сипатталады.
Осы лизингтердің отандық және халықаралық тәжірибеде қолданылатын
мынадай ... ... ... – бұл, оның ... бір елден болуы.
Халықаралық лизинг – бір тарап немесе барлық тараптардың әр ... ... және ... ... ... ... ... лизинг алушы болса, импорттық лизингте шетел лизинг беруші
болып табылады.
Кейде ... ... ... ... ... ... үшін
қаражаты жетпей қалатын жағдай да болуы мүмкіән, онда ол ... ... ... ... қаражат тартатын лизингтік операция деп атайды.
Лизингтің кеңінен таралуының басты себебі – оның ... ... ... ... ... ... ... беретін мүлкі жоқ, ұсақ кәсіпорындарды несиелеуге
болады.
Лизингтің операцияның міндетті қатысушысы лизинг беруші болып табылады,
ол лизинг объектісінің кәсіпорын-өндірушілері, не жеке ... ... ... ... лизинг банктік операциялармен байланысты болады) болуы
мүмкін.
Мәміленің келесі міндетті қатысушысы –лизинг алушы, яғни бір ... ... ... және ... ... бар ... ... табылады.
Одан басқа, мәмледе кәсіпорын қатысады-лизинг объектісі болып
табылатын құндылықтарды өндіруші, ... ... ... ... ол да
лизинг компаниясына лизингті жүргізу үшін несиелік ресурстарды қажет етуі.
Лизинг күрделі қаржы талап ететін ... ... ... ... артықшылығы бар:
-банктік оперцияның және клиенттер санының өсуін кеңейту;
-арендатордың төлем қабілеттілігінен шығын тәуекелін;
-мүлік аренда ... ... ... ол міндеттемені өтеу үшін
мүлікті қайтаруды талап ... оны ... ... ... ... ... т.б.
Лизинг оперцияларын банкте жүргізу құқы оның жарғысында қарастырылуы
қажет. Банктер- лизинг ... ... ... қарастырылуы қажет. Бактер
– лизинг берушілер аренда беруші ... ... Бір ... лизингтен көптеген пайда табады:
-қымбатқа түсетін жаңа технологияны ... ... ... ... ... ол негізгі қорларды жаңарту темпін жеделдетуге
көмектседі;
-төлемдер жолға берілген мүлікті қолданудан түскен ... ... ... амортизациялық есептеу ретінде салық төленбейді;
-валюта курсына және банк процентіне ... ... ... ... мен ... ... өзара қатысушыларының негізгісі
лизингтік келісім-шарт болып табылады.
Келісім-шартта келесі негізгі бөлімдер көрсетіледі:
1.Лизинг объектісі және оны ... ... Бұл ... ... ... эксплуатациялық және басқа да сипаттамаларын нақты
қарастырыуы қажет. Мұндай жағдайда мәміле заты ... ... ... ... ... қажет. Ал қабылдау 2 жақта мүдделі болуы тиіс, себебі
біреуі сатып алушы (меншікті) ... ал ... ... ... ... ... ... келісім-шартты жедел тоқтату жағдайы.
Келісім-шартта оны жедел бұзу ... ... ... ... Ол ... жағдайда болуы мүмкін:
-2 жақтың өз мойнына алған міндеттемелерін орындалған жағдайда;
-лизинг берушінің келісімімен лизинг алушының тілегі бойынша.
1.Объектіні ... ... ... ... ... ... ... лизингте ұсынылады, ал оперативті лизингте лизинг беруші ... ... ... болмауы мүмкін.
2.Лизинг алушының алынған мүлікті субарендаға беру құқы. ... ... - ... ... болуы мүмкін.
3.Арендаға жалға берілген мүлікті кепілге беру құқы. Мұндай пункті келісім-
шартқа енгізу ... ... ... ... ... Инвестициялық жобаларды қаржыландыру әдістерін жетілдіру жолдары
3.1 Инвестицияларды қаржыландырудың несие формалары
Қысқа мерзімді ...... ... ... қажетті
айналым капиталының құнын өтеу үшін беріледі. Оларға жататындар: несиелік
желі (линия), соның ішінде маусымдық және ... ... ... ... ... мен ... алушыныңайналым капиталын
толықтыру үшін берілетін қарыздар.
Орта мерзімді және ұзақ мерзімі қарыздар – ... ... ... ... үй және ... ... алу үшін, сонымен қатар ... ... үшін ... ... мерзімдік
қарыздар, мүлікті кепілге алып берілетін арыздар, құрылыстық қарыздар және
қаржылық лизингтер.
Несиелік желілер – анықталған тәртіптерді сақтай отырып, ... ... ... пайдалануға мүмкіндік беретін, несиелеудің
максималды соммасын алу туралы банк пен ... ... ... ... ... ... тауып, жие несие қолданып жүрген фирма қажетті жағдайда
көлем алдын-ала белгіленген ... ... ... ... ... бір жылға дейін мерзімге беріледі.
Несиелік желінің мынадай түрлері болады:
Маусымдық - өндірістің маусымдық ... ... ... ... ... беріледі.
Жаңармалы – айналым құралдарының ұзақ мерзімге жетпеуіне байланысты
қарыз алушыға берілетін несие.
Айналым капиталын толықтыруға арналған перманентті қарыздар – ... ұзақ ... ... жабу үшін ... Бұл ... ай ... ... 3 ай сайын жойылып, жабылып отырады.
Мерзімді қарыздар – ғимараттарға ... ... ... ... алу, ... алу және ... ... қаржыландыру үшін
беріледі. Бұл қарыздар күрделі капитал енгізілетін салаларда өте ... ... ... актіге берілетін қарыздар - өндіріс
ғимараттарын, зауыт құрылысын, үйлерді, жер ... ... алу ... үшін ... 15 ... ... одан ... мерзімге
есептеліп, ай сайын көлемі алдын ала белгіленген жарналар арқылы өтеледі.
Бұл несиелер біздің елімізде толық ... ...... мен ... құрылысының мерзісіне
арнап беріледі. Қарыз алушы бұл несиенің өсім ақысын үнемі төлеп отырады.
Сонан кейін қарыздарды салынған мүлік туралы актіге ... ... - ... ... ... ... делдал дегенді
білдіреді) – делдал, келістіруші, термин банк несиесі ұғымын ... ... ... ... адамдардың қарызды тез арада
өтегенін немесе қарызды жою ... ... ... ... ал қысқа мерзімге несие беру - факторингтің ең көп
тараған ... ... ... ... операциялармен әдетте,
банкпен тығыз байланысты арнаулы факторлы компаниялар ие, ... ... ... ... негізгі – банктердің ... ... ... ... сатып алып, өнімді сатып
алушыдан төлемді талап ету құқын ... ... ... да факторингтік
операцияларды жабдықтаушының сатылуын несиелеу не ... ... ... деп ... пен факторинг операциялары өзара ұқсас болып келеді. Бірақ
форфейтингтің айырмашылығы – форфейтинг сатқан тауарлар мен ... ... ... байланысты бір рет жасалатын операцияны білдіреді.
Сондай-ақ экспортердің ... ... орта ... ... ... ... байланысты болса, ал факторингкте несие беру мерзімі
небары 6 айды құрайды. Форфейтинг сөзі ... ... ... бас тарту» дегенді білдіреді. Форфейтинг – тауарларды жабдықтау
немесе қызметтерді көрсету барысында пайда болатын және ... ... ... ... ... ... үшін пайдаланылатын термин.
Форфейтинг қызметі халықаралық ... орта ... ... тәсілдеріне жатады. Форфейтинг – бұл ... ... ... немесе арнайы компанияның экспортерға импортердің
төлеуге тиісті төлем ... ... ... ... мәмілесі бойынша,
алдымен экспортер өзінің тауарын несиеге алушыны – импортерды іздейді. Ал
импортер болса, оған жай ... ... ... яғни ... ... ... ... Егер вексель берушінің беделі немесе
қаржылық жағдайы жақсы ... онда ... ... беру ... етілмеуі
мүмкін, дегенмен-де импортер аудармалы векселі бойынша авальшыны ( төлеуге
кепіл ... ... ... Осы жерде басты мән сатып алушының төлем
қабілеттілігі, аваль ... ... ... ... үш қатысушы болады:
1.Экспортер, яғни тауарды орта мерзімді несиеге беруші;
2.Импортер, яғни тауарды несиеге алушы;
3.Форфейтор, яғни ... ... банк ... ... ... ... әдетте, несиенің негізгі формасы
қарастырылады, оның бірі коммерциялық несие.
Коммерциялық несие – бұл ... ... ... ... ... көрсетілген қызметі үшін төлемді кейінге қалдыруы. Несиенің осы
формасының объектісі ретінде ... ... ... атқарады.
Коммерциялық несиенің ерекшелігі мынада: ... ... ... ... ал оның ...... өткізуді жылдамдату.
Әртүрлі тауарларды өндіру және өткізу бірдей емес уақыт кезеңнің және
көбінесе белгілі бір маусымға сәйкестендіруді талап етеді. Қандай да ... ... өз ... нарыққа ұсынған кезде осы тауарды қажет етіп
тұрған басқа тауар өндірушінің қолма-қол ақшалай қаражатты болмауы мүмкін.
Нәтижесінде тауарларды ... сату ... ... ... ... вексель–жазбаша қарыздық міндеттеме болып табылады. Ол
оның иесіне ... бір ... ... ... борышқордан вексельде
көрсетілген ақшалай сомманы талап етуге құқық береді.
Коммерциялық несиенің шектелген деңгейі бар. Біріншіден, ол ... ... ... ... ... ... шектелген,
яғни олардың әрқайсысы коммерциялық несиені тек өзіне, сол кезде үшін
қажет емес капиталдың шегінде ғана бере ... ... ... ... бағыты бойынша шектелген: оны өндіріс құралдарын шығаратын
салалар осы құрал жабдықтарды тұтынатын ... ... ... ... ... ... құрылыс, кәсіпорынның иесі тоқыма станоктарын
несиеге тоқыма фабрикасына сата алады, ал тоқыма фабрикасы машина, ... ... ... бере ... ... маталар машина
құрылысында, өндіріс құрал – жабдығы бола алмайды.
Қазіргі уақытта фирмалар өз өнімдерін өткізудің бұл ... ... ... ... ... ... ... қолданады. Бұл ұсақ және
орта фирмалардың төлем қабілеттілігінің ... ... ... ... ... ... ... несиелік шектеулермен
түсіндіріледі.
Коммерциялық несиенің сақталуының негізгі себептерінің бірі ... ... ... ... ететін кәсіпорындарының экономикалық
байланыстарының үнемі ұлғаюы және жетілдірілуі болып табылады.
Коммерциялық несиенің ерекшелігі мынада: қарыз келісімі – аясы ... ... ол ... алу - сату ... ... жүреді. Қарыз
келісімі тауарлардың өткізілуінің жеңілдейтінде. Төлемді кейінге қалдыру
мерзімі жабдықтаушы мен сатып алушы ... ... ... ... жеке ... ... ... кейінге қалдырудың ең жоғары
мерзімі 90 ... ... ... ... ... тауарлардың түрінен
және басқа факторларға (мысалы, азық – түлік тауарларының төлеу қысқа
мерзім ішінде ... ... ... ... ... қалдыру
кезінің ұзарту сатып алушы мүддесіне сай келеді, оны өткізілетін тауарлар
бағаларының ... ... ... ... ... ... коммерциялық несиенің көмегімен ұлғайтылады, жабдықтаушылар
банкте вексельді оның төлем мерзімі жеткенге ... ... ... біле ... өз ... ... түрде төлемді кейін жүргізуді
ұсынады, яғни вексельді есептеу механизмі кәсіпорындарының ... ... ... қалдыруды ұсынуда шектелген мүмкіндіктерін
кеңейтеді. Соңғы он ... ... ... ... ... келеді.
Банктік несиені коммерциялық несиемен салыстырғандағы артықшылық күшейе
түседі. Коммерциялық несие көбіне ... роль ... ... ... ... қызмет ету ережелерінің өзгерістері көрінеді.
Коммерциялық несиенің артықшылықтарымен ... ... де ... ... ... ... ... тәрізді белгілі
кемшіліктерден басқа төлемді белгілі бір дәрежеде ... ... ... ие ... тауарларды төлеу мерзімі жие бұзылады;
жабдықтаушылар сатып ... ... ... ... ... да ... болмайды, ал бұл олардың шаруашылық қызметі үшін белгілі тәуекел
туғызады. Төлеуді ... ... ... ... ... ... әсер
көреді (атап айтқанда ол жабдықтаушы ондай түрде банкте ... ... ... ... ... кемшіліктер
коммерциялық несиенің ролін төмендетеді.
Коммерциялық несие – сатып ... ... ... ... ... үшін ... Бұл формада кредитор және заемшы ... ... ... Егер бір ... ... ... ... ұсынғанда, осы тауарларды керек ететін, екінші тауар өндірушіде
керекті ақша соммасы болмауы мүмкін. Бұл жағдайда ... ... ... ... ... ... – вексель болып табылады. Вексель-
жазбаша міндеттеме, ... өзі ... ... ... ... вексельде көрсетілген ақша соммасын талап етуге құқылы.
Қарыз алушы ... алу үшін ... ... ... банкке жүгінеді,
онда ссуданың мақсатты бағыты, оның соммасы, қайтару мерзімдері, сондай-ақ
несие ... ... ... сипаттамасы атап көрсетіледі.
Қарыз алушы төмендегідей құжаттар пакетін тапсырған жағдайда несие
беру жүзеге асырылады:
1.Несие берілетін шараның ... ... ... қызметіне және оның өндіретін өніміне сипаттама;
-несие есебінен өндірілетін өнімдердің (қызметтердің) тізімдемесі, оның
экспорттық мүмкіндіктері, ішкі және ... ... ... ... ... ... ... деп болжанған өнімдердің өткізу нарықтарына талдау
жасау, соған сәйкес өнімдер ... мен оған ... ... ... шығу ... өнімдерді экспортқа шығару туралы
(контрактылар, шарттар) шетелдік фирмалармен келісімдердің болуы;
-қарыз алушының ... ... ... ... бекітетін құжаттар,
ссудаға берешекті қайтаруға бағытталған түсімдер;
-өнімдерді экспортқа шығаратын лицензияның болуы;
-жобаны жүзеге асыру мерзімдері (құрылыс салу және алаңдарды ... ... және ... ... ... оны ... беру ... құнына қосылу мерзімдері бойынша);
-импорт төлемдерінің балансы мен экспорттан түсетін ... ... ... ... ... ... ... келтірілген деректерді бекітетеін басқа
ұйымдардың ақпараттары.
2.Барлық қосымшалармен ... ... ... ... сауда контрактысына-орыс тіліне аударылуы).
3.Бухгалтерлік есеп, пайдалар мен шығындар туралы есеп, кірістер туралы
декларациялар және белгілі бір кезеңдегі ... ... ... ... несие төлеу қабілетін анықтау үшін өзге де мәліметтер.
4.Қажетті деңгейде ресімделген, ссуда беруге тапысырыс.
5.Қарыз алушы туралы ақпарат.
6.Тауар-материалдық құндылықтардың қозғалысы туралы мәлімет.
7.Шұғыл ... ... ету ... ... ... ... жоспар.
3.2 Ипотекалық несиелеу инвестицияларды ұзақ мерзімді
қаржыландыру әдісі ретінде
Елдегі қиын әлеуметтік – экономикалық дағдарыс ... ... әсер ... ... ... ... ... жағдайы – ақша жүйесінің бұзылуы әсерінен ... ... ... ... ... саны ... Өйткені ұзақ
мерзімді несиелер соның ішінде ипотекалық несие ... ... ... ... ... Тұрақсыздық жағдайында өндірісті
қолдауға бағытталған несиелер мен ... ... ... ... ... несиені қамтамасыз етудегі ең сенімді әдістерінің бірі болып
табылады. Еліміздегі нарықтық қатынастардың даму қарқынына ... ... ... ... туып отыр.
Ипотека құқықтық институт ретінде біздің эрамыздағы І-ІІ ғасырларда Рим
территориясында ... ... Одан ... ... ... Греция
заңдарында пайда болды. Қазіргі таңда ипотека АҚШ-та, Канадада, Англияда,
Францияда, Швецияда кеңінен дамыған.
Бүгінгі таңда ... ... ... заңдылық тұрғыдан алғанда,
кәсіпорын, ... ... ... ... ... яғни тікелей жермен, жер
учаскесімен байланысты ... ... оны ... құқығы деп
түсіндіріледі. Ипотеканың экономикалық ... – бұл ... ... ... ... ... ... алу мақсатымен байланысты әртүрлі жылжымайтын
мүлік кепілзаты.
Ипотекалық несие ... ... және ... үй ... ... ... сенімді негізде қаржыландырудың
мемлекеттік көздерінің міндетін атқаруда үлкен роль атқарады. Оны ... ... ... ... ... ... инфляцияның жоғары
қарқыны жағдайында шаруашылық жүргізуші субъектілердің инвестициялық
белсенділігін ... ... ... несие беру жүйесі:
-Шаруашылық жүргізуші субъектілер мен халыққа ипотекалық ... ... беру үшін ... ... ... ... ететін қайталама
нарықта ипотекалық несиелерді сату екі бағытын көздейді.
Бірінші бағытпен ... ... ... ал ... ... ... кепілдігімен қамтамасыз етілген, ипотекалық банктерден ... ... ... соң ... базасында өзінің атынан құнды қағаздар
шығаратын қаржылық компаниялар және ... ... ... ... ... ... ... туралы (кепідікті ұстаушы және кепілдік беруші) шарт ... ... және жеке ... ... ... ... ұстаушы.
Ипотека туралы шарт жазбаша түрде жасалады және нотариатпен расталуы
тиіс. ... ... қою ... бір түрі ... саналады. Мұндай
жағдайда кепілдікке қойылған мүлік ... ... ... ... ... иелік етуіне беріледі. Кәсіпорын ипотекасына негізгі
қорлар және айналым қорлары, ... ... ... балансында
көрсетілген өзге де құндылықтар кіреді.
Ипотекалық несиелеудің субъектілеріне ... ... ... ... ... ... және коммерциялық, БТА ипотека), ... ... мен ... ... және т.б. жатады.
Қазақстанда ипотекалық несиенің даму ... ... ... құрылуына байланысты. Біріншіден, оның үлкен сиымдылығы: бүгінде
сатуға арналған жылжымайтын мүлік объектілері 100 ... ... ... оған ... ... ... мүлік нарығының әрбір сегментінде өзінің белсенділігі ... ... ... ... ... ... Қазіргі
таңда жылжымайтын мүлік нарығында айналымға пәтерлер және тұрғын үйге
жатпайтын құрылыстар, коттеджтер мен ... ... ... ... ... ... және жерді алу құқығы түсуде.
Қазақстандық жылжымайтын мүлік нарығы 6-7 жыл бұрын пәтерлер нарығы
ретінде ... ... ... ... ... ... кепілдігі арқылы
ипотекалық несиелендірудің даму ... ... ... ... өсу ... ... ... өсу қарқынына қарағанда жылдам өсуде.
әсіресе пәтердің жалға беру бағасы қымбат болып ... ... ... ... ... да ... беру құны жоғарылап келеді. Жер
учаскелерінің қымбаттауы тез қарқынмен жүруде. Жылжымайтын мүлік ... ... ... ... ... учаскелер, қайта құруға
арналған ғимараттар, аяқталмаған өндіріс объектілерін алуға бағытталған
инвестициялық мәмілелердің көбеюі табылады. Жылжымайтын ... ... өсуі ... ... берілетін ипотекалық несиелендірудің
дамуына әсер ететін маңызды фактор.
Қазақстандағы жылжымайтын ... ... ... ... даму
кезінде. АҚШ-та, Жапонияда және Батыс Европа мен Шығыс ... ... ... ... ... жасалатын мәмілелердің үлесі 80%.
Қазақстандағы жылжымайтын ... ... ... ... ... ... ... 15% құрайды. Дей тұрғанымен
қазақстандық нарықтағы ипотеканың даму болашағы зор.
Жылжымайтын ипотекалық несиелендіруді ... ... ... ... ... ... ... таңдайды;
-өзінің көне мүлігін сатып, жаңа жылжымайтын мүлік құнының бір бөлігін
өтейді. Егер сатып ... ... ... ... қолма-қол ақшасы болса,
онда ол өзінің көне мүлігін сатпауына болады;
-жаңа мүліктің ... ... ... несие алып, сатып алған мүлігін
кепілдікке қояды;
-сатып алушы ... ... ... белгіленген уақыт мерзімінде
несиені өтейді және банкке заемдық ақша қаражаттарын қолданғаны ... ... ... жаңа ... ... қолданады;
-егер сатып алушы толық көлемде төлем жасаған болса, онда банк белгіленген
мерзім аяқталғаннан кейін ... ... ... ... ... ... ипотекалық қатынастар 23 желтоқсан 1995 ... ... ... туралы” Қазақстан Республикасының Президент
жарғысымен реттеледі. Беделді шетел заңгерлерінің берген бағасы бойынша
аталған заң тиімді құқықтық ... ... ... бұл өз ... ТМД ... ... ипотеканың дамуындағы лидерлік
позицияны ұстануына мүмкіндік береді.
Қазақстанда ипотекалық несиелендірудің құрылуы және дамуы ... ... ... ... ... байланысты. Ипотекалық жүйе деп
тікелей ипотекалық несиелендірумен айналысатын және ... ... ала ... ... беру ... ... ... мекемелер
жиынтығын айтамыз..
Қазақстанның қазіргі ипотекалық жүйе инфрақұрылымының ... ... ... міндетті тіркеудің бірыңғай жүйесі;
2.жылжымайтын мүлікті бағалауды жүзеге асыратын маманданған ұйымдар;
3.ипотекалық несиелендіру ... ... және ... ... ... ... ипотекалық банктер;
5.басқа да коммерциялық банктер;
6.банктік емес қаржылық институттар;
7.бюджеттен тыс қорлар;
8.сақтандыру компаниялары.
Ипотекалық ұйымдар құрылымының бұндай ... ... ... да ... ... несиелендірудің тәжірибелерімен дәлелденген.
Ипотекалық несиелеуді ұйымдастыру жүйесінің шетел ... етіп ... ... ... бар. Ипотекалық несиелеудің біршама
қарапайым және біршама жетілген үлгісі шартты түрде айтсақ, «қарапайым
ашық үлгі». Бұл ... ... ... ... ... ... деген барлық клиенттердің жалпы өтініші банктің меншікті ... ... ... ... ... клиенттердің
қаражаттары; банкаралық несиелер және т.с.с. есебінен қамтамасыз ... ашық ... ... бір принциптік сипаты ипотекалық
ссудалар ... ... ... ... ... ... ... жағдайға тікелей тәуелді болып табылады. Бұл тәуелділік
банктердің ипотекалық несиелеуге байланысты олардың активтеріне және
ауқымына ... әсер ... үлгі ... ... несиелеуді ұйымдастыру, әсіресе қаржы
нарығы мен бағалы қағаздар ... ... ... ... елдерде іс
жүзінде кеңінен таралған.
Бұл қарастырылған үлгіден ажыратылатын келесі үлгі ... ... деп ... Бұл үлгі ... ... ... ... үшін несиелік ресурстардың қалыптасуы арнайы ұйымдастырылатын,
жылжымайтын мүліктермен қамтамасыз етілген екінші реттегі ... ... ... жүзеге асырылады. Кеңейтілген ашық үлгісі тек кеңейтілген
ипотекалық нарық құрылымының құрылған жағдайында, екінші нарықта ... ... ... ... ... ... ... және жиі бақылауға алу жағдайында ғана іске асырылады. Бұл
үлгі іс ... ... ... бар ... ... ... ... үлгінің дамуы АҚШ-та қанат жайды. Осындай ... ... ... ... «ипотеканың американдық үлгісі» деп атап кеткен.
Американдық үлгінің қағидасы бойынша бойынша әр жылдан белгілі ... бар адам ... ... ... жартылай нақты ақшамен, ал қалған
бөлігін ... ... бар ... сатып алғалы отырған жылжымайтын
мүлікті кепілге ала отырып, ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үй ала алады. Мұндай несиенің қайтарылуы
ипотеканың типіне және қарыз алушының әр ... ... ... ... ішінде жүзеге асырылады.
Бұл тұрғын үйді қаржыландыруды ұйымдастыру үлгісінің ... ... ... ... ... ... ... болатын нарықтың болуын
талап етеді. Американдық үлгі ... ... ... үшін ... ... тәуекелі мәселесін шешетін қолайлы тәсіл ретінде көптеген
банктерді өзіне тартады.
Қарапайым ашық және кеңейтілген ашық үлгілердің сипатты белгісі ... ... ... ... ... ... Мұндай жағдайда
ақшаға деген сұраным мен ұсыным балансы және ауқымы көбіне екі ... ... ... ... банктік пайыз мөлшері және екінші нарықта орналасқан
бағалы қағаздардың табыстылығына байланысты анықталатын несиелік ... ... қоса ... ... ... ... ... қызметтеріне төленетін аударымдар мөлшерімен.
Ипотекалық несиелеудің келесі үшінші үлгісі – бұл «балансталған
автономды үлгі» [5бет,22]. Бұл ... ең ... ... оның қызметінің
жинақ-ссуда принципіне негізделуінен көрінеді. Мұндай ... ... ... ... ... ... ашық ... қарызға
алу арқылы емес, оның орнына өзара кассалық көмек принципі бойынша болашақ
қарыз алушының қаражаттарын тарту есебінен ... Бұл үлгі ... ... алдын ала өзінің уақытша бос қаражаттарын сұрайтын ... ... ... ... ... ғана ... ... құқылы.
Мұндай шектеулілік алдындағы қарастырылған үлгілермен салыстырғанда
басты ... ... ... ... бұл үлгі ... ... ... мүлікті сатып алудағы мүмкіндігін кешеуілдетеді.
Бірақ та бұл балансталған автономиялық үлгінің өзіндік артықшылығы да
бар, яғни бұл үлгі ... ... ... байланысты жалпы қаржы-несие
нарығының жағдайына тәуелсіз. Балансталған автономиялы ... ... ... ... банк үшін қай ... және ... ... ресурс табу сұрағы мазаламайды, банкке тек өзінің көрсететін
қызметі үшін ... ... ... ... ғана ... ... ... бойынша табыс мөлшері және несиені пайдаланғаны үшін
төленетін ... ... ... ... белгіленеді. Банк мақсаты
жинақтарға табыс төлемей-ақ сол төленетін ... ... ... ... ... ... Мысалға айталық, жинақтарға төленетін
табыс 10%, ал несиеге қойылатын пайыз мөлшері 13% десек, онда банк жинаққа
төленетін табысты несие бағасынан ... ... ... 3% деп ... бұл үлгі қарызға алатын ақшалардың нарықтық бағасына да, сол
сияқты бұл бағаның ... ... ... ... табылады. Балансталған
автономиялық үлгінің бұл сапасы экономикасы тұрақсыз ... ... ... үшін аса ... ... та бұл ... ... өзара есеп
айырысулар еркін алмастырылатын валютада жүргізілгенді ... ... ... тағы бір ... мұнда несие беруші несиенің
қайтарылуында ең төменгі тәуекелге барады.
Қазіргі кезде Германияда бұл үлгі іс ... ... ... ... ... қаражаттары) механизмімен нақты ... ... ... ... үй ... ... ... жинақтау және пайдаланумен байланысты болатын азаматтардың
инициативасына қаржылық қолдау ... ... ... ... ... ... елді қамтыған «құрылыс
жинақтарының жүйесі» құрылған.
Тұрғын үй алғысы келген азамат, тұрғын үйді ... ... ... яғни 2-10 жыл ... ... ... ... өзара
қатынасқа түседі. Өзінің мүмкіндігіне қарай арнайы банктерге немесе жинақ
кассаларына (Bausparkasse, Schwabisch Hall және т.б. ... ... ... ... үйдің 45% жинақтайды. Содан кейін барып, ... ... ... ... ... 10% шамасында) және қалған
төлейтін ... ... ... ... 10-15 ... ... ... болып табылады.
Бірінші кезеңде мақсатты салымдар есебінен жинақталған қаржылық
ресурстарды банк бұл осы ... ... ... ... ... ... ... яғни ссуда сұрап отырған клиенттер үшін пайдаланады.
Басқаша айтқанда, ... ... ... ... ... ... ... мүлік туралы актілермен қамтамасыз етіліп
шығарылатын бағалы қағаздардың екінші нарығымен ... және ... ... ... ... ... ең басты ... ... ... ... ... ... несиеге байланысты есептелетін пайыз мөлшері автономиялық
болғандықтан да, несие-қаржы нарығының жалпы ... ... ... Бұл ... ... ... оның ... көрсетеді, яғни
несиенің берілу көзі ретінде ... ... ... ... ... ... ... қаражаттардың қолданылуынан
байқауға болады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жағдайда, пайыз төлеумен қатар, нарықтан төменгі жағдайда
несиелер беру мүмкіндігі бар.
Германияда құрылыс жинақ ... ... ... ... ... ... капиталдың жинақталуына тұрғын үй құрылысына сыйақылар
беру немесе салықтық ... ... ... ... ... ... ... түрін таңдау құқы бар. Егер ол сыйақы (субсидия) жолын
таңдаса, онда оның ... 300 ... ... (жалғыз бастылар үшін)
немесе 1600 ... ... ... ... ... 10% көлемінде
қосымша сыйақы алады.
Құрылыс қаражаттарын жинақтау жүйесіне мемлекет тарапынан қолдау
көрсетілуі тиіс. Мемлекет өз ... ... үй ... ... ... ... салықтық жеңілдіктер арқылы меншікті капиталдың жинақталуын
ынталандырып ... ... ... ... ... ... ... қолдану қарастырылған.
Қорытынды
Коммерциялық банктердің активінің бұрыннан ... және ... ... келе ... ... бағыты - несие беру операциясы ... ... ... Бұл ... банк ... ... банктердің келесі маңызды операциясы бағалы ... банк өз ... үшін ... қағаздарды ұсынушылар арасында
алғашқы орналастыру, клиенттің тапсыруы бойынша бағалы қағаздарды сатып ... сату ... ... ... айналымына қызмет ету), бағалы қағаздар
шығаруға қарыз беру.
Банктердің бағалы қағаздарды инвестициялауының басты мақсаты-дивиденд
және процент ... ... ... ... ... ... ... өтеу мерзіміне тікелей байланысты.
Бағалы қағаздарды өтеу мерзімі қысқа болса, оның ... ... ... Ал ... ұзақ ... ... ... қағаздардың курсы жиі
өзгереді. Сондықтан коммерциялық банктер үшін қысқа мерзімді ... ақша ... ұзақ ... ... ақща ... гөрі
тиімділеу.
Актив және пассив операциялары бір-біріне ... ... ... ... ... капиталымен қызмет жасайды,
сондықтан банк қаражатын несиеге беру және инвестициялау ... ... ... бос ... мен жинақтарды тарту қабілетіне байланысты.
Банктің активтерінің сипаты мен сапасы.
Банк активтері – пайда табу ... ... ... ... ... қаражаттары.
Банктік активтердің құрылымы баланстың актив жағында көрсетілген
сапасына қарай бөлінген баптардың баланс нәтижесінде ... ... ... ... ... ... тәуекелді
акивтердің көлеміне, толық құны жоқ активтердің ... және ... ... ... ... ... ... активтерін төмендегідей төрт топқа ... ... және оған ... ақшалай қаражаттар;
2. займдар;
3. бағалы қағаздарға жұмсалған инвестициялар;
4. банктің ғимираты мен жабдықтар.
Активтердің сапасы, ... ... ... ... ... бағалы емес активтердің үлес салмағына, ... ... ... ... анықталады.
Банк өзінің міндеттемелерін күнделікті орындап отыруын қамтамасыз
етуі үшін активтердің құрылымы ... ... ... ... ... ... банк өзінің активтерін, олардың ... ... және ... ... ... жіктейді. Өтімділігіне қарай
банк активтері төмендегідей топтарға бөлінеді:
1. жоғары өтімді активтер;
2. өтімді активтер;
3. ұзақ мерзімді өтімді ... ... ... ... ... Кассадағы қолма-қол ақшалар;
- Орталық банктегі корршоттағы қаражаттар;
- Мемлекеттің қарыздық міндеттемелері;
- ЭЫДҰ-на ... ... және даму ... мүше ... ... ... тұрақты валютада салынған корршоттағы
қаражаттар;
- Ішкі валюталық облигациялық заемдарға салынған ... бұл ... ... ... ... уақытында алуға
мүмкіндік беретін активтерге жатады.
Банктің өтімді қаражаттарының ... ... ... яғни қайтару мерзімі 30 күнді құрайтын, шетел валютасында ... ... ... 30 күн ... ... банкке келіп түсуге тиісті
басқа да ... ... ... ... активтерге бір жылдан жоғары ... ... ... ... 50% ... хат және ... 1 ... жоғары
уақытқа берілген несиелер, Үкіметтің кепіл хатымен, бағалы қағаздарға және
бағалы металдарды кепілге алып берілген ссудаларды ... ... ... ... ... ... жасай отырып, банктер өтімділікке
қойылатын талаптарды орындауға тиіс, демек, олардың ... ... ... ұзақ ... ... активтері сәйкес келуі керек.
Кейбір шетелдік әдебиеттерде банк активтерін, олардың өтімділігі мен
пайдалылығына қарай 4 ... ... ... резервтер- бұл алынатын салымдарды төлеуге және
несиеге деген өтінішті қанағаттандыру үшін тез ... ... ... ... ... ... мыналар жатады:
- Касса;
- Орталық банктегі корршоттағы және өзге де шоттардағы ақшалай қаражаттар;
- Инкассациялау процесіндегі чектер және өзге де ... ... ... да ... ... ... ... активтер банкке табыс әкелмейді, бірақ банктің өтімділігінің
негізгі көзі болып табылады.
2-топ. Екінші реттегі ... – бұл ... ... ғана ... де ... ... ... қатарына жатады. Себебі, олардың ең
төменгі тәуекелмен, кішкене ғана кешіктіріп, қолма-қол ... ... ... ... ... Вексельдер және өзге де қысқа мерзімді бағалы қағаздар;
- Талап етілетін ссудалар (онкольдық);
- Бірінші класты қарыз алушыға берілетін ссудалар.
Бұл топтың ... ... ... ... алғашқы
резервтерді толықтыру көзі ретінде қызмет ету болып табылады.
3-топ. Банктік активтердің маңызды бөлігі – ... ... ... ... ... ... және ең тәуекелді болып
табылады. Бұл топ банктің пайдасының басты көзін құрайды.
4-топқа ... ... ... ... портфельді
қалыптастыру екі мақсатты көздейді: банкке табыс ... және ұзақ ... ... ... ... ... қалуына байланысты, сондай-ақ
оларды қысқа мерзімге айналдыру екінші реттегі активтерге қосымша ретінде
болу.
Банк активтерінің жіктелуі.
Қазақстан Республикасының ... ... ... 2002 жылы 16
қарашадағы №456 қаулысымен ... ... ... ... және оларды күмәнді және үмітсіз санаттарға жатқыза отырып, оларға
қарсы провизиялар құру» туралы ... ... ... Ұлттық банкке ай
сайын айлық баланспен ... ... ... ... қадағалау
депортаментіне активтері мен шартты ... ... мен ... ... құру ... ... береді.
Мұндағы активтерге заңды және жеке тұлғаларға ... ... ... ... ... ... жатады.
Аталған ережеге сәйкес, активтер мен шартты міндеттемелер ... ... ... ... ... қатарына жатпайтын активтер стандартты болып
табылады.
Жіктелінген активтер мен шартты ... ... (5 ... және ... ... ... ... қатарына банк несиелері депозиттері, бағалы
қағаздары, дебиторлық қарыздары және ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етілуі, қарыз алушының
қаржылық ... оның ... ... ... жіктелу санаттарына
байланысты жүзеге асады.
Банк қызметіндегі инвестициялаудың өзіндік ерекшелігі бар. ... ... ... – пайда табу мақсатында банктің ресурстарын
орналастыруға бағытталған активтік ... ... тар ... ... ...... немесе пайда алу
мақсатымен ақшалай қаражаттарды бағалы қағаздарға жұмсауы.
Сонымен қатар, банктік инвестициялау деп негізгі капиталға жұмсалған
қаражаттарды да түсінуге болады.
Банктің инвестициялық қызметі ... ... ... ... ... саясаттың негізгі мазмұны қаражат жұмсау үшін
біршама тиімді ... ... ... ... әр ... кезеңіне
инвестиция портфелінің құрылымын оңтайландырудан тұрады.
Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі
1. «Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... 1993 жылдың 12 қарашадағы Жарлығы.
2. Закон РК от 13 декабря 2003 г. «О инвестиционной системе РК».
3. Закон РК от 30 ... 1995 г. «О ... ... ... ... «О ... и ... деятельностиң от 31 августа 1995г.
5. Закон РК «О валютном регулированииң от 14 апреля 1996года.
6. Положение об экономических нормативах и их ... ... ... РК №234 от 31 марта 1995года.
7. Ларионова И.В., Иванова М.Г. «Об ... ... ... ... ... ... М.О. «О ... кредитоспособности», Деньги и кредит, 2000.
9. Барингольц С.Б. ... ... ... ... ... и ... ... Кирисюк Г.М., Ляховский В.С. ... ... ... ... и ... 1999.
11. «Ист Сервист» финансовый анализ деятельности фирм, ... Рид ... ... ... М.,СП ... 1991
13. Анализ деятельности коммерческого банка. /Под. Ред. С. И. Кумык. ... ... А.Н. ... ... ... банков. М.: Консолтбанкир,
2004.
15. Банковское дело. /Под ред. В.И. Колесникова. - М.: Фи С, 1994.
16. ... ... /Под ред. О.И. ... - М.: Фи С, ... ... ... /Под ред. В.И. Ю.А. Бабичевой. - М.: Экономика, 1993.
18. Голубович А.Д. ... ... в ... ... - М.: Мена теп,
1994.
19. Деятельность банков. Современный опыт США. - М., 1992.
20. Деньги, кредит, банки./Под ред. Г.С. ... - А.: ... ... Е.Ф. ... и ... в ... - М.: ... 1994.
22. Маркова О.М. Коммерческие банки и их операции. - М.: Банки и ... ... ... и ... ... /Под ред. ... - М.: Фи С, ... Молчанов А.В. Коммерческий банк в современной России. - М.: ЮНИТИ,
1995.
25. ... Р.М. ... ... и ... политика. - М.:
Финстатинформ, 1995.
26. ... Н.Т. ... ... и валютные операции. - М.: Фи С, 2004.
27. Құлпыбаев С., Ілиясов Б.Д. Қаржы Алматы, 2002ж
28. ... ... ... курсы Алматы, 2005ж.
29. Б. Баймұханов Шаруашылық ... ... ... ... К. ... Кәсіпорының қаржылық жағдайын талдау Алматы, 2001ж.
31. Кәсіпорындар мен шаруашылықтардың жұмыстарына ... ... ... ... ... ... ... 2003ж.
33. Р. Қожаниязов Қазіргі экономика Тараз, 2001ж.
34. Финансы предприятий. Москва 1995г
35. Балабанов А., ... ... ... ... Шуляк П.Н. Финансы предприятия Москва 2000г.
37. Ковалева А.М. Финансы Москва, 1999г.
38. Колчина Н.В. Финансы предприятий ... ... ... М.Л. «Финансы и кредит» Москва, 1997г.
40. Дробозина Л.Р. Финансы Москва, 2000г.
41. Құлпыбаев С., ... К. ... ... ... ... Романовского Т.Ю. Финансы Москва, 2001г.
43. Смағұлова С.Р. Аймақтық экономиканы басқару ... ... ... Жолдасбаева С.Б. Кәсіпорын экономикасы Алматы, 2002ж.
45. Кеулімжаев М.И. Қаржылық есеп ... ... ... ... № 5 1999ж.
47. Қаржы қаражат №7 2007ж.
48. Экономика негіздері № 7 ... ... № 4-7 ... беруші (лизинг компаниясы)
2
Жабдықтаушы (өндіруші)
4
3
1
Лизинг алушы (кәсіпорын)
Банк (нисие беруші)
Жабдықташы
Лизинг компаниясы ... ... ... алушы)
Сақтандыру компаниялары

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 65 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Машиналар мен жабдықтарды бағалаудың әдістемелік негіздері95 бет
Инвестициялық жобалаудың теориялық және ғылыми-практикалық проблемаларын және оның Қазақстан экономикасының экономикалық өсуі жағдайындағы ролін зерттеп, соның негізінде инвестициялық жобалаудың басқару тиімділігін жетілдіруге байланысты ұсыныстар жасау76 бет
Инвестициялық жобаны бағалау19 бет
Компаияның инвестициялық стратегиясын қалыптастыру32 бет
Delphi жобалары14 бет
SWOT талдау жүйесі3 бет
«Білгенге маржан» баспасының бизнес- жоспары8 бет
«Жұлдызнамалық күнтізбе» бағдарламасын құру18 бет
«Таза су өндіру»20 бет
«ҚазАгроҚаржы» АҚ-на қарыз нысанында қаржыландыру алуға өтінімдерді қарау үшін ұсынылатын инвестициялық жобаларға арналған бизнес-жоспар12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь