Ірі қара малының листериоз ауруын балау, дауалау және онымен күресу шаралары.

Жоспар:

1.Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3 Әдебиетке шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
2. Негізгі бөлім.
2.1Шаруашылықты аурудан сауықтырудың күнтізбелік жоспары ... ... ... 25
2.2Ауруды жою және одан сақтандыру шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27 2.3 Шаруашылықтың эпизоотологиялық жағдайы туралы акт ... ... ... ... ... 31
2.4 Акт ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33
3. Қорытынды және ұсыныстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...37
4.Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .39
Кіріспе

Ауыл шаруашылығының саласы – ірі қара шаруашылығын дамытуда сиырлардан алынатын өнімді арттырып, ірі қара басын көбейту жолында кедергі болатын негізгі себептердің бірі – жұқпалы аурулар.
Листериоз- орталық жұйке жүйесі, жыныс мүшелері, желін зақымданып, өлітию ретінде өтетін жұқпалы ауру. Осы ірі қара шаруашылығының өнімін және басын көбейтуде инфекциялық ауруларға дер кезінде балау жасап, аурудың алдын алудың маңызы зор.
Сиырлардың іш тастауымен, бұзаулардың және ересектерінің жүйке жүйесінің зақымдануымен, бұзаулардың катарлы энтеритке шалдығуымен, т.б. сипатталатын листериоз ауруы шаруашылыққа көп экономикалық зиян келтіреді.
Листериоздың ең қауіпті таратушылары және негізгі табиғи қорламасы- тышқан тектес кемірушілер. Олардың бөлінділерімен жайылым, жемшөп, су және топырақ ластанып, одан барып басқа жануарларға жұғады. Ал ауыл шаруашылық малдары үшін ең басты жұғу көзі болып сүрлем саналады.
Листериозға белгілі бір аймаққа орын тебу және табиғи ошақтылық тән. Ірі қараларда маусымдылық байқалмайды, кез келген маусымда ауруға шалдығуы мүмкін.
Әдетте ауру қоздырушысы ірі қара денесіне негізінен ауыз арқылы, сонымен қатар, тыныс жолдары, көз конъюктивасы, зақымдалған тері арқылы енеді. Қан сорғыш жәндіктер: кене, бүрге, бит, т.б. қатысуымен трансмиссивті жолмен таралуы мүмкін. Көп жағдайда малдардың арасында листериозға шалдығуына кемірушілер арасында таралған індет себепкер болуы мүмкін.
Листериозды болдырмау үшін шеттен әкелінген ірі қараларды бұл аурудан сау шарушылықтан алу керек. Жемшөптің, әсіресе, сүрлемнің сапасын үнемі бақыланып, кемірушілермен күрес жүргізіледі.
Листериоз шыққан фермада малдарды жаппай қарап, ішінара ыстықтарын өлшейді. Орталық жүйке жүйесінде зақымданулар бар ірі қараларды бірден союға жібереді. Ауруы күдікті және ауру ірі қараларды оқшаулап, емдейді. Листерия алып жүруші және ауруы жасырын жануарларды анықтау үшін жаппай қан алып, АР және КБР бойынша тексереді. Оң нәтиже берген жануарларды да бөліп алып емдейді. Барлық қалған шартты түрде сау жануарларды АУФ штаммынан жасалған вакцина егілмесе бірден жемге антибиотиктер қосып береді.

Курстық жұмысымның мақсаты мен міндеттеріне мыналар жатады: ірі қара листериозына диагноз қойып, оған қарсы АУФ вакцинасын қолданып, осы препаратты листериоздың алдын алу үшін шаруашылықта қолдану. Көрсетілген мақсатты орындау үшін алдымызға келесі міндеттерді қойдым:
1) Шаруашылықтағы сиырларды және бұзауларды листериозға тексеру;
4. Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. Сайдулдин Т.«Ветеринарлық індеттану», 1,2-кітап, Алматы, 1999ж.
2. Сайдоллоұлы Т.«Ветеринарлық індеттану», Алматы, 1999ж.
3.Урбан В.П.Практикум по эпизоотологии. Учебное пособие. М.,Колос,
4. Ветеринарлық законодательство РК, Астана, 2005 г, т 1,2,3.
5. А.А.Поляков «Ветеринарная санитария», Учебное пособие, М.,
Колос,1979 г.
6. А.Д.Третьяков «Ветеринарнаязаконодательство» под.ред. М., Колос, 1972г.
7. А.А.Конопаткина «Эпизоотология и инфекционные болезни» Учебник под.ред. М.,Колос, 1993г.
8. А.А.Конопаткина., А.А.Глушков «Инфекционные болезни с/х животных в тропических странах» М., МВА, 1984г.
9. И.А.Бакулов и др. «Руковотство по общей эпизоотологии» под.ред. Колос, 1979г.
10. И.А.Бакулов «Карантинные и малоизвестные болезни животных» Колос, 1983г.
11. Е.Н.Данилов «Болезни пушных зверей» под.ред. Колос, 1984г.
12. М.Т.Таршис., В.М.Константин «Математические методы в эпизоотологии»М.,Колос, 1975г.
13. А.А. Сидорчука Инфекционные болезни животных. Учебник, под редак., М.: «Колос», 2007.
14. Бакулов И.А. Індеттану және микробиология негіздері. Алматы, 1993.
15. Кадымов Р.А. и др. Инфекционные болезни овец. М.: «Колос», 1987.
16. Осидзе Д.Ф. Инфекционные болезни животных. М. Агропромиздат, 1987.
17. Таршис М.Г.и др. Болезни животных, опасные для человека. М. «Колос», 1997.
18. Юров К.П. и др. Инфекционные и паразитарные болезни лошадей. М.:
«Колос», 2010.
19. Частная эпизоотология. Под ред. В.В. Максимовича. Минск, 2010.
20. Мырзабаев К.Е., Есенғалиев Ғ.Ғ. Індеттану және індетті аурулар пәнінен курстық жұмысты орындауға арналған әдістемелік нұсқау. БҚАТУ, 2009.
21. Қазақстан Республикасының Ветеринарлық заңнамасы. Т. 1,2,3, Астана, 2005.
22. Сидорчук А.А. и др. Общая эпизоотология. М.: «Колос», 2004.
        
        Жоспар:
1.Кіріспе.......
............................................................................
.........................3 Әдебиетке
шолу........................................................................
........................5
2. Негізгі бөлім.
2.1Шаруашылықты аурудан сауықтырудың күнтізбелік жоспары............25
2.2Ауруды жою және одан сақтандыру
шаралары.......................................27
2.3 Шаруашылықтың
эпизоотологиялық жағдайы туралы акт....................31
2.4
Акт.........................................................................
.......................................33
3. Қорытынды және
ұсыныстар...................................................................
....37
4.Қолданылған ... ... ... – ірі қара ... ... ... өнімді арттырып, ірі қара басын көбейту жолында кедергі
болатын негізгі себептердің бірі – жұқпалы аурулар.
Листериоз- орталық ... ... ... ... ... зақымданып,
өлітию ретінде өтетін жұқпалы ауру. Осы ірі қара шаруашылығының өнімін және
басын көбейтуде инфекциялық ауруларға дер ... ... ... ... алудың маңызы зор.
Сиырлардың іш тастауымен, бұзаулардың және ... ... ... ... ... ... ... т.б.
сипатталатын листериоз ауруы шаруашылыққа көп экономикалық зиян келтіреді.
Листериоздың ең қауіпті таратушылары және ... ... ... ... кемірушілер. Олардың бөлінділерімен жайылым, жемшөп, су және
топырақ ластанып, одан барып басқа жануарларға жұғады. Ал ауыл ... үшін ең ... жұғу көзі ... ... ... белгілі бір аймаққа орын тебу және табиғи ... ... ... маусымдылық байқалмайды, кез келген маусымда ауруға шалдығуы
мүмкін.
Әдетте ауру қоздырушысы ірі қара ... ... ауыз ... ... ... ... көз конъюктивасы, зақымдалған тері арқылы
енеді. Қан ... ... ... ... бит, т.б. ... ... ... ... Көп ... ... ... шалдығуына кемірушілер арасында таралған індет ... ... ... үшін ... ... ірі ... бұл ... шарушылықтан алу керек. Жемшөптің, әсіресе, ... ... ... ... ... ... ... фермада малдарды жаппай қарап, ішінара ыстықтарын
өлшейді. Орталық жүйке жүйесінде ... бар ірі ... ... ... ... ... және ауру ірі ... оқшаулап, емдейді.
Листерия алып жүруші және ауруы жасырын жануарларды анықтау үшін жаппай ... АР және КБР ... ... Оң ... ... жануарларды да бөліп
алып емдейді. Барлық қалған ... ... сау ... АУФ ... ... ... бірден жемге антибиотиктер қосып береді.
Курстық жұмысымның мақсаты мен міндеттеріне мыналар жатады: ірі қара
листериозына диагноз ... оған ... АУФ ... қолданып, осы
препаратты листериоздың алдын алу үшін шаруашылықта қолдану. Көрсетілген
мақсатты ... үшін ... ... ... ... Шаруашылықтағы сиырларды және бұзауларды листериозға тексеру;
2) Сиыр түсіктерін, аурудан өлген ... ... ... көз конъютивасын, аузынан, жыныс мүшелерінен бөлінген
сораларды листериозға тексеру;
3) Ірі қара ... ... ... ... қолданып,
тиімділігін анықтау.
Міне, осы жоғарыда аталған жайттарды ескере ... мен ... ... ... ірі ... листериозы індетін балаудың және
алдын алудың ... ... ... осы ауру кезінде жүргізілетін
ветеринариялық-санитариялық шаралардың неғұрлым озық нәтижелерін ... ... ... ... ... Әдебиетке шолу
Т.Сайдуллиннің дерегіне сүйенсек листериоз-(histeriosis) ... ... ... ... ... ... ... жұқпалы ауруы. Листериозға адамдар да
бейімді.
Малдардың листериозы жер ... 56 ... ... ... елде ... ... грамды шеттері дөңгелектенген
таяқша,спора мен капсула құрамайды. Әсіресе үй температурасында өсірілген
жаңа ... ... ... сенагроб, глицрені
бар бауырлық ортада өседі. Листерин газсыз ... ... ... ... ... ... ... құралы бар. Қазіргі уақытта ... 15 ... және ... ... табылған. Барлық әртүрлі сентигендік қатынастағы
листерий ... ... екі ... ... ... ... мен ... диагнозын қоюға пайдаланылатың листериоздық бактерифак
алынады. Листерийлар ерекше шығарады. Әртүрлі факторлардың ықпалымен,оның
ішінде пеницилиннің,листерийлердің ... ... ... ұзақ ... сырт ... ... ... өсіп-өну қабілеті бар,кебекте және ... 105 ... және ... ... 134 күнге дейін өмір сүре
алады,төменгі температурада тұздалған етте ұзақ ... ... ... 115 ... ... ... ... өлекселерде 45-күннен
4-айға дейін сақталған Листерийлер 5% лизол ерітіндісінің немесе креолиннің
әрекетінен 10 минуттан кейін ... ... ... ... ... ... 20 минуттан кейін,ал 100мг активті хлорлы
әктің 1л ерітіндісінде 1сағаттың ... ... ... ... ірі қара малы, шошқалар,жылқы,үй
қояндары,тауықтар бейімділік білдіреді. Листериоз басты қауіпті ... ... ... ... тен ... ... аяқталуды
байқауға болады,әсіресе жас мал мен буаз малдар ерекше сезімтал.
Инфекцияның ... ... ... ... ... ... ... бөліп шығаратын ауру малдар.
Листериоздың қауіпті таратушылары ... ... ... ... дені сау ауыл ... ... мен кеміргіштерде ұзақ
листерий тасушылық анықталған.
Шошқаның листериозының маусымдық сапасы бар және қоздырушының берілу
механизімінің активтелуіне және ... ... ... ... ... ... ... және ірі қара
малының қатерлі катаральдік ... бен ... ... ... ... ... ... бен
тауықтардың пуллорозының бір мезгілде өтетінді ... ... ... мұрын және ауыз қуыстарының кілегей
қабықтары,көздің дәнекер қабығы,асқорыту жолы сондай-ақ ... ... ... Листериоз жекелеген жайлармен,сирегірек індетті түрде
көрінеді. Нервтік формаларында өліммен аяқталуы 98-100%,септиколықта 50%-ке
жетеді. ... ... ұзақ ... ... листерий тасушы
малдардың бар болуына,сондай-ақ ауру жабайы фаунада қолдау табатын ... ... ... әр ... ... ... байланысты
кейбір пункттарда аурудың қайталануы-сипатты нәрсе.
Листерийлердің организимге енуі сепсистің дамуына,сонымен қатар
симптомсыз ауруға әкеп соғады.Органимге ... ... ... ... ... ... болады ересек малдарда жиірек орталық нерв
жүйесі,ал буаздық мезгілде жыныс ал кейінірек генерализденген гранулематоз
дамиды.[2]
жасырын ... 7-10 күн. ... өтуі ... ... ... ... ... білінеді. Нервтік септицемиялық,
аралас,симтомсыз, сондай-ақ жыныс жүйесі мен ... ... ... ... нерв жүйесі зақымданады. Ауру
енжарлықтан, босандықтан, тәбеттің төмендеуіме,қалыптан тыс ... ... ... ... тепе-теңдікті жоғалту,діріл,көздің
дәнекер қабағының қабынуы,стаматиттер байқалады. Дене температурасының
көтерілуі аурудың басында болады ... ... ... ... Аурудың
ұзақтығы 10 тәулікке дейін.Басқа формасы жыныс ... ... ... ... және ... көрінеді. Листериоздың себебінен
қоздырушының сүтпен ұзақ
бөлініп шығуымен жүретін желінсау пайда ... мен ... ... ... ... ... нерв жүйесінің
зақымдануымен өтеді.
Листериозы ... ... ... ... ... қызба
дене температурасының жоғарылығымен керотиттермен, рениттарымен және
столатиттарымен бөлектенеді: Бруцелез,компияобортериоз және ... тек қана іш ... ... пен эпидемиттермен сипатталады
осыған орай листериоздың клиникалық белгілері әр түрлі және жиірек алдыңғы
қатарда орталық нерв ... ... ... ... ... ... инфекцияның мүмкіндігін естен шығармау керек.
Ең жақсы тиімділікті шартты сау мал ... ... ... ... ... окситетрациклин,тетрациклин.
Профилактикалық ... ... ... 1кг тірі ... 25 г ... 30 мг ... 1 кг тірі ... 2-3 рет ... ... ... дейін және бірнеше күн ... соң ... ... үшін ... ... ... ... малдың қанында аглютининдер мен
комплемент байланыстырушы антителдер жиналады.Бірақ листериоздық ... ... ... ... гаммоглобулиндердің профилактикалық та,емдік те
қасиеттері жоқ.
Листериоз ауруымен тұрған мал ... ... ... 20 % ... ерітіндідегі формальдегидпен,
формалинмен немесе формалиндік қоспамен аэорзольдік ... ... ... залалсыздандырады. Мал қораларындағы және ферма аумағындағы
кеміргіштерді ... ... ... ... ... ... ішкі
органдарын,ішектерді утильдейді.Ұша мен зақымданбаған ішкі органдарды 2 кг-
нан ... ... ... 2 ... ... Малды сойған және
утильдеген кезде
адамдардың өзінің профилактикасын сақтауға ерекше көңіл бөледі.
Листериозбен ... мал ... ... ... ... ... әкетілетінінен басқа мал әкелуге, не әкетуге, пісірілген
бұйымдар жасауға . қайта ... үшін ет ... ... ... ... малдармен жанастырылған жем-шөпті шығарып
әкетуге тыйым салынады.Шаруашылықты аурудан сәтті деп ... ... мал ... ... ... 2 ... соң және ... механикалық
тазалау мен ферма территориясы мен қораларын дезинфекциялағаннан ... ... ... ... ... мүшелері, желін
зақымданып, өлітию ретінде өтетін жұқпалы ... ... ... қой ... қан
түзу мүшелері мен ... ... ... ... ... ... ... ауру.
В.А.Бусолдың деректерінде комплемент балау ... ... ... ірі қара ... ... ... қолданылады және
серофлюоресценция реакциясы үшін листериозбен ауырған сиырлардың ... ... ... ... ... ... ірі қара малдың
листериозын балау ... қан ... және ауру ... ... ... ... қолданды. Бірақ та мұндай антигендер өз
түріне тән (типоспецификалық) қан сарысуымен айқын оң қорытындылар ... ... агар ... ... ... ауру сиырлардың ядро-
цитоплазмалық және митохондриалды-сомальды фракциясының ұлпа клеткалары
қолданылып, ол ... ... ... ... Егорованың айтуы бойынша агглютинация реакциясын қоюға
листериозбен ауырған ірі қараның лейкоциттерінің ... ... ... Бұл ... оң, ... реакциялардың қорытындылары бірдей болған,
сондықтан мұндай антиген ірі қараның лейкоз ... ... ... [5].
Осыған сәйкес А.Д. Валихов және т.б өз ... ... алу ... ... ... Бұл үшін олар ... ... себіндідегі жиынтығын аяқ асты ауырған сиырдан алды. ... ... ... эфир қолданды. Осы антиген ірі қараның ... ... ... ... ... ... ... Дегенмен листериозбен ауырған ... «С» ... ірі ... ... ... ... ... алу Қазақстанда жүргізілмеген.
199-ортаға ірі қараның 2% есебімен қан сарысуын қостық, 10мл клетка
тұнбасына 10 мл-ге 0,2 мг ... ... ... 100 ... және 50 ... стрептомицин қостық. Сонымен сау сиырлардан
алынған лейкоциттерге ірі ... ... қан ... 10 мл ... 0,2 мл есебімен ФГА, 100 СД/мл пенициллин және 50 ... ... ... ... ... ... 50 см3 ... септік. Одан соң, оларды ыстықтағы 37С0 термостатқа орналастырып,
6-9 тәулік өсірдік. Қоректік ортаға 20 мкг/мл көлемде инсулин 3г/л ... ... ... ... ірі ... ... ... қостық.
2-3 флаконда жаппай бірқатар лейкоциттер түзілген соң, әр ... ... ал ... ... ... версенмен түсіріп алып,
1:2 қатынасында қан сарысуы, ФГА, пенициллин, срептомицин, инсулин РН 7,2-
7,4 ортада термостатта алғашқы ... ... ... өсірдік.
Жүргізілген тәжірибелердің нәтижесінде in vitro лейкоциттердің
себіндісін өсіргенде 48, 72, 96 ... ... соң ... ... ... және ... алынып, мембраналарында
бүршіктелген бөлікшелер бар көп ... ... ... көз ... ... мен ... клеткалардың өсінділерінде лейкоз вирусының
өсіп өнетінін көрсетті [6].
Ж.Б.Ахметов дерегі бойынша лейкоздар деп қан жасаушы ... және ... ... өсіп кетуімен сипатталатын ісіктерді түсінеді
[7].
Н.А.Радчук дерегінде қанның түріне қарап – «ақ қан» ... ... ... ... ол ... ... ... санының қанда көбейіп
кетуі) терминге ауыстырылды. Бірақ лейкоздардың алейкемиялық, яғни қанда
лейкоциттер санының ... түрі түрі де бар, ... ... 20- ... «лейкоз» - яғни қан жасаушы ұлпаның жүйелі
гиперплазиясы деген термин қабылданды. Қазіргі ... ... ... ... ... ... Бұл сөз қан жасаушы ұлпалар ісігі
деген мағынаны береді [8].
А.А.Канопаткиннің дерегінше тауықтар листериозын вирус ... Одан ... ... ... теңіз шошқасы, ит, мысық лейкоздарын
да вирустар тудыратыны ... ... де адам ... ... ... әлі де толық дәлелденбеген. Тек Энштейн-Барр вирустарының
Бернет лимфомасының дамуына қатысы бар ... ... ... ... ... айтуынша құс листериозы – қан ... ... ... ... ... жұқпалы ауру.Сол ісіктерді
құрайтын қан клеткаларының ... ... ... ... ... ... ең көп
тарағаны лимфоидты лейкоз [10].
А.Ф.Валихановтың көптеген зерттеулеріндегі деректер бойынша ... ... ... болуындағы ролін көрсетіп отыр. Мысалы, ... ... ... ... мен Нагасаки тұрғындарының арасында
басқа ... ... ... 11-18 есе жиі ... ... ... ... айналасындағы тұрғындар арасында лейкоздар мен
лимфосаркомалар санының Қазақстанның басқа аймақтарымен ... рет ... анық ... отыр. Рентгенологтар басқа дәрігерлерге
қарағанда лейкозбен 8 рет жиі ауыратыны белгілі [11].
В.М.Лемештің дерегінше ... өнім ... ... ... ... ... ... кездесе береді,негізінен малдың 4-8 жас
аралығында [12].
Ф.М.Орловтың ... ірі қара ... ... ... өте қатты зақымдалулар мен ұлғаюлар ... ... ... ... ... ... ... болады [13].
К.Б.Бияшев пен Б.К.Толыcбаевтың деректері бойынша листериоздың шығуы
мен дамуы спецификалық вирус ... ... ... бейімділігі менолардың организмінің иммундық ... ... ... мен ... ... ... химиялық
канцерогендер (бензпирен, холантрен және т.б. ) ... ... ... ... ... ... ... гендер мутациясының
маңызы зор. Мысалы, созылмалы миелолейкозда 22-жұптағы ... ... ... әрдайым кездесетін құбылыс. Оны филадельфия
хромасомасы деп атайды [15].
Х.С.Жұмабеков,К.Ю.Дербышевтың ... ... ... ... ... бұл дертке адам (Р. Вирхов), жылқы мен ... сиыр ... ... ... ... ... шығуы мен дамуы спецификалық ... ... ... ... ... мен олардың
организмінің иммундық ... ... ... ... уақытта бұл
ауру барлық жануарларда, тіптен салқын қандыларда да (балық, рептилий)
анықталып отыр ... ... ... ... ... белгілі бір
тұқымдармен линияларға жататын малдың арасында басымдықпен ... ... бар ... ... бойынша листериоздың қоздырушысын ауруды тек
эндогендік және ... ... ... соң ... вирустарға жатқызады [18].
В.П.Фролов,В.А.Макаровтың айтуынша листериоз ... ... ... ... ... шаруашылықтарға лейкоздың вирусын
тасымалдаушы малдар мен оны ... ... ... алдын –ала
сақтандыру.Сәтсіз шаруашылықтан ірі қараны әкелуге тиым салынады [19].
Г.Е.Аленечкинаның деректерінде ірі қара ... ... ... ... ...... әдісі.Оған қоса осы мақсатта
иммунноферменттік тест қолданылады [20].
Ө.Ы.Ығылманұлының дерегінше ірі қара малының ... ... ... ... ... ... ... (плазмоцитома ) - Рустицкий – Калер сырқаты сүйек
ұлпасында ісікке тән, ... ... ... ... өсіп ... ... ... миеломды клеткалар деп те
атайды. Оларды сүйек майында өсіп, сүйектердің ... ... ... немесе сәл басқанда сынатындай морт болуына соқтырады.
Кесіп қарағанда ми сауытында, төс сүйегінде, ... мен ... ... ісік ... ... ... ... сол жерде
әртүрлі дефектер көрінеді. Микроскоппен тексергенде сүйектерде ... ... ... ... ісік ... ... ... анықталады. Миеломды клеткаларды плазмоцитты, плазмобласты, көп
пішінді клеткалы және майда ... деп ... ... жалпы сипаттама
Казталовка ауданы, «Қайнар» ЖШС ... ... ... ... 500- ірі ... жылқы. Шаруашылықтың аймақтық агроклиматтық
факторы- қоңыржай,оңтүстікте – ... ... ... ... ... мал ... жүргізуге алғышарттар
жеткілікті.Шаруашылыққа тән ... ... мен ... ... ... жайылымды құрайтын өсімдіктерді басым
келеді. Жер қоры секілді, бұл да ... көп ... ... ... ... ЖШС ... ... бойынша шошқа және ірі
қара шаруашылығына көңіл аударылған.Онда көбінесе шошқаларды
және ірі қара малдарды етті бағытта ... ... ... ... ... ... алынған өніммен бағалайды.
Етті ірі қара шаруашылығы болғандықтан төлдегіштікті көтеруге селекция
жүргізілген..
Сиыр шаруашылығының ... ... ... ... мен ұдайы өсіп-өндіру жөніндегі практикалық ... ... және ... ... ... бұл ... жүргізу
жүйесінің әртүрлі технологиялық жүйелеріне орай жүзеге асырылған.Ірі қара
шаруашылығында әртүрлі технологиялық жүйелердің жұмыс ... ... ... әсер ... ... ... шөбі бар ... қыстық күндерінің өзінде
шошқаларды жасақтау, үйек салу, төлдету, жас малдарды ... және ... ... ... құрамдас бөлігі болып саналады.
3.Шаруашылық экономикасындағы мал шарашылығының маңызы
Мал шаруашылығындағы ... ... ... 90 % құрайды, соның
ішінде ет ... ... ... етті бағытындағы шошқалар.Бұл тұқымның шошқалары
аймақтық қуаншылық ... ... ... және ... ... ... жақсы салмақ қосады.
Жалпы алдын-алу шараларына малдарды толық қоректі азықтармен,жарамды ішер
сумен, талапқа сай қора-жайлармен ... ... ... ... ... ... шаруашылық өндірістік жұмыстар қатарында
болғанымен де ... ... ... ... фермада мал
дәрігерлік гигиеналық және санитарлық нормативтер мен ережелерін сақтауына
күнделікті қадағалауды қажет ... ... ... алу мал ... ... ... жұмыстардың бірі - клиникалық байқау.
Клиникалық байқаудың диагностикалау және профилактикалауда ... ... ... ... ... ... ... немесе лажсыздан
жүргізіледі және олар жекеше, топтық,жалпы, ... және ... ... ... ... ... байқаудың көздеген мақсатына
орай оны жылына 2 ... ... ай ... одан да жиі ... ... көктемгі және күзгі ... ... ... ... акт ... ... ... тізімі жасалады,онда бастапқы ... ... ... ... алдын алу, жалпы
толық қоректі азықтармен ... ... сай ... қамтамасыз
етіп,тиісті күтіп-бағу жауларын туғызу шаруашылық экономикасына үлкен
ықпалын ... Ірі қара мал ... ... ... ... қара мал ... халық шаруашылығын ... ... ... сиыр ... ... өнімі-ет. «Қайнар» шаруа
қожалығында жеткілікті табиғат ... ... ... ... негізінен етті
бағытындағы шошқа өсіріледі.
Жазғы мезгілде сиырлар 2000 ... ... ... ... тек қана ... шөбімен, анда-санда жеммен
азықтандырылады.
Сонымен қатар,шаруашылықта қолмен ... ... ... мезгілде
шошқалар арнайы типтік қораларда ұсталады.Шөп салу қолмен жүргізіледі.
Торайлау мезгілі-сәуір, наурыз айларында басталады.Торайлар ... 4-5 айға ... ... және ... ... 25-30 кг ... кезде
шошқаны етке өткізіледі.Ал союға арнайы шағын сою пункті бар.
Қыс мезгілінде әрбір сиырға басына 7 кг шөп, 3 кг жем ... ... ... беріледі.
Қысқы мезгілде тұрған жерлеріне жүйелі түрде дизинфекция өткізіліп
тұрады.
5. Ауыл ... ... ... мал басының өлім-жітіміне талдау
жасау.
Шаруашылықтағы малдардың ауруына профилактикалық шаралар жоспарын
құру.Мал ... ... ... ... ... мал ... ауданның, облысының, келер жылғы жасап отырады.Бұл жоспардың
ветеринарлық қызметінің барлық буындарына бірдей міндетті түрде сақталуға
тиісті ... ... ... ... орай ... ... жыл бойындағы және тоқсан сайындағы ... ... ... ... ... басқа да
керек-жараққа мұқтаждығының көлемі мен бағасы көрсетіледі.
Жоспарды құру үшін ... ... ... ... ... бар мал басының саны,жыл басына шығатын
мал саны,жыл басында алатын төл саны, ауданның,елді-мекеннің ... ... ... ... шаруашылық басшысымен,маманның
мәжілісінде талқыланады,онда қаржы және ... ... ... ... соң ... ауданның бас мал дәрігерінің қарауына
ұсынылады.Ол өз тарапынан өзгертулер кіргізген соң жоспар деректерін аудан
көлеміндегі жоспарға ... ... ... ... қарап
бекітеді.Осы кезеңмен өткен жоспар көлемінде және барлық шаруашылықтарда
заңды күшіне енеді.Бұл ... ... ... ... бойында
індеттік жағдайдың өзгеруіне байланысты ветеринарияны басқарушылық
органдароған ... ... ... құқылы.
Талдау жасау үщін ... елді ... ... ... ... мал ... өнімі мен
шикізаттарын сақтайтын қойманың ауданың анықтайды.Сонымен қатар жоспар
қамтитын аймақтағы ... ... ... бар ... жарақаттың жеткіліктігі мен мүмкіншілігін бағалайды.
Осы деректерді талдау ... жыл ... ... ... ... ... ... көрсетіледі.Содан соң жылдың сұранысқа
қосылу үшін жоспарды жүзеге асыруға қажетті материалдық шығынның мөлшерін
есептейді.
Жоспар шаруашылыққа жасалынады.
2009-2010 ж.ж. мал ... өнім ... ... атауы |2009 жыл (мал ... |2010 жыл (мал ... ... малы |1200 |2000 ... қара малы |200 |500 ... малы |110 |200 |
6. ... мал ... ... сипаттама беру.
Шаруашылықтағы малдәрігерлер саны -2. Осы ... ... сай ... ... ... алдын
алу,малдәрігерлік мақсаттағы дәрі-дәрмек жасап шығару мен ... оның ... ... арналған дәстүрден
тыс,минеральді,витаминді,үстем азықты өндіру мен ... ... мен ... ... ... ... ... дезенфекциялау,тератизациялау
жатады.
Шаруашылықта қабылдау ғимараттары,емдеу кабинеті,су,жылу,ауа
алмастыру,құбыр жүйесі,жұмыс қалдықтарын ... ... және тағы ... ... сай ... жұмысын жүргізуші малдәрігері ... ... ... ... қана ... берілген жұмыстарымен
шұғылдану, оны ... ... ... ... мен ... малдәрігерлік органға есеп,қауіпті аурулар ... ... ... беруге және өз жұмысын тиісті үлгілер бойынша тіркейді,
орындап отырады. Сонымен қатар егу ... ... үшін ... ... залалсыздандыратын аспап,егетін
малды ұстап бекітетін жарақтары жеткілікті.
Малдәрігерлік фармакологиялық,биологиялық ... мен ... сату үшін де ... орнына белгілі талаптар
қойылған. Оларға жуып,тазалауға қолайлы еден ... ... ... ... ... және тағы басқалар жатады.
Малдардың денсаулығын, жай-күйін ... ... және ... зерттеулер арқылы
жүргізу.Сонымен қатар олар азық жем ... ... ... ... ... ... ... алмастыруға,малдәрігерлік гигиена
талаптарына сай келмейтін қора-жайларды,мал ұстауға сапасы жарамсыз ... су ... ... ... ... тағы да ... қадағалап отырады.
Шаруашылықтағы құрал-жабдықтар тізімі
|№ |Аспаптардың атауы ... ... ... ... ... ... ... |дана |5 |
| ... | | ... ... ... ... |7 ... |Лупа ... |3 ... ... пипеткалар ... |15 ... ... пинцеттер |дана |15 ... ... ... |6 ... ... ... |25 ... ... ... ... ... |Саны ... ... ... аспаптар жинағы |дана |2 ... ... ... ... ... |2 ... ... ... шкаф |дана |2 ... ... ... ... ... |4 ... нысандар
|Нысан ... ... жері ... ... |Мал ... ... ... ... | |
| ... | ... ... және ... күдікті|Мал тұрақтары |
| ... ... | ... ... ... ... сою |Мал ... |
|пункті | | ... орны ... ... ... әкелінген малдарды |
| ... ... ... мал |
| ... ... |
| ... ... | |
| ... өткізуге | ... ... ... сою, |Мал ... |
| ... ... | |
| ... | ... ... |Мал ... ... ... ... қарсы | |
| ... ... |
| ... | ... ... |Мал ... ... ... және | |
| ... ... | |
| ... және | |
| ... ... | ... қожалығында 2000 бас шошқа бар.Қойдың коэффиценті-0,6 –ға
тең.Шаруашылықта мал ... ... ... үшін ... ... ... үшін ... пайдаланамыз.
А*К1+Б*К2+В*К3+ т.б. ... 850 = 850 ...... ... мал топтарының саны;К1,К2.К3-
коэффиценттер;850-әр маманға жүктелген нормативтегі шартты мал саны;
І Ауруға сипаттама.
1.1. Аурудың тарихи деректері мен ... ... ... ... ... мүшелері, желін зақымданып,
өлітию ретінде өтетін жұқпалы ауру.
Тарихи деректер. Бірінші рет бұл ... үй ... Lucet ... ал D.A. Gill (1931) ... ... ... ... сиырдың
және басқа да жануарлардың ауыратындығы белгілі болды.
Қоздырушысы- Listeria ... ... ... ... тәрізді
бактерия, мөлшері- 0,5-2 х 0,3-0,5 мкм, ұштары дөңестеніп бітеді, спора
және қауашақ ... ... бар, ... ... ... қоректік орталарда (рН 7,2-7,4) өседі. ЕПАда мөлдіреген шық тәрізді
шоғыр түзеді, ЕПС ... ... ... да, ... өсіп ... ... ... орта мөлдірленеді. Шөгінді шайқаған кезде перде
тәрізді көтеріледі, өсу үшін ең қолайлы ... ... ... ... да, ... ... ... да өсе береді.
Листерияның денесінде О-, қылшаларында Н- антигендері болады. Біріншісі
жоғары температурада төзімді, 15 түрі ... ... ... ... Егер ... бөлме температурасында өсірілсе, қылшалары
мол болып, перитрих ретінде орналасады. 37ºСда өскен қылшалары аз ... ... ғана ... ... мүлдем болмайды. Н- антигенінің 5 түрі бар:
А, В, С, Д, Е. Антигендік құрамы ... бұл ... 5 ... ... екеуінің індеттік маңызы зор: кемірушілердің және ... ... ... ... рет ... ... бөлініп алынған. Екеуі де жануарлардың және құстардың барлық
түрінде кездеседі.
Төзімділігі. ... ... ... ұзақ уақыт бойы сақталады және
төменгі температураларда әртүрлі ... және ... ... өне ... пен ... 105, ал шөп пен ет- ... ұнында 134 күнге дейін
тіршілігін ... ... етте ... ... ұзақ ... бойы
өлмейді. Мал қораларында 24-48 күн, көңмен ластанған ... ... ... ... 115 ... ... дейін, жерге көмілген өлекседе 1,5-4 айға
дейін сақталады. Дезинфектанттар ретінде ... 5% ... ... ... 10 мин, 2% ... немесе күйдіпгіш натрий 20 мин
ішінде өлтіреді. 100ºС қыздырғанда 5 мин, ал 75-90ºСта 20 минутта ... ... ... қой, ... ... шошқа, жылқы, қоян, күзен, күрке тауық,
тауық, қаз, үйрек бейім. Сонымен қатар ит, ... және ... ... ... ... Жалпы алғанда листериялар 92 түрлі жабайы
жануарлар, одан қала берді иксод және ... ... бит пен ... ... ... да ... ... Бұның бәрі листериоздың
үй жануарларына жұғуы үшін қауіпті. Әсіресе, кемірушілер арасында ... ... ... ... көп ... ұшырататын індет ... үшін аса ... және ... ... басқа малдармен салыстырғанда
негізінен қой ауырады да, бқл түліктің ... ... ... ... ... де ... ... Басқа елдерде сиырдың ауруы да жиі
ұшырайды. Листериозбен жануарлар кез келген жаста ауырады, ... де, ... мен буаз ... ... ... ... ... листериозы солтүстік облыстың орманды және далалы
аймақтарында жиі ... ... ... ... ... ... ... орта болып табылатын сүрлемді мал азығына кеңінен пайдалану да ... ... ... ... ... және ... сауыққан
шошқалар. Олар листерияларды сыртқы ортаға несеп, нәжіс, сүт және ... ... ... ... ... ... шығарады. Ауырып
жазылған жануарлар ұзақ уақыт бойы, қой мен ешкі 30 күн, ... ... ... ... ... болған желінсау кезінде сүтпен саулықтар 90,
ал сиырлар 300 күнге ... ... ... ... ... ... ... кенелерінде 500 күнге дейін тіршілігін жоймайды.
Листериоздың ең қауіпті таратушылары және негізгі табиғи қорламасы-
тышқан тектес ... ... ... ... жемшөп, су мен
топырақ ластанып, одан барып ... ... ... Ал ауыл шаруышылық
жануарлары үшін ең басты жұғу факторы сүрлем ... ... ... ... ... аз ... ауаның температурасы төмен, 0ºСтан біраз
ған жоғары жағдайда да листериялар зардаптылығын сақтап, өсіп- өне береді.
Листериозға ... бір ... орын тебу және ... ... ... көбінесе қыс пен көктемде кездеседі, ал басқа жануарларда маусымдылық
байқала қоймайды.
Әдетте ауру қоздырушысы малдың ... ... ауыз ... ... ... жолдары, көз конъюктивасы, зақымдалған тері арқылы енеді. Қан
сорғыш жәндіктер: кене, бүрге, бит, т.б. қатысуымен трансмиссивті ... ... Көп ... ... ... ... ... арасында
таралған індетсебепкер болады.
1.3. Дерттенуі және өтуі, симптомдары
Дерттенуі. Листериялар денеге енгеннен соң қан мен ... ... ... ... ... де ми мен ... ... Микроб эндо- және
экзотоксиндер бөлу арқылы әртүрлі ұлпаларды, ... ... ... ... ... өзгеріп, моноциттер саны көбейеді.
Инфекциялық процестің одан әрі өршуі ... ... мен ... ахуалына байланысты болады. Егер микробтың уыттылығы төмен,
ал мал организмінің төзімділігі тиісті ... ... ... ... ... ... сөл түйіндерінде, бауырда және көк бауырда,
бүйректе, жілік майында сақталады. Ондай жағдайда ... ... ... белгілері байқалмай, мал ұзақ уақыт бойы жасырын листериялар
алып ... ... ... Ал ... ... ... ... жас
жануарларға өлі тиіп, сақа жануарлардың орталық жүйке жүйесі зақымданып,
энцефалит, энцефаломиелиттің ... ... ... ал буаз ... мүшелерінің зақымдануынан іш тастайды.
Өтуі мен симптомдары. Жасырын кезеңі 7-30 күнге созылады. Ауру жіті,
жітіден төмен, созылмалы ... ... де, ... белгілері бойынша
өлітиген, жүйке жүйесін зақымдайтын, генитальдік және кәдімгідей ... ... ... түрі жас ... әдетте 1-3 айлық төлде
кездеседі. Оның басты белгілері: дененің ыстығының ... ... ... ... іш өтуі ... ... ... бұзау мен
қозыларда байқалады, шошқада енесінен бөлінген 2-4 айлық ... Осы ... және ... еміп жүрген торайлардың жүйке жүйесі
зақымданады.
Өлітиген жануарлардың ауызынан ақ көбік ағып, тынысы ... ... ... ... Ауру 7-14 күнге ... ... ... Жазылған төл жетілмей қалады.
Листериоздың жүйке жүйесін зақымдайтын түрі өте жиі ... Қой ... ... негізінен орталық жүйке жүйесі зақымданады. Ауырған мал ... ... ... ... ... бір орнында айнала береді.
Тепе- теңдігін сақтай алмай, тұла бойы тырысып, ... ... ... ... ... ... көздің, ауыздың кілегеі қабықтары қабынады.
Аурудың соңғы сатысында тұла бойы мен аяқ бұлшық еттері ... ... тұра ... ... ... ... 10 ... дейін созылған ауру
өліммен аяқталады.
Генитальді түрі буаз ... ... ... ... ... ... ... байқалатын іш тастау. Әдетте түсіктен кейін
шуы түспей қалады. Жыныс жолдары, әсіресе, жатыры қабынып, негізінен іріңді
эндометрит, ал ... ... ... емес ... ... ... ... ыстығының
көтерілуі, өкпенің қабынуы және катаральді гастроэнтерит. Сиырда листериоз
әдеттегіден өзгеше өткенде көбінесе зілді катарлы ... ... ... листериозы кезінде негізінен орталық жүйке ... ... жас ... мен ... шалдығады. Олардың жемге
зауқы төмендеп, жалпы күйі нашарлайды. Бұлшық еттерінің салдануынан ... ... ... ... белгісі мойнының былқ- сылқ етіп, бос
қалуы. Көздері қызарып, көзден, тұмсығынан шұбырып сора ... ... ... 1 апта ... өледі.
1.4. Патологоанатомиялық өзгерістер, балау.
Патологоанатомиялық өзгерістер. Листериозға тән ... ... ... Әйтсе де, листериозбен өлген
жануардың өлексесінде мынандай өзгерістер жиі ұшырайды: ... ... ми мен ... ... тамырлар қанға толып, мидың
ұлпасы қанталайды, кейбір ішкі ағзаларда да қанталаған телімдер ... ... көк ... мен ішкі сөл ... ... ... ... ағзалар қанталайды. Өкпенің қан тамырлары қанға толы болады немесе
өкпе ұлпасы ... ... мен көк ... сирегірек бүйрек пен ... ... ... ... ... мүшелері зақымданса, аналық
малдарда метрит немесе эндометрит байқалады.
Балау. ... ... үшін ... ... ... ... ... патологоанатомиялық өзгерістер және
зерханалық зерттеулер қорытындылары пайдаланылады.
Бұл ауруға тән індеттанулық деректер: ... үй ... ... жануарлар ауырады, көбінде спорадия түрінде, кейде індет түрінде
өтеді, белгілі бір ... орын ... және ... ... ... ... және ... келетін маусымдылығы, жас төлл мен
буаз малдардың бейімділігінің ... ... ... ... ... ... ... түрлері, іш тастау, метрит және мастит.
Түбегейлі диагноз бактериологиялық зерттеудің нәтижесінде қойылады.
Зертханаға жаңа ғана ... ... ... не болмаса басын (миын),
үлпершек ағзаларын, іш тастағандағы тастанды төлін, шарана ... ... ... ... ... ... глицериннің 30% судағы
ерітіндісімен консервілейді не болмаса ... ... ... қатар бактериологиялық тексеру үшін күдікті ... ... ... ... ... ... ... қоздырушысының өсінін алып, ұқсас микробтардан ажырату арқылы
іске асырылады. Биосынама үшін ақ тышқан, теңіз тышқаны, үй қояны ... ... ... 4сағ бұрын бұлшық етіне 5 мг) ақ тышқанның
листериоз қоздырушысына сезімталдығын ... Үй ... көк ... ... ... ... саны көбейеді. Листериоздан өлген
зертханалық жануарлар бауырында, көкбауырында, бүйректері мен ... ... ... ... ... Листериялардың өсінін теңіз тышқаны
мен үй қоянының көзіне тамызса кератоконъюктивит ... ... ... Диагнозды тездету үшін люминистенциялық ... ... тірі ... ... ... тексереді. Сонымен
қатар, серологиялық тексеру жасырын ... ... де ... ... литериозға диагноз қойылған шаруашылықта жануарларды жаппай
серологиялық тексеру ... ... ... айқындауға мүмкіндік береді.
Ажыратып балау. Листериозды бірқатар аурулардан ажырату керек. Зілді
катарлы қызба ... ... ... ... ... ... трихомоноз, кампилобактериоз кезінде негізінен іш ... ... ... ... ... ал ... ... одан гөрі
молырақ, олардың ішінде ең алдымен көзге түсетіні- орталық жүйке жүесінің
зақымдануы. ... ауру өте ... ... де, тез ... ... ... көтеріліп, тыныс мүшелері зақымданады. Колибактериозбен
(дмбығу ауруы) тек қана енесінен айырылған ... ... да, бас ... ... ... мида ... болады да, ауру ұзаққа созылады.
Құтырықтың өзіне тән белгілері болады, құтырған мал өшпенділік ... ... ... ... ... ... ... қойғанда
аралас инфекцияның болатындығын да ескеру қажет.
1.5. Иммунитет. Емі.
Иммунитет. Листериозбен аурып ... ... ... қан ... ... пайда болады. Бірақ листериозға
қарсы гипериммунды қан ... одан ... ... ... ... қан ... ... дауалық қасиеті жоқ, сондықтан,
бұл ауруға қарсы ... ... ... негізделген деп
есептелінеді. 1975 ж бастап, Казан ... ... ... ... сәуле әрекет еткен А варианты) штамынан даярланған ... ... қой, ... бұл ... жылына бір рет тері астына
егіледі. Иммунитет 10-14 күн өткенде ... 1 ... ... ... мен үй ... ... ... иммунитеттің ұзақтығы 6 ай.
Емі. Листериоздың өзіне тән емдік препараты жоқ. ... ... ... террамицин, тетрациклин) қолданылады. Ем неғұрлым
ерте болатын болса, соғұрлым нәтижелі болады. Тіпті ауру жұғу ... ... ... ала ... ... алдын алуға болады. Дауалық
мақсатпен жануардың 1кг салмағына биомицинді 20мл, ... 25 мл ... бойы ... 1-2 ... ... қажет болғанда 5-6 күннен кейін
қайталайды. Ауырған жануарды ... үшін 1 кг ... ... 25 ... 30мл ... 2-3 күннен жазылып кеткенге дейін және бірнеше күн
ауру қайталанбас үшін береді. Басқа да ... ... ... сульфаниламидтерді қолдануға болады. Аурудың
клиникалық білінуіне байланысты ... ем ... ас ... жүйке жүйесінің қызметін дұрыстайтын, су- ... ... ... маңызы зор.
1.6. Дауалау және күресу шаралары.
Листериозды болдырмау үшін шеттен әкелінген жануарды бұл аурудан сау
шаруашыылықтардан ғана алу ... ... ... ... ... ... кемірушілермен күрес жүргізіледі.
Листериоз байқалған шаруашыылқты сау емес деп жариялап, оған шектеу
қойылады. Шектеудің шарты бойынша ... ... ... ... ... ... ... өнімдерін шикілей шетке шығаруа болмайды. Тек қана
ет ... ... үшін ... ... ... ... ... сүрлемді шетке шығаруға болмайды.
Листериоз шыққан фермада жануарларды жаппай қарап, ішінара ... ... ... ... зақымдану белгілері бар ауырған жануарлрды
бірден союға ... ... ... және ауру ... оқшаулап,
емдейді. Листерия алып жүруші және ауруы жасырын ... ... ... қан ... АР және КБР бойынша тексереді. Оң ... ... да ... алып ... ... ... ... түрде сау
жануарларды АУФ штаммынан жасалған ... ... ... жемге
антибиотиктер қосып беріледі.
Ауру жануарлар тұрған қораны 3% ... ... ... 5%
ксилонафт эмульсиясы, 6% креолин, 2% белсенді хлоры бар ... ... ... және ... ... жүзеге асырады.
Сауықтырылған шаруашылықтан соңғы ауырған жануар жазылған соң 2 ай
өткенде қорытынды ... мен ... ... барып, шектеу
алынады.
ІІ Негізгі бөлім.
2.1. Шаруашылықты аурудан сауықтырудың күнтізбелік жоспары
| ... ... ... ... ... ... ... Мемл. Вет инспекторы |әкімі Қарақойшиев Н.А. ... К.Қ. |«22» ... 2013 жыл ... ... ... | ... ... 2013ж. | ... ... ... ... қараның листериозы
(аурудың аты)
Жою шараларын өткізудің
КҮНТІЗБЕЛІК ЖОСПАРЫ
|№ ... ... ... ... |
| | ... | | |
| |2 |3 |4 |5 ... ... |Жыл бойына |Веттехник | |
| ... | | | |
| ... | ... М.А., | |
| ... | ... Е.Б. | |
| ... ... | | | |
| ... тазалап | | | |
| |қан ... ... | | | |
| ... | | | ... ... тексеру|Жылына 2 рет |веттехник | ... ... ... 2 рет ... | |
| ... | | | |
| ... | | | ... |Арнайы ... 2 рет ... | |
| ... | ... | |
| ... ... | | | ... |Шаруашылықтағы |Жыл бойына |веттехник | |
| ... ... | ... | |
| ... ... | ... ... | |
| ... | | | |
| ... қою | | | ... ... ... 2 рет |веттехник | |
| ... ... | ... ... | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... және |Жыл бойы |ветсанитар | |
|7 ... ... | | | |
| ... ... | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... | | |
|8 ... арнайы |Жыл бойы |веттехник | |
| ... және жеке | ... ... | |
| ... ... | | |
| ... ету | | | |
| |Мал ... ... 2 рет ... | |
| ... ... | ... ... | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... | | | ... ... ... жою және одан ... ... күрес шаралары.
Оқшауланған уақыты «25» қыркүйек . Шектеу салынған күн «22» қыркүйек .
Сойылған уақыты « - » ... ... ... «23» ... 2013 ... ... шаралары
Сақтандыру шаралары вакцинациялау Күні «22» ... ... ... Серопрофилактика
Биостимуляция _________Басқа шаралар шектеу қойып залалсыздандырамыз.
АКТ
« 1» қараша 2013 ж. ... ... ... ... ... ... төменде қол қоюшылар: шаруашылықтың мал дәрігері Нұрмағанбетов У.,
мал дәрігерлік инспектор Мусагалиев М., шаруашылық төрағасы Химанов А. ... «20» ... 2013 ж «30» ... 2013 ж ... ... ... ... байланысты дезинфекция өткізілгені туралы жасадық. Ауданы 420
м² бұзау қора зарарсыздандырылды.
Дезинфекция 1% ... 2% ... ... 10% ... ... ... жүзеге асырылды. Қораның ішіндегі температура 12 0С, ... 30 0С. ... ... ... шығындалған ертінді мөлшері 2,5
л.
Дезинфекциядан кейін қора 5-6 ... ... ... Осы ... соң, ... мен ... ... сумен шайылып, қора 4 сағат
желдетілді. Барлығы 200 кг зарарсыздандырғыш ... ... ... ... өңделінді.
қандай тәсіл?
Қолдар: / _____________/ шаруашылық төрағасы Химанов А.
/_____________/ дәрігерлік инспектор Нұрмағанбетов ... мал ... ... ... ... ... ... аты Қайнар
Ошақ сипаты спорадия
Ауру мал бөлек ұсталынды иә ... ... осы ... ... ... жеке ... ... сипаттама: құдық суаратын жерлері
Көңді жинау, сақтау биотермиялық әд.,мал аулаларында
қандай әдіспен, қайда?
Көңді және пайдаланылған суды зарарсыздандыру: қора ... ... ... ... ... малдың осы шаруашылықтағы ошақпен байланыстылығы ___көктемгі және
күзгі мезгілде
Ауру ... ... ... ... байланыстылығы малдардың орын
ауыстыруы мен іріктелуімен
«21» ... ... «31» ... ... ... «___» ... келген уақыты «___» __________
Транспорт түрі ___________________.
Ауру жұқтырылуы мүмкін ___________.
______________________ ауданындағы ___________________ шаруашылықтан.
Ауру ... көзі ауру ... ... жоқ.
түлік
түрі
Қоздырғыштың берілу жолдары: ауру малмен бірге ұсталынды ... ... ... ... бірге ... ... ... ... адамдар арқылы ... ... ... жоқ ... «20» ... 2013 ... ... жағдай сипаты.
Соңғы 2012-2013 жылда шаруашылық инфекциялық ауру, соның ... ... ... деп ... ... Бұған дейін үш жыл қатарынан
шаруашылықта шошқалар арасында листериоз тіркелінген. ... таза ... ... ... ... ... оң ... беруіне байланысты
шошқалар тексеріліп, шарашылықтық көрсеткіштерге байланысты ... ... ... ... бойынша шектеу алынғаннан
кейін табын жылына 2 рет ... ... ... ... ... ... сәйкес листериозға оң нәтиже берген 2 – 3 шошқа
бөлініп алынып, қосымша тексерулер ... Оң ... ... ... ... барысында листериозға тән белгілер ... жоқ. ... ... ... ... малдәрігерлік сараптау
барысында, оның ішкі ... ... ... ... ... ... листериоз қоздырғышының қабандық
түрі бөлініп алынды (№ 252-ші сараптау қорытындысы, 09.01.2009). Соңғы ... ... ... ... ... ... реакция берген жоқ.
Шошқаны сояр алдында, қыс - көктем айларында шаруа қожалығының ... үшін өте қиын ... ... Өте ... аяз ... ... жем дайындайтын бөлмені істен шығарып, жемді уақытында ... ... және ... ... өте ... ... Табынды комиссиялық
тексеру 2 рет профилактикалық ... ... ... ... (150 ... барысында оң нәтиже берген – 3 бас шошқаның ... - ... ... сою ... тексеру өткізілді. Патологиялық
- анатомиялық өзгерістер - 3 бас ... ... ... ... ... ... шаруа қожалығындағы
табынды құрау жұмысы осы шаруашылық шошқаларынан алынған ... ... ... асырылып отырды.
Бұл табындағы шошқа арасында профилактикалық мақсатта жүргізілген
зерттеу кезінде ... ... ... ... ... ... ... Шошқаға күтім көрсету және азықтандыру жағдайының ... ... ... ... ... ... берген.
ҚОРЫТЫНДЫ: Ірі қара мал арасында листериоз инфекциясының кеңінен
таралуына байланысты шаруа ... ... ... ... ... ... ... деп санаймыз.
Шаруа қожалығының малдәрігерлік қызметіне азаматтардың жеке шошқалары
жоспарлы тексеруден өткізу жүктелінсін. Медицина қызметі бір ай ... ... ... ... өткізіп, әсіресе мал
шаруашылығына қатысы бар ... ... ... баса ... /___________/
/___________/
/___________/
2.3. Шаруашылықтың эпизоотологиялық жағдайы туралы акт.
1. Батыс Қазақстан облысы, Казталов ауданы, «Қайнар» шаруа қожалығында;
2. Ветеринарлық дәрігер ... У.Р.; ... ... ... М.А.; ... ... ... Е.Б, Гусманов З.К.
3. Казталов ауданы адам саны- 1250, аула саны- 750 үй. Шаруашылығында:
шошқа -2000 бас.
4. Шаруашылықтағы шошқа ... ... және ... ... ... Малдар жазда жайылымда, әр ... шөп, ... жем ... суат көзі- қолмен құдықтан.
6. Шаруашылықтың шошқамен жабдықталуы орташа, ... ... ... ... ... түрлерін ауыстыру мақсатында арақатынас жасайды,
шаруашылықтар сәтті.
7. Малдәрігерлік - санитарлық нысандардың жағдайлары малдәрігерлік
қызмет көрсету ... ... ... ... ... шалдыққан шет жерден сауда мақсатымен әкелінген індеттік, қан
аздық, инфекциялық, инвазиялық, жұқпалы ... ... ... ... ауруы бұрын бұл шаруашылықта кездеспеген.
9. Листериоз ауруының пайда болу ерекшеліктеріне сипаттама:
- аурудың жасырын кезеңі өте ... ... ... ... ... ... басталады.
- диагнозды ауыл ветеринарлық мал дәрігері ауру белгілері білінгеннен
кейін індеттік, клиникалық, патологиялық - ... ... ... ... ... ... ауру 19.09.13 пайда болған, ауру мал саны 7 бас.
- ауруға ... ... ең ... ... түсетін белгісі – миы
зақымданады, ішкі өкпе қан тамырлары, ... көк ... ... ... жыныс мүшелерінен сора ағады.
10. Ауру тұрақты байқалатын аймақта сақтық ... ... ... ... ... ... ет ... енгізіледі. Листериоз шыққан
шаруашылыққа шектеу қояды да, шошқаны шеттен әкелуге немесе әкетуге тиым
салынады. Ол жер ... ... ... ... ... ... ... тиым салынады. Өлген шошқаны терісін алмай, өртеп ... ... ... ... Ауру ... ... ... жағып жібереді. Ауырған шошқаны союға болады. Шектеу ... ... соң 2 ... ... ... ... картасы.
БҚО облысы ... ... ... «22» ... 2013 ж. ... ... «21» қыркүйек
басталып, «31» қыркүйек 2013 ж. ... Ауру түрі ірі ... ... саны 1 Мал басы ... мал саны 7 , оң ... ... 4 , өлтірілгені ... 1 . ... ... ... « 25 » қыркүйек 2013 ж. Диагноз дәлелденді « 29 » қыркүйек ... ... ... « 30» ... ... осы ... ауырып жазылған жазылды ,
иә ... - , ... ... 2010-2012 жылдар ... «01» ... 2013 ... ... 2013 ж. ... ... ауылдық округі
Казталовка ... ... қол ... шаруашылықтың мал дәрігері Нұрмағанбетов У.,
мал дәрігерлік инспектор Мусагалиев М.А., шаруашылық төрағасы Химанов А.,
малшы Ғазизов А. Осы ... «21» ... 2013 ж «26» ... 2013 ж
аралыққа дейінгі уақытта шаруашылыққа қарасты сиыр листериоз ауру ... ... ... егілген мал 2000 бас
100 мың бас сиыр
түрі
жасы ... ... АУФ ... ... 05, ... ... №01
биопрепарат аты, сериясы, мемл. бақылау
№ __,
Армавир биофабрикасы, жарамдылық мерзімі 3 жыл.
жарамдылық мерзімі, шығарған ... ... ... тері ... . ... орын өңделінді 70%
спиртпен.
қандай ... ... ... ... қайнату .
қандай
әдіспен?
Препарат дозасы 2 мл. ... ... ... 300 ... нәтижесінде асқыну байқалды жоқ .
иә ... ... ... ... ... мал ... ... /_______________/ шаруашылық төрағасы Хамитов А.
/_______________/ дәрігерлік инспектор ... ... мал ... Нұрманов У.Р.
/_______________/ малшы Ғизазов А.
Егілген мал тізімін төмендегі ... ... ... ... ... ... ... күні «21» ... 2013 ж.
Қолданылған биопрепаратқа сипаттама: АУФ вакцинасы , сериясы ... ... №01, ... биофабрикасы
Елді мекен БҚО, Казталов ауданы, Казталовка ауылы
шаруашылықтың мекен-жайы
|р/с ... ... ... ... ... |Асқыну |
| | |аты | | ... ... | |
|1 |30021 ... ... |2 |2 мл ... |Жоқ |
| | | | | | ... | |
|2 |30022 |«Ақ ... шошқа|4 |2мл ... |Жоқ |
| | ... | | | ... | ... хат
|Мал дәрігерлік мекеме мөрі ... ... ... 2013 ж. ... ... ... 301 ... жайы Мирный көшесі |
Патологиялық материал ... ... ... бас миы, ... ... көк ... ... жүрек етінің
кесінділерін, жілік сүйектері жіберілді.
бактериологиялық ... ... түрі ... ... Р. малдың ауырған күні 21 қыркүйек 2013 ж.
Клиникалық белгілері: бұзаулардың іш өтуі, дене ... ... ... ... жүйке жүесінің зақымдануы, тұла бойының тырысуы, аузынан ақ
көбік ағуы,
Патологиялық-анатомиялық мәліметтер: көк ... ... ... бас ... ала ... ... ... катарлы қызба, бруцеллез, кампилобактериоз, клоибактериоз
қандай ауруға күмәнді?
Малдәрігерлік бекет, малдәрігерлік бөлімше
меңгерушісі
қолы
/ ... ... ... ... үшін індеттанулық деректерге, клиникалық ... ... ... ... ... нәтижесінде толықтырады. Зетрханаға өлексені, бас миын, ішкі
үлпершек ағзалардың кесінділері жібереді. Тірі ... ... ... ... ... соралардың жұғындысын жібереді.
Ауруларды бөліп алғаннан кейін және шектеу ашылғаннан кейін әрбір 15
күн сайын ... ... ... 2 ... ... тұрды. Насекомдармен күресу үшін ... Ауру ... ... ... немесе өлімінен кейін 1ай өткен
соң шектеу ашылды.
Қорытынды. Індеттік листериоз ауруының инфекциясы кеңінен таралуына
байланысты, басқа инфекциядан таза ... ... жаз ... ... ... ... індеттік листериоз ауруынан сақтау
үшін Теректі ауданында бұл ауруды шығармады.
Ол үшін ... ... ... ... ... ... және т.б. ... толық жауапты болады және де
ол міндеттерін артығымен орындайды деп ойлаймын.
3. Қорытынды және ұсыныстар.
Бұл ... ... ... ... ... рет ... отыр.
Диагнозды клиникалық-індеттік, патологанатомиялық мәліметтер негізінде
қойылды. Зертханадағы зерттеулер арқылы бас ... ішкі ... көк ... ... және ... еттерінен қанталаулар
байқадық. Ауыздан, тұмсығынан және жыныс мүшелерінен аққан ... ... ... бар ... ... ... микроскопиялық тексеруден өткіздік, қоректік ортада таза өсін
алып, оның ...... ... ... ... шаралары ретінде мал дәрігер мамандары әрбір
тоқсан сайын шаруашылықтағы малды түгел клиникалық байқаудан ... ... ... күдігі бар малды бөліп алып, толық тексеріп емдейді. Жем-
шөпті үнемі лабораториялық тексеруден өткізіп, ... ... ... ... ... оқшаулап емдейді, ал басқа қалған шартты сау
қойларды поливалентті вакцинамен ... ... ... торай
тұрған қораларды дер кезінде ... ... ... 2% ... ... шошқа листериозын аталмыш шаруашылықта болдырмау мақсатында
ғылыми жетістіктерге сүйене отырып және жүргізілген ... ... ... ұсынысымыз:
- шаруашылықтың сәтсіз пункттеріндегі малдарын ... ... ... АУФ ... ... ... ... тұру қажет;
- мал орындарын таза ұстаумен қатар мал қораларындағы кеміргіштерді
үнемі жойып отыру қажет;
- шаруашылыққа әкелінген мал ... 30 күн ... ... ... ... ... клиникалық жолмен тексеріп, әлдеқалай күмән туса,
бактериологиялық және серологиялық тексерулерден өткізу қажет;
- жемшөпті лабораториялық тексеруден өткізіп тұру қажет;
- әр ... ... ... ... ... байқаудан өткізу қажет;
- іш тастаған саулықтарды бөлектеп, есепке алып, олардан алынған қан
сарысуын лабораторияға жолдау қажет;
- ... ... ... ... ... ... антибиотиктер қолдануды ұсынамыз;
- мал қораларын үнемі ... ... ... ... ... отыру қажет.
Листериозды тиімді дауалау, одан отарларды жедел сауықтыру, індеттік
жағдайды талдау, бағалау, ... ... ... ... ... ... бар жаңа жүйесі тәжірибеге ұсынылды.
Сондықтан жоғарыда жазылғандарды қорыта ... бұл ... ... жиі ... ... мал дәрігерлік жұмыс жүргізілген
жағдайда мал басын ... одан ... өнім ... мал арасында
листериозды таратпауға әбден болады.
Ауру мал бөлініп алынған әрбір ... ... ... ... ... ... ағымдағы тежеу дезинфекция әр 10 күн сайын шектеу
алынғанға ... ... ... утильге жіберіледі немесе өртеледі.
Шаруашылықтан шектеуді ең соңғы ауру байқалғаннан ... ... ... coң 2 ай ... ... ... және ... жасап
барып алады.
Міне, осындай негізгі шараларды өз деңгейінде іске ... ... ... ... ... ... ... жойып, адамдарды да бұл
кеселден сақтандыруға болады демекпіз.
Қосымшалар
4. Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Сайдулдин Т.«Ветеринарлық ... ... ... ... Сайдоллоұлы Т.«Ветеринарлық індеттану», Алматы, 1999ж.
3.Урбан В.П.Практикум по ... ... ... ... ... РК, ... 2005 г, т 1,2,3.
5. А.А.Поляков «Ветеринарная санитария», Учебное пособие, М.,
Колос,1979 г.
6. А.Д.Третьяков «Ветеринарнаязаконодательство» под.ред. М., ... ... ... ... и ... ... ... под.ред.
М.,Колос, 1993г.
8. А.А.Конопаткина., А.А.Глушков «Инфекционные болезни с/х ... ... ... М., МВА, 1984г.
9. И.А.Бакулов и др. «Руковотство по общей ... ... ... ... ... и малоизвестные болезни животных» Колос,
1983г.
11. Е.Н.Данилов ... ... ... ... ... ... ... В.М.Константин «Математические методы ... ... А.А. ... Инфекционные болезни животных. Учебник, под редак., М.:
«Колос», 2007.
14. Бакулов И.А. Індеттану және микробиология негіздері. ... ... ... Р.А. и др. ... ... ... М.: ... 1987.
16. Осидзе Д.Ф. Инфекционные болезни животных. М. Агропромиздат, 1987.
17. Таршис М.Г.и др. Болезни животных, опасные для ... М. ... Юров К.П. и др. ... и ... ... ... ... 2010.
19. Частная эпизоотология. Под ред. В.В. Максимовича. Минск, 2010.
20. Мырзабаев К.Е., Есенғалиев Ғ.Ғ. Індеттану және індетті аурулар пәнінен
курстық ... ... ... ... ... БҚАТУ, 2009.
21. Қазақстан Республикасының Ветеринарлық заңнамасы. Т. 1,2,3, Астана,
2005.
22. Сидорчук А.А. и др. Общая ... М.: ... 2004.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Листериозды балау, дауалау шаралары29 бет
Аналықтардың бедеулігі. Аталықтардың белсіздігі. Туғанан кейінгі аурулар3 бет
Герефорд асыл тұқымды малының өнімділік қасиеттерін зерттеу58 бет
Мемлекеттік тіркеу102 бет
Мүлікке салық салудың экономикалық мазмұны7 бет
Некробактериоз28 бет
Сүтті және етті бағыттағы ірі қара32 бет
Шошқа тілмесі кезінде қолданылатын биопрепараттар3 бет
Шошқа тілмесі кезіндегі биопрепараттар жайлы мәлімет4 бет
"Ірі қара малының гигиенасы."7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь