Пастереллез

Жоспар

І. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3
ІІ. Әдебиетке шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 5
ІІІ Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
3.1. Ауруға жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
3.2 Эпикриз ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
3.3. Пастереллездің өту барысы және клиникалық белгілері ... ... 12
3.4 Пастереллез ауруының алдын . алу шараларының
ветеринарлық ережесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
3.5 Жарып . сою хаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
3.6 Жолхат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
IV.Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
V. Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24
VІ. Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25
Кіріспе

Пастереллез – мал мен кейбір жабайы жануарлар қаның қағындыратын Pasteurella микробтары тудыратын жұқпалы жіті жүру. Бұл індет ерте заманнан белгілі болғанымен, оның жұқпалы екендігін өткен ғасырдың аяғында 1880 жылы Луи Пастер дәлелдеді. Бұл ғалым осы ауруға шалдыққан тауықтарды зерттеп, олардың денесінен бөліп алынған микробтарды бірінші болып жасанды қоректе өсірді. Сондықтан Пастердің құрметіне себіндіде өсірген ауру қоздырғышы пастерелла деп, ал ауру пастереллез деп аталып кеткен. Аурудың аса бір көрнекті белгілері өкпенің фибринді қабынуы, тері асты шел мен ет аралық шелдің көлемді домбығуы, кілегей қабық пен сірі қабықтарда көптеген қанталаулар, сондықтан да пастереллезді геморрагиялық септицемия дейді.
Пастереллез ауруына ірі қара, шошқа, қой, үй қояны, құстар және жабайы өгіздер, ешкілер, шошқалар, бұғылар, бұландар, ақбөкендер, киіктер шалдығады. Ауру жас малға және ересек малға бірдей қауіпті, дегенмен ауруға тән белгілер айрықша ересек малда кездеседі. Пастереллалар тыныс жолдарының, ас қорыту жүйесінің кілегей қабықтарын үнемі мекендейді. Организмде резистентіліктің әлсіреуі кезінде санитарлық жағдайлар сақталмағандықтан, суыққа шалдығудың, шаршап – қалжыраудың, аштыққа ұшыраудың, жем шөпте витаминдердің жетіспеуі салдарынан, тағы басқа стресс себептер әсерінен микробтардың патогендігі күшейіп, олар ауру тудырады.
Пастереллез жиі негізгі зардапты асқындырады, мысалы а витоминоздарды, жүдеуді және әр түрлі індетті ауруларды – шошқа обасы, торайлар тұмауы, етқоректілер обасы тағы басқалар. Адамдарға жұғу ықтималдығы да өте жоғары. Бiрақ адамдарға жұғу фактiлерi мен оның клиникалық көрiнiсi әлi толық зерттелмеген. Түбегейлi жiктелуi, дифференциалдық диагноз қою белгiлерi де жоққа тән. Көп жағдайларда бұл ауруға шалдыққандар өлiмге ұшырап жатады.
Пастереллез – ұлпаны зақымдайтындықтан ол емге ырық бере қоймайды. Әсiресе, бұл ауруды антибиотиктермен емдеу нәтиже бере бермейдi. Аурудың жануарлар арқылы адамға жұғуы әбден мүмкiн. Мәселен, өлген жануар денесiн ұстаған адам пастереллез жұқтырып алуы ықтимал. Бұл iндет сирек тарайды. Жануарлардан жұғатын болғандықтан халқымыз бұрынырақта бұл ауруды да оба деп атаған.
Аурудың негізгі көзі – сырқат жануар мен бактериотасымалдаушылар. Адамдар инфекцияны ауру малды, құсты сойып, етін жіліктегенде, оны тазалап, өндеу кезінде, сонымен қатар ауру малдың тырнап, тістеуінен де жұқыруы мүмкін. Пастереллездің жасырын кезеңі 1 – 7 күн. Клиникалық айқындалуына сәйкес пастереллезді 3 топқа бөлуге болады. Терілік түрі (көп таралған түрі ), әртүрлі ауру малдың тырнап, тістеуі нәтижесінде таралады. Ауру қабыну түрінде басталады ( ісіну, қызыару) және денеде субфебрилдік қызу ( 37,1 ден 37,6), айқын токсикалық синдром және қан кернеуі, дененің қызаруы байқалады; - септикалық түрі дене қызуымен буындардың
V.Қолданылған әдебиеттер.
1) Аскеров А.А. Некоторые данные по локализации пастерелл в организме кур при пастереллезе: Сб. научн тр. АзНИИ- Баку - 1963- Т. 18.- С. 93-95.
2) Борисенкова АН. Профилактика пастереллеза.- М., 1979 - 87 с.
3) Буткин Е.И. Пастереллез (холера) птиц - М., 1972-184 с.
4) Глебова И.Я. Экспериментальные данные о роли клещей Dermanyssus gallinae в сохранении и передаче пастереллезной инфекции /: Сб. тр. ВНИИПБП-Вып.1(12).-Л.- 1965-С.129-132.
5) Ежов В.И. Сравнительная эффективность антибио¬тиков при пастереллезе // Ветеринария,- 1963- №9.-С 56-53
6) Зюса. Некоторые итоги борьбы с пастереллезом птиц: Сб. научн тр ВНИИБГ - Л- 1972 - Вып 10(21)-С.51-53,
7) Иванове Е.И. Об иммуногенных свойствах штаммов пастерелл, выделенных от больных животных: Сб. научн. тр. ВНИИБП.- Л.- 1972 - Вып.10(21).- С.70-74.
8) Капиашвили 3. устойчивость птиц к холере // Птицеводство - 2000 - №6 - С.39-40.
9) Касьян Г.Г., Бородай Г.П. Пастереллез птиц и меры борьбы с ним - Киев, 1974 - С.4-6.
10) Кожевников ЕМ. Локализация P.multocida в орга¬низме птиц-пастереллоносителей // Ветеринария- 1971-№2,- С. 106-107.
11) Коровин Р.Н. Заразные болезни птиц и разработка мер профилактики // Ветеринария - 1991.- №6 - С.3-5.
12) Никифорова Н.М. Опыты по изучению иммунитета при пастереллезе (холере) / Болезни животных- М., 1962-С.306.
13) Сердюк Н.Г.. Цимох П.Ф. Роль свободно живущих птиц и грызунов в распространении пастереллеза // Ветери¬нария.- №6 - 1970 - С.53.
14) Сизов П. В. Руководство по болезням животных- М , 1930.-220 с.
15) Султанов А.А. Эпизоотологическая ситуация и на¬учное обеспечение ветеринарных проблем животноводства Казахстана: Матер. Междунар. научн.-практ конф.: Состояние и перспективы развития ветеринарной науки и практики.- Алматы, 10 сентября, 2003,- С.9-17.
16) Цимох П.Ф. Типизация пастерелл по О-антигенным свойствам // Ветеринария - 1970 - №11.- С.41-44.
17)Яковлев С.С. Эпизоотологическая ситуация в птице¬водстве России // Ветеринария - 2000.- №9,- С.3-4.
18)Покровский В.И., Семенов Б.Ф. Поствакцинальные реакции: механизм развития и профилактика // Микробиоло¬гия.- М - 1999. - №5 - С.6-8.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті
«Жұқпалы емес аурулар және
морфология» кафедрасы
«Фармакология» пәні ... ... ... ВМ-31 топ ... ... 2013 ж.
Жоспар
І. ... ... ... ... ... ... ... Пастереллездің өту барысы және клиникалық белгілері........12
3.4 Пастереллез ауруының алдын - алу шараларының
ветеринарлық
ережесі.....................................................................
16
3.5 ... - ... ... ... ... – мал мен ... жабайы жануарлар қаның қағындыратын
Pasteurella микробтары тудыратын жұқпалы жіті жүру. Бұл індет ерте ... ... оның ... ... ... ... ... 1880 жылы
Луи Пастер дәлелдеді. Бұл ғалым осы ауруға шалдыққан тауықтарды зерттеп,
олардың денесінен бөліп алынған ... ... ... жасанды қоректе
өсірді. Сондықтан Пастердің құрметіне ... ... ауру ... деп, ал ауру ... деп ... ... Аурудың аса бір
көрнекті белгілері өкпенің фибринді қабынуы, тері асты шел мен ет ... ... ... ... ... пен сірі ... көптеген
қанталаулар, сондықтан да пастереллезді геморрагиялық ... ... ... ірі ... шошқа, қой, үй қояны, құстар және жабайы
өгіздер, ешкілер, шошқалар, бұғылар, бұландар, ... ... Ауру жас ... және ... ... ... қауіпті, дегенмен ауруға
тән белгілер айрықша ересек малда кездеседі. ... ... ас ... ... ... қабықтарын үнемі мекендейді.
Организмде ... ... ... ... жағдайлар
сақталмағандықтан, суыққа шалдығудың, шаршап – ... ... жем ... ... ... ... тағы басқа стресс
себептер әсерінен микробтардың патогендігі күшейіп, олар ауру тудырады.
Пастереллез жиі негізгі зардапты асқындырады, ... а ... және әр ... індетті ауруларды – шошқа обасы, торайлар тұмауы,
етқоректілер обасы тағы басқалар. Адамдарға жұғу ... да өте ... ... жұғу ... мен оның клиникалық көрiнiсi әлi толық
зерттелмеген. ... ... ... ... қою ... ... тән. Көп жағдайларда бұл ауруға шалдыққандар өлiмге ұшырап жатады.
Пастереллез – ұлпаны зақымдайтындықтан ол емге ырық бере ... бұл ... ... ... ... бере ... Аурудың
жануарлар арқылы адамға жұғуы әбден мүмкiн. Мәселен, өлген жануар денесiн
ұстаған адам пастереллез жұқтырып алуы ықтимал. Бұл ... ... ... ... ... ... бұрынырақта бұл ауруды да оба
деп атаған.
Аурудың негізгі көзі – ... ... мен ... ... ауру ... ... сойып, етін жіліктегенде, оны тазалап,
өндеу кезінде, сонымен қатар ауру ... ... ... де ... Пастереллездің жасырын кезеңі 1 – 7 күн. Клиникалық айқындалуына
сәйкес пастереллезді 3 топқа бөлуге болады. Терілік түрі (көп ... ... ... ауру малдың тырнап, тістеуі нәтижесінде таралады. Ауру қабыну
түрінде басталады ( ... ... және ... ... қызу ( ... 37,6), ... ... синдром және қан кернеуі, дененің қызаруы
байқалады; - септикалық түрі дене ... ... ... Адам ... полиморфтық бөртпелер пайда болуы мүмкін.
Өкпенің қабынуы пневмония, эмиема клиникасына ұқсайды; - жасырын
түрінде симтоматикалық белгілері ... ... ... ... ауру ... бірақ нерв жүйесі, бүйрек үсті бездерінің тапшылығы анықталған
жағдайда өлімге әкелуі мүмкін. Пастереллездің алдын- ... ... ... ...... вакцинациялау. Эпизоотологиялық жағдайға
байланысты медика- санитарлық шаралар жүргізіледі, оның ... ең ... ауыл ... ... мен ... күтумен, жануарлар өнімдерін
өңдеумен айналысатын мекеме жұмысшыларының жеке бас гигиенасын ... ... ... ... ... ... ... болып өкпенiң крупозды қабынуы, терiасты
және бұлшықетаралық клетчатканың серозды және ... ... ... қан ... бар ауқымды iсiктер табылады (осы себептерге
байланысты бұл ауруды геморрагиялық септицемия ... ... ... ... шошқа, қой және құс атаулы жануарлар арасында ... қоса ... ... ... ... зубр және қабандарда да
кездеседi. Түрлi жастағы жануарларды қамтиды, соның iшнде кәрi ... ... ... Осы ... ... ... әр уақытта
асқазан – iшек трактiсiнiң және тыныс алу жолдарынң кiлегей қабықтарында
мекен етедi. Организм ... ... ... бiр ... күтiп бағудың бұрыс болуы, авитаминоздар және тағы басқа
стресс факторлар) олар өздерiнiң патогендiгiн жоғарылата алады. Пастереллез
Республиканың эпизоотиялық ... ... ... ... ... ... шығын әкеледi. Пастереллез профилактикасының қиындығы
түрлi жағдайлардағы бар ... ... асуы ... О-антигенге
вакциналық және эпизоотиялық пастерелла ... ... ... (4)
Жануарлардың инфекциялық патологиясындағы этиологиялық маңыздылық екi
түрге бөлнедi: ... ... және ... ... ... ... жануарладың ... ... қоса өкпе ... ... ... Ол ... және микоплазмалық этиологияның респираторлық
қабынуына әкелiп соқтырады. P.haemolytica iрi қара және ... ... ... ... сонымен қоса жаңа туған қошақандарды
септицемияға ұшыратады.
Пастереллалардың бұл екi түрi iрi ... мен ... ... ... iрi ... мен қойларда артрит кезiнде, бұзаулар ... ... және тағы ... ... ... байқалады.
Пастереллезбен күресу жүйесiндегi ең ... ... жолы ... ... ... ветеринарияда вакциналық препараттардың
құрамына, өндiру технологиясына, қолдану әдiсiне және әсер ... сан ... ... ... ... болып отыр.
II. Әдебиетке шолу.
Ауру әуелден-ақ белгiлi, бiрақ оның жұғымталдығын 1878 жылы Е. ... ... және ... дәлелдеген болатын. Аталған ... 1880 жылы ... ... Л. ... ... Сол жылы Л. ... өлген
тауықтардан алынған бактериялар культураларын әлсiздендiруге алғаш ... ... ... ... ... ... ... сүйене отырып
ауру қоздырғышын пастерелла деп, ал аурудың атауын пастереллез деп атаған.
(Ауыл ... ... ... және ... ... ... ... А. А. Конопаткин,
И.А.Бакулов,Я.В.Нуйкин и др.; Под ред. ... ... Я. ... (1965) ... бойынша, пастереллез ауруының
көптеп таралуына аталып отырған ауру ... алып ... ... И. Я. ... ауру ... ... ... түрде өмiр сүретiн
кенелердiң ұзақ уақыт бойы ауру ... алып ... бола ... ... шаруашылық ғылымдарының Вестник журналы «Бастау» №9 2005
ж.)
Н. Г. Сердюк, П. Ф. Цимохтың (1970) ... ... ... ... ... сайма-сай келедi. Өйткенi аталған ғалымдар да
пастереллез ауруының туындауына ... өмiр ... ... мен ... ... Құстар мен кемiргiштер пастереллез ауруының негiзгi көзi
ретiнде саналып отыр.
1878 жылы ... iрi қара ... ... ... ... ауру қоздырғышын анықтаған соң 1878-1887 ж.ж. аурудың ... ... ... (Е. М. ... 1878: ... 1880), үй қоянының
(Гафки, 1881), шошқалардың (Лоффлер, 1886), ... ... ... қоздырғышына сипаттама берiлiп, анықталды. Осы ... ... ... iске ... ... болып бактериялар
культурасын әлсiретуге негiзделген тәжiрибесiн iс ... ... ... ... ауру қоздырғышын пастерелла деп, ал аурудың
өзiн пастереллез деп атаған (Прудникова С.И. оқулығы бойыша/Ғылыми ... ... ИЭВС және ДВ ... жеке ... 8 ... ... зерттеген Капиашвили
(1987) сальмонеллез, пастереллез, стафилакоккоз, ... ... ... ... ... ... өту барысы
бойынша түрлi түрлер тiркелген, соның iшiнде түгелдей ... ... ... ... (С. С. Яковлев. Эпизоотологическая ... ... -№9, - ... Б. ... пен М. ... 1999 ... деректерi бойынша
пастереллез ауруы жыл сайын шығып отырған, өйткенi аналық құстар тобырын
өзгелерiмен араластырған ... ... топ ... ... ... алып жүрушiлердiң көп болуы себеп болған. Көптеген iрi құс
шаруашылықтары мен ... ... ... дұрыс
ұйымдастырмау, уақытылы дұрыс азықтандырмау секiлдi факторлар ... ... ... құс саны күрт өсiп ... (А. А. Султанованың
оқу-әдстемелiк нұсқауынан. ... ... ... эпизоотологиялық жағдайы мен ғылыми жабдықталуы: Матер.
Междунар. ... ... ... ... ... мен
даму перспективасы. 10 қыркүйек, 2003,-С.9-17).
В. И. Покровский мен Б. Ф. Семенованың (1999) ... ... осы ... ... ... 3, 7, 14, 21, 30, 60, 90
күндерi иммундалғаннан ... қан ... ... ... және
лептоспироздық гемаглютинин және аглютининдердң өсу және өшу динамикасын
анықтау үшiн РИГА және РМА ... ... ... 50 үй қоянының қан сарысуы зерттеуге алынды.
1-10 үй қояндарына iрi қараның пастереллезiне қарсы кешендi поливаленттi
вакцина және iрi қараның ... ... ... ... ... бiр ... бiр ... дененiң түрлi аумақтарына РИГАдағы
пастереллездiк гемаглютининдердi анықтау үшiн вакцина енгiзiлдi.
11-10 үй ... iрi ... ... ... ... ... және iрi ... лептоспирозына қарсы поливаленттi
вакцина терi астына бiр уақытта, бiр ... ... ... аумақтарына РМА
дағы лептоспироздық аглютининдерiн анықтау үшiн вакциналанды.
Иммунологияның маңызды ... бiрi ... ... иммунизацияны оқу қарастырылады. Ассоцирленген вакцинация тарихында
француз ғалымдары F. Widal және I. Siceard 1897 жылы ... тифi ... ... екi ... ... ... отырып жақсы нәтижеге қол
жеткздi. Кейiнiрек F. Widal (1999) үш вакцинаны қосып, жақсы нәтиже алып,
өз бiлiмiн ... ... Үш ... ... еккендегi нәтиже олардың бiр-
бiрлеп еккендегiсiнен айырмашылығы жоқ және үш ... ... ... деп есептедi.
Аталған ғалымдардың еңбектерiн A. Castellani одан әрi ... ... тек үш ... одан да көп антигенi бар бiрнеше вакцинаны қосып иммундап
қана қоймай, мыңдаған адамдары да ассоцирленген вакцинамен ... ... ... ... ... ... ... бастап
антигендер бәсекелестг туралы теория туындады.
Қосарланған вакцинаны (тиф пен холераға қарсы) қолдану ... ... ... ... ... ... ... алу үшiн альбуминдiк және глобулиндiк ... ... ... L. Michaelis та қосылды. (1989). Жануарларды бiр
уақытта жылқы сарысуы және қой ... ... қой ... ... тежелуi байқалды.(5, 6, 9.)
Антигендер бәсекелестiгiнiң пайда болуы терiс көрiнiс бердi, өйткенi
ассоцирленген вакцинаның әрi қарай өсiп – зерттелуiне ... ... ... G. Ramon антиген бәсекелестiгi теориясын жоққа
шығарды. Ол бiр ... ... ... тексерiп қана қоймай, керiсiнше
иммунологиялық эффектiнiң күшеюiн дәлелдедi, дәлелдей отырып оны ... ... (1998) 20 ... ... иммундаған кезде
организмдегi антиденелердiң пайда болуын көрсеттi. Енгiзiлген ... ... ... ... ... ... ... кейнгi иммунитетке баға беру үшiн ... және ... ... қарсы биотехнология лабораториясында пастереллездiк және
лептоспироздық антигентерге қатысты үй қояндарындағы антиденелердiң пайда
болуы зерттелндi.
С.С.Яковлеваның ... ... ... уақытта пастереллез
Орталық, Солтүстiк және ... ... Азия және ... ... ... Ирак, Камерун, Лаос, Филиппин, Индонезия, Вьетнам, Оңтүстiк
Корея, Таиландта тiркелiп отыр. Еуропада ... ... ... ... ... ... ... Азияда – Қырғызстан,
Түркмения, Қазақстанда тiркелген. Жұқпалы ауруларға ... ... ... күнге көбейiп отыр. Соның iшiнде пастереллез (Ресейде) құстардың
колибактериозы мен сальмонеллезiнен кейiн үшiншi орында тұр.
А.А.Сұлтановтың 1995 ... ... ... Қазақстан
Республикасында құстар пастереллезi сәтсiз аймақ санына қатысты ... ... 1-ш ... ал өзге жануарлар арасында: iрi қаралардың
арасында 2-шi, ұсақ мал ... 7-шi ... ... 3-шi, ... ... түйелерде 5-шi орынды иеленiп тұр.
Сонау 1991 жылы Р. Н. Коровин бактериялық ... ... аз ... ... және ... ... ... қауiптiлiгi
жоғары құстар сальмонеллезi, колибактериозi және пастереллездi жатқызды.
ВОЗ мәлметтерi бойынша (1985) пастереллез зооноздардың III және ... ... ... ... пастереллездi сальмонеллез секiлдi
жалпы биологиялық және экологиялық проблема ретiнде ... ... ... әсер ... ... ал ... өзi септицемиялық
түрде өтетiнi белгiлi.(11).
Әр түрлi жылдары құс пастереллезiнiң көптеп таралуы ... В. ... (1994), В. И. Ежов (1995), А. А. ... (1991), Н. М. ... П. Ф. ... (1996), Е. И. ... (1993), Е. М. ... (1990),
В. И. Зюбан (1996), Г. Г. Касьян, Г. П. ... (1999), Е. И. ... А. Н. ... (1992) және т. б. ... талқылады.
ІІI. Негізгі бөлім.
3.1 Ауруға жалпы сипаттама
Пастереллез – сүтқоректiлер мен құстар ауруы болып табылады.Iрi ... ... ... жiтi және ... түрiмен ауырған кезiндегi
паталогоанатомиялық өзгерiстерi ... ... ... ... ... ... ұлғаюымен және iсiнуiмен, геморрагиялық
сипаттағы жiтi ... ... ... ... ... Тiк iшек, ... органдары, көкiрек, мойын, бас ... ... және ... ұлпалардың iсiнуi де осы ... ... ... ... және ... дистрофиялық өзгерiстер
байқалған. Аурудың кеуделiк формасында өкпе аймағында өзгерiстер ... ... ... ... ... және плевропневмония
өзгерстерiмен айқындалған. Лимфа түйндерi ... ... ... қан
құйылу байқалады.
Қойларды жарып сойғанда жүрек, iшек, ... ... ... ... ... клетчаткаларында қан құйылулар
көрнед. Әдетте өкпелер ұлғайып, көгерген, трахеясында көпiрiктi сұйықтық
жиналған.
Шошқаларда жарып сою ... ... өту ... ... Егер
ауру жiтi өтсе сiрлi және кiлегей ... ... ... ... ... ... және ... аумағында терiасты клетчаткасының
серозды iсiгi, өкпе iсiгi, лимфа түйiндерiнiң ұлғаюы және гиперемиясы ... ... ... ауру ... ... ... ... өлекселерде өзгерiстер
айқындалмаған. Өзге жағдайларда жүрек ... ... ... ... ... ... қан құйылулар көрнедi. Ауру жiтi өтсе ... ... және ... ... ... ... ... серозды қабықшаларда, кеудеде түрлi ауқымдағы
қан құйылулар болады. ... ... ... Он екi елi iшектiң
қабынуы үлкен ... ... ... ... экссудат болады. Бауыр
паренхиматозды зақымдалу жағдайында, ... ... ... ... ... ... ... жабылған. Талағында өзгерiс жоқ.
Қоздырғыш организмге түсе отырып қан ағысына енiп вируленттiлiгiне
қарамастан септицемия немесе ауру аса жай ... ... ... ... ... ...... процестермен сипатталады. Аурудың жiтi
түрiнде бауырдың паренхиматозды қабынуы байқалады. Соның нәтижесiнде оның
анатоксикалық қорғаныс қызметi ... бұл ... ... организмдегi
зат алмасу процесiнiң бұзылуына келiп соқтығысады. Активтi мезенхима
клеткаларындағы антиденелердiң ... ... ... толық тоқтайды.
Қоздырғыш гематоэнцефаликалық барьерге тиiспей, тiкелей нерв жүйесiне,
кейiн бiрден барлық ... ... ... сепсис тудыра отырып
енедi.
Пастереллезге қарсы көптеген вакциналар формалинмен инактивтелiнген
түрiнде, сорбирленген немесе эмульсиялық препарат түрiнде ... ... iрi ... ... және ... пастереллезiне қарсы
инактивтелiнген эмульсиялы вакцина шығаруға ... ... мен ... ... бұл ... ... iрi ... жылқы және шошқаларда ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Бактериялық патология кезiнде ветеринарлық санитарлық шаралар кешенiнде
химиотерапевтикалық заттарды қолдану өте ... ... ... ... ... көптеп антибиотиктер, сульфаниламидтер, нитрофуран және тағы
басқа химиотерапевтикалық заттар ... ... ... ... резистенттiлiгiнiң өсуiне байланысты емдеудiң синтездеушi
заттары және ... ... ... ... өте ... ... отыр.(4)
Пастереллез көбiнесе қандайда бiр ауру сырқаттың асқынуы ... ... ... ... ... ... аурулардың себебiнен
азып-тозу (шошқа обасы, шошқа тұмауы).
Ғылымда көп уақыт бойы пастереллалар классификациясына ... зор ... ... ... мен ... әр түрiнде ауруды
микробтың өзiндiк түрi шақырады деп есептелiндi. Тек 1939 жылы ... ... бұл ... ... ... ауру қоздырғышын Pasteurella
multocida-ның өзiндiк түрi ретiнде сипаттады. Пастереллалар ... қоса P. ... ... түрi бар, оның iрi қара мен ... тән ... ... ... бар.
Пастереллез бүкiл әлемге кеңiнен таралған ауруладың бiрi болып
есептеледi. ... ол ... ... өтедi де, ал таралуына қолайлы жағдай
туған кезде эпизоотия түрiнде көрiнiс табады.
Қоздырғыш көзi ... ... ... және ... болған –
пастереллаларды алып жүрушiлер табылады. Қоздырғыш алып жүру уақыты бiр
жылдан ... ... ... мүмкiн. Пастереллез қоздырғыштарын сау малдар
да алып жүруi ... ... көбi ... ... ... iшнде жасырын қоздырғыш алып жүрушiлердң болуы деп есептейдi. Сәттi
шаруашылықтарда сау малдардың пастереллез қоздырғышын алып ... ... ... ... ... ... ... болады. Әдетте осындай аурудың
кенеттен пайда болулары ретке келтiрiлiп отырады.
3.2 Эпикриз.
Ауру қоздырғышы. Пастереллез қоздырғышы – Pasteurella ... ... ... қысқа грамтерiс, жеке, жұптасып кейде ... ... ... ... қозғалмайтын таяқшалар, спора түзбейдi; ... ... ... ... сипатталады. Қан мен ... ... ... ... бояу тән. Қарпайым ... ... өсiм ... ... антигендiк қатынаста бiркелкi емес, 4 капсулалық
серотип (А, В, Д, Е) және 12 ... ... ие. ... ... ... ... ... анықталуы вакциналық штамдарды iрiктеуде
маңызды рөл атқарады. Соның iшiнде iрi қара (В серотип), құс (А және ... ... (А, В және Д) ... ... вакцина даярлау кезiнде өте
маңызды.
Түрлi қоздырушылардың серотиптерiнiң патогендi және ... әр ... ... түрiнде кең аумақты қамтиды.
Жануарлардың арасында, соның iшiнде iрi және ұсақ ... ... ... ... ... екi биотипi бар (А және Т, ... ... ... ... ... тұқымына қосылған.)
гемолитикалық пастерелла зор маңызға ие.
Pasteurella multocida-ны Pasteurella haemolytica-дан ажырату үшiн МАК
– конкид агарда өсiрудi, ақ ... ... ... және қанды
агардағы гемолиздi қолданады.
Көңде, қанда, суық суда пастереллалар – 2 – З апта, ... 4 ... ... етте 1 ... дейн сақталады. Тiкелей түскен күн сәулесi
70 – 900С температурасында ... 5 – 10 мин ... ... 5% ... ... өңдеу де 1 мин iшiнде ... ... ... ... жағдайда 2 мин iшiнде, 5% әк сүтi ерiтiндiсiмен 4 – 5
мин iшiнде, З% ... ... ... ... және 1% ... ... өңдегенде З минутта нәтиже бередi.
Ұсақ және iрi мүйiздi қаралар пастереллез ... ... жас ... ауырады, бiрақ жас малдар бұл ауруға өте сезмтал. Бұл аталған аурумен
iрi қараға қарағанда өте жиi ... ... ... ... ... көзi ... ... және
ауырып жазылған малдар, сонымен қоса пастереллез ауруымен ауырған малдармен
тығыз қарым – қатынаста болған жануарлар жатады. Аурудың ... алып жүру ... ... ие, iрi қараның сәтсiз аймақтарында ол -
70%, қойларда – 50, ... – 45, үй ... – 50ден ... ... ... 35тен 50ге дейн %ға ... үй ... мен сүтқоректi жануарладың барлығы сезiмтал
келедi. ... ... ... ... iшiнен жылқыны қарастыруға
болады.
Пастереллездiң эпизоотиялық таралуына себепшi ... ... ... ... ... болуы, мал және құс
шаруашылықтарында ветеринарлық – санитарлық және шаруашылықты ұйымдастыру
шараларының бұрыс ... ... ... қоса азық құрамының таза ... ... ... да ... ... тiкелей жолмен, сонымен қоса инфекцияланған азық, су,
күтiм құралдары, сүт, ет өндiру өндiрiсiнiң қалдықтары, ... ... ... ... ... және ... арқылы жұғады.
Жануарлардың ауру жұқтыруы кiлегей қабаттары, тыныс ... ... терi ... ... пастереллезi жыл мезгiлiнiң әр кезiнде кездесе бередi,
шошқаларда көбiнесе наурыз –сәуiр және ...... iрi ...... және қыркүйек – қараша айларында көп кездеседi.
Патогенезi. Пастереллалар ... ... ... организмiне
респираторлық, алиментарлық, кейде терi жабынының патологиясы ... ... ... ... көбейедi, лимфа мен қанға ене отырып
септицемияға шалдықтырады және 12 – 36 ... ... ... өлiмге әкелiп
соқтырады. Үрдiстiң генерализациясы фагоцитоздың пастереллалармен ығысуына
әкелiп соқтырады, токсикалық заттар түзiледi, ол ... ... ... ... ... нәтижесiнде терiасты және бұлшықет
аралық клетчаткада ауқымды iсiктер және геморрагиялық ... ... ... ... ... ... ... тезiрек басталады.
Ауруға төзiмдi жануарларда және вируленттiлгi төмен пастереллалар
организмге түскен жағдайда септицемия жай ... ... ауру ... ... жiтi және ... ... ... көбiнесе
крупозды немесе серозды - катаральдi қабыну дамитын өкпеде болады. ... және жiтi ... ... пневмония дамып үлгермейдi, өкпеде тек
iсiк және гиперемия ... ... ... ... ... мен ауырлығы жануар организмi ... және ... ... ... процестiң дамуында пастерелланың
токсикалық өнiмдер – эндотоксиндер, әсiресе агрессиндер маңызды. ... ... тұру ... ... ... ... болып
табылады. Үрдiстiң генерализациясы фагоцитоздың пастереллалармен ығысуына
әкелiп соқтырады, токсикалық заттар ... ол ... ... ... ... Пастереллездің өту барысы және клиникалық белгілерi.
Өту барысы және клиникалық белгілерi. ... ... мен ену ... байланысты олардың пастереллез кезндегi
инкубациялық кезеңi брнеше сағаттан 3 күнге ... ... Ауру ... аса жiтi және ... ... өтедi.
Iрi қарада аурудың жiтiлеу түрiнде дене температурасының күрт 410С
көтерiлуi байқалады, ... ... ... кейде қанды iш өту
байқалады. Жануар бiрнеше сағаттан соң жүрегi тез әлсiреп, ... ... ... ... ... iшек ... (iшектiк түрi), тыныс
жолдарының (кеуделiк формасы) зақымдануымен немесе ... ... ... ... ... ... Дене
температурасы жiтi пастереллездiң барлық түрiнде көтерiңкi.
Iшектiк түрi жас малдарда диареяның ... және ... ... ... ... қанның болуы жиi кездеседi.
Жануарларда шөл, ... ... ... және ... дамуы байқалады.
Кеуделiк формасында жiтi плевропневмония белгiлерi байқалады: тез және
қиын дем алу, ... ... ... ... кейiн серозды – iрңдi
ақпалардың ағуы, жөтел және пульстiң жилеуi.
Iсктiк формасы аяқ, кеуде, мойын, бас ... ... ... бұлшықетаралық жалғастырғыш ұлпалардың қабыну iсiктерiмен сипатталады.
Ауыз қуысының кiлегей қабығы, тiл түйiнi және тiл iсiнген, көкшiл ... қиын дем ... Ауыз ... ... ақпа ... ... жүрек
жетiмсiздiгiнiң дамуынан және асфиксиядан өледi.
Буйволдарда жiтiлеу және жiтi түрде, клиникалық ... ... ... ... ... ... септицемия тән болатын жiтi
пастереллез аз кездеседi. ... ... ... ... жануар
денесiнiң алдыңғы бөлiгiнiң терiасты клетчаткасының iсiнуiмен ... ... ... Ауру ... 2 – 5 күн ... ... ... және созылмалы түрi созылмалы фибринозды
плевропневмониямен, кератитпен, ...... ... ... ... ... сипатталады.
Гемолитикалық пастерелладан туындаған қой ... ... ... ... ... ... туынды инфекция түрiнде кездеседi. Ол оба,
тұмау, тiлме және басқа да ... ... ... бұл ... ... сирек кездеседi. Өзiндiк инфекцияға тән геморрагиялық
септицемия, өкпе және ... ... ... ... жiтi ... ... ... кезде дене температурасы 41-420С ... ауру ... ... бас ... сылқ жатады. Жануар аурудың 5-
8 күндерi ... ... Iрi қара ... ... ... және ... ... ауырған кезiндегi паталогоанатомиялық өзгерiстерi
серозды қабықшаларына көптеген қан ... ... ... және iсiнуiмен, геморрагиялық сипаттағы жiтi гастроэнтеритпен
сипатталады, бiрақ талағында өзгерiс болмайды. Тiк iшек, ... ... ... бас ... ... ... және бұлшықетаралық
ұлпалардың iсiнуi де осы ауруға тән ... ... ... және ... ... ... ... кеуделiк формасында ... ... өкпе ... крупозды немесе некротикалық пневмония
және плевропневмония өзгерстерiмен ... ... ... ұлғайған,
ылғалды, нүктелiк қан құйылу байқалады.
Қойларды жарып сойғанда жүрек, iшек, ... ... ... ... ... ... қан құйылулар
көрнед. Әдетте өкпелер ұлғайып, көгерген, трахеясында көпiрiктi сұйықтық
жиналған.
Шошқаларда жарып сою ... ... өту ... ... ... жiтi өтсе сiрлi және ... ... терiсiнде көптеген қан
құйылулар байқалады. ... және ... ... ... клетчаткасының
серозды iсiгi, өкпе iсiгi, лимфа түйiндерiнiң ұлғаюы және гиперемиясы ... ... ... ауру ... ... өткен кезде өлекселерде өзгерiстер
айқындалмаған. Өзге жағдайларда жүрек қабында экссудаттың жиналғаны, ал
эпикард ... ... қан ... ... Ауру жiтi өтсе ... ... және ... клетчаткасында геморрагия болады.
Жұмыртқалықтарда, шажырқайда, серозды ... ... ... ауқымдағы
қан құйылулар болады. Энтерит белгiлерi байқалады. Он екi елi ... ... ... ... ... қуысында экссудат болады. Бауыр
паренхиматозды зақымдалу жағдайында, сарғыш түстi, ... ... ... ... ... жабылған. Талағында өзгерiс жоқ.
Диагностика және дифференциалды ... ... ... ... ... ... патологиялық
зерттеулерге сүйене отырып қояды.
Пастереллездiң лабораториялық диагностикасы келесiлерге негiзделедi:
1) қан жұғындыларының және зақымдалған органдардың көшiрме ... ... ... таза ... биохимиялық қасиеттерi бойынша
идентификациясымен бөлiнiп шығуы;
3) патологиялық материал және ... ... ... культуралардан
дайындалған суспензиямен лабораториялық жануарларды зақымдау ... ... ... ақ ... мен үй ... үшiн ... культуралардың
вируленттiлiгiн ... ... ... ... үшiн 7 ... ... эмбрионын пайдаланады.
5) Пастереллалардың сероварианттылығын анықтау.
Зерттелетн материал ретiнде ауру жануарлардан беткейлiк тамырлардан қан
және танау сiлекейiн алады. Мал ... соң ... ... сойылғаннан
кейiн жүректен қан алынады, лимфа түйндерi, ... ... ... ... де қоса ... ... патматериал ұзақ жолға тасымалданатын болса оны стерильдi
глицериннiң 30% ерiтiндiсiмен консервленедi.
P.multocida-дан ... ... ... ... келесi жағдайларда
тұрақтандырылады:
1) вируленттi пастереллалардың қаннан немесе бiрнеше паренхиматозды
органдардан ... ... тек қана iрi қара ... ... ... ... ... бiр уақытта өкпе, қан, паренхиматозды органдардан
P. Haemolytica- ның ... ... ... ... ... әлсiз вирулеттi P. Multocida мен P. Haemolytica-ның бөлiнуi
пастереллездiң аралас ... ... ... Ол ... түрiнен де туындайды. Бұндай пастереллездi пастереллездiк пневмония деп
тұжырымдайды.
Диагноз қояр алдында пастереллездi септикалық түрдегi лихорадкалық
аурулардан ажырата бiлу ... олар ... ... түзедi: сiбiр жарасы,
эмфизематозды карбункул және қатерлi iсiну.
Емi. Жануарларды құрғақ, жылы станоктарға орнатып, ... ... ... және ... бойынша сульфаниламидтi,
тетрациклиндi антибиотик препараттарды енгiзедi.
Пастереллезге қарсы қан сарысуын қолдану тек ... ... ... ... жануарлардың жiтi пастереллезi кезнде ғана
қолайлы. Оны ... ... күре ... ... бойынша екi
профилактикалық дозада енгiзедi.
Қан сарысуын пролангирленген антибиотиктермен, ... ... ... қоса ... ем ... ... ... болады.
Ем дом уақыты жануар жағдайына байланысты ... ... ... емдемейдi. Пастереллезге қарсы гипериммунды қан сарысуын емдiк
дозада ... ... ... ... ... ... левомецитин), пролонгирленген
препараттармен (дибиомицин, дитетрациклин, дистрептомидазол, ...... ... ... сай ...... қоса ... жолдары. Жануарлар пастереллез ауруымен ауырған сәттен бастап
шаруашылықты (ферманы, бригада, ... . . .) ... деп ... әкiмшiлiк шешiм бойынша шектеу қойып және ... ... ... қатар ауру жануарды оқшаулау туралы
пастереллез бойынша сәтсiз шаруашылықта:
Тұқым алу және қолдану мақсатында жануарларды ... ... ... ... ет ... ... ... сау
малдарды тасудан және пастереллезге төзiмдiлiгi жоғары малдарды тасудан
басқа ;
Қайта топтастыруға, жануарларды шағылыстыруға, сонымен қоса ота ... ... ... ... ... ... ... шығарып, ашық су көздерiнен суаруға;
Пастереллезбен ауыратын және күдiктi жануарлардан сүт ... ... ... 900С 5 мин бойы ... жануарларға қорек ретiнде қолдану
керек,сау малдар сүтi шектеусiз қолданыла бередi.
Сәтсiз шаруашылықтардан азық, инвентарь, ... және ... да ... және нәжiстердi залалсыздандырылмаған күйiнде ашық алаңқайға
төгуге ... ... ауру ... ... ... шаруашылық иелерi мен
ветеринар мамандар келесi шараларды ... алуы ... ... ... ... дене ... өлшеп клиникалық
қараудан өткiзу керек;
Ауру және ауруға күдiктi жануарларды ... ... ... ... ветеринар маман, санитарлық – гигиеналық заттар бөлу
керек;
Клиникалық тұрғыдан сау малдарды пастереллезге ... ... ... жануарлар тұратын қоражайларда алғаш ауру мал
анықталған соң ... ... ауру және ... күдiктi малдар тұратын
қоражайларда таңертеңгi жинақтаудан соң ... ... ... ... ... ұстайтын орынжайлар, жайылым алаңдары, торшаларды
әр ауру мал ... ... ... ... ... 10 күн ... уақытта
жүргiзiп отырады.
3.4. Пастереллездің алдын- алу шараларындағы ветеринарлық
ережесі
1. Жалпы ереже
1. Ауру қоздырушысы шаруашылыққа ... ... ... -
пастерелла тасымалдаушылармен, сонымен қатар жем-шөппен, тышқан ... ... ... ... ... және ... арқылы
енеді. Қоздырушының негізгі берілу көзі болып пастерреллезбен ... ... ... ... ... алынған сүт, ет, сонымен қатар
тері, жүн және басқа шикізаттар болып ... ... ... ... ... және қан ... ... болуы мүмкін.
2. Пастереллезге диагнозды эпизоотиялық мәліметтер, клиникалық
белгілер және паталогоанатомиялық ... ... ... ... ... бактериологиялық зерттеулер жүргізу арқылы
қойылады.
3. Бактериологиялық зерттеу үшін ... ... ... ... ... 2-3 ... кейін 3-5 сағаттан артық емес мерзімде алынған көк бауырдың,
бауырдың, бүйректің кесінділерін, өзгеріске ... ... ... ... қоса және ... ... Ұсақ ... өлексесін
тұтастай жөнелтеді. Жаздың күні патологиялық материалды глицериннің 40%
стерильді сулы ерітіндісімен ... ... ... ... ... ... сібір
жарасынан және пироплазмоздардан сәйкес лабораториялық ... ... ... керек.
2. Пастереллездің алдын алу шаралары
5. Жануарлардың пастереллез ... ... алу үшін ... басшылары, мал иелері, сонымен қатар ветеринариялық
мамандар келесі шараларды жүзеге ... ... ... келген жануарларды алдын-ала 30 күн бойы оқшаулап
ұстағаннан кейін ғана жалпы табынға ... ... ... 2) ... таза ... малдарынан ғана отарларды
жасақтау ... 3) ... ... ... үшін мал ... ... және азық ... кеміргіштерді ұстауды кезекті
жүргізу қажет; ... 4) ... ... азықтың, әсіресе сүрлем мен комбикормның сапасын
бақылап отыру қажет, ал көрсеткіштер пайда болған жағдайда бактериологиялық
тексеру; ... ... ... жағдайда сүтті бактерилогиялық тексеру;  
      6) малдар арасында пастереллез ... ... ... субъектісі
орналасқан, әкімшілік аудандардағы барлық ... ... ... ... ... ... ... 7) пастереллез ауруы тіркелген шаруашылық субъектісінде бір жыл
ішінде пастереллезге қарсы егілген ... ... ... 30 ... ... ... егеді; ... 8) ... ... бір жыл бойы ... ... ... ... болмайды.
3. Пастереллез ауруын жою шаралары
      6. ... ... ... ... ... сол ауру
бойынша таза емес (кейін - Қолайсыз шаруашылық) деп жарияланып, Қазақстан
Республикасының "Ветеринария ... ... ... 1-тармағына
сәйкес шектеу енгізіледі.
      7. Пастереллез шыққан қолайсыз шаруашылықта тиым салынады: 
      1) індет ошағынан жануарларды ... ... ... ... 2) ... ... малдарды енгізуге (кіргізуге); 
      3) малдарды қайта топтастыруға, таңбалауға, сондай-ақ хирургиялық
операциялар жасауға және ... ... ... егуге; 
      4) пастереллезбен ауырған лажсыз сойылған малдардың етін шикі түрінде
шығаруға, ет ... ... ... ... ... 5) ... жаюға және ашық жайылма суаттардан суаруға болмайды; 
      6) ауру малдан алынған сүтті залалсыздандырмаған күйінде сатуға; 
      7) қондырғыларды, құрал-жабдықтарды, ... ірі, ... ... ... шығаруға; ... 8) ... ... ... ... қиын және ... қиын
егістіктерге шығаруға.
      8. Сүтті 90 о С температурада 5 минут бойы пастерилизациялайды және
малдарды азықтандыру үшін қолданады.
      9. Қиды ... ... және ... ... ... ал
сұйық қиға әр 1 куб метрге 0,5 литр хлорлы әктің ақшыл ерітіндісін қосады,
мынадай ... 1 ... 25 ... ... хлор, ерітіндіні
араластырады да 12-18 ... ... 10. ... ... ... мен оны жою мақсатында шаруашылық
субъектілерінің басшылары, ветеринариялық ... ... ... ... ... 1) ... ... субъектілеріндегі барлық малдарға клиникалық
байқау және термометрия жүргізеді. Ауруға күдікті және ауру деп ... ... ... ... ... 2) ... ауру және олармен жанасқан малдарға ... ... қан ... ... ... және ... егеді.
Антибиотиктерді қолдану нұсқамаларына сәйкес дозада қолданады. ... ... ... глюкоза және басқа симптоматикалық
заттар қолданылады; 
      3) пастереллезбен ауру аналықтарымен бірге жүрген барлық торайлар ... ... ... ... қан сарысуын емдік дозада егеді
және антибиотиктермен емдейді. Қолайсыз шаруашылықтағы 3-айға ... ... ... ... қан ... ... және ... сүтімен қоректендіреді. Гипериммунды қан сарысуын еккеннен кейін 14
күннен соң барлық ... ... ... жеткен малдарға пастереллезге қарсы
нұсқамаға сәйкес вакцинациялайды; 
      4) барлық ауру малдарды және ... ... ... ... ... қалдырады, ал жаз кезінде оларға шектеу аяқталғанға дейін
байлауда ... ... ... пастереллезге қарсы
гипериммунді қан сарысуын ... ... ... ... ... ... күннен кейін пастереллезге қарсы нұсқамаға сәйкес, вакцинация жасайды; 
      5) шаруашылықтағы басқа қалған малдарды орналасқан жеріне қарамастан,
пастереллезге қарсы ... ... ... ... Вакцинация
алдында қолайсыз шаруашылық субъектілеріндегі малдардың барлығын клиникалық
тексереді және термометрия жүргізеді. Вакцина егілген малдарға 14 күн ... ... ... 11. ... ... ... егу жұмыстарымен қатар
аурудың мүмкін көзі деп саналатын кеміргіштерді жою мақсатында ... ... ... ... 12. ... ... мынадай көрсетілген тәртіппен жүргізеді: 
      1) алғашқы ауру шыққан кезде және мал ... ... мал ... 2) ауру мал ... ауруға күдікті малдар орналасқан мал қораларына
күнделікті ... ... ... ... 3) ауру мал жанасқан барлық заттар (қораның едендері, ... ... ... аяқ ... ... өтетін жолдары
дезинфекцияланады. Ауру және ауруға күдікті малдар орналасқан ... ... аяқ ... залалсыздандыратын дезбарьер, дезинфекциялық
төсеніш орналастырылады; ... 4) ... ... ... сау) малдар орналасқан қоралар ... ... ... ауру мал ... ... және одан кейін әр 10 күн
сайын шектеу алынғанға дейін дезинфекция ... ... ... ... 10-20 % ... ... әк немесе құрамында 2 %
активті хлоры бар хлорлы әк ... ... 2 % ... ... немесе 3 % ыстық креолин ... ... 0,5 ... ... және ... дезинфекциялық заттар нұсқамаларға
сәйкес жүргізіледі.
      13. ... ... ... ... ... ... биотермиялық
орларда залалсыздандырады. Өлген малдан немесе лажсыздан сойылған малдан
алынған теріні 1 % тұз ... ... және ... 20 ... ... ... ... Тері салмағының бір
бөлігіне 4 бөлік ... ... ... ... ... ... 48 сағат ұстайды. Жүнді, қылшықты, ... ... ... ... бос ... ... бір квадрат метр
камераға 50 килограмм орналасатындай ... булы ... ... ... ағынды бумен 109-111 о С температурада ... бойы ... 14. ... ... ... үшін ... ағынды бумен 1,5
сағат бойы камерада ұстайды немесе 2 % ... ... ... ... ... немесе 2 сағат бойы 1 % ... ... бір ... ... 5 литр ерітінді есептеледі.
Резинадан ... ... ... аяқ ... 2 ... бойы 5 % ... ... 4 % формалдегидтің ерітіндісіне камерадағы ыстық буға
орналастыру арқылы залалсыздандырады.
      15. Пастереллезге ... ... ... ... алудың
алдында, келесі шаруашылық-ұйымдастыру және ветеринариялық- санитариялық іс-
шараларды жүргізеді: ... 1) ауру мал ... ... ... малдар орналасқан мал қораларына
қажет ... ... ... ... 2) мал ... ... ... айналасын, алаңдарды
шаруашылықтағы басқа қора-жайларды тазалап, көң-қидан тазартып, астын таза
қабатына дейін аударып, содан ... ... ... 3) мал ... ... дератизация және қорытынды дезинфекция
жүргізеді. Дератизацияны мал ... ... ... ... ... ... жасайды. ... ... ... ... 4-тармақшасында көрсетілгеніндей
дезинфекциялық заттармен жүргізіледі.
      16.Таза емес ошақтардан шектеу Қазақстан Республикасының ... ... ... алынады.
      17. Шектеуді алғаннан кейін 1 жыл бойы пастереллезге қарсы ... ... ... ... ... ... 30 күндік оқшаулап
ұстау мерзімінде пастереллезге қарсы егіледі.
3.5. Жарып – сою хаттамасы.
Казталовка ... ... ... ... ... ... өлексесiн
паталогоанатомиялық жарып – сою.
Жарып – союды «Ветеринарлық медецина және биотехнология» факультетiнiң
3 курс студентi М.А. Куанов Жәңгiр хан атындағы ... ... ... ... университетiнiң ветеринарлық клиникасында 2013 жылы наурыздың 7-
і күні өткізді.
Анамнез. Шаруашылықтағы ветеринарлық маманның 2012ж ... ... ... құс өзiн ... ұстап, бөлектенiп жүрген, бiр жерден
қозғалмай, ауызы мен тұмсық ... ... ... ... Дене ... 43,50С ... ... мамықтары үрпиiп,
солған. Саңғырығы сұр, сары немесе жасыл түстi, кейде қан ... ... ... мен ... ... ... ... Тыныс жолдарында
қоймалжың кiлегейдiң болуына байланысты тыныс алуы қиын және жиiленген.
Тәбетi жоқ, жиi ... ... ... даму күйiнде, құс орнынан
қиындықпен көтерледi.
Сыртқы қарау.
I. Тану белгiлерi: 3 ... ақ ... ... ... дене ... орташа
қоңды тауық өлексесi.
II. Өлекседегi өзгерстер: өлексе салқын, сiресу байқалмайды.
III. Арнайы ... ... және ауыз ... ... көкшiл реңк бар ақшыл
қызыл түстi.
Айдары мен ... ... ... ... етi ... ... ... бұлшық еттерiнде көрнекi өзгерiстерi жоқ.
Беткейлiк лимфа түйндерi өзгерiссiз.
Сүйек, буын және байламдарында iркiлмелi ... ... бары ... ... қуысында 10 мл көлемде қызғылт түстi, мөлдiр сұйықтық бар, ... май мен ... ... ... қан ... ... және терi асты ... терең қабаттарының геморрагиясы, он екi
елi ... ... ... ... ... ... көбiнесе сұйықтық
айқындалады.
Кеуде қуысында 5 мл көлемде ... ... ... ... ... ... ... ылғалды, жылтыр, терең ... ... ... ... ... бозғылт қызыл түстi. Тiлiнген тiл түсi
боз қызыл түстi, кескiнiндегi бұлшықет талшықтары анық көрнедi.
Жұтқыншақ пен ... ... ... ... ... ... қызыл түстi.
Кеңiрдек пен трахеяда көп мөлшерде көбктi сұйықтық бар, кiлегей ... ... боз ... ... ... ... қызыл түстi, қамыр тәрiздi консистенциялы,
кескiн бетi ылғалды, жылтыр. Өкпе бөлшектерi суда ... ... ... ... ... қызыл түстi, құрамында көбктi сұйықтық
бар.
Бронхиальдiк және қабырғааралық лимфа ... ... ... ... ... ... қабында сұйықтық бар. Эпикард астында нүктелiк қан құйылулар
байқалады. Жүрекке (перикард, ... қан ... ... ... ... қалташасы экссудатқа толы.
Аорта және өкпе артериясында көзге көрнетiн өзгерiстерсiз.
Талағында өзгерiс байқалмаған.
Бауыр паренхиматозды зақымдалған ... ... ... ... сұр нүктелiк некротикалық ошақтармен көмкерiлген.
Асқазаны сарғыш – жасыл түстi сұйық массаға толы.
Аш iшек құрамы сұйық, жасыл түстi, жағымсыз истi. ... ... ... ... қапталған. Он екi елi iшек қабынған.
Тоқ iшек сұрғылт жасыл түстi сұйықтау ... ... миы: Ми ... ... ... қанға лық толы.
Паталогоанатомиялық диагнозы.
1. Перикардит.
2. Бауыр циррозы.
3. Жiтi энтерит.
4. Мезентериалды лимфа түйндерiнiң жiтi серозды қабынуы.
5. Ми ... жiтi ... және бас ... ... Жiтi ... және ... ... Диагноз анамнез және паталогоанатомиялық жарып – ... ... Құс ... ... N0- ... хан 54 ... Батыс Қазақстан
ветеринарлық лабораториясына
(материал жолданып отырған лаборатория атауы, адресi)
Материал жіберушi және оның толық мекен-жайы: Казталовка ауданы ... ... ... ... ... алу күнi: ... (құстың) ауырған күнi: 06.03.2013
Өлген күнi: 07.03.2013
Клиникалық көрiнiстiң қысқаша сипаттамасы және анамнез мәлiметтерi: құс
өзiн ... ... ... ... бiр ... ... ауызы мен
тұмсық тесiктерiнен көбiктi сiлекейдiң аққаны байқалған. Дене температурасы
43,50С дейiн көтерiлiп, мамықтары үрпиiп, ... ... сұр, ... ... ... ... қан ... жиi бөлнедi. Сырғалары мен айдарының
цианозы ... ... ... ... ... ... болуына
байланысты тыныс алуы қиын және жиiленген. Тәбетi жоқ, жиi шөлдейдi, жалпы
әлсiздiк даму күйiнде, құс ... ... ... ... тiл, ... ... кiлегей
қабықшалары көкшiл реңктi бозғылт қызыл түстi. ... пен ... ... ... ... бар, ... қабаты көкшiл реңктi боз қызыл түстi.
Өкпелер, бронхиальдiк және қабырғааралық лимфа түйндерi аздап ұлғайған,
сұрғылт қызыл түстi. ... ... ... бар. ... ... ... ... байқалады. Жүрекке (перикард, эпикард) қан шашылғандай,
көптеген ... ... ... ... ... ... паренхиматозды зақымдалған күйде, сарғыш түстi, тығыз консистенциялы,
сұр нүктелiк некротикалық ошақтармен көмкерiлген. Асқазаны ...... ... ... толы.
Алдын – ала қойылған болжама диагноз: Пастереллез.
Материалдың лабораторияға жiберлiген күнi: 07.03.2013
IV.Қорытынды.
Пастереллез (Pasteurellosis) – ... ...... құс ... ... ... Жiтi өткенде септицемия
симптомдарымен, жiтiлеу және созылмалы өткен ... ... ... ауру ... ... ... үй ... мен құстары бейiм
келедi. Аталып отырған аурумен адам да ауырады. Құс пен үй ... ... ... өтедi. Өзге де жануар түрлерiнде ауру эпизоотиялық түрде
өтедi, бiрақ өте аз кездеседi.
Қоздырғыш көздерi болып ауру ... ... ... ... - ... алып ... ... Пастерелла алып жүру уақыты
бiр жылдан асуы мүмкiн. Сау жануарлардың пастереллез қоздырғышын алып ... тән. ... ... ... ... шаруашылықтан ауру мал
тасымалдау аурудың көптеп ... ... ... отырғанын көрсетедi.
Сау жануарлардың пастереллаларды алып жүру шаруашылықта кенеттен ауру
туындауға себеп болады. Жануарлардың барлық түрiнде ауру жiтiлеу, жiтi, аса
жiтi және ... ... ... ... түсе ... қан ағысына енiп вируленттiлiгiне
қарамастан септицемия немесе ауру аса жай ... ... ... ... ... ...... процестермен сипатталады. Аурудың жiтi
түрiнде бауырдың паренхиматозды ... ... ... нәтижесiнде оның
анатоксикалық қорғаныс қызметi төмендейдi, бұл ... ... ... алмасу процесiнiң бұзылуына келiп соқтығысады. Активтi мезенхима
клеткаларындағы антиденелердiң дамуы ... ... ... ... ... ... тиiспей, тiкелей нерв жүйесiне,
кейiн бiрден барлық организм жүйесне пастереллездiк сепсис тудыра ... ... қой ... ... ауруы анықталған сәттен
бастап шектеу қойылып, сәтсiз шаруашылықтардағы ауру және ... ... ... ем – дом ... ... ... дұрыс.
Ағымдағы дезинфекцияны жануарлар тұратын қоражайларда алғаш ауру мал
анықталған соң жүргзедi, кейн ауру және ... ... ... ... ... ... соң ... жүргiзiлiп отырады.
Ауруға күдiктi малдарды ұстайтын ... ... ... ... ауру мал ... ... ... шектеудi алуға 10 күн қалған уақытта
жүргiзiп отырады.
Пастереллез ауруын болдырмас үшiн барлық ...... ... ... ... ... ... қадағалау, моционының
дұрыстығын тексеру, уақытылы вакцинацияланып тұруын ... ... ... ... басшысының, ветеринар маманның қала бердi мал күтушiлердiң
мндеттi жұмыстарының бiрi.
V.Қолданылған әдебиеттер.
Аскеров А.А. Некоторые ... по ... ... в ... кур при
пастереллезе: Сб. научн тр. АзНИИ- Баку - 1963- Т. 18.- С. 93-95.
Борисенкова АН. Профилактика пастереллеза.- М., 1979 - 87 ... Е.И. ... ... птиц - М., 1972-184 с.
Глебова И.Я. Экспериментальные данные о роли клещей ... gallinae ... и ... ... ... /: Сб. тр. ВНИИПБП-Вып.1(12).-
Л.- 1965-С.129-132.
Ежов В.И. Сравнительная эффективность ... при ... ... 1963- №9.-С ... Некоторые итоги борьбы с пастереллезом птиц: Сб. научн тр ВНИИБГ - Л-
1972 - Вып ... Е.И. Об ... ... ... ... ... ... животных: Сб. научн. тр. ВНИИБП.- Л.- 1972 - Вып.10(21).- С.70-74.
Капиашвили 3. устойчивость птиц к холере // ... - 2000 - №6 - ... Г.Г., ... Г.П. Пастереллез птиц и меры борьбы с ним - Киев, 1974
- С.4-6.
Кожевников ЕМ. ... ... в ... ... ... 1971-№2,- С. 106-107.
Коровин Р.Н. Заразные болезни птиц и ... мер ... ... - 1991.- №6 - ... Н.М. ... по ... ... при пастереллезе (холере) /
Болезни животных- М., 1962-С.306.
Сердюк Н.Г.. ... П.Ф. Роль ... ... птиц и ... ... пастереллеза // Ветеринария.- №6 - 1970 - С.53.
Сизов П. В. Руководство по болезням животных- М , ... ... А.А. ... ... и ... ... ... животноводства Казахстана: Матер. Междунар. научн.-
практ конф.: Состояние и перспективы ... ... ... и
практики.- Алматы, 10 сентября, 2003,- С.9-17.
Цимох П.Ф. Типизация пастерелл по О-антигенным свойствам // ... ... - №11.- ... С.С. ... ситуация в птицеводстве России //
Ветеринария - 2000.- №9,- С.3-4.
18)Покровский В.И., ... Б.Ф. ... ... ... и ... // ... М - 1999. - №5 - ... сурет
2-ші сурет
3-ші сурет
4-ші сурет
5-ші сурет
6-ші сурет

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Бірнеше түлікке ортақ пастереллез ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»30 бет
Актиномикоз, аспергиллез ауруларында қолданылатын биопрепараттар. Пастереллез, колибактериоз ауруларында қолданылатын биопрепараттар7 бет
Пастереллёз3 бет
Пастереллез ауруы14 бет
Пастереллез ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар26 бет
Пастереллез кезіндег ібиопрепараттар4 бет
Пастереллез кезіндегі биопрепараттар4 бет
Пастереллез кезіндегі биопрепараттар жайлы4 бет
Домбыра аспабында отырып ойнау барысындағы пастоновкаларды,яғни орындықта отырған баланың отырысын және оң және сол қолдардың қойылымдарын баяндау3 бет
Кілегейге арналған пастеризациялы суытқыш қондырғылар5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь