Проблемалық несиелер

1.Проблемалық несиелермен банкінің жұмыс
2.Несиелік тәуекелді реттеудегі мемлекеттің рөлі
3. «Проблемалық кредиттеу қоры» акционерлік қоғамы
Кез келген банктің қызметтінің табыстылығы банктің берген несиелерінің сапасына, оның қайтарымдылық дәрежесіне тікелей байланысты. Несиені уақытылы қайтарылмауы банктің зиян шегуіне итермелейді. Сондықтан да банктер несиелік тәуекелді басқару шаралары мен уақытылы айналысып отыруға тиіс.
Несиелік тәуекел – қарыз алушының банктен алған несиесі оған есептелген сыйақысын өз уақытында қайтара алмауына байланысты банктің зиян шегуін сипаттайды.
Кез – келген банктік несие белгіленген мөлшер шегінде беріледі. Несиенің мөлшерін банк мекемесі қарыз алушымен бірлесе отырып, материалдық қорлардың құрылу қажеттілігін зерттеу негізінде шығындарды, өндіріс көлемі мен өнімнің өнімділігін, ауыл шаруашылық өнімдерін, оның қайта өңделуін және басқа да шығындарды ескере отырып анықтайды.
Қарыз алушыға берілетін несиенің мөлшері әртүрлі жағдайларға байланысты болып келеді. Біріншіден, қарыз алушыға берілетін несие шамасы қарыз алушының жасаған өтінішіне байланысты. Екіншіден, несиенің мөлшері экономикалық жағдайларға байланысты, соның ішінде: қарыз алушының төлем айналымындағы алшақтық шамасына; несиені қамтамасыз ететін тауарлы – материалды бағалар қорына және олардың өтімділік дәрежесіне; маржа деңгейіне; несиелік тәуекел дәрежесіне және банктің клиентке деген сенім дәрежесіне; банкте бар ресурс көлеміне және т.б.
Егер біз қазіргі уақытта экономикамыздың дамуына әсер ететін күшті факторлардың бірі ретінде банк секторын атап өтетін болсақ қателеспеген болар едік. Жалпы олардың мемлекетіміздің өмірінде ойнайтын ролі және соған қатысты маңыздылығы айтпаса да түсінікті.
Ал банк үшін, оның ішінде коммерциялық банк үшін пайда табу барысында активті операциялар ішіндегі несиелермен жасалатын операциялар, оның пайдалығына байланысты, аса маңызды болып табылады. Бірақ та бұл операция түрінен пайда табу барысында банк өз тарапынан қиындықтарға кездеседі. Ол қиындық – банктің несие бойынша баратын тәуекелі болып табылады. Проблемалық несие дегеніміз несие келісім – шартында көрсетілген уақытта қайтарылмаған, уақыты кешіктірілген қосымша келісім берілген несиелер, сақтандыру, кепілхат немесе кепілдемемен қамтамасыз етілген несиелер бойынша сақтандыру компанияларының, кепілхатты және кепілдеме берушілердің банк алдындағы міндеттемелері орындалмаған және несиелерге есептелетін пайыздық несиелік келісім – шартта көрсетілген күннен 30 күн өткенде дейін қайтарылмаған несиелер жатады.
Сондай-ақ проблемалық несиелерге қарсы шараларға мыналар жатады:
-қарыз алушының қызметін қайта құру; - несиені қайтару кестесін өзгерту; -пайыз (сыйақы) төлеу тәртібін өзгерту. Отандық банктік тәжірибеде проблемалық несиелерге несиелердің жіктелу ережесіне сәйкес стандартты несиеден өзгелерә, соның ішінде күмәнді және үмітсіз несиелер жатады. Кез келген коммерциялық банкте проблемалық несиелер Басқармасы немесе жұмыс жасау бөлімі ұйымдастырылуы қажет. Проблемалық несиелермен әрі қарай жұмыс жасау бағытын таңдауда мынадай факторлар ескерілуі тиіс:
- қарыз алушының Банк алдындағы міндеттемені орындамау себебі;
-проблемалық несиенің пайда болу себептері: дефолтқа итермелеген форс-мажор немесе нарықтағы жағдаяттың теріс өзгерісі, бизнес жоспарындағы жіберілген қателіктер, кәсіпорындағы менеджмент сапасының төмендегі және т.с.с..;
- қарыз алушының іскерлік беделі, несиелік тарихының болуы;
- кепіл мүлкі есебінен несиелік қарызды қайтару мүмкіндігі;
- қаржылық сауықтандыруға байланысты шаралар жасалған жағдайда қарыз алушының несиелік қарызды толық төлейтіндігін куәландыратын қаржылық сауықтандыру жоспарының банке ұсынылуы;
- қарыз алушының ағымдағы қаржылық есебі, ақша қаражаттарының қозғалысы туралы толық ақпараттарды банкке беруге дайын болуы;
- қарыз алушының қосымша қамтамасыз ету мүлкін банкке ұсынуы.
Қысқаша айтқанда, банк үшін аталған нұсқаулардың қайсысы аз шығын жұмсай отырып, несиелік қарызды қайтаруға мүмкіндік жасайтындығын ескеру қажет.
Қолданылған әдебиеттер:
1. К.Б. Блеутаева Ақша және банктер 2007 ж. Алматы 96б.
2. С.Б. Мақыш Банк ісі 2009ж. Алматы 292б.
        
        Проблемалық кредиттерді басқару
1.Проблемалық несиелермен банкінің жұмыс
2.Несиелік тәуекелді реттеудегі мемлекеттің рөлі
3. акционерлік қоғамы
Кез келген банктің ... ... ... ... ... ... оның ... дәрежесіне тікелей байланысты. Несиені уақытылы қайтарылмауы банктің зиян ... ... ... да ... ... тәуекелді басқару шаралары мен уақытылы айналысып отыруға тиіс.
Несиелік тәуекел - ... ... ... алған несиесі оған есептелген сыйақысын өз уақытында қайтара алмауына байланысты банктің зиян шегуін сипаттайды.
Кез - ... ... ... ... ... ... беріледі. Несиенің мөлшерін банк мекемесі қарыз алушымен бірлесе ... ... ... ... ... зерттеу негізінде шығындарды, өндіріс көлемі мен өнімнің өнімділігін, ауыл шаруашылық өнімдерін, оның қайта өңделуін және ... да ... ... ... анықтайды.
Қарыз алушыға берілетін несиенің мөлшері әртүрлі жағдайларға байланысты болып келеді. Біріншіден, қарыз алушыға берілетін несие шамасы қарыз алушының жасаған ... ... ... ... ... ... жағдайларға байланысты, соның ішінде: қарыз алушының төлем айналымындағы алшақтық шамасына; несиені қамтамасыз ететін тауарлы - ... ... ... және ... өтімділік дәрежесіне; маржа деңгейіне; несиелік тәуекел дәрежесіне және банктің клиентке деген сенім дәрежесіне; банкте бар ресурс ... және ... біз ... ... экономикамыздың дамуына әсер ететін күшті факторлардың бірі ретінде банк ... атап ... ... қателеспеген болар едік. Жалпы олардың мемлекетіміздің өмірінде ойнайтын ролі және соған қатысты ... ... да ... банк ... оның ... ... банк үшін пайда табу барысында активті операциялар ішіндегі несиелермен жасалатын операциялар, оның ... ... аса ... ... ... Бірақ та бұл операция түрінен пайда табу барысында банк өз тарапынан қиындықтарға кездеседі. Ол қиындық - ... ... ... ... ... болып табылады. Проблемалық несие дегеніміз несие келісім - шартында көрсетілген уақытта қайтарылмаған, уақыты кешіктірілген қосымша ... ... ... сақтандыру, кепілхат немесе кепілдемемен қамтамасыз етілген несиелер бойынша сақтандыру компанияларының, кепілхатты және кепілдеме берушілердің банк алдындағы ... ... және ... есептелетін пайыздық несиелік келісім - шартта көрсетілген күннен 30 күн ... ... ... ... ... ... ... қарсы шараларға мыналар жатады:
-қарыз алушының қызметін қайта құру; - ... ... ... өзгерту; ... ... ... ... ... ... банктік тәжірибеде проблемалық несиелерге несиелердің жіктелу ережесіне сәйкес стандартты ... ... ... ... ... және ... несиелер жатады. Кез келген коммерциялық банкте проблемалық несиелер Басқармасы немесе жұмыс жасау бөлімі ұйымдастырылуы қажет. ... ... әрі ... ... жасау бағытын таңдауда мынадай факторлар ескерілуі тиіс:
- қарыз алушының Банк алдындағы міндеттемені орындамау себебі;
-проблемалық ... ... болу ... дефолтқа итермелеген форс-мажор немесе нарықтағы жағдаяттың теріс өзгерісі, бизнес жоспарындағы ... ... ... ... сапасының төмендегі және т.с.с..;
- қарыз алушының іскерлік беделі, несиелік тарихының болуы;
- кепіл мүлкі есебінен несиелік ... ... ... ... ... байланысты шаралар жасалған жағдайда қарыз алушының несиелік қарызды толық төлейтіндігін ... ... ... ... ... ... қарыз алушының ағымдағы қаржылық есебі, ақша қаражаттарының қозғалысы туралы толық ақпараттарды банкке беруге дайын болуы;
- ... ... ... ... ету ... ... ... айтқанда, банк үшін аталған нұсқаулардың қайсысы аз шығын жұмсай отырып, несиелік қарызды қайтаруға мүмкіндік жасайтындығын ескеру қажет.
Проблемалық несиені ... ... ... ... ... қамтиды:
* қарыз алушыны қаржылық жағынан сауықтандыру;
* ... ... ... ... ... ... ... несиелік келісім шартты өзгерту арқылы несиені қайтаруға мүмкіндік беру, қарыз алушы-
ның қаржылық және шаруашылық жағдайын жақсартуы үшін оған ... ... ... беру немесе өзге шараларды қолдануды көздейді.
Қарыз алушыны ... ... ... ... ... жатады:
* несиенің төлем мерзімін ұзарту немесе несиелік келісімшарттың қызмет ету мерзімін созу;
* қарызды қайта ... яғни ... ... ... енгізе отырып, қосымша несиелік ресурсты бөлу жолын қарастыру;
* қайта қаржыландыру, қарыз алушыға немесе үшінші бір тұлғаға ... ... беру ... ... ... заңға қайшы келмейтін өзге шаралар.
Несиенің мерзімін ұзарту немесе қайта құрылымдапу шарты ретінде ... ... ... ... қосымша қамтамасыз ету мүлкін талап ету;
* қарыз алушының алашақ қарызын банкке алуға құқық беруі туралы келісім жасау;
* ... және ... ... ... ... алушының активтерінің бір бөлігін сату;
* шығыстарды азайту ... ... кей ... ... ... қайта тағайындауды талап ету.
Несиені қайта қаржыландыру шаралары проблемалық несиелермен жұмыс жасау ... ... ... ... ... ... алушының қарызын өтеуді үшінші бір тұлға өз жауапкершілігіне алса;
* қарыз туралы ... ... ... ... ... жіберілсе.
Несие бойынша қарызды төлеттіру сот шешімі бойынша немесе сот шешімінсіз кепілге салынған мүлікті ... ... ... ... ... ... несиені төлеу мерзімінің кешіктірілуі қарыз алушының зұлымдығынан ... және оның банк ... ... ... ... несие менеджері мұндай ақпаратты Банктің қауіпсіздік басқармасында және проблемалық несиелер Басқармасына хабардар жеткізеді.
Кепіл мүлкін сату аукциондық немесе аукционсыз ... ... асуы ... ... ... мүлкін сату мынадай тәсілдермен іске асады:
* Банктің бақылауымен кепіл беруші ... ... ... ... ... ... ... берушінің кепіл хат беруі арқылы кепіл мүлкін ... ... бір ... ... ... ... ... қайта рәсімдеу.
Кей жағдайларды кепіл заты жылжымайтын мүлік ... ... үй ... онда оны банк жаңа ... алушыға ипотекалық несие беру арқылы сатып жіберуі мүмкін.
Кепіл мүлкін ипотекалық несиені беру арқылы ... ... ... ... екі ... ... ... нұсқа, келісімшартта көрсетілген кепіл мүлкінің бағалау құны, оның нарықтық ... ... ... онда ... ... ... ... бойынша рәсімдеу аукциондық тәсілмен іске асуы мүмкін.
* Екінші нұсқа, нарықтық құны келісімшартта көрсетілген кепіл мүлкінің бағалау құнынан төмен болса, онда ... ... ... ... ... ... ... жіберуге болады. ... ... ... ... ... ... ... несиелерді болдырмауға бағытталған әрекеттері өте маңызды. Банк несиелік ... ... ... ... орындалуын қатаң бақылап отырады. Оның басты мақсатты ссуда ... ... ... және ... ... ... және ... төленуін қамтамасыз ету. Әрине әрбір ссуда түрі бойынша ойламаған жағдайлардың өріс алу қауіпінен өзінің тәуекелі болады. Банк бұл тұрғыдан ... ... ... ... ... банк тек қана ... сенімді қарыз алушыларға ғана несие беру саясатын жүргізуі мүмкін, ... ... ... ол көп пайдалы мүмкіндіктерді жіберіп алуы мүмкін. ... ... егер ... ... ... туса, банк үшін бұл өте қымбатқа шығып кетеді. Сондықтан ең оптималды саясат ресурстарды табысты орналыстырудың ... ... ... ... ... ... ... сақтауды қамтамасыз ету болып табылады.
Қарызды қайтаруға байланысты қиындықтар бірден пайда болмайды және кездейсоқ болатын жайт ... Бұл ... ... бір ... аралығында өрбейді. Тәжірибелі деген банк қызметкері клиент тартайын деп жатқан қарызды қайтаруға байланысты қиындықтарды ең бастапқы сатысында - ақ ... ... ... ... және сонысымен банк мүдделерін қорғауға сол кезден бастап ... ... ... ... Бұл ... ... ерте қолданған жөн. Мұнда ескеретін жайт, банк шығындары тек қана қарызды, пайызды төлемеуден ғана шектеліп қоймайды, ... ... ... да ... ... ... ... мүмкін:
* Банк беделіне нұсқан келеді, өйткені мерзімі өткен және ... ... ... көптігі салымшылар, инвесторлар сенімінің төмендеуіне алып соғады;
* Әкімшілік шаралар ұлғаяды,өйткені ... ... ... ... өте мұқият болуын және "алтын" уақытын алады;
* Квалификациясы жоғары кадрлардың кету қауіпі оларды стимулдау мүмкіндіктерінің операциялардың пайдалылығының төмендеуінен азаюы ... ... ... ... ... ... емес ... " қайтарылып тасталынды";
* Қарыз алушы тұлға тарапынан сотқа қарсы арыз түсу қауіпі тууы ... онда ол, ... ... ... алу ... талабы оны банкроттыққа алып келгендігін дәлелдеп шығуы мүмкін
Барлық осы шығындар банк үшін өте ... ... ... және ... ... ... ... асып түсуі мүмкін.
Ссудаларды қайтарумен байланысты қиындықтар туындауының ең негізгі себептері келесідей:
* Банк персоналымен жіберілген қателер ... ... ... ... ... уақытында, келісім шарттарын дайындау және кейінгі бақылау процесінде туындайды. Ең жиі кездесетін мынандай ереже бұзушылықтар бар:
* қарыз алушыға деген жеткілікті ... ... ... ... ... ... көңілмен мақұлдай салу);
* қаржылық сараптаманың профессионалды жүргізілмеуі;
* несие қызметкерінің кәсіпорын ... сала ... т.б. ... факторларды жақсы зерттемеу, оның әсерінен ссуданы жақсы ... ... ... кепілдің жеткілікті болмауы(мысалы, кепілдің бағасын жоғары алу);
* ссуданы құжаттаған кезде жіберілген қателер(келісімде банк мүдделерін көздейтін маңызды шарттарын ... ... ... ... ... ... ... үстінен бақылаудың нашарлығы(компанияның кепілін тексерудің, зерттеудің болмауы).
Ссуда алған кәсіпорының немесе компанияның тиімді ... ... ... ... ... өнім ... ... және оның рыноктан ығыстыру факторлары;
* жарнамалық компанияның жоспарының болмауынан, болашақ рыноктарды бағалаудың қателігінен маркетингтің тиімді болмауы;
* компания қаржыларының бақылануының нашарлығы ... ... ... ... ... және ... ... банк тарапына тәуелді емес факторлар да маңызды роль ойнауы мүмкін:
* экономикалық конъюктураның нашарлауы;
* саяси өзгерістер;
* заңнаманың өзгерісі;
* технологиялық ілгерушілктер және ... ... ... ... ... байланысты қиындықтардың кездейсоқ пайда болуы өте сирек кездеседі. Әдетте қарыз ... ... ... ... оған ... ... несиенің уақытылы қайтарылмауы немесе мүлдем үмітсіз несиеге айналып кету туралы ... ... көп түрі ... ... ... ... есеп ... сараптау;
* қарыз тұлғаның өзімен жеке контактілерге;
* үшінші тұлғалардың хабарлары нәтижесінде;
* банкінің ... ... ... ... қызмет ету периодында, қарыз алушы банкке балансын, пайда мен шығындары туралы есебін нақты қаражаттардың түсуі туралы ... және т.б. ... ... ... Оларды өте мұқият сараптау айда бола бастаған қауіпті ашып бере алады. Банк мынаған көңіл бөлу керек:
* дебиторлық қарыздың күрт ... ... ... ... ... ... ... үлесінің төмендеуі;
* қысқа мерзімді қарыздың пропорционалды өспеуі;
* өтімділік коэффициентінің төмендеуі;
* активтер сомасында негізі ... ... ... сату ... ... ... ... қарыздарының өсуі;
* операциондық қызметтен шығындардың пайда болуы;
* коммерциялық несиелеу шарттарының өзгеруі және ... үшін ... ... ... ... ... тұру тиімді. Яғни компанияны, оның филиалдарына соғып, ... ... ... ... ... ... емес персоналды, артық запастарды, көрсетілмеген құрал - жабдықтарды анықтауға мүмкіндік ... Банк ... ... ... аса ... болуға шақырады;
* жоғарғы басқарушы құрамның мінезінің, әдеттегі істерінің өзгеруі;
* басшылардың отбасы аясындағы проблемалары;
* банкпен қарым - ... ... ... соқпауы және арадағы қарым - қатынастың күрт өзгеруі;
* бастыы қызметкерлерін ауыстыру;
* жаңа ... ... ... ... ... сатып алумен айналысу;
* қаржылық есеп беруді жақсы құрмау;
* негізделмеген тәуекелге бел буу;
* өнімге ақылға сыймайтын бағаларды ... ... ... ... реакцияның баяулығы;
* әлсіз операциондық бақылау;
* басшылықта сабастастықтың болмауы;
* маңызды клиенттерді жоғалту;
* спекулятивті запастарды құру;
* тозған құрал - ... ... ... ... үшін ... ... ... қарым - қатынастың өзгеруі көп мәліметтерді бере алады:
* қарыз алушының несиелік ... ... оның ... ... ... жеңілдіктер ұсынуға өтінішіне орай банкпен шақырымдар алуы;
* компания туралы оның жаңа несиелеушілерінен мәлімет алу;
* сақтандыру компаниясының ... ... ... ... ... жою ... хабар беру;
* банк шоттарында қаражаттары жоқтығы уақытында чектерді төлеуге ұсыну;
* алдын - ала ... ... ... ... ... ... банк бөлімдерінен клиенттің шотында қалдықтарының күрт азаюы туралы маңызды мәліметтер алуға болады.
Егер сапалы емес(проблемалық) ссуданы ... ... осы ... ... ... ету ... қолдану қажет. Ең жақсы амал - ... ... ... отырып несиені қалпына келтіруге және қарама - ... ... ... ... ... ... Егер бұл ... өз мақсатына жетпесе, онда банк өз мүдделерін қорғап, қарыз алушыға қарызды қайтаруды, кепілді сатуды, кепілдік берген тұлғаға өз ... ... алап ... ... Ең ... амал - ол ... қайтармаушы тұлғаны банкрот деп жариялау, бірақ бұл әрбір тараптар үшін ең тиімсіз жол ... ... ... уақыт оздырмай іс - әрекет жасау керек, өйткені егер қарыз ... ... ... ... ... ... ... төлемдерді кешіктірсе, оның бүкіл мүлкіне шектеу салынады, ал бұл болса банкінің, қарызды ... ... етіп ... ... ұзын ... ... ... етеді.
Проблемалық ссуданы анықтаған уақытта ең бірінші қолданылатын қадам - орын алып отырған жағдайды ... ... ... алушы позициясын айқындап алу қажет( осы жағдайды түзетуге деген оның ... ... оған ... бола ма, ... ... пайдалылықты орнықтыра алады ма). Сонымен қатар, банк позициясын да айқындау шарт, банкінің үмітсіз қарыздары көп па? Егер көп ... онда өте ... сот ... қайтару операциясына араласудың қажеттігі шамалы, онда да бұл сұрақты бейбітшілікпен шешіп, оның қалған қарызының бөлігін шегеруге ... ... да ... шешім болады.
Сосын банкінің несие қызметкері компания өкілімен кездесу ұйымдастырып , орын алып отырған жағдайда талықылау керек. ... ... банк ... ... банк ... ары қарай жұмыс істеуге шешім қабылдады ма, жоқ па, оған тәуелсіз әріптестікке шақыру шараларын қолдану ... ... бұл ... ... ... көз жеткіздіртесе, онда іс - әрекет жоспарын құрастыруға болады, ол мынандай іс - ... ... ... активтерді сату;
* қосымша шығындарды азайту;
* маркетингтік стратегияны өзгерту;
* басшыларын ауыстырып, оның орнына ең ... ... жаңа ... тағайындау.
Басқа шешім банкпен кепілді сатумен сипатталуы мүмкін. Бұл үшін ең ... ... ... банк шынымен де кепіл бойынша нұсқау беру құқының бар екендігін көз ... ... ... ... сату ... ... ... екендігін анықтау керек: әдетте бұл қымбат тұратын және уақыт алатын процесс. Ең тиімді жол - ... ... ... алушымен бірге отырып жұмыс істеу.
Қарызды қайтару немесе ... ... ... ... байланысты анықталады.
Егер бірнеше кәсіпорын және банкілер бір - бірімен ... ... ... ... онда ... ... ... ең оңай жолы - клиринг табылады.
Батыс Еуропа елдеріне клирингілік есепайырысулар арқылы циклдік есепке ... ... ... мен ... ... ... цикл ... өтеледі. Бұл жерде әрбір экономикалық агент өзінен кейінге, ал соңғысы біріншіге кредитор ... ... ... өтеу процедурасы барлық циклдар біткенше қайталана береді.
Үшінші тұлғалар қатысатын схемалары пайдаланса, мұнда сөз ... ... ... ... ... ... туралы болып отыр. Мәміле қабылданғанда тауар бағасы қанша тұратындығымен емес, ол үшін қанша бере алатындығымен анықталады. Сондықтан қарыз бағасы ... ... ... қалады. Дегенмен қарыздарды кейбір бағалы қағаздарға айырбастаса онда, ол бойынша уақыт өте келе бағалы қағаздар ... ... ... бастайды, ал реанимацияланған кәсіпорын оның жаңа иесіне пайда әкеле бастайды, бұл барлық ... ... сай ... және де мәміленің соңғы тиімділігін анықтайды.
Коммерциялық банкілердің мерзімі өткен ссудалық ... үлес ... әсер ... ... ... зерттеу өте күрделі өзгермелі шара. Оны шешуде оның құрамының әрбірінің ... ... ... ... ... ... қайтармаудың макроэкономикалық себептеріне:
* инфляцияның деңгейінің секірмелі өзгергіштігі;
* валюта бағамдарының өзгерісі;
* нақты қызмет етуші заңнаманың болмауы және т.б. ... ... ... ... болу ... ... өз құрал жабдықтарын тиімді пайдаланбауы;
* құрал - жабдықтарының моральды және физикалық жағынан қатты ... ... ... ... білім деңгейі;
* мамандардың жүйелі түрде жалақысы төленбеуінен жоғатуы және т.б.
Қазіргі нақты фискалды ... ... және оған ... ... ... сипатталатын салық жүйесі кезеңінде несиені қайтармау тәуекелі өседі. Бұл ең ... ... ... яғни ... ... ... бойынша төлеуге дайындап қойған қаражаттары бюджетке алынуы мүмкін.
Ресми есеп беруде мерзімі өткен зайымдардың ... ... ... қанағаттанарлық дәрежеде. Бұл ең алдымен соңғы уақыттағы несие портфеліндегі стандартты несиелердің ... ... ... ... заңды шаралар жүргізуінің нәтижесі, яғни қарыздарды пролонгациялау, қайта несиелеу, және басқа да операциялар ... ... ... ... қателерінен де туындайды. Мысалы: Ресейде 1997 - 200 ... ... ... ... ... бойынша 1998 жылы болған қаржылық дағдарысқа жабады, ал шындығында оның ... ... ... төмен сапалығы және олардың қайтарылмауы болды. банкі екі млрд. Доллар берген зайымдарының ... ... және Ішкі ... ... ... да қатысы бар құрылымдар көмегімен сол соманың тек оннан бір бөлігін ғана ... ... ... 90% ... ... ... салымшылар үшін мәңгі қайтарылмайтын болды. Мұндай жағдай, әсіресе қазіргі салымшының сенімі үшін күрес кезеңінде бүкіл банк жүйесіне кері әсерін тигізеді.
Несие ... ... ... ... ... ... ... және басқарушылық жоспарлауды пайдалану көбіне несиелік тәуекелдің өсуіне әкеліп соғады. Мысалы, сала ... және ... ... ... ... негізделмеген несие портфелін диверсификациялау немесе несие қызметінің ұйымдастырушылық, функционалды және ... ... ... емес өзгерту.
Проблемалық несиелермен жұмыс жасау тәжірибесін біздің банкілеріміздің жинақтай бастағанына көп уақыт бола қойған жоқ, дегенмен проблемалық несиелердің ... ... деп баға ... де ол ... ... ... де ешкім кепілдік бере алмайды. Стандартты несиелердің үлес салмағының көп болуы ең алдымен оларды қайтару мерзімінің келе қоймағандығы деп те ... ... ... ... бұл ... ... ... жұмыс істеу керектігі мәселесі өте үлкен маңыздылыққа әрқашанда ие болады.
Несиелік тәуекелді реттеудегі мемлекеттің ... ... ... ... ... ету - ... ... дамуының басты шарты. Банктік қызмет кәсіпкерліктің басқа түрлеріне қарағанда жоғарғы тәуелділікпен ерекшеленеді. Ал банктердің ең негізгі қызметтерінің бірі - ... ... ... ... банктер көбіне несиелік тәуекелге ұшырайды. Банк пайдасының үлкен бөлігі несиелеумен байланысты. Бірақ несиені қайтармау, әсіресе үлкен мөлшердегі несиені, банкті банкротқа ... ... Кез ... ... ... табыстылығы банктің берген несиелерінің сапасына, яғни оның қайтарымдылық дәрежесіне тікелей ... ... ... ... ... зиян шегуіне итермелейді. Сондықтан да банктер несиелік тәуекелді басқару, реттеу шараларымен уақыттылы айналысып отыруға тиісті. ... ... ... ... реттеудегі мемлекеттің де рөлі маңызды болып табылады. Мұнда мемлекет өз қызметін ҚР Ұлттық Банкі және ҚР Қаржы нарығы мен ... ... ... және ... ... арқылы жүзеге асырады. Ескере кететін жағдай, 2003 жылғы 31 ... ҚР- сы ... № 1720 ... ... ... өзгерістер болады. Атап айтқанда ҚР Ұлттық Банктің реттеу және қадағалау қызметтері жаңа құрылған Агенттікке жүктелген ... ... ... мен ҚР ... ... мен ... ... реттеу және қадағалыу Агенттігі Қазақстандығы екінші деңгейлі банктердің қызметін - банктік жүйенің тұрақтылығын қамтамассыз ету, екінші деңгейлі ... ... ... азайту арқылы салымшылардың мүдделерін қорғау мақсатында реттеу мен ... ... ... ... банктердің несиелік операциялардың реттеу мен қадағалаудың бірнеше себебі бар:
* Банктік жүйенің тұрақтылығын қамтамасыз ету
* Банктер қызметінің сенімділігін қамтамасыз ету.
Мысалы, Бір ... ... ... ... ... шектеу. Мұндай шектеудің басты мақсаты - несиенің бір қарыз алушының қолында шоғырланбауын қамтамассыз ету және несиелік тәуекелді ... ... ... ... әсер етуінен байланысты несиенің кейбір түрлерін шектеу немесе қолдау көрсету.
Несиелік тәуекелді реттеу ... ... ең ... бірі - 2002 жылы 3 ... ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының №213 қаулысымен бекітілген ереже. Атап айтсақ, оның ішінде және .
Меншікті капитал банк ... ... ... ... ... капитал мен екінші деңгейдегі капиталдың жиынтығы ретінде есептелінеді.
Меншікті капиталдың жеткілікті ... екі ... ... есептелінеді:
* Бірінші деңгейдегі капиталдың жалпы сомасындағы және екінші деңгейдегі капитал бөлігіндегі меншікті капиталдың ... ... ... ... капиталдың үлесі шегінде алынған банк инвистицияларын шығарып тастағандығы бірінші деңгейдегі капитал үлесі шегінде ... және ... ... ... ... меншікті капиталдың есебіне кіретін банктік инвистициялар сомасына азайтылған банк активтердің ... ... = K - ... K1 - ... ... ... ... мыналардан құралады:
* Төленген жарғылық капитал
* Қосымша капитал
* Өткен жылдардағы ... таза ... ... емес активтер
* Өткен жылдардығы зиян
* Ағымдық жылдағы шығыстардың ағымдық жалпы табыстардың ... ... - ... акцияға жұмсалған инвистициялары және басқа да заңды тұлғалардың субординалық қарызы.
A - банктің жиынтық ... ... ... ... ... ... мәні 0,06 - дан кем ... тиіс.
* Меншікті капиталдың тәуекел дәрежесі бойынша ... ... ... ... ... ... ... және ықтимал міндеттемелердің сомасына, сондай-ақ екінші деңгейдегі капитал есебіне кіргізілмеген қалыптастырылмаған жалпы резервтерге және банктің меншікті капиталының ... ... ... ... ... ... ... = K/ AP - Пс
Мұнда, K - банктің меншікті капиталы.
Ар - ... ... ... тыс ... ... - арнайы резервтер.(күмәнді және үмітсіз активтер бойынша құрылған провизиялар) қосылған меншікті капиталға қосылмаған, құрылған жалпы резервтер ... ... ... ... өлшенген активтер сомасының 1,25% асатын сомасы). Бұл коэффициент мәні 0,12 - ден кем ... ... ... ... ... маңызы бар келесі пруденциалдық норматив - бір ... ... ... ... жоғарғы мөлшері. Бір қарыз алушы - ҚР - ның ... ... ... ... ... ... негізде қарыз алушы немесе үшінші бір тұлғаның алдында алдағы 2 айдың ішінде не белгісіз мерзімге ... ... ... банк ... ... талаптары бар әрбір жеке және заңды тұлға.
Бір қарыз алушыға келетін тәуекелдің мөлшері мыналардың ... ... ... есепке алынатын қарыз алушыға байланысты банк талабы;
2)Соңғы бес жыл ішінде банк ... ... ... ... ... банк ... ... немесе жасалған келісім шартта көзделген негізде қарыз алушы немесе үшінші бір тұлғаның алдында алдағы 2 ... ... не ... ... ... ... баратын банк тарапынан туындайтын(несиелік тәуекелмен байланысты) талаптар;
Шегерілген (-), қарыз алушының ... ... ... ету ... лның ... Банк қарамағына берілген депозиттегі ақшасы, ҚР Үкіметі және Ұлттық банктің шығарған мемлекеттік бағалы қағаздары, құйма бағалы металдары, Standard &Poors және ... да ... ... агенттердің рейтингін иеленетін банк кепілхатты;
* ҚР Үкіметі және Ұлттық Банкіне қатысты талаптары;
* Standard &Poors және ... да ... ... ... ... ... емес ұзақ ... қарыздық рейтингі бар банктердің ашқан корреспонденттік шоттарына қатысты ... ... ... ... ... ... ... алушының міндеттемелрі бойынша тәуекел мөлшерінің (Т) банктің меншікті капиталына (К) қатынасы арқылы есептелінеді:
К3 = Т/ К
Мұнда, Т - ... ... ... - ... ... ... - тің мәне екі жағдайда қарастырылады:
1)Банкпен ерекше қарым - ... ... ... үшін - 0,10 - нан ... ... Басқа да қарыз алушылар үшін 0,25 - тен ... ... ... 0,10 - ... тыс ... қамтамасыз етілмеген банктің несиелер, сондай - ақ офшорлық аймақ аумағын - да ... ҚР - ның ... ... ... бойынша).
Мемлекет тарапынан несиелік тәуекелді реттеу шараларының ішіндегі келесі бір құралы - міндетті резервтер нормасын құру. ... ... ... - ... банктер мен жалпы мемлекеттің тұрақты проблемаларының бірі болып табылады. Банктік жүйенің тұрақтылығы мен ... ... ... мен банк салымшыларының мүдделерін қорғау мақсатында ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2002 жылғы 16 қарашадағы № 465 ... ... ... ... Бұл ... ... - екінші деңгейлі банктердің несиелік портфельдерінің ... ... ... ... ... қарай жіктелінеді; және мүмкін боларлық несиелік тәекелдерге қарсы провизиялар құрылады. Сол ережеге ... ... ... ... ... ... ... оларға қарсы провизиялар құрылады:
1)Стандартты несиелер - ... ... ... ... ... ... күмән жоқ несиелер.
2)Күмәнді несиелер - қайтарылу мерзімі ұзартылған, қайтарылуында күмән бар ... ... 1 ... - ... мерзімі 30 күнге дейін кешіктіріліп, қайтару мерзімі бір рет ... ... ... ... ... ... ... Мұндай несиенің түрі бойынша негігі қарыз сомасынан 5 % ... ... ... Күмәнді 2 категория - қайтару мерзімі 30 - 60 күнге дейін кешіктірілген, мерзімі бір ... ... ... банк үшін ... ... ... ... Мұндай несие бойынша негігі қарыз сомасынан 20% провизия құрылады.
с) Күмәнді 3 категория - ... ... 60 - 90 ... ... ... мерзімі бір реттен жоғары ұзартылған банк үшін тәуекел тудыратын несиені білдіреді. Мұндай несие бойынша негігі қарыз сомасынан 20% ... ... ... 4 ... - ... ... 90 - 120 ... дейін кешіктірілген, мерзімі бір реттен жоғары ұзартылған банк үшін үлкен тәуекел тудыратын несиені білдіреді. Мұндай несие бойынша ... ... ... 25% ... ... ... 5 категория - қайтару мерзімі 120 - 150 күнге дейін ... бір ... ... ... ... банк үшін үлкен тәуекел әкелетін несиені білдіреді. Мұндай несие бойынша 50% провизия құрылады.
3) Үмітсіз несиелер - қайтару ... 180 ... ... және одан жоғары мерзімге кешіктірілген, банк үшін қауіпті, яғни пайдасы есебінен шегерімге жататын несиені білдіреді. Мұндай несие үшін 100% ... ... ... шет ... ... тәуекелді реттеуге қатысатын арнайы орган бар. Ол - несиелік бюро. Бұл орган біздің мемлекетімізде әлі құрылған жоқ. ... ... бюро ... заң жобасы әзірленіп, ҚР Парламентінің қарауында. Сондықтан да бұл бюроның біздің мемлекетімізде ашылуы тек ... ... деп ... ... ... бюроның несиелік тәуекелді реттеуде маңызы зор. Несиелік бюроны құру арқылы банктерге өздерінің несиелік тәуекелінің нақты болжау және алдын алу ... ... ... ... ... ... ... сенімділігін арттыруға қажетті ақпараттарды жинайды.
АҚ (бұдан әрі - АҚ) әділет органдарында 2012 жылғы 11 ... ... ... ... ... ... Республикасының Ұлттық Банкі болып табылады. Қазақстан Республикасының Заңын іске асыру мақсатында Қазақстан Республикасының
Ұлттық Банкі екінші ... ... ... ... ... ... ... жалғыз акционері Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі болып табылатын ұйым - ... ... ... ... нормаларының талаптарын орындау мақсатында
ұйым қызметінің мəселелері бойынша тиісті нормативтік құқықтық актілер
қабылданды, оларда ұйым ... ... ... ... банктердің
бесінші санаттағы күмəнді жəне үмітсіз активтеріне қатысты критерийлер
айқындалған.
Нормативтік ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуі бар резидент - заңды тұлғаларына берілген кредиттер ... ... ... ету құқықтарына қатысты негізгі критерийлер болып
табылады.
Қордың екінші деңгейдегі банктерден көрсетілген қарыздар бойынша ... ету ... ... алу ... ... осы кредиттерге, оның
ішінде олар бойынша кепілдік берілген қамтамасыз етуге халықаралық
тəжірибесі бар ... ... ... ... жүргізетін болады.
Бүгінгі күні тиісті тетіктерді əзірлеу үшін банктерден ... ... ... алу бойынша пилоттық жобаны жүзеге асыру үшін
уəкілетті органның талаптарына сəйкес келетін кредиттер бойынша ... ... ... ... ... жөнінде жұмыс жүргізілуде.
Кейіннен сатып алынатын кредиттер бойынша ахуалға тиісті ... ... ... Қор ... ету ... сатып алу жөніндегі негізгі
қызметті қаржыландыру үшін бағалы қағаздар шығаратын болады.
АҚ қызметінің негізгі мақсаты уәкілетті органның нормативтік ... ... ... сәйкес екінші деңгейдегі банктердің кредиттік портфельдерінің сапасын жақсартуға бағытталған шараларды іске асыру болып табылады.
АҚ қызметінің ... ... ... ... ... екінші деңгейдегі банктердің проблемалық кредиттерін сатып алу;
- ... ... ... ... ... ... басқару;
- өз қызметін қаржыландыру үшін борыштық бағалы қағаздар эмиссиясы.
Қолданылған ... К.Б. ... Ақша және ... 2007 ж. ... ... С.Б. ... Банк ісі 2009ж. ... 292б.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Банк Центркредит" АҚ-ы мысалының негізінде проблемалық несиелерді талдау және оларды ҚР-да шешу жолдары73 бет
Банктердің несиелік тәуекелін басқару80 бет
Коммерциялық банктердің несие саясаты туралы71 бет
Коммерциялық банктердегі несие саясатына талдау жүргізу (АҚ «БТА» банк тәжірибесінде)65 бет
Несие қоржыны44 бет
Несиелік тәуекел туралы түсінік5 бет
Несиелік тәуекелді басқару4 бет
Несиелік тәуекелді басқару туралы45 бет
Қазақстан Республикасындағы тұрғын-үй құрылысының жағдайы мен халықтың баспамен қамтамасыз етілуі жағдайын анықтау68 бет
Қазақстан Республикасының коммерциялық банктердің несиелік портфель және оның сапасын бағалауды теориялық және тәжірибелік жағынан зерттей отырып, несиелік портфель құрылымын қарастыру67 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь